SARSUWELA
Isang sikat na uri ng panitikan ang ____________
noong panahon ng mga Amerikano. Hango ito sa
pangalan ni __________________________, ang ating
ama ng Balagtasan. Mayroon itong tatlong
importanteng bahagi, ang hukom at tagapangasiwang
________________, ang mga naglalabang panig ng
_________________ at mga _____________.
Mayroong itong tatlong elemento, ang sukat, tugma at
indayog. Importanteng marunong _________________
ang mga kasali dito. Ang isang mabuting halimbawa ng
panitikang ito ay ang ‘Bulaklak ng Lahing Kalinis-Linisan’
na akda ni ________________________. Tungkol ito sa
dalawang insektong sina ___________ at ___________
na naglalaban para sa pagmamahal ni _____________.
balagtasan
Francisco Balagtas
lakandula
manunula manonood
mangatwiran
Jose Corazon De Jesus
ipisbubuyog Paro-paro
kampupot
Si Severino Reyes, o
mas kilala bilang Lola
Basyang, ay itinuturing na
ama ng Sarsuwelang Tagalog.
Isa siyang mahusay na
direktor at manunulat ng
dula.
Nagsimulang mabasa
ang mga kwento ni Lola
Basyang noong 1925 habang
siya ay punong-patnugot sa
Liwayway at kinailangan
niyang punan ng kwento ang
isang maliit na espasyo sa
isang pahina ng magasin.
Ang ‘Sarsuwela’ ay isang anyo ng dulang musikal na
unang umunlad sa Espanya noong ika-17 siglo.
Binubuo ito ng mga pagsasalaysay na sinamahan
ng mga sayaw at tugtugin, at may paksang
mitolohikal at kabayanihan.
Idinala ito sa Pilipinas ni Alejandro Cubero
noong 1880. Kasama ni Elisea Raguer, itinatag nila
ang ‘Teatro Fernandez’, ang unang grupo ng mga
Pilipinong sarsuwelista sa Pilipinas.
Namulaklak ang sarsuwela noong panahon ng mga
Amerikano. Namayani ang mga pangalan nina:
Severino Reyes, Hermogenes Ilagan, Juan Abad,
Juan Crisostomo Sotto, Aurelio Tolentino at ilan
pang magagaling na manunulat.
Hinango ang sarsuwela sa opera ng Italya. Patula at
pasalitang dayalogo ang ginagamit dito. Nilalagyan
ito ng komposisyon na maaring awitin
bilang bahagi ng pagtatanghal.
Lubos itong kinagigiliwan ng mga
Pilipino dahil tayo ay likas na
mahilig sa awit at sayaw.
Dahil dito, sumikat si
‘Atang Dela Rama’ at
itinagurian siyang
“Reyna ng Sarsuwela”
sa Pilipinas.
Unti-unting nanghina ang Sarsuwela ng dumating
ang ‘bodabil’ (vaudeville) o ‘stage show’. Lalong
nawalan ng manonood ang teatrong musikal nang
dumating ang mga pelikula.
Ang sarsuwela o dula ay isang uri ng panitikan na
ang pinakalayunin ay itanghal sa tanghalan o
entablado. Nahahati ito sa ilang yugto na maraming
tagpo. Ang mga tao na dalubhasa sa larangan ng
pagsusulat ng mga dulang itinatanghal ay tinatawag
na mga ‘mandudula’ o ‘dramatista’ (playwright).
Gaya ng ibang panitikan, ang karamihan sa mga
dulang itinatanghal ay hango sa totoong buhay.
Lahat ng itinatanghal na dula ay naayon sa isang
nakasulat na ‘iskript’ (script).
Ang bahagi ng Sarsuwela ay ang mga sumusunod:
Ang ISKRIPT o nakasulat na dula, mga gumaganap
o AKTOR, ang TANGHALAN, ang tagadirehe o
DIREKTOR, ang mga MANONOOD, mga EKSENA
(act) at mga TAGPO (scene).
Ang iba pang mga elemento ng Sarsuwela:
1.) Tagpuan – panahon o pook kung saan
naganap ang pangyayari sa dula. (settings)
2.) Tauhan – ang mga kumikilos at
nagbibigay-buhay sa dula. (characters/cast)
Ang iba pang mga elemento ng Sarsuwela:
3.) Suliranin – Hindi maaring walang suliranin
ang isang dula. Makikita ito sa simula o sa
kalagitnaan ng dula na nagsasadya sa mga
pangyayari. (complication)
4.) Saglit na Kasiglahan – Paglayo o pagtakas ng
mga tauhan sa suliraning nararanasan.
Ang iba pang mga elemento ng Sarsuwela:
5.) Tunggalian – mayroon itong tatlong uri.
Ang una ay ‘tunggalian sa pagitan ng mga
tauhan’, ‘tunggalian ng tauhan laban sa
kanyang paligid’, at ‘tunggalian ng tauhan
laban sa kanyang sarili.’ (conflict)
Ang iba pang mga elemento ng Sarsuwela:
6.) Kasukdulan – Dito kapana-panabik na
nasusubok ang katatagan ng tauhan. (climax)
7.) Kakalasan –ang unti-unting pagtukoy sa
kalutasan sa mga suliranin at pag-ayos sa mga
tunggalian. (resolution)
Ang iba pang mga elemento ng Sarsuwela:
8.) Kalutasan – Dito nalilutas, nawawaksi, at
natatapos ang mga suliranin at tunggalian sa
dula. (denoument)
9.) Wakas –Ang nagbibigay-konkulsyon sa mga
pangyayari sa mga tauhan at sa kabuuhan. (end)

Sarsuwela

  • 1.
  • 2.
    Isang sikat nauri ng panitikan ang ____________ noong panahon ng mga Amerikano. Hango ito sa pangalan ni __________________________, ang ating ama ng Balagtasan. Mayroon itong tatlong importanteng bahagi, ang hukom at tagapangasiwang ________________, ang mga naglalabang panig ng _________________ at mga _____________. Mayroong itong tatlong elemento, ang sukat, tugma at indayog. Importanteng marunong _________________ ang mga kasali dito. Ang isang mabuting halimbawa ng panitikang ito ay ang ‘Bulaklak ng Lahing Kalinis-Linisan’ na akda ni ________________________. Tungkol ito sa dalawang insektong sina ___________ at ___________ na naglalaban para sa pagmamahal ni _____________. balagtasan Francisco Balagtas lakandula manunula manonood mangatwiran Jose Corazon De Jesus ipisbubuyog Paro-paro kampupot
  • 3.
    Si Severino Reyes,o mas kilala bilang Lola Basyang, ay itinuturing na ama ng Sarsuwelang Tagalog. Isa siyang mahusay na direktor at manunulat ng dula. Nagsimulang mabasa ang mga kwento ni Lola Basyang noong 1925 habang siya ay punong-patnugot sa Liwayway at kinailangan niyang punan ng kwento ang isang maliit na espasyo sa isang pahina ng magasin.
  • 4.
    Ang ‘Sarsuwela’ ayisang anyo ng dulang musikal na unang umunlad sa Espanya noong ika-17 siglo. Binubuo ito ng mga pagsasalaysay na sinamahan ng mga sayaw at tugtugin, at may paksang mitolohikal at kabayanihan.
  • 5.
    Idinala ito saPilipinas ni Alejandro Cubero noong 1880. Kasama ni Elisea Raguer, itinatag nila ang ‘Teatro Fernandez’, ang unang grupo ng mga Pilipinong sarsuwelista sa Pilipinas.
  • 6.
    Namulaklak ang sarsuwelanoong panahon ng mga Amerikano. Namayani ang mga pangalan nina: Severino Reyes, Hermogenes Ilagan, Juan Abad, Juan Crisostomo Sotto, Aurelio Tolentino at ilan pang magagaling na manunulat.
  • 7.
    Hinango ang sarsuwelasa opera ng Italya. Patula at pasalitang dayalogo ang ginagamit dito. Nilalagyan ito ng komposisyon na maaring awitin bilang bahagi ng pagtatanghal.
  • 8.
    Lubos itong kinagigiliwanng mga Pilipino dahil tayo ay likas na mahilig sa awit at sayaw. Dahil dito, sumikat si ‘Atang Dela Rama’ at itinagurian siyang “Reyna ng Sarsuwela” sa Pilipinas.
  • 9.
    Unti-unting nanghina angSarsuwela ng dumating ang ‘bodabil’ (vaudeville) o ‘stage show’. Lalong nawalan ng manonood ang teatrong musikal nang dumating ang mga pelikula.
  • 10.
    Ang sarsuwela odula ay isang uri ng panitikan na ang pinakalayunin ay itanghal sa tanghalan o entablado. Nahahati ito sa ilang yugto na maraming tagpo. Ang mga tao na dalubhasa sa larangan ng pagsusulat ng mga dulang itinatanghal ay tinatawag na mga ‘mandudula’ o ‘dramatista’ (playwright).
  • 11.
    Gaya ng ibangpanitikan, ang karamihan sa mga dulang itinatanghal ay hango sa totoong buhay. Lahat ng itinatanghal na dula ay naayon sa isang nakasulat na ‘iskript’ (script). Ang bahagi ng Sarsuwela ay ang mga sumusunod: Ang ISKRIPT o nakasulat na dula, mga gumaganap o AKTOR, ang TANGHALAN, ang tagadirehe o DIREKTOR, ang mga MANONOOD, mga EKSENA (act) at mga TAGPO (scene).
  • 12.
    Ang iba pangmga elemento ng Sarsuwela: 1.) Tagpuan – panahon o pook kung saan naganap ang pangyayari sa dula. (settings) 2.) Tauhan – ang mga kumikilos at nagbibigay-buhay sa dula. (characters/cast)
  • 13.
    Ang iba pangmga elemento ng Sarsuwela: 3.) Suliranin – Hindi maaring walang suliranin ang isang dula. Makikita ito sa simula o sa kalagitnaan ng dula na nagsasadya sa mga pangyayari. (complication) 4.) Saglit na Kasiglahan – Paglayo o pagtakas ng mga tauhan sa suliraning nararanasan.
  • 14.
    Ang iba pangmga elemento ng Sarsuwela: 5.) Tunggalian – mayroon itong tatlong uri. Ang una ay ‘tunggalian sa pagitan ng mga tauhan’, ‘tunggalian ng tauhan laban sa kanyang paligid’, at ‘tunggalian ng tauhan laban sa kanyang sarili.’ (conflict)
  • 15.
    Ang iba pangmga elemento ng Sarsuwela: 6.) Kasukdulan – Dito kapana-panabik na nasusubok ang katatagan ng tauhan. (climax) 7.) Kakalasan –ang unti-unting pagtukoy sa kalutasan sa mga suliranin at pag-ayos sa mga tunggalian. (resolution)
  • 16.
    Ang iba pangmga elemento ng Sarsuwela: 8.) Kalutasan – Dito nalilutas, nawawaksi, at natatapos ang mga suliranin at tunggalian sa dula. (denoument) 9.) Wakas –Ang nagbibigay-konkulsyon sa mga pangyayari sa mga tauhan at sa kabuuhan. (end)