Download to read offline
stereo
- 1. ⇢ STEREO ⇠ adyolardan ve bilgisayarımızdaki çıkışı (kulaklık veya en az iki hoparlör) olması r medya oynatıcılardan âşinayızdır bu kelimeye. İki seçeneğimiz vardır: MONO ve STEREO. Bir kere STE- şarttır. Fakat her kulaklık ve iki hoparlörü olan her cihaz STEREO’ya uyumlu değildir. Bu ses kayıt türünde, sesin kaynağı yer REO kelime olarak daha uzundur ve MONO bize değiştirdikçe her bir mikrofona düşen ses mik- bir yerlerden ‘tek’i çağrıştırır; ama çiſt hopar- tarı da değişir. Yan sayfada görmüş olduğu- lörümüz varsa veya sesi daha iyi duymak isti- nuz küçük çalgı grubu üzerinde konuyu daha iyi yorsak neden MONO’yu seçelim ki! Haklı ola- inceleyebiliriz. Mesela kontrbas çaldığı zaman rak STEREO’yu seçeriz değil mi? Halbuki bu, iki mikrofon da eşit seviyede ses kaydedecek ve psikolojik bir aldanmadan başka bir şey değil- dinleyici, bu sesin ortadan geldiğini duyacaktır. dir. Çünkü çoğu zaman, ne dinlediğimiz yayın Piyano çaldığındaysa sağ mikrofon soldan daha STEREO’ya uyumludur ne de kullandığımız yüksek seviyede ses kaydedecek ve dinleyici, ALAN BLUMLEIN cihaz. sağ hoparlörden daha yüksek ses duyacaktır. 1931’de, o “MONO”, t kanallı ses kaydı için kullanı- ONO” tek kanallı kanallı a kulla Bateri çalınca, bu sefer sol yılların standart lan terimdir. Yani bütün konuşmalar, şarkı söz- terimdir mikrofon sağdan daha yük- ses sisteminin leri, çalgılar ve ortamdaki diğer sesler tek bir sek seviyede ses kaydedecek kullanıldığı mikrofonla kaydedilir. Dolayısıyla böyle bir ve dinleyici, sol hoparlörden bir sinemada, kaydı dinlemek için kullandığınız hoparlör ya daha yüksek ses duyacaktır. oyuncuların da kulaklığın tek ya da çiſt olması seste hiç- Bunlar gibi onlarca çalgıdan seslerinin, ekrandaki bir farklılık oluşturmaz. “STEREO” terimi ise REO” te oluşan bir orkestrayı düşü- görüntüleriyle iki veya daha fazla ba i ya f zla bağımsız kanallı ses kaydı a ağımsız anallı nün. Her bir çalgı sesinin eşyönlü bir biçimde için kullanılır. Bu teknikte, basit olarak, farklı in ullanılır orkestradaki yeri ve uzaklığı oluşmadığını fark konumlara yerleştirilen en az iki mikrofon ile ne ise sesin, dinleyenin kula- etmiş ve bu konu ses kaydı yapılır. YAZI ğına o şekilde ulaştığını... üzerinde çalışarak Şunu unutmamak gerekir ki, STEREO sesin Ali Çelen Sanki o orkestranın karşısın- STEREO’yu farkının ve etkisinin anlaşılması için çiſt ses daymışsınız gibi... geliştirmiştir. 70 ▶ POTANSİYEL • MART–NİSAN 2011
- 2. TEKNOLOJİ STERE dan STEREO’dan bir adım daha ileri gidersek kar- TEREO a k kafası şeklinde tasarlanmış, “Dummy Head” ola- şımıza “BINAURAL” çıkar. STEREO’nun bir türü a “BINAURAL” kar. “BI rak adlandırılan kayıt sistemleri kullanılmaktadır. olması, yine iki mikrofonla kayıt yapıl- Söz konusu dummy’ler, sesi, insan kulağının masından; özgünlüğü ise bu ses duyduğuna en yakın şekilde kaydetmek kaydında mikrofonların iki kulak üzere tasarlanmışlardır, çok pahalıdır- arası mesafede bulunması ve lar ve tahmin edilebileceği üzere iki gerçek etkisinin ancak STEREO adet mikrofon dummy’nin kulakları bir kulaklıkla dinlenildiğinde içine yerleştirilmiştir. Kulak kepçe- anlaşılabilmesinden dolayıdır. sinde kullanılan malzeme bile ses Herhangi bir STEREO kulak- kaydını büyük ölçüde etkilediği için CLÉMENT ADER lıkla dinlenen bir BINAURAL sistemi çok hassastır. Henüz film 1881’de Paris’te kayıt, sesin kaydedildiği odada ve müzik sektöründe kullanılabile- operadan 3 km. olduğunuz hissini yaratır. Sıra- cek yeterliliğe ulaşmadığı için ter- uzaklıktaki zen- dan STEREO hoparlörlerle ise bu cih edilmemektedir. Çünkü yüksek gin kesime çiſt tele- etki tam olarak oluşamaz. Çünkü seviyede sese şu an ulaşılamamakta, fon hattı çekmiş, sol hoparlörlerden çıkan sesler iki kula- ulaşılması için yapılan işlemlerde ise kulağa bir telefon, ğımıza birden ulaşır. Kulaklıkta ise BINAURAL ses, doğallığını ve özelliğini sağ kulağa diğer te- sağ kulaklıktan gelen ses sol kulağı- yitirmektedir. Fakat mutlaka yakında bu lefon olmak üzere nıza; sol kulaklıktan gelen ses de sağ DUMMY HEAD sorun da çözülecek, dinlediğimiz müzik operanın evden din- kulağınıza hiçbir şekilde ulaşmaz. ve izlediğimiz filmlerde daha önceden lenmesini sağlayan Tiyatrofon’u geliştir- Hal böyle olunca da sesleri birbirinden çok hiç tatmadığımız gerçeklik hissini yaşayabile- miş ve BINAURAL’in rahat ayırır ve berrak bir kayıt dinlersiniz. Tek- ceğiz. (Google’a virtual barbershop yazın, çıkan temellerini atmıştır. nolojinin gelişimi ile dinlenen seste gerçekliğe videolardan herhangi birini STEREO kulaklıkla ve iyice yaklaşılmıştır. Şöyle ki, günümüzde, insan karanlıkta dinleyin... bu hissi yaşayın :) KAYIT KONTRBAS BATERİ PİYANO MİKROFON ÇİFTİ DİNLEME STEREO HOPARLÖR ÇİFTİ SES SES DİNLEYİCİ STEREO ◀ 71