ទឹសីអំពីកំ ពយ
»»អីេទជកំ ពយ? កំ ពយជក មងពកយសមី មនពកយចួនរណំ ែណងណងយ៉ ងពិេ ះ ែដលមនឃ មន
លបះ េគរព ម កឹតយ កម េ យមនករកំណត់ពីក មិតចំនួនពយងគេទ មវ ិធី សនិពនធៃនបទនីមួយៗ។
»»កំ ពយសែមងេចញពីភ ដួងចិតរបស់កវ ី េធីឲយអនក ន អនក ប់ រ ំេភីប សបបយ ទុកខ ពយ ស ញ់ ខឹង
សប់ និងឈឺចប់ជមួយ។
េដីមបីនិពនធកំ ពយឲយបនល េយីង តវ គ ល់ធតុសំខន់ៗរបស់កំ ពយដូចខងេ កម៖
១. ពយងគ
ជសូរ សះ ឬពយញជនៈែដលមិនទន់ បកប ឬក៏ បកបេហីយមនសូវសំេឡងែតមួយ េទះបីមនន័យកី មិន
មនន័យកី។ ឧ. កូន ែខមរ េគ េងីប េឡីង ក ខ គ ឃ ង…
២. ពកយ
ជសូរសំេឡងែតមង ឬេ ចីនដង ប៉ុែនមនន័យ គប់ គន់។ ឧ. (ពកយ ១ពយងគ) ែខ ៃថង សី បស េគង…
(ពកយ ២ពយងគ) ពះចនទ ទិតយ នរ ីបុរស… (ពកយ ៣ពយងគ) ពះច នទ សុរ ិយ មនុស ករុ …
ពកយេនកនុងកំ ពយែចកេចញជ ២េទ តគឺ៖ ពកយេពចន៍ (ជពកយស មប់រ ំេលចន័យ ខឹម រសរេសរ
កំ ពយឲយេលចេឡីងកនុងទ មង់សិលបៈខពស់ែដលបេងកីតបនជរូបរមមណ៍ េដីមបីឲយអនក ន អនក ប់ យល់ន័យ
ែដលអនកកវ ីចង់និយយ) និងពកយសមផស (ជពកយចួន ផទួន រណំ េនកនុងកំ ពយ)។
ក. សមផស កនុង៖ គឺជចំ ប់ចួន ផទួន រណំ េនកនុងឃជមួយគន ។ ឧ. នឹក សកនឹក សវេនឯែ ស នឹកៃដ
ពុកែម៉ធប់ែថកូន ជួបមីងជួបមបត់ ដូន បត់ពុកែម៉សូនយសល់បូនបង។
កនុងឧទហរណ៍ កំ ពយខងេលីេនះេឃីញថ សក រណំ នឹង សវ, ែម៉ ចួននឹង ែថ, ជួប ផទួននឹង ជួប។ល។
ខ. សមផស េ ក៖ គឺជចំ ប់ចួន ផទួន រណំ ដូចគន ប៉ុែនេនកនុងពកយសមផស េ កេនះ ឆងពីឃមួយ េទ
ឃមួយ ឬក៏ពីលបះមួយេទលបះមួយេទ ត។
*ឃ៖ េនកនុងកំ ពយគឺជពយងគេ ចីនរួមគន េទ មវ ិធី សបទនីមួយៗដូចជបទេម៤ មន៤ពយងគ
កនុង ១ឃ។
*លបះ ឬលបះខណ៖ គឺឃេនកនុងកំ ពយរួមគន ែដលមនកំណត់េន មវ ិធី សបទនីមួយៗ។ ឧ. បទ
ពកយ ៤ មនឃរួមគន ចំនួន ៤ បញចប់េ យខណេ ថ ១លបះ។
សូរសពទ ឬសូរេស ង (សំេន ង)
សូរសពទ សូរេស ង ឬសំេន ងមនន័យថ សំេឡង។ ចំេពះកំ ពយ សំេឡងេនះសំខន់ ស់េ ពះ
កំ ពយល គឺជកំ ពយែដលមនចំ ប់ចួនេគរព មសំេឡងពយញជនៈេឃសៈ ដូចជ “អ៊” តវសរេសរឲយចួន
នឹង “អ៊”។ សំេឡងពយញជនៈអេឃសៈ “អ” តវសរេសរចួននឹង “អ” ដូចគន ។ ឧ. េឃសៈ៖ េរ ន មន ពន យន…
អេឃសៈ៖ ម ធី ក េសន …
ពកយចួនែដលមិនែមនជកំ ពយ
១. ក មងែកវ៖ ពកយចួនែដរប៉ុែនគម ន កឹតយ កម។ ឧ. ែសន កងពលី សង់ផទះជេដីម “េទីបអញខញុំ ពះ
ធរណី ចូរអនកអេញជីញមកយក កយបូជ រេពី េទ នធូប ជ បុបផ គនធម េចកអំេព សវអងករ វ ដំឡូង
ដូង លង សែណកទំង យែដលេយីងខញុំេរ បចំថយអនកេ ង។
២. ពកយចួន បជ បិយ៖ សុភសិត ឬពកយបេ ជេដីម។
៣. ពកយ ល៖ ពកយស មប់េកមងេលងពួន។
៤. ពកយកពយ៖ ពកយចួនមន កិតយ កមដូចជកំ ពយែដរ ប៉ុែនជភ សមបកេ ក។
* *
*

ទ្រឹស្តីអំពីកំណាព្យ

  • 1.
    ទឹសីអំពីកំ ពយ »»អីេទជកំ ពយ?កំ ពយជក មងពកយសមី មនពកយចួនរណំ ែណងណងយ៉ ងពិេ ះ ែដលមនឃ មន លបះ េគរព ម កឹតយ កម េ យមនករកំណត់ពីក មិតចំនួនពយងគេទ មវ ិធី សនិពនធៃនបទនីមួយៗ។ »»កំ ពយសែមងេចញពីភ ដួងចិតរបស់កវ ី េធីឲយអនក ន អនក ប់ រ ំេភីប សបបយ ទុកខ ពយ ស ញ់ ខឹង សប់ និងឈឺចប់ជមួយ។ េដីមបីនិពនធកំ ពយឲយបនល េយីង តវ គ ល់ធតុសំខន់ៗរបស់កំ ពយដូចខងេ កម៖ ១. ពយងគ ជសូរ សះ ឬពយញជនៈែដលមិនទន់ បកប ឬក៏ បកបេហីយមនសូវសំេឡងែតមួយ េទះបីមនន័យកី មិន មនន័យកី។ ឧ. កូន ែខមរ េគ េងីប េឡីង ក ខ គ ឃ ង… ២. ពកយ ជសូរសំេឡងែតមង ឬេ ចីនដង ប៉ុែនមនន័យ គប់ គន់។ ឧ. (ពកយ ១ពយងគ) ែខ ៃថង សី បស េគង… (ពកយ ២ពយងគ) ពះចនទ ទិតយ នរ ីបុរស… (ពកយ ៣ពយងគ) ពះច នទ សុរ ិយ មនុស ករុ … ពកយេនកនុងកំ ពយែចកេចញជ ២េទ តគឺ៖ ពកយេពចន៍ (ជពកយស មប់រ ំេលចន័យ ខឹម រសរេសរ កំ ពយឲយេលចេឡីងកនុងទ មង់សិលបៈខពស់ែដលបេងកីតបនជរូបរមមណ៍ េដីមបីឲយអនក ន អនក ប់ យល់ន័យ ែដលអនកកវ ីចង់និយយ) និងពកយសមផស (ជពកយចួន ផទួន រណំ េនកនុងកំ ពយ)។ ក. សមផស កនុង៖ គឺជចំ ប់ចួន ផទួន រណំ េនកនុងឃជមួយគន ។ ឧ. នឹក សកនឹក សវេនឯែ ស នឹកៃដ ពុកែម៉ធប់ែថកូន ជួបមីងជួបមបត់ ដូន បត់ពុកែម៉សូនយសល់បូនបង។ កនុងឧទហរណ៍ កំ ពយខងេលីេនះេឃីញថ សក រណំ នឹង សវ, ែម៉ ចួននឹង ែថ, ជួប ផទួននឹង ជួប។ល។ ខ. សមផស េ ក៖ គឺជចំ ប់ចួន ផទួន រណំ ដូចគន ប៉ុែនេនកនុងពកយសមផស េ កេនះ ឆងពីឃមួយ េទ ឃមួយ ឬក៏ពីលបះមួយេទលបះមួយេទ ត។ *ឃ៖ េនកនុងកំ ពយគឺជពយងគេ ចីនរួមគន េទ មវ ិធី សបទនីមួយៗដូចជបទេម៤ មន៤ពយងគ កនុង ១ឃ។ *លបះ ឬលបះខណ៖ គឺឃេនកនុងកំ ពយរួមគន ែដលមនកំណត់េន មវ ិធី សបទនីមួយៗ។ ឧ. បទ ពកយ ៤ មនឃរួមគន ចំនួន ៤ បញចប់េ យខណេ ថ ១លបះ។
  • 2.
    សូរសពទ ឬសូរេស ង(សំេន ង) សូរសពទ សូរេស ង ឬសំេន ងមនន័យថ សំេឡង។ ចំេពះកំ ពយ សំេឡងេនះសំខន់ ស់េ ពះ កំ ពយល គឺជកំ ពយែដលមនចំ ប់ចួនេគរព មសំេឡងពយញជនៈេឃសៈ ដូចជ “អ៊” តវសរេសរឲយចួន នឹង “អ៊”។ សំេឡងពយញជនៈអេឃសៈ “អ” តវសរេសរចួននឹង “អ” ដូចគន ។ ឧ. េឃសៈ៖ េរ ន មន ពន យន… អេឃសៈ៖ ម ធី ក េសន … ពកយចួនែដលមិនែមនជកំ ពយ ១. ក មងែកវ៖ ពកយចួនែដរប៉ុែនគម ន កឹតយ កម។ ឧ. ែសន កងពលី សង់ផទះជេដីម “េទីបអញខញុំ ពះ ធរណី ចូរអនកអេញជីញមកយក កយបូជ រេពី េទ នធូប ជ បុបផ គនធម េចកអំេព សវអងករ វ ដំឡូង ដូង លង សែណកទំង យែដលេយីងខញុំេរ បចំថយអនកេ ង។ ២. ពកយចួន បជ បិយ៖ សុភសិត ឬពកយបេ ជេដីម។ ៣. ពកយ ល៖ ពកយស មប់េកមងេលងពួន។ ៤. ពកយកពយ៖ ពកយចួនមន កិតយ កមដូចជកំ ពយែដរ ប៉ុែនជភ សមបកេ ក។ * * *