Uploaded bypayampayamy1
PPTX, PDF4 views

اسلایدهای جمعیت شناختی.pptx

آشيل گيلارد در كتاب مذكور،جميعت شناسي را علمي دانست كه از يك سو به بررسي تاريخ طبيعي و اجتماعي نوع بشر مي پردازد از سوي ديگر مطالعه رياضي و كمي جمعيت هاي انساني، حركات عمومي،وضع اجتماعي،رواني و اخلاقي آنها را به عهده دارد. از نظر لغت شناسي اين واژه Demography از دو جزء دموس Demos و گرافي (Geaphein) كه در زبان يوناني به ترتيب مردم و نگارش معني مي دهد،تركيب يافته است

Embed presentation

Download to read offline
‫جميعت‬ ‫شناسي‬ ‫رحمانی‬‫تر‬‫دک‬ - ‫یست‬‫ژ‬‫اپیدمیولو‬ ‫اجتماعی‬‫پزشکی‬‫ه‬‫و‬‫گر‬ - ‫پزشکی‬‫دانشکده‬
• ‫جمعیت‬ ‫تعریف‬ • ‫جامعه‬ ‫تعریف‬ society • ‫اجتماع‬ ‫تعریف‬ community
‫چيست؟‬‫شناسي‬‫جميعت‬ • ‫لفظ‬ ‫و‬ ‫اصطالح‬ ‫جميعت‬ ‫شناسي‬ ‫كه‬ ‫ادف‬‫ر‬‫مت‬ ‫ن‬‫ا‬ ‫افي‬‫ر‬‫دموگ‬ ‫مي‬ ‫باشد‬ • ‫در‬ ‫معني‬ ‫و‬ ‫مفهوم‬ ‫جديد‬ ‫خود‬ ‫نخستين‬ ‫بار‬ ‫در‬ ‫سال‬ 1855 ‫ميالدي‬ ‫توسط‬ ‫شيل‬‫ا‬ ‫گيالرد‬ (Achilles Gillard) ‫طبيعت‬ ‫ا‬‫ر‬‫گ‬ ‫و‬ ‫مار‬‫ا‬ ‫شناس‬ ‫انسوي‬‫ر‬‫ف‬ ) ‫در‬ ‫تاب‬‫ك‬ ‫اموش‬‫ر‬‫ف‬ ‫شده‬ ‫اش‬ ‫تحت‬ ‫عنوان‬ ( ‫مباني‬ ‫مار‬‫ا‬ ‫انساني‬ ‫يا‬ ‫افي‬‫ر‬‫دموگ‬ ‫مقايسه‬ ‫اي‬ ) ‫به‬ ‫كار‬ ‫برده‬ ‫شد‬ .
• ‫شيل‬‫ا‬ ‫گيالرد‬ ‫در‬ ‫تاب‬‫ك‬ ‫جميعت‬،‫ر‬‫مذكو‬ ‫شناسي‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫علمي‬ ‫دانست‬ ‫كه‬ • ‫از‬ ‫يك‬ ‫سو‬ ‫به‬ ‫سي‬‫ر‬‫بر‬ ‫يخ‬‫ر‬‫تا‬ ‫طبيعي‬ ‫و‬ ‫اجتماعي‬ ‫نوع‬ ‫بشر‬ ‫مي‬ ‫پردازد‬ • ‫از‬ ‫سوي‬ ‫ديگر‬ ‫مطالعه‬ ‫ياضي‬‫ر‬ ‫و‬ ‫كمي‬ ‫جمعيت‬ ‫هاي‬ ،‫انساني‬ ‫حركات‬ ‫و‬،‫عمومي‬ ‫ضع‬ ‫اني‬‫و‬‫ر‬،‫اجتماعي‬ ‫و‬ ‫اخالقي‬ ‫نها‬‫ا‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫به‬ ‫عهده‬ ‫دارد‬ . • ‫از‬ ‫نظر‬ ‫لغت‬ ‫شناسي‬ ‫اين‬ ‫واژه‬ Demography ‫از‬ ‫دو‬ ‫جزء‬ ‫دموس‬ Demos ‫و‬ ‫افي‬‫ر‬‫گ‬ (Geaphein) ‫كه‬ ‫در‬ ‫بان‬‫ز‬ ‫يوناني‬ ‫به‬ ‫تيب‬‫ر‬‫ت‬ • ‫مردم‬ ‫و‬ ‫نگارش‬ ‫معني‬ ‫مي‬ ‫تركيب‬،‫دهد‬ ‫يافته‬ ‫است‬
‫قبل‬ ‫از‬ ‫شيل‬‫ا‬ ‫يك‬،‫گيالرد‬ ‫تاجر‬ ‫ماهوت‬ ‫ش‬‫و‬‫فر‬ ‫انگليسي‬ ‫به‬ ‫نام‬ ‫جان‬ ‫انت‬‫ر‬‫گ‬ (Jan Grant) • ‫در‬ ‫زمينه‬ ‫مسائل‬ ‫جمعيتي‬ ‫از‬ ‫قبيل‬ ‫پيش‬ ‫مرگي‬ ‫مردان‬ ‫و‬ ‫جم‬ ‫ع‬ ‫يت‬ ‫ي‬‫شهر‬ ‫مطالع‬ ‫اتي‬ ‫انجام‬ ‫داده‬ • ‫موفق‬ ‫به‬ ‫تهيه‬ ‫جدول‬ ‫مرگ‬ ‫و‬ ‫مير‬ ‫و‬ ‫محاسبه‬ ‫اميد‬ ‫ندگي‬‫ز‬ ‫در‬ ‫سنين‬ ‫مختلف‬ ‫شد‬ ‫ه‬ ‫بود‬ . • ‫به‬ ‫همين‬ ‫دليل‬ ‫عده‬ ‫اي‬ ‫از‬ ‫جمعيت‬ ‫شناسان‬ ‫وي‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫بنيان‬ ‫گذار‬ ‫جمعيت‬ ‫شناسي‬ ‫ق‬ ‫لمداد‬ ‫مي‬ ‫نمايند‬ .
‫ع‬‫موضو‬ ‫جم‬‫هاي‬‫شاخه‬‫و‬ ‫ع‬ ‫شناسي‬‫يت‬ ‫یف‬‫ر‬‫تع‬ ‫جمعیت‬ ‫شناسی‬ ‫در‬ ‫فرهنگ‬ ‫س‬‫و‬‫الر‬ : • ‫در‬ ‫فرهنگ‬ ‫گ‬‫ر‬‫بز‬ ‫س‬‫و‬‫الر‬ ، ‫دانش‬ ‫جمعيت‬ ‫شناسي‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫چنين‬ ‫يف‬‫ر‬‫تع‬ ‫كرده‬ ‫اند‬ : • ‫علمي‬ ‫است‬ ‫كه‬ ‫به‬ ‫مطالعه‬ ‫جمعيت‬ ‫هاي‬ ‫حاالت‬،‫انساني‬ ‫و‬ ‫حركات‬ ‫نها‬‫ا‬ ‫پرداخته‬ ، ‫تاثي‬ ‫ر‬ ‫عوامل‬ ‫اجتماعي‬،‫يكي‬‫ژ‬‫بيولو‬ - ‫فرهنگي‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫بر‬ ‫ي‬‫و‬‫ر‬ ‫متغيرهاي‬ ‫جمعيتي‬ ‫د‬‫ر‬‫مو‬ ‫سي‬‫ر‬‫بر‬ ‫ار‬‫ر‬‫ق‬ ‫مي‬ ‫د‬ ‫هد‬ . • ‫در‬ ‫حقيقت‬ ‫جمعيت‬ ‫شناسي‬ ‫علمي‬ ‫است‬ ‫كه‬ ‫مطالعه‬ ‫علمي‬ ‫جمعيت‬ ‫هاي‬ ‫انساني‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫هم‬ ‫از‬ ‫ديدگاه‬ ‫كمي‬ ‫و‬ ‫هم‬ ‫از‬ ‫ديدگاه‬ ‫كيفي‬ ‫د‬‫ر‬‫مو‬ ‫سي‬‫ر‬‫بر‬ ‫ار‬‫ر‬‫ق‬ ‫مي‬ ‫دهد‬ .
‫الف‬ ) ‫كمي‬‫شناسي‬‫جمعيت‬ : • ‫ساخت‬ ‫و‬ ‫حركات‬ ‫جمعيت‬ ‫در‬ ‫زمان‬ ‫و‬ ‫مكان‬ ‫و‬ ‫عوامل‬ ‫موثر‬ ‫بر‬ ‫اين‬ ‫حركات‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫د‬‫ر‬‫مو‬ ‫سي‬‫ر‬‫بر‬ ‫ق‬ ‫ار‬‫ر‬ ‫مي‬ ‫دهد‬ . ‫اين‬ ‫نوع‬ ‫جمعيت‬ ‫شناسي‬ ‫اي‬‫ر‬‫دا‬ ‫دو‬ ‫شاخه‬ ‫ير‬‫ز‬ ‫مي‬ ‫باشد‬ : 1 ) ‫جمعيت‬ ‫شناسي‬ ‫توصيفي‬ : ‫يع‬‫ز‬‫تو‬ ‫ي‬‫افياي‬‫ر‬‫جغ‬ ، ،‫ساخت‬ ‫ابعاد‬ ‫ايش‬‫ز‬‫واف‬ ‫جمعيت‬ ‫ه‬ ‫ا‬ ‫با‬ ‫توجه‬ ‫به‬ ‫مارهاي‬‫ا‬ ‫موجود‬ ‫بر‬ ‫عهده‬ ‫اين‬ ‫شاخه‬ ‫از‬ ‫جمعيت‬ ‫شناسي‬ ‫كمي‬ ‫است‬ . 2 ) ‫جمعيت‬ ‫شناسي‬ ‫ي‬‫نظر‬ ‫يا‬ ‫محض‬ ( ‫ياضي‬‫ر‬ ) : ‫به‬ ‫مطالعه‬ ‫ابط‬‫و‬‫ر‬ ‫موجود‬ ‫بين‬ ‫متغيرهاي‬ ‫مختلف‬ ‫جمعيتي‬ ‫مي‬ ‫پردازد‬ .
‫ب‬ ) ‫كيفي‬‫شناسي‬‫جمعيت‬ : • ‫اين‬ ‫شاخه‬ ‫از‬ ‫جمعيت‬ ‫شناسي‬ ‫ويژگيهاي‬ ‫كيفي‬ ‫اد‬‫ر‬‫اف‬ ‫انساني‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫از‬ ‫قبيل‬ ‫صفات‬ ‫ر‬ ‫حي‬‫و‬ ‫و‬ ‫جسمي‬ ‫د‬‫ر‬‫مو‬ ‫سي‬‫ر‬‫بر‬ ‫ار‬‫ر‬‫ق‬ ‫مي‬ ‫دهد‬ . ‫مسئله‬ ‫اثت‬‫ر‬‫و‬ ‫يست‬‫ز‬، ‫سنجي‬ ‫و‬ ‫ژي‬‫اكولو‬ ‫انساني‬ ‫از‬ ‫جمله‬ ‫موضوعات‬ ‫د‬‫ر‬‫مو‬ ‫عالقه‬ ‫اي‬ ‫ن‬ ‫رشته‬ ‫مي‬ ‫باشد‬ . • ‫پس‬ ‫مي‬ ‫توان‬ ‫جمعيت‬،‫فت‬‫گ‬ ‫شناسي‬ ‫يكي‬ ‫از‬ ‫شاخه‬ ‫هاي‬ ‫اصلي‬ ‫علوم‬ ‫اجتماعي‬ ‫است‬ ‫كه‬ ‫به‬ ‫سي‬‫ر‬‫بر‬ ‫و‬ ‫مطالعه‬ ‫ساخت‬ ‫و‬ ‫حركات‬ ‫جمعيت‬ ‫هاي‬ ‫ي‬‫بشر‬ ‫پرداخته‬ ‫و‬ ‫در‬ ‫ي‬‫پ‬ ‫كشف‬ ‫اب‬‫و‬‫ر‬ ‫ط‬ ‫متقابلي‬ ‫است‬ ‫كه‬ ‫بين‬ ‫پديده‬ ‫هاي‬ ‫جمعيتي‬ ‫و‬ ‫متغيرهاي‬ ‫اجتماعي‬،‫اقتصادي‬ ‫و‬ ‫يستي‬‫ز‬ ‫وجود‬ ‫دارد‬ .
‫علوم‬ ‫ساير‬‫با‬‫ن‬‫ا‬ ‫تباط‬‫ر‬‫ا‬‫و‬‫شناسي‬ ‫جمعيت‬ ‫و‬‫قلمر‬ : ‫شناسي‬‫يست‬‫ز‬‫با‬‫شناسي‬ ‫جميت‬‫ابطه‬‫ر‬ : • ‫قطعا‬ ‫بين‬ ‫جميت‬ ‫شناسي‬ ‫و‬ ‫يست‬‫ز‬ ‫شناسي‬ ‫تباط‬‫ر‬‫ا‬ ‫نزديكي‬ ‫وجود‬ ‫دارد‬ . • ‫زماني‬ ‫كه‬ ‫صحبت‬ ‫از‬ ‫توليد‬ ‫مثل‬ ، ‫مرگ‬ ‫و‬ ‫مير‬ ‫و‬ ‫شناخت‬ ‫قوانين‬ ‫حاكم‬ ‫بر‬ ‫حيات‬ ‫انس‬ ‫انها‬ ‫به‬ ‫ميان‬ ‫مي‬ ‫يد‬‫ا‬ ‫اين‬ ‫دو‬ ‫علم‬ ‫در‬ ‫كنار‬ ‫يكديگر‬ ‫جاي‬ ‫مي‬ ‫ند‬‫ر‬‫گي‬ . • ‫به‬ ‫عنوان‬ ‫مثال‬ ← ‫اطالعات‬ ‫مهمي‬ ‫كه‬ ‫جمعيت‬ ‫شناس‬ ‫در‬ ‫د‬‫ر‬‫مو‬ ‫مرگ‬ ‫و‬ ‫اواني‬‫ر‬‫ف‬،‫مير‬ ‫و‬ ‫ت‬ ‫حول‬ ‫اض‬‫ر‬‫ام‬ ‫مختلف‬ ‫و‬ ‫تاثير‬ ‫ن‬‫ا‬ ‫بر‬ ‫ايش‬‫ز‬‫اف‬ ‫عمر‬ ‫متوسط‬ ‫يا‬ ‫اميد‬ ‫ندگي‬‫ز‬ ‫اد‬‫ر‬‫اف‬ ‫و‬ ‫همچنين‬ ‫پديده‬ ‫ي‬‫پير‬ ‫ائه‬‫ر‬‫ا‬ ‫مي‬ ‫دهد‬ • ‫به‬ ‫علوم‬ ‫پزشكي‬ ‫و‬ ‫ي‬‫ي‬‫و‬‫دار‬ ‫اين‬ ‫كمك‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫مي‬ ‫كند‬ ‫تا‬ ‫تالشهاي‬ ‫خود‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫در‬ ‫اه‬‫ر‬ ‫صحيحي‬ ‫به‬ ‫كار‬ ‫ند‬‫ر‬‫بب‬ .
‫افيا‬‫ر‬‫جغ‬‫و‬‫تاريخ‬‫با‬‫شناسي‬‫جمعيت‬‫ابطه‬‫ر‬ : • ‫يخ‬‫ر‬‫تا‬ ‫و‬ ‫افيا‬‫ر‬‫جغ‬ ‫در‬ ‫علم‬ ‫بيگانه‬ ‫نسبت‬ ‫به‬ ‫جمعيت‬ ‫شناسي‬ ‫نمي‬ ‫باشد‬ . • ‫ا‬‫ر‬‫ي‬‫ز‬ ‫عامل‬ ‫جمعيت‬ ‫اي‬‫ر‬‫ب‬ ‫يخ‬‫ر‬‫تا‬ ‫و‬ ‫افيا‬‫ر‬‫جغ‬ ‫عامل‬ ‫تعيين‬ ‫كننده‬ ‫به‬ ‫شمار‬ ‫مي‬ ‫يد‬‫ا‬ . • ‫بدون‬ ‫مطالعه‬ ‫ويژگيها‬ ‫و‬ ‫خصوصيات‬ ‫جمعيتي‬ ‫كه‬ ‫در‬ ‫چهار‬ ‫چوب‬ ‫ندگي‬‫ز‬ ‫دايمي‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫ت‬ ‫شكيل‬ ‫مي‬ ،‫دهند‬ • ‫مطالعه‬ ‫ميني‬‫ز‬‫سر‬ ‫از‬ ‫ديدگاه‬ ‫پستي‬ ‫و‬ ‫ايط‬‫ر‬‫ش‬،‫بلنديها‬ ‫منابع‬،‫جوي‬ ‫م‬،‫ميني‬‫ز‬‫ير‬‫ز‬ ‫نابع‬ ‫طبيعي‬ ‫و‬ ‫امكانات‬ ‫معيشتي‬ ‫از‬ ‫اهميت‬ ‫اواني‬‫ر‬‫ف‬ ‫دار‬‫ر‬‫برخو‬ ‫نخواهد‬ ‫بود‬
‫اقتصاد‬ ‫علم‬‫با‬‫شناسي‬ ‫جمعيت‬‫ابطه‬‫ر‬ : • ‫علم‬ ‫اقتصاد‬ ‫علم‬ ‫ت‬‫و‬‫ثر‬ ‫و‬ ‫جمعيت‬ ‫شناسي‬ ‫علم‬ ‫جمعيت‬ ‫مي‬ ‫باشد‬ . • ‫اين‬ ‫جمعيت‬ ‫هاي‬ ‫بشري‬ ‫هستند‬ ‫كه‬ ‫در‬ ‫حقيقت‬ ‫توليدكنندگان‬ ‫تها‬‫و‬‫ثر‬ ‫مي‬ ‫باشند‬ . • ‫به‬ ‫همين‬ ‫دليل‬ ‫ابطه‬‫ر‬ ‫تنگاتنگ‬ ‫بين‬ ‫دو‬ ‫علم‬ ‫وجود‬ ‫دارد‬ . • ‫اين‬ ‫وظيفه‬ ‫جمعيت‬ ‫شناسي‬ ‫است‬ ‫كه‬ ‫با‬ ‫عنايت‬ ‫به‬ ‫حقايق‬ ‫و‬ ‫واقعيتهاي‬ ‫ج‬،‫جمعيتي‬ ‫هت‬ ‫تعيين‬ ‫اولويتها‬ ‫به‬ ‫مطالعه‬ ‫و‬ ‫يه‬‫ز‬‫تج‬ ‫و‬ ‫تحليل‬ ‫پرداخته‬ ‫و‬ ‫هدف‬ ‫هاي‬ ‫ي‬‫ر‬‫و‬‫ضر‬ ‫و‬ ‫نيازهاي‬ ‫ري‬‫فو‬ ‫ك‬ ‫ه‬ ‫بايد‬ ‫به‬ ‫نها‬‫ا‬ ‫توجه‬ ‫شود‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫به‬ ‫اقتصاددانان‬ ‫توصيه‬ ‫نمايد‬ ‫تا‬ ‫نسبت‬ ‫به‬ ‫خواستهاي‬ ‫انساني‬ ‫اقتص‬ ‫اد‬ ‫تا‬ ‫نجا‬‫ا‬ ‫كه‬ ‫ر‬‫مقدو‬ ‫باشد‬ ‫پاسخ‬ ‫مناسب‬ ‫داده‬ ‫شود‬ .
• ‫از‬ ‫طرف‬ ‫ديگر‬ ‫پاسخ‬ ‫به‬ ‫نيازهاي‬ ‫ري‬‫فو‬ ‫اد‬‫ر‬‫اف‬ ‫كافي‬ ‫نيست‬ • ‫بلكه‬ ‫نيازهاي‬ ‫از‬‫ر‬‫د‬ ‫مدت‬ ‫نها‬‫ا‬ ‫نيز‬ ‫بايستي‬ ‫د‬‫ر‬‫مو‬ ‫توجه‬ ‫قر‬ ‫ار‬ ‫ا‬‫ر‬‫ي‬‫ز‬‫گيرد‬ ‫اين‬ ‫امر‬ ‫در‬ ‫انتخاب‬ ‫سرمايه‬ ‫ي‬‫گذار‬ ‫ها‬ ‫بسيار‬ ‫مهم‬ ‫است‬ • ‫به‬ ‫همين‬ ‫دليل‬ ‫بايد‬ ‫دانست‬ ‫كه‬ ‫يا‬‫ا‬ ‫جمعيت‬ ‫در‬ ‫ينده‬‫ا‬ ‫افز‬ ‫ايش‬ ‫دارد‬ ‫يا‬ ‫يا‬‫خير؟ا‬ ‫تعداد‬ ‫دگان‬‫ر‬‫سالخو‬ ‫ايش‬‫ز‬‫اف‬ ‫خواهد‬ ‫يافت‬ ‫يا‬ ‫نه‬ ‫؟‬
‫جمعيتي‬‫اطالعات‬‫ري‬‫و‬‫ا‬‫جمع‬‫منابع‬‫و‬‫سازمانها‬ : • ‫در‬ ‫خود‬‫نياز‬‫د‬‫ر‬‫مو‬‫هاي‬‫داده‬‫شناس‬ ‫جمعيت‬،‫انساني‬ ‫جمعيتهاي‬‫مطالعه‬ ‫از‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫د‬‫ر‬‫و‬‫ا‬‫مي‬‫دست‬ ‫به‬‫ير‬‫ز‬‫شرح‬ ‫به‬ ‫جمعيتي‬‫اطالعات‬‫ري‬‫و‬‫ا‬ ‫جمع‬‫منابع‬ . • ‫الف‬ ) ‫نفوس‬‫ي‬‫سرشمار‬ (Census) . • ‫س‬‫از‬‫نياز‬‫د‬‫ر‬‫مو‬‫كمي‬‫هاي‬‫داده‬‫و‬‫اطالعات‬‫دن‬‫ر‬‫و‬‫ا‬‫دست‬ ‫به‬‫يعني‬‫ي‬‫سرشمار‬ ‫اخت‬ ‫مشخص‬‫مين‬‫ز‬‫سر‬‫يك‬ ‫جمعيت‬‫حالت‬‫و‬ . ‫ع‬‫مثابه‬‫به‬‫ي‬‫سرشمار‬ ‫حقيقت‬‫در‬ ‫كس‬ ‫است‬‫نظر‬‫د‬‫ر‬‫مو‬‫زمان‬‫در‬ ‫جمعيت‬‫وضع‬‫از‬‫افي‬‫ر‬‫اديوگ‬‫ر‬ .
‫هاي‬‫ر‬‫دركشو‬ ‫مختلف‬ ‫فاصله‬ ‫يها‬‫ر‬‫سرشما‬ 5 ‫تا‬ 10 ‫سال‬ ‫مي‬ ‫باشد‬ . ‫اولين‬ ‫ي‬‫سرشمار‬ ‫جمعيتي‬ ‫در‬ ‫هاي‬‫ر‬‫كشو‬ ‫ير‬‫ز‬ ‫تحقق‬ ‫يافته‬ ‫است‬ : • 1 - ‫سوئد‬ ‫درسال‬ 1746 • 2 - ‫ژ‬‫و‬‫نر‬ ‫در‬ ‫سال‬ 1760 • 3 - ‫انسه‬‫ر‬‫ف‬ ‫در‬ ‫سال‬ 1801 • 4 - ‫انگلستان‬ ‫در‬ ‫سال‬ 1801 • ‫در‬ ‫ان‬‫ر‬‫اي‬ ‫اولين‬ ‫ي‬‫سرشمار‬ ‫رسمي‬ ‫و‬ ‫عمومي‬ ‫در‬ ‫سال‬ 1335 ‫توسط‬ ‫ارت‬‫ز‬‫و‬ ‫ر‬‫كشو‬ ‫انجام‬ ‫گرفت‬ .
• ‫مركز‬ ‫مار‬‫ا‬ ‫ان‬‫ر‬‫اي‬ ‫در‬ ‫سال‬ 1344 ‫تاسيس‬ ‫شد‬ • ‫وظيفه‬ ‫ن‬‫ا‬ ‫انجام‬ ‫يها‬‫ر‬‫سرشما‬ ‫و‬ ‫ساير‬ ‫ر‬‫امو‬ ‫بوط‬‫ر‬‫م‬ ‫به‬ ‫جمع‬ ‫ري‬‫و‬‫ا‬ ‫اطالعات‬ ‫كمي‬ ‫و‬ ‫ي‬‫مار‬‫ا‬ ‫مي‬ ‫باشد‬ . • ‫در‬ ‫ان‬‫ر‬‫اي‬ ‫به‬ ‫فاصله‬ ‫ده‬ ‫ساله‬ ‫انجام‬ ‫مي‬ ‫شود‬ . • ‫به‬ ‫اين‬ ‫تيب‬‫ر‬‫ت‬ ‫يهاي‬‫ر‬‫سرشما‬ ‫اول‬ ، ‫چهارم‬،‫سوم‬،‫دوم‬ ، ‫پنجم‬ ، ‫ششم‬ ‫و‬ ‫هفتم‬ ‫در‬ ‫ان‬‫ر‬‫اي‬ ‫ب‬ ‫ه‬ ‫تيب‬‫ر‬‫ت‬ ‫در‬ ‫سالهاي‬ 1355،1345،1335 ، 1365 ، 1385،1375 ‫و‬ 1395 ‫انجام‬ ‫گرفت‬ .
‫ي‬‫سرشمار‬‫انواع‬ : • ‫هاي‬‫ر‬‫كشو‬ ‫مختلف‬ ‫جهان‬ ‫در‬ ‫يهاي‬‫ر‬‫سرشما‬ ‫عمومي‬ ‫نفوس‬ ‫خود‬ ‫يكي‬ ‫از‬ ‫دو‬ ‫ش‬‫و‬‫ر‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫به‬ ‫كار‬ ‫م‬ ‫ي‬ ‫ند‬‫ر‬‫ب‬ . • ‫الف‬ ) ‫ي‬‫سرشمار‬ Defacto ‫يا‬ ‫حاضر‬،‫واقعي‬ ← ‫در‬ ‫اين‬ ‫ش‬‫و‬‫ر‬ ‫هر‬ ‫كسي‬ ‫در‬ ‫زمان‬ ‫هر‬ ‫جا‬ ‫باشد‬ ‫متعلق‬ ‫به‬ ‫ن‬‫ا‬ ‫مكان‬ ‫محسوب‬ ‫مي‬ ‫شود‬ . • ‫ب‬ ) ‫ي‬‫سرشمار‬ Dejure ‫قانوني‬، ← ‫اد‬‫ر‬‫اف‬ ‫بر‬ ‫اساس‬ ‫محل‬ ‫ندگي‬‫ز‬ ‫واقعي‬ ‫خود‬ ‫ي‬‫سرشمار‬ ‫ميش‬ ‫وند‬ ‫نه‬ ‫بر‬ ‫اساس‬ ‫زمان‬ ‫ر‬‫حضو‬ ‫در‬ ‫موقع‬ ‫ي‬‫سرشمار‬ . • ‫به‬ ‫اين‬ ‫تيب‬‫ر‬‫ت‬ ‫اگر‬ ‫كسي‬ ‫ساكن‬ ‫شهر‬ ‫ان‬‫ر‬‫ته‬ ‫در‬ ‫ز‬‫و‬‫ر‬ ‫ي‬‫سرشمار‬ ‫در‬ ‫سنندج‬ ‫باشد‬ • ‫در‬ ‫ي‬‫سرشمار‬ ‫حاضر‬ ‫جزء‬ ‫جمعيت‬ ‫سنندج‬ • ‫در‬ ‫ي‬‫سرشمار‬ ‫قانوني‬ ‫جزء‬ ‫جمعيت‬ ‫ان‬‫ر‬‫ته‬ ‫محسوب‬ ‫خواهد‬ ‫شد‬ .
• ‫ش‬‫و‬‫ر‬ ‫ي‬‫سرشمار‬ ‫نسبت‬‫ر‬‫حاض‬ ‫به‬ ‫نوع‬ ‫قانوني‬ • ‫به‬ ‫خاطر‬ ‫كوتاه‬ ‫بودن‬ ‫زمان‬ ‫ي‬‫سرشمار‬ ‫كه‬ ‫معموال‬ ‫يك‬ ‫ز‬‫و‬‫ر‬ ‫مي‬ ‫باشد‬ ‫از‬ ‫ينه‬‫ز‬‫ه‬ ‫ي‬‫كمتر‬ ‫دار‬‫ر‬‫برخو‬ ‫است‬ • ‫احتمال‬ ‫كم‬ ‫ي‬‫سرشمار‬ ‫و‬ ‫امكان‬ ‫دستيابي‬ ‫به‬ ‫اد‬‫ر‬‫اف‬ ‫و‬ ‫اشخاصي‬ ‫كه‬ ‫در‬ ‫ز‬‫و‬‫ر‬ ‫سرش‬ ‫ي‬‫مار‬ ‫در‬ ‫يك‬ ‫نقطه‬ ‫ثابت‬ ‫ار‬‫ر‬‫ق‬ ‫نگرفته‬ ‫و‬ ‫يا‬ ‫در‬ ‫حال‬ ‫حركت‬ ‫مي‬ ‫وجود‬،‫باشند‬ ‫دارد‬ . • ‫در‬ ‫ش‬‫و‬‫ر‬ ‫ي‬‫سرشمار‬ ‫قانوني‬ ‫ينه‬‫ز‬‫ه‬ ‫اي‬‫ر‬‫اج‬ ‫ن‬‫ا‬ ‫ياد‬‫ز‬ ‫مي‬ ‫باشد‬ • ‫ا‬‫ر‬‫ي‬‫ز‬ ‫زمان‬ ‫اي‬‫ر‬‫اج‬ ‫ن‬‫ا‬ ‫طوالني‬ ‫مي‬ ‫باشد‬ . • ‫در‬ ‫ان‬‫ر‬‫اي‬ ‫ش‬‫و‬‫ر‬ ‫قانوني‬ ‫به‬ ‫كار‬ ‫مي‬ ‫د‬‫و‬‫ر‬ . • ‫ي‬‫هاي‬‫ر‬‫كشو‬ ‫مثل‬ ‫تركيه‬،‫الندنو‬‫ز‬،‫مصر‬ ‫از‬ ‫ش‬‫و‬‫ر‬ ‫هاي‬ ‫حاضر‬ ‫يا‬ ‫واقعي‬ ‫استفاده‬ ‫مي‬ ‫كنند‬ .
‫ب‬ ) ‫چهارگانه‬‫وقايع‬‫ثبت‬ . • ‫ات‬‫ر‬‫ادا‬ ‫ثبت‬ ‫احوال‬ ‫موظف‬ ‫هستند‬ ‫با‬ ‫توجه‬ ‫به‬ ‫ات‬‫ر‬‫اظها‬ ‫متقاضيان‬ ‫نسبت‬ ‫به‬ ‫ثبت‬ ‫وقايع‬ ‫چهار‬ ‫گانه‬ ‫جمعيتي‬ ( ‫طالق‬،‫ازدواج‬،‫تولد‬ ‫و‬ ‫مرگ‬ ) ‫اد‬‫ر‬‫اف‬ ‫اقدام‬ ‫نمايند‬ . • ‫اگر‬ ‫كليه‬ ‫اد‬‫ر‬‫اف‬ ‫و‬ ‫ساكنان‬ ‫يك‬ ‫ر‬‫كشو‬ ‫با‬ ‫اجعه‬‫ر‬‫م‬ ‫به‬ ‫دفاتر‬ ‫ياد‬ ‫شده‬ ‫به‬ ‫اظهار‬ ‫تولد‬ ‫ادان‬‫ز‬‫نو‬ ‫و‬ ‫يا‬ ‫ا‬ ‫طالق‬،‫زدواج‬ ‫و‬ ‫مرگ‬ ‫و‬ ‫مير‬ ‫كوتاهي‬ ‫بدون‬،‫ننمايند‬ ‫شك‬ ‫اين‬ ‫دفاتر‬ ‫يكي‬ ‫از‬ ‫ين‬‫ر‬‫بهت‬ ‫و‬ ‫با‬ ‫ش‬‫ز‬‫ار‬ ‫ين‬‫ر‬‫ت‬ ‫منابع‬ ‫ي‬‫مار‬‫ا‬ ‫و‬ ‫جمعيتي‬ ‫ن‬‫ا‬ ‫ر‬‫كشو‬ ‫به‬ ‫حساب‬ ‫خواهد‬ ‫مد‬‫ا‬
• ‫در‬ ‫ثر‬‫اك‬ ‫هاي‬‫ر‬‫كشو‬ ‫در‬ ‫حال‬ ‫دفاتر‬،‫توسعه‬ ‫ر‬‫مذكو‬ ‫ز‬‫هنو‬ ‫نتوانسته‬ ‫اند‬ ‫در‬ ‫ميا‬ ‫ن‬ ‫توده‬ ‫بي‬ ‫سواد‬ ‫و‬ ‫به‬ ‫ويژه‬ ‫ستاييان‬‫و‬‫ر‬ ‫نفوذ‬ ‫كرده‬ ‫و‬ ‫نقش‬ ‫واقعي‬ ‫خود‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫ايفا‬ ‫نمايند‬ . • ‫در‬ ‫اين‬ ‫ها‬‫ر‬‫كشو‬ ‫ستاييان‬‫و‬‫ر‬ ‫يه‬ ‫دليل‬ ‫فقدان‬ ‫دفاتر‬ ‫ثبت‬ ‫احوال‬ ‫در‬ ‫ستاهه‬‫و‬‫ر‬ ‫نداشتن‬،‫ا‬ ‫اههاي‬‫ر‬ ‫تباطي‬‫ر‬‫ا‬ ‫مناسب‬ ‫بين‬ ‫شهر‬ ‫و‬ ‫عدم‬،‫ستا‬‫و‬‫ر‬ ‫گاهي‬‫ا‬ ‫از‬ ‫فلسفه‬ ‫ثبت‬ ‫وق‬ ‫ايع‬ ‫د‬‫ر‬‫مو‬ ‫نظر‬ ‫و‬ ‫نداشتن‬ ‫انگيزه‬ ‫اي‬‫ر‬‫ب‬ ‫اين‬ ‫كار‬ ‫عالقه‬ ‫نشان‬ ‫نمي‬ ‫دهند‬ • ‫ارشات‬‫ز‬‫گ‬ ‫بوط‬‫ر‬‫م‬ ‫به‬ ‫طالق‬،‫ازدواج‬،‫تولد‬ ‫و‬ ‫مرگ‬ ‫در‬ ‫كليه‬ ‫هاي‬‫ر‬‫كشو‬ ‫دنيا‬ ‫منج‬ ‫مله‬ ‫ان‬‫ر‬‫اي‬ ‫ي‬‫اجبار‬ ‫است‬ • ‫خانواده‬ ‫ها‬ ‫موظف‬ ‫هستند‬ ‫پس‬ ‫از‬ ‫تولد‬ ‫طالق‬،‫ازدواج‬،‫اد‬‫ز‬‫نو‬ ‫و‬ ‫مرگ‬ ‫اعضاي‬ ‫خان‬ ‫واده‬ ‫با‬ ‫اجعه‬‫ر‬‫م‬ ‫به‬ ‫دفاتر‬ ‫فوق‬ ‫الذكر‬ ‫نسبت‬ ‫به‬ ‫ثبت‬ ‫وقايع‬ ‫فوق‬ ‫اقدام‬ ‫نماين‬ ‫د‬
• ‫انجام‬ ‫ي‬‫سرشمار‬ ‫و‬ ‫يا‬ ‫ثبت‬ ‫دقيق‬ ‫وقايع‬ ‫چهارگانه‬ ‫در‬ ‫هاي‬‫ر‬‫كشو‬ ‫در‬ ‫حال‬ ‫توسعه‬ ‫به‬ ‫خاطر‬ ‫مو‬ ‫انع‬ ‫و‬ ‫مشكالتي‬ ‫از‬ ‫قبيل‬ • ‫اكندگي‬‫ر‬‫پ‬ ‫جمعيت‬ • ‫وجود‬ ‫جمعيت‬ ‫هاي‬ ‫غيرساكن‬ • ‫درصد‬ ‫باالي‬ ‫بيسوادان‬ • ‫نداشتن‬ ‫بودجه‬ ‫كافي‬ • ‫وجود‬ ‫داب‬‫ا‬ ‫و‬ ‫سنن‬ ‫تحقق‬،‫ويژه‬ ‫نمي‬ ‫يابد‬ • ‫در‬ ‫نتيجه‬ ‫دولتهاي‬ ‫اين‬ ‫ها‬‫ر‬‫كشو‬ ‫به‬ ‫ناچار‬ ‫دست‬ ‫به‬ ‫مطالعه‬ ‫بخش‬ ‫كوچكي‬ ‫از‬ ‫جمعيت‬ ‫كه‬ ‫از‬ ‫حيث‬ ‫خصوصيات‬ ‫مختلف‬ ‫معرف‬ ‫جمعيت‬ ‫كل‬ ‫مي‬،‫باشد‬ ‫نند‬‫ز‬ . • ‫به‬ ‫اين‬ ‫عمل‬ ‫مارگيري‬‫ا‬ ‫نمونه‬ ‫اي‬ (Sample Survey) ‫مي‬ ‫گويند‬ .
‫جمعيت‬‫يع‬‫ز‬‫تو‬‫و‬‫ساخت‬ • ‫يع‬‫ز‬‫تو‬ ‫ي‬‫افياي‬‫ر‬‫جغ‬ ‫جمعيت‬ • 1 ) ‫اكم‬‫ر‬‫ت‬ ‫حسابي‬ ‫از‬ ‫تقسيم‬ ‫جمعيت‬ ‫كل‬ ‫يك‬ ‫ر‬‫كشو‬ ‫در‬ ‫يكسال‬ ‫معين‬ ‫بر‬ ‫مساحت‬ ‫كل‬ ‫ه‬ ‫مان‬ ‫ر‬‫كشو‬ ‫بر‬ ‫حسب‬ ‫كيلومتر‬ ‫مربع‬ ‫به‬ ‫دست‬ ‫مي‬ ‫يد‬‫ا‬ • ‫نشان‬ ‫دهنده‬ ‫ابطه‬‫ر‬ ‫بين‬ ‫تعداد‬ ‫اد‬‫ر‬‫اف‬ ‫يك‬ ‫ر‬‫كشو‬ ‫يا‬ ‫يك‬ ‫منطقه‬ ‫از‬ ‫ر‬‫كشو‬ ‫با‬ ‫مساحت‬ ‫خ‬ ‫اك‬ ‫هاي‬ ‫ر‬‫كشو‬ ‫يا‬ ‫منطقه‬ ‫از‬ ‫ر‬‫كشو‬ ‫مي‬ ‫باشد‬ . • ‫اگر‬ ‫جمعيت‬ ‫ر‬‫كشو‬ ‫در‬ ‫سال‬ 1365 ‫ا‬‫ر‬ 49445010 ‫نفر‬ ‫و‬ ‫مساحت‬ ‫ر‬‫كشو‬ ‫ا‬‫ر‬ 1648000 ‫كيلومتر‬ ‫مربع‬ ‫در‬ ‫نظر‬ ‫بگيريم‬ ‫اكم‬‫ر‬‫ت‬ ‫حس‬ ‫ا‬ ‫بي‬ ‫ن‬‫ا‬ 30 ‫نفر‬ ‫خواهد‬ ‫شد‬ . • ‫رقم‬ ‫محاسبه‬ ‫شده‬ ‫نشان‬ ‫دهنده‬ ‫اين‬ ‫است‬ ‫كه‬ ‫در‬ ‫سال‬ 1365 ‫در‬ ‫هر‬ ‫كيلومتر‬ ‫مربع‬ ‫از‬ ‫خاك‬ ‫ان‬‫ر‬‫اي‬ 30 ‫نفر‬ ‫ندگي‬‫ز‬ ‫مي‬ ‫كنند‬ .
• ‫اين‬ ‫شاخص‬ ‫از‬ ‫نظر‬ ‫علمي‬ ‫اي‬‫ر‬‫دا‬ ‫ا‬ ‫ش‬‫ز‬‫ر‬ ‫چنداني‬ ‫نمي‬ ‫باشد‬ • ‫نمي‬ ‫تواند‬ ‫بازگوكننده‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫پيشرفت‬ ‫و‬ ‫توسعه‬ ‫يك‬ ‫ر‬‫كشو‬ ‫باشد‬ . • ‫اصوال‬ ‫هاي‬‫ر‬‫كشو‬ ‫كوچك‬ ‫اي‬‫ر‬‫دا‬ ‫اكم‬‫ر‬‫ت‬ ‫نسبي‬ ‫زياد‬ ‫بوده‬ ‫و‬ ‫هاي‬‫ر‬‫كشو‬ ‫گ‬‫ر‬‫بز‬ ‫دا‬ ‫اي‬‫ر‬ ‫اكم‬‫ر‬‫ت‬ ‫نسبي‬ ‫كم‬ ‫مي‬ ‫باشند‬ . • ‫ر‬‫كشو‬ ‫مغولستان‬ ‫با‬ ‫اكم‬‫ر‬‫ت‬ 1/5 ‫نفر‬ ‫در‬ ‫هر‬ ‫كيلومتر‬ ‫مربع‬ ‫و‬ ‫هنگ‬ ‫كنگ‬ ‫با‬ ‫اكم‬‫ر‬‫ت‬ 5881 ‫در‬ ‫هر‬ ‫كيلومتر‬ ‫مربع‬ ‫از‬ ‫های‬‫ر‬‫کشو‬ ‫به‬ ‫تيب‬‫ر‬‫ت‬ ‫با‬ ‫كمترين‬ ‫و‬ ‫بيشترين‬ ‫ت‬ ‫اكم‬‫ر‬ ‫حسابي‬ ‫در‬ ‫دنيا‬ ‫هستند‬ .
2 ) ‫يك‬‫ژ‬‫بيولو‬،‫يستي‬‫ز‬،‫حياتي‬‫اكم‬‫ر‬‫ت‬ (Biologic Density) • ‫ابطه‬‫ر‬ ‫جمعيت‬ ‫يك‬ ‫ر‬‫كشو‬ ‫و‬ ‫يا‬ ‫يك‬ ‫منطقه‬ ‫با‬ ‫م‬ ‫ساحت‬ ‫زمينهاي‬ ‫زير‬ ‫كشت‬ ‫ب‬ ‫ر‬ ‫حسب‬ ‫تار‬‫هك‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫نشان‬ ‫مي‬ ‫دهد‬ . • ‫مثال‬ ‫در‬ ‫سال‬ 1365 ‫زمينهاي‬ ‫زير‬ ‫كشت‬ ‫تقريبا‬ 16500000 ‫تار‬‫هك‬ ‫بوده‬ • ‫اكم‬‫ر‬‫ت‬ ‫زيستي‬ ‫ن‬‫ا‬ ‫با‬ ‫توجه‬ ‫به‬ ‫جمعيت‬ 49445010 ‫ي‬‫نفر‬ ‫ر‬‫كشو‬ ‫ابر‬‫ر‬‫ب‬ 3 ‫مي‬ ‫باشد‬ . • ‫به‬ ‫اين‬ ‫تيب‬‫ر‬‫ت‬ ‫در‬ ‫سال‬ 1365 ‫هر‬ ‫تار‬‫هك‬ ‫زمين‬ ‫زير‬ ‫كشت‬ ‫در‬ ‫ان‬‫ر‬‫اي‬ ‫غذاي‬ 3 ‫نفر‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫تامين‬ ‫نموده‬ ‫است‬ . ( ‫هر‬ ‫کیلومتر‬ ‫مربع‬ 100 ‫تار‬‫هک‬ ‫است‬ )
3 ) ‫اكم‬‫ر‬‫ت‬ ‫اقتصادي‬ • ‫از‬ ‫تقسيم‬ ‫كل‬ ‫جمعيت‬ ‫يك‬ ‫ر‬‫كشو‬ ‫بر‬ ‫كل‬ ‫ي‬‫اي‬‫ر‬‫دا‬ ‫هاي‬ ‫اقتصادي‬ ‫ن‬‫ا‬ ‫ر‬‫كشو‬ ‫ب‬ ‫ه‬ ‫دست‬ ‫مي‬ ‫يد‬‫ا‬ . • ‫در‬ ‫اين‬ ‫نوع‬ ‫اكم‬‫ر‬‫ت‬ ‫ابطه‬‫ر‬ ‫بين‬ ‫منابع‬ ‫اقتصادي‬ ‫يك‬ ‫ر‬‫كشو‬ ‫با‬ ‫جمعيت‬ ‫همان‬ ‫ر‬‫كشو‬ ‫سنجيده‬ ‫مي‬ ‫شود‬ • ‫با‬ ‫توجه‬ ‫به‬ ‫اينكه‬ ‫در‬ ‫محاسبه‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫اكم‬‫ر‬‫ت‬ ‫اقتصادي‬ ‫كليه‬ ‫منابع‬ ‫و‬ ‫امك‬ ‫انات‬ ‫اقتصادي‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫د‬‫ر‬‫مو‬ ‫توجه‬ ‫ار‬‫ر‬‫ق‬ ‫مي‬ ‫دهيم‬ ‫اعتبار‬ ‫اين‬ ‫اكم‬‫ر‬‫ت‬ ‫از‬ ‫دو‬ ‫نوع‬ ‫قبلي‬ ‫بيشتر‬ ‫اس‬ ‫ت‬ .
‫استانهاي‬‫در‬‫ان‬‫ر‬‫اي‬ ‫جمعيت‬‫ابر‬‫ر‬‫ناب‬‫اكندگي‬‫ر‬‫پ‬ ‫ر‬‫كشو‬ • ‫در‬ ‫سال‬ 1365 17/7 ‫درصد‬ ‫جمعيت‬ ‫كل‬ ‫ر‬‫كشو‬ ‫در‬ ‫استان‬ ‫ان‬‫ر‬‫ته‬ ‫ندگي‬‫ز‬ ‫مي‬ ‫كردن‬ ‫د‬ . • ‫در‬ ‫حاليكه‬ ‫در‬ ‫همان‬ ‫سال‬ ‫در‬ ‫استانهاي‬ ‫ايالم‬ ‫و‬ ‫سمنان‬ ‫و‬ ‫كه‬ ‫ک‬ ‫يلويه‬ ‫و‬ ‫بوير‬ ‫احمد‬ ‫كمتر‬ ‫از‬ ‫يك‬ ‫درصد‬ ‫جمعيت‬ ‫كل‬ ‫ر‬‫كشو‬ ‫ساكن‬ ‫بوده‬ ‫اند‬ .
‫ي‬‫ستاي‬‫و‬‫ر‬‫جمعيت‬‫و‬‫ي‬‫شهر‬‫جمعيت‬ • ‫در‬ ‫ثر‬‫اك‬ ‫هاي‬‫ر‬‫كشو‬ ‫معيار‬،‫دنيا‬ ‫و‬ ‫مالك‬ ‫تشخيص‬ ‫جمعيت‬ ‫ي‬‫ستاي‬‫و‬‫ر‬ ‫و‬ ‫جمعيت‬ ‫ي‬‫شهر‬ ‫ت‬ ‫مركز‬ ‫جمعيت‬ ‫است‬ . • ‫در‬ ‫انسه‬‫ر‬‫ف‬ ‫و‬ ‫لمان‬‫ا‬ ‫ي‬‫جاهاي‬ ‫كه‬ ‫حداقل‬ 2 ‫ار‬‫ز‬‫ه‬ ‫نفر‬ ‫جمعيت‬ ‫داشته‬ ‫شهر‬ ‫ناميده‬ ‫مي‬ ‫شود‬ . • ‫در‬ ‫اسپانيا‬ ‫مناطقي‬ ‫كه‬ ‫بيشتر‬ ‫از‬ ‫ده‬ ‫ار‬‫ز‬‫ه‬ ‫نفر‬ ‫جمعيت‬ ‫داشته‬ ‫باشد‬ ‫شهر‬ ‫واقع‬ ‫مي‬ ‫ش‬ ‫ود‬ . • ‫در‬ ‫اپن‬‫ژ‬ ‫رقم‬ ‫يا‬ ‫رشد‬ ‫بايد‬ ‫به‬ 30 ‫ار‬‫ز‬‫ه‬ ‫نفر‬ ‫برسد‬ . • ‫در‬ ‫دانمارك‬ ‫هر‬ ‫ي‬‫جاي‬ ‫كه‬ 200 ‫نفر‬ ‫جمعيت‬ ‫داشته‬ ‫باشد‬ ‫شهر‬ ‫ناميده‬ ‫مي‬ ‫شود‬ . • ‫در‬ ‫ان‬‫ر‬‫اي‬ ‫هر‬ ‫منطقه‬ ‫اي‬ ‫كه‬ ‫حداقل‬ 5 ‫ار‬‫ز‬‫ه‬ ‫نفر‬ ‫جمعيت‬ ‫داشته‬ ‫باشد‬ ‫شهر‬ ‫ناميده‬ ‫مي‬ ‫شود‬ .
• ‫سازمان‬ ‫ملل‬ ‫متحد‬ ‫اي‬‫ر‬‫ب‬ ‫سان‬‫ا‬ ‫ي‬‫ساز‬ ‫مقايسه‬ ‫جمعيت‬ ‫هاي‬ ‫ي‬‫شهر‬ ‫هاي‬‫ر‬‫كشو‬ ‫مختلف‬ ‫كليه‬ ‫نقاطي‬ ‫كه‬ ‫جمعيت‬ ‫نها‬‫ا‬ ‫بالغ‬ ‫بر‬ ‫بيست‬ ‫ار‬‫ز‬‫ه‬ ‫نفر‬ ‫باشد‬ ‫ش‬ ‫هر‬ ‫ناميده‬ ‫است‬ . • ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫شمار‬،‫نشيني‬‫ر‬‫شه‬ ‫جمعيت‬ ‫نشين‬‫ر‬‫شه‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫در‬ ‫يك‬ ‫ر‬‫كشو‬ ‫نسبت‬ ‫به‬ ‫ك‬ ‫ل‬ ‫جمعيت‬ ‫همان‬ ‫ر‬‫كشو‬ ‫يابي‬‫ز‬‫ار‬ ‫مي‬ ‫شود‬ . • ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫ستانشيني‬‫و‬‫ر‬ ‫شمار‬ ‫جمعيت‬ ‫ستا‬‫و‬‫ر‬ ‫نشين‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫در‬ ‫يك‬ ‫ر‬‫كشو‬ ‫نسبت‬ ‫ب‬ ‫ه‬ ‫كل‬ ‫جمعيت‬ ‫همان‬ ‫ر‬‫كشو‬ ‫يابي‬‫ز‬‫ار‬ ‫مي‬ ‫شود‬ . • ‫در‬ ‫سال‬ 1990 ‫حدود‬ ‫نيمي‬ ‫از‬ ‫جمعيت‬ ‫جهان‬ ‫در‬ ‫مناطق‬ ‫ي‬‫شهر‬ ‫ندگي‬‫ز‬ ‫مي‬ ‫كردند‬ . ‫البته‬ ‫در‬ ‫همان‬ ‫سال‬ ‫در‬ ‫فريقا‬‫ا‬ ‫در‬ ‫حدود‬ 33 ‫سيا‬‫ا‬، 42 ‫پا‬‫و‬‫ار‬، ‫و‬ ‫اقيانوسيه‬ 72 ‫بوده‬ ‫است‬ . • ‫در‬ ‫سال‬ 1395 ‫بیش‬ ‫از‬ 70 % ‫جمعیت‬ ‫ان‬‫ر‬‫ای‬ ‫ی‬‫شهر‬ ‫شده‬ ‫اند‬ .
‫و‬‫جنسي‬ ‫يع‬‫ز‬‫تو‬ ‫س‬ ‫ني‬ ‫جمعيت‬ • 1 - ‫يع‬‫ز‬‫تو‬ ‫جنسي‬ ← ‫به‬ ‫ت‬‫ر‬‫صو‬ ‫نسبت‬ ‫جنسي‬ (Sex Ratio) ‫محاسبه‬ ‫مي‬ ‫شود‬ . • ‫يعني‬ ‫شمار‬ ‫مردان‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫بر‬ ‫شمار‬ ‫نان‬‫ز‬ ‫تقسيم‬ ‫مي‬ ‫نمايند‬ ‫و‬ ‫حاصل‬ ‫ن‬‫ا‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫در‬ ‫صد‬ ‫ضرب‬ ‫مي‬ ‫كنند‬ . • ‫در‬ ‫واقع‬ ‫نشان‬ ‫دهنده‬ ‫تعداد‬ ‫مردان‬ ‫با‬ ‫اي‬‫ز‬‫ا‬ ‫يك‬ ‫صد‬ ‫ن‬‫ز‬ ‫خواهد‬ ‫بود‬ ‫نسبت‬ ‫مواليد‬ ‫پسر‬ ‫به‬ ‫مواليد‬ ‫د‬ ‫ختر‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫نسبت‬ ‫جنسي‬ ‫در‬ ‫بدو‬ ‫تولد‬ ‫مي‬ ‫گويند‬ . • ‫نسبت‬ ‫دختر‬ ‫ي‬‫اي‬‫ز‬ = ‫تقسيم‬ ‫مواليد‬ ‫دختر‬ ‫بر‬ ‫تعداد‬ ‫كل‬ ‫مواليد‬ ( ‫دختر‬ ‫و‬ ‫پسر‬ ) ‫به‬ ‫دست‬ ‫مي‬ ‫يد‬‫ا‬ . • ‫چون‬ ‫در‬ ‫بدو‬ ‫تولد‬ ‫در‬ ‫مقابل‬ ‫هر‬ 100 ‫نفر‬ ‫اد‬‫ز‬‫نو‬ ‫دختر‬ 105 ‫نفر‬ ‫اد‬‫ز‬‫نو‬ ‫پسر‬ ‫به‬ ‫دنيا‬ ‫مي‬ ‫يد‬‫ا‬ • ‫نسبت‬ ‫دختر‬ ‫ي‬‫اي‬‫ز‬ ‫معادل‬ 0/488 ‫مي‬ ‫شود‬ ‫و‬ ‫نسبت‬ ‫پسر‬ ‫ي‬‫اي‬‫ز‬ 0/512 • ‫جمع‬ ‫اين‬ ‫دو‬ ‫نسبت‬ ‫با‬ ‫توجه‬ ‫به‬ ‫قانون‬ ‫مار‬‫ا‬ ‫مساوي‬ ‫يك‬ ‫خواهد‬ ‫بود‬
2 ) ‫جمعيت‬‫سني‬‫يع‬‫ز‬‫تو‬ • ‫سن‬ ‫يكي‬ ‫از‬ ‫متغيرهاي‬ ‫اصلي‬ ‫جمعيتي‬ ‫است‬ . ‫يع‬‫ز‬‫تو‬ ‫جمعيت‬ ‫يك‬ ‫ر‬‫كشو‬ ‫در‬ ‫ههاي‬‫و‬‫گر‬ ‫م‬ ‫ختلف‬ ‫از‬ ‫نظر‬ ‫اقتصادي‬ ‫و‬ ‫اجتماعي‬ ‫حائز‬ ‫اهميت‬ ‫است‬ . • ‫نسل‬ = (Generation) . ‫شمار‬ ‫كل‬ ‫مواليد‬ ‫يك‬ ‫سال‬ ‫معين‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫در‬ ‫جمعيت‬ ‫شناسي‬ ‫نسل‬ ‫همان‬ ‫سال‬ ‫مي‬ ‫گوييم‬ ‫مثل‬ ‫متولدين‬ ‫سال‬ 1382 : ‫كه‬ ‫نسل‬ 1382 ‫هستند‬ . • ‫كو‬ ‫ت‬‫ر‬‫هو‬ (Cohort) ‫ادي‬‫ر‬‫اف‬ ‫كه‬ ‫در‬ ‫يك‬ ‫سال‬ ‫معين‬ ‫شاهد‬ ‫يك‬ ‫واقعه‬ ‫جمعيتي‬ ‫مشابه‬ ‫ب‬ ‫وده‬ ‫اند‬ • ‫مثال‬ ‫اشخاصي‬ ‫كه‬ ‫در‬ ‫سال‬ 1382 ‫در‬ ‫ان‬‫ر‬‫ته‬ ‫ازدواج‬ ‫كرده‬ ‫اند‬ ‫تشكيل‬ ‫ت‬‫ر‬‫كوهو‬ ‫ازدواج‬ ‫سال‬ 1382 ‫در‬ ‫ان‬‫ر‬‫ته‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫مي‬ ‫دهند‬ . • ‫تفاوت‬ ‫اين‬ ‫دو‬ : ‫اد‬‫ر‬‫اف‬ ‫يك‬ ‫نسل‬ ‫اه‬‫ر‬‫هم‬ ‫و‬ ‫همسن‬ ‫هستند‬ ‫در‬ ‫تيكه‬‫ر‬‫صو‬ ‫اد‬‫ر‬‫اف‬ ‫يك‬ ‫ت‬‫ر‬‫كوهو‬ ‫ازدواجي‬ ‫مي‬‫و‬‫لز‬ ‫ندارد‬ ‫كه‬ ‫همسن‬ ‫و‬ ‫سال‬ ‫باشند‬ .
• ‫سن‬ = (Age) ‫در‬ ‫جمعيت‬ ‫شناسي‬ ‫بر‬ 2 ‫گونه‬ ‫است‬ • ‫سن‬ ‫حقيقي‬ ‫يا‬ ‫درست‬ • ‫سن‬ ‫مداوم‬ ‫يا‬ ‫كامل‬ . • ‫سن‬ ‫حقيقي‬ ‫يا‬ ‫درست‬ = ‫سني‬ ‫كه‬ ‫شخص‬ ‫در‬ ‫لحظه‬ ‫اي‬ ‫معين‬ ‫به‬ ‫ن‬‫ا‬ ‫مي‬ ‫رسد‬ . • ( ‫اين‬ ‫لحظه‬ ‫سالگرد‬ ‫تولد‬ ‫فرد‬ ‫مي‬ ‫باشد‬ ) . • ‫ادي‬‫ز‬‫نو‬ ‫كه‬ ‫از‬ 10 ‫تير‬ 1349 ‫به‬ ‫دنيا‬ ‫مي‬ ‫يد‬‫ا‬ . ‫در‬ 10 ‫تير‬ 1359 ‫درست‬ ‫ده‬ ‫سال‬ ‫دارد‬ . • ‫سن‬ ‫مداوم‬ = ‫سني‬ ‫است‬ ‫كه‬ ‫ما‬ ‫بين‬ ‫دو‬ ‫سن‬ ‫ار‬‫ر‬‫ق‬ ‫دارد‬ • ‫مثال‬ ‫كودكي‬ ‫كه‬ ‫سن‬ ‫بيش‬ ‫از‬ 5 ‫سال‬ ‫و‬ ‫كمتر‬ ‫از‬ 6 ‫سال‬ ‫مي‬ ‫باشد‬ . ‫سن‬ ‫كامل‬ ‫وي‬ 5 ‫سال‬ ‫خواهد‬ ‫بود‬ .
• ‫جمعيت‬ ‫يك‬ ‫ر‬‫كشو‬ ‫در‬ 3 ‫ه‬‫و‬‫گر‬ ‫سني‬ ‫عمده‬ ‫ار‬‫ر‬‫ق‬ ‫دارد‬ . • ‫الف‬ ) ‫ه‬‫و‬‫گر‬ ‫كودكان‬ ‫و‬ ‫نوجوانان‬ ‫كمتر‬ ‫از‬ 15 ‫سال‬ . • ‫ب‬ ) ‫ه‬‫و‬‫گر‬ ‫جمعيت‬ ‫فعال‬ ‫از‬ 15 ‫سالگي‬ ‫تا‬ 64 ‫سالگي‬ . • ‫ج‬ ) ‫ه‬‫و‬‫گر‬ ‫جمعيت‬ ‫دگان‬‫ر‬‫سالخو‬ ‫از‬ 65 ‫سالگي‬ ‫و‬ ‫بيشتر‬ . • ‫در‬ ‫سال‬ 1993 ‫طبق‬ ‫مار‬‫ا‬ ‫سازمان‬ ‫ملل‬ ‫متحد‬ 33 ‫درصد‬ ‫جمعيت‬ ‫جهان‬ ‫در‬ ‫ه‬‫و‬‫گر‬ ‫كمتر‬ ‫از‬ 15 ‫سال‬ • 6 ‫درصد‬ ‫در‬ ‫ه‬‫و‬‫گر‬ 65 ‫سال‬ ‫و‬ ‫باالتر‬ ‫ار‬‫ر‬‫ق‬ ‫داشت‬ . • ‫البته‬ ‫اين‬ ‫درصدها‬ ‫در‬ ‫قاره‬ ‫هاي‬ ‫مختلف‬ ‫تفاوت‬ ‫ي‬‫چشمگير‬ ‫داشت‬ . • ‫مثال‬ ‫در‬ ‫فريقا‬‫ا‬ 45 ‫درصد‬ ‫جمعيت‬ ‫زير‬ 15 ‫سال‬ • ‫در‬ ‫حاليكه‬ ‫در‬ ‫پا‬‫و‬‫ار‬ 20 ‫درصد‬ ‫جمعيت‬ ‫زير‬ 15 ‫سال‬ • ‫متقابال‬ ‫در‬ ‫فريقا‬‫ا‬ 3 ‫درصد‬ ‫جمعيت‬ 65 ‫ساله‬ ‫ها‬ ‫و‬ ‫بيشتر‬ • ‫در‬ ‫حاليكه‬ ‫در‬ ‫پا‬‫و‬‫ار‬ 13 ‫درصد‬ ‫جمعيت‬ 65 ‫و‬ ‫بيشتر‬ ‫بوده‬ ‫است‬ .
• ‫سني‬ ‫هرم‬ : ‫شود‬‫مي‬‫استفاده‬‫سني‬ ‫هرم‬ ‫نمودار‬‫از‬‫جمعيت‬‫سني‬ ‫يع‬‫ز‬‫تو‬‫هندسي‬ ‫نمايش‬‫اي‬‫ر‬‫ب‬ . • ‫از‬ 2 ‫ر‬‫محو‬ ‫عمود‬ ‫بر‬ ‫هم‬ ‫تشكيل‬ ‫ي‬ ‫ا‬ ‫فته‬ ‫است‬ ‫كه‬ ‫ر‬‫محو‬ ‫عمودي‬ ‫اختصاص‬ ‫به‬ ‫سنين‬ ‫و‬ ‫ر‬‫محو‬ ‫افقي‬ ‫اخ‬ ‫تصاص‬ ‫به‬ ‫تعداد‬ ‫جمعيت‬ ‫مردان‬ ‫و‬ ‫نان‬‫ز‬ ‫دارد‬ . • ‫در‬ ‫سمت‬ ‫است‬‫ر‬ ‫هرم‬ ‫يعني‬ ‫در‬ ‫قسمت‬ X ‫جمعيت‬ ‫نان‬‫ز‬ • ‫در‬ ‫قسمت‬ ‫چپ‬ ‫ر‬‫محو‬ X ‫يعني‬ ‫در‬ ‫جهت‬ ‫منفي‬ ‫جمعيت‬ ‫مردان‬ ‫نمايش‬ ‫داده‬ ‫مي‬ ‫شود‬ . • ‫هرم‬ ‫سني‬ ‫جمعيت‬ ‫يك‬ ‫ر‬‫كشو‬ ‫نشانگر‬ ‫يخ‬‫ر‬‫تا‬ ‫جمعيتي‬ ‫و‬ ‫ات‬‫ر‬‫تغيي‬ ‫به‬ ‫وجود‬ ‫مده‬‫ا‬ ‫در‬ ‫ساخت‬ ‫جمع‬ ‫يت‬ ‫ن‬‫ا‬ ‫ر‬‫كشو‬ ‫است‬ . • ‫در‬ ‫اين‬ ‫هرم‬ ‫مي‬ ‫توان‬ ‫ات‬‫ر‬‫تغيي‬ ‫حاصله‬ ‫از‬ ‫مرگ‬،‫والدت‬ ‫و‬ ‫مير‬ ‫و‬ ‫تها‬‫ر‬‫مهاج‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫مشاهده‬ ‫كرد‬ . • ‫قاعده‬ ‫هرم‬ ‫سني‬ ‫هاي‬‫ر‬‫كشو‬ ‫و‬‫ر‬ ‫به‬ ‫توسعه‬ ‫در‬ ‫اس‬‫ر‬ ‫ن‬‫ا‬ ‫يك‬‫ر‬‫با‬ ‫است‬ ‫كه‬ ‫نشان‬ ‫دهنده‬ ‫جوان‬ ‫بودن‬ ‫جمع‬ ‫يت‬ ‫خواهد‬ ‫بود‬ .
‫فعال‬ ‫جمعيت‬ : • ‫تفكيك‬ ‫جمعيت‬ ‫فعال‬ ‫از‬ ‫غير‬ ‫فعال‬ ‫ي‬‫امر‬ ‫بسيار‬ ‫دشوار‬ ‫و‬ ‫يف‬‫ر‬‫تع‬ ‫ن‬‫ا‬ ‫از‬ ‫ري‬‫كشو‬ ‫به‬ ‫ر‬‫كشو‬ ‫ديگر‬ ‫متغير‬ ‫مي‬ ‫باشد‬ . • ‫ساعات‬ ‫سن‬،‫مزد‬،‫كار‬ ‫و‬ ‫يا‬ ‫جنس‬ ‫نمي‬ ‫توانند‬ ‫مالك‬ ‫طبقه‬ ‫بندي‬ ‫علمي‬ ‫جمعيت‬ ‫به‬ ‫د‬ ‫و‬ ‫دسته‬ ‫فعال‬ ‫و‬ ‫غير‬ ‫فعال‬ ‫باشند‬ . ‫مثالهاي‬ ‫ير‬‫ز‬ ‫مشكل‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫بيان‬ ‫مي‬ ‫كنند‬ . • - ‫در‬ ‫ايتاليا‬ ‫نان‬‫ز‬ ‫خانه‬ ‫دار‬ ‫جزء‬ ‫جمعيت‬ ‫فعال‬ ‫به‬ ‫حساب‬ ‫مي‬ ‫يندو‬‫ا‬ ‫در‬ ‫تيكه‬‫ر‬‫صو‬ ‫در‬ ‫ب‬ ‫يشتر‬ ‫ها‬‫ر‬‫كشو‬ ‫از‬ ‫جمله‬ ‫ان‬‫ر‬‫اي‬ ‫جزء‬ ‫جمعيت‬ ‫غير‬ ‫فعال‬ ‫محسوب‬ ‫مي‬ ‫شوند‬ . • - ‫در‬ ‫انسه‬‫ر‬‫ف‬ ‫جواناني‬ ‫كه‬ ‫در‬ ‫حال‬ ‫انجام‬ ‫خدمت‬ ‫ي‬‫باز‬‫ر‬‫س‬ ‫هستند‬ ‫جزء‬ ‫جمعيت‬ ‫فعال‬ ‫و‬ ‫لي‬ ‫در‬ ‫ثر‬‫اك‬ ‫ها‬‫ر‬‫كشو‬ ‫جزء‬ ‫جمعيت‬ ‫غير‬ ‫فعال‬ ‫هستند‬ .
• ‫سازمان‬ ‫ملل‬ ‫متحد‬ ‫اي‬‫ر‬‫ب‬ ‫رفع‬ ‫اين‬ ‫مشكل‬ ‫اين‬ ‫اقدام‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫پيشنهاد‬ ‫نمود‬ : • ‫ه‬‫و‬‫گر‬ ‫فعال‬ ‫در‬ ‫نده‬‫ر‬‫برگي‬ ‫مردان‬ ‫و‬ ‫ناني‬‫ز‬ ‫است‬ ‫كه‬ ‫ي‬‫و‬‫نير‬ ‫انساني‬ ‫د‬‫ر‬‫مو‬ ‫نياز‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫اي‬‫ر‬‫ب‬ ‫توليد‬ ‫ت‬‫و‬‫ثر‬ ‫و‬ ‫يا‬ ‫عرضه‬ ‫خدمات‬ ‫پديد‬ ‫مي‬ ‫ند‬‫ر‬‫و‬‫ا‬ . • ‫اين‬ ‫ه‬‫و‬‫گر‬ ‫شامل‬ ‫اد‬‫ر‬‫اف‬ ‫شاغل‬ ‫و‬ ‫نيز‬ ‫از‬ ‫اد‬‫ر‬‫اف‬ ‫غير‬ ‫شاغلي‬ ‫كه‬ ‫در‬ ‫زمان‬ ‫ي‬‫سرشمار‬ ‫يا‬ ‫مار‬‫ا‬ ‫ي‬‫گير‬ ‫شاغل‬ ‫نبوده‬ ‫تشكيل‬،‫اند‬ ‫مي‬ ‫شود‬ . • ‫نظاميان‬ ‫و‬ ‫تشيان‬‫ر‬‫ا‬ ‫اصوال‬ ‫بايد‬ ‫جزء‬ ‫جمعيت‬ ‫فعال‬ ‫محسوب‬ ‫شوند‬ . • ‫سن‬ ‫فعاليت‬ ‫اقتصادي‬ ‫از‬ 15 ‫سالگي‬ ‫ع‬‫و‬‫شر‬ ‫و‬ ‫در‬ 64 ‫سالگي‬ ‫پايان‬ ‫مي‬ ‫پذيرد‬ ( 50 ‫سال‬ ) .
‫شاغل‬ ‫جمعيت‬ : • ‫ن‬‫ا‬ ‫دسته‬ ‫از‬ ‫ه‬‫و‬‫گر‬ ‫جمعيت‬ ‫فعال‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫تشكيل‬ ‫مي‬ ‫دهند‬ ‫كه‬ ‫اي‬‫ر‬‫دا‬ ‫شغلي‬ ‫بوده‬ ‫و‬ ‫در‬ ‫مد‬‫ا‬ ‫و‬ ‫يا‬ ‫مزدي‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫از‬ ‫يقي‬‫ر‬‫ط‬ ‫به‬ ‫دست‬ ‫مي‬ ‫دند‬‫ر‬‫و‬‫ا‬ . • ‫در‬ ‫واقع‬ ‫جمعيت‬ ‫شاغل‬ ‫از‬ ‫تفاضل‬ ‫جمعيت‬ ‫بيكار‬ ‫از‬ ‫جمعيت‬ ‫فعال‬ ( 15 ‫تا‬ 64 ‫سال‬ ) ‫به‬ ‫دست‬ ‫مي‬ ‫يد‬‫ا‬ . • ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫اشتغال‬ : • ‫از‬ ‫تقسيم‬ ‫جمعيت‬ ‫شاغل‬ ‫در‬ ‫هر‬ ‫ه‬‫و‬‫گر‬ ‫سني‬ ‫معين‬ ‫به‬ ‫جمعيت‬ ‫فعال‬ ‫همان‬ ‫ه‬‫و‬‫گر‬ ‫س‬ ‫ني‬ ‫به‬ ‫دست‬ ‫مي‬ ‫يد‬‫ا‬ ‫و‬ ‫معموال‬ ‫به‬ ‫درصد‬ ‫بيان‬ ‫مي‬ ‫شود‬ .
‫سن‬‫ويژه‬‫اقتصادي‬‫فعاليت‬‫ان‬‫ز‬‫مي‬ : • ‫از‬ ‫تقسيم‬ ‫جمعيت‬ ‫فعال‬ ( ‫مجموع‬ ‫شاغل‬ ‫و‬ ‫بيكار‬ ‫جوياي‬ ‫كار‬ ) ‫در‬ ‫هر‬ ‫ه‬‫و‬‫گر‬ ‫س‬ ‫ني‬ ‫به‬ ‫مجموع‬ ‫جمعيت‬ ‫فعال‬ ‫و‬ ‫جمعيت‬ ‫غير‬ ‫فعال‬ ‫بوط‬‫ر‬‫م‬ ‫به‬ ‫همان‬ ‫ه‬‫و‬‫گر‬ ‫سني‬ ‫ب‬ ‫ه‬ ‫دست‬ ‫مي‬ ‫يد‬‫ا‬ . ( ‫اين‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫به‬ ‫درصد‬ ‫بيان‬ ‫مي‬ ‫شود‬ ) .
‫بود‬ ‫ير‬‫ز‬‫شرح‬ ‫به‬‫ر‬‫كشو‬ ‫مختلف‬‫يهاي‬‫ر‬‫شما‬‫سر‬ ‫در‬‫فوق‬ ‫هاي‬‫شاخص‬ : ‫ي‬‫سرشمار‬‫سال‬ ‫كل‬‫جمعيت‬ ‫فع‬‫بالقوه‬‫جمعيت‬ ‫ال‬ ‫جمعيت‬‫نسبت‬ ‫ك‬‫به‬‫فعال‬‫بالقوه‬ ‫ل‬ ‫جمعيت‬ ( ‫درصد‬ ) ‫جمعيت‬ ‫فعال‬ ( ‫شاغالن‬ + ‫افر‬ ‫اد‬ ‫بيكار‬ ) ‫فعاليت‬‫عمومي‬‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ( ‫نسبت‬ ‫ب‬‫كل‬‫جمعيت‬‫به‬‫فعال‬‫جمعيت‬ ‫ه‬ ‫درصد‬ ) 1335 189540000 10203878 53/18 6066643 32 1345 2578900 12890000 50 7841523 30/4 1355 33592000 17513000 52 9796000 29/1 1365 49445000 25445000 51/5 12820000 25/9
• ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫وابستگي‬ (Dependency Rate) • ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫وابستگي‬ ‫يا‬ ‫بار‬ ‫فل‬‫تك‬ ‫يا‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫ي‬‫بار‬‫ر‬‫س‬ : • ‫عبارت‬ ‫است‬ ‫از‬ ‫ايجاد‬ ‫تباط‬‫ر‬‫ا‬ ‫ممكن‬ ‫بين‬ ‫يك‬ ‫فرد‬ ‫فعال‬ ‫و‬ ‫تعداد‬ ‫اد‬‫ر‬‫اف‬ ‫ي‬‫بيكار‬ ‫كه‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫نظر‬ ‫اقتصادي‬ ‫به‬ ‫فرد‬ ‫ياد‬ ‫شده‬ ‫متكي‬ ‫هستند‬ • ‫در‬ ‫واقع‬ ‫محاسبه‬ ‫تعداد‬ ‫اشخاص‬ ‫غير‬ ‫فعالي‬ ‫است‬ ‫كه‬ ‫يك‬ ‫فرد‬ ‫فعال‬ ‫از‬ ‫نظر‬ ‫تامين‬ ‫ج‬‫ر‬‫مخا‬ ‫ندگي‬‫ز‬ ‫بايد‬ ‫مسوئليت‬ ‫نها‬‫ا‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫به‬ ‫دوش‬ ‫خود‬ ‫بكشد‬ . • ‫اف‬ ‫ر‬ ‫ادي‬ ‫كه‬ ‫ينه‬‫ز‬‫ه‬ ‫ندگي‬‫ز‬ ‫نان‬‫ا‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫اشخاص‬ ‫ي‬‫ديگر‬ ‫بايد‬ ‫تامين‬ ‫نمايند‬ ‫اد‬‫ر‬‫اف‬ ‫بار‬‫ر‬‫س‬ ‫و‬ ‫يا‬ ‫وابسته‬ ‫ناميده‬ ‫مي‬ ‫شوند‬ . • ‫مثل‬ ← ‫نان‬‫ز‬ ‫خانه‬ ‫كودكان‬،‫دار‬ ‫و‬ ‫دانش‬ ‫ان‬‫ز‬‫مو‬‫ا‬ ‫و‬ ‫دانشجويان‬ ‫جزءاين‬ ‫دسته‬ ‫هستند‬ .
• ‫اي‬‫ر‬‫ب‬ ‫محاسبه‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫ي‬‫سربار‬ ‫جامعه‬ ‫از‬ ‫ش‬‫و‬‫ر‬ ‫هاي‬ ‫زير‬ ‫استفاده‬ ‫مي‬ ‫كنند‬ : • ‫بار‬ ‫فل‬‫تك‬ ‫غير‬ ‫خالص‬ : • ‫از‬ ‫تقسيم‬ ( ‫جمعيت‬ ‫شاغل‬ - ‫جمعيت‬ ‫كل‬ ) ‫بر‬ ‫جمعيت‬ ‫شاغل‬ ‫به‬ ‫دست‬ ‫مي‬ ‫يد‬‫ا‬ . • ‫در‬ ‫سال‬ 1370 ‫بار‬ ‫فل‬‫تك‬ ‫خالص‬ ‫در‬ ‫ان‬‫ر‬‫اي‬ 3/2 ‫بوده‬ ‫است‬ ‫يعني‬ ‫يك‬ ‫فرد‬ ‫فعال‬ ‫مي‬ ‫بايست‬ ‫هزينه‬ ‫ندگي‬‫ز‬ 3/2 ‫نفر‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫تامين‬ ‫نمايد‬ .
• ‫جمعيت‬ ‫شاغل‬ ‫و‬ ‫يع‬‫ز‬‫تو‬ ‫ن‬‫ا‬ ‫در‬ ‫بخشهاي‬ 3 ‫گانه‬ ‫اقتصادي‬ • ‫كولين‬ ‫كالرك‬ (Colin Clarck) ‫استاد‬ ‫دانشگاه‬ ‫لندن‬ ‫و‬ ‫ان‬‫ژ‬ ‫اسيته‬‫ر‬‫فو‬ (Jean Fourastie) ‫استاد‬ ‫دانشگاه‬ ‫پاريس‬ ‫فعاليتهاي‬ ‫اقتصادي‬ ‫اد‬‫ر‬‫اف‬ ‫ي‬‫بشر‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫در‬ 3 ‫بخش‬ ‫طبقه‬ ‫بندي‬ ‫نموده‬ ‫اند‬ . • 1 - ‫ي‬‫ز‬‫ر‬‫كشاو‬ ‫شامل‬ : ‫ي‬‫ر‬‫و‬‫دامپر‬،‫جنگلباني‬،‫ي‬‫ماهيگير‬،‫شكار‬،‫ي‬‫ز‬‫ر‬‫كشاو‬ . • 2 - ‫صنعت‬ : ‫فعاليتهاي‬ ‫م‬ ‫ربوط‬ ‫به‬ ‫اج‬‫ر‬‫استخ‬ ‫توليدات‬،‫معادن‬ ،‫ب‬‫ا‬،‫صنعتي‬ ،‫گاز‬،‫ق‬‫بر‬ ‫خدمات‬ ‫كارهاي‬،‫بهداشتي‬ ‫ساختماني‬ ‫و‬ ‫غيره‬ . • 3 - ‫خدمات‬ : ‫فعاليتهاي‬ ‫مربوط‬ ‫به‬ ‫ر‬‫امو‬ ‫گاني‬‫ر‬‫باز‬ ، ،‫بيمه‬ ،‫ي‬‫بانكدار‬ ‫حمل‬ ‫و‬ ‫نقل‬ .
‫در‬‫ان‬‫ر‬‫اي‬ ‫جمعيت‬‫يع‬‫ز‬‫تو‬ 3 ‫مختلف‬‫يهاي‬‫ر‬‫سرشما‬ ‫در‬‫فوق‬‫بخش‬ : ‫بخش‬ 1335 1345 1355 1365 1370 ‫اول‬ 56/3 46/2 34 30 24/5 ‫دوم‬ 20/1 27/1 34 26/1 27/6 ‫سوم‬ 23/6 26/7 32 43/9 43/6
• ‫جدول‬ ‫فوق‬ ‫گوياي‬ ‫اين‬ ‫واقعيت‬ ‫است‬ ‫كه‬ ‫بين‬ ‫سالهاي‬ 1335 ‫تا‬ 1370 • ‫درصد‬ ‫شاغلين‬ ‫بخش‬ ‫ي‬‫ز‬‫ر‬‫كشاو‬ ‫به‬ ‫نفع‬ ‫صنعت‬ ‫و‬ ‫خدمات‬ ‫كاهش‬ ‫ي‬‫چشمگير‬ ‫داشته‬ ‫ا‬ ‫ست‬ . • ‫قطعا‬ ‫به‬ ‫ات‬‫ز‬‫موا‬ ‫رشد‬ ‫و‬ ‫توسعه‬ ‫اقتصادي‬ ‫و‬ ‫بويژه‬ ‫مكانيزه‬ ‫شدن‬ ‫بخش‬ ‫جم‬،‫ي‬‫ز‬‫ر‬‫كشاو‬ ‫عيت‬ ‫از‬ ‫بخش‬ ‫يا‬ ‫رشد‬ ‫به‬ ‫ب‬ ‫خش‬ ‫د‬ ‫وم‬ ( ‫صنعت‬ ) ‫و‬ ‫بخش‬ ‫سوم‬ ( ‫خدمات‬ ) ‫انتقال‬ ‫مي‬ ‫يابد‬ . • ( ‫در‬ ‫هاي‬‫ر‬‫كشو‬ ‫فقير‬ ‫علت‬ ‫ن‬‫ا‬ ‫مهاجرت‬ ‫به‬ ‫شهرها‬ ‫و‬ ‫ايجاد‬ ‫مشاغل‬ ‫كاذب‬ ‫و‬ ‫توسعه‬ ‫ي‬‫و‬‫نير‬ ‫انساني‬ ‫در‬ ‫بخش‬ ‫خدمات‬ ‫است‬ ) .
• ‫ي‬‫بيكار‬ : • ‫ادي‬‫ر‬‫اف‬ ‫از‬ ‫جمعيت‬ ‫بالقوه‬ ‫فعال‬ ( 15 ‫تا‬ 65 ‫و‬ ‫بيشتر‬ ) ‫مي‬ ‫باشند‬ ‫كه‬ ‫در‬ ‫جستجوي‬ ‫كار‬ ‫با‬ ‫مزد‬ ‫بوده‬ ‫و‬ ‫با‬ ‫وجود‬ ‫داشتن‬ ‫سن‬ ‫مجاز‬ ‫اي‬‫ر‬‫دا‬،‫كاركردن‬ ‫هيچگونه‬ ‫شغل‬ ‫مدز‬‫ا‬‫ر‬‫د‬ ‫ي‬‫اي‬ ‫نمي‬ ‫باشند‬ . • ‫در‬ ‫سرشماريهاي‬ ‫انجام‬ ‫يافته‬ ‫توسط‬ ‫مركز‬ ‫مار‬‫ا‬ ‫ان‬‫ر‬‫اي‬ ‫بيكار‬ ‫به‬ ‫كسي‬ ‫فت‬‫گ‬ ‫ه‬ ‫مي‬ ‫شود‬ ‫كه‬ ‫اي‬‫ر‬‫دا‬ ‫حداقل‬ ‫سن‬ ‫قانوني‬ ‫كار‬ ( 10 - 15 ‫سال‬ ) ‫بوده‬ ‫و‬ ‫ي‬‫تواناي‬ ‫و‬ ‫تمايل‬ ‫جهت‬ ‫انجام‬ ‫كار‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫داشته‬ ‫باشد‬ ‫و‬ ‫درموقع‬ ‫سرشماريها‬ ‫و‬ ‫يا‬ ‫حداقل‬ ‫يك‬ ‫هفته‬ ‫قبل‬ ‫از‬ ‫ن‬‫ا‬ ‫فاق‬ ‫د‬ ‫كار‬ ‫باشد‬ .
‫است‬‫بوده‬‫ير‬‫ز‬‫شرح‬ ‫به‬‫ان‬‫ر‬‫اي‬‫در‬‫مختلف‬ ‫يهاي‬‫ر‬‫سرشما‬ ‫در‬ ‫ي‬‫بيكار‬‫و‬‫اشتغال‬ ‫انهاي‬‫ز‬‫مي‬ : 1345 1355 1365 1370 ‫اشتغال‬ 90/4 89/8 85/8 88/6 ‫ي‬‫بيكار‬ 9/6 10/2 14/2 11/4 ‫جمع‬ 100 100 100 100
• ‫انواع‬ ‫ي‬‫بيكار‬ : ‫اي‬‫ر‬‫دا‬ ‫انواع‬ ‫مختلف‬ ‫مي‬ ‫باشد‬ 1 ) ‫شكار‬‫ا‬ 2 ) ‫پنهان‬ 3 ) ‫فصلي‬ 4 ) ‫موقت‬ 5 ) ‫ادي‬‫ر‬‫اف‬ ‫كه‬ ‫تازه‬ ‫وارد‬ ‫ار‬‫ز‬‫با‬ ‫كار‬ ‫شده‬ ‫اند‬ ‫مثل‬ ‫غ‬‫ر‬‫فا‬ ‫التحصيالن‬ ‫و‬ ‫دانشگاهها‬ ، ‫ديپلمه‬ ‫هاي‬ ‫در‬ ‫ج‬ ‫ستجوي‬ ‫كار‬ . • ‫اقتصاد‬ ‫دانان‬ ‫ي‬‫بيكار‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫به‬ ‫شرح‬ ‫زير‬ ‫طبقه‬ ‫بندي‬ ‫مي‬ ‫نمايند‬ : • ‫الف‬ ) ‫ي‬‫بيكار‬ ‫اصطكاكي‬ : ‫نوعي‬ ‫است‬ ‫كه‬ ‫يك‬ ‫ز‬‫و‬‫ر‬ ‫پس‬ ‫از‬ ‫استعفاء‬ ‫از‬ ‫شغل‬ ‫در‬،‫خويش‬ ‫پ‬ ‫ي‬ ‫يافتن‬ ‫شغل‬ ‫جديدي‬ ‫است‬ . ‫اين‬ ‫فرد‬ ‫در‬ ‫اين‬ ‫فاصله‬ ‫زماني‬ ‫به‬ ‫ي‬‫كار‬ ‫اشتغال‬ ‫ندارد‬ . • ‫ب‬ ) ‫ي‬‫بيكار‬ ‫ي‬‫ساختار‬ : ‫اين‬ ‫نوع‬ ‫ي‬‫بيكار‬ ‫ناشي‬ ‫از‬ ‫عدم‬ ‫ي‬‫سازگار‬ ‫تها‬‫ر‬‫مها‬ ‫و‬ ‫محل‬ ‫افي‬‫ر‬‫جغ‬ ‫ي‬‫اي‬ ‫ندگي‬‫ز‬ ‫ان‬‫ر‬‫كارگ‬ ‫با‬ ‫فرصتهاي‬ ‫وجود‬ ‫شغلي‬ ‫مي‬ ‫باشد‬ . • ‫ج‬ ) ‫ي‬‫بيكار‬ ‫ي‬‫ادوار‬ : ‫تاشي‬ ‫از‬ ‫نوسان‬ ‫در‬ ‫فعاليتهاي‬ ‫اقتصادي‬ ‫و‬ ‫اثر‬ ‫ن‬‫ا‬ ‫در‬ ‫تقاضاي‬ ‫صن‬ ‫ايع‬ ‫اي‬‫ر‬‫ب‬ ‫كارگر‬ ‫است‬ .
• ‫سواد‬ ‫و‬ ‫ش‬‫ز‬‫مو‬‫ا‬ : • ‫ر‬‫منظو‬ ‫از‬ ‫سواد‬ ‫عبارت‬ ‫است‬ ‫از‬ ‫ي‬‫تواناي‬ ‫خواندن‬ ‫و‬ ‫نوشتن‬ ‫به‬ ‫يكي‬ ‫از‬ ‫زبانها‬ ‫يا‬ ‫لهجه‬ ‫ه‬ ‫اي‬ ‫موجود‬ ‫در‬ ‫دنيا‬ ‫و‬ ‫يا‬ ‫داشتن‬ ‫تحصيالتي‬ ‫از‬ ‫هر‬ ‫نوع‬ . • ‫فرد‬ ‫باسواد‬ ‫كسي‬ ‫است‬ ‫كه‬ ‫قادر‬ ‫به‬ ‫خواندن‬ ‫و‬ ‫نوشتن‬ ‫باشد‬ . ‫در‬ ‫بعضي‬ ‫ها‬‫ر‬‫كشو‬ ‫شرط‬ ‫سن‬ ‫هم‬ ‫وجود‬ ‫دارد‬ . • ‫در‬ ‫ان‬‫ر‬‫اي‬ ‫در‬ ‫سرشماريهاي‬ 1335 ‫و‬ 1345 ‫در‬ ‫محاسبه‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫سواد‬ ، ‫جمعيت‬ 7 ‫ساله‬ ‫و‬ ‫بيشتر‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫د‬‫ر‬‫مو‬ ‫توجه‬ ‫ار‬‫ر‬‫ق‬ ‫داده‬ ‫اند‬ . ‫ولي‬ ‫در‬ ‫ي‬‫سرشمار‬ 1355 ‫به‬ ‫بعد‬ ‫جمعيت‬ 6 ‫ساله‬ ‫و‬ ‫باالتر‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫مد‬ ‫نظر‬ ‫ار‬‫ر‬‫ق‬ ‫داده‬ ‫اند‬ . ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫باسو‬ ‫ا‬ ‫دي‬ ‫از‬ ‫تقسيم‬ ‫شمار‬ ‫كل‬ ‫باسوادان‬ ‫بر‬ ‫جمعيت‬ 7 ‫ساله‬ ‫و‬ 6 ‫ساله‬ ‫بيشتر‬ ‫به‬ ‫دست‬ ‫مي‬ ‫يد‬‫ا‬ . • ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫اشتغال‬ ‫به‬ ‫تحصيل‬ ‫از‬ ‫تقسيم‬ ‫كردن‬ ‫شمار‬ ‫كل‬ ‫ادي‬‫ر‬‫اف‬ ‫كه‬ ‫به‬ ‫تحصيل‬ ‫اشت‬ ‫غال‬ ‫ند‬‫ر‬‫دا‬ ‫بر‬ ‫حسب‬ 6 ‫يا‬ 7 ‫ساله‬ ‫و‬ ‫باالتر‬ ‫حاصل‬ ‫مي‬ ‫شود‬
‫است‬‫بوده‬‫ير‬‫ز‬‫جدول‬‫طبق‬ ‫درصد‬‫حسب‬‫بر‬‫باسوادي‬‫ان‬‫ز‬‫مي‬‫مختلف‬ ‫يهاي‬‫ر‬‫سرشما‬ ‫در‬ : ‫سال‬ ‫باسوادي‬‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ( ‫درصد‬ ) ‫مرد‬ ‫ن‬‫ز‬ 1335 14/6 22/2 7/3 1345 29/4 40/1 17/9 1355 47/5 58/9 35/5 1370 74/1 80/6 67/1
• ‫البته‬ ‫اين‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫در‬ ‫مقايسه‬ ‫با‬ ‫هاي‬‫ر‬‫كشو‬ ‫ديگر‬ ‫پايين‬ ‫است‬ . ‫اين‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫د‬ ‫ر‬ ‫هلند‬ 99 ، ‫در‬ ‫ايتاليا‬ 97 ، ‫اپن‬‫ژ‬ 99 ، ‫مكزيك‬ 90 ، ‫ي‬‫اندونز‬ 74 ‫مي‬ ‫باشد‬ .
‫طبيعي‬‫حركات‬ ‫جمعيت‬ • ‫شامل‬ ‫مهاجرت‬،‫مرگ‬،‫تولد‬ ‫به‬ ‫داخل‬ ‫و‬ ‫ج‬‫ر‬‫خا‬ ‫مي‬ ‫باشد‬ . • ‫شاخص‬ ‫هاي‬ ‫مرگ‬ ‫و‬ ‫مير‬ : • ‫الف‬ ) ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫مرگ‬ ‫و‬ ‫مير‬ ‫خام‬ (C.D.R Crude Death Rate) . • ‫ي‬‫كسر‬ ‫است‬ ‫كه‬ ‫ت‬‫ر‬‫صو‬ ‫ن‬‫ا‬ ‫از‬ ‫تعداد‬ ‫كل‬ ‫متوفيات‬ ‫يكسال‬ ‫معين‬ ‫و‬ ‫مخرج‬ ‫ن‬‫ا‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫جمعيت‬ ‫ميانه‬ ‫همان‬ ‫سال‬ ‫تشكيل‬ ‫يافته‬ ‫است‬ . ‫اين‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫در‬ ‫ار‬‫ز‬‫ه‬ ‫ضرب‬ ‫م‬ ‫ي‬ ‫نماييم‬ .
• ‫به‬ ‫خاطر‬ ‫پيشرفتهاي‬ ‫پزشكي‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫هاي‬ ‫مرگ‬ ‫و‬ ‫مير‬ ‫در‬ ‫ثر‬‫اك‬ ‫ها‬‫ر‬‫كشو‬ ‫به‬ ‫سطح‬ ‫بسيار‬ ‫پاييني‬ ‫ل‬‫و‬‫نز‬ ‫كرده‬ ‫است‬ . • ‫در‬ ‫سال‬ 1993 ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫مرگ‬ ‫و‬ ‫مير‬ ‫خام‬ ‫در‬ ‫نواحي‬ ‫مختلف‬ ‫جهان‬ ‫به‬ ‫شرح‬ ‫زير‬ ‫بوده‬ ‫است‬ : • ‫فريقا‬‫ا‬ 14 ‫در‬ ‫ار‬‫ز‬‫ه‬ ‫اقيانوسيه‬ 8 ‫در‬ ‫ار‬‫ز‬‫ه‬ ‫سيا‬‫ا‬ 9 ‫در‬ ‫ار‬‫ز‬‫ه‬ • ‫پا‬‫و‬‫ار‬ 10 ‫در‬ ‫ار‬‫ز‬‫ه‬ ← ‫در‬ ‫كل‬ ‫جهان‬ 9 ‫در‬ ‫ار‬‫ز‬‫ه‬ . • ‫پايين‬ ‫بودن‬ ‫مرگ‬ ‫و‬ ‫مير‬ ‫در‬ ‫هاي‬‫ر‬‫كشو‬ ‫جهان‬ ‫سوم‬ ‫به‬ ‫دليل‬ ‫جوان‬ ‫بودن‬ ‫جمعي‬ ‫ت‬ ‫نان‬‫ا‬ ‫و‬ ‫دگان‬‫ر‬‫سالخو‬ ‫جمعيت‬ ‫هاي‬‫ر‬‫كشو‬ ‫پيشرفته‬ ‫است‬ .
• ‫ب‬ ) ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫مرگ‬ ‫و‬ ‫مير‬ ‫اختصاصي‬ ‫سني‬ • ‫ر‬‫منظو‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫مرگ‬ ‫و‬ ‫مير‬ ‫سن‬ n ‫عبارت‬ ‫است‬ ‫از‬ ‫نسبت‬ ‫تعداد‬ ‫درگذشتگان‬ ‫سن‬ ‫ر‬‫مذكو‬ ‫به‬ ‫ميانگين‬ ‫جمعيت‬ ‫هم‬ ‫ا‬ ‫ن‬ ‫سن‬ . • ‫اين‬ ‫شاخص‬ ‫در‬ ‫مقايسه‬ ‫با‬ ‫قبلي‬ ‫ش‬‫ز‬‫ار‬ ‫ي‬‫بيشتر‬ ‫دارد‬ . ‫معموال‬ ‫سنين‬ ‫كمتر‬ ‫از‬ 5 ‫سال‬ ‫و‬ ‫باالتر‬ ‫از‬ 65 ‫سال‬ ‫شاهد‬ ‫انهاي‬‫ز‬‫مي‬ ‫باالي‬ ‫مرگ‬ ‫و‬ ‫مير‬ ‫مي‬ ‫باشد‬ . • ‫ج‬ ) ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫مرگ‬ ‫و‬ ‫مير‬ ‫كودكان‬ (Infant Mortality Rate) • ‫از‬ ‫تقسيم‬ ‫تعداد‬ ‫مرگ‬ ‫و‬ ‫مير‬ ‫اطفال‬ ‫كمتر‬ ‫از‬ 1 ‫سال‬ ‫به‬ ‫تعداد‬ ‫مواليد‬ ‫نده‬‫ز‬ ‫به‬ ‫دنيا‬ ‫مده‬‫ا‬ ‫در‬ ‫همان‬ ‫سال‬ ‫به‬ ‫دست‬ ‫مي‬ ‫يد‬‫ا‬ . ( ‫در‬ 1000 )
‫اميد‬ ‫ندگي‬‫ز‬ Life expectancy • ‫اميد‬ ‫ندگي‬‫ز‬ ‫در‬ ‫سن‬ x ‫عبارت‬ ‫است‬ ‫از‬ ‫شمار‬ ‫متوسط‬ ‫ي‬‫سالهاي‬ ‫كه‬ ‫اي‬‫ر‬‫ب‬ ‫فرد‬ ‫به‬ ‫س‬ ‫ن‬ x ‫رسيده‬ ‫جهت‬ ‫ندگي‬‫ز‬ ‫ك‬ ‫ر‬ ‫دن‬ ‫باقي‬ ‫مانده‬ ‫در‬،‫است‬ ‫واقع‬ ‫ميانگين‬ ‫تعداد‬ ‫س‬ ‫ي‬‫الهاي‬ ‫است‬ ‫كه‬ ‫انتظار‬ ‫مي‬ ‫د‬‫و‬‫ر‬ ‫فرد‬ ‫با‬ ‫سن‬ x ‫امید‬ ‫به‬ ‫نده‬‫ز‬ ‫بودن‬ ‫داشته‬ ‫باشد‬ .
• ‫از‬ ‫فرمول‬ ‫زير‬ ‫به‬ ‫دست‬ ‫مي‬ ‫يد‬‫ا‬ : • eo = 0/5 +S1 + S2 +S3 + … - S100 • S0 • S0 = ‫اميد‬ ‫به‬ ‫ندگي‬‫ز‬ ‫در‬ ‫بدو‬ ‫تولد‬ ( ‫صفر‬ ‫سالگي‬ ) . • S0 = ‫شمار‬ ‫كل‬ ‫اد‬‫ر‬‫اف‬ ‫نده‬‫ز‬ ‫در‬ ‫صفر‬ ‫سالگي‬ . • S1 = ‫تعداد‬ ‫كساني‬ ‫از‬ S0 ‫ها‬ ‫كه‬ ‫به‬ ‫يك‬ ‫سالگي‬ ‫رسيده‬ ‫اند‬ . • S2 = ‫تعداد‬ ‫كساني‬ ‫از‬ S1 ‫كه‬ ‫به‬ ‫دو‬ ‫سالگي‬ ‫رسيده‬ ‫اند‬ . • =S100 ‫تعداد‬ ‫كساني‬ ‫كه‬ ‫به‬ 100 ‫سالگي‬ ‫رسيده‬ ‫اند‬ . • ‫اين‬ ‫شاخص‬ ‫در‬ ‫مردان‬ ‫و‬ ‫نان‬‫ز‬ ‫متفاوت‬ ‫مي‬ ‫باشد‬ .
‫والدت‬‫و‬‫ي‬‫ر‬‫و‬‫بار‬ (Fertility and Birth) . • 1 - ‫محاسبه‬ ‫شاخص‬ ‫ها‬ • ‫الف‬ ) ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫ناخالص‬ ‫مواليد‬ ‫يا‬ ‫والدت‬ (Crude Birth rate) . • ‫از‬ ‫تقسيم‬ ‫كل‬ ‫ادان‬‫ز‬‫نو‬ ‫نده‬‫ز‬ ‫متولد‬ ‫شده‬ ‫در‬ ‫يك‬ ‫سال‬ ‫بر‬ ‫ميانه‬ ‫جمعيت‬ ‫همان‬ ‫سال‬ ‫به‬ ‫د‬ ‫ست‬ ‫مي‬ ‫يد‬‫ا‬ . • ‫مثال‬ ‫در‬ ‫سال‬ 1993 ‫اين‬ ‫اعداد‬ ‫اي‬‫ر‬‫ب‬ ‫برخي‬ ‫از‬ ‫ها‬‫ر‬‫كشو‬ ‫به‬ ‫شرح‬ ‫زير‬ ‫بوده‬ ‫است‬ : • ‫اير‬‫ز‬‫الج‬ 34 ‫در‬ ‫ار‬‫ز‬‫ه‬ ، ‫پاكستان‬ 44 ، ‫هند‬ 31 ، ‫سوئد‬ 14 ، ‫اپن‬‫ژ‬ 10 .
2 - ‫عمومي‬‫ي‬‫ر‬‫و‬‫بار‬‫ان‬‫ز‬‫مي‬ (General Fertility Rate) . • ‫در‬ ‫فرمول‬ ‫قبلي‬ ‫در‬ ‫ادي‬‫ر‬‫اف‬ ‫كه‬ ‫قابليت‬ ‫ي‬‫ر‬‫و‬‫بار‬ ‫ند‬‫ر‬‫ندا‬ • ‫مثل‬ ‫كودكان‬ ، ،‫سالمندان‬ ‫مردان‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫در‬ ‫محاسبه‬ ‫دخالت‬ ‫داديم‬ ( ‫مخرج‬ ‫كسر‬ ) ‫به‬ ‫همين‬ ‫دل‬ ‫يل‬ ‫به‬ ‫ن‬‫ا‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫مواليد‬ ‫ناخالص‬ ‫فتيم‬‫گ‬ . • ‫اي‬‫ر‬‫ب‬ ‫خالص‬ ‫ي‬‫ساز‬ ‫فوق‬ ‫بايد‬ ‫در‬ ‫مخرج‬ ‫كسر‬ ‫نان‬‫ز‬ ‫سنين‬ ‫ي‬‫ر‬‫و‬‫بار‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫ار‬‫ر‬‫ق‬ ‫دهيم‬ ‫يعني‬ 49 - 15 ‫سال‬ ‫ا‬‫ر‬ . • ‫پس‬ ‫اين‬ ‫شاخص‬ ‫از‬ ‫تقسيم‬ ‫كل‬ ‫ادان‬‫ز‬‫نو‬ ‫نده‬‫ز‬ ‫متولد‬ ‫شده‬ ‫در‬ ‫يك‬ ‫سال‬ ‫به‬ ‫تعداد‬ ‫ميانه‬ ‫جمعيت‬ ‫نان‬‫ز‬ ‫و‬ ‫اقع‬ ‫در‬ ‫سنين‬ ‫ي‬‫ر‬‫و‬‫بار‬ ‫به‬ ‫دست‬ ‫مي‬ ‫يد‬‫ا‬ .
3 - ‫سني‬‫اختصاصي‬‫ي‬‫ر‬‫و‬‫بار‬‫ان‬‫ز‬‫مي‬ • ‫اگر‬ ‫در‬ ‫محاسبه‬ ‫شاخص‬ ‫ي‬‫ر‬‫و‬‫بار‬ ‫عمومي‬ ‫به‬ ‫جاي‬ ‫كل‬ ‫نان‬‫ز‬ ‫سنين‬ ‫ي‬‫ر‬‫و‬‫بار‬ ‫يك‬ ‫ه‬‫و‬‫گر‬ ‫مثال‬ 19 - 15 ‫سال‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫در‬ ‫نظر‬ ‫بگيريم‬ ‫و‬ ‫در‬ ‫ت‬‫ر‬‫صو‬ ‫كسر‬ ‫تعداد‬ ‫مواليد‬ ‫همان‬ ‫سن‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫ار‬‫ر‬‫ق‬ ‫دهيم‬ ‫اين‬ ‫شاخ‬ ‫ص‬ ‫به‬ ‫دست‬ ‫مي‬ ‫يد‬‫ا‬ . • ‫به‬ ‫اين‬ ‫تيب‬‫ر‬‫ت‬ ‫اي‬‫ر‬‫ب‬ ‫محاسبه‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫ي‬‫ر‬‫و‬‫بار‬ ‫اختصاصي‬ ‫سني‬ ‫نان‬‫ز‬ 19 - 15 ‫سال‬ ‫ه‬ ‫از‬ ‫تقسيم‬ ‫تعداد‬ ‫مواليد‬ ‫نده‬‫ز‬ ‫ه‬‫و‬‫گر‬ ‫سني‬ 19 - 15 ‫سال‬ ‫ه‬ ‫بر‬ ‫جمعيت‬ ‫نان‬‫ز‬ 19 - 15 ‫سال‬ ‫ه‬ ‫به‬ ‫دست‬ ‫مي‬ ‫يد‬‫ا‬ . • ‫چون‬ ‫ههاي‬‫و‬‫گر‬ ‫سني‬ 49 - 15 ‫سال‬ 5 ‫س‬ ‫اله‬ ‫است‬ ‫پس‬ 7 ‫ه‬‫و‬‫گر‬ ‫سني‬ ‫خواهيم‬ ‫داشت‬ . • ‫اين‬‫ر‬‫بناب‬ 7 ‫ي‬‫ر‬‫و‬‫بار‬ ‫اختصاصي‬ ‫سني‬ ‫خواهيم‬ ‫داشت‬ . • ‫در‬ ‫ر‬‫كشو‬ ‫ما‬ ‫سن‬ ‫ي‬‫ر‬‫و‬‫بار‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫از‬ 10 ‫سال‬ ‫گی‬ ‫محاسبه‬ ‫مي‬ ‫نمايند‬ ‫پس‬ ‫در‬ ‫اين‬ ‫نوع‬ ‫محاسبه‬ 8 ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫ي‬‫ر‬‫و‬‫بار‬ ‫اختصاصي‬ ‫سني‬ ‫خواهيم‬ ‫داشت‬ .
‫د‬ ) ‫كل‬‫ي‬‫ر‬‫و‬‫بار‬‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫ی‬ (TFR)Total Fertility Rate • ‫عبارت‬ ‫است‬ ‫از‬ ‫شمار‬ ‫كل‬ ‫نداني‬‫ز‬‫فر‬ ‫است‬ ‫كه‬ ‫يك‬ ‫ن‬‫ز‬ ‫در‬ ‫طول‬ ‫ان‬‫ر‬‫دو‬ ‫ي‬‫ر‬‫و‬‫بار‬ ‫خود‬ ‫از‬ 15 ‫تا‬ 49 ‫سالگي‬ ‫به‬ ‫دنيا‬ ‫مي‬ ‫د‬‫ر‬‫و‬‫ا‬ . • ‫در‬ ‫واقع‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫ي‬‫ر‬‫و‬‫بار‬ ‫كل‬ ‫ابر‬‫ر‬‫ب‬ ‫مجموع‬ ‫ريهاي‬‫و‬‫بار‬ ‫اختصاصي‬ ‫سني‬ ‫مي‬ ‫باشد‬ . ‫چون‬ ‫دو‬ ‫ان‬‫ر‬ ‫ي‬‫ر‬‫و‬‫بار‬ ‫يك‬ ‫ن‬‫ز‬ ‫از‬ 15 ‫تا‬ 49 ‫سالگي‬ ( ‫در‬ ‫ان‬‫ر‬‫اي‬ 10 ‫تا‬ 49 ) ‫مي‬ ‫باشد‬ ‫پس‬ ‫اين‬ ‫ان‬‫ر‬‫دو‬ 35 ‫سال‬ ( ‫در‬ ‫ان‬‫ر‬‫اي‬ 40 ‫سال‬ ) ‫خواهد‬ ‫شد‬ .
‫ي‬‫ر‬‫و‬‫بار‬‫سني‬‫ههاي‬‫و‬‫گر‬ ‫عمومي‬ ‫ي‬‫ر‬‫و‬‫بار‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ 19 - 15 A1 24 - 20 A 2 29 - 25 A3 34 - 30 A4 39 - 35 A5 44 - 40 A6 49 - 45 A7 49 - 15 A1+A2+A3+…A7
• ‫چون‬ ‫هر‬ ‫ن‬‫ز‬ ‫در‬ ‫هر‬ ‫ه‬‫و‬‫گر‬ ‫سني‬ 5 ‫سال‬ ‫توقف‬ ‫مي‬ ‫نمايد‬ • ‫پس‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫ي‬‫ر‬‫و‬‫بار‬ ‫كل‬ ‫ابر‬‫ر‬‫ب‬ ‫خواهد‬ ‫بود‬ ‫با‬ 5 ‫ابر‬‫ر‬‫ب‬ ‫مجموع‬ ‫ي‬‫ر‬‫و‬‫بار‬ ‫هاي‬ ‫اختصاصي‬ ‫سني‬ ‫تقسيم‬ ‫بر‬ ‫ار‬‫ز‬‫ه‬ • ‫چون‬ ‫اي‬‫ر‬‫ب‬ ‫يك‬ ‫ن‬‫ز‬ ‫محاسبه‬ ‫مي‬ ‫شود‬ ‫در‬ ‫مخرج‬ ‫كسر‬ 1000 ‫ار‬‫ر‬‫ق‬ ‫مي‬ ‫دهيم‬ . • ‫اين‬ ‫شاخص‬ ‫در‬ ‫سال‬ 1993 ‫در‬ ‫نوار‬ ‫غزه‬ 7/9 ‫در‬، ‫ي‬‫اتيوپ‬ 7/5 ‫در‬، ‫مريكا‬‫ا‬ 2 ‫در‬، ‫سيه‬‫و‬‫ر‬ 1/7 ‫در‬، ‫اپن‬‫ژ‬ 1/5 ‫و‬ ‫در‬ ‫اسپانيا‬ 1/2 ‫بود‬ . • ‫در‬ ‫ي‬‫سرشمار‬ 1365 ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫خام‬ ‫مواليد‬ ‫در‬ ‫ان‬‫ر‬‫اي‬ ‫ابر‬‫ر‬‫ب‬ ‫با‬ 45/7 ‫در‬ ‫ار‬‫ز‬‫ه‬ ‫و‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫ي‬‫ر‬‫و‬‫بار‬ ‫عمومي‬ 214/3 ‫در‬ ‫ار‬‫ز‬‫ه‬ ‫بوده‬ ‫است‬ .
• ‫نسبت‬ ‫كودك‬ ‫به‬ ‫ن‬‫ز‬ (C.W.R)Child women Ratio . • ‫در‬ ‫ي‬‫هاي‬‫ر‬‫كشو‬ ‫كه‬ ‫دسترسي‬ ‫به‬ ‫مارهاي‬‫ا‬ ‫مربوط‬ ‫به‬ ‫مواليد‬ ‫وجود‬ ‫ندارد‬ • ‫يا‬ ‫اينكه‬ ‫اطالعات‬ ‫موجود‬ ‫از‬ ‫اعتبار‬ ‫د‬‫ر‬‫مو‬ ‫نياز‬ ‫دار‬‫ر‬‫برخو‬ ‫نباشد‬ • ‫اي‬‫ر‬‫ب‬ ‫تضمين‬ ‫سطح‬ ‫ي‬‫ر‬‫و‬‫بار‬ ‫از‬ ‫ش‬‫و‬‫ر‬ ( ‫نسبت‬ ‫كودك‬ ‫به‬ ‫ن‬‫ز‬ ) ‫استفاده‬ ‫مي‬ ‫كنيم‬ . • ‫نسبت‬ ‫كودك‬ ‫به‬ ‫ن‬‫ز‬ ‫از‬ ‫تقسيم‬ ‫شمار‬ ‫كل‬ ‫كودكان‬ ( 4 - 0 ) ‫ساله‬ ‫بر‬ ‫جمعيت‬ ‫نان‬‫ز‬ ‫واقع‬ ‫در‬ ‫سنين‬ 49 - 15 ‫ساله‬ ‫به‬ ‫دست‬ ‫مي‬ ‫يد‬‫ا‬ . • ‫اين‬ ‫شاخص‬ ‫در‬ ‫سال‬ 1365 ‫در‬ ‫ان‬‫ر‬‫اي‬ ‫ابر‬‫ر‬‫ب‬ ‫با‬ 858 ‫كودك‬ ‫بوده‬ ‫است‬ . • ‫يعني‬ ‫به‬ ‫اي‬‫ز‬‫ا‬ ‫هر‬ 1000 ‫نفر‬ ‫ن‬‫ز‬ ‫در‬ ‫سنين‬ ‫ي‬‫ر‬‫و‬‫بار‬ 858 ‫نفر‬ ‫كودك‬ ‫زير‬ 5 ‫سال‬ ‫وجود‬ ‫داشت‬ .
• ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫تجديد‬ ‫نسل‬ ‫ناخالص‬ Gross Reproductive Rate . • ‫اين‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫در‬ ‫يك‬ ‫نسل‬ ‫ار‬‫ز‬‫ه‬ ‫نفر‬ ‫ی‬ ‫نان‬‫ز‬ ‫عبارت‬ ‫است‬ ‫از‬ ‫محاسبه‬ ‫تعداد‬ ‫دخت‬ ‫اني‬‫ر‬ ‫كه‬ ‫هر‬ ‫كدام‬ ‫از‬ ‫نان‬‫ز‬ ‫نسل‬ ‫د‬‫ر‬‫مو‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ‫طول‬ ‫ان‬‫ر‬‫دو‬ ‫ي‬‫ر‬‫و‬‫بار‬ ‫خود‬ ‫به‬ ‫دنيا‬ ‫مي‬ ‫د‬‫ر‬‫و‬‫ا‬ . • ‫نسبت‬ ‫ي‬‫اي‬‫ز‬‫دختر‬ x ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫ي‬‫ر‬‫و‬‫بار‬ ‫كل‬ = ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫تجديد‬ ‫نسل‬ ‫ناخالص‬
• ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫تجديد‬ ‫نسل‬ ‫خالص‬ Net Reproductive Rate . • ‫از‬ ‫ضرب‬ ‫احتمال‬ ‫در‬ ‫بقا‬ ‫در‬ ‫سنين‬ ‫مختلف‬ ‫ي‬‫ر‬‫و‬‫بار‬ ‫در‬ ‫احتمال‬ ‫ي‬‫اي‬‫ز‬‫دختر‬ ‫ضر‬ ‫بدر‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫ي‬‫ر‬‫و‬‫بار‬ ‫كل‬ ‫به‬ ‫دست‬ ‫مي‬ ‫يد‬‫ا‬ . ‫اگر‬ ‫اين‬ ‫عدد‬ ‫ابر‬‫ر‬‫ب‬ ‫يك‬ ‫باشد‬ ‫نشان‬ ‫دهن‬ ‫ده‬ ‫اين‬ ‫است‬ ‫كه‬ ‫جانشين‬ ‫امكان‬ ‫پذير‬ ‫بوده‬ ‫و‬ ‫هر‬ ‫ي‬‫مادر‬ ‫در‬ ‫طول‬ ‫ي‬‫ر‬‫و‬‫بار‬ ‫خود‬ ‫يك‬ ‫دخت‬ ‫ر‬ ‫به‬ ‫دنيا‬ ‫ده‬‫ر‬‫و‬‫ا‬ ‫است‬ . ‫اگر‬ ‫تر‬‫گ‬‫ر‬‫بز‬ ‫از‬ ‫يك‬ ‫باشد‬ ‫جانشين‬ ‫امكان‬ ‫پذير‬ ‫بوده‬ ‫و‬ ‫هر‬ ‫م‬ ‫ي‬‫ادر‬ ‫بيش‬ ‫از‬ ‫يك‬ ‫دختر‬ ‫به‬ ‫دنيا‬ ‫ده‬‫ر‬‫و‬‫ا‬ ‫است‬ . ‫اگر‬ ‫كمتر‬ ‫از‬ ‫يك‬ ‫باشد‬ ‫جانشين‬ ‫امكان‬ ‫پذي‬ ‫ر‬ ‫نبوده‬ ‫و‬ ‫هر‬ ‫ي‬‫مادر‬ ‫كمتر‬ ‫از‬ ‫يك‬ ‫دختر‬ ‫به‬ ‫دنيا‬ ‫ده‬‫ر‬‫و‬‫ا‬ ‫است‬
‫ي‬‫ر‬‫و‬‫بار‬‫در‬‫موثر‬‫عوامل‬ ‫انسانها‬ • ‫تحليل‬ ‫تعيين‬ ‫كننده‬ ‫سطوح‬ ‫ي‬‫ر‬‫و‬‫بار‬ ‫يكي‬ ‫از‬ ‫مباحث‬ ‫تحقيق‬ ‫در‬ ‫جمعيت‬ ‫شناس‬ ‫ي‬ ‫است‬ . • ‫عوامل‬ ‫موثر‬ ‫در‬ ‫ي‬‫ر‬‫و‬‫بار‬ ‫انسانها‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫در‬ 2 ‫ه‬‫و‬‫گر‬ ‫عمده‬ • ‫ژي‬‫بيولو‬ • ‫جمعيت‬ ‫اقتصادي‬،‫شناختي‬ ‫و‬ ‫اجتماعي‬ • ‫دسته‬ ‫بندي‬ ‫مي‬ ‫كنند‬ .
• 1 - ‫عوامل‬ ‫يك‬‫ژ‬‫بيولو‬ • ‫از‬ ‫نظر‬ ‫يك‬‫ژ‬‫بيولو‬ ‫ان‬‫ر‬‫دو‬ ‫ي‬‫ر‬‫و‬‫بار‬ ‫يك‬ ‫ن‬‫ز‬ ‫محدود‬ ‫و‬ ‫از‬ ‫سن‬ 15 ‫سالگي‬ ‫ع‬‫و‬‫شر‬ ‫و‬ ‫درسن‬ 50 ‫سالگي‬ ‫كه‬ ‫ان‬‫ر‬‫دو‬ ‫يائسگي‬ ‫است‬ ‫پايان‬ ‫مي‬ ‫پذيرد‬ • . ‫يعني‬ ‫اي‬‫ر‬‫ب‬ ‫توليد‬ ‫مثل‬ ‫و‬ ‫به‬ ‫وجود‬ ‫مدن‬‫ا‬ ‫كودكان‬ ‫هر‬ ‫ن‬‫ز‬ ‫تنها‬ 35 ‫سال‬ ‫فرصت‬ ‫دارد‬ • ( ‫البته‬ ‫در‬ ‫ان‬‫ر‬‫اي‬ ‫چون‬ ‫از‬ 10 ‫سالگي‬ ‫محاسبه‬ ‫مي‬ ‫شود‬ ‫اين‬ ‫مدت‬ 40 ‫سال‬ ‫خواهد‬ ‫شد‬ . ) • ‫مسلم‬ ‫است‬ ‫هر‬ ‫چه‬ ‫سن‬ ‫در‬ ‫زمان‬ ‫ازدواج‬ ‫باال‬ ‫باشد‬ ‫اين‬ ‫فاصله‬ ‫كوتاه‬ ‫شده‬ ‫و‬ ‫در‬ ‫نتيجه‬ ‫شمار‬ ‫كودكاني‬ ‫كه‬ ‫به‬ ‫دنيا‬ ‫مي‬ ‫يند‬‫ا‬ ‫كاهش‬ ‫خواهد‬ ‫يافت‬ .
• ‫البته‬ ‫ه‬‫ر‬‫دو‬ ‫شير‬ ‫دهي‬ ‫در‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫ي‬‫ر‬‫و‬‫بار‬ ‫بي‬ ‫تاثير‬ ‫نخواهد‬ ‫بود‬ . ‫اگر‬ ‫ي‬‫مادر‬ ‫ب‬ ‫ه‬ ‫مدت‬ 2 ‫سال‬ ‫ند‬‫ز‬‫فر‬ ‫خود‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫شير‬ ‫دهد‬ ‫به‬ ‫مدت‬ 3 ‫سال‬ ‫احتمال‬ ‫حاملگي‬ ‫در‬ ‫وي‬ ‫بسيار‬ ‫كم‬ ‫خواهد‬ ‫بود‬ . ‫اين‬‫ر‬‫بناب‬ ‫طوالني‬ ‫بودن‬ ‫ه‬‫ر‬‫دو‬ ‫شير‬ ‫دادن‬ ‫و‬ ‫همچنين‬ ‫ممنوعيت‬ ‫و‬‫ر‬ ‫ابط‬ ‫جنسي‬ ‫در‬ ‫ه‬‫ر‬‫دو‬ ‫ياد‬ ‫شده‬ ‫سبب‬ ‫مي‬ ‫شود‬ ‫كه‬ ‫در‬ ‫بين‬ ‫دو‬ ‫حاملگي‬ ‫فاصله‬ ‫زي‬ ‫اد‬ ‫به‬ ‫وجود‬ ‫امده‬ ‫و‬ ‫در‬ ‫نتيجه‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫ي‬‫ر‬‫و‬‫بار‬ ‫پايين‬ ‫يد‬‫ا‬ . ‫از‬ ‫طرف‬ ‫ديگر‬ ‫كيفيت‬ ‫تغذيه‬ ‫و‬ ‫وضع‬ ‫بهداشت‬ ‫در‬ ‫ي‬‫ر‬‫و‬‫بار‬ ‫انسانها‬ ‫موثر‬ ‫است‬ .
• ‫قاي‬‫ا‬ ‫وئه‬‫ز‬‫خو‬ ‫و‬‫دوكاستر‬ (Josue de Castro) ‫در‬ ‫تاب‬‫ك‬ ‫خود‬ ‫به‬ ‫نام‬ ‫انسان‬ ‫گرسنه‬ ‫چنين‬ ‫مي‬ ‫پندارد‬ ‫كه‬ ‫كمبود‬ ‫و‬ ‫نقصان‬ ‫مواد‬ ‫تئيني‬‫و‬‫پر‬ ‫در‬ ‫غذا‬ ‫سب‬ ‫ب‬ ‫ازدياد‬ ‫شمار‬ ‫مواليد‬ ‫مي‬ ‫گردد‬ . • ‫از‬ ‫نقطه‬ ‫نظر‬ ‫ان‬‫و‬‫ر‬ ‫شناسي‬ ‫بين‬ ‫غريز‬ ‫ه‬ ‫غذا‬ ‫دن‬‫ر‬‫خو‬ ‫و‬ ‫توليد‬ ‫مثل‬ ‫يك‬ ‫نوع‬ ‫ر‬ ‫قابت‬ ‫وجود‬ ‫دارد‬ ‫به‬ ‫يكه‬‫ر‬‫طو‬ ‫اگر‬ ‫زمينه‬ ‫اي‬ ‫اي‬‫ر‬‫ب‬ ‫يكي‬ ‫اهم‬‫ر‬‫ف‬ ‫شود‬ ‫غريزه‬ ‫ديگر‬ ‫كم‬ ‫مي‬ ‫ش‬ ‫ود‬ .
‫جمعيت‬‫عوامل‬ ‫اجتماعي‬،‫اقتصادي‬،‫شناختي‬ • ‫در‬ ‫هاي‬‫ر‬‫كشو‬ ‫در‬ ‫حال‬ ‫توسعه‬ ‫كه‬ ‫اي‬‫ر‬‫دا‬ ‫جمعيت‬ ‫جوان‬ ‫هستند‬ ‫شمار‬ ‫ناني‬‫ز‬ ‫كه‬ ‫در‬ ‫سن‬ ‫توليد‬ ‫مثل‬ ‫هستند‬ ‫قابل‬ ‫مالحظه‬ ‫است‬ . • ‫اما‬ ‫در‬ ‫ت‬‫ر‬‫صو‬ ‫عدم‬ ‫تعادل‬ ‫بين‬ ‫شمار‬ ‫مردان‬ ‫و‬ ‫نان‬‫ز‬ ‫واجد‬ ‫ايط‬‫ر‬‫ش‬ ‫احتمال‬،‫ازدواج‬ ‫دارد‬ ‫كه‬ ‫تعدادي‬ ‫از‬ ‫نان‬‫ز‬ ‫به‬ ‫خاطر‬ ‫مهاجرت‬ ‫و‬ ‫يا‬ ‫شركت‬ ‫مردان‬ ‫در‬ ‫جنگ‬ ‫نتوانن‬ ‫د‬ ‫همسر‬ ‫اي‬‫ر‬‫ب‬ ‫خود‬ ‫پيدا‬ ‫نمايند‬ ‫و‬ ‫در‬ ‫نتيجه‬ ‫از‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫اد‬‫ز‬ ‫و‬ ‫ولد‬ ‫كاسته‬ ‫خواهد‬ ‫ش‬ ‫د‬ .
• ‫از‬ ‫طرف‬ ‫ديگر‬ ‫در‬ ‫بدو‬ ‫تولد‬ ‫در‬ ‫ابر‬‫ر‬‫ب‬ ‫هر‬ 100 ‫نفر‬ ‫اد‬‫ز‬‫نو‬ ‫دختر‬ 105 ‫نفر‬ ‫پسر‬ ‫به‬ ‫دنيا‬ ‫مي‬ ‫يد‬‫ا‬ . • ‫البته‬ ‫به‬ ‫خاطر‬ ‫باال‬ ‫بودن‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫مرگ‬ ‫و‬ ‫مير‬ ‫در‬ ‫جنس‬ ‫مذكر‬ ‫نسبت‬ ‫جنسي‬ ‫در‬ ‫ان‬‫ر‬‫دو‬ ‫ب‬ ‫لوغ‬ ‫تقريبا‬ ‫ابر‬‫ر‬‫ب‬ ‫خواهد‬ ‫شد‬ ‫يعني‬ ‫به‬ ‫اي‬‫ز‬‫ا‬ ‫هر‬ 100 ‫دختر‬ 100 ‫پسر‬ ‫خواهيم‬ ‫داشت‬ . • ‫مشكل‬ ‫ازدواج‬ ، ‫سن‬ ‫ازدواج‬ ، ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫تجرد‬ ‫قطعي‬ ( ‫تعداد‬ ‫ادي‬‫ر‬‫اف‬ ‫كه‬ ‫در‬ ‫سن‬ 50 ‫سالگي‬ ‫مجرد‬ ‫باقي‬ ‫مانده‬ ‫اند‬ . ) • ‫ي‬‫اي‬‫ز‬‫نا‬ ، ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫مرگ‬ ‫مير‬ ‫نان‬‫ز‬ ، ‫نوع‬ ‫جوامع‬ ( ‫ي‬‫ستاي‬‫و‬‫ر‬،‫ي‬‫شهر‬ ) ، ،‫مذهب‬ ‫وضع‬ ‫مسكن‬ ، ‫مي‬ ‫ان‬‫ز‬ ‫مد‬‫ا‬‫ر‬‫د‬ ، ‫دخالت‬ ‫دولتها‬ ( ‫در‬ ‫جهت‬ ‫ايش‬‫ز‬‫اف‬ ‫يا‬ ‫كاهش‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫مواليد‬ ) ‫ي‬‫پيشگير‬ ‫از‬ ‫ي‬‫باردار‬ ‫از‬ ‫جمله‬ ‫عواملي‬ ‫هستند‬ ‫كه‬ ‫در‬ ‫ي‬‫ر‬‫و‬‫بار‬ ‫نقش‬ ‫مهمي‬ ‫ايفا‬ ‫مي‬ ‫كنند‬ .
• ‫مهاجرت‬ Migration • ‫جا‬ ‫به‬ ‫ي‬‫جاي‬ ‫و‬ ‫حركت‬ ‫ادي‬‫ر‬‫ا‬ ‫فرد‬ ‫و‬ ‫يا‬ ‫جمعيت‬ ‫يك‬ ‫ر‬‫كشو‬ ‫به‬ ‫ر‬‫كشو‬ ‫ديگر‬ ‫و‬ ‫يا‬ ‫از‬ ‫منطقه‬ ‫ا‬ ‫ي‬ ‫به‬ ‫منطقه‬ ‫ديگر‬ ‫به‬ ‫خاطر‬ ‫داليل‬ ‫اقتصادي‬ ، ،‫سياسي‬ ‫و‬ ‫فرهنگي‬ . ‫در‬ ‫واقع‬ ‫مهاجرت‬ ‫يعن‬ ‫ي‬ ‫ترك‬ ‫مين‬‫ز‬‫سر‬ ‫اصلي‬ ‫و‬ ‫ساكن‬ ‫شدن‬ ‫در‬ ‫مين‬‫ز‬‫سر‬ ‫ديگر‬ ‫به‬ ‫ر‬‫طو‬ ‫موقت‬ ‫و‬ ‫يا‬ ‫دائم‬ . ‫عده‬ ‫اي‬ ‫مهاجرت‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫ترك‬ ‫مين‬‫ز‬‫سر‬ ‫اصلي‬ ‫بدون‬ ‫قصد‬ ‫بازگشت‬ ‫به‬ ‫مين‬‫ز‬‫سر‬ ‫اصلي‬ ‫خود‬ ‫تعريف‬ ‫مي‬ ‫كنند‬ . • ‫ي‬‫تهاي‬‫ر‬‫مهاج‬ ‫كه‬ ‫در‬ ‫ن‬‫و‬‫در‬ ‫هاي‬‫ز‬‫مر‬ ‫سياسي‬ ‫يك‬ ‫ر‬‫كشو‬ ‫ت‬‫ر‬‫صو‬ ‫مي‬ ‫گيرد‬ ‫مهاجرت‬ ‫داخلي‬ ‫و‬ ‫ي‬‫تهاي‬‫ر‬‫مهاج‬ ‫كه‬ ‫به‬ ‫ج‬‫ر‬‫خا‬ ‫از‬ ‫هاي‬‫ز‬‫مر‬ ‫سياسي‬ ‫يك‬ ‫ر‬‫كشو‬ ‫ت‬‫ر‬‫صو‬ ‫مي‬ ‫گيرد‬ ‫به‬ ‫تها‬‫ر‬‫مهاج‬ ‫ي‬ ‫خارجي‬ ‫يا‬ ‫بين‬ ‫المللي‬ ‫ف‬‫و‬‫معر‬ ‫است‬ .
• ‫مهاجرت‬ ‫از‬ ‫ستا‬‫و‬‫ر‬ ‫به‬ ‫شهر‬ ‫يك‬ ‫مهاجرت‬ ‫داخلي‬ ‫است‬ . • ‫مهاجرت‬ ‫ي‬‫اجبار‬ ‫به‬ ‫دليل‬ ‫عوامل‬ ‫سياسي‬ ، ،‫ادي‬‫ژ‬‫ن‬ ‫مذهبي‬ ‫ت‬‫ر‬‫صو‬ ‫مي‬ ‫گيرد‬ . • ‫مهاجرت‬ ‫كاتوليك‬ ‫ها‬ ‫يا‬ ‫تستانها‬‫و‬‫پر‬ ‫در‬ ‫پا‬‫و‬‫ار‬ ‫داليل‬ ‫مذهبي‬ ‫داشته‬ ‫است‬ . • ‫اگر‬ ‫تعداد‬ ‫مهاجرين‬ ‫از‬ ‫يك‬ ‫ر‬‫كشو‬ ‫به‬ ‫ديگر‬ ‫ها‬‫ر‬‫کشو‬ ‫بيش‬ ‫از‬ ‫شمار‬ ‫وارد‬ ‫شدگان‬ (Immigrants) ‫از‬ ‫هاي‬‫ر‬‫كشو‬ ‫ديگر‬ ‫به‬ ‫ن‬‫ا‬ ‫ر‬‫كشو‬ ‫باشد‬ • ‫در‬ ‫ان‬ ‫ت‬‫ر‬‫صو‬ ‫نه‬‫ز‬‫موا‬ ‫مهاجرت‬ ‫منفي‬ ‫است‬ • ‫يعني‬ ‫شمار‬ ‫ج‬‫ر‬‫خا‬ ‫شدگان‬ ( Emmigratnts ) ‫بيش‬ ‫از‬ ‫شمار‬ ‫وارد‬ ‫شدگان‬ ‫باشد‬
• ‫اگر‬ ‫شمار‬ ‫وارد‬ ‫شدگان‬ ‫به‬ ‫يك‬ ‫ر‬‫كشو‬ ‫بيش‬ ‫از‬ ‫شمار‬ ‫خارج‬ ‫شدگان‬ ‫باشد‬ ‫نه‬‫ز‬‫موا‬ ‫مهاجرت‬ ‫م‬ ‫ثبت‬ ‫خواهد‬ ‫ش‬ ‫د‬ : • 1000 × ‫خارج‬ ‫شدگان‬ - ‫وارد‬ ‫شدگان‬ • ‫جمعيت‬ ‫سال‬ ‫د‬‫ر‬‫مو‬ ‫نظر‬ • ‫نتايج‬ ‫مهاجرت‬ ‫اي‬‫ر‬‫ب‬ ‫هاي‬‫ر‬‫كشو‬ ‫مهاجر‬ ‫فرس‬ ‫ت‬ ‫و‬ ‫مهاجر‬ ‫پذير‬ ‫يكسان‬ ‫نمي‬ ‫باشد‬ . • ‫هاي‬‫ر‬‫كشو‬ ‫مهاجر‬ ‫پذير‬ ‫بدون‬ ‫سرمايه‬ ‫ي‬‫گذار‬ ‫از‬ ‫قسمتي‬ ‫از‬ ‫ي‬‫و‬‫نير‬ ‫انساني‬ ‫هاي‬‫ر‬‫كشو‬ ‫مهاجر‬ ‫فرست‬ ‫به‬ ‫ره‬ ‫ي‬‫بردار‬ ‫نموده‬ ‫و‬ ‫بر‬ ‫جمعيت‬ ‫فعال‬ ‫ر‬‫كشو‬ ‫خود‬ ‫مي‬ ‫ايند‬‫ز‬‫اف‬ • ‫از‬ ‫سوي‬ ‫ديگر‬ ‫در‬ ‫اثر‬ ‫د‬‫ر‬‫برخو‬ ‫با‬ ‫فرهنگ‬ ‫هاي‬ ‫مختلف‬ ، ‫غناي‬ ‫فرهنگي‬ ‫خود‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫ايش‬‫ز‬‫اف‬ ‫مي‬ ‫دهند‬ .
• ‫اما‬ ‫هاي‬‫ر‬‫كشو‬ ‫مهاجر‬ ‫فرس‬ ‫ت‬ ‫با‬ ‫ام‬‫ز‬‫اع‬ ‫جوانان‬ ‫خود‬ ‫به‬ ‫مينهاي‬‫ز‬‫سر‬ ‫ر‬‫دو‬ ‫دست‬ ‫س‬ ‫بب‬ ‫از‬ ‫دست‬ ‫دادن‬ ‫هاي‬‫و‬‫نير‬ ‫فعال‬ ‫خود‬ ‫شده‬ ‫و‬ ‫همزمان‬ ‫با‬ ‫كاهش‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫ازدواج‬ ‫كه‬ ‫ماحصل‬ ‫ترك‬ ‫جوانان‬ ‫ر‬‫كشو‬ ‫مي‬ ‫باشد‬ . ‫در‬ ‫ساختار‬ ‫سني‬ ‫و‬ ‫جنسي‬ ‫جمعيت‬ ‫ني‬ ‫ز‬ ‫ي‬‫دگرگونيهاي‬ ‫حاصل‬ ‫مي‬ ‫شود‬ . • ‫ته‬‫نك‬ ‫مثبت‬ ‫مهاجرت‬ ‫اي‬‫ر‬‫ب‬ ‫هاي‬‫ر‬‫كشو‬ ‫مهاجر‬ ‫فرس‬ ‫ت‬ ‫در‬ ‫مدهاي‬‫ا‬ ‫زي‬‫ار‬ ‫خارجي‬ ‫خ‬ ‫واهد‬ ‫بود‬ . ‫با‬ ‫مالحظه‬ ‫مارهاي‬‫ا‬ ‫موجود‬ ‫در‬ ‫ان‬‫ر‬‫اي‬ ‫چنين‬ ‫استنباط‬ ‫مي‬ ‫شود‬ ‫كه‬ ‫مهاجر‬ ‫ت‬ ‫ستاييان‬‫و‬‫ر‬ ‫در‬ ‫طي‬ ‫سالهاي‬ ‫اخير‬ ‫به‬ ‫سوي‬ ‫شهرهاي‬ ‫گ‬‫ر‬‫بز‬ ، ‫عموما‬ ‫و‬ ‫ان‬‫ر‬‫ته‬ ‫ب‬ ‫گ‬‫ر‬‫ز‬ ‫خصوصا‬ ‫از‬ ‫شدت‬ ‫ي‬‫بيشتر‬ ‫دار‬‫ر‬‫برخو‬ ‫بوده‬ ‫است‬ .
• ‫ايش‬‫ز‬‫اف‬ ‫جمعيت‬ ‫از‬ ‫مقايسه‬ ‫بين‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫مواليد‬ ‫و‬ ‫مرگ‬ ‫و‬ ‫مير‬ ‫به‬ ‫دست‬ ‫مي‬ ‫ی‬‫ا‬ ‫د‬ . • ‫در‬ ‫واقع‬ ‫ايش‬‫ز‬‫اف‬ ‫جمعيت‬ ‫از‬ ‫تفاضل‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫مواليد‬ ‫از‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫مرگ‬ ‫و‬ ‫مير‬ ‫به‬ ‫دس‬ ‫ت‬ ‫مي‬ ‫يد‬‫ا‬ . • ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫مرگ‬ ‫و‬ ‫مير‬ - ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫مواليد‬ = ‫ايش‬‫ز‬‫اف‬ ‫جمعيت‬ ‫جهان‬ ‫در‬ ‫آن‬ ‫توزيع‬ ‫و‬ ‫تحول‬ ‫چگونگي‬ ‫و‬ ‫جمعيت‬ ‫افزايش‬
• ‫اما‬ ‫در‬ ‫جمعيتي‬ ‫كه‬ ‫اي‬‫ر‬‫دا‬ ‫مهاجرت‬ ‫به‬ ‫داخل‬ ‫و‬ ‫ج‬‫ر‬‫خا‬ ‫مي‬ ‫باشد‬ ‫مهاجرت‬ ‫به‬ ‫داخ‬ ‫ل‬ ‫با‬ ‫تعداد‬ ‫مواليد‬ ‫جمع‬ ‫شده‬ ‫و‬ ‫حاصل‬ ‫ن‬‫ا‬ ‫از‬ ‫حاصل‬ ‫جمع‬ ‫مهاجرت‬ ‫به‬ ‫ج‬‫ر‬‫خا‬ ‫از‬ ‫تعدا‬ ‫د‬ ‫مرگ‬ ‫كم‬ ‫مي‬ ‫شود‬ ‫س‬ ‫پس‬ ‫عدد‬ ‫به‬ ‫دست‬ ‫مده‬‫ا‬ ‫بر‬ ‫جمعيت‬ ‫م‬ ‫يانه‬ ‫همان‬ ‫سال‬ ‫تق‬ ‫سيم‬ ‫مي‬ ‫شود‬ . ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫ايش‬‫ز‬‫اف‬ ‫ساالنه‬ ‫جمعيت‬ ‫ان‬‫ر‬‫اي‬ ‫بين‬ ‫ي‬‫سرشمار‬ ‫سال‬ 1355 ‫تا‬ 1365 ‫ابر‬‫ر‬‫ب‬ ‫با‬ 3/9 ‫بوده‬ ‫است‬ . ‫از‬ ‫طرف‬ ‫ديگر‬ ‫در‬ ‫همين‬ ‫فاصله‬ ‫زماني‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫ايش‬‫ز‬‫اف‬ ‫طبيعي‬ 3/2 ‫ارش‬‫ز‬‫گ‬ ‫گرديده‬ ‫است‬ . ‫اين‬‫ر‬‫بناب‬ ‫در‬ ‫فاصله‬ ‫ياد‬ ‫شده‬ ‫متوسط‬ ‫رشد‬ ‫جمعيت‬ ‫ناشي‬ ‫از‬ ‫مهاجرت‬ 0/7 = 3/2 – 3/9 ‫بوده‬ ‫است‬ .
• ‫پيش‬ ‫بيني‬ ‫جمعيت‬ ‫با‬ ‫ر‬ ‫ش‬‫و‬ ‫رياضي‬ • ‫زمان‬ ( ‫جمعيت‬ ‫رشد‬ + 1 ) × ‫پايه‬ ‫جمعيت‬ = ‫بيني‬‫پيش‬ ‫د‬‫ر‬‫مو‬‫جمعيت‬ Pt = P0 ( 1+ r )t
‫ریاضی‬‫ش‬‫و‬‫ر‬‫با‬‫جمعیت‬‫رشد‬‫بینی‬‫پیش‬ • Pt = ‫جمعیت‬ ‫د‬‫ر‬‫مو‬ ‫پیش‬ ‫بینی‬ ‫ای‬‫ر‬‫ب‬ ‫زمان‬ t • P0 = ‫جمعیت‬ ‫سال‬ ‫مبدا‬ • r = ‫ان‬‫ز‬‫می‬ ‫ایش‬‫ز‬‫اف‬ ‫طبیعی‬ ‫ساالنه‬ • t = ‫تعداد‬ ‫سالهای‬ ‫بین‬ ‫زمان‬ ‫مبدا‬ ‫و‬ ‫سال‬ ‫د‬‫ر‬‫مو‬ ‫پیش‬ ‫بینی‬ • Pt + 1 = Pt + ( B – D ) + ( I – E )
‫جمعيت‬‫شدن‬‫ابر‬‫ر‬‫ب‬‫دو‬‫زمان‬
Law of 70 If a population is growing at a constant rate of 1% per year, it can be expected to double approximately every 70 years -- if the rate of growth is 2%, then the expected doubling time is 70/2 or 35 years.
• ‫در‬ ‫هر‬ ‫جمعيتي‬ ‫اگر‬ ‫عدد‬ 70 ‫بر‬ ‫درصد‬ ‫رشد‬ ‫جمعیت‬ ‫تقسیم‬ ‫شود‬ ‫حاصل‬ ‫ن‬‫ا‬ ‫تعداد‬ ‫ی‬‫سالهای‬ ‫است‬ ‫که‬ ‫جمعيت‬ ‫دو‬ ‫ابر‬‫ر‬‫ب‬ ‫خواهد‬ ‫شد‬ ( ‫زمان‬ ‫دو‬ ‫ابر‬‫ر‬‫ب‬ ‫شدن‬ ‫جمعيت‬ ) . • ‫مثال‬ ‫اگر‬ ‫رشد‬ ‫جمعيتي‬ ‫ابر‬‫ر‬‫ب‬ ‫با‬ 2 ‫باشد‬ ‫زمان‬ ‫دو‬ ‫ابر‬‫ر‬‫ب‬ ‫شدن‬ ‫جمعيت‬ 35 ‫سال‬ ‫خواهد‬ ‫بود‬ . • ‫م‬ ‫ناطق‬ ‫مختلف‬ ‫جهان‬ ‫اي‬‫ر‬‫دا‬ ‫رشد‬ ‫جمعيت‬ ‫متفاوت‬ ‫هستند‬ ‫اين‬‫ر‬‫بناب‬ ‫زمان‬ ‫دو‬ ‫ابر‬‫ر‬‫ب‬ ‫ش‬ ‫دن‬ ‫جمعيت‬ ‫نها‬‫ا‬ ‫متفاوت‬ ‫خواهد‬ ‫بود‬ .
‫احل‬‫ر‬‫م‬ ‫گذار‬ ‫جمعيتي‬ ( ‫احل‬‫ر‬‫م‬ ‫تحول‬ ‫جمعيتي‬ ) ‫چرخه‬ ‫جمعيت‬ ‫شناختي‬ ‫در‬ ‫دنیا‬ ‫معموال‬ 5 ‫مرحله‬ ‫اي‬ ‫است‬ . 1 - ‫مرحله‬ ‫اول‬ : ‫در‬ ‫مرحله‬ ‫نخست‬ ‫هم‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫مواليد‬ ‫و‬ ‫هم‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫ي‬‫اي‬‫ر‬‫مي‬ ‫جمعيت‬ ‫ياد‬‫ز‬ ‫مي‬ ‫باشد‬ ‫و‬ ‫چون‬ ‫اين‬ ‫دو‬ ‫پديده‬ ‫همديگر‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫خنثي‬ ‫مي‬ ‫كنند‬ ‫تعداد‬ ‫جمعيت‬ ‫ت‬ ‫يبا‬‫ر‬‫ق‬ ‫ثابت‬ ‫مي‬ ‫ما‬ ‫ند‬ .
2 - ‫مرحله‬ ‫دوم‬ : ‫در‬ ‫این‬ ‫مرحله‬ ‫به‬ ‫علت‬ ‫بهبود‬ ‫وضعيت‬ ‫اقتصادي‬ ( ‫مانند‬ ‫انق‬ ‫الب‬ ‫ي‬‫ز‬‫ر‬‫كشاو‬ ‫در‬ ‫اره‬‫ز‬‫ه‬ ‫هاي‬ ‫قبل‬ ‫از‬ ‫ميالد‬ ‫و‬ ‫انقالب‬ ‫صنعتي‬ ‫پا‬‫و‬‫ار‬ ) ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫ي‬‫اي‬‫ر‬‫مي‬ ‫و‬‫ر‬ ‫به‬ ‫كاهش‬ ‫مي‬ ‫گذارد‬ ‫در‬ ‫حاليكه‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫تولد‬ ‫همچنان‬ ‫باال‬ ‫مي‬ ‫باشد‬ ‫كه‬ ‫نتيجه‬ ‫ن‬‫ا‬ ‫ايش‬‫ز‬‫اف‬ ‫ز‬‫و‬‫ر‬ ‫ن‬‫و‬‫افز‬ ‫جمعيت‬ ‫خواهد‬ ‫بود‬ . ‫در‬ ‫اره‬‫ز‬‫ه‬ ‫جديد‬ ‫علت‬ ‫ايش‬‫ز‬‫اف‬ ‫جمعيت‬ ‫در‬ ‫سياي‬‫ا‬ ‫جنوب‬ ‫شرقي‬ ‫و‬ ‫يقا‬‫ر‬‫ف‬‫ا‬ ‫چنين‬ ‫پديده‬ ‫اي‬ ‫مي‬ ‫باشد‬ .
3 - ‫مرحله‬ ‫سوم‬ : ‫در‬ ‫این‬ ‫مرحله‬ ‫انهاي‬‫ز‬‫مي‬ ‫مرگ‬ ‫و‬ ‫مير‬ ‫كاهش‬ ‫مي‬ ‫يابد‬ ‫و‬ ‫انها‬‫ز‬‫مي‬ ‫ي‬ ‫تولد‬ ‫هم‬ ‫و‬‫ر‬ ‫به‬ ‫كاهش‬ ‫مي‬ ‫گذارد‬ . • ‫در‬ ‫همين‬ ‫حال‬ ‫ز‬‫هنو‬ ‫جمعيت‬ ‫در‬ ‫حال‬ ‫ايش‬‫ز‬‫اف‬ ‫خواهد‬ ‫بود‬ . ‫كه‬ ‫به‬ ‫علت‬ ‫رشد‬ ‫ا‬ ‫نها‬ ‫جمعيت‬ ‫هم‬ ‫مي‬ ‫گويند‬ . ‫ان‬‫ر‬‫اي‬ ‫در‬ ‫حال‬ ‫حاضر‬ ‫در‬ ‫چنين‬ ‫مرحله‬ ‫اي‬ ‫ار‬‫ر‬‫ق‬ ‫دارد‬ .
4 - ‫مرحله‬ ‫چهارم‬ : ‫انهاي‬‫ز‬‫مي‬ ‫تولد‬ ‫كم‬ ‫مي‬ ‫شودو‬ ‫در‬ ‫ضمن‬ ‫تعداد‬ ‫مرگ‬ ‫هم‬ ‫باقي‬ ‫م‬ ‫ي‬ ‫ماند‬ ‫در‬ ‫نتيجه‬ ‫مقدار‬ ‫جمعيت‬ ‫ثابت‬ ‫مي‬ ‫ماند‬ . ‫در‬ ‫اين‬ ‫مرحله‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫رشد‬ ‫جمعيت‬ ‫ب‬ ‫ه‬ ‫صفر‬ ‫رسيد‬ . ‫و‬ ‫در‬ ‫دانمار‬،‫انگلستان‬ ‫ک‬ ‫و‬ ‫يك‬‫ژ‬‫بل‬ ‫هم‬ ‫رشد‬ ‫جمعيت‬ ‫نا‬ ‫چيز‬ ( 0/1 ) ‫در‬ ‫ار‬‫ز‬‫ه‬ ‫بود‬ .
5 - ‫مرحله‬ ‫پنجم‬ : ‫به‬ ‫علت‬ ‫باز‬ ‫هم‬ ‫كمتر‬ ‫شدن‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫تولد‬ ‫ها‬ ‫و‬ ‫پايين‬ ‫تر‬ ‫بو‬ ‫دن‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫تولد‬ ‫از‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫مرگ‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫رشد‬ ‫جمعيت‬ ‫منفي‬ ‫مي‬ ‫شود‬ . ‫در‬ ‫سالهاي‬ ‫خر‬‫ا‬ ‫دهه‬ 1980 ‫در‬ ‫لمان‬‫ا‬ ‫و‬ ‫م‬ ‫ج‬ ‫ارستان‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫رشد‬ ‫طبيعي‬ ‫به‬ 2 ‫در‬ ‫ار‬‫ز‬‫ه‬ ‫رسيده‬ ‫و‬ ‫در‬ ‫اپن‬‫ژ‬ ‫به‬ 0/1 ‫در‬ ‫ار‬‫ز‬‫ه‬ ‫رسيد‬ .
‫و‬‫ازدواج‬ ‫خانواده‬ • ‫ا‬ ‫زدواج‬ : ‫ابطه‬‫ر‬ ‫قانوني‬ ، ‫عرفي‬ ‫و‬ ‫يا‬ ‫مذهبي‬ ‫است‬ ‫كه‬ ‫ن‬‫ز‬ ‫و‬ ‫مرد‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫اي‬‫ر‬‫ب‬ ‫شركت‬ ‫دايم‬ ‫يا‬ ‫موقت‬ ‫در‬ ‫ندگي‬‫ز‬ ‫به‬ ‫هم‬ ‫پيوند‬ ‫مي‬ ‫دهد‬ . ‫ار‬‫ر‬‫ق‬ ‫دادي‬ ‫است‬ ‫اي‬‫ر‬‫ب‬ ‫به‬ ‫وجود‬ ‫د‬‫ر‬‫و‬‫ا‬ ‫ن‬ ‫ندان‬‫ز‬‫فر‬ ‫و‬ ‫حفظ‬ ‫و‬ ‫ي‬‫نگهدار‬ ‫نان‬‫ا‬ .
• ‫در‬ ‫ازدواج‬ ‫ن‬‫و‬‫در‬ ‫هي‬‫و‬‫گر‬ (Endogamy) ‫پيوند‬ ‫ي‬‫ناشوي‬‫ز‬ ‫با‬ ‫اد‬‫ر‬‫اف‬ ‫ج‬‫ر‬‫خا‬ ‫از‬ ‫ه‬‫و‬‫گر‬ ‫اجتماع‬ ‫ي‬ ‫كه‬ ‫فرد‬ ‫در‬ ‫ن‬‫ا‬ ‫ندگي‬‫ز‬ ‫مي‬ ‫كند‬ ‫ممنوع‬ ‫است‬ ‫ولي‬ ‫در‬ ‫ازدواج‬ ‫ن‬‫و‬‫بر‬ ‫هي‬‫و‬‫گر‬ (Exogamy) ‫ممنوعيت‬ ‫ياد‬ ‫شده‬ ‫وجود‬ ‫ندارد‬ . ‫ازدواج‬ ‫فاميلي‬ (= ‫پسر‬ ‫عمو‬ ‫با‬ ‫دختر‬ ‫دختر‬،‫عمو‬ ‫خاله‬ ‫با‬ ‫پسر‬ ‫ي‬‫داي‬ ‫و‬ ... )) ‫در‬ ‫مناطق‬ ‫ي‬‫ستاي‬‫و‬‫ر‬ ‫بيش‬ ‫از‬ ‫مناطق‬ ‫ي‬‫شهر‬ ‫است‬ . • ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫ناخالص‬ ‫ازدواج‬ : ‫نسبت‬ ‫موجود‬ ‫بين‬ ‫ازدواجهاي‬ ‫به‬ ‫وقوع‬ ‫پيوسته‬ ‫در‬ ‫يك‬ ‫سال‬ ‫معين‬ ‫و‬ ‫جمعيت‬ ‫ميانه‬ ‫همان‬ ‫سال‬ ‫و‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫ناخالص‬ ‫ازدواج‬ ‫مي‬ ‫گويند‬ . • ‫البته‬ ‫مي‬ ‫توان‬ ‫به‬ ‫جاي‬ ‫تقسيم‬ ‫بر‬ ‫كل‬ ‫جمعيت‬ ‫تنها‬، ‫به‬ ‫ادي‬‫ر‬‫اف‬ ‫كه‬ ‫در‬ ‫سن‬ ‫ازدوا‬ ‫ج‬ ‫تقسيم‬،‫هستند‬ ‫نمود‬ .
• ‫تجرد‬ ‫قطعي‬ : ‫فردي‬ ‫است‬ ‫كه‬ ‫به‬ ‫سن‬ 50 ‫سالگي‬ ‫رسيده‬ ‫ولي‬ ‫ز‬‫هنو‬ ‫ازدواج‬ ‫نكرده‬ ‫است‬ . ‫از‬ ‫تقسيم‬ ‫مجردين‬ ‫در‬ ‫سن‬ 50 ‫سالگي‬ ‫به‬ ‫مجردين‬ ‫در‬ ‫سن‬ 15 ‫سالگي‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫تجرد‬ ‫قطعي‬ ‫به‬ ‫دست‬ ‫مي‬ ‫يد‬‫ا‬ . ‫مفهوم‬ ‫اين‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫كه‬ ‫معموال‬ ‫به‬ ‫درصد‬ ‫بيان‬ ‫مي‬ ‫شود‬ ‫اين‬ ‫است‬ ‫كه‬ ‫به‬ ‫اي‬‫ز‬‫ا‬ ‫هر‬ ‫صد‬ ‫نفر‬ ‫چند‬ ‫نفر‬ ‫به‬ ‫ر‬‫طو‬ ‫قطعي‬ ‫مجرد‬ ‫باقي‬ ‫مانده‬ ‫اند‬ . • ‫عموميت‬ ‫ازدواج‬ : ‫نشان‬ ‫دهنده‬ ‫درصد‬ ‫ادي‬‫ر‬‫اف‬ ‫است‬ ‫كه‬ ‫ازدواج‬ ‫كرده‬ ‫اند‬ . ‫تفاوت‬ ‫بين‬ ‫رق‬ ‫م‬ ‫يك‬ ‫يا‬ ‫رقم‬ ‫صد‬ ‫و‬ ‫ان‬‫ز‬‫مي‬ ‫تجرد‬ ‫قطعي‬ ‫كه‬ ‫نشان‬ ‫دهنده‬ ‫اين‬ ‫مفهوم‬ ‫است‬ ‫كه‬ ‫به‬ ‫اي‬‫ز‬‫ا‬ ‫هر‬ 100 ‫نفر‬ ‫جمعيت‬ ‫چند‬ ‫نفر‬ ‫تا‬ 50 ‫سالگي‬ ‫ازدواج‬ ‫كرده‬ ‫اند‬ .

More Related Content

PPT
noskhe-nevisi.ppt
bypayampayamy1
 
PPTX
Removable appliances.pptx
bypayampayamy1
 
PPTX
مبانی اکلوژن.pptx
bypayampayamy1
 
PPTX
Aggressive Periodontitis.pptx
bypayampayamy1
 
PPT
CM1 health indicators.ppt
bypayampayamy1
 
PPTX
The Dynamics of Change.pptx
bypayampayamy1
 
PPTX
Impressions 98.08.19.pptx
bypayampayamy1
 
PPT
Treatment of Gingival Enlargement (2).ppt
bypayampayamy1
 
noskhe-nevisi.ppt
bypayampayamy1
 
Removable appliances.pptx
bypayampayamy1
 
مبانی اکلوژن.pptx
bypayampayamy1
 
Aggressive Periodontitis.pptx
bypayampayamy1
 
CM1 health indicators.ppt
bypayampayamy1
 
The Dynamics of Change.pptx
bypayampayamy1
 
Impressions 98.08.19.pptx
bypayampayamy1
 
Treatment of Gingival Enlargement (2).ppt
bypayampayamy1
 

Featured

PDF
2024 Trend Updates: What Really Works In SEO & Content Marketing
bySearch Engine Journal
 
PDF
Storytelling For The Web: Integrate Storytelling in your Design Process
byChiara Aliotta
 
PDF
Artificial Intelligence, Data and Competition – SCHREPEL – June 2024 OECD dis...
byOECD Directorate for Financial and Enterprise Affairs
 
PDF
How to Leverage AI to Boost Employee Wellness - Lydia Di Francesco - SocialHR...
bySocialHRCamp
 
PDF
2024 State of Marketing Report – by Hubspot
byMarius Sescu
 
PDF
Everything You Need To Know About ChatGPT
byExpeed Software
 
PDF
Product Design Trends in 2024 | Teenage Engineerings
byPixeldarts
 
PDF
How Race, Age and Gender Shape Attitudes Towards Mental Health
byThinkNow
 
PDF
AI Trends in Creative Operations 2024 by Artwork Flow.pdf
bymarketingartwork
 
PDF
Skeleton Culture Code
bySkeleton Technologies
 
PDF
PEPSICO Presentation to CAGNY Conference Feb 2024
byNeil Kimberley
 
PDF
Content Methodology: A Best Practices Report (Webinar)
bycontently
 
PPTX
How to Prepare For a Successful Job Search for 2024
byAlbert Qian
 
PDF
Social Media Marketing Trends 2024 // The Global Indie Insights
byKurio // The Social Media Age(ncy)
 
PDF
Trends In Paid Search: Navigating The Digital Landscape In 2024
bySearch Engine Journal
 
PDF
5 Public speaking tips from TED - Visualized summary
bySpeakerHub
 
PDF
ChatGPT and the Future of Work - Clark Boyd
byClark Boyd
 
PDF
Getting into the tech field. what next
byTessa Mero
 
PDF
Google's Just Not That Into You: Understanding Core Updates & Search Intent
byLily Ray
 
PDF
How to have difficult conversations
byRajiv Jayarajah, MAppComm, ACC
 
2024 Trend Updates: What Really Works In SEO & Content Marketing
bySearch Engine Journal
 
Storytelling For The Web: Integrate Storytelling in your Design Process
byChiara Aliotta
 
Artificial Intelligence, Data and Competition – SCHREPEL – June 2024 OECD dis...
byOECD Directorate for Financial and Enterprise Affairs
 
How to Leverage AI to Boost Employee Wellness - Lydia Di Francesco - SocialHR...
bySocialHRCamp
 
2024 State of Marketing Report – by Hubspot
byMarius Sescu
 
Everything You Need To Know About ChatGPT
byExpeed Software
 
Product Design Trends in 2024 | Teenage Engineerings
byPixeldarts
 
How Race, Age and Gender Shape Attitudes Towards Mental Health
byThinkNow
 
AI Trends in Creative Operations 2024 by Artwork Flow.pdf
bymarketingartwork
 
Skeleton Culture Code
bySkeleton Technologies
 
PEPSICO Presentation to CAGNY Conference Feb 2024
byNeil Kimberley
 
Content Methodology: A Best Practices Report (Webinar)
bycontently
 
How to Prepare For a Successful Job Search for 2024
byAlbert Qian
 
Social Media Marketing Trends 2024 // The Global Indie Insights
byKurio // The Social Media Age(ncy)
 
Trends In Paid Search: Navigating The Digital Landscape In 2024
bySearch Engine Journal
 
5 Public speaking tips from TED - Visualized summary
bySpeakerHub
 
ChatGPT and the Future of Work - Clark Boyd
byClark Boyd
 
Getting into the tech field. what next
byTessa Mero
 
Google's Just Not That Into You: Understanding Core Updates & Search Intent
byLily Ray
 
How to have difficult conversations
byRajiv Jayarajah, MAppComm, ACC
 

اسلایدهای جمعیت شناختی.pptx