1. Αλεξάνδπα Σελλίδος
ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Ε΄ ΣΑΞΗ
2ο Δ.΢. ΠΕΤΚΩΝ
ΧΙΟΣ

2. ΧΙΟΣ
Η Υίορ είναι νηζί ηος Αναηολικού Αιγαίος.
Απέσει ελάσιζηα από ηιρ ακηέρ ηηρ Μικπάρ Αζίαρ. Μόλιρ 3,5 ναςηικά
μίλια ηη συπίζοςν, από ηο ακπυηήπιο Πούνηα υρ ηη σεπζόνηζο ηηρ
Επςθπαίαρ ζηο ύτορ ηος Τζεζμέ.
Είναι ηο πέμπηο μεγαλύηεπο ζε μέγεθορ νηζί ζηην Ελλάδα (904 ηεηπ.
σιλιόμεηπα) με μήκορ ακηών 213 σιλιόμεηπα και πληθςζμό πος ζει
ηόζο ζηην πόλη και λιμάνι ηηρ Φίος όζο και ζηα 64 συπιά ηος
νηζιού. Ακόμη, η Φίορ έσει μεγάλη απόδημη κοινόηηηα
ζε Λονδίνο και Νέα Υόπκη.
Τα κύπια πποφόνηα πος εξάγει είναι η μαζηίσα, ηο λάδι, ηα ζύκα και ηο
κπαζί, ενώ έσει διεθνή θήμη για ηο μέγεθορ και ηην ποιόηηηα ηηρ
ναςηιλίαρ ηηρ.
Διοικηηικά, μαζί με ηα νηζιά Οινούζζερ και Χαπά, αποηελεί ηο νομό
Φίος με πληθςζμό πος θθάνει ηοςρ 53.817 καηοίκοςρ
(απογπαθή 2005). Ππυηεύοςζα ηος νομού είναι η πόλη ηηρ
Φίος, πος λέγεηαι και Φώπα.

4. ΜΑ΢ΣΙΦΑ ΦΙΟΤ
Σο φυτό της μαστίχας, ο σχίνος, (επιστημονικά Pistacia
lentiscus) είναι αειθαλής πυκνόφυλλος θάμνος, ο οποίος ανήκει
στην οικογένεια της τερεβίνθου (Terebinthus lentisca Chia).
Mπορεί να φτάσει και το ύψος των τριών μέτρων. Έχει
απλωμένα κλαδιά και ανοιχτό ή σκούρο σταχτί κορμό, ανάλογα
με την ηλικία του.
Η επιφάνεια του κορμού του έχει ακανόνιστες πλάκες, σαν
ρυτίδες,
όπως
το
πεύκο.
Ευδοκιμεί
σε
ολόκληρη
τη Μεσόγειο, από την Ιβηρική χερσόνησο και τη Γαλλία μέχρι
την Σουρκία και το Ισραήλ.
΢το νησί της Φίου καλλιεργείται μία ιδιαίτερη ποικιλία
σχίνου, ο μαστιχοφόρος σχίνος (Pistacia lentiscus var.
Chia), από τον οποίο εξάγεται η φυσική ρητίνη ή μαστίχα, το
σπουδαιότερο προϊόν του νησιού, το οποίο στηρίζει και την
τοπική οικονομία.

6. ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΚΑΣΤΡΑ
Η Φίος διαθέτει ένα από τα καλύτερα
διατηρημένα μεσαιωνικά αμυντικά δίκτυα
που σώζονται στη Μεσόγειο (κάστρα και
πύργοι, βίγλες, οχυρωμένοι οικισμοί).
Πρόκειται για μια αξιοσημείωτη περίπτωση
διάσωσης ενός συστήματος άμυνας που
παρουσιάζει κοινά χαρακτηριστικά με άλλες
περιοχές της Μεσογείου.
Σο μεσαιωνικό παρελθόν του νησιού
αποτυπώνεται ανάγλυφο στα μνημεία που
σώζονται από αυτή την περίοδο, τόσο στην
πόλη, όσο και στα χωριά, στα οποία
ανιχνεύονται στοιχεία βυζαντινά, γενοβέζικα
και ενετικά. Η σημασία που απέκτησε η
Φίος
στο
πλαίσιο
της
Βυζαντινής
αυτοκρατορίας (έδρα του Ναυτικού Θέματος
του Αιγαίου), αλλά και οι ανταγωνισμοί των
ναυτικών δυνάμεων Γένοβας και Βενετίας
για την κατάκτησή της, οφείλονται στην
καίρια γεωγραφική θέση του νησιού από
άποψη
γεωπολιτική,
στο
όριο
της
Ανατολικής Μεσογείου.

7. ΜΕ΢ΑΙΩΝΙΚΟΙ ΟΙΚΙ΢ΜΟΙ ΚΑΙ ΚΑ΢ΣΡΑ
Η ιστορία της Μεσαιωνικής περιόδου ζωντανεύει στα πολυάριθμα
κάστρα και τους πύργους του νησιού, μάρτυρες της ανάγκης για
οχύρωση και άμυνα ενάντια σε πειρατές, επιδρομείς και επίδοξους
κατακτητές.
Ειδικότερα στα χρόνια της κατάκτησης της Φίου από τους Γενοβέζους
(1346-1566), τα χωριά της Νότιας Φίου, όπου παράγεται η μαστίχα
(Μαστιχοχώρια), οργανώνονται ως οικισμοί-φρούρια, με στόχο την
άμυνα έναντι της εξωτερικής επιβουλής, αλλά και τον έλεγχο του
ανθρώπινου δυναμικού.
Εντυπωσιακό στοιχείο αποτελεί το ότι τόσο το Κάστρο της Χίου,
όσο και τα Μεσαιωνικά καστροχώρια εξακολουθούν να είναι
ζωντανοί οικισμοί.

9. ΚΑΜΠΟΣ ΧΙΟΥ
Κάμπος Χίου
Ο Κάμπος είναι ένας μοναδικός κήπος εσπεριδοειδών στο κέντρο
της Χίου που απλώνεται κατά μήκος της ανατολικής ακτής του
νησιού. Η περιοχή αναπτύχθηκε ως περιαστική του Κάστρου από
τους Γενοβέζους, κατά τον 14ο αιώνα, χρονολογία που αποτέλεσε
και το χρόνο άφιξης των εσπεριδοειδών στο νησί.
Αρχικά στον Κάμπο καλλιεργήθηκε μετάξι και αργότερα
εσπεριδοειδή που εξελίχθηκαν σε βασική πηγή πλούτου για τη
Χίο και τους εμπόρους της. Η ανάπτυξη του Χιακού εμπορικού
δικτύου μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα βασίζονταν σε ντόπιους οι
οποίοι είχαν αναπτύξει επιχειρηματική δραστηριότητα στην
Ευρώπη,
την
Ασία
αλλά
και
την
Ινδία.
Κατά τη δεκαετία του 1960, ο Κάμπος άρχισε να παρακμάζει και
οι καλλιέργειες σταδιακά μειώθηκαν χρόνο με το χρόνο, ενώ τα
αρχοντικά σταδιακά ερήμωναν. Σήμερα ο Κάμπος έχει
χαρακτηριστεί Ιστορικός Τόπος από το Ελληνικό Υπουργείο
Πολιτισμού και παραμένει μια σημαντική αρχιτεκτονικά και
πολιτιστικά περιοχή όπου κυριαρχούν πλήθος δραστηριοτήτων.

12. ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Η Χίος είναι ένα μοναδικό νησί με
ιστορία, παράδοση, πολιτισμό.
Άνθρωποι φιλόξενοι, με αγάπη για τον
τόπο τους, ακρίτες μιας χώρας που δεν
πρέπει να τους λησμονά.

13. ΠΛΗΡΟΥΟΡΙΕ΢-ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΥΙΑ






el.wikipedia.org/wiki/χιος
el.wikipedia.org/wiki/μαστιχα
www.chios.gr/el/sightseeing/aksiotheata/mesaionikoi
-oikismoi-kastra
www.citrus-chios.gr/kampos.html
sz8xio.blogspot.gr/chios-island.html
Προτεινόμενη ταινία: «Σο δέντρο που πληγώναμε»
΢κηνοθ.: Δήμος Αβδελιώτης