Документ рассматривает тему Земли и Луны, включая их характеристики и взаимосвязь в рамках астрономии. Он включает мифологические истории о Луне и ее взаимодействиях с Солнцем, а также несколько экспериментов для демонстрации этих принципов. В документе также затрагиваются расстояния и движения планет в Солнечной системе.

1. Хүн байгаль хичээлСэдэвДэлхий ба сар

4. Таавар таагаарай.Анхалж орох үе нь адууны шилэн дээрх үсАраас нь орох үе нь бөмбөлөг доторх агаарЭдгээрийг нийлүүлээд уншвалБидний амьдардаг газар нутгийн ерөнхий нэр.

5. ЗорилгоДэлхий ба сарны зарим шинж чанарыг мэдэхАжиглалт хийх, таамаглал дэвшүүлэх, туршилт гүйцэтгэх зэрэг танин мэдэхүйн аргын талаар мэдлэг, чадвартай болох

6. Нар, сарны домог Эрт дээр цагт бурхан багш хонхныхоо очрыг нэг шавьдаа өгч “Далай хоёр удаа бүлээд ир” гэж явуулжээ. Шавь нь очоод нэг бүлтэл нар гарч, хоёр бүлтэл сар гарч гэнэ. “Ахиад бүлвэл юу гардаг бол?” гэж бодоод сониуч зан гаргаж дахин бүлтэл мичид гарч иржээ. Дахиад бүлэхээр юу гарч ирдгийг үзэх гэж мөн нэг бүлтэл “Раху” гэгч хамаг ертөнцийг сорж залгих айхавтар амьтан гарч ирж гэнэ. “Энэ ертөнцийг сордог “Раху” гэдэг амьтныг нар сар хоёрын нэг нь барьж хадгал” гэж гэнэ. Тэгэхлээр нар: “Би барихаар ертөнцийн амьтныг түлж шатаачихна. Сэрүүнээрээ чи барь” гээд “Раху” гэдэг амьтныг саранд хадгалуулсан гэнэ. Саран дээр байдаг хар толбо тэр “Раху” гэдэг амьтан бөгөөд сарыг гурван жилд нэг удаа барих гэж ноцолддог гэнэ. Үүнийг “Раху” сар барьлаа” гэдэг. Ингэж Раху сарыг барих цагт гурван настай эрэгтэй хүүхэд уйлуулж дөрвөн нүдтэй халтар нохой хуцуулж, буу тавьж, их дуу чимээ гаргадаг ажээ.

7. Туршилт-1Бөмбөгийг ширээн дээр тавьж өрөөгөө харанхуйлаарай. Бөмбөг харагдаж байна уу?

8. Одоо бөмбөг дээр гар чийдэн тусгая. Одоо яаж байна?

9. Чийдэнгээ бөмбөгнөөс дахин холдуул. Одоо яаж байна?

10. СарШөнийн харанхуйд нарны гэрэл саран дээр тусдаг учир сар бидэнд гэрэлтэж үзэгддэг болохоос од болон нартай адилхан өөрөөсөө гэрэл гаргадаггүй.

14. Туршилт-2Гурил давсаа хооронд нь холиод 3 см орчим зузаан болохоор савандаа хийж гадаргууг тэгшлээрэй.

15. Баримлын шавраа том жижиг хэмжээтэйгээр хэсгүүдэд хуваан шахаж нягтруулаарай.

16. Том жижиг баримлын шавруудыг ижил өндрөөс сав руу унагаагаарай.

17. Дэлхий нарыг зууван хэлбэртэй замаар 365 хоног, 6 цаг, 9 мин, 9 секундэд нэг удаа бүтэн тойрно.

18. Мэдлэг, чадвараа бататгаарай.Сар дэлхийн хоорондох зайг дэлхийгээс нар хүртэлх зайтай харьцуул. Сар нарыг бодвол дэлхийд хэд дахин ойр оршиж байна вэ?

19. Мэдлэг, чадвараа бататгаарай. Хэрэв сар хүртэл 500 км/цагийн хурдтай онгоцоор нисвэл 32 хоног зарцуулах аж. Тэгвэл сар дэлхийгээс ямар зайтай оршихыг тооцоолж гарга. Хэрхэн бодсоноо нөхөддөө тайлбарлаарай.

20. Асуултанд хариулаарай.Хольцны гадарга дээр ямар ямар хэмжээтэй хонхор үүсэж байна вэ?

21. Ижил өндрөөс унаж буй өөр өөр хэмжээтэй хоёр хэсгээс үүсэж буй “өрх” хэмжээгээрээ адилхан байна уу?

22. Өөр өөр өндрөөс унаж буй ижил хэмжээтэй хоёр хэсгийн үүсэх хонхор хэмжээгээрээ ижил байна уу?Зөв хариултыг сонгоорой.Нар , дэлхий, сарны хэмжээг томоос нь жижиг рүү жагсаасан дарааллын аль нь зөв бэ?А. Дэлхий, сар, нарБ. Сар, дэлхий, нарВ. Нар, дэлхий, сар

23. Зөв хариултыг сонгоорой.Дэлхийд аль нь хамгийн ойрхон орших вэ? А. НарБ. ОдВ. Сар

24. Зөв хариултыг сонгоорой.Дараах 3 тохиолдлын аль нь зөв бэ?А. Нар дэлхийг тойрон эргэдэг.Б. Дэлхий нарыг тойрон эргэдэг.В. Дэлхий сарыг тойрон эргэдэг.

25. Дараах өгүүлбэрүүдийн үнэн, худлыг тогтоогоод ЯАГААД ? гэдгийг тайлбарлаарай.Дэлхий тэнхлэгээ 360 хоногт нэг удаа эргэдэг.. . . . . Ү . . . . . Х . . . . .Нар дэлхийг тойрон эргэдэг.. . . . . Ү . . . . . Х . . . . .Бид дэлхийтэй хамт нарыг тойрон эргэдэг.. . . . . Ү . . . . . Х . . . . .Улирал солигдох шалтгаан нь дэлхий нарнаас холдох ба ойртсоноос болдог.. . . . . Ү . . . . . Х . . . . .Дэлхий сарыг тойрон эргэдэг.. . . . . Ү . . . . . Х . . . . .

26. Хариулт Нар Дэлхий Сар