Ургамлын эдүүд
•Байрлал гарал
үүсэл ,бүтэц ,гүйцэтгэх үйл
үүргээрээ ижил төстэй бүлэг
эсийг эд гэнэ.
Ишний нахиа үндэсний үзүүр,үет ургамлуудын
/буудай ,арвай/ ишний үеүдэд хуваагдах чадвартай
бүрэлдүүлэх эд байрлан тэдгээр нь иш үндсийг
уртасгана.Түүний ургах шовгор,
өсөх цэг гэж нэрлэнэ.Мөчрийн нахианд ургах
шовгор байрладаг.Харин ургамлын ишинд буй
бүрэлдүүлэх эд золом,бүрхүүлийн дор холтсыг
үүсгэдэг эд тус тус байрлаж үйл ажиллагаагаа
явуулдаг байна.
Мөн хийн ба усны солилцоог зохицуулах
үүрэгтэй.Энэ үүргийн амсрын эс
гүйцэтгэнэ.Бүрхүүл эдэд навч,үндэсний
гадаад хальс/эпидерм/төмсний
илчүү,хусны үйс,модны холтос орно.
Үндсэн эд
Нимгэн эсийн ханатай амьд эсүүдээс
тогтсон ургамлын биеийн эзэлхүүний
ихэнх хэсгийг эзэлдэг эс хоорондын зай
бүхий эдийг үндсэн эд гэдэг.Үндсэн эд нь
агаар,эрдэс ба шим бодисыг
нөөцлөх,шингээх,гэрэл нийлэгжил
явуулах зэрэг үүргийг гүйцэтгэдэг.
Гүйцэтгэх үүргээс нь хамаарч
нийлэгжүүлэх,нөөцлөх,шингээх гэж
ялгана.Нийлэгжүүлэх эд нь
навчинд ,байрладаг болохыг навчны дотоод
бүтцийн зургаас харж болно.Нөөцлөх эд
төмсний булцуу ,үр жимсэнд ,шингээх эд
үндэсний үзүүрт байрладаг.
Дамжуулах эд
Ургамлын эс,эд эрхтэнд шаардлагатай ус,эрдэс,шим бодисыг бусад
хэсгүүдэд дамжуулан хүргэх үүрэг бүхий бүлэг эсүүдийг дамжуулах эд
гэнэ.Хөрснөөс ус эрдэс давсыг шингээн авч иш,навч,цэцгэнд , харин
навчинд үүссэн шим болдисыг үндэс болон бусад эрхтэнд ,зөөвөрлөх
,дамжуулах үүргийг энэ эд гүйцэтгэдэг.Дамжуулах эдэнд навчны
судал,ишний дамжуулах багцанд байрлах,гонзгойвтор эсээс тогтох
хэд хэдэн төрлийн хоолой гуурснуудаас бүрэлдэнэ.Дамжуулах эдийн
бөөгнөрлийг дамжуулах багц гэнэ.Дамжуулах багцны эсүүд
уулзварын хэсэгтээ жижиг сүвүүд бүхий илтсүүдийг үүсгэсэн хоолой
хэлбэрийн эдээр шим тэжээлийн бодис,гуурс,цорго хэлбэрийн эдээр
ус,эрдэсдавс дамждаг.
Тулгуур эд
Гадны ямар нэг механик үйлчилгээ ,биеийн хүндийн
нөлөө ,салхи шуурга ,үер ус зэргээс хамгаалах
тулгуурын үүрэг гүйцэтгэж ургамалд бөх бат чанар
бий болгодог бүлэг эсийг тулгуур эд гэдэг.
Тулгуур эд нь модлог ургамалд их хөгжсөн байхад
усны ургамалд бараг хөгжөөгүй байдаг. Дамжуулах
багц нь модлог долонг тойрсон зузаарсан бүрхүүл
бүхий тулгуур эдээс бүрдэнэ.
Ялгаруулах эд
Ургамлын биед буй илүүдэл ус ,хүчил,давс ,тос,давирхай ,сахар
зэрэг бодисуудыг ялгаруулах үүрэг бүхий эдийг ялгаруулах эд гэнэ.
Ялгаруулах эдийн үйл ажиллагаагаар илүүдэл бодисууд эсийн дотор
,эс хоорондын зайд эсвэл шууд гадагш нэвтрэн гардаг.Давирхайн
суваг ,балавч сүүт цорго зэрэг нимгэн хана бүхий эсүүдээс тогтох
ялгаруулах эд бий.Давирхайн суваг нарс ,шинэсний долон
модлогт байрлах бөгөөд ялгарсан давирхайг эс хоорондын
зайгаар суваг үүсгэн гадагшлуулна.Ургамлын цэцгийн
суудал ,дэлбийн угт сахар бүхий шингэн ялгарна.Түүнийг зөгий
сорж аван боловсржуулж зөгийн балыг бэлтгэнэ.Зарим сүүн шүүс
ялгаруулдаг ургамлууд тусгай цоргонд агуулдаг.
Анхаарал тавьсанд
баярлалаа.

Ургамлын эдүүд.pptx.....................

  • 1.
  • 2.
    •Байрлал гарал үүсэл ,бүтэц,гүйцэтгэх үйл үүргээрээ ижил төстэй бүлэг эсийг эд гэнэ.
  • 3.
    Ишний нахиа үндэснийүзүүр,үет ургамлуудын /буудай ,арвай/ ишний үеүдэд хуваагдах чадвартай бүрэлдүүлэх эд байрлан тэдгээр нь иш үндсийг уртасгана.Түүний ургах шовгор, өсөх цэг гэж нэрлэнэ.Мөчрийн нахианд ургах шовгор байрладаг.Харин ургамлын ишинд буй бүрэлдүүлэх эд золом,бүрхүүлийн дор холтсыг үүсгэдэг эд тус тус байрлаж үйл ажиллагаагаа явуулдаг байна.
  • 12.
    Мөн хийн баусны солилцоог зохицуулах үүрэгтэй.Энэ үүргийн амсрын эс гүйцэтгэнэ.Бүрхүүл эдэд навч,үндэсний гадаад хальс/эпидерм/төмсний илчүү,хусны үйс,модны холтос орно.
  • 16.
    Үндсэн эд Нимгэн эсийнханатай амьд эсүүдээс тогтсон ургамлын биеийн эзэлхүүний ихэнх хэсгийг эзэлдэг эс хоорондын зай бүхий эдийг үндсэн эд гэдэг.Үндсэн эд нь агаар,эрдэс ба шим бодисыг нөөцлөх,шингээх,гэрэл нийлэгжил явуулах зэрэг үүргийг гүйцэтгэдэг.
  • 17.
    Гүйцэтгэх үүргээс ньхамаарч нийлэгжүүлэх,нөөцлөх,шингээх гэж ялгана.Нийлэгжүүлэх эд нь навчинд ,байрладаг болохыг навчны дотоод бүтцийн зургаас харж болно.Нөөцлөх эд төмсний булцуу ,үр жимсэнд ,шингээх эд үндэсний үзүүрт байрладаг.
  • 18.
    Дамжуулах эд Ургамлын эс,эдэрхтэнд шаардлагатай ус,эрдэс,шим бодисыг бусад хэсгүүдэд дамжуулан хүргэх үүрэг бүхий бүлэг эсүүдийг дамжуулах эд гэнэ.Хөрснөөс ус эрдэс давсыг шингээн авч иш,навч,цэцгэнд , харин навчинд үүссэн шим болдисыг үндэс болон бусад эрхтэнд ,зөөвөрлөх ,дамжуулах үүргийг энэ эд гүйцэтгэдэг.Дамжуулах эдэнд навчны судал,ишний дамжуулах багцанд байрлах,гонзгойвтор эсээс тогтох хэд хэдэн төрлийн хоолой гуурснуудаас бүрэлдэнэ.Дамжуулах эдийн бөөгнөрлийг дамжуулах багц гэнэ.Дамжуулах багцны эсүүд уулзварын хэсэгтээ жижиг сүвүүд бүхий илтсүүдийг үүсгэсэн хоолой хэлбэрийн эдээр шим тэжээлийн бодис,гуурс,цорго хэлбэрийн эдээр ус,эрдэсдавс дамждаг.
  • 19.
    Тулгуур эд Гадны ямарнэг механик үйлчилгээ ,биеийн хүндийн нөлөө ,салхи шуурга ,үер ус зэргээс хамгаалах тулгуурын үүрэг гүйцэтгэж ургамалд бөх бат чанар бий болгодог бүлэг эсийг тулгуур эд гэдэг. Тулгуур эд нь модлог ургамалд их хөгжсөн байхад усны ургамалд бараг хөгжөөгүй байдаг. Дамжуулах багц нь модлог долонг тойрсон зузаарсан бүрхүүл бүхий тулгуур эдээс бүрдэнэ.
  • 20.
    Ялгаруулах эд Ургамлын биедбуй илүүдэл ус ,хүчил,давс ,тос,давирхай ,сахар зэрэг бодисуудыг ялгаруулах үүрэг бүхий эдийг ялгаруулах эд гэнэ. Ялгаруулах эдийн үйл ажиллагаагаар илүүдэл бодисууд эсийн дотор ,эс хоорондын зайд эсвэл шууд гадагш нэвтрэн гардаг.Давирхайн суваг ,балавч сүүт цорго зэрэг нимгэн хана бүхий эсүүдээс тогтох ялгаруулах эд бий.Давирхайн суваг нарс ,шинэсний долон модлогт байрлах бөгөөд ялгарсан давирхайг эс хоорондын зайгаар суваг үүсгэн гадагшлуулна.Ургамлын цэцгийн суудал ,дэлбийн угт сахар бүхий шингэн ялгарна.Түүнийг зөгий сорж аван боловсржуулж зөгийн балыг бэлтгэнэ.Зарим сүүн шүүс ялгаруулдаг ургамлууд тусгай цоргонд агуулдаг.
  • 21.