Μια παρουσίαση με το ανθρώπινο ερειστικό σύστημα. Περιέχει πολλά ξεχωριστά θέματα ενωμένα σε μια μεγάλη παρουσίαση. Μερικά από αυτά είναι τα οστά, οι αρθρώσεις, σπονδυλική στήλη και προβλήματα αυτής, σωστή στάση του σώματος.
ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ
•Οι ιστοί του ανθρώπινου σώματος πλέκονται μεταξύ τους
και σχηματίζουν μονάδες ανώτερης τάξης, που λέγονται
όργανα.
• Το κάθε όργανο έχει κύριο ιστό που χαρακτηρίζει και την
λειτουργία του. Ο κύριος αυτός ιστός λέγεται παρέγχυμα.
• Οι άλλοι ιστοί που απλώς βοηθούν την λειτουργία του
κύριου ιστού λέγονται δευτερεύοντες και βρίσκονται σε
αλληλεξάρτηση με τον κύριο ιστό.
•
ΚΥΤΤΑΡΑ – ΙΣΤΟΙ – ΟΡΓΑΝΑ – ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΟΡΓΑΝΩΝ
1
2.
Σύστημα οργάνων είναιτο σύνολο των οργάνων
που κάνουν την ίδια λειτουργία στον οργανισμό.
Τα είδη των συστημάτων είναι:
1.
Ερειστικό σύστημα
6.
Ουροποιητικό σύστημα
2.
Μυϊκό σύστημα
7.
Γεννητικό σύστημα
3.
Πεπτικό σύστημα
8.
Ενδοκρινείς αδένες
4.
Αναπνευστικό σύστημα
9.
Νευρικό σύστημα
5.
Κυκλοφορικό σύστημα
10. Σύστημα αισθητήριων
οργάνων
ΠΗΓΕΣ:
ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ
Α.ΤΣΙΛΙΓΚΙΡΟΓΛΟΥ - ΦΑΧΑΝΤΙΔΟΥ
2
• Το ερειστικόσύστημα είναι το πρώτο
από τα δύο συστήματα που συνθέτουν
το κινητικό σύστημα του ανθρώπινου
σώματος.
• Το άλλο είναι το μυϊκό σύστημα και
αποτελείται από τους μύες.
5
6.
• Το ερειστικόσύστημα
αποτελείται από τα οστά και τις
αρθρώσεις
6
Η λειτουργική σημασίατων οστών του σκελετού
είναι:
1.
Η στήριξη του ανθρώπινου σώματος
2.
Η δημιουργία της μορφής και του σχήματος του
σώματος
3.
Η προφύλαξη ευγενών οργάνων όπως ο εγκέφαλος, τα
μάτια, η καρδιά κ.τ.λ.
4.
Η παραγωγή ερυθρών και μερικές κατηγορίες λευκών
αιμοσφαιρίων
9
ΔΙΑΠΛΑΣΗ ΚΑΙ ΑΥΞΗΣΗΤΩΝ ΟΣΤΩΝ
•
Στο έμβρυο τα οστά πριν πάρουν την τελική
τους μορφή περνάνε από δύο στάδια:
1. Υμενώδες στάδιο στα πρώτα στάδια της
εμβρυικής διάπλασης (μεσέγχυμα ή μεσόδερμα).
2. Χόνδρινο στάδιο όταν πάνω στο μεσέγχυμα
αναπτύσσεται χόνδρινος ιστός
20
21.
ΑΥΞΗΣΗ ΤΟΥ ΟΣΤΟΥ
•Η κατά πάχος αύξηση του οστού γίνεται από τη στιβάδα
του περιχόνδριου ή περιόστεου με την δράση των
οστεοβλαστών.
• Η κατά μήκος αύξηση των οστών γίνεται στην αρχή από
το ενδοχόνδριο οστό και το περιόστεο όταν όμως
εμφανιστούν οι επιφυσιαίοι πυρήνες, και διαμορφωθεί ο
συζευκτικός χόνδρος ή αυξητικός χόνδρος. Η κατά μήκος
αύξηση γίνεται μόνο από αυτόν τον τελευταίο από το
μέρος της διάφυσης που διαρκώς οστεώνεται και
αναγεννιέται από το υπόλοιπο τμήμα που αυξητικού
χόνδρου.
21
ΚΟΙΝΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ
ΓΝΩΡΙΣΜΑΤΑ ΤΩΝΣΠΟΝΔΥΛΩΝ
1.
Σπονδυλικό σώμα: περίπου κυλινδρικό στο σχήμα, το μέγεθός
του αυξάνεται από τους ανώτερους προς τους κατώτερους
σπονδύλους
2.
Σπονδυλικό τόξο: το αριστερό και δεξιό τμήμα ξεκινάει από
την άνω μοίρα του σώματος προς τα πίσω και τα δύο τμήματα
ενώνονται στη μέση γραμμή, πίσω. Το πρόσθιο πέταλο λέγεται
αυχένας και το οπίσθιο λέγεται πέταλο. Ο αυχένας δημιουργεί την
άνω και κάτω σπονδυλική εντομή στο άνω και κάτω χείλος του.
Οι δύο εντομές μαζί κάνουν το μεσοσπονδύλιο τρήμα. Από το
μεσοσπονδύλιο τρήμα βγαίνει το σύστοιχο νωτιαίο νεύρο και η
μεσοσπονδύλια φλέβα και μπαίνει η σύστοιχη πλάγια νωτιαία
αρτηρία.
38
3.
Σπονδυλική τρήμα: τοσπονδυλικό τρήμα σχηματίζεται από το
σώμα και τα σπονδυλικά τόξα. Τα σπονδυλικά τόξα όλων των
σπονδύλων σχηματίζουν τον σπονδυλικό σωλήνα.
4.
Αποφύσεις: Κάθε τυπικός σπόνδυλος εμφανίζει επτά αποφύσεις,
για πρόσφυση μυών και συνδέσμων και για άρθρωση με τους
παρακείμενους σπονδύλους.
5.
Οι μυικές αποφύσεις: για την πρόσφυση των μυών είναι τρεις,
μια ακανθώδεις απόφυση (προς τα πίσω) και δύο εγκάρσιες (προς
τα έξω).
43
44.
Οι αρθρώσεις ανάμεσαστους σπονδύλους είναι
τυπικές αμφιαρθρώσεις
• Συντασσόμενες επιφάνειες: είναι η κάτω επιφάνεια
του σώματος του επάνω σπονδύλου και η άνω επιφάνεια
του κάτω σπονδύλου
• Μεσοσπονδύλιος δίσκος: ινοχόνδρινος δίσκος
ανάμεσα στους σπονδύλους΄. Κάθε δίσκος έχει δύο μοίρες
μια κεντρική και μια περιφερική. Η περιφερική είναι
ινώδης δάκτυλος και η κεντρική λέγεται πηκτοειδής
πυρήνας.
• Το πάχος των μεσοσπονδύλιων δίσκων αυξάνεται από
πάνω προς τα κάτω.
44
Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥΜΕΣΟΣΠΟΝΔΥΛΙΟΥ
ΔΙΣΚΟΥ
• Οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι παρομοιάζονται με
τους απορροφητήρες δονήσεων των αυτοκινήτων.
Το βάρος τους συμπιέζει αλλά τελικά ανακτούν το
αρχικό τους σχήμα. Είναι οι μεσοσπονδύλιοι
δίσκοι ελαστικά στοιχεία που διατείνονται ή
συμπιέζονται από την μια ή την άλλη πλευρά.
48
• Η ελάττωσητης εσωτερικής πίεσης μπορεί
να συρρικνώσει τον πηκτοειδή πυρήνα στο
κέντρο. Συγχρόνως ο ινώδης δακτύλιος
γύρω - γύρω εκφυλίζεται διασπάται οπότε
έχουμε, παρεκτόπιση προς τα πίσω ραχιαία
ή πλάγια προς τον σπονδυλικό σωλήνα.
51
• Αυτό σημαίνεικήλη μεσοσπονδύλιου
δίσκου και φυσικά πίεση στο νωτιαίο μυελό
ή στις ρίζες των νωτιαίων νεύρων ή στα
νωτιαία με αποτέλεσμα ανάλογα, με το
ύψος της βλάβης συμπτώματα πόνου,
μουδιάσματος υποαισθητικότητας κλπ.
55
Ο ΣΚΕΛΕΤΟΣ ΤΟΥΘΩΡΑΚΑ
Ο ανθρώπινος σκελετός του θώρακα
αποτελείται από δώδεκα πλευρές και μπροστά
από το στέρνο. Οι πλευρές ενώνονται με το
στέρνο με τους πλευρικούς χόνδρους.
62
ΣΤΕΡΝΟ
Το στέρνο έχεισχήμα ξίφους, βρίσκεται μπροστά
και απέναντι από τη θωρακική μοίρα της
σπονδυλικής στήλης και αποτελείται από τη λαβή,
το σώμα και την ξιφοειδή απόφυση. Στο σημείο
της ένωσης της λαβής με το σώμα του στέρνου
δημιουργείται η στερνική ή λουδοβίκειος γωνία
που ψηλαφάται εύκολα ως μικρό έπαρμα. Η βάση
της λαβής του στέρνου εμφανίζει τη μηνοειδή ή
σφαγιτιδική εντομή.
64
ΠΛΕΥΡΕΣ
Οι πλευρές είναι12 ζεύγη (δεξιά και αριστερά)
και ενώνονται στο ένα τους άκρο με τους 12
θωρακικούς σπονδύλους και στο άλλο τους άκρο
άμεσα ή έμμεσα με το στέρνο σχηματίζοντας την
θωρακική κοιλότητα, μέσα στην οποία
προστατεύονται οι πνεύμονες, η καρδιά και τα
μεγάλα αγγεία.
66
• Το πρόσθιοάκρο της όγδοης, ένατης και
δέκατης πλευράς ενώνεται έμμεσα με το
στέρνο με το χόνδρινο πλευρικό τόξο. Οι
πλευρές αυτές ονομάζονται νόθες πλευρές.
70
71.
• Το πρόσθιοάκρο της ενδέκατης και της
δωδέκατης πλευράς καταλήγουν ελεύθερα
χωρίς να ενώνεται με το στέρνο. Οι πλευρές
αυτές ονομάζονται νόθες ασύντακτες
πλευρές.
71
Οι κινήσεις τουθώρακα
• κατά την αναπνοή, που οφείλονται στην
λειτουργία των αναπνευστικών μυών,
πραγματοποιούνται κυρίως στο σημείο που
οι πλευρές ενώνονται με τους θωρακικούς
σπονδύλους
73
• Στις αρθρώσειςαυτές κατά την αναπνοή γίνονται
κινήσεις των πλευρών και του στέρνου και
αυξομειώνεται ανάλογα το μέγεθος του θώρακα.
Έτσι, κατά την εισπνοή, οι διαστάσεις του
θώρακα αυξάνουν αφ΄ ενός μεν με την κίνηση των
πλευρών και του στέρνου προς τα πάνω, οπότε το
στέρνο απομακρύνεται από τη σπονδυλική στήλη,
αφ΄ εταίρου δε με την κίνηση των πλευρών προς
τα έξω. Τα αντίθετα συμβαίνουν κατά την εκπνοή.
75
ΚΥΦΩΣΗ
• Κύφωση ονομάζεταιη κύρτωση της σπονδυλικής στήλης
προς τα πίσω. Yπάρχουν δύο είδη κύφωσης:
• •Η σταθερή ή δύσκαμπτη κύφωση, που είναι μόνιμη
παραμόρφωση της σπονδυλικής στήλης και οφείλεται σε
παθήσεις του σκελετού (π.χ., ραχίτιδα).
• •Η εύκαμπτη κύφωση, που οφείλεται σε κακή στάση του
σώματος, σε μυϊκή αδυναμία ή παράλυση των μυών του
κορμού.
81
ΛΟΡΔΩΣΗ
• Λέγεται ηπαραμόρφωση του κορμού του
ανθρώπου, όταν η καμπύλη της σπονδυλικής
στήλης έχει μεγαλύτερη κλίση απ' την κανονική
προς τα μέσα και μπροστά. Τότε ο κορμός, για να
ισορροπήσει, γέρνει προς τα πίσω. Η λόρδωση
οφείλεται σε διάφορες αρρώστιες, όπως στο
ραχιτισμό
85
ΣΚΟΛΙΩΣΗ
• Με τονόρο σκολίωση εννοούμε την πλάγια
απόλκιση της σπονδυλικής στήλης στο κατά
μέτωπο επίπεδο. Αποτελεί ένα από τα
δυσκολότερα προβλήματα που έχει να
αντιμετωπίσει η επιστήμη και ειδικότερα η
ορθοπεδική και η φυσιοθεραπεία. Εκτός από την
πλάγια κλίση χαρακτηρίζεται συχνά με στροφή
των σπονδύλων προς το κυρτό μέρος και τις
ακανθώδεις αποφύσεις προς το κοίλο, με
επιπτώσεις :
87
Η ΣΤΑΣΗ ΤΟΥΣΩΜΑΤΟΣ
• Στάση είναι η μεταφορά του σώματος στο
χώρο. Δεν είναι σταθερή, αλλάζει συνέχεια και
εξαρτάται από τη δραστηριότητα που καλείται
κάποιος να εκτελέσει.
• Κατά τη διατήρηση της όρθιας στάσης, το
σώμα πρέπει να ισορροπεί με τέτοιο τρόπο,
ώστε να υπάρχει ισορροπία στα κυρτώματα της
σπονδυλικής στήλης
92
ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΑΚΑ
• Σχεδόνόλοι οι μαθητές (τριες) μεταφέρουν
βαριές σχολικές σάκες με λάθος τρόπο (σχ.
4, 5). Μετά από παρατήρηση μαθητών
(τριών) της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης,
διαπιστώθηκε ότι πάνω από το 95% αυτών,
η σάκα στηρίζονταν στην περιοχή των
γλουτών, ενώ οι ιμάντες εξάρτησης ήταν
πολύ χαλαροί
94
Σύμφωνα με τασυμπεράσματα των ερευνών, η
λανθασμένη μεταφορά της σχολικής σάκας
οφείλεται :
Στο μεγάλο βάρος που έχει :Μια σάκα που ζυγίζει
περισσότερο από το 15-20% του βάρους ενός μαθητή
(τριας), τον αναγκάζει να κάνει κάμψη του κορμού, για να
είναι σε θέση να τη σηκώσει. Αν το μήκος των ιμάτων
εξάρτησης είναι σωστό και η σάκα έχει μεγάλο βάρος,
πάλι ο μαθητής (τρια) θα κάνει κάμψη του κορμού, για να
εξασφαλίσει το μηχανικό πλεονέκτημα, που θα του
επιτρέψει να τη μεταφέρει
96
Στο ότι οιγονείς δεν γνωρίζουν το βάρος της
σάκας που μεταφέρει το παιδί τους.
• Σε μελέτη των Forjuoh και συν. (2003), πήραν
μέρος 188 μαθητές (τριες). Οι σάκες που αυτοί
μετέφεραν, ζύγιζαν πάνω από το 10% του βάρους
του σώματός τους. Οι περισσότεροι γονείς (96%)
δεν είχαν ελέγξει ποτέ το βάρος της σάκας του
παιδιού τους και το 34% δεν είχε ελέγξει ποτέ το
περιεχόμενο
98
Στο ότι ότανγίνεται επιλογή της σάκας από τους γονείς
και τους μαθητές,
δεν δίνεται προσοχή στην αποτελεσματική εργονομία,
αλλά στη μόδα και τη διαφήμιση
•
Οι Mackie και συν., 2003, αξιολόγησαν 4 σχολικές σάκες. Τρεις
από τις τέσσερις σχεδιάστηκαν συγκεκριμένα για σχολική χρήση,
με βάση την αποτελεσματική εργονομία, ενώ η τέταρτη
(τυποποιημένη), επιλέχτηκε από δύο, που ο κατασκευαστής τους
θεώρησε ότι ήταν πιθανόν να χρησιμοποιηθούν ως σχολικές σάκες.
Μετά την ανάλυση των αποτελεσμάτων καλύτερη αποδείχθηκε η
σάκα που είχε σχεδιασθεί για το σχολείο. Η σάκα αυτή είχε δύο
ξεχωριστά τμήματα, προστατευτικές βάτες στην πλάτη και
πλαϊνούς ιμάντες σύσφιξης. Το σχέδιο αυτό της σάκας ήταν πολύ
πρακτικό, ήθελε ελάχιστη σωματική προσπάθεια και επέτρεπε
μέγιστη ισορροπία και ευκολία στο περπάτημα
100
Στο ότι δενυπάρχει κάποιο ενδιαφέρον από τους
φορείς (Παιδ. Ινστιτούτο, Υπουρ. Παιδείας) για
το σημαντικό αυτό θέμα
• Για παράδειγμα στη Γερμανία εστάλη
στα σχολεία εικονογραφημένο φυλλάδιο
που αναφέρεται στη στάση του σώματος,
στη σχολική σάκα και τις συνέπειες που
έχει η λανθασμένη μεταφορά της στη
σπονδυλική στήλη
102
Συμπεράσματα - προτάσεις
1.
Τοβάρος της σάκας δεν πρέπει να ξεπερνά το 10%
του αντίστοιχου του σωματικού βάρους του μαθητή,
(τριας).
2.
Οι γονείς πρέπει να αγοράζουν εργονομικές σάκες
3.
Οι σάκες πρέπει να στηρίζονται στη θωρακική μοίρα
κι όχι στην οσφυϊκή.
Η καλύτερη πρόληψη πέρα από τις συμβουλές για να
κρατιέται το σώμα όρθιο, είναι η άσκηση των μυών
που διατηρούν το σώμα μέσα στη φυσιολογική
γραμμή βαρύτητας
4.
.
104