Download to read offline
More Related Content
VAM MINH CAM DUA.pdf
- 2. Tác phẩm: VĂNMINH CẦM ĐŨA Những tương đồng trong văn hóa xã hội các nước Tác giả: Thái Gia Kỳ Bản quyền © thuộc về tác giả Thái Gia Kỳ. Mọi sao chép trích dẫn phải có sự đồng ý của tác giả.
- 4. Mục lục LỜI NÓIĐẦU 7 CHƯƠNG A VĂN MINH CẦM ĐŨA: PHẠM VI VÀ ĐẶC TÍNH CỦA NỀN VĂN MINH CẦM ĐŨA 11 I. Văn minh cầm đũa là gì? 13 II. Phạm vi các quốc gia trong nền văn minh cầm đũa 17 III. Lịch sử đôi đũa 23 IV. Đặc tính dân tộc, địa dư và ảnh hưởng của văn hóa chữ Hán trong nền văn minh cầm đũa 45 CHƯƠNG B NHỮNG TƯƠNG ĐỒNG TRONG VĂN HÓA CỦA NỀN VĂN MINH CẦM ĐŨA 67 I. Hệ lụy của việc truyền bá chữ Hán ở các nước 70 II. Những tương đồng trong văn hóa của nền văn minh cầm đũa 125 CHƯƠNG C NHỮNG TƯƠNG ĐỒNG TRONG XÃ HỘI 185 I. Cùng dùng chung một số họ, tên giống nhau 187 II. Cùng dùng chung tên địa phương 240 III. Cùng mang những đức tính ưu việt, tiêu biểu của con người trong nền văn minh cầm đũa 242 IV. Cùng có chung những biểu hiện tiêu cực trong xã hội 266 CHƯƠNG D SỰ CHUYỂN HƯỚNG CỦA NỀN VĂN MINH CẦM ĐŨA 299 I. Sự phá sản của nền văn minh cầm đũa 301 II. Sự hình thành của một xã hội mới không có Khổng giáo, không có Chúa hay Phật và cũng không có lý tưởng 319 III. Sự xuất hiện của một nền văn minh mới 331 SÁCH THAM KHẢO 337
- 5. Kính tặng tíamá thân yêu của tôi, các anh chị em trong đại gia đình họ Thái, người vợ yêu dấu Phan Tiểu Muội cùng hai con Thanh Uy, Thanh Vũ và các cháu Quý, Bảo, Pristine, Kalina Để nhớ ơn các thầy cô Nghiêm Toản, Thanh Lãng, Bửu Cầm, Trần Trọng San, Lưu Khôn và Khưu Thị Huệ ở trường Đại học Văn khoa Sài Gòn Và các thầy Nguyễn Ngọc Huy, Nguyễn Ngọc Bích, Douglas Pike ở lớp Cao học Chính trị Kinh doanh thuộc Viện Đại học Đà Lạt tại Sài Gòn.
- 7. VĂN MINH CẦMĐŨA 7 LỜI NÓI ĐẦU Tôi còn nhớ rất rõ, cách đây 45 năm, vào dịp đầu năm âm lịch, khi bắt đầu buổi học của lớp Cao học Chính trị Kinh doanh thuộc trường Chính trị Kinh doanh – Viện Đại học Đà Lạt trên lầu 2 Thương xá Tax, Sài Gòn, ông Douglas Pike, giáo sư về Asian Studies của chúng tôi, đã mở đầu bằng câu hỏi này: “Các anh chị có biết vào lúc này, dân chúng các nước Trung Quốc, Triều Tiên và Nhật Bản đang làm gì không?”. Chúng tôi đang ngơ ngác chưa biết trả lời sao cho đúng ý câu hỏi thì ông nói tiếp: “Họ đang ăn Tết âm lịch như dân Việt Nam các anh. Các anh hãy nhớ lấy, đây là một điểm rất lý thú: Tất cả các dân tộc dùng đũa ăn cơm đều đón mừng ngày Tết âm lịch này”. Lời nói của Giáo sư Pike đã mang đến cho tôi một cảm hứng về những điểm giống nhau trong sinh hoạt văn hóa và xã hội giữa các nước Đông Á, nhưng vì tình hình
- 8. 8 THÁI GIAKỲ chiến sự của đất nước lúc bấy giờ quá khốc liệt, chúng tôi phải trải qua cuộc sống ly tán đầy khó khăn, nên cũng không có thì giờ nghĩ đến làm thế nào đi sâu nghiên cứu thêm về đề tài đó. Những năm gần đây, trong quá trình biên soạn sách Chữ Hán – Tiếng Hán Việt và sự vận dụng tiếng Hán Việt trong tiếng Việt, tôi được dịp đọc qua nhiều sách Việt, Anh, Trung văn; trong đó có một số tư liệu liên quan đến đôi đũa và đời sống văn hóa, xã hội của những dân tộc dùng đũa ăn cơm, vì vậy tôi nảy sinh ý định biên soạn đề tài mà ông Douglas Pike đã gợi ý 45 năm trước, mong đóng góp thêm một số nhận xét về cuộc sống của nhân dân các nước có cùng chung một nền văn hóa, một mô thức xã hội với chúng ta trong quá khứ, từ đó nghiên cứu thêm khuynh hướng phát triển của các xã hội đó trong nền văn minh “kỹ thuật số” hiện tại. Đó là động cơ để viết cuốn VĂN MINH CẦM ĐŨA Những tương đồng trong văn hóa xã hội các nước này của tôi. Cũng xin nói thêm, vài phần trong sách này có nội dung đã được bàn đến trong cuốn sách đã xuất bản, Chữ Hán – Tiếng Hán Việt và sự vận dụng tiếng Hán Việt trong tiếng Việt, thì tôi tránh lặp lại hoặc sẽ đào sâu hơn; một vài phần có quan điểm hay tư tưởng giống với sách đã xuất bản trên thì chúng tôi sẽ đổi cách diễn đạt, nhưng vẫn giữ cho nội dung, ý tưởng được trình bày nhất quán và mạch lạc, để độc giả dễ nắm vững vấn đề, không phải chỉ để thêm trang cho sách dày hơn.
- 9. VĂN MINH CẦMĐŨA 9 Kính mong các bạn góp ý những chỗ sơ sót và phê bình những ý kiến thô thiển hay sai lầm nếu có của tôi, để tôi có thể bổ sung và sửa đổi trong kỳ tái bản tới. Sau cùng, tôi cũng xin cảm ơn các cháu, con các anh chị tôi, đã nhiệt tình đóng góp ủng hộ để tôi có thể xuất bản cuốn sách này. Không có sự đóng góp của các cháu, cuốn sách này chắc không có cơ hội đến tay các bạn. Thân chào các bạn. Email: kygiathai@hotmail.com Điện thoại: 646-457-1949 THÁI GIA KỲ 5/05/2019, Philadelphia, PA, USA
- 11. CHƯƠNG A VĂN MINHCẦM ĐŨA: PHẠM VI VÀ ĐẶC TÍNH CỦA NỀN VĂN MINH CẦM ĐŨA
- 13. VĂN MINH CẦMĐŨA 13 I. Văn minh cầm đũa là gì? 1. Từ “văn minh cầm đũa” Khi bắt đầu viết cuốn sách này, tôi có băn khoăn về từ “văn minh” mình dùng để gọi một văn hóa quen thuộc trong xã hội Việt Nam và trong các nước Đông Á khác như Trung Quốc, Triều Tiên và Nhật Bản, đó là văn hóa cầm đũa. Có một vài người bạn, trong lúc nói chuyện, thấy tôi dùng từ “Văn minh cầm đũa”, cũng góp ý: “Sao lại gọi ‘Văn minh cầm đũa’, hồi giờ tôi có nghe đâu, tôi chỉ nghe nói đến ‘văn hóa cầm đũa’hoặc là nền ‘văn minh đồng văn đồng chủng’?”. Không sai, ở Hoa Kỳ chẳng hạn, khi nói đến tập quán dùng đũa ăn cơm, ăn mì, ăn phở, ăn Sushi hay ăn những thức ăn khác, người ta hiểu đó là cái “văn hóa cầm đũa” (Chopstick culture) của người Đông phương. Tôi công nhận tập quán dùng đũa trong bữa ăn là một nét văn hóa đặc biệt của người Đông Á và một số cộng đồng người Đông Á ở các nước Đông Nam Á cũng như trên