Downloaded 115 times
More Related Content
Similar to Umetnost starog Istoka: Umetnost Mesopotamije
Umetnost starog Istoka: Umetnost Mesopotamije
- 1. Umetnost istočnih civilizacija: Umetnost Mesopotamije
- 2. Osnovne odlike kultureMesopotamije • Mesopotamija (međurečje) je antički naziv za oblast između reka Tigar i Eufrat i obuhvata teritoriju savremenih država Iran, Irak i severni deo Sirije. • Specifičan geografski položaj Mesopotamije, dolina reke, visoravan na severu i planine na jugu omogućile su osvajačima da lako osvajaju oblast zbog čega su se tokom ovog perioda smenjivale različite kulture. • Život je bio organizovan u utvrđenim gradovima-državama zasnovan na agraru i administraciji koje Anri Lefevr naziva “oblik azijske proizvodnje”. • Osnovna sirovina bila je zemlja, tako da je građevinski materijal bio ćerpič, opeka, gleđosana opeka, glina • Ova civilizacija je razvila luk i svod koji će tek Rimljani preuzeti i razviti • Koristili su klinasto pismo i bili su zaslužni za prvu biblioteku, zakonik, razvoj kalendara, poznavali su astronomiju, astrologiju i pili su pivo
- 3. Periodizacija civilizacija naprostoru Mesopotamije Sumerska (3500-2300 g pre n. e.) gradovi Uruk, Ur Akadska (2300-2100 g pre n e) vladaju Saragon i njegovi naslednici Novosumerska ( 2100-1900 g pre n e) grad Lagaš Amoriti (1900-1225 g pre n e) grad Vavilon, osnivač Hamurabi Asirsko carstvo (1225-600 g pre n e) Haldejci -novi Vavilon (612-539 g pre n e) Persija (539-331 g pre n e) Persepolis, Darije I
- 4. Sumerska umetnost Zigurat • Počeci umetnosti u oblasti Mesopotamije vezuju se za Sumere koji su živeli u utvrđenim gradovima-državama u čijem centru se nalazio hram-Zigurat posvećen božanstvu zaštitniku grada. Verovali su u bogove koji su živeli na nebu, dok su sveštenici bili njihovi namesnici, a podanici su se bavili poljoprivredom i doprinosili gradu i hramu čime se razvio ekonomski sistem “teokratski socijalizam” • Zigurat je bio hram od sedam nivoa. Najniži nivo bio je crne boje posvećen podzemnom svetu, srednji crvene boje posvećen zemlji, dok je na vrhu bio plavi hram sa zlatnom zvezdom posvećen nebu i Suncu • Unutar hrama stajale su statue od terakote u molitvenom stavu, široko otvorenih očiju koje verovatno bile izrađene od minerala lapis lazulija, školjki ili zlata
- 5. Zigurat Figure izAbuovog hrama, terakota, Irački muzej, Irak, 2700-2500 g. pre n e) Zigurat iz Ura, Irak, (2100 g pre n e)
- 6. Grobnica iz Ura • Sumeri su kombinovali različite materijale: drvo, lapsis lazuli, školjke, crveni krečnjak. Oni su prvi uveli životinje u svoju umetnost, i neki autori smatraju da su to bile preteče basni, životinje su imale svoje uloge. • Predmeti pronađeni u grobnici u Uru: Harfa, Ovan u šipražju i Zastava iz Ura Harfa iz Ura (c. 2600 g pre n e) detalj
- 7. Zastava iz Ura • Smatralo se da je ovaj predmet bila zastava koja se nosila na koplju. U pitanju je drvena kutija izrađena tehnikom intarzije koja prikazuje temu rata i mira • Na strani mira prikazana je procesija koja ide ka vladaru koji uživa u gozbi, dok je na strani rata prikazane scene rata, porobljenih neprijatelja, dok je na vrhu vladar okružen vojskom
- 8. Klinasto pismo •Sumeri su izmislili klinasto pismo oko 3500 g pre n e. Klinasto pismo bilo je piktogramsko i utiskivalo se na glinenim pločicama. • Najviši stalež je koristio pečate koji su bili valjkastog oblika obično izraživani od dragog kamenja kojima su zaštitili dokumente, posude i prostorije
- 9. Akadska umetnost •Sumere su osvojili Akađani pod Saragonom I • Sačuvan je portret Saragona I izliven u bronzi • Stela Naram-sina pokazuje narativni reljef na kojem je prikazan trijumf vladara koji se nalazi na vrhu koje obasjavaju zvezde simboli božije milosti, dok se u podnožnju nalaze pobeđeni koji mole za milost Stela Naram-sina, (2255-2220 g pre n e), Luvr Saragon I (2200 g pre n e), Irački muzej
- 10. Lagaš-novosumerski period •Gradom Lagašem vladao je Gudea, vladar-sveštenik čije ga figure prikazuju u različitim ritualnim radnjama. Figure su rađene u vulkanskom kamenu dioritu, a na jednoj figuri su prikazane reke Tigar i Eufrat
- 11. Starovavilonski period •U ovom periodu dolazi do ujedinjenja svih sumerskih gradova pod Hamurabijem • Sačuvana je stela od diorita koja na vrhu prikazuje reljef na kojem Hamurabi prima zakonik od boga Sunaca
- 12. Asirska umetnost •U vreme Asirskog carstva vladari podižu veličanstvene palate u Horsabadu, Ninvi. Ispred palate se nalazi krilati bik sa ljudskom glavnom koji je predstavljao čuvara ulaza, dok je unutrašnjost bila ukrašena reljefima koji su veličali vladara i prikazivali scene iz lova i njegove pobede. • Najpoznatije palate bile su: Saragona II u Horsabadu i Ašurbanipalova u Ninvi Lamasu, duh zaštitnik koji čuva ulaze, kasnije se razvija i kao zaštitnik vladara
- 13.
- 14. Haldejska-Novovavilonska umetnost •Nakon pada Ninve, Vavilonjani doživljavaju procvat pod vladarem Nabukadonosora II. Vavilon je utvrđen i u grad se ulazilo kroz Kapiju boginje Ištar (boginja plodnosti, ljubavi i rata). Kapija je oplaćena gleđosanim pločama koje su dekorisane lavovima, bikovima i zmajevima. Nakon arheološkog otkrića, ona je rekonstruisana i preneta u Pergamonski muzej u Berlinu
- 15. Mit i sedamsvetskih čuda staroga sveta Vaviloska kula-slika Pitera Brojgela Straijeg iz 16 veka Semiramidini viseći vrtovi-rekonstrukcija
- 16. Persija • Poddinastijom Ahemenida se osniva Persija u 6. veku. Teritorija Persije se prostire od Persijskog zaliva do Sredozemnog mora. Svoj vrhunac Persija doživljava pod Darijem I i Kserksom. Persijanci podižu palate u Persepolisu, Pasargadu i Suzi.
- 17. Persepolis, Iran •Persepolis se nalazi na platformi koju su činile palate, ulaze su čuvali bikovi sa ljudskim glavama. Palata je imala niz prostorija među kojima je bila najznačanija prestona palata. Kserks je podigao sa zapadne strane prostoriju u koju se ulazilo kroz Vrata svih naroda. Reljefi koji ukrašavaju palate prikazivali su audijenciju. Arhitekta ovog grada zvao se Ardosta
- 18.
- 19. Art2You Mozaik izoko 100 g pre nove ere, prikazuje Darija kako se bori protiv Aleksandra Velikog