Θεόδωρος Κολοκοτρώνης
• ΟΘεόδωρος Κολοκοτρώνης (3 Απριλίου 1770 - 4
Φεβρουαρίου 1843) ήταν αρχιστράτηγος και ηγετική μορφή
της Επανάστασης του 1821, πολιτικός, πληρεξούσιος,
σύμβουλος της Επικράτειας. Έμεινε γνωστός και ως Γέρος
του Μοριά.
3.
Βιογραφία
• Προερχόταν απόφημισμένη οικογένεια. Το επώνυμο της οικογένειάς του αρχικά ήταν
Τσεργίνης. Αργότερα, ο παππούς του, Γιάννης Μπότσικας (Τσεργίνης), υιοθέτησε το
«Κολοκοτρώνης» ως οικογενειακό όνομα, σαν μετάφραση του αρβανίτικου παρωνυμίου
"Μπιθεκούρας" που του αποδόθηκε από κάποιον Αρβανίτη[1]. Ο Κολοκοτρώνης
γεννήθηκε στο Ραμοβούνι της Μεσσηνίας, καταγόταν από το Λιμποβίσι της Καρύταινας
και πέρασε τα παιδικά του χρόνια στην Αλωνίσταινα της Αρκαδίας που ήταν τόπος
καταγωγής της μητέρας του, Ζαμπίας Κωτσάκη. Ο πατέρας του Θεόδωρου,
Κωνσταντής Κολοκοτρώνης, πήρε μέρος στην ένοπλη εξέγερση η οποία υποκινήθηκε
από την Αικατερίνη Β' της Ρωσίας το 1770 και σκοτώθηκε μαζί με δύο αδελφούς και τον
φημισμένο Παναγιώταρο στον πύργο της Καστάνιτσας από τους Τούρκους.
Από μικρός, ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης ακολούθησε τον πατέρα
του στις διάφορες περιπέτειές του. Σε ηλικία μόλις 15 ετών έγινε
αρματωλός εναντίον των κλεφτών που λυμαίνονταν την περιφέρεια του
Λεονταρίου.
4.
Από το 1818- 1825
• Το 1818 μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία και τον Ιανουάριο του 1821 ξαναγύρισε
στη Μάνη όπου άρχισε να προετοιμάζει την Επανάσταση στην Πελοπόννησο
γνωρίζοντας ότι η ημέρα έναρξης ήταν η 25 Μαρτίου. Βρέθηκε στην Καλαμάτα
κατά την αναίμακτη κατάληψη της πόλης στις 23 Μαρτίου 1821 υπό τον
Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη και την πομπώδη δοξολογία. Την επομένη κινήθηκε
προς Μεγαλόπολη με τον Νικηταρά και την 25 Μαρτίου το πρωί βρίσκονταν
στον Κάμπο της Καρύταινας ή της Μεγαλόπολης. Ο Κολοκοτρώνης έμεινε στο
χωριό Τετέμπεη ενώ ο Νικηταράς στα "πίσω χωριά" ή Σιαμπάζικα. Είχε οριστεί
στις 25 Μαρτίου να βρίσκοναι όλοι οι οπλαρχηγοί στις επαρχίες τους ώστε να
κηρυχθεί η Επανάσταση, όπως και έγινε.
• Άγαλμα του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη (έργο του Ιωάννη Βούλγαρη 1937) στο
Πεδίον του Άρεως
• Πρωταγωνίστησε σε πολλές στρατιωτικές επιχειρήσεις του αγώνα, όπως στη νίκη
στο Βαλτέτσι (14 Μαΐου 1821), στην άλωση της Τριπολιτσάς (23 Σεπτεμβρίου
1821), στην καταστροφή της στρατιάς του Δράμαλη στα Δερβενάκια (26
Ιουλίου 1822), όπου διέσωσε τον Αγώνα στην Πελοπόννησο, αφού πρυτάνευσαν
η ευφυΐα και η τόλμη του στρατηγικού του νου. Οι επιτυχίες αυτές τον ανέδειξαν
σε αρχιστράτηγο της Πελοποννήσου. Στη διάρκεια του Εμφυλίου πολέμου
πολλές φορές προσπάθησε να αμβλύνει τις αντιθέσεις ανάμεσα στους αντιπάλους,
αλλά παρ'όλα αυτά δεν απέφυγε τη ρήξη. Μετά από ένοπλες συγκρούσεις, ο
ίδιος και ο γιος του συνελήφθησαν και φυλακίστηκαν στο Ναύπλιο.
5.
1825
Ο Σουλτάνος ζήτησετη βοήθεια της Αιγύπτου για να σταματήσει την Επανάσταση, οπότε ο γιος του Μεχμέτ Αλή και διάδοχος
του αιγυπτιακού θρόνου Ιμπραήμ αποβιβάστηκε το 1825 στην Πελοπόννησο. Η Σφακτηρία και το Ναυαρίνο έπεσαν στα χέρια
των Αιγυπτίων και τότε ο Κολοκοτρώνης αποφυλακίστηκε για να αντιμετωπίσει τον Ιμπραήμ μαζί με τον Πετρόμπεη
Μαυρομιχάλη. Χωρίς πολυάριθμο στρατό ξεκίνησε και πάλι τον κλεφτοπόλεμο, που διήρκεσε ως το 1828, όταν στην Ελλάδα
έφτασε το στράτευμα του στρατηγού Μεζόν με εντολή του Καρόλου Ι´ της Γαλλίας για να διασώσει την Ελλάδα από τα
αιγυπτιακά στρατεύματα (η Γαλλική Εκστρατεία του Μωριά). Αξίζει να τονιστεί η στρατηγική φυσιογνωμία του Κολοκοτρώνη,
καθώς διοικούσε τα στρατεύματα με ιδιοφυή τρόπο, χρησιμοποιώντας τις τακτικές του κλεφτοπολέμου, ώστε να μπορεί να
αντεπεξέρχεται το στράτευμα στην αριθμητική υπεροχή του αντιπάλου. Ενδεικτικό της δυσκολίας του αγώνα του 21 είναι το
παρακάτω απόσπασμα από τα απομνημονεύματα του
Επίσης μεγάλη σημασία έδινε στην καταστροφή των πόρων (τροφές - ζωοτροφές) του αντιπάλου, καθώς και στην εξασφάλιση
τροφής για το στράτευμα του. Αναγνώρισε πολλές φορές το έργο και τη σημασία των Ελλήνων κτηνοτρόφων, που εξασφάλιζαν
με τα χιλιάδες ζώα τους τροφή για την υποστήριξη των μαχητών και γενικά της επανάστασης.Ως το τέλος της Επανάστασης ο
Κολοκοτρώνης συνέχισε να διαδραματίζει ενεργό ρόλο στα στρατιωτικά και πολιτικά πράγματα της εποχής.
6.
Τα τελευταία χρόνιατης ζωής του
• Στα τελευταία χρόνια της ζωής του ο
Κολοκοτρώνης υπαγόρευσε στον Γεώργιο Τερτσέτη
τα «Απομνημονεύματά» του, που κυκλοφόρησαν το
1851 με τον τίτλο Διήγησις συμβάντων της
ελληνικής φυλής από τα 1770 έως τα 1836 και τα
οποία αποτελούν πολύτιμη πηγή για την Ελληνική
Επανάσταση. Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης πέθανε
στις 4 Φεβρουαρίου 1843 το πρωί, από εγκεφαλικό
επεισόδιο, έχοντας επιστρέψει από γλέντι στα
βασιλικά ανάκτορα.
7.
Οικογένεια
• Ο Κολοκοτρώνηςήταν παντρεμένος από το
1790 με την Αικατερίνη Καρούτσου, κόρη του
προεστού και Μορόγιαννη του Άκοβου
Δημητρίου Καρούτσου. Παιδιά του με την
Αικατερίνη ήταν ο Γενναίος(Ιωάννης), που έγινε
στρατιωτικός και μετέπειτα πρωθυπουργός, ο
Κωνσταντίνος, ο Πάνος, που δολοφονήθηκε το
1824, και η Ελένη, σύζυγος του Νικήτα
Δικαίου. Ο Κολοκοτρώνης είχε έναν ακόμη γιο
τον επίσης Πάνο Κολοκοτρώνη που τον
απέκτησε εκτός γάμου με την Μαργαρίτα
Βελισσάρη κόρη του Αγγελή Βελισσάρη. Έγινε
λαμπρός αξιωματικός και διοικητής της σχολής
Ευελπίδων.