ข้อมูลทั่วไปของเทศบาลนครหาดใหญ่

        เทศบาลนครหาดใหญ่ หรือ นครหาดใหญ่ ตั้งอยู่ในเขต
อำาเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา หาดใหญ่ถอได้ว่าเป็นเมืองที่
                                        ื
ใหญ่ที่สุดในภาคใต้เนื่องจากเป็นศูนย์กลางทางเศรษฐกิจ การ
ค้า เป็นชุมทางรถไฟ ศูนย์กลางทางด้านคมนาคม และการ
คมนาคมขนส่งที่สำาคัญของภาคใต้ ด้วยศักยภาพที่โดดเด่น
และถึงพร้อมด้วยคุณลักษณะรวมไปถึงวิสัยทัศน์
ที่ก้าวไกลของผู้บริหารภายใต้ การนำาของ นายเคร่ง สุวรรณ
วงศ์ ทำาให้เทศบาลเมืองหาดใหญ่ได้ยกฐานะเป็น “เทศบาล
นครหาดใหญ่”
สภาพภูมิอากาศและภูมประเทศ
                                          ิ


         นครหาดใหญ่ตั้งอยูในเขตอิทธิพลของลมมรสุมเมืองร้อน
                            ่
มีลมมรสุมพัดผ่านประจำาทุกปี คือ ลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ
เริ่มตั้งแต่เดือนตุลาคม ถึงกลางเดือนมกราคม และ ลมมรสุม
ตะวันออกเฉียงใต้ เริ่มตั้งแต่กลางเดือนพฤษภาคม ถึงกลาง
เดือนตุลาคม
         จากอิทธิพลของลมมรสุมดังกล่าว ส่งผลให้มีฤดูกาลเพียง
2 ฤดู คือ ฤดูร้อน เริ่มตั้งแต่เดือนธันวาคม ถึงเดือนพฤษภาคม
ซึงจะเป็นช่วงที่ว่างของลมมรสุมจะเริ่มตั้งแต่หลังจากหมดมรสุม
  ่
ตะวันออก เฉียงเหนือแล้ว อากาศจะเริ่มร้อนและอากาศจะมี
อุณหภูมิสูงสุดในเดือนเมษายน แต่อากาศจะไม่ร้อนมากนัก
เนื่องจากตั้งอยู่ใกล้ทะเล และฤดูฝน เริ่มตังแต่เดือนมิถนายนถึง
                                           ้          ุ
เดือนพฤศจิกายน
เปรี ย บเที ย บความเสี ย หายจากอุ ท กภั ย ของเทศบาลนครหาดใหญ่
                                                   พ.ศ.2543 กั บ พ.ศ.2553



ามเสียหายจากอุทกภัยของเทศบาลนครหาดใหญ่ พ.ศ.2543
วิเคราะห์โครงสร้าง ศูนย์ป้องกันและบรรเทาอุทกภัย เทศบาล
                                             นครหาดใหญ่ปี 2553

                         ผู้อำานวยการศูนย์
                        ป้องกันและบรรเทา
                          อุทกภัย (นายก
                             เทศมนตรี)

               คณะกรรมการป้องกันและบรรเทา
               อุทกภัย
               ประกอบไปด้วย หัวหน้าส่วนราชการ
               ข้าราชการการเมือง สำานักชลประทาน
               ที่16 ศูนย์อุตุนิยมวิทยาภาคใต้ฝั่งตะวัน
ศูนย์อำานวย    ออกกย์ฯลฯ
                   ศูน อำานวย         ศูนย์อำานวย        ศูนย์อำานวย
การย่อยเขต         การย่อยเขต         การย่อยเขต         การย่อยเขต
1 โรงเรียน         2 บ้านพักครู       3โรงเรียน          4 โรงเรียน
                   เทศบาล ผู้
เทศบาล 3                              เทศบาล 4ผู้        เทศบาล 2
                   อำานวยการ
ผู้อำานวยการ                          อำานวยการ          ผู้อำานวยการ
                   ศูนย์ย่อย :
ศูนย์ย่อย :        รองนายก            ศูนย์ย่อย :        ศูนย์ย่อย :
รองนายก            เทศมนตรี           รองนายก            รองนายก
ศูนย์ป้องกันและบรรเทาอุทกภัย เทศบาลนครหาดใหญ่

โครงสร้างการทำางาน เป็นแบบราชการ
     •มีทีมงานข้ามหน่วยงาน ทำางานเป็น Project โดยศูนย์ป้องกันฯได้ดึงเอาหัวหน้าศูนย์
     ราชการอื่นๆมาทำางานร่วมกันเป็นคณะอนุกรรมการประเมินสถานการณ์
กระบวนการทำางาน
•เป็นแบบมุ่งสัมฤทธิ์ผล เพื่อความรวดเร็วและสามารถแก้ไขสถานการณ์ได้ทันท่วงที โดย
กระจายศูนย์ประสานจากส่วนกลางที่เทศบาลนครหาดใหญ่ ออกไปเป็น 4 ศูนย์
ครอบคลุมพืนที่ที่ประสบอุทกภัย
            ้

ข้อเสนอแนะ
    •ควรมีการบูรณาการกับหน่วยงานภายนอก วิเคราะห์โครงสร้าง ศูนย์ป้องกันและ
    บรรเทาอุทกภัย เทศบาลนครหาดใหญ่ ปี 2554
โครงสร้างภารกิจ
   •มีลักษณะเป็นแบบเดียวกันกับ ปี 2553
กระบวนการทำางาน
   •กระบวนการทำางานหลักเป็นแบบเดียวกับ ปี 2553 แต่มีการเพิ่มการบูรณาการ การ
   ทำางานกับหน่วยงานภายนอก เช่น สำานักชลประทาน ที่ 16 สำานักอุตุนิยมวิทยา ภาค
   ตะวันออก และเทศบาลใกล้เคียง
วิเคราะห์โครงสร้างศูนย์ปี นและบรรเทาอุทกภัย เทศบาลนครหาดใหญ่
                  ศูนย์ป้องกั 2553
        โครงสร้างการทำางานของศูนย์เป็นโครงสร้างการทำางานแบบ
ราชการซึ่งมีทีมงานข้ามหน่วยงานดังจะเห็นได้ว่าศูนย์ดังกล่าวได้ดง ึ
หัวหน้าศูนย์ราชการต่างๆและข้าราชการการเมืองมาทำางานร่วมกัน เป็น
คณะอนุกรรมการประเมินสถานการณ์นำ้า ทั้งนี้เพื่อเป็นการรวบรวมทรัพยากร
บุคคลที่มีความรู้ความสามารถในด้านต่างๆเพื่อการตัดสินใจ เช่น ผูอำานวย
                                                                  ้
การสำานักชลประทาน ผู้อำานวยการศูนย์อุตุนยมวิทยาฝังตะวันออก
                                         ิ          ่
ผูว่าราชการจังหวัดเป็นต้น โดยรูปแบบการทำางานนั้นเป็นการดำาเนินงานใน
  ้
สถานการณ์ฉุกเฉิน
        ซึ่งแตกต่างจากรูปแบบการทำางานของเทศบาลนครหาดใหญ่ปกติ
ทีการทำางานจะเป็นแบบราชการเน้นการทำางานตามสายการบังคับบัญชา
    ่
แต่การทำางานในสถานการณ์นจะมุ่งเน้นผลสัมฤทธิ์ ให้การจัดการต่างๆเป็น
                               ี้
ไปอย่างรวดเร็วโดยมีการกระจายศูนย์ประสานงานไปตามเขตต่างๆจำานวน
4 เขต ครอบคลุมพื้นที่นำ้าท่วมโดยให้รองนายกเทศมนตรีเป็นผูอำานวยการ
                                                          ้
ศูนย์ทำาให้งานประสานร่วมกับประชาชน ผูเป็นเจ้าของพื้นที่และเป็นผู้
                                       ้
ประสบปัญหาโดยตรง ซึ่งนอกจากจะได้การทำางานทีรวดเร็วแล้วนันก็ยัง
                                                  ่           ้
เป็นการแก้ปัญหาที่ตรงจุดและตรงกับความต้องการได้รับความช่วยเหลือ
การดำาเนินงานแบบบูรณาการ




                                 ชลประทาน
อุตนิยมวิทยาภาคใต้ ฝั่งตะวัน
   ุ                                            ทรัพยากรนำ้า
           ออก
                                   ที่ 16          ภาค 8

                                    ระดับนำ้า           ศูนย์วิทยุทอง
                                                                   ้
                        สภาวะ
                                  คลองและนำ้า           ถินต่างๆ ในลุ่ม
                                                          ่
                        อากาศ         ท่วม                    นำ้า
                                                  ศูนย์วิทยุ
                                                  เทศบาล
               ศูนย์ป้องกันและ    ชมรมวิทยุ      กุญชร และ
               บรรเทาอุทกภัย      สมัครเล่น        มณโท
                ของหาดใหญ่
ป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย
        จังหวัดสงขลา
ศูนย์ป้องกันและบรรเทาอุทกภัย เทศบาลนครหาดใหญ่

อย่างไรก็ตามผลการดำาเนินงานของศูนย์นั้นเมื่อเทียบกับนำ้าท่วมทีผ่านมา
                                                              ่
ถือได้ว่าประสบความสำาเร็จในระดับหนึ่ง ปริมาณความเสียหายและระยะ
เวลาที่นำ้าท่วมน้อยกว่าปี 2543 ทั้งๆทีมีปริมาณมากกว่าปี 2543 สะท้อนถึง
                                        ่
การดำาเนินการป้องกับและบรรเทาสาธารณภัยทีถูกทาง่
        การจัดตั้งศูนย์ป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย
ปี 2553 นั้นเป็นการจัดตั้งเมื่อใกล้กับสถานการณ์นำ้าท่วม
เป็นภารกิจเฉพาะ ที่ตั้งขึ้นมาแก้ปัญหาในแต่ละครั้งไป
รวมถึงการบริหารจัดการภารกิจนี้เน้นการจัดการที่หน่วย
งานและร่วมกับชุมชนเท่านันซึ่งทำาให้การบริหารจัดการ
                            ้
สถานการณ์เป็นไปอย่างรวดเร็วแต่ศนย์ป้องกันและ
                                      ู
บรรเทายังจาดการบูรณาการกับหน่วยงานภายนอกเพราะ
        ปัจจัยทีส่งผลกระทบต่อการเตรียมความพร้อมในการรับมือนำ้าท่วม
                ่
อย่างไรก็ตามผลการดำาเนินงานของศูนย์นั้นเมื่อเทียบกับนำ้าท่วมทีผ่านมา
                                                                ่
ถือได้ว่าประสบความสำาเร็จในระดับหนึ่ง ปริมาณความเสียหายและระยะ
เวลาที่นำ้าท่วมน้อยกว่าปี 2543 ทั้งๆทีมีปริมาณมากกว่าปี 2543 สะท้อนถึง
                                          ่
ศูนย์ป้องกันและบรรเทาอุทกภัตั้งเทศบาลนครหาดใหญ่
                                      การจัดย ศูนย์ป้องกันและ
                                 บรรเทาสาธารณภัยปี 2553 นัน     ้
                                 เป็นการจัดตั้งเมื่อใกล้กับสถานการณ์
                                 นำ้าท่วมเป็นภารกิจเฉพาะ ที่ตั้งขึ้นมา
                                 แก้ปัญหาในแต่ละครั้งไป รวมถึงการ
                                 บริหารจัดการภารกิจนีเน้นการจัดการ
                                                        ้
                                 ที่หน่วยงานและร่วมกับชุมชนเท่านั้น
                                 ซึ่งทำาให้การบริหารจัดการ
                                 สถานการณ์เป็นไปอย่างรวดเร็วแต่
                                 ศูนย์ป้องกันและบรรเทายังจาดการ
                                 บูรณาการ กับหน่วยงานภายนอก
                                 เพราปัจจัยที่ส่งผลกระทบต่อการเตรี
ซึ่งต้องอาศัยความร่วมมือจากหน่วยมความพร้อมในการรับมือนำ้าท่วมนัน
                                 ยงานอืนๆอีกด้วย เช่น สำานัก
                                         ่                            ้
อุตนิยมวิทยา สำานักระบายนำ้า หรือแม้ีกหลายปัจจัย
    ุ                            มีอ กระทั่งเทศบาลข้างเคียง ดังนันถึง
                                                                    ้
แม้ว่าการดำาเนินการของศูนย์จะประสบความสำาเร็จก็ตามแต่หากมีการเต
รียมความพร้อมของทรัพยากรให้รอบด้านและครอบคลุมทั้งทรัพยากร
บุคคล งบประมาณ และความรู้
ศูนย์ป้องกันและบรรเทาอุทกภัย เทศบาลนครหาดใหญ่
วิเคราะห์โครงสร้างศูนย์ปี 54
       โครงสร้างการดำาเนินงานและกระบวนการทำางานของปี54 เหมือนกับ
โครงสร้างการทำางานของปี53 เพียงแต่ปี 54 เพิ่มการบูรณาการกับหน่วยงาย
ภายนอก อันเป็นประโยชน์ต่อศูนย์ที่ทำาให้ศูนย์มีขอมูลประกอบการเตรียมความ
                                               ้
พร้อมในการตัดสินใจเช่น ข้อมูลปริมาณนำ้าฝนจากกรมอุตุนิยมวิทยาภาคตะวัน
ออก ข้อมูลการระบายนำ้าจากสำานักชลประทาน ข้อมูลสถานการณ์นำ้าท่วมจาก
เทศบาลใกล้เคียง เป็นต้น

ภารกิจการดำาเนินงานของศูนย์ แบ่งเป็น 2 ศูนย์ คือ
       1.ศูนย์อำานวยการป้องกันและบรรเทาอุทกภัย มีหน้าที่ คือ อำานวยการสัง
                                                                        ่
งานกับเจ้าหน้าที่ปฏิบติงานทุกระดับเป็นศูนย์กลางในการประสานงาน กับหน่วย
                     ั
งานภาครัฐและภาคเอกชน เป็นศูนย์กลางในการแจ้งข้อมูลข่าวสารในการเตือนภัย
ให้กบประชาชนให้การสนับสนุนกำาลังพล เครื่องมือเครื่องใช้ ในการออกปฏิบติ
    ั                                                                ั
การขณะเกิดเหตุและฟืนฟูและบูรณาการหลังเกิดเหตุติดตามศูนย์อำานวยการย่อย
                       ้
ในแต่ละเขตสถานที่ดำาเนินการ: เทศบาลนครหาดใหญ่
ศูนย์ป้องกันและบรรเทาอุทกภัย เทศบาลนครหาดใหญ่

2.ศูนย์อำานวยการย่อยในแต่ละเขต
         แจ้งข้อมูลข่าวสารของการปฏิบติงานภายในเขตต่อศูนย์อำานวยการรับคำา
                                        ั
สังในการออกปฏิบติงาน รวมถึงตลอดจนขอใช้อุปกรณ์เครื่องมือ เครื่องจักกล
  ่                ั
ต่างๆจากศูนย์อำานวยการ เตรียมสถานที่อพยพ เครื่องอุปโภคและบริโภคสำาหรับ
ประชาชนผู้ประสบภัย จัดยานพาหนะและเครื่องมือช่วยเหลือและอพยพผู้ประสบ
ภัย อำานวยความสะดวกให้ประชาชนในการให้บริการต่างๆ
         สถานที่ดำาเนินการ: มีทั้งหมด 4 เขต คือ ร.ร.เทศบาล 3 , บ้านพักครู
เทศบาล , ร.ร.เทศบาล 4 และ ร.ร.เทศบาล 2
ศูนย์ป้องกันและบรรเทาอุทกภัย เทศบาลนครหาดใหญ่
วิธีการดำาเนินงานของศูนย์ป้องกันและบรรเทาอุทกภัย เทศบาลนครหาดใหญ่
         ตรวจวัดปริมาณนำ้าฝน และอัตราการไหลของนำ้าในคลองอู่ตะเภาและคลองสาขา
ส่งข้อมูลที่ได้จากการตรวจวัดไปยังสำานักชลประทานที่ 16 เพื่อวิเคราะห์คาดการณ์สภาวะ
นำ้าหลากที่จะผ่านตัวเมืองล่วงหน้า ผลการวิเคราะห์จะถูกส่งไปยัง จังหวัดสงขลา เทศบาล
นครหาดใหญ่และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อดำาเนินการ ในการรายงานแจ้งเตือนภัยนำ้าท่วม
แก่ประชาชนการรายงานสถานการณ์นำ้าและการแจ้งเตือนจะรายงานผ่านสื่อประชาสัมพันธ์
ของเทศบาลนครหาดใหญ่และหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง

สัญลักษณ์ในการแจ้งเตือนภัย

                                         ธงเขียว แจ้งสภาวะปกติ
                                         ธงเหลือง ระดับนำ้าตำ่ากว่าตลิ่งน้อยกว่า
1.50 เมตร ให้ติดตาม                                        ข่าวสารอย่างใกล้ชิด
                                         ธงแดง จะเกิดนำ้าท่วมภายใน 6-30 ชม.ข้าง
หน้า ให้อพยพ                                     เคลื่อนย้ายสิ่งของและย้ายไปอยู่
ในที่ที่ปลอดภัย
                                         ธงแดง + ไซเรน+ พลุ จะเกิดนำ้าท่วมฉับ
พลันภายใน 3-6 ช.ม.
                                         ให้ย้ายไปอยู่ที่ปลอดภัยทันที
ช่องทางในการแจ้งข่าวสารแก่ประชาชน


                              สายด่วนกุญชร
                                 1559
            ป้ายอักษรไฟวิ่ง
                                              รถประชาสัมพันธ์
                (VMS)
    โทร.
                                                           สถานีวิทยุ 96.0
074-200000 0                                                   MHz
 74-200191                    ประชาชน
hatyaicityclimate.org                                     วิทยุสมัครเล่น
  hatyaicity.go.th
                                               ศูนย์วิทยุ (เครือง
                                                               ่
              ธงแจ้งเตือน                        แดง) ความถี่
                อุทกภัย                            245.325
                                   SMS
                               089-876-1559
ศูนย์ป้องกันและบรรเทาอุทกภัย เทศบาลนครหาดใหญ่


วิเคราะห์ศูนย์ปฏิบัติการป้องกันและบรรเทาอุกภัยหาดใหญ่
        โครงสร้างศูนย์ปฏิบัติการป้องกันและบรรเทาอุทกภัย สามารถวิเคราะห์ได้เป็น
แบบ Lambda Type เพราะว่า ศูนย์ปองกันและเทาอุทกภัยนั้นจัดตั้งขึ้นเพื่อการบริหาร
                                   ้
จัดการภัยพิบัติ
ศูนย์ป้องกันและบรรเทาอุทกภัย เทศบาลนครหาดใหญ่
ศูนย์ป้องกันและบรรเทาอุทกภัย เทศบาลนครหาดใหญ่
สรุปการดำาเนินงานของศูนย์ป้องกันและบรรเทาอุทกภัยของ สรุป
หาดใหญ่
      จากการศึกษาศูนย์ป้องกันและบรรเทาอุทกภัยเทศบาลนคร
หาดใหญ่ โดยใช้ทฤษฎีทได้เรียนมาประกอบการวิเคราะห์ทำาให้เห็นว่า
                        ี่
โครงสร้างของศูนย์ป้องกันฯมีลกษณะโครงสร้างแบบราชการมีกระบวนการ
                             ั
ทำางานโดยมุ่งสัมฤทธิ์ผล ให้คุณค่าของโครงสร้างอยู่ในรูปแบบ lambda
type

        จะเห็นได้ว่าการดำาเนินการของศูนย์ป้องกันฯมีรูปแบบการทำางานที่
สามารถดำาเนินภารกิจเพื่อป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยให้บรรลุตาม
วัตถุประสงค์ได้แต่อย่างไรก็ดีศนย์ป้องกันฯก็ควรมีการพัฒนาปรับปรุงระบบ
                              ู
การทำางานให้มีเข้ากับสถานการณ์ที่อาจะเปลี่ยนแปลง เพื่อลดความเสีย
หายต่อชีวิตและทรัพย์สินของประชาชนรวมถึงเพื่อให้การช่วยเหลือผู้
ประสบภัยเป็นไปได้อย่างรวดเร็ว

       ภารกิจของศูนย์ป้องกันถือเป็นองค์การสาธารณะที่สามารถให้
บริการในด้านการป้องกันและบรรเทาอุทกภัยทีจะเกิดขึ้นกับประชาชนใน
                                          ่
ปัจจัยที่ทำาให้ประสบความสำาเร็จ
                                                                     สรุป
          ศูนย์อำานวยการป้องกันและบรรเทาอุทกภัยมีการวางแผนการปฏิบติการที่ั
ดี จึงทำาให้ความเสียหายที่เกิดขึ้นจากนำ้าท่วมครั้งใหญ่ในเทศบาลหาดใหญ่ ในปี
2553 น้อยกว่านำ้าท่วมในปี 2543 โดยในปี 2543
มีรถเสียหายจากนำ้าท่วมเป็นจำานวน 6,000 คัน แต่ในปี 2553 มีรถที่เสียหายจาก
นำ้าท่วม 2,000 คัน
          ศูนย์อำานวยการป้องกันและบรรเทาอุทกภัยมีการปฏิบติงานที่ต่อเนือง มี
                                                             ั             ่
การวางแผนระยะยาว คือ มีการวางแผนหลังจากที่เกิดเหตุการณ์นำ้าท่วมไปแล้ว ก็
จะวางแผนว่าจะทำาอย่างไรที่จะทำาให้นำ้าไม่ท่วมอีก
ะเห็นได้ว่า ในปี 2553 นำ้าได้เข้ามาท่วมเทศบาลนครหาดใหญ่ แต่ในปี 2554 ได้มี
การป้องกันโดยร่วมมือกับอำาเภอทุ่งครุ เพื่อป้องกันนำ้าท่วม ทำาให้สามารถป้องกัน
นำ้าท่วมเทศบาลนครหาดใหญ่ได้ มีการสือสารที่ดีกับหน่วยงานและผู้ประสบภัยที่ดี
                                         ่
กล่าวคือ เมื่อเกิดสภาวะนำ้าท่วมทางศูนย์อำานวยการป้องกันและบรรเทาอุทกภัยก็
จะให้สญญาณกับประชาชน ซึ่งประชาชนในพื้นที่ต่างก็รู้ถงสัญลักษณ์ของการ
        ั                                                ึ
เตือนภัยเหล่านี้ โดยถ้าเป็นธงเขียวแสดงถึงความปลอดภัยดี ถ้าเป็นธงเหลือง
แสดงถึงระดับนำ้าตำ่ากว่าตลิ่งน้อยกว่า 1.50 เมตร ให้ติดตามข่าวสารอย่างใกล้ชิด
ธงแดงแสดงว่าจะเกิดนำ้าท่วม 6-30 ชั่วโมงข้างหน้าให้อพยพเคลื่อนย้ายสิงของ่
และเตรียมเข้าอยู่ในที่ปลอดภัย ถ้าเป็นธงแดง+ไซเลน+พลุ แสดงถึงจะเกิดนำ้า
สรุป
ปัจจัยที่ทำาให้ประสบความล้มเหลว
        ขาดความร่วมมือในการปฏิบัตงาน เพราะว่า การทำางานของศูนย์
                                    ิ
อำานวยการป้องกันและบรรเทาอุทกภัยนั้นจะต้องใช้ข้อมูลในหลายๆส่วนไม่
ว่าจะเป็นข้อมูลจากกรมอุตนิยมวิทยา จากกรมชลประทาน เพื่อมาประเมิน
                         ุ
สถานการณ์ว่าจะเกิดนำ้าท่วมหรือไม่
        ข้อมูลข่าวสารอาจคลาดเคลือนได้ เพราะข้อมูลที่นำามาใช้ในการ
                                  ่
วิเคราะห์สถานการณ์นน จะต้องใช้ข้อมูลจากหลายส่วนเพื่อมาประเมิน
                     ั้
สถานการณ์ ซึ่งข้อมูลเหล่านีอาจจะมีความผิดพลาดและคลาดเคลื่อนได้
                           ้
        ขาดการประชาสัมพันธ์ที่ดีทำาให้เกิดความผิดพลาดและไม่ทั่วถึง
เช่น การจุดพลุเตือนภัยจะทำาในกรณีฉุกเฉิน ประชาชนในพื้นที่อาจจะไม่
ได้ยินหรือขนย้ายสิ่งของไม่ทน ทำาให้เกิดความเสียหายขึ้นกับผูที่ไม่รู้เรื่อง
                             ั                             ้
การแจ้งเตือนภัย

Po345 (final)

  • 2.
    ข้อมูลทั่วไปของเทศบาลนครหาดใหญ่ เทศบาลนครหาดใหญ่ หรือ นครหาดใหญ่ ตั้งอยู่ในเขต อำาเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา หาดใหญ่ถอได้ว่าเป็นเมืองที่ ื ใหญ่ที่สุดในภาคใต้เนื่องจากเป็นศูนย์กลางทางเศรษฐกิจ การ ค้า เป็นชุมทางรถไฟ ศูนย์กลางทางด้านคมนาคม และการ คมนาคมขนส่งที่สำาคัญของภาคใต้ ด้วยศักยภาพที่โดดเด่น และถึงพร้อมด้วยคุณลักษณะรวมไปถึงวิสัยทัศน์ ที่ก้าวไกลของผู้บริหารภายใต้ การนำาของ นายเคร่ง สุวรรณ วงศ์ ทำาให้เทศบาลเมืองหาดใหญ่ได้ยกฐานะเป็น “เทศบาล นครหาดใหญ่”
  • 3.
    สภาพภูมิอากาศและภูมประเทศ ิ นครหาดใหญ่ตั้งอยูในเขตอิทธิพลของลมมรสุมเมืองร้อน ่ มีลมมรสุมพัดผ่านประจำาทุกปี คือ ลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ เริ่มตั้งแต่เดือนตุลาคม ถึงกลางเดือนมกราคม และ ลมมรสุม ตะวันออกเฉียงใต้ เริ่มตั้งแต่กลางเดือนพฤษภาคม ถึงกลาง เดือนตุลาคม จากอิทธิพลของลมมรสุมดังกล่าว ส่งผลให้มีฤดูกาลเพียง 2 ฤดู คือ ฤดูร้อน เริ่มตั้งแต่เดือนธันวาคม ถึงเดือนพฤษภาคม ซึงจะเป็นช่วงที่ว่างของลมมรสุมจะเริ่มตั้งแต่หลังจากหมดมรสุม ่ ตะวันออก เฉียงเหนือแล้ว อากาศจะเริ่มร้อนและอากาศจะมี อุณหภูมิสูงสุดในเดือนเมษายน แต่อากาศจะไม่ร้อนมากนัก เนื่องจากตั้งอยู่ใกล้ทะเล และฤดูฝน เริ่มตังแต่เดือนมิถนายนถึง ้ ุ เดือนพฤศจิกายน
  • 4.
    เปรี ย บเทีย บความเสี ย หายจากอุ ท กภั ย ของเทศบาลนครหาดใหญ่ พ.ศ.2543 กั บ พ.ศ.2553 ามเสียหายจากอุทกภัยของเทศบาลนครหาดใหญ่ พ.ศ.2543
  • 5.
    วิเคราะห์โครงสร้าง ศูนย์ป้องกันและบรรเทาอุทกภัย เทศบาล นครหาดใหญ่ปี 2553 ผู้อำานวยการศูนย์ ป้องกันและบรรเทา อุทกภัย (นายก เทศมนตรี) คณะกรรมการป้องกันและบรรเทา อุทกภัย ประกอบไปด้วย หัวหน้าส่วนราชการ ข้าราชการการเมือง สำานักชลประทาน ที่16 ศูนย์อุตุนิยมวิทยาภาคใต้ฝั่งตะวัน ศูนย์อำานวย ออกกย์ฯลฯ ศูน อำานวย ศูนย์อำานวย ศูนย์อำานวย การย่อยเขต การย่อยเขต การย่อยเขต การย่อยเขต 1 โรงเรียน 2 บ้านพักครู 3โรงเรียน 4 โรงเรียน เทศบาล ผู้ เทศบาล 3 เทศบาล 4ผู้ เทศบาล 2 อำานวยการ ผู้อำานวยการ อำานวยการ ผู้อำานวยการ ศูนย์ย่อย : ศูนย์ย่อย : รองนายก ศูนย์ย่อย : ศูนย์ย่อย : รองนายก เทศมนตรี รองนายก รองนายก
  • 6.
    ศูนย์ป้องกันและบรรเทาอุทกภัย เทศบาลนครหาดใหญ่ โครงสร้างการทำางาน เป็นแบบราชการ •มีทีมงานข้ามหน่วยงาน ทำางานเป็น Project โดยศูนย์ป้องกันฯได้ดึงเอาหัวหน้าศูนย์ ราชการอื่นๆมาทำางานร่วมกันเป็นคณะอนุกรรมการประเมินสถานการณ์ กระบวนการทำางาน •เป็นแบบมุ่งสัมฤทธิ์ผล เพื่อความรวดเร็วและสามารถแก้ไขสถานการณ์ได้ทันท่วงที โดย กระจายศูนย์ประสานจากส่วนกลางที่เทศบาลนครหาดใหญ่ ออกไปเป็น 4 ศูนย์ ครอบคลุมพืนที่ที่ประสบอุทกภัย ้ ข้อเสนอแนะ •ควรมีการบูรณาการกับหน่วยงานภายนอก วิเคราะห์โครงสร้าง ศูนย์ป้องกันและ บรรเทาอุทกภัย เทศบาลนครหาดใหญ่ ปี 2554 โครงสร้างภารกิจ •มีลักษณะเป็นแบบเดียวกันกับ ปี 2553 กระบวนการทำางาน •กระบวนการทำางานหลักเป็นแบบเดียวกับ ปี 2553 แต่มีการเพิ่มการบูรณาการ การ ทำางานกับหน่วยงานภายนอก เช่น สำานักชลประทาน ที่ 16 สำานักอุตุนิยมวิทยา ภาค ตะวันออก และเทศบาลใกล้เคียง
  • 7.
    วิเคราะห์โครงสร้างศูนย์ปี นและบรรเทาอุทกภัย เทศบาลนครหาดใหญ่ ศูนย์ป้องกั 2553 โครงสร้างการทำางานของศูนย์เป็นโครงสร้างการทำางานแบบ ราชการซึ่งมีทีมงานข้ามหน่วยงานดังจะเห็นได้ว่าศูนย์ดังกล่าวได้ดง ึ หัวหน้าศูนย์ราชการต่างๆและข้าราชการการเมืองมาทำางานร่วมกัน เป็น คณะอนุกรรมการประเมินสถานการณ์นำ้า ทั้งนี้เพื่อเป็นการรวบรวมทรัพยากร บุคคลที่มีความรู้ความสามารถในด้านต่างๆเพื่อการตัดสินใจ เช่น ผูอำานวย ้ การสำานักชลประทาน ผู้อำานวยการศูนย์อุตุนยมวิทยาฝังตะวันออก ิ ่ ผูว่าราชการจังหวัดเป็นต้น โดยรูปแบบการทำางานนั้นเป็นการดำาเนินงานใน ้ สถานการณ์ฉุกเฉิน ซึ่งแตกต่างจากรูปแบบการทำางานของเทศบาลนครหาดใหญ่ปกติ ทีการทำางานจะเป็นแบบราชการเน้นการทำางานตามสายการบังคับบัญชา ่ แต่การทำางานในสถานการณ์นจะมุ่งเน้นผลสัมฤทธิ์ ให้การจัดการต่างๆเป็น ี้ ไปอย่างรวดเร็วโดยมีการกระจายศูนย์ประสานงานไปตามเขตต่างๆจำานวน 4 เขต ครอบคลุมพื้นที่นำ้าท่วมโดยให้รองนายกเทศมนตรีเป็นผูอำานวยการ ้ ศูนย์ทำาให้งานประสานร่วมกับประชาชน ผูเป็นเจ้าของพื้นที่และเป็นผู้ ้ ประสบปัญหาโดยตรง ซึ่งนอกจากจะได้การทำางานทีรวดเร็วแล้วนันก็ยัง ่ ้ เป็นการแก้ปัญหาที่ตรงจุดและตรงกับความต้องการได้รับความช่วยเหลือ
  • 8.
    การดำาเนินงานแบบบูรณาการ ชลประทาน อุตนิยมวิทยาภาคใต้ ฝั่งตะวัน ุ ทรัพยากรนำ้า ออก ที่ 16 ภาค 8 ระดับนำ้า ศูนย์วิทยุทอง ้ สภาวะ คลองและนำ้า ถินต่างๆ ในลุ่ม ่ อากาศ ท่วม นำ้า ศูนย์วิทยุ เทศบาล ศูนย์ป้องกันและ ชมรมวิทยุ กุญชร และ บรรเทาอุทกภัย สมัครเล่น มณโท ของหาดใหญ่ ป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย จังหวัดสงขลา
  • 9.
    ศูนย์ป้องกันและบรรเทาอุทกภัย เทศบาลนครหาดใหญ่ อย่างไรก็ตามผลการดำาเนินงานของศูนย์นั้นเมื่อเทียบกับนำ้าท่วมทีผ่านมา ่ ถือได้ว่าประสบความสำาเร็จในระดับหนึ่ง ปริมาณความเสียหายและระยะ เวลาที่นำ้าท่วมน้อยกว่าปี 2543 ทั้งๆทีมีปริมาณมากกว่าปี 2543 สะท้อนถึง ่ การดำาเนินการป้องกับและบรรเทาสาธารณภัยทีถูกทาง่ การจัดตั้งศูนย์ป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย ปี 2553 นั้นเป็นการจัดตั้งเมื่อใกล้กับสถานการณ์นำ้าท่วม เป็นภารกิจเฉพาะ ที่ตั้งขึ้นมาแก้ปัญหาในแต่ละครั้งไป รวมถึงการบริหารจัดการภารกิจนี้เน้นการจัดการที่หน่วย งานและร่วมกับชุมชนเท่านันซึ่งทำาให้การบริหารจัดการ ้ สถานการณ์เป็นไปอย่างรวดเร็วแต่ศนย์ป้องกันและ ู บรรเทายังจาดการบูรณาการกับหน่วยงานภายนอกเพราะ ปัจจัยทีส่งผลกระทบต่อการเตรียมความพร้อมในการรับมือนำ้าท่วม ่ อย่างไรก็ตามผลการดำาเนินงานของศูนย์นั้นเมื่อเทียบกับนำ้าท่วมทีผ่านมา ่ ถือได้ว่าประสบความสำาเร็จในระดับหนึ่ง ปริมาณความเสียหายและระยะ เวลาที่นำ้าท่วมน้อยกว่าปี 2543 ทั้งๆทีมีปริมาณมากกว่าปี 2543 สะท้อนถึง ่
  • 10.
    ศูนย์ป้องกันและบรรเทาอุทกภัตั้งเทศบาลนครหาดใหญ่ การจัดย ศูนย์ป้องกันและ บรรเทาสาธารณภัยปี 2553 นัน ้ เป็นการจัดตั้งเมื่อใกล้กับสถานการณ์ นำ้าท่วมเป็นภารกิจเฉพาะ ที่ตั้งขึ้นมา แก้ปัญหาในแต่ละครั้งไป รวมถึงการ บริหารจัดการภารกิจนีเน้นการจัดการ ้ ที่หน่วยงานและร่วมกับชุมชนเท่านั้น ซึ่งทำาให้การบริหารจัดการ สถานการณ์เป็นไปอย่างรวดเร็วแต่ ศูนย์ป้องกันและบรรเทายังจาดการ บูรณาการ กับหน่วยงานภายนอก เพราปัจจัยที่ส่งผลกระทบต่อการเตรี ซึ่งต้องอาศัยความร่วมมือจากหน่วยมความพร้อมในการรับมือนำ้าท่วมนัน ยงานอืนๆอีกด้วย เช่น สำานัก ่ ้ อุตนิยมวิทยา สำานักระบายนำ้า หรือแม้ีกหลายปัจจัย ุ มีอ กระทั่งเทศบาลข้างเคียง ดังนันถึง ้ แม้ว่าการดำาเนินการของศูนย์จะประสบความสำาเร็จก็ตามแต่หากมีการเต รียมความพร้อมของทรัพยากรให้รอบด้านและครอบคลุมทั้งทรัพยากร บุคคล งบประมาณ และความรู้
  • 11.
    ศูนย์ป้องกันและบรรเทาอุทกภัย เทศบาลนครหาดใหญ่ วิเคราะห์โครงสร้างศูนย์ปี 54 โครงสร้างการดำาเนินงานและกระบวนการทำางานของปี54 เหมือนกับ โครงสร้างการทำางานของปี53 เพียงแต่ปี 54 เพิ่มการบูรณาการกับหน่วยงาย ภายนอก อันเป็นประโยชน์ต่อศูนย์ที่ทำาให้ศูนย์มีขอมูลประกอบการเตรียมความ ้ พร้อมในการตัดสินใจเช่น ข้อมูลปริมาณนำ้าฝนจากกรมอุตุนิยมวิทยาภาคตะวัน ออก ข้อมูลการระบายนำ้าจากสำานักชลประทาน ข้อมูลสถานการณ์นำ้าท่วมจาก เทศบาลใกล้เคียง เป็นต้น ภารกิจการดำาเนินงานของศูนย์ แบ่งเป็น 2 ศูนย์ คือ 1.ศูนย์อำานวยการป้องกันและบรรเทาอุทกภัย มีหน้าที่ คือ อำานวยการสัง ่ งานกับเจ้าหน้าที่ปฏิบติงานทุกระดับเป็นศูนย์กลางในการประสานงาน กับหน่วย ั งานภาครัฐและภาคเอกชน เป็นศูนย์กลางในการแจ้งข้อมูลข่าวสารในการเตือนภัย ให้กบประชาชนให้การสนับสนุนกำาลังพล เครื่องมือเครื่องใช้ ในการออกปฏิบติ ั ั การขณะเกิดเหตุและฟืนฟูและบูรณาการหลังเกิดเหตุติดตามศูนย์อำานวยการย่อย ้ ในแต่ละเขตสถานที่ดำาเนินการ: เทศบาลนครหาดใหญ่
  • 12.
    ศูนย์ป้องกันและบรรเทาอุทกภัย เทศบาลนครหาดใหญ่ 2.ศูนย์อำานวยการย่อยในแต่ละเขต แจ้งข้อมูลข่าวสารของการปฏิบติงานภายในเขตต่อศูนย์อำานวยการรับคำา ั สังในการออกปฏิบติงาน รวมถึงตลอดจนขอใช้อุปกรณ์เครื่องมือ เครื่องจักกล ่ ั ต่างๆจากศูนย์อำานวยการ เตรียมสถานที่อพยพ เครื่องอุปโภคและบริโภคสำาหรับ ประชาชนผู้ประสบภัย จัดยานพาหนะและเครื่องมือช่วยเหลือและอพยพผู้ประสบ ภัย อำานวยความสะดวกให้ประชาชนในการให้บริการต่างๆ สถานที่ดำาเนินการ: มีทั้งหมด 4 เขต คือ ร.ร.เทศบาล 3 , บ้านพักครู เทศบาล , ร.ร.เทศบาล 4 และ ร.ร.เทศบาล 2
  • 15.
    ศูนย์ป้องกันและบรรเทาอุทกภัย เทศบาลนครหาดใหญ่ วิธีการดำาเนินงานของศูนย์ป้องกันและบรรเทาอุทกภัย เทศบาลนครหาดใหญ่ ตรวจวัดปริมาณนำ้าฝน และอัตราการไหลของนำ้าในคลองอู่ตะเภาและคลองสาขา ส่งข้อมูลที่ได้จากการตรวจวัดไปยังสำานักชลประทานที่ 16 เพื่อวิเคราะห์คาดการณ์สภาวะ นำ้าหลากที่จะผ่านตัวเมืองล่วงหน้า ผลการวิเคราะห์จะถูกส่งไปยัง จังหวัดสงขลา เทศบาล นครหาดใหญ่และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อดำาเนินการ ในการรายงานแจ้งเตือนภัยนำ้าท่วม แก่ประชาชนการรายงานสถานการณ์นำ้าและการแจ้งเตือนจะรายงานผ่านสื่อประชาสัมพันธ์ ของเทศบาลนครหาดใหญ่และหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง สัญลักษณ์ในการแจ้งเตือนภัย ธงเขียว แจ้งสภาวะปกติ ธงเหลือง ระดับนำ้าตำ่ากว่าตลิ่งน้อยกว่า 1.50 เมตร ให้ติดตาม ข่าวสารอย่างใกล้ชิด ธงแดง จะเกิดนำ้าท่วมภายใน 6-30 ชม.ข้าง หน้า ให้อพยพ เคลื่อนย้ายสิ่งของและย้ายไปอยู่ ในที่ที่ปลอดภัย ธงแดง + ไซเรน+ พลุ จะเกิดนำ้าท่วมฉับ พลันภายใน 3-6 ช.ม. ให้ย้ายไปอยู่ที่ปลอดภัยทันที
  • 16.
    ช่องทางในการแจ้งข่าวสารแก่ประชาชน สายด่วนกุญชร 1559 ป้ายอักษรไฟวิ่ง รถประชาสัมพันธ์ (VMS) โทร. สถานีวิทยุ 96.0 074-200000 0 MHz 74-200191 ประชาชน hatyaicityclimate.org วิทยุสมัครเล่น hatyaicity.go.th ศูนย์วิทยุ (เครือง ่ ธงแจ้งเตือน แดง) ความถี่ อุทกภัย 245.325 SMS 089-876-1559
  • 17.
    ศูนย์ป้องกันและบรรเทาอุทกภัย เทศบาลนครหาดใหญ่ วิเคราะห์ศูนย์ปฏิบัติการป้องกันและบรรเทาอุกภัยหาดใหญ่ โครงสร้างศูนย์ปฏิบัติการป้องกันและบรรเทาอุทกภัย สามารถวิเคราะห์ได้เป็น แบบ Lambda Type เพราะว่า ศูนย์ปองกันและเทาอุทกภัยนั้นจัดตั้งขึ้นเพื่อการบริหาร ้ จัดการภัยพิบัติ
  • 18.
  • 19.
  • 20.
    สรุปการดำาเนินงานของศูนย์ป้องกันและบรรเทาอุทกภัยของ สรุป หาดใหญ่ จากการศึกษาศูนย์ป้องกันและบรรเทาอุทกภัยเทศบาลนคร หาดใหญ่ โดยใช้ทฤษฎีทได้เรียนมาประกอบการวิเคราะห์ทำาให้เห็นว่า ี่ โครงสร้างของศูนย์ป้องกันฯมีลกษณะโครงสร้างแบบราชการมีกระบวนการ ั ทำางานโดยมุ่งสัมฤทธิ์ผล ให้คุณค่าของโครงสร้างอยู่ในรูปแบบ lambda type จะเห็นได้ว่าการดำาเนินการของศูนย์ป้องกันฯมีรูปแบบการทำางานที่ สามารถดำาเนินภารกิจเพื่อป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยให้บรรลุตาม วัตถุประสงค์ได้แต่อย่างไรก็ดีศนย์ป้องกันฯก็ควรมีการพัฒนาปรับปรุงระบบ ู การทำางานให้มีเข้ากับสถานการณ์ที่อาจะเปลี่ยนแปลง เพื่อลดความเสีย หายต่อชีวิตและทรัพย์สินของประชาชนรวมถึงเพื่อให้การช่วยเหลือผู้ ประสบภัยเป็นไปได้อย่างรวดเร็ว ภารกิจของศูนย์ป้องกันถือเป็นองค์การสาธารณะที่สามารถให้ บริการในด้านการป้องกันและบรรเทาอุทกภัยทีจะเกิดขึ้นกับประชาชนใน ่
  • 21.
    ปัจจัยที่ทำาให้ประสบความสำาเร็จ สรุป ศูนย์อำานวยการป้องกันและบรรเทาอุทกภัยมีการวางแผนการปฏิบติการที่ั ดี จึงทำาให้ความเสียหายที่เกิดขึ้นจากนำ้าท่วมครั้งใหญ่ในเทศบาลหาดใหญ่ ในปี 2553 น้อยกว่านำ้าท่วมในปี 2543 โดยในปี 2543 มีรถเสียหายจากนำ้าท่วมเป็นจำานวน 6,000 คัน แต่ในปี 2553 มีรถที่เสียหายจาก นำ้าท่วม 2,000 คัน ศูนย์อำานวยการป้องกันและบรรเทาอุทกภัยมีการปฏิบติงานที่ต่อเนือง มี ั ่ การวางแผนระยะยาว คือ มีการวางแผนหลังจากที่เกิดเหตุการณ์นำ้าท่วมไปแล้ว ก็ จะวางแผนว่าจะทำาอย่างไรที่จะทำาให้นำ้าไม่ท่วมอีก ะเห็นได้ว่า ในปี 2553 นำ้าได้เข้ามาท่วมเทศบาลนครหาดใหญ่ แต่ในปี 2554 ได้มี การป้องกันโดยร่วมมือกับอำาเภอทุ่งครุ เพื่อป้องกันนำ้าท่วม ทำาให้สามารถป้องกัน นำ้าท่วมเทศบาลนครหาดใหญ่ได้ มีการสือสารที่ดีกับหน่วยงานและผู้ประสบภัยที่ดี ่ กล่าวคือ เมื่อเกิดสภาวะนำ้าท่วมทางศูนย์อำานวยการป้องกันและบรรเทาอุทกภัยก็ จะให้สญญาณกับประชาชน ซึ่งประชาชนในพื้นที่ต่างก็รู้ถงสัญลักษณ์ของการ ั ึ เตือนภัยเหล่านี้ โดยถ้าเป็นธงเขียวแสดงถึงความปลอดภัยดี ถ้าเป็นธงเหลือง แสดงถึงระดับนำ้าตำ่ากว่าตลิ่งน้อยกว่า 1.50 เมตร ให้ติดตามข่าวสารอย่างใกล้ชิด ธงแดงแสดงว่าจะเกิดนำ้าท่วม 6-30 ชั่วโมงข้างหน้าให้อพยพเคลื่อนย้ายสิงของ่ และเตรียมเข้าอยู่ในที่ปลอดภัย ถ้าเป็นธงแดง+ไซเลน+พลุ แสดงถึงจะเกิดนำ้า
  • 22.
    สรุป ปัจจัยที่ทำาให้ประสบความล้มเหลว ขาดความร่วมมือในการปฏิบัตงาน เพราะว่า การทำางานของศูนย์ ิ อำานวยการป้องกันและบรรเทาอุทกภัยนั้นจะต้องใช้ข้อมูลในหลายๆส่วนไม่ ว่าจะเป็นข้อมูลจากกรมอุตนิยมวิทยา จากกรมชลประทาน เพื่อมาประเมิน ุ สถานการณ์ว่าจะเกิดนำ้าท่วมหรือไม่ ข้อมูลข่าวสารอาจคลาดเคลือนได้ เพราะข้อมูลที่นำามาใช้ในการ ่ วิเคราะห์สถานการณ์นน จะต้องใช้ข้อมูลจากหลายส่วนเพื่อมาประเมิน ั้ สถานการณ์ ซึ่งข้อมูลเหล่านีอาจจะมีความผิดพลาดและคลาดเคลื่อนได้ ้ ขาดการประชาสัมพันธ์ที่ดีทำาให้เกิดความผิดพลาดและไม่ทั่วถึง เช่น การจุดพลุเตือนภัยจะทำาในกรณีฉุกเฉิน ประชาชนในพื้นที่อาจจะไม่ ได้ยินหรือขนย้ายสิ่งของไม่ทน ทำาให้เกิดความเสียหายขึ้นกับผูที่ไม่รู้เรื่อง ั ้ การแจ้งเตือนภัย