1. ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ
ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΟ 4Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ
Ονοματεπϊνυμο :………………………………………………………………………………………………………………………..
ΘΕΜΑ 1Ο
:
1)Για τθν καταςκευι τθσ γονιδιωματικισ βιβλιοκικθσ δεν είναι απαραίτθτθ/α:
Α. Η DNA δεςμάςθ
Β. Η περιοριςτικι ενδονουκλεάςθ
Γ. Τα πλαςμίδια
Δ. Η αντίςτροφθ μεταγραφάςθ
2)Τεχνικι αντιγραφισ τμθμάτων DNA χωρίσ τθ μεςολάβθςθ ηωντανϊν κυττάρων
αποτελεί θ:
Α. γονιδιωματικι βιβλιοκικθ
Β. cDNA βιβλιοκικθ
Γ. PCR
Δ. υβριδοποίθςθ
3)Για να μελετιςουμε τθν αλλθλουχία νουκλεοτιδίων ςε ζνα εςϊνιο γονιδίου παγκρεατικοφ κυττάρου
χρθςιμοποιοφμε:
Α. Γονιδιωματικι βιβλιοκικθ
Β. cDNA βιβλιοκικθ
Γ. PCR
Δ. Υβριδοποίθςθ
4)Για τθν καταςκευι cDNA βιβλιοκικθσ είναι απαραίτθτθ/α:
Α. Η DNA δεςμάςθ
Β. Η περιοριςτικι ενδονουκλεάςθ
Γ. Τα πλαςμίδια
Δ. Η αντίςτροφθ μεταγραφάςθ
5)Για τθν καταςκευι cDNA βιβλιοκικθσ δεν είναι απαραίτθτο/α:
Α. Η DNA δεςμάςθ
Β. Η περιοριςτικι ενδονουκλεάςθ
Γ. Πριμόςωμα
Δ. Η αντίςτροφθ μεταγραφάςθ
ΘΕΜΑ 2Ο
A. Τα πλαςμίδια είναι γνωςτό ότι χρθςιμοποιοφνται ωσ φορείσ κλωνοποίθςθσ. Να αναφζρετε
δφο χαρακτθριςτικά που πρζπει να διακζτει ζνα πλαςμίδιο, ϊςτε να χρθςιμοποιθκεί ωσ
φορζασ κλωνοποίθςθσ. Ποιο άλλο μόριο DNA χρθςιμοποιείται επίςθσ ωσ φορζασ
κλωνοποίθςθσ και με ποιο κριτιριο κα επιλζγατε τον κατάλλθλο, εκ των δφο μορίων, φορζα
για τθν καταςκευι γονιδιωματικισ βιβλιοκικθσ ενόσ ςυγκεκριμζνου οργανιςμοφ;
ΜΟΝΑΔΕΣ 7 (4+3)
Β. Να εξθγιςετε τον ρόλο τθσ DNA δεςμάςθσ ςτθν αντιγραφι του DNA και ςτθν τεχνολογία του
αναςυνδυαςμζνου DNA.

2. ΜΟΝΑΔΕΣ 6
Γ. Να γράψετε τον τρόπο με τον οποίο γίνεται θ επιλογι των μεταςχθματιςμζνων βακτθρίων από τα μθ
μεταςχθματιςμζνα βακτιρια με χριςθ αντιβιοτικοφ. ΜΟΝΑΔΕΣ 5
Δ. Να περιγράψετε τθ μζκοδο αλυςιδωτισ αντίδραςθσ πολυμεράςθσ. Για τθ ςωςτι μελζτθ ενόσ
δείγματοσ, χρειάηονται ςτο εργαςτιριο τουλάχιςτον 2000 μόρια τθσ ςυγκεκριμζνθσ αλλθλουχίασ. Σε
πόςουσ κφκλουσ αντιγραφισ πρζπει να υποβλθκεί το αρχικό μόριο DNA; ΜΟΝΑΔΕΣ 7 (4+3)
ΘΕΜΑ 3Ο
Α. Η αλλθλουχία αποτελεί τμιμα DNA ενόσ πλαςμιδίου. Στο τμιμα αυτό περιζχεται και θ κζςθ
ζναρξθσ τθσ αντιγραφισ του πλαςμιδίου.
ΑΛΥΣΙΔΑ 1:AATCAGGTCTTCCGTGTCTTAAGTTACCTAAG
ΑΛΥΣΙΔΑ 2:TTAGTCCAGAAGGCACAGAATTCAATGGATTC
i. Να εξθγιςετε με ποιον τρόπο ςυμβαίνει θ αντιγραφι του DNA. ΜΟΝΑΔΕΣ 4
ii. Η αλλθλουχία 5' CUGUGCCUU 3' αποτελεί το ζνα από τα δφο πρωταρχικά τμιματα που
ςχθματίηονται ςτθ κζςθ ζναρξθσ αντιγραφισ του πλαςμιδίου. Να γράψετε τθν αλλθλουχία των
βάςεων των αλυςίδων του DNA ςτο τετράδιό ςασ και να ςθμειϊςετε τα 3' και 5' άκρα τουσ.
Να αιτιολογιςετε τθν απάντθςι ςασ. Να γράψετε επίςθσ τθν αλλθλουχία βάςεων του τμιματοσ τθσ
μθτρικισ αλυςίδασ 2 που αντιγράφεται με τρόπο ςυνεχι, χωρίσ να αιτιολογιςετε τθν απάντθςι
ςασ. ΜΟΝΑΔΕΣ 5 (4+1)
iii. Να εξθγιςετε εάν θ περιοριςτικι ενδονουκλεάςθEcoRI είναι κατάλλθλθ για τον
αναςυνδυαςμό αυτοφ του πλαςμιδίου και τθν καταςκευι γονιδιωματικισ ι cDNA βιβλιοκικθσ.
ΜΟΝΑΔΕΣ 4
Β. Στο ςχιμα απεικονίηεται δίκλωνο DNA που ςυντζκθκε κατά τον ςχθματιςμό cDNA βιβλιοκικθσ.
α β
5' GCATGCAGAATTCGAATTGAGTTA 3'
3' CGTACGTCTTAAGCTTAACTCAAT 5'
γ δ
i. Ποιο από τα βζλθ α, β, γ, δ υποδθλϊνει τθν κατεφκυνςθ τθσ αντίςτροφθσ μεταγραφισ; Να
αιτιολογιςετε τθν απάντθςι ςασ.
ΜΟΝΑΔΕΣ 5 (2+3)
ii. Να γράψετε τθν αλλθλουχία βάςεων του mRNA από το οποίο δθμιουργικθκε θ αλλθλουχία
αυτι, ςθμειϊνοντασ τα άκρα του. Να μθν αιτιολογιςετε τθν απάντθςι ςασ. ΜΟΝΑΔΕΣ 3
iii. Οι αλλθλουχίεσ Ι, ΙΙ, ΙΙΙ αποτελοφν ανιχνευτζσ. Να γράψετε τι είναι ο ανιχνευτισ και να
εξθγιςετε ποιοσ από τουσ ακόλουκουσ ανιχνευτζσ (I, II, III) είναι κατάλλθλοσ για τθν
υβριδοποίθςθ τθσ ςυγκεκριμζνθσ αλλθλουχίασ από τθ cDNA βιβλιοκικθ;
(I) 5' TTCGAA 3'
(II) 5' ATTCAGT 3'
(III) 5' GCTAGC 3'
ΜΟΝΑΔΕΣ 4

3. ΘΕΜΑ 4Ο
Η αλλθλουχία αποτελεί αςυνεχζσ γονίδιο:
αλυσίδα 1: ΑΑΤΤΤΤCACACGTGAAAGGGCGCATGCAATT
αλυσίδα 2: TTAAAAGTGTGCACTTTCCCGCGTACGTTAA
Το γονίδιο αυτό εκφράηεται ςε θπατικό και ςπλθνικό κφτταρο ανκρϊπου, όπου και κωδικοποιεί
το ολιγοπεπτίδιο (το οποίο δεν υπόκειται ςε τροποποίθςθ μετά τθ μετάφραςθ):
H2N-met-phe-his-val-COOH
Α. Να γράψετε ποια αλυςίδα του γονιδίου (1 ι 2) είναι θ μθ κωδικι και ποια θ κωδικι. Να
ξαναγράψετε τθν αλλθλουχία ςτο τετράδιό ςασ και να ςυμπλθρϊςετε τα 3' και 5' άκρα των
αλυςίδων τθσ. Να γράψετε επίςθσ τθν αλλθλουχία ςτο πρόδρομο και ςτο ϊριμο mRNA και να
ςθμειϊςετε τα 3' και 5' άκρα τουσ. Να μθν αιτιολογιςετε τισ απαντιςεισ ςασ. Στο τζλοσ των
εκφωνιςεων δίνεται ο γενετικόσ κϊδικασ.
ΜΟΝΑΔΕΣ 6 (3+1+2)
Β. Να περιγράψετε τον οριςμό του κωδικονίου και του αντικωδικονίου. Να εξθγιςετε πόςα
κωδικόνια υπάρχουν ςτο εν λόγω γονίδιο και πόςα αντικωδικόνιαtRNA χρθςιμοποιικθκαν κατά
τθ ςφνκεςθ του ολιγοπεπτιδίου.
ΜΟΝΑΔΕΣ 6 (3+3)
Γ. Να εξθγιςετε εάν είναι δυνατό θ μετάφραςθ του mRNA που παράγεται από το γονίδιο αυτό να
ξεκίνθςε πριν ολοκλθρωκεί θ μεταγραφι του.
ΜΟΝΑΔΕΣ 2
Δ. Η αλλθλουχία αποτελεί ςυνεχζσ γονίδιο (χωρίσ εςϊνια) που μεταγράφεται ςε rRNA:
αλυσίδα Α:AATTGCCAATGCGCCCCTAAGGG
αλυσίδα Β:TTAACGGTTACGCGGGGATTCCC
Το rRNA που παράγεται από το γονίδιο αυτό ςυμμετζχει, ωσ ςυςτατικό τθσ μικρισ υπομονάδασ
του ριβοςϊματοσ, ςτθ μετάφραςθ του mRNA του ερωτιματοσ Α.
Να γράψετε ποια αλυςίδα (Α ι
Β) αποτελεί τθ μθ κωδικι αλυςίδα του γονιδίου αυτοφ και να αιτιολογιςετε τθν απάντθςι ςασ.
ΜΟΝΑΔΕΣ 6
Ε. Στο κυτταρόπλαςμα του ςπλθνικοφ κυττάρου το ϊριμο mRNA που παράγεται από το
ςυγκεκριμζνο γονίδιο διατθρείται για μεγαλφτερο διάςτθμα ςυγκριτικά με το θπατικό, ενϊ ςτο
θπατικό παρατθροφνται λιγότερα ριβοςϊματα ςτα πολυςϊματα του εν λόγω mRNA. Να γράψετε
τι είναι το πολφςωμα και να εξθγιςετε τον λόγο για τον οποίο γνωρίηετε ότι είναι δυνατό να
παρατθροφνται οι διαφορζσ αυτζσ ςτουσ δφο τφπουσ κυττάρων.
ΜΟΝΑΔΕΣ 5 (3+2)