<<Մխիթար Սեբաստացի>>
    կրթահամակիր
      Նոր դպրոց
      4-1դասրան
   Դասվար` Անահիտ
    Հարությունյան
Մայրցամաքներ
Մենք գիտենք, որ Մայրցամաքերը 6-ն են`
 Եվրասիա, Հյուսիսային, Հարավային Ամերիկա,
 Աֆրիկա, Անտարկտիդա, Ավստրալիա:
 Ամենամեծ մայրցամաքը Եվրասիան է:
 Եվրասիայում գտնվում է Հայաստանը:
Օվկիանոսներ
Օվկիանոսները Երկրի մակերևույթի` ջրով լցված
 հսկայական գոգերն են: Դրանք չորսն են`
 Խաղաղ, Ատլանտյան, Հնդկական և
 Հյուսիսային Սառեցյալ օվկյանոսները:
Գետ
Երբ առվակները միախառնվում են՝
 դառնում են գետակներ, իսկ գետակները`
 գետեր: Գետեր էլ կան, որոնք
 աղբյուրներից չեն սկսվում:
Լճեր
Երկրագնդի ցամաքային ջրով լցված
 ընդարձակ գոգավորությունը կոչվում է
 լիճ: Լճերը իրենց չափով, խորությամբ
 խիստ տարբերվում են: Կան ծովեր չափ
 հսկայական լճեր և այնքան փոքրերը,
 որոնց մակերեսը մի խաղահրապարակի
 չափ է:
Քամի
Քամին անտեսանելի է և մենք չենք կարող
 շոշափել քամուն: Երբ դպրոցներում կամ
 շենքերում լուսամուտները երկշերտ կամ
 երկփեղկ են, քամին չի կարող ներս մտնել
 և տներն ու դպրոցները տաք են մնում:
Հող
Երկրի ցամաքային տարածությունները
 ծածկված են փխրուն շերտով, որն
 անվանում են հող: Հող չկա միայն
 ցամաքի սառցածածկ տարածքների,
 ժայռերի վրա: Հողը Երկրի վրա գոյանում
 է շատ դանդաղ, հազարավոր ու
 միլիոնավոր տարիների ընթացքում:
Հումուս
Հումուսը առաջանում է կենդանիների
  մնացորդների քայքայումից:
Ջուր
Ջուրը բնության մեջ ամենատարածված
 նյութն է: Դու արդեն գիտես, որ
 երկրագնդի մեծ մասը ծածկված է ջրով:
 Երկրի վրա դժվար է գտնել որևէ վայր,
 որտեղ ջուր չլինի: Ջուրն ամենուր է`
 օվկիանոսում ու ծովերում, գետերում ու
 լճերում, գետերի տակ ու հողում:
Ջրի երեք վիճակները
Ջուրը ունի երեք վիճակ` սառուց, գոլորշի և
 հեղուկ:
Կղզի
Կղզիները լինում են հրաբուխային,
 ցամաքային: Հրաբուխը նշանակում է
 ծովի հատակից դուրս է գալիս լավան և
 ծովի վրա դառնում է կղզի: Ցամաքային
 կղզին առաջանում է երկրաշարժից հետո,
 երբ ցամաքից պոկում է մի մաս:

կարինեմ

  • 1.
    <<Մխիթար Սեբաստացի>> կրթահամակիր Նոր դպրոց 4-1դասրան Դասվար` Անահիտ Հարությունյան
  • 2.
    Մայրցամաքներ Մենք գիտենք, որՄայրցամաքերը 6-ն են` Եվրասիա, Հյուսիսային, Հարավային Ամերիկա, Աֆրիկա, Անտարկտիդա, Ավստրալիա: Ամենամեծ մայրցամաքը Եվրասիան է: Եվրասիայում գտնվում է Հայաստանը:
  • 3.
    Օվկիանոսներ Օվկիանոսները Երկրի մակերևույթի`ջրով լցված հսկայական գոգերն են: Դրանք չորսն են` Խաղաղ, Ատլանտյան, Հնդկական և Հյուսիսային Սառեցյալ օվկյանոսները:
  • 4.
    Գետ Երբ առվակները միախառնվումեն՝ դառնում են գետակներ, իսկ գետակները` գետեր: Գետեր էլ կան, որոնք աղբյուրներից չեն սկսվում:
  • 5.
    Լճեր Երկրագնդի ցամաքային ջրովլցված ընդարձակ գոգավորությունը կոչվում է լիճ: Լճերը իրենց չափով, խորությամբ խիստ տարբերվում են: Կան ծովեր չափ հսկայական լճեր և այնքան փոքրերը, որոնց մակերեսը մի խաղահրապարակի չափ է:
  • 6.
    Քամի Քամին անտեսանելի էև մենք չենք կարող շոշափել քամուն: Երբ դպրոցներում կամ շենքերում լուսամուտները երկշերտ կամ երկփեղկ են, քամին չի կարող ներս մտնել և տներն ու դպրոցները տաք են մնում:
  • 7.
    Հող Երկրի ցամաքային տարածությունները ծածկված են փխրուն շերտով, որն անվանում են հող: Հող չկա միայն ցամաքի սառցածածկ տարածքների, ժայռերի վրա: Հողը Երկրի վրա գոյանում է շատ դանդաղ, հազարավոր ու միլիոնավոր տարիների ընթացքում:
  • 8.
    Հումուս Հումուսը առաջանում էկենդանիների մնացորդների քայքայումից:
  • 9.
    Ջուր Ջուրը բնության մեջամենատարածված նյութն է: Դու արդեն գիտես, որ երկրագնդի մեծ մասը ծածկված է ջրով: Երկրի վրա դժվար է գտնել որևէ վայր, որտեղ ջուր չլինի: Ջուրն ամենուր է` օվկիանոսում ու ծովերում, գետերում ու լճերում, գետերի տակ ու հողում:
  • 10.
    Ջրի երեք վիճակները Ջուրըունի երեք վիճակ` սառուց, գոլորշի և հեղուկ:
  • 11.
    Կղզի Կղզիները լինում ենհրաբուխային, ցամաքային: Հրաբուխը նշանակում է ծովի հատակից դուրս է գալիս լավան և ծովի վրա դառնում է կղզի: Ցամաքային կղզին առաջանում է երկրաշարժից հետո, երբ ցամաքից պոկում է մի մաս: