Tài liệu trình bày về siêu âm trong y học với các cấu trúc cơ bản như mặt ngăn cách và vách, hình ảnh các mô như tụ dịch, mô đặc, mô mỡ, mô rắn và hơi. Nó cũng đề cập đến các dấu hiệu siêu âm quan trọng trong chẩn đoán như dấu hiệu viền bao, mắt bò và tổn thương hình sao. Những thông tin này cung cấp cái nhìn sâu sắc về việc sử dụng siêu âm để phát hiện và đánh giá các bệnh lý trong cơ thể.

1. 8/18/2023 1
TRIỆU CHỨNG HỌC
SIÊU ÂM

2. 8/18/2023 2
DÀN BÀI
I.Mặt ngăn cách và vách:
 Mặt ngăn cách.
 Vách.
II.Hình ảnh cấu trúc cơ bản trong cơ thể:
A. Tụ dịch.
B. Mô đặc.
C. Mô mỡ.
D. Mô rắn.
E. Hơi.
III.Một số dấu hiệu siêu âm.
A. Các dấu hiệu siêu âm Vùng bụng
B. Các dấu hiệu siêu âm Sản Phụ khoa
C. Các dấu hiệu siêu âm Tim mạch
IV .Kết luận:

3. 8/18/2023 3
I.MẶT NGĂN CÁCH VÀ VÁCH
MẶT NGĂN CÁCH
 Mặt phẳng hay cong
phân chia hai vùng
có trở âm khác nhau
khi tia siêu âm đi
thẳng góc với chúng.
 R/I0 = (Z1-Z2)2/
(Z1+Z2)2
 Z = ρ x C
Z1
Z2

4. 8/18/2023 4
MẶT NGĂN CÁCH VÀ VÁCH
MẶT NGĂN CÁCH

5. 8/18/2023 5
MẶT NGĂN CÁCH VÀ VÁCH
VÁCH
 Đường echo dày bao quanh một cấu trúc
chứa dịch (túi mật) hay giữa hai vùng
dịch (nang buồng trứng có vách).

6. 8/18/2023 6
III.Hình ảnh siêu âm của một số bệnh
lý thường gặp
Tụ dịch.
Mô đặc.
Mô mỡ.
Mô rắn.
Hơi.

7. 8/18/2023 7
HÌNH ẢNH CẤU TRÚC CƠ BẢN
TỤ DỊCH
 Dịch khu trú hay dịch tự do trong ổ bụng.
 Dịch trong (mật, dịch báng, dịch trong
nang): echo trống, tăng hồi âm phía sau.
 Dịch không trong (mật có cặn, máu,
abscess): echo mỏng, không đồng nhất,
tăng âm nhẹ phía sau.

8. 8/18/2023 8
HÌNH ẢNH CẤU TRÚC CƠ BẢN
TỤ DỊCH
DỊCH Ở MORISON’S POUCH

9. 8/18/2023 9
HÌNH ẢNH CẤU TRÚC CƠ BẢN
TỤ DỊCH
NANG GAN

10. 8/18/2023 10
HÌNH ẢNH CẤU TRÚC CƠ BẢN
TỤ DỊCH
THẬN ĐA NANG

11. 8/18/2023 11
HÌNH ẢNH CẤU TRÚC CƠ BẢN
TỤ DỊCH

12. 8/18/2023 12
HÌNH ẢNH CẤU TRÚC CƠ BẢN
TỤ DỊCH
C.M.Rumack et al. Diagnostic Ultrasound. 3rdEdition. 2005.p147-168
NANG GIẢ LÁCH SAU CHẤN THƯƠNG

13. 8/18/2023 13
HÌNH ẢNH CẤU TRÚC CƠ BẢN
TỤ DỊCH

14. 8/18/2023 14
HÌNH ẢNH CẤU TRÚC CƠ BẢN
TỤ DỊCH
PHÌNH ĐỘNG MẠCH CHỦ BỤNG

15. 8/18/2023 15
HÌNH ẢNH CẤU TRÚC CƠ BẢN
MÔ ĐẶC
 Mô bình thường:
 Có hồi âm với những mật độ khác nhau:
 Echo mỏng < Tủy thận < Vỏ thận < Lách
< Gan < Tụy < Xoang thận < Echo dầy.

16. 8/18/2023 16
HÌNH ẢNH CẤU TRÚC CƠ BẢN
MÔ ĐẶC
 Mô bệnh lý:
 Chủ mô tăng hồi âm (gan nhiễm mỡ).
 Chủ mô giảm hồi âm (viêm tụy cấp).
 Thay đổi kích thước và giới hạn.
 Mô tân sinh ngoài chủ mô chính (hạch di
căn, huyết khối).

17. 8/18/2023 17
HÌNH ẢNH CẤU TRÚC CƠ BẢN
MÔ ĐẶC
Huyết khối trong TMC từ HCC

18. 8/18/2023 18
HÌNH ẢNH CẤU TRÚC CƠ BẢN
MÔ ĐẶC
HUYẾT KHỐI
TĨNH MẠCH
KHOEO

19. 8/18/2023 19
HÌNH ẢNH CẤU TRÚC CƠ BẢN
MÔ ĐẶC
C.M.Rumack et al. Diagnostic Ultrasound. 3rdEdition. 2005
Gan nhiễm mỡ

20. 8/18/2023 20
HÌNH ẢNH CẤU TRÚC CƠ BẢN
MÔ ĐẶC
C.M.Rumack et al. Diagnostic Ultrasound. 3rdEdition. 2005
Viêm tụy cấp

21. 8/18/2023 21
HÌNH ẢNH CẤU TRÚC CƠ BẢN
MÔ ĐẶC
K BUỒNG TRỨNG

22. 8/18/2023 22
HÌNH ẢNH CẤU TRÚC CƠ BẢN
MÔ ĐẶC
Hình ảnh phôi thai chưa phát triển xương

23. 8/18/2023 23
HÌNH ẢNH CẤU TRÚC CƠ BẢN
MÔ ĐẶC
Huýêt khối tĩnh mạch

24. 8/18/2023 24
HÌNH ẢNH CẤU TRÚC CƠ BẢN
MÔ ĐẶC
Huyết khối tĩnh mạch

25. 8/18/2023 25
HÌNH ẢNH CẤU TRÚC CƠ BẢN
MÔ MỠ
 Mô mỡ có hồi âm thay đổi tùy thuộc
vào tỷ lệ thành phần mô xơ trong mô
mỡ.
 Mỡ dưới da: echo mỏng.
 Mỡ xoang thận, angiomyolipoma:
echo dày.

26. 8/18/2023 26
HÌNH ẢNH CẤU TRÚC CƠ BẢN
MÔ MỠ
Cấu trúc mô mỡ bao quanh ruột thừa viêm

27. 8/18/2023 27
HÌNH ẢNH CẤU TRÚC CƠ BẢN
MÔ MỠ
Cấu trúc mô mỡ bao quanh ruột thừa viêm

28. 8/18/2023 28
HÌNH ẢNH CẤU TRÚC CƠ BẢN
MÔ MỠ
Cấu trúc mô mỡ xoang thận (s},vỏ thận(mũi tên đỏ},
tháp thận(mũi tên xanh}

29. 8/18/2023 29
HÌNH ẢNH CẤU TRÚC CƠ BẢN
MÔ MỠ
Gan nhiễm mỡ

30. 8/18/2023 30
HÌNH ẢNH CẤU TRÚC CƠ BẢN
MÔ MỠ
GAN NHIỄM MỠ * FATTY LIVER

31. 8/18/2023 31
HÌNH ẢNH CẤU TRÚC CƠ BẢN
MÔ RẮN
 Xương và sỏi: hồi âm dày và có bóng lưng.
SỎI TÚI MẬT + CẶN BÙN TÚI MẬT
C.M.Rumack et al. Diagnostic Ultrasound. 3rdEdition. 2005

32. 8/18/2023 32
HÌNH ẢNH CẤU TRÚC CƠ BẢN
MÔ RẮN
Sỏi thận

33. 8/18/2023 33
HÌNH ẢNH CẤU TRÚC CƠ BẢN
MÔ RẮN
Tắc ruột do Phân

34. 8/18/2023 34
HÌNH ẢNH CẤU TRÚC CƠ BẢN
MÔ RẮN
Xương đùi thai nhi

35. 8/18/2023 35
HÌNH ẢNH CẤU TRÚC CƠ BẢN
HƠI
 Hơi trong ống tiêu hóa, hơi tự do trong ổ
bụng, hơi trong TM cửa, hơi trong đường
mật trong gan.
 Echo dày kèm bóng lưng như sỏi nhưng
không sắc nét, thay đổi theo thời gian và
tư thế.
 Lưu ý rằng hơi tự do trong ổ bụng không
đồng nghĩa với thủng tạng rỗng và không
tìm thấy hơi tự do cũng không loại trừ
được thủng tạng rỗng.

36. 8/18/2023 36
HÌNH ẢNH CẤU TRÚC CƠ BẢN
HƠI
Hơi trong ống tiêu hóa

37. 8/18/2023 37
Hơi tự do trong ổ bụng
HÌNH ẢNH CẤU TRÚC CƠ BẢN
HƠI

38. 8/18/2023 38
HÌNH ẢNH CẤU TRÚC CƠ BẢN
HƠI
 Cần phải phân biệt giữa hơi trong TM cửa
và hơi trong đường mật trong gan:
 Dưới tác động của dòng chảy, khí trong
TMC bị đẩy về ngoại vi (bờ gan), trong khi
đó, khí ở đường mật bị đẩy về trung tâm
(rốn gan).
 Khí ở đường mật hay kèm theo khí trong
túi mật.

39. 8/18/2023 39
HÌNH ẢNH CẤU TRÚC CƠ BẢN
HƠI
 BN có khí trong TMC thường ở trong bệnh
cảnh rất nặng trong khi BN có khí ở đường
mật thường không có triệu chứng gì.
 Ngoài ra ta còn dùng Doppler màu để phân
biệt hai cấu trúc này.

40. 8/18/2023 40
HÌNH ẢNH CẤU TRÚC CƠ BẢN
HƠI

41. 8/18/2023 41
HÌNH ẢNH CẤU TRÚC CƠ BẢN
HƠI
KHÍ TRONG ĐƯỜNG MẬT (PNEUMOBILIA) VÀ TÚI MẬT
C.M.Rumack et al. Diagnostic Ultrasound. 3rdEdition. 2005

42. 8/18/2023 42
Khối đặc Khối dịch Khối
viêm
Khối hoại
tử
Đốm vôi
hóa
Bệnh lý U GAN NANG VIÊM
TỤY CẤP
ABSCESS SỎI
Hội
chứng
Choán
chỗ
Choán
chỗ
Choán
chỗ
Choán
chỗ
Không
choán
chỗ
Độ hồi
âm
Echo dầy Echo
trống
Echo
mỏng
Echo hỗn
hợp
Echo dày
Sau khối
u
Không
tăng âm
Có tăng
âm
Tăng âm
nhẹ
Tăng âm
nhẹ
Có bóng
lưng
Bờ Viền rõ,
echo
mỏng
Rõ trước
sau, mờ 2
bên
Mờ Mờ Bờ trước
rõ
Hình
ảnh

43. 8/18/2023 43
III.MỘT SỐ DẤU HIỆU SIÊU ÂM
a.các dấu hiệu siêu âm bụng & cơ quan cạn
1. Dấu hiệu viền bao (halo sign, rim
sign).
2. Dấu hiệu mắt bò (bull’eye sign).
3. Tổn thương hình sao (stellate
pattern).
4. Dấu hiệu súng săn hoặc kênh đôi
(shotgun sign, double channel sign)
và Dấu hiệu đường rầy xe lửa
5. Dấu hiệu bóng hồi âm vách (WES sign
– Wall Echo Shadow sign).
6. Dấu hiệu giả thận (pseudo-kidney
sign).
7. Dấu hiệu bia bắn (target sign)
8. Dâu hiệu bia lệch tâm(eccentric
target sign ).
9. Dấu hiệu màn cửa (curtain sign).
10. Dâu hiệu đuôi sao chổi(comet tail
sign).
11. Bánh mạc nối (omental cake).
12. Dấu hiệu bánh sandwich (sandwich
sign).
13. Dấu hiệu thâm nhiễm mỡ (fat
stranding sign).
14. Dấu hiệu vỏ hành (onion skin sign).
15. Dấu hiệu hạt điều(Donut sign).
16. Dấu hiệu xoáy nước (whirlpool
sign).
17. Dấu hiệu trăng lưỡi liềm
18. Dấu hiệu cánh bướm
19. Dấu hiệu Nhất dương chỉ
2. Dấu hiếu hạt cà phê
21. Dâu hiệu bẻ cong mạch máu
22. Dấu hiệu lồi
23. U biết hát
24. Dấu hiệu Mickey mouse
25. Dấu hiệu điểm đau siêu âm

44. 8/18/2023 44
1.DẤU HIỆU VIỀN BAO
(HALO SIGN, RIM SIGN)
 Định nghĩa: Đó là tổn thương gan có ranh giới rõ
rệt với phần gan còn lại.
 Nhận biết:
 Tổn thương thấy rõ giới hạn trên siêu âm, CT
trước và sau chích thuốc, T1, T2 và T1Gado.
 Dấu càng rõ chứng tỏ khối u càng phát triển
mạnh.
 Khi nghi ngờ ta có thể thử vẽ một vòng theo
giới hạn của tổn thương, nếu có sự ngập ngừng
thì có nghĩa là tổn thương không có giới hạn rõ
ràng.
L.Arrive. Guide d'imagerie Abdominopelvienne. 2004

45. 8/18/2023 45
1.DẤU HIỆU VIỀN BAO
(HALO SIGN, RIM SIGN)
 Nguyên nhân: Có hai loại hình ảnh tổn thương
gan có giới hạn:
 Khi tổn thương có đường viền bao quanh -
Rim sign (+) thì thường đó là tổn thương ác
tính nguyên phát (Hepatocellular Carcinoma-
HCC) hoặc thứ phát (metastasis).
 Khi tổn thương không có đường viền bao
quanh – Rim sign (-) thì thường đó là tổn
thương lành tính (Nang gan, Hemangioma,
FNH).
L.Arrive. Guide d'imagerie Abdominopelvienne. 2004

46. 8/18/2023 46
 Rim sign (+)
 Trên siêu âm đó là đường viền hồi âm kém bao
quanh tổn thương có hồi âm dày hoặc hỗn hợp.
 Đường viền có thể đều đặn hoặc không đều đặn.

47. 8/18/2023 47
 Đường viền tương ứng với vỏ bao (capsule) hoặc
giả vỏ bao (pseudocapsule).
 Đường viền này hình thành do phản ứng viêm
hoặc xâm lấn của khối u.
 Đối với abscess, đường viền do phản ứng viêm tạo
thành.
L.Arrive. Guide d'imagerie Abdominopelvienne. 2004
HCC

48. 8/18/2023 48
1.DẤU HIỆU VIỀN BAO
(HALO SIGN, RIM SIGN)
Abscess gan
Joseph K.T.Lee. Lee computed body tomography with MRI correlation. 1998.

49. 8/18/2023 49
1.DẤU HIỆU VIỀN BAO
(HALO SIGN, RIM SIGN)
 Lưu ý 1: Khi tổn thương xô đẩy mạch máu
kề cận (TMC hoặc TM gan), nó có thể cho
ra hình ảnh giả đường viền do vách mạch
máu tạo thành (trong trường hợp này
đường viền không liên tục).
 Lưu ý 2: Một đường viền thật sự quanh
tổn thương có thể bị gián đoạn tại vị trí
mà khối u tăng trưởng quá mức hoặc một
tổn thương vệ tinh nằm kế cận tổn thương
chính.
L.Arrive. Guide d'imagerie Abdominopelvienne. 2004

50. 8/18/2023 50
2. DẤU HIỆU MẮT BÒ
(BULL’S EYE SIGN)
 Nhận biết: Dấu hiệu này dùng cho siêu âm gan.
Nó là những nốt tròn, đường kính 1-4cm, hồi âm
kém, có trung tâm hồi âm dày.
 Ý nghĩa: Hình ảnh này không đặc hiệu, nó có thể
gặp trong nhiều bệnh lý.
 Nấm Candida ở người suy giảm miễn dịch.
 Di căn gan, đặc biệt là từ Bronchogenic
carcinoma.
 Lymphoma.
 Leukemia.
 Sarcoidosis.
 Kaposi sarcoma.

51. 8/18/2023 51
2.DẤU HIỆU MẮT BÒ
(BULL’S EYE SIGN)
C.M.Rumack et al. Diagnostic Ultrasound. 3rdEdition. 2005

52. 8/18/2023 52
2.DẤU HIỆU MẮT BÒ
(BULL’S EYE SIGN)
C.M.Rumack et al. Diagnostic Ultrasound. 3rdEdition. 2005
Ung thư phổi di căn gan

53. 8/18/2023 53
2.DẤU HIỆU MẮT BÒ
(BULL’S EYE SIGN)
Ung thư ống tiêu hóa di căn gan

54. 8/18/2023 54
3.TỔN THƯƠNG HÌNH SAO
(STELLATE PATTERN)
 Nhận biết: Dấu hiệu này dùng trong siêu
âm Doppler và siêu âm có chất cản âm.
Các mạch máu từ ngoại vi hội tụ về trung
tâm giống như các nan hoa của bánh xe.
Lưu ý rằng dấu hiệu này chỉ có giá trị khi
ta thấy được mạch máu trung tâm.
 Ý nghĩa: Hình ảnh này đặc hiệu để chẩn
đoán Tăng sản nốt khu trú (FNH-focal
nodular hyperplasia).
C.M.Rumack et al. Diagnostic Ultrasound. 3rdEdition. 2005

55. 8/18/2023 55
3.TỔN THƯƠNG HÌNH SAO
(STELLATE PATTERN)
M.P.Federle.La Radiologie de poche-Abdomen.2004.p36

56. 8/18/2023 56
3.TỔN THƯƠNG HÌNH SAO
(STELLATE PATTERN)
C.M.Rumack et al. Diagnostic Ultrasound. 3rdEdition. 2005
FNH

57. 8/18/2023 57
3.TỔN THƯƠNG HÌNH SAO
(STELLATE PATTERN)
C.M.Rumack et al. Diagnostic Ultrasound. 3rdEdition. 2005
FNH

58. 8/18/2023 58
4.DẤU HIỆU SÚNG SĂN HOẶC KÊNH ĐÔI
(DOUBLE CHANNEL SIGN - SHOTGUN SIGN)
 Hai cấu trúc ống chạy song song trong
gan do TMC và đường mật trong gan bị
dãn tạo thành.
 Âm tính giả: trong tắc mật cấp tính.
 Dương tính giả: dãn ĐM gan trong xơ
gan, bệnh nhân sau cắt túi mật (OMC và
đường mật trong gan dãn).

59. 8/18/2023 59
4.SHOTGUN SIGN

60. 8/18/2023 60
Dấu hiệu đường rầy xe lửa
Railroad track’s sign
 Dấu hiệu súng hai nòng có thêm xác giun
chết trong ống mật chủ
 Thân giun đũa và thành ống mật tạo hình
ảnh đường rầy xe lửa
 Hình ảnh đặc thù của giun chui ống mật
 Báo cáo tại Hội nghị Chẩn đóan hình ảnh
Thế giới lần thứ 18 tại Singapore 1994 và
đăng trên kỷ yếu ICR18th* Bs Lê Quang
Thông

61. 8/18/2023 61
Dấu hiệu đường rầy xe lửa
Railroad track’s sign

62. 8/18/2023 62
5.DẤU HIỆU BÓNG HỒI ÂM VÁCH
(WES SIGN - WES=Wall Echo Shadow sign)
 Nhận biết: Dấu hiệu này dùng cho siêu âm vùng
túi mật. Nó biểu hiện bằng hai đường cong song
song hồi âm dày, chen giữa là một đường mỏng
hồi âm kém. Kèm theo là bóng lưng phía sau các
đường cong này.
 Ý nghĩa:
 Hoặc là sỏi to ở túi mật, gần như lấp đầy TM
chỉ có một khoang dịch mật nhỏ chen giữa hai
đường hồi âm dày.
 Hoặc là có nhiều sỏi nhỏ lấp gần như đầy TM.
Frank J. Rybicki, MD, PhD.The WES Sign. (Radiology. 2000;214:881-882.)

63. 8/18/2023 63
5.DẤU HIỆU BÓNG HỒI ÂM VÁCH
(WES SIGN - WES=Wall Echo Shadow sign)
Sỏi to lấp đầy túi mật

64. 8/18/2023 64
5.DẤU HIỆU BÓNG HỒI ÂM VÁCH
(WES SIGN - WES=Wall Echo Shadow sign)
Nhiều sỏi nhỏ lấp đầy TM

65. 8/18/2023 65
6.DẤU HIỆU GIẢ THẬN
(PSEUDO-KIDNEY SIGN)
 Định nghĩa: Hình ảnh thấy được trên siêu âm là
một khối có hình dáng và hồi âm giống như
thận.
 Nguyên nhân:
 Do thành ruột dày tạo hình ảnh giống như vỏ
thận (xoang thận chính là lòng ruột):
Carcinoma đại tràng (annular), Viêm ống
tiêu hóa.
 Do lồng ruột, các quai ruột lồng vào nhau,
mạc treo ruột đi theo quai ruột lồng tạo hồi
âm dày ở trung tâm.

66. 8/18/2023 66
6.DẤU HIỆU GIẢ THẬN
(PSEUDO-KIDNEY SIGN)
CARCINOMA ĐẠI TRÀNG

67. 8/18/2023 67
6.DẤU HIỆU GIẢ THẬN
(PSEUDO-KIDNEY SIGN)
LỒNG RUỘT
Pseudo-kidney
Right kidney
David R. Anderson, MD. The Pseudokidney Sign. Radiology. 1999;211:395-397.

68. 8/18/2023 68
7.DẤU HIỆU BIA BẮN
(TARGET SIGN)
 Hình ảnh những vòng đồng tâm hồi âm dày và
hồi âm kém xen kẽ hoặc là vòng tròn hồi âm
kém với trung tâm hồi âm dày.
 Dấu hiệu này có thể thấy ở nhiều bệnh lý của
ống tiêu hóa.
 Nó có thể là sự dày lên của vách ống tiêu hóa
do viêm (VRT, viêm ĐT giả mạc), u, thiếu
máu, phì đại (hẹp môn vị phì đại).
 Hoặc có thể là hình ảnh của các đoạn ống tiêu
hóa lồng vào nhau (lồng ruột).

69. 8/18/2023 69
Viêm ruột thừa cấp

70. 8/18/2023 70
7.DẤU HIỆU BIA BẮN
(TARGET SIGN)
Viêm đại tràng giả mạc

71. 8/18/2023 71
7.DẤU HIỆU BIA BẮN
(TARGET SIGN)
Thiếu máu ruột non do viêm mạch máu
mạc treo / Lupus ban đỏ

72. 8/18/2023 72
7.DẤU HIỆU BIA BẮN
(TARGET SIGN)
MÔN VỊ BÌNH THƯỜNG HẸP MÔN VỊ PHÌ ĐẠI

73. 8/18/2023 73
7.DẤU HIỆU BIA BẮN
(TARGET SIGN)
HẸP MÔN VỊ PHÌ ĐẠI

74. 8/18/2023 74
8.DẤU HIỆU BIA LỆCH TÂM
(ECCENTRIC TARGET SIGN)
 Echo dày trung tâm bao quanh bởi
khối echo kém không đều tạo hình
như bia lệch tâm
 Thường gặp u ống tiêu hóa,nhất là u
dạ dày
 Còn gọi Cocard sign

75. 8/18/2023 75
8.DẤU HIỆU BIA LỆCH TÂM
(ECCENTRIC TARGET SIGN)
Cocard sign * Ung thư dạ dày

76. 8/18/2023 76
9.DẤU HIỆU MÀN CỬA
CURTAIN SIGN
 Dấu hiệu này được tạo thành bởi hai “bức màn
khí”:
 Bức màn thứ nhất do khí trong phổi ở góc sườn
hoành (P) di động theo nhịp thở.
 Bức màn thứ hai do khí tự do trong ổ bụng phủ
trên bề mặt gan tạo thành.
 Khi bệnh nhân thở, hai bức màn khí này sẽ
chuyển động giống như khi ta đóng mở bức
màn cửa, nhưng lưu ý rằng 2 bức màn này di
chuyển không đồng bộ (asynchrone).

77. 8/18/2023 77
9.DẤU HIỆU MÀN CỬA
CURTAIN SIGN

78. 8/18/2023 78
9.DẤU HIỆU MÀN CỬA
CURTAIN SIGN

79. 8/18/2023 79
10.DẤU HiỆU ĐUÔI SAO CHỔI
COMET TAIL SIGN
 Dấu hiệu do sự dội lại nhiều lần
của của sóng siêu âm trên vật
thể cứng hay bóng khí
 Hình ảnh xòe như đuôi sao chổi
 Hay gặp trong các bệnh lý hơi
trong đường mật(aerobilia},hơi
trong dạ dày và ruột(viêm,tắc..}

80. 8/18/2023 80
10.DẤU HiỆU ĐUÔI SAO CHỔI
COMET TAIL SIGN

81. 8/18/2023 81
11.BÁNH MẠC NỐI
(OMENTAL CAKE)
 Bình thường ta không thấy được mạc nối
trên siêu âm. Bánh mạc nối là hình ảnh có
thể tìm thấy ở bệnh nhân u màng bụng và
nhồi máu mạc nối.
 Phần dưới (P) của mạc nối lớn là nơi
thường thấy bánh mạc nối.
 Siêu âm (Puylaert): Khối bầu dục
(cakelike), hồi âm dày, không đè ép được,
đây cũng là điểm đau nhất của BN. Vị trí
thường gặp là giữa thành bụng trước và
ĐT góc gan.

82. 8/18/2023 82
11.BÁNH MẠC NỐI
(OMENTAL CAKE)

83. 8/18/2023 83
12.DẤU HIỆU BÁNH SANDWICH
(SANDWICH SIGN)
 Khi mạc treo bị dày lên do hạch tạo thành
lớp mô mềm dày. Mạch máu bắt thuốc
chạy giữa 2 lớp mạc treo này cho ra dấu
hiệu bánh sandwich (sandwich sign).
 Đây là dấu hiệu đặc hiệu cho Lymphoma
mạc treo (Mesenteric Lymphomas), bệnh
này có thể gây ra từng mảng hạch phì đại
như thế mà có thể chưa có triệu chứng lâm
sàng.
Seth M. Hardy, MD. The Sandwich Sign. Radiology 2003;226:651-652.

84. 8/18/2023 84
12.DẤU HIỆU BÁNH SANDWICH
(SANDWICH SIGN)
 Các u ác tính khác thường nhanh
chóng xâm lấn thành ruột gây thủng
ruột, xuất huyết, chứ không tạo
thành từng mảng hạch phì đại.
 Các bệnh Viêm nhiễm cũng không tạo
nên từng mảng hạch phì đại như thế.
Seth M. Hardy, MD. The Sandwich Sign. Radiology 2003;226:651-652.

85. 8/18/2023 85
12.DẤU HIỆU BÁNH SANDWICH
(SANDWICH SIGN)
Seth M. Hardy, MD. The Sandwich Sign. Radiology 2003;226:651-652.
SANDWICH SIGN

86. 8/18/2023 86
12.DẤU HIỆU BÁNH SANDWICH
(SANDWICH SIGN)

87. 8/18/2023 87
13.DẤU HIỆU THÂM NHIỄM MỠ
(FAT STRANDING SIGN)
L.Arrive..Guide de Semiologie en Scanner.2001.p6
 Định nghĩa: Tăng hồi âm (trên siêu âm) và đậm
độ (trên CT), của mỡ mạc nối.
 Nhận biết: Bình thường mỡ mạc nối có hồi âm
kém và không dễ nhận biết (trên siêu âm), đậm
độ kém (trên CT). Khi một đoạn ống tiêu hóa bị
tổn thương thì mỡ mạc nối bao quanh, thâm
nhiễm, trở nên tăng hồi âm, tăng đậm độ. Dấu
hiệu này được xem như dấu hiệu chỉ điểm vị trí
tổn thương.
 Nguyên nhân: Nhiễm trùng, viêm hoặc u ở ống
tiêu hóa.

88. 8/18/2023 88
13.DẤU HIỆU THÂM NHIỄM MỠ
(FAT STRANDING SIGN)
VIÊM TÚI THỪA ĐẠI TRÀNG
Martin E. O’Malley, MD.US of Gastrointestinal Tract Abnormalities with CT Correlation. (Radiographics. 2003;23:59-72.)

89. 8/18/2023 89
13.DẤU HIỆU THÂM NHIỄM MỠ
(FAT STRANDING SIGN)
PRIMARY EPIPLOIC APPENDAGITIS: Clinical, US and CT Findings in 15 cases
Tai Van Le, Tai Anh Vo, Hai Thanh Phan, MD
MEDIC Medical Center, HCM City, Vietnam

90. 8/18/2023 90
13.DẤU HIỆU THÂM NHIỄM MỠ
(FAT STRANDING SIGN)
VIÊM BỜM MỠ RUỘT THỪA
(EPIPLOIC APPENDAGITIS)

91. 8/18/2023 91
14.DẤU HIỆU VỎ HÀNH
(ONION SKIN SIGN)
 Hình ảnh điển hình gồm nhiều lớp hồi âm
dày, mỏng đồng tâm giống như ta cắt
ngang củ hành tây.
 Có thể thấy trong u nhầy ruột thừa, nang
nhầy buồng trứng, nang biểu bì tinh hoàn.
 Hình ảnh này đặc hiệu để chẩn đoán u
nhầy ruột thừa, nếu thấy được ở HCP (với
điều kiện buồng trứng (P) bình thường),
dù rằng cơ chế cho ra hình ảnh này đến
nay vẫn chưa rõ.
Carol.M.Rumack et al. Diagnostic Ultrasound. 3rdEdition. 2005. p849-883
Benjamin Caspi, MD et al. The Onion Skin Sign-A Specific Sonographic Marker of Appendiceal
Mucocele. Journal of Ultrasound in Medicine 2004 23:117-121

92. 8/18/2023 92
14.DẤU HIỆU VỎ HÀNH
(ONION SKIN SIGN)
 Một trong những cơ chế được đưa ra đó là do sự
bài tiết dịch nhầy xảy ra từng đợt, do vậy tạo
thành từng lớp lắng đọng. Cơ chế khác được nêu
ra đó là cơ chế áp suất: lớp hồi âm dày tương ứng
với giai đoạn áp suất trong nang nhầy tăng cao do
bít tắc hoàn toàn, lớp hồi âm mỏng tương ứng với
áp suất trong nang thấp do bít tắc không hoàn
toàn.
 Với nang biểu bì tinh hoàn thì các lớp này tương
ứng với những lớp xen kẽ keratin và squamous
cells.
Carol.M.Rumack et al. Diagnostic Ultrasound. 3rdEdition. 2005. p849-883
Benjamin Caspi, MD et al. The Onion Skin Sign-A Specific Sonographic Marker of Appendiceal
Mucocele. Journal of Ultrasound in Medicine 2004 23:117-121

93. 8/18/2023 93
14.DẤU HIỆU VỎ HÀNH
(ONION SKIN SIGN)
Benjamin Caspi, MD et al. The Onion Skin Sign-A Specific Sonographic Marker of Appendiceal
Mucocele. Journal of Ultrasound in Medicine 2004 23:117-121
U NHẦY RUỘT THỪA
(APPENDICEAL MUCOCELE)

94. 8/18/2023 94
15.DẤU HIỆU HẠT ĐiỀU
(DONUT SIGN)
LỒNG RUỘT

95. 8/18/2023 95
16.DẤU HIỆU XOÁY NƯỚC
(WHIRLPOOL SIGN)
 Hình ảnh giống như xoáy
nước thấy được trên siêu
âm, CT và MRI.
 Dấu hiệu này thấy ở bệnh
nhân bị xoắn các cơ quan
như: xoắn tinh hoàn, xoắn u
nang buồng trứng, xoắn
lách lạc chỗ (wandering
spleen), xoắn ruột ở bệnh
nhân xoay ruột bất toàn
(malrotation), xoắn đại
tràng…

96. 8/18/2023 96
16.DẤU HIỆU XOÁY NƯỚC
(WHIRLPOOL SIGN)
CẮT DỌC TINH HOÀN: TINH HOÀN XOAY NGANG,
WHIRLPOOL SIGN Ở CỰC TRÊN TINH HOÀN.
Carol.M.Rumack et al. Diagnostic Ultrasound. 3rdEdition. 2005. p849-883
S. Boopathy Vijayaraghavan, MD. Sonographic Differential Diagnosis of Acute Scrotum
Real-time Whirlpool Sign, a Key Sign of Torsion. J Ultrasound Med 2006; 25:563-574

97. 8/18/2023 97
16.DẤU HIỆU XOÁY NƯỚC
(WHIRLPOOL SIGN)
U NANG BUỒNG TRỨNG XOẮN
S. Boopathy Vijayaraghavan,MD et al. Sonographic Whirlpool Sign in Ovarian Torsion. Journal of
Ultrasound in Medicine 2004 23:1643-1649

98. 8/18/2023 98
16.DẤU HIỆU XOÁY NƯỚC
(WHIRLPOOL SIGN)
XOẮN RUỘT TRÊN BỆNH NHÂN XOAY RUỘT BẤT TOÀN

99. 8/18/2023 99
16.DẤU HIỆU XOÁY NƯỚC
(WHIRLPOOL SIGN)
Journal de Radiologie. Tome 85. Avril 2004 .p.578.
XOẮN RUỘT TRÊN BỆNH
NHÂN XOAY RUỘT BẤT TOÀN

100. 8/18/2023 100
16.DẤU HIỆU XOÁY NƯỚC
(WHIRLPOOL SIGN)
XOẮN MANH TRÀNG
Bharti Khurana, MD. The Whirl Sign. Radiology 2003;226:69-70.

101. 8/18/2023 101
17.DẤU HIỆU TRĂNG LƯỠI LiỀM
(CRESCENT MOON’S SIGN)
 Hình ảnh echo trống bao quanh thận
phải ở xoang Morison như mặt trăng
lữỡi liềm
 Xúât hiện khi có ít dịch trong bụng
 Chấn thương bụng cấp + lâm sàng:
gợi ý tổn thương xúât dịch như vỡ
gan,lách…giai đọan đầu

102. 8/18/2023 102
17.DẤU HIỆU TRĂNG LƯỠI LiỀM
(CRESCENT MOON’S SIGN)

103. 8/18/2023 103
18.DẤU HIỆU CÁNH BƯỚM
(BUTTERFLY’S SIGN)
 Mạc nối,hay túi mật là thân
bướm,dịch hai bên là cánh bướm ở
vùng xoang Morison phải,và phất phơ
trong dịch tự do như bướm
 Dấu hiệu này tiếp theo dấu Trăng
Lưỡi liềm nếu làm siêu âm theo
dõi,chứng tỏ dịch đang gia tăng gợi ý
Chân thương bụng cấp

104. 8/18/2023 104
18.DẤU HIỆU CÁNH BƯỚM
(BUTTERFLY’S SIGN)

105. 8/18/2023 105
19.DẤU NHẤT DƯƠNG CHỈ
(FINGER’S SIGN)
 Hình ảnh đặc trưng ruột thừa: bên
trong echo dày bao quanh lớp echo
kém dày>4mm như hình ngón tay trỏ
 Xúât hiện trong 24 giờ đầu của viêm
ruột thừa

106. 8/18/2023 106
19.DẤU NHẤT DƯƠNG CHỈ
(FINGER’S SIGN)

107. 8/18/2023 107
 Hình ảnh Ruột thừa nằm trong lớp
echo kém bao quanh như hạt cà phê
 Xúât hiện khi ở giai đọan Áp xe Ruột
thừa
 Ruột thừa vỡ mủ hay viêm phúc mạc
không còn hình ảnh đặc trưng này
nữa
20.DẤU HiỆU HẠT CÀ PHÊ
COFFEE BEAN’S SIGN

108. 8/18/2023 108
20.DẤU HiỆU HẠT CÀ PHÊ
COFFEE BEAN’S SIGN

109. 8/18/2023 109
21.DẤU HiỆU BẺ CONG MẠCH MÁU
(BENDING’S SIGN)
 Hình ảnh mạch máu bẻ cong chạy
quanh khối u, hay gặp ở Gan
 Do u gan ác tính đẩy các mạch máu
 Dấu này xuất hiện đơn độc: gợi ý
khối u gan mà hồi âm đồng nhất với
gan, phải siêu âm tương phản,hay CT
cản quang mới phát hiện

110. 8/18/2023 110
21.DẤU HiỆU BẺ CONG MẠCH MÁU
(BENDING’S SIGN)

111. 8/18/2023 111
22.DẤU HiỆU LỒI
BUMP’S SIGN
 Hình ảnh cơ hòanh,hay bờ gan
lồi bất thường trên siêu âm
hay Xquang
 Gợi ý khối u ác tính

112. 8/18/2023 112
22.DẤU HiỆU LỒI
BUMP’S SIGN

113. 8/18/2023 113
23.U biết hát
Singing Tumour
 Khối U gan mà trung tâm có tăng
sinh mạch(neovascularity sẽ có hình
ảnh màu Doppler ở trung tâm,lúc đó
với siêu âm Duplex ta sẽ nghe âm
thanh của dòng chảy mạch
máu…giống như u biết hát vậy
 Gợi ý U ác tính

114. 8/18/2023 114
23.U biết hát
Singing Tumour

115. 8/18/2023 115
24.Mickey Mouse’s sign
Dấu hiệu đầu chuột Mickey
*Mikey = Common bile duct+Hepatic artery + Portal vein
*Giúp ích tìm sỏi ống mật chủ với các đường cắt khác

116. 8/18/2023 116
25.Sonography Pain point’s Sign
Dấu hiệu điểm đau siêu âm
 Siêu âm phát ra năng lượng
 Vùng nào viêm sẽ gia tăng cườngđộ
đau
 Sonography Murphy’s sign
 Sonography Mac Burney’s sign
 Sonography Hepatic Colic’s sign
 Hổ trợ chẩn đóan lâm sàng điểm đau
nhạy hơn ấn chẩn(palpation)

117. 8/18/2023 117
• một là dải echo dày có bề
mặt không đều do tinh thể
urat (monosodium urate,
MSU) lắng đọng trên bề
mặt sụn khớp
• đường thứ hai là đường
viền vỏ xương có echo dày.
• Giúp ích chẩn đóan Gout
trong siêu âm khớp
Dấu viền đôi

118. 8/18/2023 118

119. 8/18/2023 119
III.MỘT SỐ DẤU HIỆU SIÊU ÂM
b.các dấu hiệu siêu âm sản phụ khoa
1. Dấu hiệu vòng lửa(Fire ring’s sign)
2. Dấu hiệu tảng băng trôi(Iceberg’s sign
3. Dấu hiệu đồng hồ cát(hourglass sign)
4. Dấu hiệu Hào quang(Halo’s sign)
5. Dấu hiệu Chồng sọ(spalding sign)
6. Dấu hiệu Khí trong máu thai tử(Robert sign)
7. Dấu hiệu dấu bằng(The Equal Sign = Girl)
8. Dấu hiệu Con rùa(The Turtle Sign = Boy)
9. Dấu hiệu đầu Trái chanh(lemon sign)
10. Dấu hiệu não thất hình Trái chuối(banana sign)
11. Dấu hiệu mắt ếch(fog eye’s sign)
12. Snowstorm/Bundle of Grapes(Dấu hiệu Bão tuyết hay
Chùm nho)

120. 8/18/2023 120
Dấu hiệu vòng lửa
Ring of fire’s sign
 Mạch máu
tăng sinh
bao quanh
khối phần
phụ
 Siêu âm màu
Doppler như
vòng lửa
 Dấu hiệu đặc
trưng Thai
ngoài tử
cung

121. 8/18/2023 121
Iceberg sign
Dấu hiệu Tảng băng trôi
Dermoid cyst of Ovary

122. 8/18/2023 122
Dấu hiệu đồng hồ cát
hourglass sign
 Dấu hiệu
xúât hiện
sau 24h khi
túi thai
ngừng phát
triển
 hình ảnh
siêu âm cổ
tử cung
không giữ
được túi
thai tạo
hình “đống
hồ cát”
 Dấu hiêu
sẩy thai
không tránh
khỏi của
thai dứơi 8
tuần

123. 8/18/2023 123
Dấu hiệu Hào quang
halo sign
 Hình ảnh
echo dày
>4mm bao
quanh đầu
thai nhi
 Do thai tử
gây phù da
đầu (fetal
scalp edema
 Xuất hiện
sớm nhất
khi thai tử

124. 8/18/2023 124
Salpding’s sign
Dấu hiệu chồng sọ
* Xương
sọ chồng
lên nhau
khi thai tử
* Do áp
lực nước ối
* Xúât
hiện sau
khi thai tử
khỏang 7
ngày

125. 8/18/2023 125
Robert’s sign
 Thai tử sẽ
có echo dày
trong tim
hay mạch
máu lớn
 Air thóat ra
khi thai tử.
 Xúât hiện
khi thai tử
trên 12g

126. 8/18/2023 126
The Equal Sign = Girl

127. 8/18/2023 127
The Turtle Sign = Boy

128. 8/18/2023 128
Lemon sign
Dấu Trái chanh
Arnold-Chiari II malformation: 95% hydrocephalus and myelomeningocele (open
spina bifida).

129. 8/18/2023 129
Banana sign
Dấu Trái chuối
Tổn thương
tiểu não

130. 8/18/2023 130
 Dấu hiệu đặc trưng quái thai vô sọ
Dấu hiệu Mắt ếch
Frog eye’s sign

131. 8/18/2023 131
Snowstorm/Bundle of Grapes
Dấu hiệu Bão tuyết hay Chùm nho
* Bão tuyết
hay hình
ảnh chùm
nho
* Thai
trứng tòan
phần

132. 8/18/2023 132
III.MỘT SỐ DẤU HIỆU SIÊU ÂM
c.các dấu hiệu Tim mạch
1. Dấu hiệu vòm,dấu hiệu “đầu gối”
2. Dấu hiệu Flint siêu âm
3. Dấu hiệu khói thuốc(smoking sign)

133. 8/18/2023 133
Cám ơn các bạn đã theo dõi!

134. 8/18/2023 134
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. C.M.Rumack et al. Diagnostic Ultrasound. 3rdEdition. 2005
2. L.Arrive. Guide d'imagerie Abdominopelvienne. 2004
3. Joseph K.T.Lee. Lee computed body tomography with MRI correlation. 1998.
4. M.P.Federle. La Radiologie de poche-Abdomen. 2004. p36
5. Frank J. Rybicki, MD, PhD.The WES Sign. (Radiology. 2000;214:881-882.)
6. Seth M. Hardy, MD. The Sandwich Sign. Radiology 2003;226:651-652.
7. Anthony E. Hanbidge, MD et al. US of the Peritoneum. Radiographics. 2003;23:663-685.
8. Clare J. Roche, MD et al. Selections from the Buffet of Food Signs in Radiology.
Radiographics. 2002;22:1369-1384.
9. S. Boopathy Vijayaraghavan, MD. Sonographic Differential Diagnosis of Acute Scrotum-
Real-time Whirlpool Sign, a Key Sign of Torsion. J Ultrasound Med 2006; 25:563-574
10. Cengiz Yinmaz, MD et al. Torsion of a Wandering Spleen Associated With Portal Vein
Thrombosis. J Ultrasound Med 2005; 24:379-382
11. S. Boopathy Vijayaraghavan,MD et al. Sonographic Whirlpool Sign in Ovarian Torsion.
Journal of Ultrasound in Medicine 2004 23:1643-1649
12. Benjamin Caspi, MD et al. The Onion Skin Sign-A Specific Sonographic Marker of
Appendiceal Mucocele. Journal of Ultrasound in Medicine 2004 23:117-121
13. Zeev V. Maizlin, MD et al. Epidermoid Cyst and Teratoma of the Testis-Sonographic and
Histologic Similarities. J Ultrasound Med 2005; 24:1403-1409
14. David R. Anderson, MD. The Pseudokidney Sign. Radiology. 1999;211:395-397.
15. Bharti Khurana, MD. The Whirl Sign. Radiology 2003;226:69-70.

135. 8/18/2023 135
Ảnh lạ siêu âm

136. 8/18/2023 136