Στρατηγική για την Επιχειρηματικότητα & την Τεχνολογική Ανταγωνιστικότητα των Επιχειρήσεων στην Αθήνα Δημαρχείο, Πλατεία Κοτζιά, Αθήνα, 9 Ιουλίου 2013

1. Στρατηγικό για την Επιχειρηματικότητα & την Τεχνολογικό
Ανταγωνιςτικότητα των Επιχειρόςεων ςτην Αθόνα
Αθόνα 9 Ιουλύου 2013
Δημαρχεύο, Πλατεύα Κοτζιϊ, Αθόνα

2. Σα μηνύματα των καιρών
Σο επιχειρηματικό περιβάλλον, μετά την τρέχουςα
κρίςη, θα είναι διαφορετικό
Η διεθνοποίηςη θα ενταθεί με ξένα προΰόντα να
αυξάνουν την παρουςία τουσ ςτην εγχώρια αγορά
Η επιτυχημένη επιχείρηςη θα ςυγκρίνεται
διεθνώσ, θα προωθεί μορφέσ διεθνοποίηςησ και
θα αξιοποιεί διεθνείσ πόρουσ και ευκαιρίεσ
Η τοπική διαφορετικότητα και ευρηματικότητα
όμωσ μπορούν να εκφραςθούν ςε προΰόντα για το
ςύγχρονο καταναλωτή
Η Αθήνα, καλείται για άλλη μία φορά ςτην
ιςτορία τησ να παίξει το ρόλο τησ και να
αναγεννηθεί.

3. Σε ποιό πλαύςιο δουλϋψαμε?

4. Το Πρόγραμμα ‘Έργο Αθήνα’
ΑΞΟΝΑΣ 1: Βελτίωςη τησ Ανταγωνιςτικότητασ και
Επιχειρηματικότητασ (περίπου 45 εκ. Ευρώ)
Α. Κοινωνικό οικονομύα και την κοινωνικό καινοτομύα,
Β. Τουριςμόσ και,
Γ. Στόριξη των επιχειρόςεων
ΑΞΟΝΑΣ 2: Βελτίωςη Ποιότητασ Ζωήσ
ΑΞΟΝΑΣ 3: Αναζωογόνηςη του Αςτικού Ιςτού
ΑΞΟΝΑΣ 4: Διαχείριςη τησ Κοινωνικήσ Κρίςησ
ΑΞΟΝΑΣ 5: Διαςφάλιςη τησ υλοποίηςησ και τησ βιωςιμότητασ
του προγράμματοσ (Σεχνική Βοήθεια)

5. Μορφι τθσ εργαςίασ
Ανάλυςθ και
παρουςίαςθ
τθσ
οικονομίασ
Ανάλυςθ
διεκνϊν
πρακτικϊν
Αναπτυξθ
εναλλακτικϊν
ςεναρίων
Σελικζσ
επιλογζσ
΢τρατθγικισ

6. Αποτφπωςθ - Ανάλυςθ
Ζρευνα επιχειριςεων
΢υνεντεφξεισ με φορείσ &
επενδυτζσ
Ερευνα κοινοφ
Ροι ενεργειϊν για μεταποίθςθ - υπθρεςίεσ

7. Ποιόσ εύναι ο χϊρτησ τησ μεταπούηςησ –
υπηρεςιών ςτην Αθόνα?

8. Σχήμα 5: Μερίδια κλάδων των επιχειρήςεων τησ Αθήνασ με βάςη τον αριθμό επιχειρήςεων
0%
0%
0%
0%
0%
0%
1%
2% 2%
3%
4%
5%
6%
6%
8%
9%
9%
10%
34%
Δθμόςια διοίκθςθ και άμυνα
Ορυχεία και Λατομεία
Παροχι νεροφ, επεξεργαςία λυμάτων κλ.π
Άλλεσ δραςτθριότθτεσ παροχισ υπθρεςιϊν
Γεωργία, κτθνοτροφία, αλιεία
Τζχνεσ, διαςκζδαςθ και ψυχαγωγία
Εκπαίδευςθ
Υπθρεςίεσ υγείασ και κοινωνικισ μζριμνασ
Μεταφορά και αποκικευςθ
Χρθματοπιςτωτικζσ και αςφαλιςτικζσ
δραςτθριότθτεσ
Παροχι θλεκτρικοφ ρεφματοσ, φυςικοφ
αερίου κλπ.
Διοικθτικζσ και υποςτθρικτικζσ
δραςτθριότθτεσ
Ενθμζρωςθ και επικοινωνία
Καταλφματα και εςτίαςθ
Διαχείριςθ ακίνθτθσ περιουςίασ
Μεταποίθςθ
Επαγγελματικζσ, επιςτθμονικζσ και τεχνικζσ
δραςτθριότθτεσ
Καταςκευζσ
Χονδρικό-λιανικό εμπόριο και επιςκευι
αυτοκινιτων

9. Σχήμα 6: Μερίδια κλάδων με βάςη την απαςχόληςη - 2011
0%
1% 0%
0%
1%
0%
1%
4%
14%
3%
8%
8%
6%
8%
1%
10%
6%
4%
24%
Δθμόςια διοίκθςθ και άμυνα
Ορυχεία και Λατομεία
Παροχι νεροφ, επεξεργαςία λυμάτων
κλ.π
Άλλεσ δραςτθριότθτεσ παροχισ
υπθρεςιϊν
Γεωργία, κτθνοτροφία, αλιεία
Τζχνεσ, διαςκζδαςθ και ψυχαγωγία
Εκπαίδευςθ
Υπθρεςίεσ υγείασ και κοινωνικισ
μζριμνασ
Μεταφορά και αποκικευςθ
Χρθματοπιςτωτικζσ και αςφαλιςτικζσ
δραςτθριότθτεσ
Παροχι θλεκτρικοφ ρεφματοσ, φυςικοφ
αερίου κλπ.
Διοικθτικζσ και υποςτθρικτικζσ
δραςτθριότθτεσ
Ενθμζρωςθ και επικοινωνία
Καταλφματα και εςτίαςθ
Διαχείριςθ ακίνθτθσ περιουςίασ
Μεταποίθςθ
Επαγγελματικζσ, επιςτθμονικζσ και
τεχνικζσ δραςτθριότθτεσ
Καταςκευζσ
Χονδρικό-λιανικό εμπόριο και επιςκευι
αυτοκινιτων

10. Kάκε 1εκ. ευρϊ που διακινείται για τθν αγορά
προϊόντων και υπθρεςιϊν ςτθρίηει τθν απαςχόλθςθ:
• 2.9 εργαηομζνων ςτο εμπόριο
• 16 ςτον τουριςμό
• 11.7 ςτισ λοιπζσ υπθρεςίεσ
• 10.7 ςτισ υπθρεςίεσ υγείασ
• 8.5 ςτθν ενθμζρωςθ και επικοινωνία
• 7.5 ςτθν παροχι νεροφ και επεξεργαςία λυμάτων
• 5.8 ςτθ μεταποίθςθ
Επομένωσ, τα οφέλη για την απαςχόληςη από πιθανέσ παρεμβάςεισ του
Δήμου ανά ωφελούμενη επιχείρηςη είναι μεγαλύτερα εάν διοχετευθούν
προσ τον τουριςμό, τισ υπηρεςίεσ και τη μεταποίηςη, ςε ςχέςη με το
εμπόριο.

11. Πώσ αντιδρούν οι επιχειρόςεισ ςτην
κρύςη?

12. Πάνω από το ζνα τρίτο των επιχειριςεων
επζνδυςε ςε νζα προϊόντα και βελτίωςθ του
παραγωγικοφ δυναμικοφ
37%
33%
30%
Τθν περίοδο 2010-2012 μεταβλικθκε θ γκάμα των
προϊόντων ι υπθρεςιών ςασ που προςφζρετε ςτθν
αγορά;
Αυξικθκε
Μειϊκθκε
Ζμεινε αμετάβλθτθ
77%
23%
Τθν περίοδο 2010-2012 βελτιώςατε υφιςτάμενα
προϊόντα ι υπθρεςίεσ;
ΝΑΙ
ΟΧΙ
35%
34%
32%
Το 2010-2012 επενδφςατε ςτθν ανανζωςθ και
βελτίωςθ του παραγωγικοφ ςασ δυναμικοφ ι
εξοπλιςμοφ;
Ανανζωςθ
Χωρίσ μεταβολι
Συρρίκνωςθ

13. 8.5
12.5
10.2
16.3
6.7
9.9
11
8.2
7.3
9.1
6.9
6.8
3.5
41.5
34.4
28
21.9
30.9
23.6
23.8
24.5
21.3
18.3
18.2
16.7
8.2
22.6
17.5
20.4
12.5
27.9
28
9.1
23.3
19.5
24.4
30.2
19.8
20.5
20.1
16.3
22.9
21.3
22.4
21.7
20.1
26.4
26.8
34.8
23.3
35.8
18.1
7.3
19.4
18.5
28.1
12.1
16.8
36
17.6
25
13.4
21.4
21
49.7
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
Εκςυγχρονιςμόσ λοιποφ (εκτόσ πλθροφορικισ και
τθλεπικοινωνιϊν) παραγωγικοφ δυναμικοφ/εξοπλιςμοφ
Εφρεςθ και πρόςλθψθ κατάλλθλου ανκρϊπινου δυναμικό
Πρόςβαςθ ςε κανάλια διανομισ
Διεφρυνςθ αγορϊν νζων προϊόντων ςτο εξωτερικό
Εκςυγχρονιςμόσ παραγωγικοφ δυναμικοφ/εξοπλιςμοφ
πλθροφορικισ και τθλεπικοινωνιϊν
Κατάρτιςθ εργαηομζνων
Διεφρυνςθ αγορϊν υφιςτάμενων προϊόντων ςτο εξωτερικό
Πρόςβαςθ ςε εξοπλιςμό / τεχνογνωςία
Διεφρυνςθ αγορϊν υφιςτάμενων προϊόντων ςτθν Ελλάδα
Βελτίωςθ υφιςτάμενων προϊόντων
Διεφρυνςθ αγορϊν νζων προϊόντων ςτθν Ελλάδα
Σχεδιαςμόσ και παραγωγι νζων προϊόντων
Αντιμετϊπιςθ προβλθμάτων ρευςτότθτασ
Κακόλου ςθμαντικόσ Λίγο ςθμαντικόσ Σθμαντικόσ Πολφ ςθμαντικόσ Εξαιρετικά ςθμαντικόσ
Σχήμα 13: Παράγοντεσ που οι επιχειρήςεισ θεωροφν ωσ ςημαντικοφσ για την ανάπτυξή τουσ

14. Περίπου οι μιςζσ επιχειριςεισ ζχουν εξετάςει το ενδεχόμενο να
μετακομίςουν – το 88% από αυτζσ εκτόσ Διμου εξαιτίασ
των υψθλϊν δθμοτικϊν τελϊν, ζλλειψθσ αςφάλειασ και
αποδεκτισ κακαριότθτασ (50% των καινοτόμων)
36%
8%
7%
50%
Έχετε εξετάςει το ενδεχόμενο να μεταφζρετε τθ
δραςτθριότθτά ςασ ςε άλλθ περιοχι εντόσ ι εκτόσ
του Διμου τθσ Ακινασ;
ΝΑΙ αλλά δεν ζχω
αποφαςίςει ακόμα
ΝΑΙ αλλά το ζχω
αποκλείςει
ΝΑΙ και το ζχω
αποφαςίςει
ΟΧΙ
15%
9%
16%
16%
20%
9%
Για ποιό λόγο εξετάηετε (ι εξετάςατε) το
ενδεχόμενο μετακόμιςθσ;
Δυςκολία πρόςβαςθσ
Υψθλό ενοίκιο
Θζματα αςφάλειασ
Μθ αποδεκτι κακαριότθτα
περιοχισ/ περιβάλλοντοσ
Υψθλά Δθμοτικά τζλθ
Άλλο.

15. Ποιϊ η ςχϋςη επιχειρηματικότητασ και
καινοτομύασ ςτην Αθόνα?

16. Εμπόδια ςτθν
αξιοποίθςθ τθσ
τεχνολογικισ
καινοτομίασ από
τισ επιχειριςεισ
(ΙΟΒΕ, Ιοφλιοσ
2012)

17. Επιχειρθματικότθτα και Καινοτομία ςτθν Ακινα
Έλλειτη
ζςνεπγαζιών
/
εξυζηπέθειαρ
επισειπήζευν
Χαμηλό
επίπεδο
ηεσνολογικήρ
ικανόηηηαρ/ηεσν
ογνυζίαρ
επισειπήζευν
Γκεηοποίηζη
μέποςρ ηος
ιζηοπικού
κένηπος ηηρ
Αθήναρ
Έλλειτη
δικηύυζηρ
μεηαξύ ηυν
ακαδημαικών
ιδπςμάηυν και
επισειπήζευν
Οςζιαζηικά
εμπόδια ζηην
αξιοποίηζη ηηρ
ηεσνολογικήρ
καινοηομίαρ

18. Ποιϊ εύναι τα ςημαντικότερα ευρόματα από
την ϋρευνα πεδύου και τησ διαβούλευςησ?

19. Β. Ευριματα από τθν ζρευνα πεδίου (1)
Ο Διμοσ Ακθναίων ςυγκεντρϊνει επιχειριςεισ από όλουσ ςχεδόν τουσ κλάδουσ
Με κριτιριο τθν απαςχόλθςθ, οι υπθρεςίεσ που παρουςιάηουν μεγάλθ
ςθμαςία είναι αυτζσ που ςχετίηονται με τθν εμπειρία (ςυμπεριλαμβανομζνου
και του τουριςμοφ).
Χρθςιμοποιϊντασ ωσ κριτιριο τθν εξωςτρζφεια οι υποκλάδοι εξειδικευμζνων
δραςτθριοτιτων όπωσ θ καταςκευι κοςμθμάτων, μουςικϊν
οργάνων, παιχνιδιϊν, ιατρικϊν οργάνων παρουςιάηουν ςθμαντικι
δραςτθριότθτα.
΢θμαντικοί είναι επίςθσ και οι κλάδοι Δημιουργικϊν υθρεςιϊν (εκτόσ από τον
τουριςμό) τθσ ενθμζρωςθσ και επικοινωνίασ (creative industries).
Οι διαςυνδζςεισ με τθν ευρφτερθ περιοχι τθσ Αττικισ για προμικεια
εξοπλιςμοφ, πρϊτων υλϊν και τεχνογνωςίασ είναι πολφ ςθμαντικι
Σο μεγαλφτερο ποςοςτό των καινοτομιϊν είναι βελτιϊςεισ μικρήσ εμβζλειασ

20. Β. Ευριματα από τθν ζρευνα πεδίου(2)
Αυξθτικι τάςθ του ποςοςτοφ των επιχειριςεων παροχισ υπθρεςιϊν προσ άλλεσ
επιχειριςεισ (Β2Β)
Αν και το λιανικό και χονδρικό εμπόριο εμφανίηεται ςθμαντικά για τθν
απαςχόλθςθ, ωσ ο μεγαλφτεροσ κλάδοσ με βάςθ αυτό το κριτιριο, ςτθν ουςία
όμωσ, τα οφζλη για την απαςχόληςη ανά ωφελοφμενθ επιχείρθςθ, είναι
μεγαλφτερα εάν οι παρεμβάςεισ επικεντρωθοφν ςε κλάδουσ όπωσ ο
τουριςμόσ, οι υπηρεςίεσ και η μεταποίηςη
Θ ποιότητα του αςτικοφ (δομημζνου) περιβάλλοντοσ (όπωσ θ κακαριότθτα, θ
αςφάλεια και θ προςβαςιμότθτα) μζςα ςτο οποίο λειτουργοφν οι επιχειριςεισ ζχει
μεγάλθ ςθμαςία για τθν προςζλκυςι τουσ
Tα δημοτικά τζλη μποροφν να ςυςχετιςτοφν με τθν καινοτομικότθτα των
επιχειριςεων κακϊσ το 91% των μθ καινοτόμων επιχειριςεων τα παρουςιάηει ωσ
κίνθτρο μετακόμιςθσ, ενϊ το ποςοςτό αυτό πζφτει ςτο 58.5% για τισ καινοτόμεσ
επιχειριςεισ.

21. Γ. Διαβοφλευςθ με τουσ φορείσ
Α. Εξωςτρζφεια
Β. Νζοι Επιχειρθματίεσ
Γ. Δομθμζνο περιβάλλον
Δ. Σουριςμόσ
Ε. Πράςινθ πόλθ
΢Σ. Ζξυπνθ πόλθ
Η. Λιανεμπόριο – Χονδρεμπόριο
Θ. Νζεσ επιχειρθματικζσ ευκαιρίεσ

22. S Δυνάμεις
• Πρωτεφουςα
• Ιςτορικό κζντρο
• Ακαδημαικά Ιδρφματα
• Εξειδίκευςη και εξωςτρζφεια ςε: καταςκευι
κοςμθμάτων, μουςικϊν οργάνων, παιχνιδιϊν,
ιατρικϊν οργάνων, φαρμακοβιομθχανία,
καταςκευι μθχανθμάτων και ειδϊν εξοπλιςμοφ
και θλεκτρολογικοφ υλικοφ
• Βιομηχανία Εμπειρίασ
• Δημιουργική Βιομηχανία
• Αγοραςτικό κζντρο
• Εςτίαςθ
• Πολιςτιςτικά μνημεία – Τουριςμόσ
• Διεθζςιμοι χϊροι για ςτζγαςη και επϊαςη
επιχειρήςεων
• ΢υγκοινωνίεσ
• Επιχειρηςιακό Πρόγραμμα
W
Αδυναμίες
• Αποβιομθχάνθςθ
• Μικρόσ αριθμόσ εταιρειϊν μεταποίηςησ
• Διαρροή επιχειρήςεων
• Διαρροή αποφοίτων
• Χαμηλζσ επενδφςεισ ςε ζρευνα και
καινοτομία από τισ επιχειρήςεισ
• Χαμηλή ικανότητα απορρόφηςησ
καινοτομιϊν από τισ επιχειρήςεισ
• Ζλειψη ςυνεργαςιϊν ςτισ επιχειρήςεισ
• Ζλειψθ clusters επιχειριςεων
• Αδφναμο ςφςτημα διοίκηςησ του
ςυςτήματοσ ζρευνασ και καινοτομίασ
• Ελλειπζσ δομημζνο περιβάλλον
• Ανυπαρξία δομϊν υποβοήθηςησ νζων
επιχειρηματιϊν
• Ελλειπήσ και ανοργάνωτη υποβοήθηςη
τησ εξωςτρεφοφσ ανάπτυξησ των
επιχειρήςεων
• Ιδιοκτηςιακά καθεςτϊτα
• Μετανάςτεσ
•
TO Απειλές
• Δυςμενζσ οικονομικό περιβάλλον εξαιτίασ
τθσ κρίςθσ
• Περαιτζρω εμπόδια ςτθν
επιχειρθματικότθτα λόγω μι βελτίωςθσ
του δομθμζνου περιβάλλοντοσ
• ΢θμαντικόσ διεκνισ ανταγωνιςμόσ ςτουσ
κλάδουσ εξειδίκευςθσ
ςυμπεριλαμβανομζνου και του τουριςμοφ
Ευκαιρίες
• Εμπλουτιςμόσ τουριςτικοφ προϊόντοσ με
ανάπτυξη ςυνεργιϊν με πολιτιςμό
• Ανάπτυξη τησ δημιουργικήσ βιομηχανίασ.
• Ανάπτυξη τησ βιομηχανίασ εμπειρίασ
• Ανάπτυξθ των υπθρεςιϊν B2B -Logistics - City
breaks – Events - Back office operations
• ΢χολικόσ και εκλθςιαςτικόσ τουριςμόσ
• Διαθεςιμότητα χϊρων γαι νζεσ επιχειρήςεισ
• Χαμθλό κόςτοσ ενοικίων
• Εφαρμογζσ πληροφορικήσ και ενεργειακϊν
τεχνολογιϊν – Πράςινθ Ζξυπνθ πόλθ
• Ανάπτυξη εξωςτρζφειασ των επιχειρήςεων
• Αξιοποίηςη των Ακαδημαικϊν Ιδρυμάτων
• Αξιοποίηςη του φοιτητικοφ πληθυςμοφ
• Διαςφνδεςθ με τον Πειραιά

23. Σε ποιούσ ϊξονεσ Στρατηγικόσ οδηγούν
τα ευρόματα?

24. Δήμοσ ΑΘΗΝΑ΢
΢τρατηγική για την
Επιχειρηματικότητα 2013-2015
Εξωςτρζφεια
Οργάνωςθ
Εξωςτρζφειασ
Τποςτιριξθ
εξωςτρεφϊν
επιχειριςεων
Τποςτιριξθ
βελτίωςθσ
προιόντων και
υπθρεςιϊν
Νζεσ ευκαιρίεσ
Νζα
Επιχειρηματικότητα
Θερμοκοιτίδεσ
Πανεπιςτθμιακι
Γνϊςθ
Φοιτθτζσ
΢υμβουλευτικζσ
υπθρεςίεσ
Δθμιουργικι
Βιομθχανία
Βιομθχανία τθσ
Εμπειρίασ
Δομημζνο
περιβάλλον
Κτιρια
Προςόψεισ
Ακάλυπτοι χϊροι
Κακαριότθτα
Φωτιςμόσ
Ζξυπνεσ λφςεισ
Διαδίκτυο

25. Διμοσ ΑΘΘΝΑ΢
΢τρατθγικι για τθν Επιχειρθματικότθτα
2013-2015
Εξωςτρζφεια Νζα Επιχειρθματικότθτα Δομθμζνο περιβάλλον
Τπθρεςίεσ μάρκετιγκ και
προβολισ
One stop shop
Business Center
B2B center
Welcome Package
Παρατθρθτιριο
Επιχειρθματικότθτασ
Music Spring Summer
Festival weekends
΢υμβουλευτικζσ
υπθρεςίεσ
επιχειρθματικότθτασ &
καινοτομίασ
Αξιοποίθςθ ζρευνασ –
Proof of concept
Κάλυψθ προςόψεων
καταςτθμάτων
Ακάλυπτοι χϊροι
Θερμοκοιτίδεσ
Τποςτιριξθ
ανακαταςκευισ &
kαλοπιςμοφ κτθρίων
Athens WiFi
Τποςτιριξθ παρουςίασ ςε
εμπορικζσ εκκζςεισ
Επιχειρθματικζσ
αποςτολζσ
Green Public
procurement του
Διμου
Φωτιςμόσ LED
Δθμιουργικι
βιομθχανία
Χρυςόσ – Αςιμι
Design Center
Εφαρμογζσ
πλθροφορικισ ςτθν
πόλθ τθσ Ακινασ
Back office operations –
Ακίνθτα κζντρου
Students’ Friend
Information Portal
ICT & Quality Vouchers
Εςτίαςθ ςε κλάδουσ
Entreprneurship, Techn
ology and Innovation
Council

26. Πώσ ςυνδϋονται οι προτϊςεισ μασ με την
επόμενη προγραμματικό περύοδο?

27. ΢Σ. Αρχικι πρόταςθ ΢τρατθγικισ για τθν επόμενθ
προγραμματικι περίοδο 2014 -2020
Θ αυξανόμενθ ςθμαςία των πόλεων
Θ Νζα Ευρωπαϊκι ΢τρατθγικι και οι Πόλεισ
Θ Επιτροπι προτείνει να αφιερϊςει προσ τισ πόλεισ ενίςχυςθ που κα ιςοδυναμεί με τουλάχιςτον 5 % των
πόρων του Ευρωπαϊκοφ Σαμείου Περιφερειακισ Ανάπτυξθσ (ΕΣΠΑ) κάκε Κράτουσ Μζλουσ τθσ Ε.Ε., το οποίο
κα διατεκεί για ολοκλθρωμζνεσ δράςεισ ςτθν κατεφκυνςθ τθσ βιϊςιμθσ αςτικισ ανάπτυξθσ.
Θ Ζξυπνθ Εξειδίκευςθ και το νζο Επιχειρθςιακό ΢χζδιο
Αρχικό ΢χζδιο ΢τρατθγικισ για τθν Επιχειρθματικότθτα ςτθν Ακινα (2014-2020)
Θ ελκυςτικότθτα τθσ πόλθσ
Ανταγωνιςτικότθτα επιχειριςεων – Εξωςτρζφεια
Πόλθ τθσ Γνϊςθσ και των Νζων Επιχειρθματιϊν
Ακινα: ‘Εξυπνθ Πόλθ
Πράςινθ ενεργειακά πόλθ

28. Σασ ευχαριςτοφμε για την παρουςία ςασ
Ιστορικές Καταστροφές της Αθήνας
Πέρςεσ 480 π.Χ.
Ρωμαίοι (΢ύλλασ) το 86 π.Χ.
Ερούλοι το 267 μ.Χ.
΢λάβοι το 580 μ.Χ