Megabook, profile picture
Uploaded byMegabook
1,590 views

[Phần 1] 10 Bí quyết chinh phục phương pháp giải toán chủ chốt môn Hóa học - Megabook.vn

Tài liệu trình bày phương pháp quy đổi hợp chất, bảo toàn nguyên tố và khối lượng trong hóa học, chủ yếu ứng dụng cho các phản ứng liên quan đến sắt. Một số bài toán cụ thể trong tài liệu giúp giải nhanh các bài toán hóa học và minh họa cho các công thức khác nhau để tính toán. Các bước chi tiết trong quy trình và ví dụ minh họa sẽ giúp người đọc nắm rõ hơn về quy đổi hợp chất trong hóa học.

Embed presentation

Downloaded 163 times
htpp://megabook.vn 1 BÍ QUYẾT 1: PHƯƠNG PHÁP QUY ĐỔI I. c¬ së lý thuyÕt 1) Khi quy ®æi hçn hîp nhiÒu chÊt (VÝ dô: hçn hîp X gåm: Fe, FeO, Fe2O3 và Fe3O4 ...) (tõ 3 chÊt trë lªn) thµnh hçn hîp hai chÊt ( nh-: Fe, FeO hoÆc Fe, Fe2O3 hoÆc….) mét chÊt ( nh-: FexOy hoÆc…) ta ph¶i b¶o toµn sè mol nguyªn tè vµ b¶o toµn khèi l-îng hçn hîp. 2) Cã thÓ quy ®æi hçn hîp X vÒ bÊt kú cÆp chÊt nµo, thËm chÝ quy ®æi vÒ mét chÊt. Tuy nhiªn ta nªn chän cÆp chÊt nµo ®¬n gi¶n cã Ýt ph¶n øng oxi ho¸ khö nhÊt, ®Ó ®¬n gi¶n trong viÖc tÝnh to¸n. 3) Trong qu¸ tr×nh tÝnh to¸n theo ph-¬ng ph¸p quy ®æi ®«i khi ta gÆp sè ©m ( nh- sè mol ©m, khèi l-îng ©m) ®ã lµ do sù bï trõ khèi l-îng cña c¸c chÊt trong hçn hîp, trong tr-êng hîp nµy ta vÉn tÝnh to¸n b×nh th-êng vµ kÕt qu¶ cuèi cïng vÉn tho¶ m·n. 4) Khi quy ®æi hçn hîp X vÒ mét chÊt lµ FexOy th× Oxit FexOy t×m ®-îc chØ lµ oxit gi¶ ®Þnh kh«ng cã thùc( vÝ dô nh-: Fe15O16 , Fe7O8…) 5) Khi quy ®æi hçn hîp c¸c chÊt vÒ nguyªn tö th× tu©n theo c¸c b-íc nh- sau: B-íc 1: quy ®æi hçn hîp c¸c chÊt vÒ cac nguyªn tè t¹o thµnh hçn hîp ®ã B-íc 2: ®Æt Èn sè thÝch hîp cho sè mol nguyªn tö c¸c nguyªn tè trong hçn hîp. B-íc 3: LËp c¸c ph-¬ng tr×nh dùa vµo c¸c ®Þnh luËt b¶o toµn khèi l-îng, b¶o toµn nguyªn tè, b¶o toµn electron… B-íc 4: lËp c¸c ph-¬ng tr×nh dùa vµo c¸c gi¶ thiÕt cña bµi to¸n nÕu cã. B-íc 5: gi¶i c¸c ph-¬ng tr×nh vµ tÝnh to¸n ®Ó t×m ra ®¸p ¸n. 6. Mét sè bµi to¸n ho¸ häc cã thÓ gi¶i nhanh b»ng ph-¬ng ph¸p b¶o toµn khèi l-îng, b¶o toµn nguyªn tè, b¶o toµn e…song ph-¬ng ph¸p quy ®æi còng t×m ra ®¸p ¸n rÊt nhanh, chÝnh x¸c vµ ®ã lµ ph-¬ng ph¸p t-¬ng ®èi -u viÖt, kÕt qu¶ ®¸ng tin cËy, cã thÓ vËn dông vµo c¸c bµi tËp tr¾c nghiÖm ®Ó ph©n lo¹i häc sinh (nh- ®Ò tuyÓn sinh §H-C§ - 2007 - 2008 mµ Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o ®· ra). 7. C«ng thøc gi¶i nhanh. Khi gÆp bµi to¸n d¹ng s¾t vµ hçn hîp s¾t ta ¸p dông c«ng thøc tÝnh nhanh sau: Khi ¸p dông c«ng thøc nµy th× chóng ta cÇn chøng minh ®Ó nhí vµ vËn dông linh ho¹t trong qu¸ ttr×nh lµm c¸c bµi to¸n tr¾c nghiÖm (c«ng thøc ®-îc chøng minh ë ph-¬ng ph¸p b¶o toµn e). a. Tr-êng hîp 1: tÝnh khèi l-îng s¾t ban ®Çu tr-íc khi bÞ «xi hãa thµnh m gam hçn hîp X gåm: Fe, FeO, Fe2O3 và Fe3O4 . hh e Fe 7.m 56.n m (1) 10   , b. Tr-êng hîp 2: tÝnh khèi l-îng m gam hçn hîp X gåm: Fe, FeO, Fe2O3 và Fe3O4 . Fe e hh 10.m 56.n m (2) 7   c. Tr-êng hîp 3: tÝnh khèi l-îng muèi t¹o thµnh khi cho m gam hçn hîp X gåm: Fe, FeO, Fe2O3 và Fe3O4 vµo dung dÞch HNO3 nãng d-. 3 3 3 3 Fe Fe(NO ) Fe , Fe(NO ) m n n ymol m 242.y gam(3) 56    
htpp://megabook.vn 2 d. Tr-êng hîp 4: tÝnh khèi l-îng muèi t¹o thµnh khi cho m gam hçn hîp X gåm: Fe, FeO, Fe2O3 và Fe3O4 vµo dung dÞch H2SO4 ®Æc, nãng d-. 2 4 3 2 4 3 Fe Fe (SO ) Fe , Fe (SO ) m1 n .n x mol m 400.x gam(4) 2 112     Ii. Bµi to¸n ¸p dông: Bµi to¸n 1: (TrÝch ®Ò thi tuyÓn sinh §H C§ Khèi B- 2007) Nung m gam bét s¾t trong oxi thu ®ù¬c 3 gam hçn hîp chÊt r¾n X. Hoµ tan hÕt hçn hîp X trong dung dÞch HNO3 d- tho¸t ra 0.56 lÝt NO (®ktc) lµ s¶n phÈm khö duy nhÊt. Gi¸ trÞ m lµ: A. 2.52 gam B. 1.96 gam. C. 3.36 gam. D. 2.10 gam. Bµi gi¶i: C¸ch 1: Quy hçn hîp chÊt r¾n X vÒ hai chÊt Fe, Fe2O3 Fe + 4HNO3  Fe(NO3)3 + NO + 2H2O 0,025mol 0,025mol  NO 0,56 n 0,025mol 22,4    2 3Fe Om = 3 - 0,025 .56 = 1,6gam  2 3Fe(trongFe O ) 1,6 n 2. 0,02mol 160    mFe = 56(0,025 + 0,02) = 2,52 gam  A ®óng Chó ý: NÕu 2 3Fe(trongFe O ) 1,6 n 0,01mol 160    mFe = 56.(0,035) = 1,96g B sai C¸ch 2: Quy hçn hîp chÊt r¾n X vÒ hai chÊt FeO, Fe2O3 3FeO + 10HNO3  3Fe(NO3)3 + NO + 5H2O 3.0,025 0,025  mFeO = 3.0,025 . 72 = 5,4g  Fe(FeO) 5,4 n 0,075mol 72    2 3Fe Om = 3 - 5,4 = -2,4g  2 3Fe(Fe O ) 2.( 2,4) 4,8 n 0,03mol 160 160       mFe = 56 .(0,075 + (-0,03)) = 2,52 gam  A ®óng Chó ý: + KÕt qu¶ ©m ta vÉn tÝnh b×nh th-êng v× ®©y lµ ph-¬ng ph¸p quy ®æi + NÕu 2 3Fe(Fe O )n 0,015mol   mFe = 56.0,06 = 3,36g  C sai C¸ch 3: Quy hçn hîp chÊt r¾n X vÒ mÆt chÊt lµ Fex Oy 3FexOy + (12x - 2y)HNO3  2Fe(NO3)3 +(3x-2y)NO + (6x -y)H2O 3.0,025 3x 2y 0,025mol  x yFe O 3 3.0,025 n 56x 16y 3x 2y      3 2Fe O x 3 m 200 y 2   
htpp://megabook.vn 3  Fe(oxit) 3.56.3 m 2,52g 200    A ®óng Chó ý: NÕu 2 3Fe O Fe 3.2.56m 160 m 2,1g 160      D sai C¸ch 4: ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh. hh e Fe 7.m 56.n 7.3 56.0,025.3 m 2,52gam 10 10      => A ®óng Bµi to¸n 2: ( TrÝch ®Ò thi tuyÓn sinh §H C§- Khèi A- 2008). Cho 11.36 gam hçn hîp gåm Fe, FeO, Fe2O3 và Fe3O4 ph¶n øng hÕt víi dung dÞch HNO3 lo·ng d- thu ®-îc 1.344 lÝt khÝ NO (s¶n phÈm khö duy nhÊt ë đktc) vµ dung dịch X. C« c¹n dung dÞch X sau ph¶n øng ®-îc m gam muèi khan. Gi¸ trÞ m lµ: A. 34.36 gam. B. 35.50 gam. C. 49.09 gam D. 38.72 gam. Bµi gi¶i. C¸ch 1: Quy ®æi hçn hîp vÒ hai chÊt: Fe, Fe2O3 Hoµ tan hçn hîp víi HNO3 lo·ng d-  1,344 lÝt NO Fe + 4HNO3  Fe(NO3)3 + NO + 2H2O (1) 0,06mol 0,6mol 0,06mol Fe2O3  2Fe(NO3)3 (2) 0,05 0,1mol  NO 1,344 n 0,06mol; 22,4   Tõ (1)  mFe = 56 . 0,06 = 3,36 g  2 3Fe Om 11,36 3,36 8g    2 3Fe O 8 n 0,05mol 160    mX = 242 (0,06 + 0,1) = 38,72g  D ®óng C¸ch 2: Quy hçn hîp vÒ hai chÊt: FeO, Fe2O3 3FeO + 10HNO3  3Fe(NO3)3 + NO + 5H2O 0,18 0,18mol 0,06 Fe2O3  2Fe(NO3)3 -0,01 -0,02  mFeO = 12,96g;  2 3Fe Om 1,6g   3Fe(NO )3m 242(0,18 0,02) 38,72g    D ®óng C¸ch 3: Quy hçn hîp vÒ mét chÊt FexOy 3FexOy + (12x - 2y)HNO3  3xFe(NO3)3 + (3x - 2y)NO + (6x-y)H2O 3.0,06 3x 2y 3.x.0,06 3x 2y 0,06 x yFe O 11,36 0,06.3 n 56x 16y 3x 2y      150x = 160y  x 16 y 15 
htpp://megabook.vn 4  3 3Fe(NO ) 3.16.0,06 m .242 38,72g 3.16 2.15     D ®óng C¸ch 4. ¸p dông ph-¬ng ph¸p quy ®æi nguyªn tö Ta xem 11.36 gam hçn hîp gåm Fe, FeO, Fe2O3 và Fe3O4 lµ hçn hîp cña x mol Fe vµ y mol O. Ta cã: mHH =56x+16y =11,36 (1). MÆt kh¸c qu¸ tr×nh cho vµ nhËn electron nh- sau 0 3 Fe 3e Fe x 3x     0 2 O 2e O y 2y     5 2 N 3e N ...0,18 0,06      ¸p dông §LBT E ta ®-îc: en 2y 0,18 3x, 3x 2y 0,18 (2)      Gi¶i hÖ (1) vµ (2) => x=0,16 mol, y=0,15 mol. 3 3 3 3Fe(NO ) Fe , Fe(NO )n n x 0,16mol m 0,16.242 38,72gam      , D ®óng C¸ch 5: ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh. 3 3 3 3 hh e Fe Fe(NO ) Fe , Fe(NO ) 7.m 56.n 7.11,36 56.0,06.3 m 8,96gam 10 10 8,96 n n 0,16mol m 0,16.242 38,72gam 56           => D ®óng C¸ch 6. LÊy c¸c ®¸p ¸n ®em chia cho khèi l-îng mol cña muèi lµ 242 th× c¸c sè ®Òu lÏ nh-ng chØ cã ®¸p ¸n D lµ sè kh«ng lÏ lµ 0,16 Bµi to¸n 3: Nung 8.4 gam Fe trong kh«ng khÝ, sau ph¶n øng thu ®-îc m gam X gåm Fe, FeO, Fe2O3 và Fe3O4 . Hoµ tan m gam hçn hîp X b»ng HNO3 d-, thu ®-îc 2.24 lÝt khÝ NO2 (®ktc) lµ s¶n phÈm khö duy nhÊt. Gi¸ trÞ m lµ: A. 11.2 gam. B. 25.2 gam. C. 43.87 gam D. 6.8 gam. Bµi gi¶i. - C¸ch 1: + Sö dông ph-¬ng ph¸p quy ®æi, Quy ®æi hçn hîp X vÒ hai chÊt Fe vµ Fe2O3 hoµ tan hçn hîp X vµo dung dÞch HNO3 d- ta cã: Fe + 6HNO3  Fe(NO3)3 + 3NO2 + 3H2O: 2NOn 0,1mol 0,1/3  0,1  Sè mol cña nguyªn tö Fe t¹o oxit Fe2O3 lµ: Fe 8,4 0,1 0,35 n (mol) 56 3 3     2 3Fe O Fe 1 0,35 n n 2 2.3   VËy 2 3X Fe Fe O 0,1 0,35 33,6 m m m .56 .160 11,2g 3 6 3        A ®óng Chó ý: + NÕu 2 3Fe O Fe X 0,35 0,35 n n m (56 160) 25,2g 3 3        B sai
htpp://megabook.vn 5 + NÕu 2 3Fe O Fe X 0,35 0,35 n 2n 2. m (56 320) 43,87g 3 3        C sai + NÕu kh«ng c©n b»ng pt : 2Fe NO Fe 8,4 n n 0,1mol n 0,1 0,05mol 56        mX = 0,05 (56 + 80) = 6,8  D sai TÊt nhiªn mX > 8,4 do vËy D lµ ®¸p ¸n v« lý) - C¸ch 2: Quy ®æi hæn hîp X vÒ hai chÊt FeO vµ Fe2O3 FeO + 4HNO3  Fe(NO3)3 + NO2 + 2H2O 0,1 0,1  Fe 8,4 n 0,15mol 56   Ta cã: 22Fe O 2FeO 0,15mol 0,1 0,1mol     2 2 2 3 h X 4Fe 3O 2Fe O m 0,1.72 0,025.160 11,2g 0,05 0,025mol          A ®óng Chó ý: VÉn cã thÓ quy ®æi hçn hîp X vÒ hai chÊt (FeO vµ Fe3O4) hoÆc (Fe vµ FeO) hoÆc (Fe vµ Fe3O4) nh-ng viÖc gi¶i trë nªn phøc t¹p h¬n, cô thÓ lµ ta ph¶i ®Æt Èn sè mol mçi chÊt, lËp hÖ ph-¬ng tr×nh, gi¶i hÖ ph-¬ng tr×nh hai Èn sè). C¸ch 3: Quy hçn hîp X vÒ mét chÊt FexOy: FexOy + (6x - 2y) HNO3  xFe(NO3)3 + (3x - 2y) NO2 + (3x -y) H2O 0,1 3x 2y mol 0,1mol ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè s¾t:  Fe 8,4 0,1.x x 6 n 56 3x 2y y 7      VËy c«ng thøc quy ®æi lµ: Fe6O7 (M = 448) vµ 6 7Fe O 0,1 n 0,025mol 3.6 2.7     mX = 0,025 . 448 = 11,2g  A ®óng NhËn xÐt: Quy ®æi hçn hîp gåm Fe, FeO, Fe3O4, Fe2O3 vÒ hçn hîp hai chÊt FeO, Fe2O3 lµ ®¬n gi¶n nhÊt. C¸ch 4: ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh. hh e Fe e Fe hh 7.m 56.n 10.m 56.n m m 10 7      trong ®ã mFe lµ khèi l-îng s¾t, mhh lµ khèi l-îng cña hçn hîp c¸c chÊt r¾n s¾t vµ «xit s¾t, ne lµ sè mol e trao ®æi. C«ng thøc nµy ®-îc chøng minh trong c¸c ph-¬ng ph¸p b¶o toµn e.. Ta cã; Fe e hh 10.m 56.n 10.8,4 56.0,1. m 11,2gam 7 7      =>A ®óng Bµi to¸n 4: Nung m gam Fe trong kh«ng khÝ, sau mét thêi gian ta thu ®-îc 11,2 gam hçn hîp chÊt r¾n X gåm Fe, Fe2O3, Fe3O4, FeO. Hoµ tan hÕt 11,2g hçn hîp chÊt r¾n X vµo dung dÞch HNO3 d- thu ®-îc 2,24 lÝt khÝ NO2 (®ktc) lµ s¶n phÈm khö duy nhÊt. Gi¸ trÞ m lµ: A: 7,28gam B: 5,6gam C: 8,40gam D: 7,40gam Bµi gi¶i: C¸ch 1: T-¬ng tù nh- vÝ dô 1, ®èi víi c¸ch 1 - Quy vÒ hçn hîp X vÒ hai chÊt Fe vµ Fe2O3:
htpp://megabook.vn 6 3 3 3 2 2Fe 6HNO Fe(NO ) 3NO 3H O 0,1 0,1 3      Sè mol cña nguyªn tö Fe t¹o oxit Fe2O3 lµ: 2 3Fe Fe O m 0,1 1 m 0,1 n mol n 56 3 2 56 3                 VËy mX = mFe + 2 3Fe Om  0,1 1 m 0,1 11,2 56. .160 3 2 56 3          m = 8,4  C ®óng C¸ch 2: T-¬ng tù c¸ch 2 quy ®æi hçn hîp X vÒ FeO vµ Fe2O3  m = 8,4 g C¸ch 3: T-¬ng tù c¸ch 3 quy ®æi hçn hîp X vÒ FexOy  m = 8,4 g C¸ch 4: ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh. hh e Fe 7.m 56.n 7.11,2 56.0,1 m 8,4gam 10 10      => C ®óng Bµi to¸n 5: Hoµ tan hÕt m gam hçn hîp X gåm Fe, Fe2O3, Fe3O4 trong dung dÞch HNO3 ®Æc nãng thu ®-îc 4,48 lÝt khÝ mµu n©u duy nhÊt (®ktc). C« c¹n dung dÞch sau ph¶n øng thu ®-îc 145,2gam muèi khan, gi¸ trÞ m lµ: A: 78,4g B: 139,2g C: 46,4g D: 46,256g Bµi gi¶i: ¸p dông ph-¬ng ph¸p quy ®æi: Quy hçn hîp X vÒ hçn hîp hai chÊt C¸ch 1: Quy hçn hîp X vÒ 2 chÊt Fe vµ Fe2O3: Hoµ tan hçn hîp X vµo dung dÞch HNO3 ®Æc nãng d-. Ta cã: Fe + 6HNO3  Fe(NO3)3 + 3NO2 + 3H2O (1) 0,2/3 0,2/3 0,2 Fe2O3 + 6HNO3  2Fe(NO3)3 + 3H2O (2) Ta cã: 2NO 4,48 n 0,2mol 22,4   ; 3 3Fe(NO ) 145,2 n n 0,6mol 242   muèi khan  Tõ pt (2): 2 3 3 3Fe O Fe(NO ) 1 1 0,2 0,8 n n 0,6 (mol) 2 2 3 3           2 2 3Fe Fe Oh X 0,2 0,8 m m n .56 .160 46,4g 3 3       C ®óng NÕu 2 2 3Fe Fe Oh X m m n 0,66.56 0,266.160 46,256g      D sai C¸ch 2: Quy hçn hîp X vÒ hçn hîp 2 chÊt FeO vµ Fe2O3 ta cã: 3 3 3 2 2 2 3 3 3 3 2 FeO + 4HNO Fe(NO ) + NO + 2H O (3) 0,2 0,2 0,2 Fe O + 6HNO 2Fe(NO ) +3H O (4) 0,2mol 0,4mol    3 3Fe(NO ) 145,2 n 0,6mol 242   , mX = 0,2 (72 + 160) = 46,4gam  C ®óng Chó ý: + NÕu tõ (4) kh«ng c©n b»ng  2 3Fe On 0,4mol
htpp://megabook.vn 7  mX = 0,2 (72 + 2 . 160) = 78,4 gam  A sai C¸ch 3: Quy hçn hîp X vÒ mét chÊt lµ FexOy: FexOy + (6x -2y) HNO3  xFe(NO3)3 + (3x - 2y)NO2 + (3x - y) H2O 0,2 3x 2y 0,6 0,2 ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè Fe: 0,2 0,6 3x 2y x    6y= 8x  x 3 y 4   Fe3O4  2 h 0,2 m .232 46,4g 3.3 4.2     C ®óng Chó ý: + NÕu mhh = 0,6  232 = 139,2 g  B sai C¸ch 4: ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh. 3 3Fe Fe(NO ) 145,2 n n 0,6mol 242    => mFe = 0,6.56=33,6 gam Fe e hh 10.m 56.n 10.33,6 56.0,2 m 46,4gam 7 7      => C ®óng Bµi to¸n 6: Hoµ tan hoµn toµn 49.6 gam hh X gåm Fe, FeO, Fe2O3 và Fe3O4 b»ng H2SO4 ®Æc, nãng thu ®-îc dung dÞch Y vµ 8.96 lÝt khÝ SO2(®ktc). Thµnh phÇn phÇn tr¨m vÒ khèi l-îng cña oxi trong hçn hîp X vµ khèi l-îng muèi trong dung dÞch Y lÇn l-ît lµ: A. 20.97% vµ 140 gam. B. 37.50% vµ 140 gam. C. 20.97% vµ 180 gam D.37.50% vµ 120 gam. Bµi gi¶i: C¸ch 1: + Quy hçn hîp X vÒ hai chÊt FeO vµ Fe2O3 ta cã: 49,6gam 2 4 2 4 3 2 2 2 3 2 4 2 4 3 2 2FeO 4H SO Fe (SO ) SO 4H O 0,8 0,4 0,4mol Fe O 3H SO Fe (SO ) 3H O 0,05 0,05                    2 3 2 3 Fe O Fe O m 49,6 0,8.72 8g 8 n 0,05mol 160           noxi (X) = 0,8 + 3.(-0,05) = 0,65mol  O 0,65.16.100 %m 20,97% 49,6    A vµ C 2 4 3Fe (SO )m [0,4 ( 0,05)).400 140gam     A ®óng Chó ý: + NÕu 2 4 3Fe (SO )m (0,4 0,05).400 180g    C sai + T-¬ng tù quy ®æi vÒ hai chÊt kh¸c… C¸ch 2. ¸p dông ph-¬ng ph¸p quy ®æi nguyªn tö Ta xem 49,6 gam hçn hîp gåm Fe, FeO, Fe2O3 và Fe3O4 lµ hçn hîp cña x mol Fe vµ y mol O. Ta cã: mHH =56x+16y =49,6 (1). MÆt kh¸c qu¸ tr×nh cho vµ nhËn electron nh- sau
htpp://megabook.vn 8 0 3 Fe 3e Fe x 3x     0 2 O 2e O y 2y     6 4 S 2e S ...0,8 0,4      ¸p dông §LBT E ta ®-îc: en 2y 0,18 3x, 3x 2y 0,8 (2)      Gi¶i hÖ (1) vµ (2) => x=0,7 mol, y=0,65 mol. 2 4 3 2 4 3 Fe (SO ) Fe Fe (SO ) 0,65.16 1 %O 100% 20,97%,n n 0,35mol 249,6 2 m 0,35.400 140gam A dung         C¸ch 3: ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh. hh e Fe 7.m 56.n 7.49,6 56.0,4.2 m 39,2gam 10 10      49,6 39,2 %O .100 20,97% 49,6    2 4 3 2 4 3Fe (SO ) Fe Fe (SO ) 1 39,2 n n 0,35mol,m 0,35.400 140gam 2 56.2      => A ®óng Bµi to¸n 7: §Ó khö hoà n toà n 3,04 gam hçn hîp X gåm FeO, Fe3O4, Fe2O3, cÇn 0,05 mol H2. MÆt kh¸c hoà tan hoà n toà n 3,04 gam hçn hîp X trong dung dÞch H2SO4 ®Æc nãng th× thu ®-îc thÓ tÝch V ml SO2 (®ktc). Gi¸ trÞ V(ml) là: A.112 ml B. 224 ml C. 336 ml D. 448 ml. Bµi gi¶i: C¸ch 1: Quy ®æi hçn hîp X vÒ hçn hîp hai chÊt FeO vµ Fe2O3 víi sè mol lµ x, y Ta cã: 0 t 2 2FeO H Fe H O   (1) x x x Fe2O3 + 3H2  2Fe + 3H2O (2) y 3y 2y Tõ (1) vµ (2) ta cã: x 3y 0,05 x 0,02mol 72x 160y 3,04 y 0,01mol           2FeO + 4 H2SO4  Fe2(SO4)3 + SO2 + 4H2O (3) 0,02mol 0,01mol VËy 2SOV 0,01  22,4 = 0,224 lÝt hay 224ml  B ®óng Chó ý: NÕu (3) kh«ng c©n b»ng: 2SOV = 0,02  22,4 = 0,448 lÝt = 448ml  D sai C¸ch 2: ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh. O H2 On n 0,05mol,m 0,05.16 0,8gam    mFe = m«xit – mO =2,24 gam => e 2 10.22,4 7.3,04 n 0,01mol,Vso 0,01.22,4 0,224lit 224ml 56.2        B ®óng
htpp://megabook.vn 9 Bµi to¸n 8: Hỗn hợp X gåm Fe, FeO, Fe2O3 và Fe3O4 víi sè mol mçi chÊt lµ 0.1 mol hoµ tan hÕt vµo dung dÞch Y gåm ( HCl, H2SO4 lo·ng) d- thu ®-îc dung dÞch Z. Nhá tõ tõ dung dÞch Cu(NO3)2 1M vµo dd Z cho tíi khi ngõng tho¸t khÝ NO. ThÓ tÝch dung dÞch Cu(NO3)2 cÇn dïng vµ thÓ tÝch khÝ tho¸t ra ë ®ktc thuéc ph-¬ng ¸n nµo: A. 50 ml vµ 6.72 lÝt B. 100 ml vµ 2.24 lÝt. C. 50 ml vµ 2.24 lÝt D. 100 ml vµ 6.72 lÝt. Bµi gi¶i: Quy hçn hîp 0,1 mol Fe2O3 vµ 0,1 mol FeO thµnh 0,1 mol Fe3O4 Hçn hîp X gåm: Fe3O4 mol: Fe(0,2mol) + dung dÞch Y Fe3O4 + 8H+  Fe2+ + 2Fe3+ + 4H2O (1) 0,2mol 0,2 0,4mol Fe + 2H+  Fe2+ + H2 (2) 0,1 0,1 D2 Z (Fe2+ : 0,3mol; Fe3+ : 0,4mol) + Cu(NO3)2 (3) 2 3 3 23Fe NO 4H 3Fe NO 2H O          (4) 0,3 0,1 0,1 VNO = 0,1  22,4 = 2,24 lÝt; 3 2 3 Cu(NO ) NO 1 n n 0,05mol 2   2 3 2d Cu(NO ) 0,05 n 0,05 1   lÝt (hay 50ml)  C ®óng Chó ý: + NÕu 3 2 3 23 Cu(NO ) Cu(NO )NO n n 0,1mol V 100ml     B sai + Tõ (4) nÕu kh«ng cÇn b»ng: VNO = 0,3  22,4 = 6,72 lÝt  A sai Bµi to¸n 9: Nung x mol Fe vµ 0,15 mol Cu trong kh«ng khÝ mét thêi gian thu ®-îc 63,2 gam hçn hîp chÊt r¾n. Hoµ tan hoµn toµn hçn hîp chÊt r¾n trªn b»ng H2SO4 ®Æc, nãng, d- thu ®-îc dung dÞch Y vµ 6,72 lÝt khÝ SO2(®ktc). Gi¸ trÞ cña x mol lµ: A. 0,7 mol B. 0,3 mol C. 0,45 mol D. 0,8 mol Bµi gi¶i. Xem hçn hîp chÊt r¾n lµ hçn hîp cña x mol Fe , 0,15 mol Cu vµ y mol O. Ta cã: mHH=56x + 64.0,15 +16y=63,2 56x+16y=53,6 (1) MÆt kh¸c qu¸ tr×nh cho vµ nhËn electron nh- sau 0 3 0 2 Fe 3e Fe Cu 2e Cu x 3x 0,15 0,3         0 2 O 2e O y 2y     6 4 S 2e S ...0,6 0,3      ¸p dông §LBT E ta ®-îc: en 3x 0,3 0,6 2y, 3x 2y 0,3 (2)       Gi¶i hÖ (1) vµ (2) => x=0,7 mol, y=0,9 mol. A ®óng
htpp://megabook.vn 10 Bµi to¸n 10. Hoµ tan hÕt m gam hçn hîp X gåm Fe, FeS , FeS2, vµ S b»ng HNO3 nãng d- thu ®-îc 9,072 lÝt khÝ mµu n©u duy nhÊt (đktc, s¶n phÈm kh- duy nhÊt ) vµ dung dÞch Y. Chia dung dÞch Y thµnh 2 phÇn b»ng nhau. PhÇn 1 cho t¸c dông víi dung dÞch BaCl2 d- thu ®-îc 5,825 gam kÕt tña tr¾ng. PhÇn 2 tan trong dung dÞch NaOH d- thu ®-îc kÕt tña Z, nung Z trong kh«ng khÝ ®Õn khèi l-îng kh«ng ®æi ®-îc a gam chÊt r¾n. Gi¸ trÞ cña m vµ a lÇn l-ît lµ: A. 5,52 gam vµ 2,8 gam. B. 3,56 gam vµ 1,4 gam. C. 2,32 gam vµ 1,4 gam D. 3,56 gam vµ 2,8 gam. Bµi gi¶i. Xem hçn hîp chÊt r¾n X lµ hçn hîp cña x mol Fe u vµ y mol S. Qu¸ tr×nh cho vµ nhËn electron nh- sau 0 3 Fe 3e Fe x 3x x     0 6 S 6e S y 6y y      5 4 N 1e N ...0,405 0,405mol      ¸p dông §LBT E ta ®-îc: 2e NO 9,072 n 3x 6y n 0,405mol, 3x 6y 0,405 (1) 22,4         MÆt kh¸c trong 1/2 dung dÞch Y: 0 2 4 3 3OH t 23 3 6 Ba2 4 4 BaSO Fe Fe(OH) (Z) Fe O x x mol ................................ mol 2 4 S(SO ) BaSO y y mol..................... mol 2 2 y 5,825 n 0,025mol y 0,05mol 2 233                Thay vµo (1) ta ®-îc x=0,035 mol m = mX=56x+32y=56.0,035+32.0,05=3,56 gam 2 3Fe O x 0,035 a m .160 .160 1,4gam 4 4     => B ®óng. iii. bµi tËp tù gi¶i Bµi 1: Hoµ tan hÕt m gam hçn hîp X gåm FeO, Fe2O3 và Fe3O4 b»ng HNO3 thu ®-îc 2.24 lÝt khÝ mµu n©u duy nhÊt (đktc). C« c¹n dung dÞch sau ph¶n øng ®-îc 96.8 gam muèi khan. Gi¸ trÞ m lµ: A. 55.2 gam. B. 31.2 gam. C. 23.2 gam D. 46.4 gam. Bµi 2: Hoµ tan 52.2 gam hh X gåm FeO, Fe2O3 và Fe3O4 b»ng HNO3 ®Æc, nãng thu ®-îc 3.36 lÝt khÝ NO2 (đktc). C« c¹n dd sau ph¶n øng ®-îc m gam muèi khan. Gi¸ trÞ m lµ: A. 36.3 gam. B. 161.535 gam. C. 46.4 gam D. 72.6 gam.
htpp://megabook.vn 11 Bµi 3: Vµo thÕ kû XVII c¸c nhµ khoa häc ®· lÊy ®-îc mét mÈu s¾t nguyªn chÊt tõ c¸c m¶nh vì cña thiªn th¹ch. Sau khi ®em vÒ phßng thÝ nghiÖm do b¶o qu¶n kh«ng tèt nªn nã bÞ oxi hãa thµnh m gam chÊt r¾n X gåm Fe vµ c¸c «xit cña nã. §Ó x¸c ®Þnh khèi l-îng cña mÈu s¾t th× c¸c nhµ khoa häc ®· cho m gam chÊt r¾n X trªn vµo vµo dung dÞch HNO3 lo·ng thu ®-îc khÝ NO duy nhÊt vµ dung dÞch muèi Y, c« c¹n dung dÞch muèi Y c©n nÆng 48,4 gam chÊt r¾n khan. MÈu thiªn th¹ch b»ng s¾t nguyªn chÊt ®ã cã khèi l-îng lµ: A. 11,2gam. B. 5,6 gam C. 16,8 gam D. 8,4 gam Bµi 4: Vµo thÕ kû XIX c¸c nhµ khoa häc ®· lÊy ®-îc mét mÈu s¾t nguyªn chÊt tõ c¸c m¶nh vì cña thiªn th¹ch. Sau khi ®em vÒ phßng thÝ nghiÖm c¸c nhµ khoa häc ®· lÊy 2,8 gam Fe ®Ó trong èng thÝ nghiÖm kh«ng ®Ëy n¾p kÝn nã bÞ «xi hãa thµnh m gam chÊt r¾n X gåm Fe vµ c¸c «xit cña nã. Cho m1 gam chÊt r¾n X trªn vµo vµo dung dÞch HNO3 lo·ng thu ®-îc 896 ml khÝ NO duy nhÊt (®ktc) vµ dung dÞch muèi Y, c« c¹n dung dÞch muèi Y c©n nÆng m2 gam chÊt r¾n khan. 1. gi¸ trÞ cña m2 lµ: A. 72,6 gam B. 12,1 gam. C. 16,8 gam D. 72,6 gam 2. gi¸ trÞ cña m1 lµ: A. 6,2gam. B. 3,04 gam. C. 6,68 gam D. 8,04 gam Bµi 5: mét chiÕc kim b»ng s¾t l©u ngµy bÞ oxi hãa, sau ®ã ng-êi ta c©n ®-îc 8,2 gam s¾t vµ c¸c «xit s¾t cho toµn bé vµo dung dÞch HNO3 ®Æc nãng thu ®-îc 4,48 lÝt khÝ mµu n©u duy nhÊt (®ktc) vµ dung dÞch muèi Y, c« c¹n dung dÞch muèi Y thu ®-îc m gam muèi khan. 1. khèi l-îng chiÕc kim b»ng s¾t lµ: A. 6,86 gam. B. 3,43 gam. C. 2,42 gam D. 6.26 gam 2. gi¸ trÞ cña m gam muèi lµ: A. 29,645 gam. B. 29,5724 gam. C. 31,46 gam D. 29,04 gam Bµi 6: C¸c nhµ khoa häc ®· lÊy m1 gam mét m¶nh vì thiªn thach b»ng s¾t nguyªn chÊt do b¶o qu¶n kh«ng tèt nªn nã bÞ oxi hãa thµnh m2 gam chÊt r¾n X gåm Fe vµ c¸c «xit cña nã. §Ó x¸c ®Þnh khèi l-îng cña mÈu s¾t th× c¸c nhµ khoa häc ®· cho m2 gam chÊt r¾n X trªn vµo vµo dung dÞch HNO3 lo·ng d- thu ®-îc 6,72 lÝt khÝ NO duy nhÊt(®ktc) vµ dung dÞch muèi Y, c« c¹n dung dÞch muèi Y c©n nÆng 121 gam chÊt r¾n khan. 1. gi¸ trÞ cña lµ: m1 A. 28 gam B. 56 gam. C. 84 gam D. 16,8 gam 2. gi¸ trÞ cña m2 lµ: A. 32,8 gam. B. 65,6 gam. C. 42,8 gam D. 58,6 gam Bµi 7: c¸c nhµ th¸m hiÓm ®· t×m thÊy mét chÊt r¾n bÞ gÜ s¾t d-íi ®¹i d-¬ng, sau khi ®-a mÈu gØ s¾t ®Ó x¸c ®Þnh khèi l-îng s¾t tr-íc khi bÞ oxi hãa th× ng-êi ta cho 16 gam gÜ s¾t ®ã vµo vµo dung dÞch HNO3 ®Æc nãng d- thu ®-îc 3,684 lÝt khÝ NO2 duy nhÊt(®ktc) vµ dung dÞch muèi X, c« c¹n dung dÞch muèi X c©n nÆng m gam chÊt r¾n khan. 1. khèi l-îng s¾t ban ®Çu lµ: A. 11,200 gam B. 12,096 gam. C. 11,760 gam D. 12,432 gam 2. gi¸ trÞ cña m lµ: A. 52,514 gam. B. 52,272 gam. C. 50,820 gam D. 48,400 gam Bµi 8: cho 12,096 gam Fe nung trong kh«ng khÝ thu ®-îc m1 gam chÊt r¾n X gåm Fe vµ c¸c «xit cña nã. Cho m1 gam chÊt r¾n X trªn vµo vµo dung dÞch H2SO4 ®Æc nãng thu ®-îc 1,792 lÝt khÝ SO2 duy nhÊt (®ktc) vµ dung dÞch muèi Y, c« c¹n dung dÞch muèi Y c©n nÆng m2 gam chÊt r¾n khan. 1. gi¸ trÞ cña m1 lµ: A. 14 gam B. 16 gam. C. 18 gam D. 22,6 gam 2. gi¸ trÞ cña m2 lµ: A. 43,6 gam. B. 43,2 gam. C. 42,0 gam D. 46,8 gam
htpp://megabook.vn 12 Bµi 9: Sau khi khai th¸c quÆng b«xit nh«m cã lÉn c¸c t¹p chÊt: SiO2, Fe, c¸c oxit cña Fe. §Ó lo¹i bá t¹p chÊt ng-êi ta cho quÆng vµo dung dÞch NaOH ®Æc nãng d- thu ®-îc dung dÞch X vµ m gam chÊt r¾n kh«ng tan Y. ®Ó x¸c ®Þnh m gam chÊt r¾n kh«ng tan chiÕm bao nhiªu phÇn trÈmtng quÆng ta cho m gam chÊt r¾n ®ã vµo dung dÞch HNO3 lo·ng d- thu ®-îc 6,72 lÝt khÝ NO duy nhÊt(®ktc) vµ dung dÞch muèi Y, c« c¹n dung dÞch muèi Y c©n nÆng 121 gam chÊt r¾n khan. Gi¸ trÞ cña lµ m1 A. 32,8 gam B. 34,6 gam. C. 42,6 gam D. 36,8 gam Bµi 10: Hßa tan hoµn toµn mét «xit s¾t FexOy b»ng dung dÞch H2SO4 ®Æc nãng thu ®-îc 2,24 lÝt khÝ SO2 duy nhÊt (®ktc) vµ dung dÞch muèi Y, c« c¹n dung dÞch muèi Y c©n nÆng 120 gam chÊt r¾n khan. C«ng thøc ph©n tö cña «xit s¾t lµ: A. FeO B. Fe2O3 C. Fe3O4 D. Kh«ng x¸c ®Þnh ®-îc Bµi 11: Nung y mol Fe trong kh«ng khÝ mét thêi gian thu ®-îc 16,08 gam hçn hîp A gåm 4 chÊt r¾n gåm Fe vµ c¸c «xit s¾t. hßa tan hÕt l-îng hçn hîp A trªn b»ng dung dÞch HNO3 lo·ng d- thu ®-îc 672 ml khÝ NO duy nhÊt(®ktc) vµ dung dÞch muèi. Gi¸ trÞ cña lµ y: A. 0.21 mol B. 0,232 mol. C. 0,426 mol D. 36,8 mol Bµi 12: Hßa tan m gam hçn hîp X bèn chÊt r¾n gåm Fe vµ c¸c «xit s¾t b»ng dung dÞch HNO3 d- thu ®-îc 4,48 lit khÝ NO2 duy nhÊt(®ktc) vµ 145,2 gam muèi khan. Gi¸ trÞ cña lµ m gam: A. 44 gam B. 46,4 gam. C. 58 gam D. 22 gam Bµi 13. §èt ch¸y hoµn toµn 6,48 gam hçn hîp X gåm: FeS , FeS2, S, Cu, CuS, FeCu2S2 th× cÇn 2,52 lÝt «xi vµ thÊy tho¸t ra 1,568 lÝt(®ktc) SO2, mÆt kh¸c cho 6,48 gam X t¸c dông dung dÞch HNO3 nãng d- thu ®-îc V lÝt khÝ mµu n©u duy nhÊt (®ktc, s¶n phÈm kh- duy nhÊt ) vµ dung dÞch Y. Cho dung dÞch Y t¸c dông víi dung dÞch Ba(OH)2 d- thu ®-îc m gam kÕt tña tr¾ng. Gi¸ trÞ cña V vµ m lÇn l-ît lµ: A. 13,44 lÝt vµ 23,44 gam. B. 8,96 lÝt vµ 15,60 gam. C. 16,80 lÝt vµ 18,64 gam. D. 13,216 lÝt vµ 23,44 gam.
htpp://megabook.vn 13 BÍ QUYẾT 2: PH¦¥NG PH¸P §å THÞ I. c¬ së lý thuyÕt Chóng ta th-êng gÆp c¸c d¹ng bµi to¸n khi cho oxit axit CO2, SO2 t¸c dông víi dung dÞch NaOH, KOH, Ca(OH)2 hay Ba(OH)2 thu ®-îc muèi, kÕt tña, …®ã còng lµ nh÷ng d¹ng bµi to¸n khã vµ cã nhiÒu tr-êng hîp x·y ra trong bµi to¸n. §Ó gi¶i nhanh ®èi víi nh÷ng d¹ng bµi to¸n nµy t«i xin tr×nh bµy ph-¬ng ph¸p vµ c«ng thøc gi¶i nhanh d¹ng bµi to¸n “cho oxit axit CO2 hoÆc SO2 t¸c dông víi dung dÞch Ca(OH)2 hoÆc Ba(OH)2 thu ®­îc kÕt tña”. 1. D¹ng bµi to¸n “cho oxit axit CO2, SO2 t¸c dông víi dung dÞch Ca(OH)2, Ba(OH)2 thu ®­îc kÕt tña”. a. §iÒu kiÖn bµi to¸n: TÝnh sè mol hay thÓ tÝch Oxit axit CO2 khi biÕt 2Ca(OH)n vµ 3CaCOn , tuy nhiªn tïy thuéc vµo bµi to¸n mµ cã thÓ vËn dông khi ®· biÕt 2 th«ng sè vµ t×m th«ng sè cßn l¹i. Nh- cho biÕt sè mol 2COn vµ sè mol 2Ca(OH)n . TÝnh khèi l-îng kÕt tña 3CaCOm . Ta cã c¸c ph¶n øng hãa häc cã thÓ x·y ra nh- sau: CO2 + Ca(OH)2  CaCO3 + H2O (1) CaCO3 + CO2 + H2O  Ca(HCO3)2 (2) 2CO2 + Ca(OH)2  Ca(HCO3)2 (3) b. Ph-¬ng ph¸p vÏ ®å thÞ: D¹ng bµi to¸n nµy ngoµi gi¶i ph-¬ng ph¸p th«ng th-êng t«i xin giíi thiÖu ph-¬ng ph¸p ®å thÞ sau ®ã rót ra b¶n chÊt cña bµi to¸n b»ng c«ng thøc gi¶i nhanh. Giíi thiÖu vÒ c¸ch vÏ ®å thÞ nh- sau: Gi¶ sö cho biÕt sè mol 2Ca(OH)n a mol . Tõ trôc tung (Oy) cña täa ®é ( h×nh vÏ ) chän mét ®iÓm cã gi¸ trÞ lµ a. Tõ trôc hoµnh (Ox) cña täa ®é ( h×nh vÏ ) chän hai ®iÓm cã gi¸ trÞ a vµ 2a. Sau ®ã t¹i ®iÓm cã gi¸ trÞ a cña trôc Ox vµ t¹i ®iÓm cã gi¸ trÞ a cña trôc Oy kÎ vu«ng gãc vµ chóng giao nhau t¹i ®iÓm A. Tõ ®iÓm giao nhau cña A(a,a) ta nèi víi to¹ ®é O(0,0) vµ ®iÓm (2a,0) ta ®-îc 1 tam gi¸c vu«ng c©n ®Ønh lµ A. Gi¶ sö cho biÕt sè mol kÕt tña 3CaCOn b mol .Trong ®ã 0< b <a . LÊy mét ®iÓm cã gi¸ trÞ lµ b ( h×nh vÏ) trªn trôc tung Oy. KÎ mét ®-êng th¼ng song song víi trôc hoµnh c¾t trôc tung t¹i ®iÓm cã gi¸ trÞ lµ a. ®-êng th¼ng song song nµy sÏ c¾t tam gi¸c vu«ng c©n ( h×nh vÏ) t¹i hai ®iÓm. Tõ hai ®iÓm h¹ vu«ng gãc víi trôc hoµnh Ox th× ta sÏ ®-îc 2 ®iÓm trªn trôc hoµnh Ox cã gi¸ trÞ lµ n1 vµ n2 ®ã còng chÝnh lµ sè mol CO2 chóng ta cÇn t×m. Nh- vËy sè mol CO2 tham gia ph¶n øng cã thÓ x·y ra 2 tr-êng hîp: gi¸ trÞ nhá nhÊt vµ gi¸ trÞ lín nhÊt t-¬ng øng lµ: + Tr-êng hîp 1: 2min COn n = n1 mol. + Tr-êng hîp 2: 2max COn n = n2 mol. A b CaCO3 y CO2 a n1 a n2 2a
htpp://megabook.vn 14 CO2(min)2 3 Ca(OH) CaCO n mol bmoln a mol n b mol mol 2a bmol       2(max) 1 CO 2 = n n = n Tõ ph-¬ng ph¸p trªn th× b¶n chÊt cña dang bµi to¸n nµy chÝnh lµ c«ng thøc gi¶i nhanh sau rÊt phï hîp víi ph-¬ng ph¸p tr¾c nghiÖm nh- hiÖn nay: 2(min) CO2(min) 2(max) CO CO V n 22,4 (lit) V (2a b).22,4 (lit)     2(max)CO .22,4 = b. = n .22,4 Trong ®ã b lµ sè mol kÕt tña CaCO3, a lµ sè mol Ca(OH)2. 3. bµi to¸n ¸p dông Bµi to¸n 1: ( TrÝch c©u 5 trang 119. tiÕt 39- 40 bµi 26: kim lo¹i kiÒm thæ vµ hîp chÊt cña kim lo¹i kiÒm thæ. SGK ban c¬ b¶n). Cho 2,8 gam CaO t¸c dông víi mét l-îng n-íc d- thu ®-îc ®ung dÞch A. Sôc 1,68 lÝt khÝ CO2 (®ktc) vµo dung dÞch A: a. TÝnh khèi l-îng kÕt tña thu ®-îc. b. Khi ®un nãng dung dÞch A th× khèi l-îng kÕt tña thu ®-îc lµ bao nhiªu? Bài giải 2 2 CaO 2 2 COCa 2,8 n 0,05mol,CaO H O Ca(OH) 56 1,68 n 0,05mol,n 0,075mol 22,4          Khi sôc khÝ CO2 vµo dung dÞch n-íc v«i trong Ca(OH)2 ta cã c¸c ph-¬ng tr×nh ph¶n øng x·y ra: CO2 + Ca(OH)2  CaCO3 + H2O (1) 2CO2 + Ca(OH)2  Ca(HCO3)2 (2) Khi ®un nãng dung dÞch ta cã ph-¬ng tr×nh ph¶n øng x·y ra: Ca(HCO3)2 CaCO3  + CO2 + H2O (3) ¸p dông ph-¬ng phÊp ®å thÞ ta cã: a. Khèi l-îng kÕt tña thu ®-îc lµ: Dùa vµo ®å thÞ ta cã : 3CaCOn 0,025 mol => 3CaCOm 0,025.100 2,5 gam  3CaCOn 2COn 0,05 0,025 0,10,0750,050.025
htpp://megabook.vn 15 b. C¸ch 1: NÕu khi ®un nãng th× x·y ra ph-¬ng tr×nh (3). Tõ (1) ta cã: 2 3CO CaCOn n 0,025 mol  Tõ(2) => 2(pt 2) 2 2(pt1) 3 2 2 CO CO CO Ca(HCO ) CO n n n 0,075 0,025 0,05 mol, 1 n n 0,025 mol 2        Tõ(3) : 3 3 2 3CaCO Ca(HCO ) CaCOn n 0,025 mol m 100.0,025 2,5 gam     Nh- vËy khi ®un nãng khèi l-îng kÕt tña thu ®-îc tèi ®a lµ: m=2,5 + 2,5 = 5 gam. C¸ch 2: ¸p dông c«ng thøc tinh nhanh 2COn x 2y  Sè mol khÝ CO2 vµ sè mol kÕt tña x ®· biÕt, vÊn ®Ò b©y giê lµ t×m gi¸ trÞ y mol. Thay gi¸ trÞ vµo ta cã 2 2 CO CO n x 0,075 0,025 n x 2y y 0,025mol 2 2         nh- vËy tæng sè mol kÕt tña 3 CaCO3 CaCOn x y 0,025 0,025 0,05mol, m 0,05.100 5 gam        Bµi to¸n 2: ( TrÝch c©u 2 trang 132. tiÕt 43 bµi 28: LuyÖn tËp: TÝnh chÊt cña kim lo¹i kiÒm, kim lo¹i kiÒm thæ vµ hîp chÊt cña chóng. SGK ban c¬ b¶n). Sôc 6,72 lÝt khÝ CO2 (®ktc) vµo dung dÞch cã chøa 0,25 mol Ca(OH)2 . Khèi l-îng gam kÕt tña thu ®-îc lµ: A. 10 gam B. 15 gam. C. 20 gam. D. 25 gam. Bài giải + C¸ch 1: gi¶i th«ng th-êng: 2 2 2 OH CO Ca(OH) CO n6,72 0,5 n 0,3mol ,n 0,25mol,1 2 22,4 n 0,3         x·y ra 2 ph-¬ng tr×nh: CO2 + Ca(OH)2  CaCO3 + H2O (1) 2CO2 + Ca(OH)2  Ca(HCO3)2 (2) Gäi x, y lÇn l-ît lµ sè mol CO2 cña ph-¬ng tr×nh (1) vµ (2). Ta cã hÖ ph-¬ng tr×nh: x y 0,3 y x 0,25 2        Gi¶i hÖ ph-¬ng tr×nh ta ®-îc: x=0,2 mol, y= 0,1 mol. 3CaCOm 0,2.100 20 gam   , ®¸p ¸n ®óng lµ C. C¸ch 2: ¸p dông ph-¬ng ph¸p ®å thÞ: 2COn 0,25 0,25 0,3 0,5 3CaCOn 0,2
htpp://megabook.vn 16 3CaCOm 0,2.100 20 gam   , ®¸p ¸n ®óng lµ C. NhËn xÐt: - NÕu ¸p dông c¸ch th«ng th-êng th× häc sinh ph¶i x¸c ®Þnh ®-îc t¹o ra 1 hay 2 muèi. - NÕu 2 OH CO n 1 2 n    th× kÕt luËn t¹o 2 muèi. - NÕu häc sinh véi vµng lµm bµi mµ kh«ng t- duy th× tõ ph-¬ng tr×nh (1) => 3 2 3CaCO Ca(OH) CaCOn n 0,25 mol m 100.0,25 25 gam     Nh- vËy kÕt qu¶ ®¸p ¸n D lµ sai. - Do vËy häc sinh ¸p dông gi¶i c¸ch 2 rÊt phï hîp víi ph-¬ng ph¸p tr¾c nghiÖm, ®¸p ¸n chÝnh x¸c, thêi gian ng¾n h¬n. C¸ch 3: Ta cã: CO2 + Ca(OH)2  CaCO3 + H2O (1) 0.25mol 0,25mol  0,25mol CaCO3 + CO2 + H2O  Ca(HCO3)2 (2) 0,05mol0,05 mol => 3 3CaCO CaCOn 0,25 0,05 0,2mol m 100.0,2 20gam      ®¸p ¸n ®óng lµ C. C¸ch 4: ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh: 3CaCO(2a b) 2. n   2(max) 2CO Ca(OH)n n => 3 3CaCO CaCOn 2.0,25 0,3 0,2 mol m 100.0,2 20 gam      ®¸p ¸n ®óng lµ C. Bµi to¸n 3: ( TrÝch c©u 6 trang 132. tiÕt 43 bµi 28: LuyÖn tËp: TÝnh chÊt cña kim lo¹i kiÒm, kim lo¹i kiÒm thæ vµ hîp chÊt cña chóng. SGK ban c¬ b¶n). Sôc a mol CO2 vµo dung dÞch Ca(OH)2 thu d-îc 3 gam kÕt tña, läc t¸ch kÕt tña dung dÞch cßn l¹i mang ®un nãng thu ®-îc 2 gam kÕt tña n÷a. Gi¸ trÞ a mol lµ: A: 0,05 mol B: 0,06 mol C: 0,07 mol D: 0,08 mol Bài giải + C¸ch 1: ph-¬ng tr×nh ph¶n øng cã thÓ x·y ra: CO2 + Ca(OH)2  CaCO3 + H2O (1) 2CO2 + Ca(OH)2  Ca(HCO3)2 (2) Ca(HCO3)2 CaCO3  + CO2 + H2O (3) Tõ (1) => 3 2 3CaCO CO CaCOn 0,03mol n n 0,03mol    Tõ (3) khi ®un nãng 3 3 2 3CaCO Ca(HCO ) CaCOn 0,02mol n n 0,02mol    Tõ (2) => 2 3 2 2CO Ca(HCO ) COn 2n 0,02.2 0,04mol, n 0,04 0,03 0,07mol      ®¸p ¸n ®óng lµ C.
htpp://megabook.vn 17 C¸ch 2: ¸p dông ph-¬ng ph¸p ®å thÞ: Gi¶ sö 2Ca(OH)n x mol 2COn 0,03mol  , khi ®un nãng 2 3 2CO CaCO COn 2n 0,04mol, n 0,04 0,03 0,07mol     ®¸p ¸n ®óng lµ C. C¸ch 3: ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh. NÕu chóng ta gÆp mét bµi to¸n khi cho oxit axit CO2 t¸c dông víi dung dÞch Ca(OH)2 hay Ba(OH)2 thu ®-îc x mol kÕt tña vµ sau ®ã ®un nãng thu ®-îc y mol kÕt tña n÷a th× ¸p dông c«ng thøc tÝnh nhanh sau, 2COn x 2y  thay gi¸ trÞ vµo ta ®-îc 2COn x 2y 0,03 2.0,02 0,07 mol     => ®¸p ¸n ®óng lµ C. Bµi to¸n 4: ( TrÝch c©u 9 trang 168. bµi 31: mét sè hîp chÊt quan trong cña kim lo¹i kiÒm thæ , SGK ban n©ng cao). Cho 10 lÝt (®ktc) hçn hîp khÝ gåm CO2 vµ N2 t¸c dông víi 2 lÝt dung dÞch Ca(OH)2 nång ®é 0,02M thu ®-îc 1 gam chÊt kÕt tña. H·y x¸c ®Þnh thµnh phÇn % theo thÓ tÝch cña mçi khÝ trong hçn hîp ®Çu. Bài giải + C¸ch 1: Ph-¬ng ph¸p th«ng th-êng. Khi sôc hçn hîp khÝ chØ cã CO2 tham gia ph¶n øng, ph-¬ng tr×nh ph¶n øng x·y ra: CO2 + Ca(OH)2  CaCO3 + H2O (1) 2CO2 + Ca(OH)2  Ca(HCO3)2 (2) 2Ca(OH)n 2.0,02 0,04 mol   Tõ (1) 2 3 2CO CaCO CO 1 n n 0,01 mol V 0,01.22,4 0,224 lit 100       Cã hai tr-êng hîp x·y ra: + Tr-êng hîp 1: ChØ x·y ra ph-¬ng tr×nh (1) CO2 + Ca(OH)2  CaCO3 + H2O (1) 2CO 0,224 %V .100% 2,24% 10    + Tr-êng hîp 2: T¹o 2 muèi CO2 + Ca(OH)2  CaCO3 + H2O (1) 3CaCOn 2COn xmol 0,03 2x m ol x mol0,03
htpp://megabook.vn 18 2CO2 + Ca(OH)2  Ca(HCO3)2 (2) Tõ (1) vµ (2)  2 2 2CO Ca(OH) COtu(2) n 2n 2.0,03 0,06mol, n 0,06 0,01 0,07mol        2CO 0,07.22,4 %V .100 15,68 % 10   KÕt luËn: - NÕu %CO2=2,24 % => %N2=97,76 % - NÕu %CO2=15,68 % => %N2=84,32 % C¸ch 2: ¸p dông ph-¬ng ph¸p ®å thÞ: Tõ ®å thÞ ®Ó thu ®-îc sè mol CO2 cã 2 gi¸ trÞ:  2 2 2 2 CO CO CO CO 0,01.22,4 n 0,01 mol %V .100 2,24 % 10 0,07.22,4 n 0,07 mol %V .100 15,68 % 10             KÕt luËn: - NÕu %CO2=2,24 % => %N2=97,76 % - NÕu %CO2=15,68 % => %N2=84,32 % NhËn xÐt: - Qua 2 c¸ch gi¶i ta thÊy ph-¬ng ph¸p th«ng th-êng gi¶i phøc t¹p h¬n nhiÒu, mÊt nhiÒu thêi gian, nÕu kh«ng cÈn thËn sÏ thiÕu tr-êng hîp , dÉn tíi kÕt qu¶ sai lµ kh«ng thÓ tr¸nh khái. - Ph-¬ng ph¸p ®å thÞ gi¶i nhanh vµ gon, kh«ng ph¶i viÕt ph-¬ng tr×nh ph¶n øng, chØ vÏ ®å thÞ ta thÊy cã 2 tr-êng hîp x·y ra, nã rÊt phï hîp víi ph-¬ng ph¸p tr¾c nghiÖm nh- hiÖn nay. Bµi to¸n 5: ( TrÝch ®Ò thi tèt nghiÖp THPT n¨m 2007). HÊp thô hoµn toµn 4,48 lÝt SO2 (ë ®ktc) vµo dung dÞch chøa 16 gam NaOH thu ®-îc dung dÞch X. Khèi l-îng muèi tan thu ®-îc trong dung dÞch X lµ: A: 18,9 gam B: 25,2 gam C: 23 gam D: 20,8 gam Bài giải + C¸ch 1: Th«ng th-êng: 2 NaOH SO n 2 n   t¹o muèi Na2SO3 0,01 3CaCOn 2COn 0,04 0,01 0,080,07O 0,04
htpp://megabook.vn 19 SO2 + 2NaOH  Na2SO3 + H2O 0,2 0,4 0,2  2 3Na SOm 0,2.126 25,2 gam   B lµ ®¸p ¸n ®óng + C¸ch 2: ¸p dông ph-¬ng ph¸p ®å thÞ 0,2 Tõ ®å thÞ: sè mol cña muèi Na2SO3 = 0,2 mol. Nªn ta cã 2 3Na SOm 0,2.126 25,2 gam   B lµ ®¸p ¸n ®óng Bµi to¸n 6: (TrÝch ®Ò thi tuyÓn sinh Cao ®¼ng -§¹i häc Khèi A n¨m 2007). HÊp thô hoµn toµn 2,688 lÝt CO2 (®ktc) vµo 2,5 lÝt dung dÞch Ba(OH)2 nång ®é a mol/l thu ®-îc 15,76 gam kÕt tña. Gi¸ trÞ cña a lµ: A: 0,032 mol/l B: 0,06 mol/l C: 0,04 mol/l D: 0,048 mol/l Bài giải + C¸ch 1: Gi¶i b»ng ph-¬ng ph¸p th«ng th-êng: 2 3CO BaCO 2,688 15,76 n 0,12 mol; n 0,08 mol 22,4 197     CO2 + Ba(OH)2  CaCO3+ H2O (1) 0,08 0,08 0,08 mol 2CO2 + Ba(OH)2  Ba(HCO3)2 (2) 0,04 0,02 mol Tõ (1) vµ (2)  2Ba(OH)n 0,08 0,02 0,1mol   Ba(OH)2 M 0,1 C 0,04 M 2,5     C lµ ®¸p ¸n ®óng Na2SO3 2SOn 0,4 0,2 0,4 0,8
htpp://megabook.vn 20 + C¸ch 2: ¸p dông ph-¬ng ph¸p ®å thÞ ta cã: 2 3CO BaCO 2,688 15,76 n 0,12 mol,n 0,08 mol 22,4 197      2Ba(OH) 0,1 n 2,5a mol 0,1mol a 0,04 mol/lit 2,5       C lµ ®óng C¸ch 3: ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh: 3BaCO(2a b) 2. n   2(max) 2CO Ba(OH)n n 2 Ba(OH)2 Ba(OH) M 0,12 0,08 0,1 n 0,1 mol C 0,04M 2 2,5        ®¸p ¸n ®óng lµ C. Bµi to¸n 7: (TrÝch ®Ò thi tuyÓn sinh Cao ®¼ng -§¹i häc Khèi A n¨m 2008). HÊp thô hoµn toµn 4,48 lÝt khÝ CO2 (ë ®ktc) vµo 500 ml dung dÞch hçn hîp gåm NaOH 0,1M vµ Ba(OH)2 0,2M, sinh ra m gam kÕt tña. Gi¸ trÞ cña m gam lµ: A: 11,82 gam B: 9,85 gam C: 17,73 gam D: 19,70 gam Bài giải + C¸ch 1: Ph-¬ng ph¸p th«ng th-êng 2 2CO NaOH Ba(OH)n 0,2mol; n 0,5.0,1 0,05mol; n 0,5.0,2 0,1mol     2 OH OH CO n n 0,05 0,1.2 0,25mol; 1 1,25 2 n          t¹o 2 muèi 2 3 2 2 3 2 CO OH HCO (1) x x x CO 2OH CO H O (2) y 2y y                x y 0,2 x 2y 0,25       3 2 3 x 0,15(HCO ) y 0,05(CO )       Ph-¬ng tr×nh t¹o kÕt tña lµ: 3 2 2 3 3 BaCOBa CO BaCO m 0,05.197 9,85 gam 0,05 0,05         B lµ ®óng 3BaCOn 2COn 2,5 a 0,08 0,08 5a0.12O 2,5a
htpp://megabook.vn 21 +C¸ch2: ¸p dông ph-¬ng ph¸p ®å thÞ: 2 2CO NaOH Ba(OH)n 0,2 mol,n 0,5.0,1 0,05 mol.n 0,5.0,2 0,1 mol     Ta cã: CO2 + 2NaOH  Na2CO3 + H2O 0,025 0,05 0,025mol Nh- vËy: 2 2 3 2CO Na CO Ba(OH)n 0,175mol; n 0,025mol; n 0,1mol  d­  3BaCOn 0,025 0,025 0,05 mol    3BaCOm 0,05.197 9,85 gam   B lµ ®¸p ¸n ®óng Bµi to¸n 8: Cho V lÝt CO2 (®ktc) hÊp thô hÕt vµo 200ml dung dÞch Ca(OH)2 2M, kÕt thóc ph¶n øng thu ®-îc 20 gam kÕt tña. Gi¸ trÞ V lÝt lµ: A: 4,48 lÝt B: 13,44 lÝt C: 2,24 lÝt hoÆc 6,72 lÝt D: 4,48 lÝt hoÆc 13,44 lÝt Bài giải + C¸ch 1: Ph-¬ng ph¸p th«ng th-êng Ta cã: 2 3Ca(OH) CaCO 20 n 0,4 mol; n 0,2 mol 100    - Tr-êng hîp 1: ChØ t¹o muèi CaCO3: CO2 + Ca(OH)2  CaCO3 + H2O (1)  2COV 0,2.22,4 4,48lit  0,2 0,2 0,2 - Tr-êng hîp 2: T¹o hai muèi: CaCO3 vµ Ca(HCO3)2: 2CO2 + Ca(OH)2 Ca(HCO3)2 (2) 0,4 0,2  2 2CO COn 0,6 mol V 0,6.22,4 13,44 lit     D lµ ®¸p ¸n ®óng + C¸ch 2: ¸p dông ph-¬ng ph¸p ®å thÞ  3BaCOn 2COn 0,1 0,025 0,20,175O 0,1 3CaCOn 2COn 0,4 0,2 0,80,60,40,2
htpp://megabook.vn 22 Tõ ®å thÞ ta thÊy sè mol khÝ CO2 cã 2 tr-êng hîp: 2 2 CO CO n 0,2 mol n 0,6 mol    => 2 2 CO CO V 0,2.22,4 4,48 lit V 0,6.22,4 13,44 lit       D lµ ®¸p ¸n ®óng C¸ch 3: ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh: 2(min) CO2(min) 2(max) CO CO V n 22,4 0,2 22,4 4,48(lit) V (2a b).22,4 (2.0,4 0,2).22,4 13,44 (lit)          2(max)CO .22,4 = b. . = n .22,4  D lµ ®¸p ¸n ®óng. Bµi to¸n 9: Cho V lÝt khÝ CO2 (®ktc) hÊp thô hÕt vµo 100ml dung dÞch Ca(OH)2 0,7 M. KÕt thóc ph¶n øng thu ®-îc 4gam kÕt tña. Gi¸ trÞ V lÝt lµ: A: 4,48 lÝt B: 13,44 lÝt C: 2,24 lÝt hoÆc 0,896 lÝt D: 4,48 lÝt hoÆc 13,44 lÝt Bài giải + C¸ch 1: Ph-¬ng ph¸p th«ng th-êng - Tr-êng hîp 1: ChØ t¹o muèi CaCO3 nªn xÉy ra ph¶n øng: CO2 + Ca(OH)2  CaCO3+ H2O 2 3 2CO CaCO COn n 0,04 mol; V 0,04.22,4 0,896    lÝt + Tr-êng hîp 2: T¹o hai muèi CaCO3 vµ Ca(HCO3)2 nªn xÉy ra ph¶n øng: CO2 + Ca(OH)2  CaCO3 + H2O (1) 0,04 0,04 0,04mol 2CO2 + Ca(OH)2  Ca(HCO3)2 (2) 2.0,03 0,03 0,03mol 2 2CO COn 0,04 2.0,03 0,1 mol V 0,1.22,4 2,24      lÝt  C lµ ®¸p ¸n ®óng + C¸ch2: ¸p dông ph-¬ng ph¸p ®å thÞ 2 2 CO CO V 0,04.22,4 0,896 lit V 0,1.22,4 2,24 lit       C lµ ®¸p ¸n ®óng 3CaCOn 2COn 0,07 0,10,070,04 0,14
htpp://megabook.vn 23 C¸ch 3: ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh: 2(min) CO2(min) 2(max) CO CO V n 22,4 0,04 22,4 0,896(lit) V (2a b).22,4 (2.0,07 0,04).22,4 2,24 (lit)          2(max)CO .22,4 = b. . = n .22,4  C lµ ®¸p ¸n ®óng Bµi to¸n 10: Sôc V lÝt khÝ CO2 (®ktc)vµo 150 ml dung dÞch Ba(OH)2 1M. Sau ph¶n øng thu ®-îc 19,7 gam kÕt tña. Gi¸ trÞ V lÝt lµ: A: 3,36 lÝt hoÆc 4,48 lÝt B: 2,24 lÝt hoÆc 3,36 lÝt C: 2,24 lÝt hoÆc 4,48 lÝt D: 3,36 lÝt hoÆc 6,72 lÝt Bài giải 2 3Ba(OH) BaCO 19,7 n 0,15 mol; n 0,1 mol 197    ¸p dông ph-¬ng ph¸p ®å thÞ ta cã: Tõ ®å thÞ ®Ó thu ®-îc 3CaCOn 0,1mol th× sè mol CO2 sÏ cã hai gi¸ trÞ 2COn 0,1mol hoÆc 2COn 0,2mol  2 2 CO CO V 0,1.22,4 2,24 lit V 0,2.22,4 4,48 lit       C lµ ®¸p ¸n ®óng C¸ch 2: ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh: 2(min) CO2(min) 2(max) CO CO V n 22,4 0,1 22,4 2,24(lit) V (2a b).22,4 (2.0,15 0,1).22,4 4,48 (lit)          2(max)CO .22,4 = b. . = n .22,4  C lµ ®¸p ¸n ®óng Chó ý: + NÕu 2COn 0,1 hoÆc 0,5 mol  2COV = 2,24 lÝt hoÆc 3,36 lÝt  B sai + NÕu 2COn 0,15 hoÆc 0,3 mol  2COV = 3,36 lÝt hoÆc 6,72 lÝt  D sai + NÕu 2COn 0,15 hoÆc 0,2 mol  2COV = 3,36 lÝt hoÆc 4,48 lÝt  A sai 2COn 0,15 0,1 0,15 0,2 0,3 3BaCOn 0,1
htpp://megabook.vn 24 Bµi to¸n 11: HÊp thô hoµn toµn V lÝt khÝ CO2 (®ktc) vµo 2 lÝt dung dÞch Ca(OH)2 0,01M th× ®-îc 1gam kÕt tña. Gi¸ trÞ cña V lÝt lµ: A. 0,224 lÝt hoÆc 0,448 lÝt B. 0,448 lÝt hoÆc 0,672 lÝt C. 0,448 lÝt hoÆc 1,792 lÝt D. 0,224 lÝt hoÆc 0,672 lÝt Bài giải 2 3Ca(OH) CaCO 1 n 2.0,01 0,02 mol; n 0,01 mol 100     ¸p dông ph-¬ng ph¸p ®å thÞ ta cã: Tõ ®å thÞ ®Ó thu ®-îc 3CaCOn 0,01 mol th× sè mol CO2 sÏ cã hai gi¸ trÞ 2COn 0,01 mol hoÆc 2COn 0,03 mol  2 2 CO CO V 0,01.22,4 0,224 lit V 0,03.22,4 0,672 lit       D lµ ®¸p ¸n ®óng Chó ý: + NÕu 2COn 0,01 hoÆc 0,02 mol  V = 0,224 hoÆc 0,448 lÝt  A sai + NÕu 2COn 0,02 hoÆc 0,03 mol  V = 0,448 hoÆc 0,672 lÝt  B sai + NÕu 2COn 0,02 hoÆc 0,04 mol  V = 0,448 hoÆc 1,792 lÝt  C sai Bµi to¸n 12: §èt ch¸y hoµn toµn 1,6 gam bét l-u huúnh råi cho s¶n phÈm ch¸y sôc hoµn toµn vµo 200ml dung dÞch Ba(OH)2 0,5M. Khèi l-îng gam kÕt tña thu ®-îc lµ: A: 21,70 gam B: 43,40 gam C: 10,85 gam D: 32,55 gam Bài giải ¸p dông ph-¬ng ph¸p ®å thÞ: S + O2 = SO2 2 2SO S Ba(OH) 1,6 n n 0,05 mol; n 0,2.0,5 0,1 mol 32      2COn 0,02 3CaCOn 0,01 0,01 0,02 0,03 0,04
htpp://megabook.vn 25 Tõ ®å thÞ sè mol SO2 = 0,05 mol  3BaSOn 0,05 mol  3BaSOm 0,05.217 10,85 gam   C lµ ®¸p ¸n ®óng. Bµi to¸n 13: Sôc 4,48 lÝt khÝ (®ktc) gåm CO2 vµ N2 vµo b×nh chøa 0,08 mol n-íc v«i trong thu ®-îc 6 gam kÕt tña. PhÇn tr¨m thÓ tÝch khÝ CO2 trong hçn hîp ®Çu cã thÓ lµ: A: 30% hoÆc 40% B: 30% hoÆc 50% C: 40% hoÆc 50% D: 20% hoÆc 60% Bài giải 2 2 3Ca(OH) CaCO h 6 4,48 n 0,08 mol.n 0,06 mol,n 0,2 mol 100 22,4     khÝ + C¸ch 1: ¸p dông ph-¬ng ph¸p ®å thÞ: Tõ ®å thÞ ®Ó thu ®-îc 0,06 mol kÕt tña th× sè mol CO2 cã 2 gi¸ trÞ:  2 2 CO 2 CO 2 0,06 n 0,06 mol %VCO .100 30 % 0,2 0,1 n 0,1 mol %VCO .100 50 % 0,2             B lµ ®¸p ¸n ®óng 2SOn 0,1 3BaSOn 0,05 O 0,05 0,1 0,15 0,2 2COn 0,08 0,06 0,08 0,1 0,16 3CaCOn 0,06
htpp://megabook.vn 26 + C¸ch 2: Ph-¬ng ph¸p th«ng th-êng Do 3 2CaCO Ca(OH)n 0,06 mol n 0,08 mol   nªn cã hai tr-êng hîp - Tr-êng hîp 1: Ca(OH)2 d-: CO2 + Ca(OH)2  CaCO3 + H2O 2 3 2CO CaCO CO 0,06 n n 0,06 mol %V .100% 30 % 0,2      - Tr-êng hîp 2: T¹o 2 muèi CO2 + Ca(OH)2  CaCO3 + H2O (1) 0,06 0,06 0,06 2CO2 + Ca(OH)2  Ca(HCO3)2 (2) 0,04 0,02 Tõ (1) vµ (2)  2COn 0,06 0,04 0,1 mol    2CO 0,1 %V .100 50 % 0,2    B lµ ®¸p ¸n ®óng Chó ý: + NÕu 2COn 0,06 hoÆc 0,08 mol  2CO%V 30% hoÆc 40 %  A sai + NÕu 2COn 0,08 hoÆc 0,1 mol  2CO%V 40% hoÆc 50 %  C sai + NÕu 2COn 0,04 hoÆc 0,12 mol  2CO%V 20% hoÆc 60 %  D sai 4. D¹ng bµi to¸n khi cho muèi Al3+ t¸c dông víi dung dÞch kiÒm thu ®-îc kÕt tña: + §iÒu kiÖn: TÝnh OH n  biÕt 3 Al n  vµ 3Al(OH)n : Al3+ + 3OH-  Al(OH)3 (1) Al(OH)3 + OH-  AlO2 - + 2H2O (2) 3 2 2Al 4OH AlO 2H O      (3) + C¸ch vÏ ®å thÞ: Tõ trôc x chän hai ®iÓm 3a vµ 4a, tõ trôc y chän mét ®iÓm a t¹i ®iÓm 3a cña trôc x vµ a cña trôc y kÎ vu«ng gãc vµ chóng giao nhau t¹i ®iÓm A. Tõ A nèi víi to¹ ®é O vµ 4a ta ®-îc tam gi¸c: Víi sè mol kÕt tña tõ trôc y c¾t tam gi¸c ë mét hoÆc hai ®iÓm. T¹i ®ã kÎ vu«ng gãc víi trôc x ta ®-îc sè mol OH- 3 3 Al(OH) Al 1 2OH n bmol n a mol n x ,x          x1 Al(OH)3 OH- a 3a x2 b 4a A
htpp://megabook.vn 27 +. C«ng thøc gi¶i nhanh ®-îc rót ra tõ ®å thÞ trªn: NÕu bµi to¸n yªu cÇu tÝnh sè mol hay thÓ tÝch cña dung dÞch kiÒm OH- nÕu biÕt sè mol kÕt tña 3Al(OH) n bmol  vµ sè mol cña 3 Al n a mol  hoÆc ng-îc l¹i th× ta ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh sau: OH (min) OH (max) n n .       = 3.bmol = (4.a - b)mol 5. D¹ng bµi to¸n khi cho muèi 2AlO t¸c dông víi dung dÞch axit thu ®-îc kÕt tña: + §iÒu kiÖn: TÝnh H n  biÕt 2AlO n  vµ 3Al(OH)n : 2 2 3AlO H H O Al(OH)     (1) 3 3 2Al(OH) 3H Al 3H O     (2) 3 2 2AlO 4H Al 3H O      (3) + C¸ch vÏ ®å thÞ: Tõ trôc x chän hai ®iÓm a vµ 4a, tõ trôc y chän mét ®iÓm a. T¹i ®iÓm a cña trôc x vµ a cña trôc y kÎ vu«ng gãc vµ chóng giao nhau t¹i ®iÓm A. Tõ A nèi víi to¹ ®é O vµ 4a ta ®-îc tam gi¸c. Víi sè mol kÕt tña tõ trôc y c¾t tam gi¸c ë mét hoÆc hai ®iÓm t¹i ®ã kÎ vu«ng gãc víi trôc x ta ®-îc sè mol H+ 3 2 Al(OH) AlO 1 2H n bmol n a mol n x ,x (mol)         +. C«ng thøc gi¶i nhanh ®-îc rót ra tõ ®å thÞ trªn: NÕu bµi to¸n yªu cÇu tÝnh sè mol hay thÓ tÝch cña dung dÞch axit H+ nÕu biÕt sè mol kÕt tña 3Al(OH) n bmol  vµ sè mol cña 2AlO n a mol  hoÆc ng-îc l¹i th× ta ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh sau: H (min) H (max) n n .       = bmol = (4.a -3.b)mol + KÕt luËn: Sö dông c«ng thøc gi¶i nhanh sÏ gióp gi¶i c¸c bµi to¸n tr¾c nghiÖm nhanh h¬n vµ kh«ng mÊt nhiÒu thêi gian trong viÖc gi¶i c¸c d¹ng bµi to¸n nµy. Al(OH)3 H+ a x1 x2 A b 4a
htpp://megabook.vn 28 Bµi to¸n 14: (TrÝch ®Ò thi tuyÓn sinh §H- C§ - KB - 2007). Cho 200ml dung dÞch AlCl3 1,5M t¸c dông víi V lÝt dung dÞch NaOH 0,5M, l-îng kÕt tña thu ®-îc lµ 15,6 gam, gi¸ trÞ lín nhÊt cña V lÝt lµ: A: 1,2 B: 1,8 C: 2 D: 2,4 Bài giải + C¸ch 1: ¸p dôngph-¬ngph¸p ®å thÞ ta cã: 3 3AlCl Al n n 0,2.1,5 0,3mol   , 3Al(OH) 15,6 n 0,2mol 78   NaOH NaOH 0,6 n 0,6mol V 1,2lit 0,5 1 n 1mol V 2lit 0,5             gi¸ trÞ lín nhÊt lµ 2 lÝt  C ®óng. + C¸ch 2: Gi¶i b»ng ph-¬ng ph¸p th«ng th-êng. + C¸ch 3: ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh sau: OH (max) NaOH(max) 1 n (4.0,3 0,2) 1 V 2lit 0,5      = (4.a - b) mol . C ®óng Bµi to¸n 15: (TrÝch ®Ò thi tuyÓn sinh §H-C§ - KA – 2008). Cho V lÝt dung dÞch NaOH 2M vµo dung dÞch chøa 0,1mol Al2(SO4)3 vµ 0,1mol H2SO4 ®Õn khi ph¶n øng hoµn toµn, thu ®-îc 7,8 gam kÕt tña. Gi¸ trÞ lín nhÊt cña V ®Ó thu ®-îc l-îng kÕt tña trªn lµ: A: 0,05 B: 0,25 C: 0,35 D: 0,45 Bµi gi¶i: + C¸ch 1: ¸p dông ph-¬ng ph¸p ®å thÞ: 3 2 4 2 4 3 3H SO Al (SO ) Al(OH)Al 7,8 n 0,1mol; n 2n 0,2mol; n 0,1mol 78      Trªn ®å thÞ OH n 0,7mol  mÆt kh¸c trung hoµ 0,1mol H2SO4 th× cÇn 0,2mol OH-  NaOH NaOHOH 0,9 n n 0,2 0,7 0,9mol V 0,45 2        lÝt  D ®óng 3Al(OH)n - OH n 0,3 0,3 1 0,2 1,2 Al3+ 0,6 0,9
htpp://megabook.vn 29 + C¸ch 2: Ph-¬ng ph¸p th«ng th-êng. Tacã: 3 OH H Al n 2V(mol); n 0,2mol; n 0,2mol     Thø tù ph¶n øng xÈy ra trung hoµ  trao ®æi H+ + OH-  H2O (1) 0,2 0,2 0,2 3OH- + Al3+  Al(OH)3  (2) 0,6 0,2 0,2 - - 3 2 2OH + Al(OH) AlO +2H O (3) 0,1 0,1 0,1 Tõ (1), (2), (3)  OH n 0,2 0,6 0,1 0,9      2V = 0,9  V = 0,45 lÝt + C¸ch 3: ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh sau: 2 4OH (max) H SO NaOH(max) 0,9 n 2.n (4.0,2 0,1) 0,2 0,9 V 0,45lit 2        = (4.a - b) mol . C ®óng. Bµi to¸n 16: Cho 3,42 gam Al2(SO4)3 vµo 50ml dung dÞch NaOH, thu ®-îc 1,56 gam kÕt tña vµ dung dÞch X. Nång ®é M cña dung dÞch NaOH lµ: A: 0,6 B: 1,2 C: 2,4 D: 3,6 Bµi gi¶i: + C¸ch 1: ¸p dông ph-¬ng ph¸p ®å thÞ: 2 4 3Al (SO ) 3,42 n 0,01mol; 342   3Al(OH) 1,56 n 0,02mol 78   OH n 0,06mol  M.NaOH 0,06 C 1,2M 0,05     B ®óng Al(OH)3 OH n  0,2 0,3 0,6 A 0,8 0,1 O 0,7 3Al(OH)n - OH n 0,02 0,06 0,08
htpp://megabook.vn 30 + C¸ch 2: - TH1: OH- thiÕu nªn xÉy ra ph¶n øng: Al3+ + 3OH-  Al(OH)3 3 3Al(OH) NaOH Al(OH)OH 1,56 n 0,02mol; n n 3n 0,06mol 78       NaOHM 0,06 C 1,2M 0,05    B ®óng - TH2: OH- d- hoµ tan mét phÇn kÕt tña nªn xÉy ra ph¶n øng: Al3+ + 3OH-  Al(OH)3 (1) 0,02 0,06 0,02 Al(OH)3 + OH-  AlO- 2 + 2H2O (2)  3 2 4 3Al (SO )Al n 2n 0,02mol    3Al(OH)n bÞ hoµ tan = 0,02 - 0,02 = 0 lo¹i tr-êng hîp nµy Bµi to¸n 17: Cho 200ml dung dÞch KOH vµo 200ml dung dÞch AlCl3 1M thu ®-îc 7,8 gam kÕt tña keo. Nång ®é M cña dung dÞch KOH lµ: A: 1,5 vµ 3,5 B: 1,5 vµ 2,5 C: 2,5 vµ 3,5 D: 2,5 vµ 4,5 Bµi gi¶i: + C¸ch 1: ¸p dông ph-¬ng ph¸p ®å thÞ 3 3AlCl Al(OH) 7,8 n 0,2mol; n 0,1mol 78    KOH KOH KOH M KOH M 0,3 n 0,3mol C 1,5M 0,2 0,7 n 0,7mol C 3,5M 0,2             Chän A ®óng Bµi to¸n 18: Cho 200ml dung dÞch HCl vµo 200ml dung dÞch NaAlO2 2M thu ®-îc 15,6 gam kÕt tña keo. Nång ®é M cña dung dÞch HCl lµ: A: 1 hoÆc 2 B: 2 hoÆc 5 C: 1 hoÆc 5 D: 2 hoÆc 4 Bµi gi¶i: 3Al(OH) 15,6 n 0,2mol 78   HCl HCl MH MH 0,2 n 0,2mol C 1M 0,2 1 n 1mol C 5M 0,2               C ®óng 3Al(OH)n - OH n 0,2 0, 6 0,3 0,7 0,8
htpp://megabook.vn 31 C¸ch 2: ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh sau:   HCl(min) H (min) H (max) HCl max M M 0,2 C 1Mn 0,2 n 1 . 1 C 5M 0,2              = b = 0,2mol = (4.a -3.b) = (4.0,4-3.0,2) = mol  C ®óng Bµi to¸n 19: Cho 200ml dung dÞch H2SO4 vµo 400ml dung dÞch NaAlO2 1M thu ®-îc 7,8 gam kÕt tña. Nång ®é M cña dung dÞch H2SO4 lµ: A: 0,125 vµ 1,625 B: 0,5vµ 6,5 C: 0,25vµ 0,5 D: 0,25vµ 3,25 Bµi gi¶i: ¸p dông ph-¬ng ph¸p ®å thÞ: 2 3NaAlO Al(OH) 7,8 n 0,4mol;n 0,1mol 78    2 4 2 4 H SO M H SO M 1 0,1 0,05 n H 0,05mol C 0,25M 2 2 0,2 1 1,3 0,65 n H 0,65mol C 3,25M 2 2 0,2                   D ®óng C¸ch 2: ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh sau:   H2SO4(min) H (min) H (max) H2SO4 max M M 0,1 C 0,25Mn 0,2.2 n 1,3 . 1,3 C 3,25M 0,2.2              = b = 0,1mol = (4.a -3.b) = (4.0,4-3.0,1) = mol  D ®óng. + H n 0,4 0,1 1,3 1,60,4 Al(OH)3 + H n 0,4 0,2 1 1,60,4 Al(OH)3 0,2
htpp://megabook.vn 32 II. bµi to¸n tù gi¶i Bµi 1: HÊp thô hoµn toµn 2,688 lÝt CO2 (®ktc) vµo V lÝt dung dÞch Ba(OH)2 nång ®é 0,4 M thu ®-îc 15,76 gam kÕt tña tr¾ng. Gi¸ trÞ cña V lÝt lµ: A: 250 ml B: 200 ml C: 300 ml D: 180 ml Bµi 2: HÊp thô hoµn toµn 1,344 lÝt CO2 (®ktc) vµo 5 lÝt dung dÞch Ba(OH)2 nång ®é a M thu ®-îc 7,88 gam kÕt tña tr¾ng. Gi¸ trÞ cña a mol/lÝt lµ: A: 0,01 mol/l B: 0,02 mol/l C: 0,03 mol/l D: 0,04 mol/l. Bµi 3: HÊp thô hoµn toµn V lÝt CO2 (®ktc) vµo 250 ml dung dÞch Ba(OH)2 0,4 M thu ®-îc 15,76 gam kÕt tña tr¾ng. Gi¸ trÞ nhá nhÊt cña V lÝt lµ: A: 2,688 lÝt B: 1,792 lÝt C: 1,344 lÝt D: 2,24 lÝt Bµi 4 : HÊp thô hoµn toµn 0,2 mol CO2 (®ktc) vµo 0,25 lÝt dung dÞch hçn hîp gåm NaOH 0,2 M vµ Ba(OH)2 0,4 M thu ®-îc m gam kÕt tña tr¾ng. Gi¸ trÞ cña m gam lµ: A. 4,925 gam B. 1,97 gam C. 19,7 gam D. 9,85 gam Bµi 5: Cho 2,24 lÝt CO2 (®ktc) vµo 350 ml dung dÞch Ca(OH)2 0,2 M, kÕt thóc ph¶n øng thu ®-îc a gam kÕt tña tr¾ng. Gi¸ trÞ cña a gam lµ: A. 2 gam B. 4 gam C. 6 gam D. 8 gam Bµi 6: Sôc 4,48 lÝt khÝ (®ktc) gåm CO vµ CO2 vµo b×nh chøa 400ml dung dÞch Ca(OH)2 0,2 M thu ®-îc 6 gam kÕt tña. PhÇn tr¨m thÓ tÝch khÝ CO trong hçn hîp ®Çu cã thÓ lµ: A: 30% hoÆc 40% B: 70% hoÆc 50% C: 40% hoÆc 50% D: 70% hoÆc 30%. Bµi 7 : Cho 200ml dung dÞch KOH vµo 200ml dung dÞch AlCl3 1M thu ®-îc 7,8gam kÕt tña keo. Nång ®é mol/lÝt cña dung dÞch KOH lµ: A: 1,5 mol/lÝt vµ 3,5 mol/lÝt B: 1,5 mol/lÝt vµ 2,5 mol/lÝt C: 2,5 mol/lÝt vµ 3,5 mol/lÝt D: 2,5 mol/lÝt vµ 4,5 mol/lÝt Bµi 8 :Trộn 150ml dd Na2CO3 1M và K2CO3 0,5M với 250ml dd HCl 2M thì thể tích khí CO2 sinh ra ở đktc là: A. 2,52 lít B. 5,04 lít C. 3,36 lít D. 5,60 lít Bµi 9: Thổi V lít (đktc) khí CO2 vào 300 ml dung dịch Ca(OH)2 0,02M thì thu được 0,2 gam kết tủa. Giá trị của V là: A. 44,8 ml hoặc 89,6 ml B. 224 ml C. 44,8 ml hoặc 224 ml D. 44,8 ml Bµi 10: Dẫn V lít (đktc) khí CO2 qua 100 ml dung dịch Ca(OH)2 1M thu được 6 gam kết tủa. Lọc bỏ kết tủa, lấy dung dịch nước lọc đun nóng lại thu được kết tủa nữa. V lít bằng : A. 3.136 lít B.3.36 lít hoặc 1.12 lít C. 1.344 lít hoặc 3.136 lít B. 1.344 lít Bµi 11: Sục 2,24 lít CO2 (đktc) vào 100 ml dd Ca(OH)2 0,5M và KOH 2M. Khối lượng kết tủa thu được sau khi phản ứng xảy ra hoàn toàn là : A. 5,0 gam B. 30,0 gam C. 10,0 gam D. 0,0 gam Bµi 12: Cho 8,05 gam kim loại Na vào 500 ml dung dịch Al2(SO4)3 0,1M, sau khi các phản ứng xảy ra hoàn toàn ta thu được chất kết tủa B có khối lượng là A. 7,8 gam. B. 5,4 gam. C. 3,9 gam. D. 7,7 gam. Bµi 13: Cho 10,5 gam hỗn hợp 2 kim loại gồm Al và một kim loại kiềm M vào trong nước. Sau phản ứng thu được dung dịch B và 5,6 lít khí (ở đktc). Cho từ từ dung dịch HCl vào dung dịch B để thu được một lượng kết tủa lớn nhất. Lọc và cân kết tủa được 7,8 gam. Kim loại kiềm là: A. Li B. Na C. K D. Rb.
htpp://megabook.vn 33 Bµi 14: Trộn 100 ml dung dịch Al2(SO4)3 1M với 700 ml dung dịch NaOH 1M thu được dung dịch X và kết tủa Y. nung Y đến khối lượng không đổi thì khối lượng chất rắn thu được A. 10,2 gam B. 20,4 gam C. 2,25 gam D. 5,1 gam Bµi 15: Hòa tan hoàn toàn 13,275 g hỗn hợp BaO và Al vào nước được dung dịch X .Sục CO2 dư vào X thu được 7,410 g kết tủa .(Ba = 137, Al = 27 , O=16 , H=1).Phần trăm khối lượng BaO trong hỗn hợp là A. 70,688 %. B. 78,806% C. 80,678% D. 80,876 %. Bµi 16: HÊp thô hoµn toµn 2.24 lÝt khÝ CO2 (§ktc) vµo dung dÞch chøa 8 gam NaOH thu ®-îc dung dÞch X. Khèi l-îng muèi tan cã trong dung dÞch X lµ: A. 5.3 gam B. 10.6 gam C. 21.2 gam D. 15.9 gam Bµi 17: Cho 3,42 gam Al2(SO4)3 vµo 50ml dung dÞch NaOH, thu ®-îc 1,56 gam kÕt tña vµ dung dÞch X. Nång ®é mol/lÝt cña dung dÞch NaOH lµ: A: 0,6 mol/lÝt B: 1,2 mol/lÝt C: 2,4 mol/lÝt D: 3,6 mol/lÝt Bµi 18: Trén dd chøa x mol AlCl3 víi dd chøa y mol NaOH. §Ó thu ®-îc kÕt tña cÇn cã tû lÖ A. x:y=1:4 B. x:y<1:4 C. x:y=1:5 D. x:y>1:4 Bµi 19: (§H - KA - 2008) HÊp thô hoµn toµn 4,48 lÝt khÝ CO2 (ë ®ktc) vµo 500ml dung dÞch hçn hîp gåm NaOH 0,1M vµ Ba(OH)2 0,2M, sinh ra m gam kÕt tña, gi¸ trÞ cña m gam lµ: A: 11,82 gam B: 9,85 gam C: 17,73 gam D: 19,70 gam Bµi 20: Cho 350 ml dd NaOH 1M vµo 100 ml dd AlCl3 1M. Khi ph¶n øng kÕt thóc thu ®-îc sè gam kÕt tña. A. 7.8 gam B. 3.9 gam C. 11.7 gam D. 23.4 gam Bµi 21: Mét dd chøa a mol NaAlO2 t¸c dông víi mét dd chøa b mol HCl. ®iÒu kiÖn ®Ó thu ®-îc kÕt tña sau ph¶n øng lµ: A. a = b B. a = 2b C. b<4a D. b< 5a Bµi 22: Haáp thuï hoaøn toaøn 5,6 lit CO2 (ñktc), vaøo dung dòch chöùa 0,2 mol Ca(OH)2 seõ thu ñöôïc löôïng keát tuûa laø: A. 25 gam B. 5 gam C. 15 gam D. 20 gam Bµi 23: (§H - KA - 2008) Cho V lÝt dung dÞch NaOH 2M vµo dung dÞch chøa 0,1M Al2(SO4)3 vµ 0,1 mol H2SO4 ®Õn khi ph¶n øng hoµn toµn thu ®-îc 7,8 gam kÕt tña. Gi¸ trÞ lín nhÊt cña V ®Ó thu ®-îc khèi l-îng kÕt tña trªn lµ: A: 0,05 lÝt B: 0,25 lÝt C: 0,35 lÝt D: 0,45 lÝt Bµi 24: Cho V lÝt dung dÞch NaOH 0,5 M t¸c dông víi 300 ml dung dÞch AlCl3 1 M, l-îng kÕt tña thu ®-îc lµ 15,6 gam, gi¸ trÞ bÐ nhÊt cña V lÝt lµ: A: 1,2 lÝt B: 1,8 lÝt C: 2 lÝt D: 2,24. lÝt Bµi 25: Cho V lÝt dung dÞch KOH 0,1 M t¸c dông víi 150 ml dung dÞch Al(NO3)3 0,2 M, l-îng kÕt tña tr¾ng keo thu ®-îc lµ 1,56 gam, gi¸ trÞ bÐ nhÊt cña V lÝt lµ: A: 200 ml B: 120 ml C: 240 ml D: 180 ml. Bµi 26: Cho V lÝt dung dÞch NaOH 1M vµo dung dÞch chøa 0,1 mol Al2(SO4)3 vµ 0,1 mol H2SO4 ®Õn khi ph¶n øng hoµn toµn, thu ®-îc 7,8 gam kÕt tña. Gi¸ trÞ lín nhÊt cña V ®Ó thu ®-îc l-îng kÕt tña trªn lµ: A: 0, 5 lÝt B: 0,7 lÝt C: 0,9 lÝt D: 1,2 lÝt Bµi 27: Cho 500 ml dung dÞch NaOH 0,12 M vµo 3,42 gam Al2(SO4)3 thu ®-îc m gam kÕt tña vµ dung dÞch X. Gi¸ trÞ cña m lµ: A: 0,78 gam B: 1,56 gam C: 2,34 gam D: 1,17 gam.
htpp://megabook.vn 34 Bµi 28: Cho V lÝt dung dÞch NaOH 0,35 M t¸c dông víi 2 lÝt dung dÞch AlCl3 0,1 M, l-îng kÕt tña thu ®-îc lµ 7,8 gam, gi¸ trÞ V lÝt lín nhÊt lµ: A: 2,0 lÝt B: 1,0 lÝt C: 1,5 lÝt D: 3,0 lÝt. Bµi 29: Cho V lÝt dung dÞch HCl 0,5 M vµo 2lÝt dung dÞch KAlO2 0,2 M thu ®-îc 15,6 gam kÕt tña keo. gi¸ trÞ V lÝt lín nhÊt lµ: A: 2,0 lÝt B: 5,0 lÝt C: 1,5 lÝt D: 2,5 lÝt Bµi 30: Cho 200ml dung dÞch H2SO4 0,25 M vµo 4lÝt dung dÞch KAlO2 0,1 M thu ®-îc a gam kÕt tña. Gi¸ trÞ cña a gam lµ: A: 7,8 gam B: 1,56 gam C: 2,34 gam D: 1,17 gam.
htpp://megabook.vn 35 BÍ QUYÉT 3: ph-¬ng ph¸p gi¶i to¸n vÒ oxit axit (CO2, SO2) ph¶n øng víi dung dÞch baz¬ I. Néi dung ph-¬ng ph¸p: 1. D¹ng bµi to¸n khi cho oxit axit (SO2, CO2) t¸c dông víi dung dÞch kiÒm (NaOH, KOH): Ph-¬ng tr×nh ph¶n øng cã thÓ xÉy ra: - - 2 3CO + OH HCO (1) - 2- 2 3 2CO + 2OH CO H O  (2) hoÆc - - 2 3SO + OH HSO (3) - 2- 2 3 2SO + 2OH SO H O  (4) Tr-êng hîp 1: NÕu biÕt sè mol oxit axit (CO2, SO2) vµ sè mol dung dÞch kiÒm (NaOH, KOH) Ta ®Æt tØ sè: 2 2 OH OH CO SO n n X. X n n          + NÕu X  1 th× xÉy ra (1) + NÕu X  2 th× xÉy ra (2) + NÕu 1 < X < 2 th× xÉy ra ®ång thêi (1) vµ (2) Tr-êng hîp 2: NÕu gi¶ thiÕt bµi to¸n cho biÕt sè mol oxit axit (CO2, SO2) hoÆc sè mol cña dung dÞch kiÒm (NaOH, KOH) vµ biÕt khèi l-îng muèi t¹o thµnh th× ta ph¶i biÖn luËn nh- sau. Gi¶ sö muèi t¹o thµnh lµ muèi axit hoÆc muèi trung hoµ. NÕu hai gi¶ thiÕt ®ã kh«ng tho¶ m·n th× kÕt luËn cã hai muèi t¹o thµnh (cã nghÜa lµ xÉy ra (1) vµ (2)). 2. D¹ng bµi to¸n khi cho oxit axit (SO2, CO2) t¸c dông víi dung Ca(OH)2, Ba(OH)2 thu ®-îc kÕt tña, hoÆc sau ®ã ®un nãng thu ®-îc kÕt tña n÷a CO2 + Ca(OH)2  CaCO3  + H2O (5) 2CO2 + Ca(OH)2  Ca(HCO3)2 (6) hoÆc CO2 + Ba(OH)2  BaCO3 + H2O (7) 2CO2 + Ba(OH)2  Ba(HCO3)2 (8) + NÕu cho biÕt sè mol baz¬ (Ca(OH)2, Ba(OH)2) vµ sè mol kÕt tña (CaCO3 , BaCO3) th× ta so s¸nh nbaz¬ vµ nkÕt tña. + NÕu nbaz¬ = nkÕt tña th× chØ xÉy ra ph¶n øng (5) hoÆc (7) tõ ®ã ta tÝnh ®-îc sè mol oxit axit (CO2,SO2). + NÕu nbaz¬  nkÕt tña th× cã hai tr-êng hîp: TH1: ChØ xÉy ra ph¶n øng (5), (7) th× baz¬ d-  sè mol oxit axit (CO2, SO2) tÝnh theo sè mol kÕt tña (CaCO3 , BaCO3). TH2: XÉy ra 2 ph¶n øng (5, 6) hoÆc (7, 8) t¹o hai muèi axit vµ muèi trung hoµ ta ®Æt hai Èn x, y lµ sè mol 2 muèi, tõ ®ã dùa vµo sè mol baz¬ vµ sè mol kÕt tña ®Ó t×m ®-îc tæng sè mol oxit axit (SO2, CO2). 3. D¹ng bµi to¸n khi cho oxit axit (SO2, CO2) t¸c dông ®ång thêi dung dÞch kiÒm (NaOH, KOH) vµ baz¬ (Ca(OH)2, Ba(OH)2). B1. X¸c ®Þnh sè mol oxit axit (SO2, CO2) vµ sè mol OH- B2. So s¸nh sè mol oxit axit (SO2, CO2) vµ sè mol OH- ®Ó biÕt muèi t¹o ra muèi g×?
htpp://megabook.vn 36 2 2 3 2CO 2OH CO H O     2 3CO OH HCO    B3. So s¸nh sè mol 2 3CO  víi sè mol ion Ca2+ hoÆc Ba2+ ®Ó biÕt khèi l-îng kÕt tña tÝnh theo chÊt nµo. 4. ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh NÕu chóng ta gÆp mét bµi to¸n khi cho oxit axit CO2 t¸c dông víi dung dÞch Ca(OH)2 hay Ba(OH)2 thu ®-îc x mol kÕt tña vµ sau ®ã ®un nãng thu ®-îc y mol kÕt tña n÷a th× ¸p dông c«ng thøc tÝnh nhanh sau, 2COn x 2y  II. Bµi to¸n ¸p dông: Bµi to¸n 1: (TrÝch ®Ò thi tèt nghiÖp THPT - 2007). HÊp thô hoµn toµn 4,48 lÝt khÝ SO2 (ë ®ktc) vµo dung dÞch chøa 16 gam NaOH thu ®-îc dung dÞch X. Khèi l-îng muèi tan thu ®-îc trong dung dÞch X lµ: A: 18,9 gam B: 25,2 gam C: 23,0 gam D: 20,8 gam Bµi gi¶i: 2SO NaOH 4,48 16 n 0,2mol; n 0,4mol 22,4 40     2 NaOH SO n 0,4 2 0,2n    t¹o muèi Na2SO3 SO2 + 2NaOH  Na2SO3 + H2O 0,2 0,4 0,2mol m2 3 2 2 3Na SO SO Na SOn = n = 0,2mol = 0,2.126 = 25,2(g)  B ®óng Bµi to¸n 2: (TrÝch ®Ò thi tuyÓn sinh §H - KA - 2007). HÊp thô hoµn toµn 2,688 lÝt khÝ CO2 (®ktc) vµo 2,5 lÝt dung dÞch Ba(OH)2 nång ®é a mol/l thu ®-îc 15,76 gam kÕt tña gi¸ trÞ cña a lµ: A: 0,032 mol/l B: 0,06 mol/l C: 0,04 mol/l D: 0,048 mol/l Bµi gi¶i: 2 3CO BaCO 2,688 15,76 n 0,12(mol); n 0,08(mol) 22,4 197     Sè mol CO2 kh¸c sè mol BaCO3 nªn t¹o hai muèi: CO2 + Ba(OH)2  BaCO3 + H2O (1) 0,08  0,08  0,08 mol 2CO2 + Ba(OH)2  Ba(HCO3)2 (2) 0,04  0,02  tõ (1) vµ (2)  2Ba(OH)n 0,08 0,02 0,1mol    M 2 0,1 a C Ba(OH) 0,04M 2,5     C ®óng
htpp://megabook.vn 37 Chó ý: + NÕu 2Ba(OH) 0,08 n 0,08mol a 0,032M 2,5      A sai + NÕu 2 2Ba(OH) CO 0,12 n n 0,12mol a 0,048M 2,5       D sai + NÕu 2Ba(OH) 0,15 n 0,15mol a 0,06M 2,5      B sai Bµi to¸n 3: (TrÝch ®Ò thi tuyÓn sinh §H - KA - 2008). Cho V lÝt dung dÞch NaOH 2 M vµo dung dÞch chøa 0,1 mol Al2(SO4)3 vµ 0,1 mol H2SO4 ®Õn khi ph¶n øng hoµn toµn thu ®-îc 7,8 gam kÕt tña. Gi¸ trÞ lín nhÊt cña V lÝt ®Ó thu ®-îc khèi l-îng kÕt tña trªn lµ: A: 0,05 lÝt B: 0,25 lÝt C: 0,35 lÝt D: 0,45 lÝt Bµi gi¶i: 3 2 4 2 4 3H SO Al (SO )H Al n 2.n 2.0,1 0.2mol; n 2.n 0,2mol      Thø tù c¸c ph-¬ng tr×nh x¶y ra: 3Al(OH) 7,8 n 0,1mol 78   H+ + OH-  H2O (1) 0,2 0,2mol Al3+ + 3OH-  Al(OH)3 (2) 0,2 0,6mol - - 3 2 2Al(OH) + OH AlO 2H O 0,1 0,1mol   (3) Tõ (1), (2), (3): OH n 0,2 0,6 0,1 0,9mol      NaOH 0,9 n 0,45 2   lÝt  D ®óng Chó ý: + NÕu OH 0,1 n 0,1mol V 0,05 2      lÝt  A sai + NÕu OH 0,5 n 0,5mol V 0,25 2      lÝt  B sai + NÕu OH 0,7 n 0,7mol V 0,35 2      lÝt  C sai Bµi to¸n 4: (TrÝch ®Ò thi tuyÓn sinh §H - KA - 2008). HÊp thô hoµn toµn 4,48 lÝt khÝ CO2 (ë ®ktc) vµo 500 ml dung dÞch hçn hîp gåm NaOH 0,1M vµ Ba(OH)2 0,2 M, sinh ra m gan kÕt tña. Gi¸ trÞ cña m gam lµ: A: 11,82 gam B: 9,85 gam C: 17,73 gam D: 19,70 gam Bµi gi¶i: 2 2CO NaOH Ba(OH)n 0,2mol; n 0,05mol; n 0,1mol  
htpp://megabook.vn 38 2CO OH OH n 0,2 n 0,05 2.0,1 0,25mol; 0,8 n 0,25         t¹o hai muèi 2 3CO OH HCO x x x     (1) 2 2 3 2CO 2OH CO H O y 2y y      (2) Tõ (1) vµ (2)  x y 0,2 x 0,15mol x 2y 0,25 y 0,05mol            3 2 2 3 3 BaCO Ba CO BaCO 0,05 0,05 0,05mol m 0,05 197 9,85gam           B ®óng Chó ý: + NÕu 2 3BaCOBa n 0,1 m 0,1 197 19,7(g)       D sai + NÕu 3 3BaCO BaCOn 0,06mol m 0,06 197 11,82(g)      A sai + NÕu 3 3BaCO BaCOn 0,09mol m 0,09 197 17,73(g)      C sai Bµi to¸n 5: Sôc V lÝt khi CO2 ë (®ktc) vµo 150 ml dung dÞch Ba(OH)2 1M, sau ph¶n øng thu ®-îc 19,7 gam kÕt tña, gi¸ trÞ V lÝt lµ: A: 1,12 lÝt hoÆc 2,24 lÝt B: 1,12 lÝt hoÆc 3,36 lÝt C: 2,24 lÝt hoÆc 4,48 lÝt D: 6,72 lÝt hoÆc 13,44 lÝt Bµi gi¶i: 3 2BaCO Ba(OH)n 0,1mol; n 0,15mol  , so s¸nh thÊy 3 2BaCO Ba(OH)n n nªn cã hai tr-êng hîp vµ ph-¬ng tr×nh ph¶n øng cã thÓ xÉy ra: CO2 + Ba(OH)2  BaCO3 + H2O (1) 2CO2 + Ba(OH)2  Ba(HCO3)2 (2) + TH1: XÉy ra ph¶n øng (1) t¹o muèi kÕt tña BaCO3 cßn Ba(OH)2 d-, lóc ®ã 2 3 2CO BaCO COn n 0,1mol V 0,1.22,4 2,24     lÝt. + TH2: XÉy ra (1) vµ (2)Theo (1): 2 2 3CO Ba(OH) BaCOn n n 0,1mol  (p­) (p­) Theo (2): 2 2Ba(OH) COn 0,15 0,1 0,05mol n 2.0,05 0,1mol      Tõ (1) vµ (2)  2COn 0,1 0,1 0,2mol   , 2COV 0,2.22,4 4,48   lÝt  C ®óng Bµi to¸n 6: HÊp thô hoµn toµn Vml khÝ CO2 (®ktc) vµo 1 lÝt dung dÞch Ca(OH)2 0,02 M th× ®-îc 1 gam kÕt tña. Gi¸ trÞ V ml lµ: A: 224 ml hoÆc 448 ml B: 448 ml hoÆc 672 ml C: 448 ml hoÆc 1,792 ml D: 224 ml hoÆc 672 ml Bµi gi¶i: 2 3Ca(OH) CaCOn 0,02mol; n 0,01mol  , Do 2 3Ca(OH) CaCOn n cã 2 tr-êng hîp: + TH1: ChØ xÉy ra 1 ph¶n øng do 2 2CO Ca(OH)n n
htpp://megabook.vn 39 CO2 + Ca(OH)2  CaCO3 + H2O (*) 2 2 3CO Ca(OH) CaCOn n n 0,01mol  (p­) 2COV 0,01.22,4 0,224lit 224ml    + TH2: 2 2Ca(OH)2 CO Ca(OH)n n 2n  Ph¶n øng xÉy ra: 2 2 3 2CO Ca(OH) CaCO H O 0,02 0,02 0,02     (1) 2 3 2 3 2CO CaCO H O Ca(HCO ) 0,01 0,01    (2) Tõ (1) vµ (2)  2COn 0,02 0,01 0,03mol    2COV 0,03.22,4 0,672lit 672ml    D ®óng Bµi to¸n 7: Cho 0,112 lÝt khÝ CO2 (ë ®ktc) hÊp thô hoµn toµn bëi 0,4 lÝt dung dÞch n-íc v«i trong thu ®-îc 0,1 gam kÕt tña. Nång ®é mol/lÝt cña dung dÞch n-íc v«i trong lµ: A: 0,005M B: 0,0075M C: 0,0125M D: 0,01M Bµi gi¶i: 2 3CO CaCO 0,112 0,1 n 0,005mol; n 0,001mol 22,4 100     Theo ph¶n øng: 2 2 3 3Ca CO CaCO 0,001 0,001 0,001mol     Nh- vËy chØ cã 0,001 mol CO2 bÞ kÕt tña ë d¹ng CaCO3 trong ®ã 0,001mol Ca2+ cßn l¹i lµ: 0,005 - 0,001 = 0,004 mol CO2 ph¶i bÞ hÊp thô ë d¹ng muèi tan Ca(HCO3)2. Ta cã: 2mol CO2 bÞ gi÷ trong 1mol Ca(HCO3)2. 0,004 mol CO2 bÞ gi÷ trong 3 2 0,004 0,002molCa(HCO ) 2   2 Ca n 0,002mol   tæng sè mol Ca2+ lµ: 0,001 + 0,002 = 0,003 mol Ca2+   2 2 0,003 Ca Ca(OH) 0,0075M 0,4         B ®óng Cã thÓ gi¶i bµi nµy b»ng nhiÒu c¸ch kh¸c nhau. Bµi to¸n 8: HÊp thô hoµn toµn V lÝt CO2 (®ktc) vµo dung dÞch Ca(OH)2 thu ®-îc 10 gam kÕt tña. Lo¹i bá kÕt tña råi nung nãng phÇn dung dÞch cßn l¹i thu ®-îc 5 gam kÕt tña n÷a. Gi¸ trÞ V lÝt lµ: A: 4,48 lÝt B: 2,24 lÝt C: 1,12 lÝt D: 3,36 lÝt Bµi gi¶i: C¸ch 1: Tõ gi¶ thiÕt cña bµi to¸n chøng tá t¹o ra hai muèi: CaCO3 vµ Ca(HCO3)2
htpp://megabook.vn 40 2 2 3 2 2 2 3 2 CO Ca(OH) CaCO H O (1) x x x 2CO Ca(OH) Ca(HCO ) (2) 2y y y      x 0,1mol y 0,05mol      2COn x 2y 0,1 0,05.2 0,2(mol)     2COV 0,2.22,4 4,48   lÝt  A ®óng Chó ý: + NÕu 2 2CO COn 0,1 V 2,24   lÝt  B sai + NÕu 2 2CO COn 0,05 v 1,12   lÝt  C sai + NÕu 2 2CO COn 0,1 0,05 0,15mol V 3,36     lÝt  D sai C¸ch 2: ¸p dông c«ng thøc tÝnh nhanh sau, 2COn x 2y 0,1 0,05.2 0,2(mol)     2COV 0,2.22,4 4,48   lÝt  A ®óng Bµi to¸n 9: §èt ch¸y hoµn toµn 1,6 gam l-u huúnh råi cho s¶n phÈm ch¸y hÊp thô hoµn toµn vµo 200 ml dung dÞch Ba(OH)2 0,5 M. Khèi l-îng gam kÕt tña thu ®-îc lµ: A: 21,70 gam B: 43,40 gam C: 10,85 gam D: 32,55 gam Bµi gi¶i: S + O2  SO2 2SO S 1,6 n n 0,05mol 32    2Ba(OH)n 0,5.0,2 0,1mol  lín h¬n 2SOn  t¹o BaSO3 vµ Ba(OH)2 cßn d-: SO2 + Ba(OH)2  BaSO3 + H2O 0,05 0,05 0,05mol  3BaSOm 0,05.217 10,85gam   C ®óng Bµi to¸n 10: HÊp thô hoµn toµn 2,24 lÝt khÝ CO2 (®ktc) vµo 400 ml dung dÞch X gåm NaOH 1 M vµ Ca(OH)2 0,01 M thu ®-îc m gam kÕt tña. Gi¸ trÞ m gam lµ: A: 0,4 gam B: 10,0 gam C: 40,0 gam D: 40,8 gam Bµi gi¶i: 2 2CO NaOH Ca(OH) 2,24 n 0,1mol; n 0,4mol; n 0,4.0,01 0,004mol 22,4      2 OH Ca n 0,4 2.0,004 0,408mol; n 0,004mol     TØ lÖ: 2NaOH CO 0,408 n :n 4,08 0,1    CO2 ph¶n øng hÕt
htpp://megabook.vn 41 2 2 2 2 33 3 2 2 3 2 2 2 3 3 CO CaCOCO Ca Ca CaCO CO 2OH CO H O 0,1 0,2mol 0,1mol CO Ca CaCO n n 0,1 n 0,004 n n 0,004mol m 0,004.100 0,4gam                         A ®óng KÕt luËn:- Ph-¬ng ph¸p ®å thÞ -u viÖt h¬n nhiÒu, phï hîp víi thêi gian lµm nh÷ng bµi to¸n tr¾c nghiÖm. - chóng ta nªn lµm nhiÒu bµi tËp ®Ó cã kû n¨ng gi¶i nhanh bµi to¸n, tõ ®ã t×m ®¸p ¸n b¾ng c¸c c«ng thøc tÝnh nhanh III. Bµi to¸n tù gi¶i Bµi 1: Sục 3,36 lít CO2 (dktc) vào 400 ml dung dịch NaOH 1M, thì dung dịch thu được chứa chất tan: A. NaHCO3 B. Na2CO3 C. NaHCO3và Na2CO3 D. Na2CO3 và NaOH Bµi 2: Cho a mol CO2 hấp thụ hoàn toàn vào dung dịch chứa 2a mol NaOH. dung dÞch thu được có giá trị pH: A. pH=a B. pH > 7 C. pH < 7 D. pH = 7 Bµi 3: HÊp thô hoµn toµn 4,48 lÝt khÝ SO2 (ë ®ktc) vµo dung dÞch chøa 16 gam NaOH thu ®-îc dung dÞch X. khèi l-îngmuèi tanthu ®-îc trong dung dÞch X lµ: A: 18,9 gam B: 23,0 gam C: 25,2 gam D: 20,8 gam Bµi 4: HÊp thô hoµn toµn 2,24 lÝt khÝ CO2 (®ktc) vµo 400ml dung dÞch X gåm NaOH 1M vµ Ca(OH)2 0,01M thu ®-îc m gam kÕt tña. Gi¸ trÞ m gam lµ: A: 10 gam B: 0,4 gam C: 40 gam D: 40,8 gam Bµi 5: Trộn 150ml dd Na2CO3 1M và K2CO3 0,5M với 250ml dd HCl 2M thì thể tích khí CO2 sinh ra ở đktc là: A. 2,52 lít B. 5,04 lít C. 3,36 lít D. 5,60 lít Bµi 6: Khi cho NaOH t¸c dông víi CO2 cho biÕt tû lÖ sè mol 1<nNaOH:nCO2< 2 ta thu ®-îc s¶n phÈm muèi lµ: A. NaHCO3 B. Na2CO3 C. NaHCO3, Na2CO3 D. NaOH, Na2CO3. Bµi 7: Cho 2,24 lÝt khÝ CO2 (®ktc) hÊp thô hÕt vµo dd chøa 0,1 mol NaOH sÏ thu ®öîc dd dÞch chøa A. 0,05 mol NaHCO3 . B. 0,1 mol NaHCO3. C. 0,1 mol Na2CO3 . D. 0,05 mol Na2CO3 vµ 0,05 mol NaHCO3. Bµi 8: HÊp thô hoµn toµn 2,688 lÝt CO2 (®ktc) vµo V lÝt dung dÞch Ba(OH)2 nång ®é 0,4 M thu ®-îc 15,76 gam kÕt tña tr¾ng. Gi¸ trÞ cña V lÝt lµ: A: 250 ml B: 200 ml C: 300 ml D: 180 ml Bµi 9: HÊp thô hoµn toµn 1,344 lÝt CO2 (®ktc) vµo 5 lÝt dung dÞch Ba(OH)2 nång ®é a M thu ®-îc 7,88 gam kÕt tña tr¾ng. Gi¸ trÞ cña a mol/lÝt lµ: A: 0,01 mol/l B: 0,02 mol/l C: 0,03 mol/l D: 0,04 mol/l. Bµi 10: HÊp thô hoµn toµn V lÝt CO2 (®ktc) vµo 250 ml dung dÞch Ba(OH)2 0,4 M thu ®-îc 15,76 gam kÕt tña tr¾ng. Gi¸ trÞ nhá nhÊt cña V lÝt lµ: A: 2,688 lÝt B: 1,792 lÝt C: 1,344 lÝt D: 2,24 lÝt
htpp://megabook.vn 42 Bµi 11 : HÊp thô hoµn toµn 0,2 mol CO2 (®ktc) vµo 0,25 lÝt dung dÞch hçn hîp gåm NaOH 0,2 M vµ Ba(OH)2 0,4 M thu ®-îc m gam kÕt tña tr¾ng. Gi¸ trÞ cña m gam lµ: A. 4,925 gam B. 1,97 gam C. 19,7 gam D. 9,85 gam Bµi 12: Cho 2,24 lÝt CO2 (®ktc) vµo 350 ml dung dÞch Ca(OH)2 0,2 M, kÕt thóc ph¶n øng thu ®-îc a gam kÕt tña tr¾ng. Gi¸ trÞ cña a gam lµ: A. 2 B. 4 C. 6 D. 8 Bµi 13: Sôc 4,48 lÝt khÝ (®ktc) gåm CO vµ CO2 vµo b×nh chøa 400ml dung dÞch Ca(OH)2 0,2 M thu ®-îc 6 gam kÕt tña. PhÇn tr¨m thÓ tÝch khÝ CO trong hçn hîp ®Çu cã thÓ lµ: A: 30% hoÆc 40% B: 70% hoÆc 50% C: 40% hoÆc 50% D: 70% hoÆc 30%. Bµi 14 :Trộn 150ml dd Na2CO3 1M và K2CO3 0,5M với 250ml dd HCl 2M thì thể tích khí CO2 sinh ra ở đktc là: A. 2,52 lít B. 5,04 lít C. 3,36 lít D. 5,60 lít Bµi 15: Thổi V lít (đktc) khí CO2 vào 300 ml dung dịch Ca(OH)2 0,02M thì thu được 0,2 gam kết tủa. Giá trị của V là: A. 44,8 ml hoặc 89,6 ml B. 224 ml C. 44,8 ml hoặc 224 ml D. 44,8 ml Bµi 16: Dẫn V lít (đktc) khí CO2 qua 100 ml dung dịch Ca(OH)2 1M thu được 6 gam kết tủa. Lọc bỏ kết tủa, lấy dung dịch nước lọc đun nóng lại thu được kết tủa nữa. V lit bằng : A. 3.136 lÝt B.3.36 lÝt, hoặc 1.120 lÝt C. 1.344 lÝt hoặc 3.136 lÝt B. 1.344 lÝt Bµi 17: Sục 2,24 lít CO2 (đktc) vào 100 ml dd Ca(OH)2 0,5M và KOH 2M. Khối lượng kết tủa thu được sau khi phản ứng xảy ra hoàn toàn là : A. 5,0 gam B. 30,0 gam C. 10,0 gam D. 0,0 gam Bµi 18: HÊp thô hoµn toµn 2.24 lÝt khÝ CO2 (§ktc) vµo dung dÞch chøa 8 gam NaOH thu ®-îc dung dÞch X. Khèi l-îng muèi tan cã trong dung dÞch X lµ: A. 5.3 gam B. 10.6 gam C. 21.2 gam D. 15.9 gam Bµi 19: HÊp thô hoµn toµn 4,48 lÝt khÝ CO2 (ë ®ktc) vµo 500ml dung dÞch hçn hîp gåm NaOH 0,1M vµ Ba(OH)2 0,2M, sinh ra m gam kÕt tña. Gi¸ trÞ cña m gam lµ: A: 11,82 gam B: 9,85 gam C: 17,73 gam D: 19,70 gam Bµi 20: Haáp thuï hoaøn toaøn 5,6 lit CO2 (ñktc), vaøo dung dòch chöùa 0,2 mol Ca(OH)2 seõ thu ñöôïc löôïng keát tuûa laø: A. 25 gam B. 5 gam C. 15 gam D. 20 gam
htpp://megabook.vn 43 BÍ QUYẾT 4: ph-¬ng ph¸p b¶o toµn electron I. c¬ së lý thuyÕt - Trong mét hÖ oxi ho¸ khö: “tæng sè e do chÊt khö nh­êng bºng tæng sè e m¯ chÊt oxi ho¸ nhËn”. Hay “tæng sè mol e chÊt khö nh­êng bºng tæng sè mol e chÊt oxi ho¸ nhËn”. VÝ dô: Cr - 3e  Cr3+ x 3x x Cu - 2e  Cu2+ y 2y y Fe - 3e  Fe3+ z 3z z N5+ + 3e  N2+ t 3t t ¸p dông ph-¬ng ph¸p b¶o toµn e th×:  3x + 2y + 3z = 3t - Quan träng nhÊt lµ khi ¸p dông ph-¬ng ph¸p nµy ®ã lµ viÖc ph¶i nhËn ®Þnh ®óng tr¹ng th¸i ®Çu vµ tr¹ng th¸i cuèi cña hÖ oxi ho¸ khö, ta kh«ng cÇn quan t©m ®Õn viÖc c©n b»ng ph¶n øng oxi ho¸ khö x¶y ra. - Khi ¸p dông ph-¬ng ph¸p b¶o toµn electron ta ph¶i lµm c¸c b-íc sau: + B1: Tõ d÷ kiÖn cña bµi to¸n ®æi ra sè mol + B2: ViÕt qu¸ tr×nh oxi ho¸, qu¸ tr×nh khö, ®ång thêi thiÕt lËp c¸c ®¹i l-îng theo sè mol. + B3: ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn e cho hai qu¸ tr×nh trªn: “Tæng sè mol e chÊt nh­êng bºng tæng sè mol e chÊt nhËn”. Tõ ®ã thiÕt lËp ph­¬ng tr×nh ®¹i sè (nÕu cÇn), kÕt hîp víi gi° thiÕt cña b¯i to¸n ®Ó t×m ra kÐt qu¶ nhanh nhÊt vµ chÝnh x¸c nhÊt. II. Ph¹m vi sö dông: GÆp nhiÒu chÊt trong bµi to¸n mµ khi xÐt ph-¬ng tr×nh ph¶n øng lµ ph¶n øng oxi hãa khö (cã sù thay ®æi sè e) hoÆc ph¶n øng x¶y ra phøc t¹p, nhiÒu ®o¹n, nhiÒu qu¸ tr×nh th× ta ¸p dông ph-¬ng ph¸p b¶o toµn e. - CÇn kÕt hîp c¸c ph-¬ng ph¸p nh- b¶o toµn khèi l-îng, b¶o toµn nguyªn tè ®Ó gi¶i bµi to¸n. - CÇn cã nhiÒu chÊt oxi ho¸ vµ nhiÒu chÊt khö cïng tham gia trong bµi to¸n ta cÇn t×m tæng sè mol e nhËn vµ tæng sè mol e nh-êng råi míi c©n b»ng. III. Bµi to¸n ¸p dông Bµi to¸n 1: (TrÝch ®Ò thi tuyÓn sinh §H C§- Khèi A-2008). Cho 3.2 gam bét Cu t¸c dông víi 100 ml dung dÞch hçn hîp HNO3 0.8 M vµ H2SO4 0.2 M. Sau khi c¸c ph¶n øng xÉy ra hoµn toµn sinh ra V lÝt khÝ NO (®ktc) s¶n phÈm khö duy nhÊt. Gi¸ trÞ V lÝt lµ: A. 0.746 lÝt. B. 0.448 lÝt. C. 1.792 lÝt. D. 0.672 lÝt. Bµi gi¶i: ¸p dông ph¶n øng oxi ho¸ khö:
htpp://megabook.vn 44 3 2NO 4H 3e NO 2H O 0,12 0,03       Ta cã: 3 2 4 H (HNO ) H 2 4H (H SO ) n 0,08mol n 0,12mol n 2.H SO 2.0,2.0,1 0,04            VNO = 0,03 x 22,4 = 0,672lÝt  D ®óng Ph©n tÝch bµi to¸n: + Häc sinh A lµm: Cu - 2e  Cu2+ 0,05 0,1 0,05 5 2 N 3e N (NO) x 3x x      2NO 0,1 0,1 x V .22,4 3 3    =>sai + Häc sinh B lµm: 2+ 5 2 Cu - 2e Cu x 2x x 2x 0,24 x 0,12 N 3e N (NO) 0,05 0,24 0,08              (kh«ng tho¶ m·n) v× nCu = 0,05mol + Häc sinh C lµm: 2+ 3 2 Cu - 2e Cu 0,05 0,1 0,1 0,1 x (sai) 3NO 4H 3e NO 2H O x 4x 3x x              + Häc sinh D lµm: + 3 2 4 H (HNO ) NOH H (H SO ) n 0,08mol 1 n 0,1mol V .0,1.22,4 0,56(Sai) n 0,02mol 4           + Häc sinh E nhËn xÐt: Cã thÓ Cu d- hoÆc Cu ph¶n øng hÕt  nªn lµm nh- A ®óng. Bµi to¸n 2: (TrÝch ®Ò thi tuyÓn sinh §H C§- Khèi A-2008). Nung nãng m gam hçn hîp Al vµ Fe2O3 (trong m«i tr-êng kh«ng cã kh«ng khÝ) ®Õn ph¶n øng xÉy ra hoµn toµn thu ®-îc hçn hîp r¾n Y, chia Y thµnh hai phÇn b»ng nhÇn b»ng nhau: - PhÇn 1 t¸c dông víi H2SO4 lo·ng d- sinh ra 3.08 lÝt khÝ hi®r« (®ktc). - PhÇn 2 t¸c dông NaOH d- sinh ra 0.84 lÝt khÝ hi®r« (®ktc). Gi¸ trÞ m gam lµ: A. 22.75 B. 21.40 C. 29.40 D. 29.43 . Bµi gi¶i: Ph©n tÝch bµi to¸n: Tõ P2 + NaOH d- nªn Al d- cßn Fe2O3 hÕt: Nh- vËy hçn hîp Y: Fe, Al2O3 vµ Al d-
htpp://megabook.vn 45 Gäi x, y, z lÇn l-ît lµ sè mol Al2O3, Fe vµ Al d- trong mçi phÇn: P1: 3 2 2 Al 3e Al z 3z z Fe 2e Fe y 2y y 2H 2e H 0,275 0,1375                 ¸p dông §LBT e: 3z + 2y = 0,275 (1) P2: 3 2 Al 3e Al z 3z z 2H 2e H 0,075 0,0375             ¸p dông §LBT e: 3z = 0,075 z= 0,025M Thay vµo (1)  y = 0,1mol: Fe2O3 + 2Al  Al2O3 + 2Fe (3) Tõ (3)  2 3Al O Fe 1 x n n 0,05mol 2    m = 2.(0,05 . 102 + 56. 0,1 + 27 . 0,025)= 22,75  A ®óng Bµi to¸n 3: (TrÝch ®Ò thi tuyÓn sinh §H C§- Khèi B-2007). Nung m gam bét Fe trong «xi thu ®-îc 3 gam hçn hîp chÊt r¾n X. Hoµ tan hÕt hçn hîp X b»ng HNO3 d-, thu ®-îc 0.56 lÝt khÝ NO (đktc) lµ s¶n phÈm khö duy nhÊt. Gi¸ trÞ m gam lµ: A. 2.62 B. 2.32 C. 2.22 D. 2.52 Bµi gi¶i. Fe - 3e  Fe3+ x 3x N+5 + 3e  N+2 (NO) 0,075 0,025 ¸p dông §LBT e: 3x = 0,075 + 4y (1) MÆt kh¸c: mX = mFe + 2Om 56x+ 32y=3 (2) O2 + 4e  2O-2 y 4y Tõ (1) vµ (2)  x 0,045 y 0,015     m = 56  0,045 = 2,52g  D ®óng Bµi to¸n 4: (TrÝch ®Ò thi tuyÓn sinh §H C§- Khèi A-2007). Hoµ tan 5.6 gam Fe b»ng dung dịch H2SO4 lo·ng thu ®-îc dung dịch X. Dung dịch X ph¶n øng võa ®ñ víi V ml dung dịch KMnO4 0.5 M. Gi¸ trÞ V ml lµ: A. 20 B. 40 C. 60 D. 80.
htpp://megabook.vn 46 Bµi gi¶i Fe 5,6 n 0,1mol 56    ; Fe - 2e  Fe2+ 0,1 0,2 0,1 Fe2+ - 1e  Fe3+ 0,1 0,1 0,1 Mn+7 + 5e  Mn2+ x 5x ¸p dông §LBT e: 5x = 0,1  x = 0,1 0,02 5  4KMnO 0,02 V 0,04lit 40ml 0,5     B ®óng Ph©n tÝch bµi to¸n: NÕu Fe + H2SO4 t¹o V1 lÝt H2 th×: 3 2 7 2 Fe 3e Fe a 3a a 2H 2e H 3a 2b 5c 2b b M 5e Mn c 5c c                   Bµi to¸n 5 (TrÝch ®Ò thi tuyÓn sinh §H C§- Khèi A-2007). Hoµ tan hoµn toµn 12 gam hçn hîp Fe vµ Cu ( tØ lÖ mol 1:1) b»ng HNO3 thu ®-îc V lÝt hçn hîp khÝ X gåm NO vµ NO2 (®ktc) vµ dung dịch Y ( chØ chøa 2 muèi vµ axit d- ). TØ khèi cña X so víi H2 b»ng 19. Gi¸ trÞ V lÝt lµ: A. 2.24 B. 3.36. C. 4.48 D. 5.60. Bµi gi¶i: X¸c ®Þnh %V cña NO vµ NO2 trong X: 2X NO NO 30x 46(1 x) M 19.2 x 0,5hay50% n n xmol 1          C¸c ph-¬ng tr×nh oxi ho¸ khö: nFe = a  nCu = a; 56a + 64a = 12  a = 0,1mlol 5 23 5 42 2 N 3e N (NO)Fe 3e Fe 3x x0,1 0,3 N 1e N (NO )Cu 2e Cu 0,1 0,2 x x                      ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn e ta cã: 0,3 + 0,2 = 3x + x  x = 0,125 VËy nX = 0,125 . 2 = 0,25mol  VX = 0,25 . 22,4 = 5,6 lÝt  D ®óng
htpp://megabook.vn 47 Bµi to¸n 6: ( TN TH PT 2007). Hoµ tan 5.4 gam Al b»ng mét l-îng dung dÞch H2SO4 lo·ng ®-. Sau ph¶n øng thu ®-îc dung dÞch X vµ V lÝt khÝ H2 ®ktc. Gi¸ trÞ cña V lÝt: A. 2.24 B. 3.36. C. 4.48 D. 6.72 Bµi gi¶i: 2 3 Al H 2 Al 3e Al 0,2 0,6 5,4 n 0,2 n 0,3 272H 2e H 0,6 0,3                øng víi 6,72lÝt  D ®óng Bµi to¸n 7: (§Ò thi thö §H Vinh). Hoµ tan hÕt hçn hîp bét gåm m gam Cu vµ 4.64 gam Fe3O4 vµo dung dịch H2SO4 lo·ng d-, sau ph¶n øng hoµn toµn thu ®-îc dung dịch X. Dung dịch X lµm mÊt mµu võa ®ñ 100 ml dung dịch KMnO4 0.1 M. Gi¸ trÞ cña m gam lµ: A. 1.92 B. 0.96 C. 0.48 D. 1.44 Bµi gi¶i: Fe3O4 + 4 H2SO4  FeSO4 + Fe2(SO4)3 + 4H2O 0,02 0,02 0,02 Cu + Fe2(SO4)3 CuSO4 + 2FeSO4 0,02 0,04  Dung dÞch X lµ H2SO4 d- FeSO4, CuSO4 10FeSO4 + 2KMnO4 + 8 H2SO4  5Fe2(SO4)3 + 2K2SO4 + 2MnSO4 + 8H2O 0,05 0,01 2 4 3Fe (SO )n cßn d- Cu 0,03 m 64. 0,96g 2   B ®óng Bµi to¸n 8: Cho m gam Al tan hoµn toµn dung dÞch HNO3 nãng d- thu ®-îc 11.2 lÝt (®ktc) hh khÝ A gåm: N2 , NO, N2O cã tØ lÖ vÒ sè mol t-¬ng øng lµ 2:1:2. Gi¸ trÞ m gam lµ: A. 35.1 B. 18.9 C. 27.9 D. 26.1 Bµi gi¶i: 2 2A N NO N O 11,2 n 0,5mol n 0,2mol;n 0,1mol; n 0,2mol 22,4      
htpp://megabook.vn 48 + Qu¸ tr×nh oxi ho¸: Al - 3e  Al3+ (1) a 3a a + Qu¸ tr×nh khö: 2N+5 + 10e  N2 (2) 0,4 2 0,2 N+5 + 3e  N+2 (NO) (3) 0,3 0,1 2N+5 + 8e  N+1 (N2O) (4) 1,6 0,2 ¸p dông §LBT e: 3a = 2 + 0,3 + 1,6 = 3,9  a = 1,3  mAl = 27 . 1,3 = 35,1g  A ®óng Ph©n tÝch bµi to¸n: + NÕu (2, 3, 4) kh«ng c©n b»ng 3a = 1 + 0,3 + 0,8  a = 0,7  mAl = 18,9g  B sai + NÕu (2, 3) c©n b»ng cßn(4) kh«ng: 3a =2 + 0,3 + 0,8  3,1 a 3   mAl = 27,9  C sai + NÕu (2) kh«ng c©n b»ng,(3,4) c©n b»ng 3a =1 + 0,3 +1,6  2,9 a 3  mAl = 26,1  Dsai Bµi to¸n 10: §Ó m gam bét s¾t ngoµi kh«ng khÝ 1 thêi gian thu ®-îc 11,8 gam hçn hîp c¸c chÊt r¾n FeO, Fe2O3, Fe, Fe3O4 . Hoµ tan hoµn toµn hçn hîp ®ã b»ng dung dÞch HNO3 lo·ng thu ®-îc 2,24 lÝt khÝ NO duy nhÊt (®ktc). Gi¸ trÞ m gam lµ: A: 9,52 gam B: 9,94 gam C: 8,96 gam D: 8,12 gam Bµi gi¶i: 2Fe O NO(gp) m 11,8 m n ; n ; n 0,1mol 56 32    (p­) ChÊt khö lµ Fe; ChÊt oxi ho¸ gåm O2 vµ HNO3 FeO - 3e  Fe3+ m 56  3m 56 2- 2 .4 11,8 m 11,8 m 32 8.4 O + 4e 2O    N+5 + 3e  N+2 (NO) 0,3 0,1 ne nh-êng = ne chÊt oxi ho¸ nhËn (O2 , 3NO ) 3m 11,8 m 0,3 56 8     m = 9,94 gam  B ®óng Bµi to¸n 11: Hoµ tan hoµn toµn 17.4 gam hçn hîp 3 kim lo¹i Al, Fe, Mg trong dung dÞch HCl thÊy tho¸t ra 13.44 lÝt khÝ, nÕu cho 34.8 gam hçn hîp trªn t¸c dông víi dung dÞch CuSO4 d-, läc lÊy toµn bé chÊt r¾n thu ®-îc sau ph¶n øng t¸c dông víi dung dÞch HNO3 nãng d-, thu ®-îc V lÝt khÝ NO2 ®ktc. Gi¸ trÞ V lµ: A. 11.2 lit B. 22.4 lÝt C. 53.76 lÝt D. 26.88 lÝt.
htpp://megabook.vn 49 Bµi gi¶i: Al, Fe, Mg nh-êng e, sè mol e nµy chÝnh b»ng sè mol e Cu nh-êng khi tham gia ph¶n øng víi HNO3 sè mol e mµ H+ nhËn còng chÝnh lµ sè mol e mµ HNO3 nhËn. 2H+ + 2e  H2 1,2mol 13,44 0,6mol 22,4  17,4 gam hçn hîp H+ nhËn 1,2mol e. VËy 34,8gam sè mol mµ H+ nhËn lµ: 2,4 mol 17,4g hçn hîp  H n 1,2  34,8g hçn hîp  H n 2,4mol  N+5 + 1e  NO2 2,4 2,4mol  2NOV 2,4.22,4 53,76  lÝt  C ®óng Chó ý: NÕu H n 1,2   2NOV 1,2.22,4 26,88  lÝt  D sai Bµi to¸n 12: Hoµ tan hoµn toµn 43.2 gam kim lo¹i Cu vµo dung dÞch HNO3 lo·ng d-, tÊt c¶ khÝ NO thu ®-îc ®em «xi ho¸ thµnh NO2 råi sôc vµo n-íc cã dßng oxi ®Ó chuyÓn hÕt thµnh dung dÞch HNO3 . V lÝt khÝ O2 ®ktc tham gia vµo qu¸ tr×nh trªn lµ: A. 15.12 lÝt B. 7.56 lÝt C. 6.72 lÝt D. 8.96 lÝt Bµi gi¶i: Ta nhËn thÊy Cu nh-êng e cho HNO3 t¹o thµnh NO2 , sau ®ã NO2 l¹i nh-êng cho O2. VËy trong bµi toµn nµy, Cu lµ chÊt nh-êng víi O2 lµ chÊt nhËn e. Cu - 2e  Cu2+ 0,675 1,35 O2 + 4e  2O2- X 4x 4x = 1,35  x = 0,3375 2OV 0,3375.22,4 7,56  lÝt  B ®óng Ph©n tÝch: NÕu O2 + 2e  2O2-  2O 1,35 x V 15,12 2    lÝt  A sai Bµi to¸n 13: Chia m gam hçn hîp 2 kim lo¹i A, B cã ho¸ trÞ kh«ng ®æi thµnh 2 phÇn b»ng nhau. – PhÇn 1 tan hÕt trong dung dÞch HCl t¹o ra 1.792 lÝt H2 ®ktc. - PhÇn 2 nung trong oxi thu ®-îc 2.84 gam hçn hîp oxit. Gi¸ trÞ cña m lµ A. 1.56 gam. B. 4.4 gam. C. 3.12 gam D. 4.68 gam. Bµi gi¶i: A, B lµ chÊt khö H+ (ë, P1) vµ O2 (ë P2) lµ chÊt oxi ho¸ eH n  nhËn = 2eOn nhËn
htpp://megabook.vn 50 2H+ - 2.1e  H2 0,16  0,08 O2 + 4e  2O2- 0,04  0,16  2KLP oxit oxim m m 2,84 0,04.32 1,56g     m = 1,56 x2 = 3,12g  C ®óng Ph©n tÝch: NÕu 2KLPm 2,84 0,04x16 2,2g    m = 4,4g  B sai Bµi to¸n 14: : Chia 44 gam hçn hîp gåm Fe vµ kim lo¹i M cã ho¸ trÞ kh«ng ®æi thµnh 2 phÇn b»ng nhau. - P1 tan hÕt trong 2 lÝt dung dich HCl t¹o ra 14.56 lÝt H2 ®ktc. - P2 tan hoµn toµn trong dung dich HNO3 lo·ng nãng thÊy tho¸t ra 11.2 lÝt khÝ NO duy nhÊt ë ®ktc. 1. Nång ®é mol cña dung dich HCl lµ: A. 0.45 M B. 0.25 M C. 0.55 M D. 0.65 M. 2. Khèi l-îng hçn hîp muèi clorua khan thu ®-îc khi c« c¹n dung dịch sau p- ë P1 lµ: A. 65.54 gam B. 68.15 gam C. 55.64 gam D. 54.65 gam. 3. PhÇn tr¨m khèi l-îng cña Fe trong hçn hîp ban ®Çu lµ: A. 49.01 % B. 47.97 % C. 52.03 % D. 50.91 %. 4. Kim lo¹i M lµ: A. Mg B. Zn C. Al D. Cu. Bµi gi¶i: a) 2 2H HCl Hn 0,65mol n 2n 2.0,65 1,3mol     M 1,3 C 0,65M 2    §¸p ¸n D ®óng b) KL Cl m m m  muèi . Trong ®ã: HClCl n n 1,3mol   mmuãi = 22 + 1,3 . 35,5 = 68,15g  §¸p ¸n B c) ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn e: P1: Fe: Fe - 2e  Fe2+ x 2x M - ae  Ma+ y ay 2H+ + 2e  H2 1,3 0,65
htpp://megabook.vn 51 3 x 3x Fe 3e Fe    M - ae  Ma+ N+5 + 3e  N+2 (NO) 1,5 0,5  2x ay 1,3 x 0,2 3x ay 1,5 ay 0,9           nFe = 0,2  Fe 0,2.56 %m .100% 50,91% 22    D ®óng d) mM = 22 - 0,2 . 56 = 10,8g, M 0,9 m 10,8.a n y ; M 12a a n 0,9      VËy a = 2; M = 24(Mg) lµ phï hîp Bµi to¸n 14: Cho tan hoµn toµn 3.6 gam hçn hîp gåm Fe vµ Mg trong dung dÞch HNO3 2M lo·ng nãng thu ®-îc dung dÞch D, 0.04 mol khÝ NO vµ 0.01 mol N2O . Cho dung dÞch D t¸c dông víi NaOH lÊy d-, läc vµ nung kÕt tña ®Õn khèi l-îng kh«ng ®æi thu ®-îc m gam chÊt r¾n. 1. Gi¸ trÞ m lµ A. 2.6 gam B. 3.6 gam C. 5.2 gam D. 7.8 gam. 2. ThÓ tÝch HNO3 ®· ph¶n øng lµ: A. 0.5 lÝt B. 0.24 lÝt C. 0.26 lÝt D. 0.13 lÝt. Bµi gi¶i: a) HNO3 lµ chÊt oxi ho¸: N+5 + 3e  NO 0,12 0,04 mol 2N+5 + 8e  2N+1 (N2O) 0,08 0,02 0,01mol ne nhËn = 0,12 + 0,08 = 0,2mol . - Mg vµ Fe lµ chÊt khö. Gäi x, y lµ sè mol Mg vµ Fe trong hçn hîp Mg - 2e  Mg3+ x 2x mol Fe - 3e  Fe3+ y 3y mol ne nh-êng = 2x + 3y Ta cã hÖ ph-¬ng tr×nh: 2 3 x 0,01molMg 0,01molMgO24x 56y 3,6 y 0,06molFe 0,03molFe O2x 3y 0,2           2 3MgO Fe Om m m 0,01.40 0,03.160 5,2g    
htpp://megabook.vn 52 Ta cã thÓ tÝnh theo c¸ch sau: Ta cã s¬ ®å: Mg  MgO; Fe  Fe2O3. Trong ®ã Mg vµ Fe lµ chÊt khö, oxi lµ chÊt oxi ho¸, sè mol e nh©n vÉn lµ 0,2mol: O + 2e  O2- 0,1 0,2 m = mMg, Fe + mO = 3,6 + 16. 0,1 = 5,2gam  C ®óng b) Theo ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè N ta cã: 3 3 2N(HNO ) N(NO ) N(NO) N(N O)n n n n   Hay 3 3 2 3 3 2HNO Mg(NO ) Fe(NO ) NO N On 2n 3n n 2n    2.0,01 3.0,06 0,04 2.0,01 0,26     3HNO 0,26 V 0,13 2   lÝt  D ®óng Bµi to¸n 15: Cho luång khÝ CO qua m gam bét Fe2O3 nung nãng thu ®-îc 14 gam hçn hîp X gåm 4 chÊt r¾n . Cho hçn hîp X hßa tan hoµn toµn b»ng HNO3 d-, thu ®-îc 2.24 lÝt khÝ NO (đktc) lµ s¶n phÈm khö duy nhÊt. Gi¸ trÞ m lµ: A. 16.4 gam. B. 14.6 gam. C. 8.2 gam D. 20.5 gam. Bµi gi¶i: CO lµ chÊt khö (ta coi Fe2O3 kh«ng tham gia vµo ph¶n øng oxi ho¸ khö) moxi(trong oxit) = m - 14g. nCO = nO(oxit) = m 14 16  C+2 + 2e  C+4 m 14 16  m 14 8  - HNO3 lµ chÊt oxi ho¸: N+5 + 3e  N+2 0,3 0,1mol Ta cã: m 14 0,3 m 16,4g 8      A ®óng Bµi to¸n 16: Cho tan hoµn toµn 58 gam hçn hîp A gåm Fe, Cu, Ag trong dung dÞch HNO3 2M lo·ng nãng thu ®-îc dung dich B vµ 0.15 mol khÝ NO vµ 0.05 mol N2O . C« c¹n dung dich B khèi l-îng muèi khan thu ®-îc lµ: A. 120.4 gam B. 89.8 gam C. 116.9 gam D. 110,7 gam Bµi gi¶i: NÕu chØ dïng ph-¬ng ph¸p b¶o toµn e th«ng th-êng, ta còng chØ lËp ®-îc 2 ph-¬ng tr×nh 3 Èn sè vµ sÏ gÆp khã kh¨n trong viÖc gi¶i. §Ó tÝnh khèi l-îng muèi 3NO trong bµi to¸n trªn ta cã c«ng thøc 3NO n  (trong muèi) = a. nX.
htpp://megabook.vn 53 Trong ®ã a lµ sè e mµ N+5 nhËn ®Ó t¹o thµnh Y Nh- vËy: mmuèi khan = mFe, Cu, Ag + 3NO m  23 NO N ONO n 3.n 8n 3.0,15 8.0,05 0,85mol      mmuèi khan = 58 + 0,95 . 62 = 110,7 gam  D ®óng Bµi to¸n 17: Cho luång khÝ CO qua m gam bét Fe2O3 nung nãng thu ®-îc X gåm 4 chÊt r¾n. chia X thµnh 2 phÇn b»ng nhau. - PhÇn 1 hoµ tan b»ng HNO3 d-, thu ®-îc 0.02 mol khÝ NO vµ 0.03 mol N2O. - PhÇn 2 hoµ tan hoµn toµn trong dung dÞch H2SO4 ®Æc nãng thu ®-îc V lÝt SO2 (®ktc). Gi¸ trÞ V lµ: A. 2.24 lÝt B. 3.36 lÝt C. 4.48 lÝt D. 6.72 lÝt. Bµi gi¶i: HNO3 lµ chÊt «xi hãa: N+5 + 3e  N+2 0,06 0,02mol 2N+5 + 8e  2N+1 (N2O) 0,24 0,06 0,03 ne nhËn = 0,06 + 0,24 = 0,3mol - ChÊt khö ë hai phÇn lµ nh- nhau, do ®ã sè mol eletron H2SO4 nhËn b»ng sè mol eletron HNO3 nhËn. Ta cã 2 6 4 2 SO S 2e S (SO ) V 0,15.22,4 3,36 0,3 0,15        lÝt  B ®óng Bµi to¸n 18: Chia hçn hîp X gåm Al vµ Al2O3 thµnh 2 phÇn b»ng nhau. - PhÇn 1 t¸c dông NaOH d- thu ®-îc 0.3 mol khÝ. - PhÇn 2 tan hoµn toµn trong dung dÞch HNO3 thu ®-îc 0.075 mol khÝ Y duy nhÊt. Y lµ: A. NO2 B. NO C. N2O D. N2 Bµi gi¶i: Trong X chØ cã Al cã tÝnh khö: 2H2O + 2e  H2 + 2OH- 0,6 0,3 Khi t¸c dông víi HNO3, chÊt oxi ho¸ lµ HNO3 N+5 + ne  Y 0,075n….0,075mol ta cã: 0,075n = 0,6 Víi n lµ sè e mµ N+5 nhËn ®Ó t¹o thµnh Y  n = 8. VËy Y lµ N2O  C ®óng
htpp://megabook.vn 54 Bµi to¸n 19: Cho tan hoµn toµn 7.2 gam FexOy trong HNO3 thu ®-îc 0.1 mol NO2 . C«ng thøc ph©n tö cña «xit lµ: A. FeO, B. Fe2O3 C. Fe3O4 D. kÕt qu¶ kh¸c. Bµi gi¶i: N+5 + 1e  N+4 …..(NO2) , FexOy lµ chÊt khö 0,1 0,1 0,1 2y 3x 2y 7,2 x.Fe x. 3 e x.Fe (3x 2y) 0,1 x 56x 16y             7,2 7,2 (3x 2y) 16x 16y x y 56x 16y 56x 16y            FeO  A ®óng Bµi to¸n 20: Hoµ tan hoµn toµn 19.2 gam kim lo¹i M trong dung dÞch HNO3 d- thu ®-îc 8.96 lÝt (®ktc) hçn hîp khÝ NO2 vµ NO cã tØ lÖ vÒ thÓ tÝch 3:1. 1. Kim lo¹i M lµ: A. Al B. Cu. C. Mg D. Fe. 2. Khèi l-îng HNO3 ®· tham gia ph¶n øng lµ. A. 44.1 gam B. 25.2 gam C. 63 gam D. kÕt qu¶ kh¸c. Bµi gi¶i: 2 h 8,96 n 0,4mol 22,4  khÝ v× 2 2NO NO NO NO V n3 3 V 1 n 1     2NO 3 n .0,4 0,3mol 4    nNO = 0,1mol ChÊt khö M: M - ne  Mn+ (1) 19,2 M 19,2 M .n ChÊt oxi ho¸: 3 2 2 3 2 NO 1e 2H NO H O (2) 0,3 0,3 0,6 0,3 NO 3e 4H NO 2H O (3) 0,1 0,3 0,4 0,1 0,2             ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn e: ne nhËn = ne nh-êng  19,2 .n 0,6 M 
htpp://megabook.vn 55 a)  19,2 M .n 32n M 64(n 2) 0,6       Cu  B ®óng b) 3HNO H n n 0,6 0,4 1     3HNOm 1.63 63mol   C ®óng Chó ý: + NÕu (2) vµ (3) c©n b»ng ph-¬ng tr×nh b¸n oxi ho¸ khö: 3HNO H n n 0,4mol   3HNOm 63.0,4 25,2gam  B sai + NÕu (2) c©n b»ng vµ (3) kh«ng c©n b»ng ph-¬ng tr×nh b¸n oxi ho¸ khö: 3HNO H n n 0,7mol   3HNOm 63.0,7 44,1mol   A sai + NÕu (3) c©nb»ng mµ (2) kh«ng c©n b»ng: 3HNO H n n 0,7mol   A sai Bµi to¸n 21: Hoµ tan hoµn toµn 11,2g Fe trong dung dÞch HNO3 d-, thu ®-îc A vµ 6,72 lÝt hçn hîp khÝ X gåm NO vµ mét khÝ X víi tØ lÖ thÓ tÝch lµ 1: 1. KhÝ X cã c«ng thøc lµ: A: NO2 B: N2 C: N2O D: N2O3 Bµi gi¶i: 2 Feh 6,72 11,2 n 0,3mol n 0,2mol 22,4 56     khÝ - Qu¸ tr×nh oxi ho¸: Fe - 3e  Fe3+ (1) 0,2 0,6 0,2 - Qu¸ tr×nh khö: 3 2NO 3e 4H H O NO 0,15 0,45 0,6 0,15      2 (2) 3 x y 5x 2y 0,15 .0,15 x xNO (5x 2y)e N O      (3) ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn e: 5x 2y 0,6 0,45 .0,15 x     2 x 1 NO y 2    A ®óng Bµi to¸n 22: Mét hçn hîp 3 kim lo¹i gåm Al , Fe, Mg cã khèi l-îng 26.1 gam ®-îc chia lµm 3 phÇn b»ng nhau. - PhÇn 1 cho tan hÕt trong dung dÞch HCl thÊy tho¸t ra 13.44 lÝt khÝ. - PhÇn 2 cho t¸c dông víi dung dÞch NaOH d- thu ®-îc 3.36 lÝt khÝ - PhÇn 3 cho t¸c dung dÞch CuSO4 d- , läc lÊy toµn bé chÊt r¾n thu ®-îc sau ph¶n øng ®em hoµ tan trong dung dÞch HNO3 d- th× thu ®-îc V lÝt khÝ NO2 ( c¸c khÝ ®Òu ®o ®ktc). Gi¸ trÞ V lÝt thu ®-îc lµ: A. 26.88. B. 53.70. C. 13.44 D. 44.8.
htpp://megabook.vn 56 Bµi gi¶i: 2Al + 6HCl  AlCl3 + 3H2 Mg + 2HCl  MgCl2 + H2 Fe + 2HCl  FeCl2 + H2 Khèi l-îng mçi phÇn 26,1 m 8,7g 3   Gäi x,y, zlµ sèmol Al,Mg, Fe trong 8,7 gam hçn hîp 27x 24y 56z 8,7 x 0,1 1,5x y z 0,6 y 0,075 1,5 0,15 x 0,075                  trong 34,7 g hçn hîp nAl = 0,4; nMg = 0,3; nFe = 0,3 2Al + 3CuSO4  Al2(SO4)3 + 3Cu Mg + CuSO4  MgSO4 + Cu Fe + CuSO4  FeSO4 + Cu Cu + 4HNO3  Cu(NO3)2 + 2NO2 + 2H2O - ë P3 khi c¸c kim lo¹i t¸c dông víi dung dÞch CuSO4 t¹o thµnh Cu, l-îng Cu nµy t¸c dông víi HNO3 t¹o ra Cu2+ . Do ®ã: Al, Mg, Fe lµ chÊt khö, nh-êng e. ne nh-êng = 3. 0,1 + 2. 0,075 + 2. 0,075 = 0,6mol - HNO3 lµ chÊt oxi ho¸, nhËn e: N+5 + 1e  N+4 (NO2)  a = 0,6 a a 2 2NO NOn 0,6mol V 0,6.22,4 13,44l    it  C ®óng Bµi to¸n 23: Chia hçn hîp X gåm Al, Al2O3, ZnO thµnh 2 phÇn b»ng nhau. – PhÇn 1 cho t¸c dông dung dịch NaOH d- thu ®-îc 0.3 mol khÝ. – PhÇn 2 tan hoµn toµn trong dung dịch HNO3 thu ®-îc 0.075 mol khÝ Y duy nhÊt. KhÝ Y lµ: A. NO2 B. NO C. N2O C. N2 . Bµi gi¶i: Trong X chØ cã Al cã tÝnh khö n-íc bÞ nh«m khö theo ph-¬ng tr×nh 2H2O + 2e  H 2 + 2OH- 0,6 0,3mol Khi t¸c dông víi HNO3, chÊt oxi ho¸ lµ HNO3 N+5 + ne  Y 0,075n 0,075 0,075n = 0,6, n lµ sè e mµ N+5 nhËn ®Ó t¹o thµnh Y. n = 8. VËy Y lµ N2 O  C ®óng
htpp://megabook.vn 57 Bµi to¸n 24: Cho tan hoµn toµn 3.76 gam hçn hîp X ë d¹ng bét gåm: S, FeS vµ FeS2 trong dung dịch HNO3 thu ®-îc 0.48 mol NO2 vµ dung dịch dung dịch D. Cho dung dịch D t¸c dông dung dịch Ba(OH)2 d-, läc vµ nung kÕt tña ®Õn khèi l-îng kh«ng ®æi ®-îc m gam chÊt hçn hîp r¾n. Gi¸ trÞ m gam lµ: A. 11.650 B. 12.815 C. 17,545 D. 19.945. 2 1 2Fe S  t-¬ng ®-¬ng víi Fe2+ . S-2 . S0 , V× vËy cã thÓ coi hçn hîp X gåm hai chÊt S vµ FeS cã sè mol a vµ b ta cã: Sè gam: X = 32a + 88b = 3,76 (I) ChÊt khö: S0 - 6e  S+6 a 6a FeS-2 - 9e  Fe3+ + S+6 b 9b ChÊt oxi ho¸: N+5 + 1e  N+4 (NO2) 0,48 0,48 Ta cã: 6a + 9b = 0,4 8 (II) Tõ (I) vµ (II): a = 0,035 mol S b = 0,03 mol FeS 2 4 4 BaSO S FeSSO n n n n 0,035 0,03 0,065mol      4BaSOm 0,065.233 15,145g  , chÊt r¾n cßn cã Fe2O3. ta cã 2Fe O3m 0,015.160 2,4gam==> m= 15,145+ 2,4=17,545gam (C dung)  IV. bµi tËp t- gi¶i Bµi 1: §Ó 9,94 gam bét s¾t ngoµi kh«ng khÝ mét thêi gian thu ®-îc a gam hçn hîp c¸c chÊt r¾n FeO, Fe2O3, Fe, Fe3O4 . Hoµ tan hoµn toµn hçn hîp ®ã b»ng dung dÞch HNO3 lo·ng thu ®-îc 2,24 lÝt khÝ NO duy nhÊt (®ktc). Gi¸ trÞ a gam lµ: A: 11,8 gam B: 16,2 gam C: 23,2 gam D: 13,6 gam Bµi 2: Hoµ tan hoµn toµn 1,74 gam hçn hîp 3 kim lo¹i Al, Fe, Mg trong dung dÞch HCl thÊy tho¸t ra 1,344 lÝt khÝ, nÕu cho mét l-îng gÊp ®«i hçn hîp trªn t¸c dông víi dung dÞch CuSO4 d-, läc lÊy toµn bé chÊt r¾n thu ®-îc sau ph¶n øng t¸c dông víi dung dÞch HNO3 nãng d-, thu ®-îc V lÝt khÝ NO2 ®ktc. Gi¸ trÞ V lµ: A. 16,128 lit B. 26,88 lÝt C. 5,376 lÝt D. 8,046 lÝt. Bµi 3: Hoµ tan hoµn toµn m gam kim lo¹i Cu vµo dung dÞch HNO3 lo·ng d-, tÊt c¶ khÝ NO thu ®-îc ®em «xi ho¸ thµnh NO2 råi sôc vµo n-íc cã dßng 7,56 lÝt oxi ®Ó chuyÓn hÕt thµnh dung dÞch HNO3 . Gi¸ trÞ m lµ: A. 42,624 B: 43,2 gam C: 38,72 gam D: 38,4 gam Bµi 4: Cho luång khÝ CO qua 16,4 gam bét Fe2O3 nung nãng thu ®-îc m gam hçn hîp X gåm 4 chÊt r¾n gåm FeO, Fe2O3, Fe, Fe3O4 . Cho hçn hîp X hßa tan hoµn toµn b»ng HNO3 d-, thu ®-îc 2.24 lÝt khÝ NO (đktc) lµ s¶n phÈm khö duy nhÊt. Gi¸ trÞ m lµ: A. 3,04 gam. B. 8,0 gam. C. 14,0 gam D. 16,0 gam. Bµi 5: Cho tan hoµn toµn m gam hçn hîp X gåm Fe, Cu, Ag trong dung dÞch HNO3 lo·ng nãng thu ®-îc dung dich Y vµ hçn hîp khÝ gåm: 3,36 lÝt khÝ NO vµ 1,12 lÝt khÝ NO2 (®ktc). C« c¹n dung dich Y khèi l-îng muèi khan thu ®-îc lµ 116 gam. Gi¸ trÞ m gam lµ: A. 48,3 gam B. 58,9 gam C. 78,3 gam D. 23,2 gam. Bµi 6: Cho luång khÝ H2 qua m gam bét Fe2O3 nung nãng thu ®-îc X gåm 4 chÊt r¾n gåm FeO, Fe2O3, Fe, Fe3O4. chia X thµnh 2 phÇn b»ng nhau. - PhÇn 1 hoµ tan b»ng HNO3 d-, thu ®-îc 0.15 mol khÝ NO vµ 0.05 mol N2O.
htpp://megabook.vn 58 - PhÇn 2 hoµ tan hoµn toµn trong dung dÞch H2SO4 ®Æc nãng thu ®-îc V lÝt SO2 (®ktc). Gi¸ trÞ V lµ: A. 4,48 lÝt B. 10,64 lÝt C. 14,56 lÝt D. 12,32 lÝt. Bµi 7: Nung Al trong oxi thu ®-îc chÊt r¾n X. Chia hçn hîp X thµnh 2 phÇn b»ng nhau. - PhÇn 1 t¸c dông NaOH d- thu ®-îc 6,72 lÝt khÝ kh«ng mµu (®ktc). - PhÇn 2 tan hoµn toµn trong dung dÞch HNO3 thu ®-îc V lÝt khÝ N2O duy nhÊt. Vµ dng dÞch muèi. Gi¸ trÞ V lµ: A. 1,68 lÝt B. 1,568 lÝt C. 1,344 lÝt D. 6,72 lÝt. Bµi 8: Chia hçn hîp m gam gåm Al vµ Al2O3 thµnh 2 phÇn b»ng nhau. - PhÇn 1 t¸c dông HNO3 d- thu ®-îc 1,68 lÝt khÝ N2O duy nhÊt (®ktc). - PhÇn 2 tan hoµn toµn trong dung dÞch NaOH thu ®-îc V lÝt khÝ H2 duy nhÊt (®ktc). Gi¸ trÞ cña V lµ: A. 1,568 lÝt B. 6,72 lÝt C. 8,96 lÝt D. 3,36 lÝt. Bµi 9: Cho 3,6 gam mét «xit s¾t tan hoµn toµn trong HNO3 thu ®-îc 1,12 lÝt khÝ mµu n©u duy nhÊt (®ktc) . C«ng thøc ph©n tö cña «xit s¾t lµ: A. FeO, B. Fe2O3 C. Fe3O4 D. kh«ng x¸c. ®Þnh ®-îc. Bµi 10: Hoµ tan hoµn toµn 1,92 gam kim lo¹i M trong dung dÞch HNO3 d- thu ®-îc 896 ml (®ktc) hçn hîp khÝ NO vµ NO2 cã tØ lÖ vÒ thÓ tÝch 1:3, vµ dung dÞch muèi, c« c¹n dung dÞch muèi thu ®-îc khèi l-îng lµ: A. 3,76 gam B. 9,4 gam C. 7,52 gam D. 5,64 gam. Bµi 11: Hoµ tan hoµn toµn m gam Fe trong dung dÞch HNO3 d-, thu ®-îc 6,72 lÝt hçn hîp khÝ X(®ktc) gåm NO vµ NO2 víi tØ lÖ mol lµ 1: 1. Gi¸ trÞ m gam lµ: A: 5,6 g¹m B. 11,2 gam C. 16,8 gam D: 19,6 gam. Bµi 12: Cho 6,4 gam bét Cu t¸c dông víi 400 ml dung dÞch hçn hîp HNO3 0.2 M vµ H2SO4 0.05 M. Sau khi c¸c ph¶n øng xÉy ra hoµn toµn sinh ra V lÝt khÝ NO (®ktc) s¶n phÈm khö duy nhÊt. Gi¸ trÞ V lÝt lµ: A. 1,12 lÝt B. 1,344 lÝt. C. 9,68 lÝt D. 0,672 lÝt. Bµi 13: Hoµ tan 11,2 gam Fe b»ng dung dịch H2SO4 lo·ng thu ®-îc dung dịch X. Dung dịch X ph¶n øng võa ®ñ víi V lÝt dung dịch KMnO4 0,05 M. Gi¸ trÞ V lÝt lµ: A. 0,4 lÝt B. 0,6 lÝt C. 0,8 lÝt D. 0,2 lÝt. Bµi 14. Hoµ tan hoµn toµn m gam hçn hîp Fe vµ Cu ( tØ lÖ mol 1:1) b»ng HNO3 thu ®-îc 5,6 lÝt hçn hîp khÝ X gåm NO vµ NO2 (®ktc) vµ dung dịch Y ( chØ chøa 2 muèi vµ axit d- ). TØ khèi cña X so víi H2 b»ng 19. Gi¸ trÞ m gam lµ: A. 12 gam B. 16 gam C. 18 gam D. 22 gam. Bµi 15: Hoµ tan hÕt m gam hçn hîp X gåm FeO, Fe2O3 và Fe3O4 b»ng HNO3 thu ®-îc 2.24 lÝt khÝ mµu n©u duy nhÊt (đktc). C« c¹n dung dÞch sau ph¶n øng ®-îc 96.8 gam muèi khan. Gi¸ trÞ m lµ: A. 55.2 gam. B. 31.2 gam. C. 23.2 gam D. 46.4 gam. Bµi 16: Hoµ tan 52.2 gam hh X gåm FeO, Fe2O3 và Fe3O4 b»ng HNO3 ®Æc, nãng thu ®-îc 3.36 lÝt khÝ NO2 (đktc). C« c¹n dd sau ph¶n øng ®-îc m gam muèi khan. Gi¸ trÞ m lµ: A. 36.3 gam. B. 161.535 gam. C. 46.4 gam D. 72.6 gam. Bµi 17: Vµo thÕ kû XVII c¸c nhµ khoa häc ®· lÊy ®-îc mét mÈu s¾t nguyªn chÊt tõ c¸c m¶nh vì cña thiªn th¹ch. Sau khi ®em vÒ phßng thÝ nghiÖm do b¶o qu¶n kh«ng tèt nªn nã bÞ oxi hãa thµnh m gam chÊt r¾n X gåm Fe vµ c¸c «xit cña nã. §Ó x¸c ®Þnh khèi l-îng cña mÈu s¾t th× c¸c nhµ
htpp://megabook.vn 59 khoa häc ®· cho m gam chÊt r¾n X trªn vµo vµo dung dÞch HNO3 lo·ng thu ®-îc khÝ NO duy nhÊt vµ dung dÞch muèi Y, c« c¹n dung dÞch muèi Y c©n nÆng 48,4 gam chÊt r¾n khan. MÈu thiªn th¹ch b»ng s¾t nguyªn chÊt ®ã cã khèi l-îng lµ: A. 11,2gam. B. 5,6 gam C. 16,8 gam D. 8,4 gam Bµi 18: Vµo thÕ kû XIX c¸c nhµ khoa häc ®· lÊy ®-îc mét mÈu s¾t nguyªn chÊt tõ c¸c m¶nh vì cña thiªn th¹ch. Sau khi ®em vÒ phßng thÝ nghiÖm c¸c nhµ khoa häc ®· lÊy 2,8 gam Fe ®Ó trong èng thÝ nghiÖm kh«ng ®Ëy n¾p kÝn nã bÞ «xi hãa thµnh m gam chÊt r¾n X gåm Fe vµ c¸c «xit cña nã. Cho m1 gam chÊt r¾n X trªn vµo vµo dung dÞch HNO3 lo·ng thu ®-îc 896 ml khÝ NO duy nhÊt (®ktc) vµ dung dÞch muèi Y, c« c¹n dung dÞch muèi Y c©n nÆng m2 gam chÊt r¾n khan. 1. gi¸ trÞ cña m2 lµ: A. 72,6 gam B. 12,1 gam. C. 16,8 gam D. 72,6 gam 2. gi¸ trÞ cña m1 lµ: A. 6,2gam. B. 3,04 gam. C. 6,68 gam D. 8,04 gam Bµi 19: mét chiÕc kim b»ng s¾t l©u ngµy bÞ oxi hãa, sau ®ã ng-êi ta c©n ®-îc 8,2 gam s¾t vµ c¸c «xit s¾t cho toµn bé vµo dung dÞch HNO3 ®Æc nãng thu ®-îc 4,48 lÝt khÝ mµu n©u duy nhÊt (®ktc) vµ dung dÞch muèi Y, c« c¹n dung dÞch muèi Y thu ®-îc m gam muèi khan. 1. khèi l-îng chiÕc kim b»ng s¾t lµ: A. 6,86 gam. B. 3,43 gam. C. 2,42 gam D. 6.26 gam 2. gi¸ trÞ cña m gam muèi lµ: A. 29,645 gam. B. 29,5724 gam. C. 31,46 gam D. 29,04 gam Bµi 20: C¸c nhµ khoa häc ®· lÊy m1 gam mét m¶nh vì thiªn thach b»ng s¾t nguyªn chÊt do b¶o qu¶n kh«ng tèt nªn nã bÞ oxi hãa thµnh m2 gam chÊt r¾n X gåm Fe vµ c¸c «xit cña nã. §Ó x¸c ®Þnh khèi l-îng cña mÈu s¾t th× c¸c nhµ khoa häc ®· cho m2 gam chÊt r¾n X trªn vµo vµo dung dÞch HNO3 lo·ng d- thu ®-îc 6,72 lÝt khÝ NO duy nhÊt(®ktc) vµ dung dÞch muèi Y, c« c¹n dung dÞch muèi Y c©n nÆng 121 gam chÊt r¾n khan. 1. gi¸ trÞ cña lµ: m1 A. 28 gam B. 56 gam. C. 84 gam D. 16,8 gam 2. gi¸ trÞ cña m2 lµ: A. 32,8 gam. B. 65,6 gam. C. 42,8 gam D. 58,6 gam Bµi 21: c¸c nhµ th¸m hiÓm ®· t×m thÊy mét chÊt r¾n bÞ gÜ s¾t d-íi ®¹i d-¬ng, sau khi ®-a mÈu gØ s¾t ®Ó x¸c ®Þnh khèi l-îng s¾t tr-íc khi bÞ oxi hãa th× ng-êi ta cho 16 gam gÜ s¾t ®ã vµo vµo dung dÞch HNO3 ®Æc nãng d- thu ®-îc 3,684 lÝt khÝ NO2 duy nhÊt(®ktc) vµ dung dÞch muèi X, c« c¹n dung dÞch muèi X c©n nÆng m gam chÊt r¾n khan. 1. khèi l-îng s¾t ban ®Çu lµ: A. 11,200 gam B. 12,096 gam. C. 11,760 gam D. 12,432 gam 2. gi¸ trÞ cña m2 lµ: A. 52,514 gam. B. 52,272 gam. C. 50,820 gam D. 48,400 gam Bµi 22: cho 12,096 gam Fe nung trong kh«ng khÝ thu ®-îc m1 gam chÊt r¾n X gåm Fe vµ c¸c «xit cña nã. Cho m1 gam chÊt r¾n X trªn vµo vµo dung dÞch H2SO4 ®Æc nãng thu ®-îc 1,792 lÝt khÝ SO2 duy nhÊt (®ktc) vµ dung dÞch muèi Y, c« c¹n dung dÞch muèi Y c©n nÆng m2 gam chÊt r¾n khan. 1. gi¸ trÞ cña m1 lµ: A. 14 gam B. 16 gam. C. 18 gam D. 22,6 gam 2. gi¸ trÞ cña m2 lµ: A. 43,6 gam. B. 43,2 gam. C. 42,0 gam D. 46,8 gam Bµi 23: Sau khi khai th¸c quÆng b«xit nh«m cã lÉn c¸c t¹p chÊt: SiO2, Fe, c¸c oxit cña Fe. §Ó lo¹i bá t¹p chÊt ng-êi ta cho quÆng vµo dung dÞch NaOH ®Æc nãng d- thu ®-îc dung dÞch X vµ m
htpp://megabook.vn 60 gam chÊt r¾n kh«ng tan Y. ®Ó x¸c ®Þnh m gam chÊt r¾n kh«ng tan chiÕm bao nhiªu phÇn tr¨m quÆng ta cho m gam chÊt r¾n ®ã vµo dung dÞch HNO3 lo·ng d- thu ®-îc 6,72 lÝt khÝ NO duy nhÊt(®ktc) vµ dung dÞch muèi Y, c« c¹n dung dÞch muèi Y c©n nÆng 121 gam chÊt r¾n khan. Gi¸ trÞ cña lµ m1 A. 32,8 gam B. 34,6 gam. C. 42,6 gam D. 36,8 gam Bµi 24: Hßa tan hoµn toµn mét «xit s¾t FexOy b»ng dung dÞch H2SO4 ®Æc nãng thu ®-îc 2,24 lÝt khÝ SO2 duy nhÊt (®ktc) vµ dung dÞch muèi Y, c« c¹n dung dÞch muèi Y c©n nÆng 120 gam chÊt r¾n khan. C«ng thøc ph©n tö cña «xit s¾t lµ: A. FeO B. Fe2O3 C. Fe3O4 D.Kh«ng x¸c ®Þnh ®-îc Bµi 25: Nung y mol Fe trong kh«ng khÝ mét thêi gian thu ®-îc 16,08 gam hçn hîp A gåm 4 chÊt r¾n gåm Fe vµ c¸c «xit s¾t. hßa tan hÕt l-îng hçn hîp A trªn b»ng dung dÞch HNO3 lo·ng d- thu ®-îc 672 ml khÝ NO duy nhÊt(®ktc) vµ dung dÞch muèi. Gi¸ trÞ cña lµ y: A. 0.21 mol B. 0,232 mol. C. 0,426 mol D. 36,8 mol Bµi 26: Hßa tan m gam hçn hîp A 4 chÊt r¾n gåm Fe vµ c¸c «xit s¾t b»ng dung dÞch HNO3 d- thu ®-îc 4,48 lit khÝ NO2 duy nhÊt(®ktc) vµ 145,2 gam muèi khan. Gi¸ trÞ cña lµ m gam: A. 44 gam B. 46,4 gam. C. 58 gam D. 22 gam Bµi 27:. Chia m gam hçn hîp 2 kim lo¹i A, B cã hãa trÞ kh«ng ®æi thµnh 2 phÇn b»ng nhau : - PhÇn 1 tan hÕt trong dung dÞch HCl, t¹o ra 1,792 lÝt H2 (®ktc). - PhÇn 2 nung trong oxi thu ®− îc 2,84 g hçn hîp oxit. Gi¸ trÞ cña m lµ A. 1,56 gam B. 2,64 gam C. 3,12 gam D. 4,68 gam Bµi 28: Mét hçn hîp gåm 3 kim lo¹i Al, Fe, Mg cã khèi l− îng 26,1 gam ®− îc chia lµm 3 phÇn ®Òu nhau. - PhÇn 1, cho tan hÕt trong dung dÞch HCl thÊy tho¸t ra 13,44 lÝt khÝ. - PhÇn 2, cho t¸c dông víi dung dÞch NaOH d− thu ®− îc 3,36 lÝt khÝ. - PhÇn 3, cho t¸c dông víi dung dÞch CuSO4 d− , läc lÊy toµn bé chÊt r¾n thu ®− îc sau ph¶n øng ®em hoµ tan trong dung dÞch HNO3 nãng d− th× thu ®− îc V lÝt khÝ NO2. C¸c khÝ ®Òu ®− îc ®o ë ®iÒu kiÖn tiªu chuÈn. ThÓ tÝch khÝ NO2 thu ®− îc lµ: A. 26,88 lÝt B. 53,70 lÝt C. 13,44 lÝt D. 44,8 lÝt Bµi 29: Cho tan hoµn toµn 3,76 gam hçn hîp X ë d¹ng bét gåm S, FeS vµ FeS2 trong dung dÞch HNO3 thu ®− îc 0,48 mol NO2 vµ dung dÞch D. Cho dung dÞch D t¸c dông víi dung dÞch Ba(OH)2 d− , läc vµ nung kÕt tña ®Õn khèi l− îng kh«ng ®æi, ®− îc m gam hçn hîp r¾n. Gi¸ trÞ cña m lµ: A. 11,650 gam B. 12,815 gam C. 13,980 gam D. 15,145 gam Bµi 30: Hßa tan m gam Al vµo l-¬ng d- dung dÞch hçn hîp NaOH vµ NaNO3 thÊy xuÊt hiÖn 6,72 lÝt (®ktc) hçn hîp khÝ NH3 vµ H2 víi sè mol b»ng nhau. Gi¸ trÞ cña m gam lµ: A. 10,8 gam B. 16,2 gam C. 13,5 gam D. 12,15 gam
htpp://megabook.vn 61 BÍ QUYẾT 5: ph-¬ng ph¸p b¶o toµn nguyªn tè I. c¬ së lý thuyÕt Dùa vµo ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè (BTNT) "Trong c¸c ph¶n øng ho¸ häc th«ng th-êng th× c¸c nguyªn tè lu«n ®-îc b¶o toµn". NghÜa lµ: "Tæng sè mol nguyªn tö cña mét nguyªn tè M bÊt kú nµo ®ã th× tr-íc vµ sau ph¶n øng lu«n b»ng nhau". Th-êng sö dông cho viÖc tÝnh to¸n mét kim lo¹i, mét phi kim, mét chÊt,…trong nhiÒu chÊt, cÇn ph¶i viÕt ph-¬ng tr×nh ph¶n øng nhiÒu …th× ph¶i nghÜ ®Õn ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè. II. Bµi to¸n ¸p dông: Bµi to¸n 1: (TrÝch ®Ò tuyÓn sinh §H- C§ Khèi A 2008). Cho hçn hîp 2,7 gam nh«m vµ 5,6 gam s¾t vµo 550 ml dung dÞch AgNO3 1M. Sau khi ph¶n øng xÉy ra hoµn toµn th× ®-îc m gam chÊt r¾n( biÕt Fe3+ /Fe2+ ®øng tr-íc Ag+ /Ag). Gi¸ trÞ m gam lµ: A. 59,4 gam B. 64,8 gam C. 32,4 gam D. 54,0 gam Bµi gi¶i: Ph¶n øng x¶y ra hoµn toµn, nªn: AgNO3  Ag + NO3 - ¸p dông §LBT nguyªn tè b¹c: 0,55 0,55mol 3Ag AgNO AgAg n n n 0,55mol; m 0,55.108 59,4g      A ®óng Chó ý: - NÕu ph¶n øng kh«ng hoµn toµn hoÆc AgNO3 ph¶n øng ®ang cßn d- th× kh«ng ¸p dông ®-îc §LBT nguyªn tè - NÕu Al FeAg n 3n 2n 0,5mol     mAg = 0,5 . 108 = 54,0g  D sai Bµi to¸n 2: (TrÝch ®Ò tuyÓn sinh §H- C§ Khèi B 2008). Nung mét hçn hîp r¾n gåm a mol FeCO3 vµ b mol FeS2 trong b×nh kÝn chøa kh«ng khÝ d-, sau khi c¸c ph¶n øng xÉy ra hoµn toµn, ®-a b×nh vÒ nhiÖt ®é ban ®Çu th× ®-îc chÊt r¾n duy nhÊt lµ Fe2O3 vµ hçn hîp khÝ. BiÕt ¸p suÊt tr-íc vµ sau ph¶n øng ®Òu b»ng nhau. Mèi liªn hÖ gi÷a vµ b lµ: ( biÕt sau c¸c ph¶n øng l-u huúnh cã sè «xi hãa +4, thÓ tÝch c¸c chÊt r¾n kh«ng ®¸ng kÓ) A. a=0,05b B. a=b C. a=4b D. a=2b Bµi gi¶i: 3 2 3 a a / 2 2 2 3 b b/ 2 2FeCO Fe O 2FeS Fe O         ¸p dông §LBT nguyªn tè s¾t a b 2 2   a = b  B ®óng Chó ý: + NÕu ¸p dông §LBT e : 2 3 1 4 Fe Fe 1e (a b) (a b) S S 5e b 5b                 a +b =5b a = 4b C sai (do ch-a biÕt sè mol (oxi) Bµi to¸n 3: Hỗn hợp chất rắn A gồm 16 gam Fe2O3 và 23.2 gam Fe3O4. Hoà tan hoà n toà n A bằng dung dịch HCl d- thu ®-îc dd B. Cho NaOH dư và o B, thu được kết tủa C. Lọc lấy kết
htpp://megabook.vn 62 tủa, rữa sạch rồi đem nung trong kh«ng khÝ đến khối lượng kh«ng đổi thu được m gam chất rắn D. Gi¸ trÞ m lµ: A. 80 gam. B. 32.8 gam. C. 40 gam D. 16 gam. Bµi gi¶i: 2 3 3 2 3 4 2 3 2 2 2 2 3 3 2 2 2 3 3 2 3 2 Fe O 6HCl 2FeCl 3H O Fe O 8HCl FeCl 2FeCl 4H O HCl NaOH NaCl H O FeCl 2NaOH Fe(OH) 2NaCl FeCl 3NaOH Fe(OH) 3NaCl 4Fe(OH) 2H O O 4Fe(OH) 2Fe(OH) Fe O 3H O                              2 3 3 4 Fe O Fe O 16 n 0,1mol 160 23,2 n 0,1mol 232     ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè ®èi víi s¾t ta cã: nFe (trong D) = 0,1 . 2 + 0,1 . 3 = 0,5 mol  D 0,5 n 0,25mol 2    mD = 0,25 x 160 = 40 gam  C ®óng Chó ý: + NÕu mD = 0,5 . 160 = 80 gam  A sai + NÕu mD = 0,1 . 112 + 0,1 . 168 + 0,1 . 48 = 32,8 gam  B sai + NÕu mD = 0,1 . 160 = 16 gam  D sai Bµi to¸n 4: Sôc khÝ clo vµo dung dÞch NaBr vµ NaI ®Õn ph¶n øng hoµn toµn ta thu ®-îc 1,17 gam NaCl. X¸c ®Þnh sè mol hçn hîp NaBr vµ NaI cã trong dung dÞch ban ®Çu. A. 0.01 mol. B. 0.02 mol C. 0.04 mol D. 0.03 mol. Bµi gi¶i: - Ph-¬ng tr×nh ph¶n øng: Cl2 + 2NaBr  2NaCl + Br2 Cl2 + 2NaI  2NaCl + I2 - ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè ta cã: NaBr NaI NaCl 1,17 n n n 0,02mol 58,5      C©u B ®óng Chó ý: - NÕu NaBr NaI NaCl 1,17 n n 2n 2. 0,04mol 58,5      C sai - NÕu NaCl NaBr NaI n 1 1,17 n n . 0,01mol 2 2 58,5      A sai Bµi to¸n 5: Hoµ tan hÕt m gam hçn hîp gåm FeO, Fe2O3 và Fe3O4 b»ng HNO3 ®Æc, nãng thu ®-îc 4.48 lÝt khÝ NO2 (đktc). C« c¹n dung dÞch sau ph¶n øng ®-îc 145.2 gam muèi khan. Gi¸ trÞ m lµ: A. 23.2 gam. B. 46.4 gam. C. 64.2 gam D. 26.4 gam. Bµi gi¶i: §Æt a, b, c lµ sè mol cña FeO, Fe2O3, Fe3O4
htpp://megabook.vn 63 5 4 2 3 2N 1e N (NO ) Fe 1e Fe 4,48 0,2 0,2mola c (a c)mol 22,4                      a + c = 0,2 mol: muèi Fe(NO3)3 cã sè mol lµ: 3 3 2 3Fe(NO ) FeO Fe O 3 4n n 2n 3Fe O a 2b 3c (a c) 2(b c)          + Theo ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè s¾t: 3 3Fe(NO ) 145,2 n 0,6mol 242   (a + c) + 2 (b + c) = 0,6  0,6 0,2 b c 0,2mol 2      3 4FeO Fe O FeOm m m m 72a 160b 232c      = 72(a + c) + 160 (b + c) = 72.0,2 + 160 . 0,2 = 46,4g  B ®óng Bµi to¸n 6: . Hòa tan hoàn toàn hỗn hợp gồm 6 gam FeS2 và x gam Cu2S và o HNO3 vừa đủ thu được dung dịch Y (Y chỉ chứa muối sunfat) và khÝ duy nhất NO2. Gi¸ trÞ x lµ. A.`8 gam B. 2 gam C. Kh«ng x¸c ®Þnh ®-îc D. 4 gam Bµi gi¶i: Do Y chØ chøa muèi sunph¸t nªn ta cã s¬ ®å: 2 4 2 2 4 3 Cu S 2CuSO (1) x 2x 160 160 2FeS Fe (SO ) (2) 0,05mol 0,025mol          2 2 Cu S FeS x n mol 160 6 n 0,05mol 120    ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè ®èi víi l-u huúnh ta cã: x 2.x 0,05.2 3.0.025 160 160     x = 0,025 .160 = 4 gam  D ®óng Chó ý: - NÕu (2) 2 2 4 3 x 2x FeS Fe (SO ) 0,05.2 3.0,05 160 160 0,05 0,05        kh«ng x¸c ®Þnh ®-îc  C sai - Ta cã thÓ thay c¸c gi¸ trÞ x gam vµ 6g FeS2 b»ng mét gi¸ trÞ bÊt kú kh¸c (cã thÓ sè mol , g,…) - KhÝ tho¸t ra kh«ng nhÊt thiÕt lµ NO2, cã thÓ NO, N2O, N2…vµ cã thÓ hçn hîp khÝ cña Nit¬ mµ kh«ng lµm ¶nh h-ëng ®Õn kÕt qu¶ cña bµi to¸n. Bµi to¸n 7: ĐÓ khử hoà n toà n 3,04 gam hỗn hợp X gồm FeO, Fe3O4, Fe2O3, cần 0,05 mol H2. MÆt kh¸c hoà tan hoà n toà n 3,04 gam X trong dung dÞch H2SO4 đặc thu được V ml SO2 (đktc). Gi¸ trị V là : A.112 ml B. 224 ml C. 336 ml D. 448 ml. Bµi gi¶i: Gäi x, y z lµ sè mol cña FeO, Fe3O4 , Fe2O3 : B¶n chÊt cña qu¸ tr×nh khö trªn lµ H2 sÏ lÊy O trong oxÝt ®Ó t¹o thµnh n-íc theo s¬ ®å:
htpp://megabook.vn 64 O (trong oxÝt) + H2  H2O 0,05 0,05 0,05 ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè ®èi víi oxi ta cã: x + 4y + 3z = 0,05 (1) ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè ®èi víi s¾t ta cã: 3,04 16.0,05 x 3y 2z 0,04mol 56      (2) LÊy (1) - (2) ta cã: y + z = 0,01, Tõ ®ã ta thÕ vµo (1) hoÆc (2)  x + y = 0,02 Trong c¸c oxit s¾t th× chØ cã FeO, Fe3O4 ph¶n øng víi H2SO4 ®Æc SO2 2FeO + 4 H2SO4  Fe2(SO4)3 + SO2 + 4 H2O (3) x x/2 2Fe3O4 + 10 H2SO4  3Fe2(SO4)3 + SO2 + 10 H2O (4) y y/2 Tõ (3) vµ (4) ta suy ra: 2SO x y 0,02 n 0,01mol 2 2      2SOV 0,01.22,4 0,224l 224ml    B ®óng Chó ý: NÕu kh«ng c©n b»ng (3) vµ (4)  2SOn x y 0,02    V = 448ml  D sai Bµi to¸n 8 : Cho 7.68 gam hỗn hợp X gồm FeO, Fe3O4, Fe2O3 vµo 260 ml dung dÞch HCl 1M võ ®ñ ta thu ®-îc dung dịch Y. Cho dung dÞch NaOH d- vµo dung dịch Y thu ®-îc kÕt tña Z. §em nung Z trong khång khÝ ®Õn khèi l-îng kh«ng ®æi th× thu ®-îc m gam chÊt r¾n G. Gi¸ trÞ m lµ. A. 18 gam B. 8 gam. C. 32 gam D. kÕt qu¶ kh¸c. Bµi gi¶i: Khi cho hçn hîp gåm FeO, Fe2O3, Fe3O4 t¸c dông víi HCl th× b¶n chÊt 2H+ + O2-  H2O 0,26 0,13 0,13  mO = 0,13 . 16 = 2,08 gam ,mFe (trong oxÝt) = 7,68 - 16. 0,13 = 5,6 gam  Fe 5,6 n 0,1mol 56   S¶n phÈm cuèi cïng cña qu¸ tr×nh trªn lµ: Fe2O3 2 3 2 2 3 2 3 3 4 3 3 FeO Fe O FeCl Fe(OH) Fe(OH) Fe O Fe O FeCl Fe(OH)               2 3 2 3Fe O Fe O 0,1 n 0,05mol m 0,05.160 8gam 2       B ®óng Chó ý: - NÕu 2 3 2 3Fe O Fe On 0,1mol m 16gam    A sai - NÕu 2 3 2 3Fe O Fe On 0,2mol m 32gam    C sai
htpp://megabook.vn 65 - NÕu mO = 0,13 . 32 = 4,16  Fe 7,68 32.0,13 n 0,06 56    …lÏ , kÕt qu¶ kh¸c Bµi to¸n 9: Cho 4,16 gam Cu t¸c dụng với 120 ml HNO3 a M thu được 2,464 lÝt khÝ hỗn hợp 2 khÝ NO và NO2. Gi¸ trÞ nồng độ mol a M là: (BiÕt c¸c khÝ ®o ë ®ktc). A.1.46 M B. 1.8765 M C. 2 M D. 3 M. Bµi gi¶i: - ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè ®èi víi nit¬ ta cã: 3 23 N(HNO ) N(NO NO)N(NO ) n n n   23 Cu N(NO NO)N(NO ) 4,16 2,464 n 2n 2. 0,13mol,n 0,11mol 64 22,4       3 23 N(HNO ) (NO NO)N(NO ) n n n 0,13 0,11 0,24mol       Nång ®é HNO3: 3M(HNO ) 0,24 a C 2M 0,12     C ®óng Chó ý: + NÕu 3 CuN(NO ) n n 0,065mol   3N(HNO ) 0,175 n 0,065 0,11 0,175mol a 1,46 0,12         A sai + NÕu 3 CuN(NO ) 1 0,065 n n 0,0325mol a 1,1875 Bsai 2 2        + NÕu cho biÕt hçn hîp trªn (NO vµ NO2) cã tØ khèi so víi mét chÊt nµo ®ã th× ta cã thÓ ¸p dông gi¶i bµi nµy b»ng ph-¬ng ph¸p b¶o toµn e. Bµi to¸n 10: Hoà tan hoà n toà n hỗn hợp gåm 11.2 gam Fe vµ 16 gam Fe2O3 và o HNO3 lo¶ng dư th× thu được dung dịch A. Cho A t¸c dụng với NaOH rồi lọc kết tủa nung trong kh«ng khÝ đến khối lượng kh«ng đổi th× thu được m gam chất rắn. Gi¸ trị m là : A. 16 gam B. 32 gam C. 64g D. kÕt qu¶ kh¸c. Bµi gi¶i: ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè Fe ta cã: nFe = 0,2 + 0,1 .2 = 0,4mol  2 3 2 3Fe O Fe Fe O 1 0,4 n n 0,2mol m 0,2.160 32gam 2 2        B ®óng Bµi to¸n 11: Đốt ch¸y hoà n toà n 0,1 mol mỗi chất FeS2 và CuS trong kh«ng khÝ rồi cho s¶n phẩn ch¸y t¸c dụng vừa đủ V ml dung dịch KMnO4 1M. Gi¸ trị V (ml) là: A. 120 ml B.160 ml C. 80 ml D. 300 ml. Bµi gi¶i: ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè S ta cã: 2 2SO FeS CuSn 2n n 0,1.2 0,1 0,3mol    
htpp://megabook.vn 66 Ta cã ph-¬ng tr×nh lµm mÊt mµu thuèc tÝm: 5SO2 + 2 KMnO4 + 2H2O  2MnSO4 + K2SO4 + 2 H2SO4 0,3 0,12mol  0,12V 0,12 120ml 1     A ®óng Chó ý: + NÕu 2 2SO FeS CuSn n n 0,2mol    V = 0,08lÝt = 80ml  C sai + NÕu kh«ng c©n b»ng: 4 2KMnO SOn n 0,3mol 300ml    D sai Bµi to¸n 12: Hoà tan 11.2 gam hỗn hợp X gåm Al và Fe trong HCl dư th× thu được hçn hîp dung dịch muèi Y1 vµ khÝ Y2 . Cho dung dịch Y1 t¸c dụng với NaOH dư, lọc kết tủa rồi nung trong kh«ng khÝ đến khối lượng kh«ng đổi th× thu được 8 gam chất rắn Z. Thµnh phÇn % Fe trong hỗn hợp đầu là: A. 58,03 % B. 26.75 % C. 75.25 % D. 50.00 %. Bµi gi¶i: S¶n phÈm cña qu¸ tr×nh nung lµ: 3 3 2 3 FeCl Fe(OH)HCl NaOHFe 2 2 Al AlCl Al(OH)3tan Fe(OH) Fe O     2 3Fe O 8 n 0,05mol 160   . ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè Fe ta cã: 2 3Fe Fe On 2n 0,05.2 0,1mol    mFe = 0,1.56 = 5,6gam,  %Fe =50,00%  D ®óng Bµi to¸n 13: Thæi từ từ rất chậm 2,24 lÝt hỗn hợp khÝ X gồm H2 và CO qua ống sứ đựng 24gam hỗn hợp gồm (Al2O3, CuO, Fe2O3, Fe3O4) ở nhiệt độ cao th× thu được m gam 2 kim lo¹i vµ mét oxit duy nhÊt trong ống sứ. Gi¸ trÞ m lµ: A. 22.40g B. 20.80g C. 17.60g D. 24.20g. Bµi gi¶i: B¶n chÊt cña qu¸ tr×nh trªn lµ: H2 vµ CO lÊy oxi trong oxÝt (oxit) 2 2 (oxit) 2 CO O CO (1) H O H O (2)        Theo (1) vµ (2) nO (oxit) = 0,1mol  Khèi l-îng oxi ph¶n øng lµ: mO = 0,1 . 16 = 1,6g  ChÊt r¾n b»ng: 24 - 1,6 = 22,4 gam  A ®óng Chó ý: + NÕu nO = 0,2mol  chÊt r¾n: 24 - 0,2 . 1,6 =20,8 gam  B sai + NÕu nO = 0,2mol  chÊt r¾n: 24 - 0,2 . 32 = 17,6 gam  C sai OxÝt Al2O3 rÊt bÒn nªn C, H2, CO kh«ng khö Al2O3  Al Bµi to¸n 14: Cho 4.04 gam hh X gåm 3 kim lo¹i Fe, Cu, Al ë d¹ng bét t¸c dông hoµn toµn víi oxi thu ®-îc hçn hîp Y gåm c¸c oxit cã khèi l-îng 5.96 gam. ThÓ tÝch dung dÞch HCl 2 M võa ®ñ ®Ó ph¶n øng hÕt víi hçn hîp Y lµ: A. 60 ml B. 120 ml C. 224 ml D. 30 ml. Bµi gi¶i:
htpp://megabook.vn 67 ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn khèi l-îng: mO (oxit) = 5,96 - 4,04 = 1,92 gam 2 2 O 2H O H O1,92 n 0,12mol: 16 0,24 0,12           VHCl = 0,24 = 0,12 2 lÝt = 120ml  B ®óng Chó ý: - NÕu 2O 1,92 n 0,06mol 32    VHCl = 60ml  A sai - NÕu 2O 1,92 n 0,06mol 32    2HCl H O n n n    V = 30ml  D sai - NÕu thÊy m1 gam hçn hîp c¸c KL + O2  m2 oxit KL  nO = ? Th× ph¶i nghÜ ngay ®Õn ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè. III. bµi to¸n tù gi¶i. Bµi 1: Cho m1 gam hçn hîp X gåm 3 kim lo¹i A(ho¸ tri2), B( ho¸ trÞ 3), C(ho¸ trÞ n) ®Òu ë d¹ng bét t¸c dông hoµn toµn víi oxi thu ®-îc hçn hîp Y gåm c¸c oxit cã khèi l-îng m2 gam. ThÓ tÝch V(lÝl) dung dÞch HCl a M võa ®ñ ®Ó ph¶n øng hÕt víi dung dÞch Y lµ: Gi¸ trÞ V(lÝt) lµ: ( biÕt m2 > m1). A. (m2 - m1) : 32 a B. (m2 - m1) : a C. (m2 - m1) : 16 a D. (m2 - m1) : 8 a. Bµi 2: Hoà tan hoà n toà n hỗn hợp x gam FeS2 và 4 gam Cu2S và o HNO3 vừa đủ thu được dd Y (Y chỉ chứa muối sunfat) và hỗn hợp khÝ NO2 vµ NO víi tØ lÖ 1:3. Gi¸ trÞ x lµ. A. 0.4 gam B. 6 gam C. 8.0 gam D. kÕt qu¶ kh¸c Bµi 3: Hoà tan hoà n toà n hỗn hợp gồm y mol FeS2 và x gam Cu2S và o HNO3 vừa đủ thu được dung dịch X (X chỉ chứa 2 muối sunfat) và khÝ Y duy nhất. BiÓu thøc liªn hÖ gi÷a ®ai l-îng x vµ y lµ: ( BiÕt khÝ Y kh«ng mµu, kh«ng mïi, kh«ng vÞ, kh«ng ch¸y d-íi 10000 C). A.x:y=1:2 B. x:y = 2:1 C. x:y =2:3 D. kÕt qu¶ kh¸c. Bµi 4: Hoµ tan hoà n toà n m gam hỗn hợp X gồm FeO, Fe3O4, Fe2O3, trong axit sunfuric ®Æc nãng thu ®-îc 0.224 lÝt khÝ kh«ng mµu, mïi xèc. MÆt kh¸c cho 1.12 lÝt khÝ H2 th× khö hªt m gam hh X trªn. C¸c khÝ ®o đktc. Gi¸ trị m là : A.2.34 gam B. 3.34 gam C. 3.04 gam D. kÕt qu¶ kh¸c. Bµi 5: ĐÓ khử hoà n toà n 3,04 gam hỗn hợp X gồm FeO, Fe3O4, Fe2O3, cần 1.4 gam CO. MÆt kh¸c hoà tan hoà n toà n 3,04 gam X trong dd H2SO4 đặc thu được V lÝt khÝ kh«ng mµu, mïi xèc (đktc). Gi¸ trị V (lÝt) là : A.3.36 lÝt B. 0.224 lÝt C. 0.448 lÝt D. kÕt qu¶ kh¸c. Bµi 6: Cho m gam hỗn hợp X gồm FeO, Fe3O4, Fe2O3 th× cÇn 100 ml dung dÞch HCl 0.3 M võ ®ñ ta thu ®-îc dung dÞch Y gåm 2 muèi. Cho dung dÞch KOH d- vµo dung dÞch Y thu ®-îc kÕt tña Z. §em nung Z trong khång khÝ ®Õn khèi l-îng kh«ng ®æi th× thu ®-îc 1.6 gam chÊt r¾n G. Gi¸ trÞ m lµ. A. 0.64 gam B. 0.56 gam. C. 3.04 gam D. kÕt qu¶ kh¸c. Bµi 7: (§Ò §H- C§ Khèi A 2008). Cho 2.13 gam hçn hîp X gåm 3 kim lo¹i Mg, Cu, Al ë d¹ng bét t¸c dông hoµn toµn víi oxi thu ®-îc hçn hîp Y gåm c¸c oxit cã khèi l-îng 3.33 gam. ThÓ tÝch dung dÞch HCl 2 M võa ®ñ ®Ó ph¶n øng hÕt víi dung dÞch Y lµ: A. 90 ml B. 57 ml C. 75 ml D. 50 ml.
htpp://megabook.vn 68 Bµi 8: . Hoà tan hoà n toà n hỗn hợp gåm 0.2 mol Fe vµ x mol Fe2O3 và o HCl dư th× thu được dung dịch X vµ khÝ Y. Cho X t¸c dụng với NaOH rồi lọc kết tủa nung trong kh«ng khÝ đến khối lượng kh«ng đổi th× thu được 32 gam chất rắn. Gi¸ trị x là: A. 0.35 mol B. 0.15 mol C. 0.10 mol D. 0.02 mol. Bµi 9: Cho 8.32 gam Cu t¸c dụng với V ml HNO3 1 M thu được 4.928 lÝt khÝ hỗn hợp 2 khÝ NO và NO2. Gi¸ trÞ V ml là : (BiÕt c¸c khÝ ®o ë ®ktc). A.120 ml B. 240 ml C.360 ml D. 480 ml Bµi 10: Đốt ch¸y hoà n toà n 45.76 gam FeS và 58.2 ZnS trong kh«ng khÝ ta thu ®-îc khÝ Y kh«ng mµu mïi xèc duy nhÊt vµ chÊt r¾n X. Cho khÝ Y t¸c dông võa ®ñ víi V lÝt dung dÞch n-íc br«m ( ®o ë ®ktc). Gi¸ trÞ V lµ: A. 12,228 lÝt B. 22,244 lÝt C. 18,654 lÝt D. 25,088lÝt Bµi 11: §Ó m gam bét s¾t ngoµi kh«ng khÝ mét thêi gian thu ®− îc11,8 gam hçn hîp c¸c chÊt r¾n FeO, Fe3O4, Fe2 O3, Fe. Hßa tan hoµn toµn hçn hîp ®ã b»ng dung dÞch HNO3 lo·ng thu ®− îc 2,24 lÝt khÝ NO duy nhÊt (®ktc). Gi¸ trÞ cña m lµ: A. 9,94 gam B. 9,968 gam C. 11,2 gam D. 8,708 gam Bµi 12: Hßa tan hoµn toµn 17,4 gam hçn hîp 3 kim lo¹i Al, Fe, Mg trong dung dÞch HCl thÊy tho¸t ra 13,44 lÝt khÝ. NÕu cho 34,8 gam hçn hîp trªn t¸c dông víi dung dÞch CuSO4 d− , läc lÊy toµn bé chÊt r¾n thu ®− îc sau ph¶n øng t¸c dông víi dung dÞch HNO3 nãng d− th× thu ®− îc V lÝt khÝ NO2 (®ktc). Gi¸ trÞ V lµ: A. 11,2 lÝt B. 22,4 lÝt C. 53,76 lÝt D. 76,82 lÝt Bµi 13: Hßa tan hoµn toµn 43,2 gam kim lo¹i Cu vµo dung dÞch HNO3 lo·ng, tÊt c¶ khÝ NO thu ®− îc ®em oxi hãa thµnh NO2 råi sôc vµo n− íc cã dßng oxi ®Ó chuyÓn hÕt thµnh HNO3. ThÓ tÝch khÝ oxi ë ®ktc ®· tham gia vµo qu¸ tr×nh trªn lµ; A. 5,04 lÝt B. 7,56 lÝt C. 6,72 lÝt D. 8,96 lÝt Bµi 14: Chia m gam hçn hîp 2 kim lo¹i A, B cã hãa trÞ kh«ng ®æi thµnh 2 phÇn b»ng nhau : - PhÇn 1 tan hÕt trong dung dÞch HCl, t¹o ra 1,792 lÝt H2 (®ktc). - PhÇn 2 nung trong oxi thu ®− îc 2,84 g hçn hîp oxit. Gi¸ trÞ cña m lµ A. 1,56 gam B. 2,64 gam C. 3,12 gam D. 4,68 gam Bµi 15: Chia 44 gam hçn hîp gåm Fe vµ kim lo¹i M cã hãa trÞ duy nhÊt thµnh 2 phÇn b»ng nhau: - PhÇn 1: Tan võa ®ñ trong 2 lÝt dung dÞch HCl thÊy tho¸t ra 14,56 lÝt H2 (®ktc). - PhÇn 2: Tan hoµn toµn trong dung dÞch HNO3 lo·ng nãng thÊy tho¸t ra 11,2 lÝt khÝ NO duy nhÊt (®ktc) 1. Nång ®é mol cña dung dÞch HCl lµ: A. 0,45 M B. 0,25 M C. 0,55 M D. 0,65 M 2. Khèi l− îng hçn hîp muèi clorua khan thu ®− îc khi c« c¹n dung dÞch sau ph¶n øng ë phÇn 1 lµ: A. 65,54 gam B. 54,65 gam C. 55,64 gam D. 68,15 gam 3. % khèi l− îng cña Fe trong hçn hîp ban ®Çu lµ A. 49,01 % B. 47,97 % C. 52,03 % D. 50,91 % 4. Kim lo¹i M lµ: A . Cu B. Zn C. Al D. Mg Bµi 16: Mét hçn hîp gåm 3 kim lo¹i Al, Fe, Mg cã khèi l− îng 26,1 gam ®− îc chia lµm 3 phÇn ®Òu nhau. - PhÇn 1, cho tan hÕt trong dung dÞch HCl thÊy tho¸t ra 13,44 lÝt khÝ. - PhÇn 2, cho t¸c dông víi dung dÞch NaOH d− thu ®− îc 3,36 lÝt khÝ. - PhÇn 3, cho t¸c dông víi dung dÞch CuSO4 d− , läc lÊy toµn bé chÊt r¾n thu
htpp://megabook.vn 69 ®− îc sau ph¶n øng ®em hoµ tan trong dung dÞch HNO3 nãng d− th× thu ®− îc V lÝt khÝ NO2. C¸c khÝ ®Òu ®− îc ®o ë ®iÒu kiÖn tiªu chuÈn. ThÓ tÝch khÝ NO2 thu ®− îc lµ A. 26,88 lÝt B. 53,70 lÝt C. 13,44 lÝt D. 44,8 lÝt Bµi 17: Cho tan hoµn toµn 3,6 gam hçn hîp gåm Mg vµ Fe trong dung dÞch HNO3 2M, thu ®− îc dung dÞch D, 0,04 mol khÝ NO vµ 0,01 mol N2O. Cho dung dÞch D t¸c dông víi dung dÞch NaOH lÊy d− , läc vµ nung kÕt tña ®Õn khèi l− îng thu ®− îc m gam chÊt r¾n. 1. Gi¸ trÞ cña m lµ: A. 2,6 gam B. 3,6 gam C. 5,2 gam D. 7,8 gam 2. ThÓ tÝch HNO3 ®· ph¶n øng lµ: A. 0,5 lÝt B. 0,24 lÝt C. 0,13 lÝt D. 0,26 lÝt Bµi 18: Cho mét luång khÝ CO qua m gam bét Fe2O3 nung nãng, thu ®− îc 14 gam hçn hîp X gåm 4 chÊt r¾n. Cho hçn hîp X tan hoµn toµn trong dung dÞch HNO3 thu ®− îc 2,24 lit khÝ NO (®ktc). Gi¸ trÞ cña m lµ A. 16,4 gam B. 14,6 gam C. 8,2 gam D. 20,5 gam Bµi 19: Cho tan hoµn toµn 58 gam hçn hîp A gåm Fe, Cu, Ag trong dung dÞch HNO3 2M thu ®− îc 0,15 mol NO, 0,05 mol N2O vµ dung dÞch D. C« c¹n dung dÞch D, khèi l− îng muèi khan thu ®− îc lµ: A. 120,4 gam B. 89,8 gam C. 116,9 gam D. kÕt qu¶ kh¸c Bµi 20: Khö Fe2O3 b»ng CO ë nhiÖt ®é cao, ®− îc hçn hîp X gåm 4 chÊt r¾n. Chia X thµnh 2 phÇn b»ng nhau. PhÇn mét t¸c dông víi dung dÞch HNO3 d− , thu ®− îc 0,02 mol NO vµ 0,03 mol N2O. PhÇn hai cho tan hoµn toµn trong dung dÞch H2SO4 ®Æc nãng, thu ®− îc V lÝt (®ktc) SO2. Gi¸ trÞ cña V lµ A. 2,24 B. 3,36 C. 4,48 D. 6,72 Bµi 21: Chia hçn hîp X gåm Al, Al2O3, ZnO thµnh hai phÇn b»ng nhau. PhÇn mét cho t¸c dông víi dung dÞch NaOH d− , thu ®− îc 0,3 mol khÝ. PhÇn hai tan hoµn toµn trong dung dÞch HNO3 thu ®− îc 0,075 mol khÝ Y duy nhÊt. Y lµ : A. NO2 B. NO C. N2O D. N2 Bµi 22: Cho tan hoµn toµn 3,76 gam hçn hîp X ë d¹ng bét gåm S, FeS vµ FeS2 trong dung dÞch HNO3 thu ®− îc 0,48 mol NO2 vµ dung dÞch D. Cho dung dÞch D t¸c dông víi dung dÞch Ba(OH)2 d− , läc vµ nung kÕt tña ®Õn khèi l− îng kh«ng ®æi, ®− îc m gam hçn hîp r¾n. Gi¸ trÞ cña m lµ: A. 11,650 gam B. 12,815 gam C. 13,980 gam D. 15,145 gam Bµi 23:. Cho tan hoµn toµn 7,2 gam FexOy trong dung dÞch HNO3 thu ®− îc 0,1 mol NO2. C«ng thøc ph©n tö cña oxit lµ: A. FeO B. Fe3O4 C. Fe2O3 D. c¶ FeO vµ Fe3O4 ®Òu ®óng

More Related Content

PDF
[Phần 2] 10 Bí quyết chinh phục phương pháp giải toán chủ chốt môn Hóa học - ...
byMegabook
 
PDF
Chương 3. phương pháp chuẩn độ oxy hóa khử
byLaw Slam
 
PDF
Chương 5. phương pháp chuẩn độ kết tủa
byLaw Slam
 
DOC
Bt e
bytranghoa006
 
PDF
[123doc.vn] bai-toan-chuyen-de-axit-nitric (1)
byhoang khanh
 
PDF
Pp giainhanh hoa-voco-tn
byzero12
 
PDF
Phæ°æ¡ng phã¡p giải nhanh hã³a vã´ cæ¡
byzero12
 
DOC
Sach trac nghiem hoa
byNga Anh
 
[Phần 2] 10 Bí quyết chinh phục phương pháp giải toán chủ chốt môn Hóa học - ...
byMegabook
 
Chương 3. phương pháp chuẩn độ oxy hóa khử
byLaw Slam
 
Chương 5. phương pháp chuẩn độ kết tủa
byLaw Slam
 
Bt e
bytranghoa006
 
[123doc.vn] bai-toan-chuyen-de-axit-nitric (1)
byhoang khanh
 
Pp giainhanh hoa-voco-tn
byzero12
 
Phæ°æ¡ng phã¡p giải nhanh hã³a vã´ cæ¡
byzero12
 
Sach trac nghiem hoa
byNga Anh
 

What's hot

PDF
{Nguoithay.vn} cac cong thuc giai nhanh hoa hoc vo co
byPhong Phạm
 
PDF
đề cương ôn tập hóa học 9 HK1 mới nhất - Hoàng Thái Việt
byHoàng Thái Việt
 
PDF
Phuong phap ket tua
byDanh Lợi Huỳnh
 
PDF
Chương 1. đại cương hóa phân tích
byLaw Slam
 
PDF
ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP VÀ TỔNG HỢP ĐỀ KIỂM TRA HỌC KỲ 2 HÓA HOC 8
byHoàng Thái Việt
 
PPTX
Slide hno3
byPhúc Huỳnh
 
DOC
PHƯƠNG PHÁP GIẢI HÓA HỌC VÔ CƠ VÀ HỮU CƠ
byHoàng Thái Việt
 
DOC
8ed cach giai cac bai hoa vo co cuc hay
byschoolantoreecom
 
DOC
13 chuyen de luyen thi dh
bybagia2013
 
DOC
Bai tap chuyen đe đo tan
byThanh Tuen Le
 
PDF
Hoa chuyen-de-5
byQuyen Le
 
DOC
Cac bai tap kinh dien va cach giai hno3
byBích Huệ
 
PDF
Phuongphap
byVõ Tâm Long
 
PDF
Tlbg phuong-phap_bao_toan_dien_tich
byQuyen Le
 
PDF
Nguyenthao giai nhanh hoa hoc
bymeocondilac2009
 
DOC
Bt halogen
byvuchicong
 
PDF
{Nguoithay.vn} cac cong thuc giai nhanh hoa hoc huu co co loi giai
byPhong Phạm
 
{Nguoithay.vn} cac cong thuc giai nhanh hoa hoc vo co
byPhong Phạm
 
đề cương ôn tập hóa học 9 HK1 mới nhất - Hoàng Thái Việt
byHoàng Thái Việt
 
Phuong phap ket tua
byDanh Lợi Huỳnh
 
Chương 1. đại cương hóa phân tích
byLaw Slam
 
ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP VÀ TỔNG HỢP ĐỀ KIỂM TRA HỌC KỲ 2 HÓA HOC 8
byHoàng Thái Việt
 
Slide hno3
byPhúc Huỳnh
 
PHƯƠNG PHÁP GIẢI HÓA HỌC VÔ CƠ VÀ HỮU CƠ
byHoàng Thái Việt
 
8ed cach giai cac bai hoa vo co cuc hay
byschoolantoreecom
 
13 chuyen de luyen thi dh
bybagia2013
 
Bai tap chuyen đe đo tan
byThanh Tuen Le
 
Hoa chuyen-de-5
byQuyen Le
 
Cac bai tap kinh dien va cach giai hno3
byBích Huệ
 
Phuongphap
byVõ Tâm Long
 
Tlbg phuong-phap_bao_toan_dien_tich
byQuyen Le
 
Nguyenthao giai nhanh hoa hoc
bymeocondilac2009
 
Bt halogen
byvuchicong
 
{Nguoithay.vn} cac cong thuc giai nhanh hoa hoc huu co co loi giai
byPhong Phạm
 

Viewers also liked

PDF
[Phần 3] 10 Bí quyết chinh phục phương pháp giải toán chủ chốt môn Hóa học - ...
byMegabook
 
PDF
Đáp Án Siêu Chi Tiết Môn Sinh Học THPT Quốc Gia 2016 - Megabook.vn
byMegabook
 
PDF
[Phần 2] Tuyển tập 35 công thức giải nhanh bài tập Hóa học vô cơ - Megabook.vn
byMegabook
 
PDF
Tuyển tập 100 hệ phương trình thường gặp (2015-2016) - Megabook.vn
byMegabook
 
PDF
100 Bài tập Hình học phẳng Oxy từ các trường danh tiếng - Megabook.vn
byMegabook
 
PDF
[Phần 1] Tuyển tập các bài hình giải tích phẳng Oxy trong đề thi thử ĐH (2013...
byMegabook
 
PDF
Tập 1 chuyên đề Toán học: Khảo sát hàm số - Megabook.vn
byMegabook
 
PDF
Đáp Án Siêu Chi Tiết Môn Hóa Học THPT Quốc Gia 2016 - Megabook.vn
byMegabook
 
PDF
Đáp Án Siêu Chi Tiết Môn Toán Học THPT Quốc Gia 2016 - Megabook.vn
byMegabook
 
PDF
10 Bài toán then chốt chinh phục hình học phẳng Oxy - Megabook.vn
byMegabook
 
PDF
Tập 4 chuyên đề Toán học: Tích phân - Megabook.vn
byMegabook
 
PDF
Đáp Án Siêu Chi Tiết Môn Vật Lí THPT Quốc Gia 2016 - Megabook.vn
byMegabook
 
PDF
Chuyên đề Toán học chinh phục phương trình và bất phương trình vô tỷ bằng phư...
byMegabook
 
PDF
[Bt ôn luyện] 80 bài tập về nhôm và các hợp chất của nhôm (có đáp án)
byHuy Nguyễn Đình
 
PDF
[Phần 1l Tổng hợp 55 công thức giải nhanh bài tập hữu cơ, vô cơ - Megabook.vn
byMegabook
 
PDF
Đề thi+lời giải chi tiết môn Sinh học khối B (2014) trường THPT Lương Thế Vin...
byMegabook
 
DOC
Mot so bai toan hay ve sat va cac oxit sat
byphanduongbn97
 
PDF
Tập 7 chuyên đề Toán học: Số phức - Megabook.vn
byMegabook
 
PDF
Sơ đồ ăn điểm hệ phương trình - Megabook.vn
byMegabook
 
[Phần 3] 10 Bí quyết chinh phục phương pháp giải toán chủ chốt môn Hóa học - ...
byMegabook
 
Đáp Án Siêu Chi Tiết Môn Sinh Học THPT Quốc Gia 2016 - Megabook.vn
byMegabook
 
[Phần 2] Tuyển tập 35 công thức giải nhanh bài tập Hóa học vô cơ - Megabook.vn
byMegabook
 
Tuyển tập 100 hệ phương trình thường gặp (2015-2016) - Megabook.vn
byMegabook
 
100 Bài tập Hình học phẳng Oxy từ các trường danh tiếng - Megabook.vn
byMegabook
 
[Phần 1] Tuyển tập các bài hình giải tích phẳng Oxy trong đề thi thử ĐH (2013...
byMegabook
 
Tập 1 chuyên đề Toán học: Khảo sát hàm số - Megabook.vn
byMegabook
 
Đáp Án Siêu Chi Tiết Môn Hóa Học THPT Quốc Gia 2016 - Megabook.vn
byMegabook
 
Đáp Án Siêu Chi Tiết Môn Toán Học THPT Quốc Gia 2016 - Megabook.vn
byMegabook
 
10 Bài toán then chốt chinh phục hình học phẳng Oxy - Megabook.vn
byMegabook
 
Tập 4 chuyên đề Toán học: Tích phân - Megabook.vn
byMegabook
 
Đáp Án Siêu Chi Tiết Môn Vật Lí THPT Quốc Gia 2016 - Megabook.vn
byMegabook
 
Chuyên đề Toán học chinh phục phương trình và bất phương trình vô tỷ bằng phư...
byMegabook
 
[Bt ôn luyện] 80 bài tập về nhôm và các hợp chất của nhôm (có đáp án)
byHuy Nguyễn Đình
 
[Phần 1l Tổng hợp 55 công thức giải nhanh bài tập hữu cơ, vô cơ - Megabook.vn
byMegabook
 
Đề thi+lời giải chi tiết môn Sinh học khối B (2014) trường THPT Lương Thế Vin...
byMegabook
 
Mot so bai toan hay ve sat va cac oxit sat
byphanduongbn97
 
Tập 7 chuyên đề Toán học: Số phức - Megabook.vn
byMegabook
 
Sơ đồ ăn điểm hệ phương trình - Megabook.vn
byMegabook
 

Similar to [Phần 1] 10 Bí quyết chinh phục phương pháp giải toán chủ chốt môn Hóa học - Megabook.vn

PDF
Các phương pháp giúp giải nhanh bài tập hóa học - GV: Đỗ Xuân Hưng
byschoolantoreecom
 
PDF
Tkbg hoa cb 10 tap2
byTuyết Dương
 
PDF
Phương pháp giải nhanh hóa học 12 cực hay
byQuân'x Siêu'x Nhân'x
 
PDF
800 cau hoi trac nghiem mon hoa
byQuyen Le
 
PDF
Tổng hợp phương pháp giải Hóa 12 ôn thi Đại Học
bytuituhoc
 
PDF
Chương 0. Giới thiệu môn học và ôn tập.pdf
by23128044
 
PPT
Chương oxy hóa-khử
bytriet0935
 
DOC
Cac dang bai tap nito photpho
byAnh Nguyen
 
DOC
Tuyen tap de thi dai hoc cao dang 1991 2002
byphanduongbn97
 
PDF
[123doc.vn] bai-toan-chuyen-de-axit-nitric (1)
byhoang khanh
 
PDF
[123doc.vn] bai-toan-chuyen-de-axit-nitric (1)
byhoang khanh
 
PDF
[123doc.vn] bai-toan-chuyen-de-axit-nitric (1)
byhoang khanh
 
PDF
Nhung Sai Lam Gap Phai Trong Phuong Phap Quy Doi
byHọc Tạp Chí
 
PDF
Cac phuong phap_giai_nhanh_hoa_hoc_7375
byNguyễn Khải
 
PPTX
Btl2
byNgọc Phương
 
DOC
Skkn hoa 9
bynguyen_loi23
 
PDF
thiết kế bài giảng hóa 10 tap2
byTuyết Dương
 
PDF
Hoa on-thi-dai-hoc-2013
byNguyễn Huế
 
PDF
Pp Giai Bt Kim Loai Ho Chi Tuan Dhy Hn
byquylot1010
 
PDF
Tonghopphuongphapgiaihoaonthidaihoc
bynapoleba127 napoleba127
 
Các phương pháp giúp giải nhanh bài tập hóa học - GV: Đỗ Xuân Hưng
byschoolantoreecom
 
Tkbg hoa cb 10 tap2
byTuyết Dương
 
Phương pháp giải nhanh hóa học 12 cực hay
byQuân'x Siêu'x Nhân'x
 
800 cau hoi trac nghiem mon hoa
byQuyen Le
 
Tổng hợp phương pháp giải Hóa 12 ôn thi Đại Học
bytuituhoc
 
Chương 0. Giới thiệu môn học và ôn tập.pdf
by23128044
 
Chương oxy hóa-khử
bytriet0935
 
Cac dang bai tap nito photpho
byAnh Nguyen
 
Tuyen tap de thi dai hoc cao dang 1991 2002
byphanduongbn97
 
[123doc.vn] bai-toan-chuyen-de-axit-nitric (1)
byhoang khanh
 
[123doc.vn] bai-toan-chuyen-de-axit-nitric (1)
byhoang khanh
 
[123doc.vn] bai-toan-chuyen-de-axit-nitric (1)
byhoang khanh
 
Nhung Sai Lam Gap Phai Trong Phuong Phap Quy Doi
byHọc Tạp Chí
 
Cac phuong phap_giai_nhanh_hoa_hoc_7375
byNguyễn Khải
 
Btl2
byNgọc Phương
 
Skkn hoa 9
bynguyen_loi23
 
thiết kế bài giảng hóa 10 tap2
byTuyết Dương
 
Hoa on-thi-dai-hoc-2013
byNguyễn Huế
 
Pp Giai Bt Kim Loai Ho Chi Tuan Dhy Hn
byquylot1010
 
Tonghopphuongphapgiaihoaonthidaihoc
bynapoleba127 napoleba127
 

More from Megabook

PDF
Đề thi thử Tiếng Anh trường THPT Chu Văn An Hà Nội lần 3 năm 2015 - Megabook.vn
byMegabook
 
PDF
Đề thi thử Tiếng Anh trường THPT chuyên ĐH Sư Phạm Hà Nội lần 1 năm 2014 - M...
byMegabook
 
PDF
Chuyên đề Ngữ pháp Tiếng Anh 50 câu lần 3 - Megabook.vn
byMegabook
 
PDF
Đáp Án Siêu Chi Tiết Môn Tiếng Anh THPT Quốc Gia 2016 - Megabook.vn
byMegabook
 
PDF
Chuyên đề Ngữ pháp Tiếng Anh 50 câu lần 2 - Megabook.vn
byMegabook
 
PDF
Tập 2 chuyên đề Toán học: Phương trình vô tỷ - Megabook.vn
byMegabook
 
PDF
Tập 5 chuyên đề Toán học: Hình không gian - Megabook.vn
byMegabook
 
PDF
Tập 3 chuyên đề Toán học: Hình học phẳng Oxy - Megabook.vn
byMegabook
 
PDF
Tập 6 chuyên đề Toán học: Hệ mũ và logarit - Megabook.vn
byMegabook
 
PDF
7 Dạng toán chinh phục bài tập di truyền môn Sinh học - Megabook.vn
byMegabook
 
PDF
Tổng hợp lý thuyết Hóa học siêu dễ nhớ - Megabook.vn
byMegabook
 
PDF
Đề thi thử và đáp án chi tiết môn Toán học số 2 - Megabook.vn
byMegabook
 
PDF
Đề thi thử và đáp án chi tiết môn Toán học số 3 - Megabook.vn
byMegabook
 
Đề thi thử Tiếng Anh trường THPT Chu Văn An Hà Nội lần 3 năm 2015 - Megabook.vn
byMegabook
 
Đề thi thử Tiếng Anh trường THPT chuyên ĐH Sư Phạm Hà Nội lần 1 năm 2014 - M...
byMegabook
 
Chuyên đề Ngữ pháp Tiếng Anh 50 câu lần 3 - Megabook.vn
byMegabook
 
Đáp Án Siêu Chi Tiết Môn Tiếng Anh THPT Quốc Gia 2016 - Megabook.vn
byMegabook
 
Chuyên đề Ngữ pháp Tiếng Anh 50 câu lần 2 - Megabook.vn
byMegabook
 
Tập 2 chuyên đề Toán học: Phương trình vô tỷ - Megabook.vn
byMegabook
 
Tập 5 chuyên đề Toán học: Hình không gian - Megabook.vn
byMegabook
 
Tập 3 chuyên đề Toán học: Hình học phẳng Oxy - Megabook.vn
byMegabook
 
Tập 6 chuyên đề Toán học: Hệ mũ và logarit - Megabook.vn
byMegabook
 
7 Dạng toán chinh phục bài tập di truyền môn Sinh học - Megabook.vn
byMegabook
 
Tổng hợp lý thuyết Hóa học siêu dễ nhớ - Megabook.vn
byMegabook
 
Đề thi thử và đáp án chi tiết môn Toán học số 2 - Megabook.vn
byMegabook
 
Đề thi thử và đáp án chi tiết môn Toán học số 3 - Megabook.vn
byMegabook
 

Recently uploaded

PDF
100 ĐỀ THI THỬ TỐT NGHIỆP THPT 2026 - TỪ CÁC TRƯỜNG, TRƯỜNG CHUYÊN, SỞ GIÁO D...
byNguyen Thanh Tu Collection
 
PDF
20 CHUYÊN ĐỀ TỔNG ÔN NGỮ PHÁP ỨNG DỤNG (BÀI GIẢNG + BÀI THI ONLINE) - MAI PHƯ...
byNguyen Thanh Tu Collection
 
PPTX
CHUONG-3-DJOC-HOC-MyfycgcycOI-TRUONG-NUOC-WATER-ECOTOXICOLOGY.pptx
byHunhNam16
 
PDF
100 CAU hoi trac nghiem ve Thi truong chưng khoan
bytranmyngan2510
 
PDF
100 ĐỀ THI THỬ TỐT NGHIỆP THPT 2026 - TỪ CÁC TRƯỜNG, TRƯỜNG CHUYÊN, SỞ GIÁO D...
byNguyen Thanh Tu Collection
 
PDF
99055-Article Text-207823-1-10-20240705.pdf
bynghiepsqtt
 
DOCX
HUONG DAN DN KHAI BAO CO TREN HE THONG MOI CO.MOIT.GOV.VN.docx
byDoan Tran Ngocvu
 
PDF
CHƯƠNG 2 - triết học - trường đại học Sài Gòn
bypicoklo1
 
PDF
100 ĐỀ THI THỬ TỐT NGHIỆP THPT 2026 - TỪ CÁC TRƯỜNG, TRƯỜNG CHUYÊN, SỞ GIÁO D...
byNguyen Thanh Tu Collection
 
PDF
BỘ ĐỀ THI NÂNG CAO B2-C2 30 ĐỀ THI THỬ KỲ THI TỐT NGHIỆP TRUNG HỌC PHỔ THÔNG ...
byNguyen Thanh Tu Collection
 
DOCX
Những ưu điểm, nhược điểm trong hoạt động quản lý giáo dục trong trường mầm non
bylamluanvan.net Hỗ trợ viết luận văn
 
PDF
BỘ ĐỀ ÔN TẬP KHỞI ĐỘNG KỲ THI TỐT NGHIỆP TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 2026 - MỤC TIÊU ...
byNguyen Thanh Tu Collection
 
PPTX
Ngu van 9Bai 20 Cach lam ba dang nghi luan xa hoi.pptx
byhoangthingoclinh1702
 
PPTX
Bất bình đẳng trong chăm sóc y tế ở nhóm yếu thế_Nhân học và xã hội học SK
bymaiquocbinh22012005
 
DOCX
LỊCH CÔNG TÁC TUẦN 17 (Từ ngày 29/12/2025 đến 04/01/2026)
byQucHHunhnh
 
DOCX
LỊCH CÔNG TÁC TUẦN 18 (Từ ngày 05/01/2026 đến 11/01/2026)
byQucHHunhnh
 
100 ĐỀ THI THỬ TỐT NGHIỆP THPT 2026 - TỪ CÁC TRƯỜNG, TRƯỜNG CHUYÊN, SỞ GIÁO D...
byNguyen Thanh Tu Collection
 
20 CHUYÊN ĐỀ TỔNG ÔN NGỮ PHÁP ỨNG DỤNG (BÀI GIẢNG + BÀI THI ONLINE) - MAI PHƯ...
byNguyen Thanh Tu Collection
 
CHUONG-3-DJOC-HOC-MyfycgcycOI-TRUONG-NUOC-WATER-ECOTOXICOLOGY.pptx
byHunhNam16
 
100 CAU hoi trac nghiem ve Thi truong chưng khoan
bytranmyngan2510
 
100 ĐỀ THI THỬ TỐT NGHIỆP THPT 2026 - TỪ CÁC TRƯỜNG, TRƯỜNG CHUYÊN, SỞ GIÁO D...
byNguyen Thanh Tu Collection
 
99055-Article Text-207823-1-10-20240705.pdf
bynghiepsqtt
 
HUONG DAN DN KHAI BAO CO TREN HE THONG MOI CO.MOIT.GOV.VN.docx
byDoan Tran Ngocvu
 
CHƯƠNG 2 - triết học - trường đại học Sài Gòn
bypicoklo1
 
100 ĐỀ THI THỬ TỐT NGHIỆP THPT 2026 - TỪ CÁC TRƯỜNG, TRƯỜNG CHUYÊN, SỞ GIÁO D...
byNguyen Thanh Tu Collection
 
BỘ ĐỀ THI NÂNG CAO B2-C2 30 ĐỀ THI THỬ KỲ THI TỐT NGHIỆP TRUNG HỌC PHỔ THÔNG ...
byNguyen Thanh Tu Collection
 
Những ưu điểm, nhược điểm trong hoạt động quản lý giáo dục trong trường mầm non
bylamluanvan.net Hỗ trợ viết luận văn
 
BỘ ĐỀ ÔN TẬP KHỞI ĐỘNG KỲ THI TỐT NGHIỆP TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 2026 - MỤC TIÊU ...
byNguyen Thanh Tu Collection
 
Ngu van 9Bai 20 Cach lam ba dang nghi luan xa hoi.pptx
byhoangthingoclinh1702
 
Bất bình đẳng trong chăm sóc y tế ở nhóm yếu thế_Nhân học và xã hội học SK
bymaiquocbinh22012005
 
LỊCH CÔNG TÁC TUẦN 17 (Từ ngày 29/12/2025 đến 04/01/2026)
byQucHHunhnh
 
LỊCH CÔNG TÁC TUẦN 18 (Từ ngày 05/01/2026 đến 11/01/2026)
byQucHHunhnh
 

[Phần 1] 10 Bí quyết chinh phục phương pháp giải toán chủ chốt môn Hóa học - Megabook.vn

  • 1.
    htpp://megabook.vn 1 BÍ QUYẾT1: PHƯƠNG PHÁP QUY ĐỔI I. c¬ së lý thuyÕt 1) Khi quy ®æi hçn hîp nhiÒu chÊt (VÝ dô: hçn hîp X gåm: Fe, FeO, Fe2O3 và Fe3O4 ...) (tõ 3 chÊt trë lªn) thµnh hçn hîp hai chÊt ( nh-: Fe, FeO hoÆc Fe, Fe2O3 hoÆc….) mét chÊt ( nh-: FexOy hoÆc…) ta ph¶i b¶o toµn sè mol nguyªn tè vµ b¶o toµn khèi l-îng hçn hîp. 2) Cã thÓ quy ®æi hçn hîp X vÒ bÊt kú cÆp chÊt nµo, thËm chÝ quy ®æi vÒ mét chÊt. Tuy nhiªn ta nªn chän cÆp chÊt nµo ®¬n gi¶n cã Ýt ph¶n øng oxi ho¸ khö nhÊt, ®Ó ®¬n gi¶n trong viÖc tÝnh to¸n. 3) Trong qu¸ tr×nh tÝnh to¸n theo ph-¬ng ph¸p quy ®æi ®«i khi ta gÆp sè ©m ( nh- sè mol ©m, khèi l-îng ©m) ®ã lµ do sù bï trõ khèi l-îng cña c¸c chÊt trong hçn hîp, trong tr-êng hîp nµy ta vÉn tÝnh to¸n b×nh th-êng vµ kÕt qu¶ cuèi cïng vÉn tho¶ m·n. 4) Khi quy ®æi hçn hîp X vÒ mét chÊt lµ FexOy th× Oxit FexOy t×m ®-îc chØ lµ oxit gi¶ ®Þnh kh«ng cã thùc( vÝ dô nh-: Fe15O16 , Fe7O8…) 5) Khi quy ®æi hçn hîp c¸c chÊt vÒ nguyªn tö th× tu©n theo c¸c b-íc nh- sau: B-íc 1: quy ®æi hçn hîp c¸c chÊt vÒ cac nguyªn tè t¹o thµnh hçn hîp ®ã B-íc 2: ®Æt Èn sè thÝch hîp cho sè mol nguyªn tö c¸c nguyªn tè trong hçn hîp. B-íc 3: LËp c¸c ph-¬ng tr×nh dùa vµo c¸c ®Þnh luËt b¶o toµn khèi l-îng, b¶o toµn nguyªn tè, b¶o toµn electron… B-íc 4: lËp c¸c ph-¬ng tr×nh dùa vµo c¸c gi¶ thiÕt cña bµi to¸n nÕu cã. B-íc 5: gi¶i c¸c ph-¬ng tr×nh vµ tÝnh to¸n ®Ó t×m ra ®¸p ¸n. 6. Mét sè bµi to¸n ho¸ häc cã thÓ gi¶i nhanh b»ng ph-¬ng ph¸p b¶o toµn khèi l-îng, b¶o toµn nguyªn tè, b¶o toµn e…song ph-¬ng ph¸p quy ®æi còng t×m ra ®¸p ¸n rÊt nhanh, chÝnh x¸c vµ ®ã lµ ph-¬ng ph¸p t-¬ng ®èi -u viÖt, kÕt qu¶ ®¸ng tin cËy, cã thÓ vËn dông vµo c¸c bµi tËp tr¾c nghiÖm ®Ó ph©n lo¹i häc sinh (nh- ®Ò tuyÓn sinh §H-C§ - 2007 - 2008 mµ Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o ®· ra). 7. C«ng thøc gi¶i nhanh. Khi gÆp bµi to¸n d¹ng s¾t vµ hçn hîp s¾t ta ¸p dông c«ng thøc tÝnh nhanh sau: Khi ¸p dông c«ng thøc nµy th× chóng ta cÇn chøng minh ®Ó nhí vµ vËn dông linh ho¹t trong qu¸ ttr×nh lµm c¸c bµi to¸n tr¾c nghiÖm (c«ng thøc ®-îc chøng minh ë ph-¬ng ph¸p b¶o toµn e). a. Tr-êng hîp 1: tÝnh khèi l-îng s¾t ban ®Çu tr-íc khi bÞ «xi hãa thµnh m gam hçn hîp X gåm: Fe, FeO, Fe2O3 và Fe3O4 . hh e Fe 7.m 56.n m (1) 10   , b. Tr-êng hîp 2: tÝnh khèi l-îng m gam hçn hîp X gåm: Fe, FeO, Fe2O3 và Fe3O4 . Fe e hh 10.m 56.n m (2) 7   c. Tr-êng hîp 3: tÝnh khèi l-îng muèi t¹o thµnh khi cho m gam hçn hîp X gåm: Fe, FeO, Fe2O3 và Fe3O4 vµo dung dÞch HNO3 nãng d-. 3 3 3 3 Fe Fe(NO ) Fe , Fe(NO ) m n n ymol m 242.y gam(3) 56    
  • 2.
    htpp://megabook.vn 2 d. Tr-ênghîp 4: tÝnh khèi l-îng muèi t¹o thµnh khi cho m gam hçn hîp X gåm: Fe, FeO, Fe2O3 và Fe3O4 vµo dung dÞch H2SO4 ®Æc, nãng d-. 2 4 3 2 4 3 Fe Fe (SO ) Fe , Fe (SO ) m1 n .n x mol m 400.x gam(4) 2 112     Ii. Bµi to¸n ¸p dông: Bµi to¸n 1: (TrÝch ®Ò thi tuyÓn sinh §H C§ Khèi B- 2007) Nung m gam bét s¾t trong oxi thu ®ù¬c 3 gam hçn hîp chÊt r¾n X. Hoµ tan hÕt hçn hîp X trong dung dÞch HNO3 d- tho¸t ra 0.56 lÝt NO (®ktc) lµ s¶n phÈm khö duy nhÊt. Gi¸ trÞ m lµ: A. 2.52 gam B. 1.96 gam. C. 3.36 gam. D. 2.10 gam. Bµi gi¶i: C¸ch 1: Quy hçn hîp chÊt r¾n X vÒ hai chÊt Fe, Fe2O3 Fe + 4HNO3  Fe(NO3)3 + NO + 2H2O 0,025mol 0,025mol  NO 0,56 n 0,025mol 22,4    2 3Fe Om = 3 - 0,025 .56 = 1,6gam  2 3Fe(trongFe O ) 1,6 n 2. 0,02mol 160    mFe = 56(0,025 + 0,02) = 2,52 gam  A ®óng Chó ý: NÕu 2 3Fe(trongFe O ) 1,6 n 0,01mol 160    mFe = 56.(0,035) = 1,96g B sai C¸ch 2: Quy hçn hîp chÊt r¾n X vÒ hai chÊt FeO, Fe2O3 3FeO + 10HNO3  3Fe(NO3)3 + NO + 5H2O 3.0,025 0,025  mFeO = 3.0,025 . 72 = 5,4g  Fe(FeO) 5,4 n 0,075mol 72    2 3Fe Om = 3 - 5,4 = -2,4g  2 3Fe(Fe O ) 2.( 2,4) 4,8 n 0,03mol 160 160       mFe = 56 .(0,075 + (-0,03)) = 2,52 gam  A ®óng Chó ý: + KÕt qu¶ ©m ta vÉn tÝnh b×nh th-êng v× ®©y lµ ph-¬ng ph¸p quy ®æi + NÕu 2 3Fe(Fe O )n 0,015mol   mFe = 56.0,06 = 3,36g  C sai C¸ch 3: Quy hçn hîp chÊt r¾n X vÒ mÆt chÊt lµ Fex Oy 3FexOy + (12x - 2y)HNO3  2Fe(NO3)3 +(3x-2y)NO + (6x -y)H2O 3.0,025 3x 2y 0,025mol  x yFe O 3 3.0,025 n 56x 16y 3x 2y      3 2Fe O x 3 m 200 y 2   
  • 3.
    htpp://megabook.vn 3  Fe(oxit) 3.56.3 m2,52g 200    A ®óng Chó ý: NÕu 2 3Fe O Fe 3.2.56m 160 m 2,1g 160      D sai C¸ch 4: ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh. hh e Fe 7.m 56.n 7.3 56.0,025.3 m 2,52gam 10 10      => A ®óng Bµi to¸n 2: ( TrÝch ®Ò thi tuyÓn sinh §H C§- Khèi A- 2008). Cho 11.36 gam hçn hîp gåm Fe, FeO, Fe2O3 và Fe3O4 ph¶n øng hÕt víi dung dÞch HNO3 lo·ng d- thu ®-îc 1.344 lÝt khÝ NO (s¶n phÈm khö duy nhÊt ë đktc) vµ dung dịch X. C« c¹n dung dÞch X sau ph¶n øng ®-îc m gam muèi khan. Gi¸ trÞ m lµ: A. 34.36 gam. B. 35.50 gam. C. 49.09 gam D. 38.72 gam. Bµi gi¶i. C¸ch 1: Quy ®æi hçn hîp vÒ hai chÊt: Fe, Fe2O3 Hoµ tan hçn hîp víi HNO3 lo·ng d-  1,344 lÝt NO Fe + 4HNO3  Fe(NO3)3 + NO + 2H2O (1) 0,06mol 0,6mol 0,06mol Fe2O3  2Fe(NO3)3 (2) 0,05 0,1mol  NO 1,344 n 0,06mol; 22,4   Tõ (1)  mFe = 56 . 0,06 = 3,36 g  2 3Fe Om 11,36 3,36 8g    2 3Fe O 8 n 0,05mol 160    mX = 242 (0,06 + 0,1) = 38,72g  D ®óng C¸ch 2: Quy hçn hîp vÒ hai chÊt: FeO, Fe2O3 3FeO + 10HNO3  3Fe(NO3)3 + NO + 5H2O 0,18 0,18mol 0,06 Fe2O3  2Fe(NO3)3 -0,01 -0,02  mFeO = 12,96g;  2 3Fe Om 1,6g   3Fe(NO )3m 242(0,18 0,02) 38,72g    D ®óng C¸ch 3: Quy hçn hîp vÒ mét chÊt FexOy 3FexOy + (12x - 2y)HNO3  3xFe(NO3)3 + (3x - 2y)NO + (6x-y)H2O 3.0,06 3x 2y 3.x.0,06 3x 2y 0,06 x yFe O 11,36 0,06.3 n 56x 16y 3x 2y      150x = 160y  x 16 y 15 
  • 4.
    htpp://megabook.vn 4  3 3Fe(NO) 3.16.0,06 m .242 38,72g 3.16 2.15     D ®óng C¸ch 4. ¸p dông ph-¬ng ph¸p quy ®æi nguyªn tö Ta xem 11.36 gam hçn hîp gåm Fe, FeO, Fe2O3 và Fe3O4 lµ hçn hîp cña x mol Fe vµ y mol O. Ta cã: mHH =56x+16y =11,36 (1). MÆt kh¸c qu¸ tr×nh cho vµ nhËn electron nh- sau 0 3 Fe 3e Fe x 3x     0 2 O 2e O y 2y     5 2 N 3e N ...0,18 0,06      ¸p dông §LBT E ta ®-îc: en 2y 0,18 3x, 3x 2y 0,18 (2)      Gi¶i hÖ (1) vµ (2) => x=0,16 mol, y=0,15 mol. 3 3 3 3Fe(NO ) Fe , Fe(NO )n n x 0,16mol m 0,16.242 38,72gam      , D ®óng C¸ch 5: ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh. 3 3 3 3 hh e Fe Fe(NO ) Fe , Fe(NO ) 7.m 56.n 7.11,36 56.0,06.3 m 8,96gam 10 10 8,96 n n 0,16mol m 0,16.242 38,72gam 56           => D ®óng C¸ch 6. LÊy c¸c ®¸p ¸n ®em chia cho khèi l-îng mol cña muèi lµ 242 th× c¸c sè ®Òu lÏ nh-ng chØ cã ®¸p ¸n D lµ sè kh«ng lÏ lµ 0,16 Bµi to¸n 3: Nung 8.4 gam Fe trong kh«ng khÝ, sau ph¶n øng thu ®-îc m gam X gåm Fe, FeO, Fe2O3 và Fe3O4 . Hoµ tan m gam hçn hîp X b»ng HNO3 d-, thu ®-îc 2.24 lÝt khÝ NO2 (®ktc) lµ s¶n phÈm khö duy nhÊt. Gi¸ trÞ m lµ: A. 11.2 gam. B. 25.2 gam. C. 43.87 gam D. 6.8 gam. Bµi gi¶i. - C¸ch 1: + Sö dông ph-¬ng ph¸p quy ®æi, Quy ®æi hçn hîp X vÒ hai chÊt Fe vµ Fe2O3 hoµ tan hçn hîp X vµo dung dÞch HNO3 d- ta cã: Fe + 6HNO3  Fe(NO3)3 + 3NO2 + 3H2O: 2NOn 0,1mol 0,1/3  0,1  Sè mol cña nguyªn tö Fe t¹o oxit Fe2O3 lµ: Fe 8,4 0,1 0,35 n (mol) 56 3 3     2 3Fe O Fe 1 0,35 n n 2 2.3   VËy 2 3X Fe Fe O 0,1 0,35 33,6 m m m .56 .160 11,2g 3 6 3        A ®óng Chó ý: + NÕu 2 3Fe O Fe X 0,35 0,35 n n m (56 160) 25,2g 3 3        B sai
  • 5.
    htpp://megabook.vn 5 + NÕu 23Fe O Fe X 0,35 0,35 n 2n 2. m (56 320) 43,87g 3 3        C sai + NÕu kh«ng c©n b»ng pt : 2Fe NO Fe 8,4 n n 0,1mol n 0,1 0,05mol 56        mX = 0,05 (56 + 80) = 6,8  D sai TÊt nhiªn mX > 8,4 do vËy D lµ ®¸p ¸n v« lý) - C¸ch 2: Quy ®æi hæn hîp X vÒ hai chÊt FeO vµ Fe2O3 FeO + 4HNO3  Fe(NO3)3 + NO2 + 2H2O 0,1 0,1  Fe 8,4 n 0,15mol 56   Ta cã: 22Fe O 2FeO 0,15mol 0,1 0,1mol     2 2 2 3 h X 4Fe 3O 2Fe O m 0,1.72 0,025.160 11,2g 0,05 0,025mol          A ®óng Chó ý: VÉn cã thÓ quy ®æi hçn hîp X vÒ hai chÊt (FeO vµ Fe3O4) hoÆc (Fe vµ FeO) hoÆc (Fe vµ Fe3O4) nh-ng viÖc gi¶i trë nªn phøc t¹p h¬n, cô thÓ lµ ta ph¶i ®Æt Èn sè mol mçi chÊt, lËp hÖ ph-¬ng tr×nh, gi¶i hÖ ph-¬ng tr×nh hai Èn sè). C¸ch 3: Quy hçn hîp X vÒ mét chÊt FexOy: FexOy + (6x - 2y) HNO3  xFe(NO3)3 + (3x - 2y) NO2 + (3x -y) H2O 0,1 3x 2y mol 0,1mol ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè s¾t:  Fe 8,4 0,1.x x 6 n 56 3x 2y y 7      VËy c«ng thøc quy ®æi lµ: Fe6O7 (M = 448) vµ 6 7Fe O 0,1 n 0,025mol 3.6 2.7     mX = 0,025 . 448 = 11,2g  A ®óng NhËn xÐt: Quy ®æi hçn hîp gåm Fe, FeO, Fe3O4, Fe2O3 vÒ hçn hîp hai chÊt FeO, Fe2O3 lµ ®¬n gi¶n nhÊt. C¸ch 4: ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh. hh e Fe e Fe hh 7.m 56.n 10.m 56.n m m 10 7      trong ®ã mFe lµ khèi l-îng s¾t, mhh lµ khèi l-îng cña hçn hîp c¸c chÊt r¾n s¾t vµ «xit s¾t, ne lµ sè mol e trao ®æi. C«ng thøc nµy ®-îc chøng minh trong c¸c ph-¬ng ph¸p b¶o toµn e.. Ta cã; Fe e hh 10.m 56.n 10.8,4 56.0,1. m 11,2gam 7 7      =>A ®óng Bµi to¸n 4: Nung m gam Fe trong kh«ng khÝ, sau mét thêi gian ta thu ®-îc 11,2 gam hçn hîp chÊt r¾n X gåm Fe, Fe2O3, Fe3O4, FeO. Hoµ tan hÕt 11,2g hçn hîp chÊt r¾n X vµo dung dÞch HNO3 d- thu ®-îc 2,24 lÝt khÝ NO2 (®ktc) lµ s¶n phÈm khö duy nhÊt. Gi¸ trÞ m lµ: A: 7,28gam B: 5,6gam C: 8,40gam D: 7,40gam Bµi gi¶i: C¸ch 1: T-¬ng tù nh- vÝ dô 1, ®èi víi c¸ch 1 - Quy vÒ hçn hîp X vÒ hai chÊt Fe vµ Fe2O3:
  • 6.
    htpp://megabook.vn 6 3 33 2 2Fe 6HNO Fe(NO ) 3NO 3H O 0,1 0,1 3      Sè mol cña nguyªn tö Fe t¹o oxit Fe2O3 lµ: 2 3Fe Fe O m 0,1 1 m 0,1 n mol n 56 3 2 56 3                 VËy mX = mFe + 2 3Fe Om  0,1 1 m 0,1 11,2 56. .160 3 2 56 3          m = 8,4  C ®óng C¸ch 2: T-¬ng tù c¸ch 2 quy ®æi hçn hîp X vÒ FeO vµ Fe2O3  m = 8,4 g C¸ch 3: T-¬ng tù c¸ch 3 quy ®æi hçn hîp X vÒ FexOy  m = 8,4 g C¸ch 4: ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh. hh e Fe 7.m 56.n 7.11,2 56.0,1 m 8,4gam 10 10      => C ®óng Bµi to¸n 5: Hoµ tan hÕt m gam hçn hîp X gåm Fe, Fe2O3, Fe3O4 trong dung dÞch HNO3 ®Æc nãng thu ®-îc 4,48 lÝt khÝ mµu n©u duy nhÊt (®ktc). C« c¹n dung dÞch sau ph¶n øng thu ®-îc 145,2gam muèi khan, gi¸ trÞ m lµ: A: 78,4g B: 139,2g C: 46,4g D: 46,256g Bµi gi¶i: ¸p dông ph-¬ng ph¸p quy ®æi: Quy hçn hîp X vÒ hçn hîp hai chÊt C¸ch 1: Quy hçn hîp X vÒ 2 chÊt Fe vµ Fe2O3: Hoµ tan hçn hîp X vµo dung dÞch HNO3 ®Æc nãng d-. Ta cã: Fe + 6HNO3  Fe(NO3)3 + 3NO2 + 3H2O (1) 0,2/3 0,2/3 0,2 Fe2O3 + 6HNO3  2Fe(NO3)3 + 3H2O (2) Ta cã: 2NO 4,48 n 0,2mol 22,4   ; 3 3Fe(NO ) 145,2 n n 0,6mol 242   muèi khan  Tõ pt (2): 2 3 3 3Fe O Fe(NO ) 1 1 0,2 0,8 n n 0,6 (mol) 2 2 3 3           2 2 3Fe Fe Oh X 0,2 0,8 m m n .56 .160 46,4g 3 3       C ®óng NÕu 2 2 3Fe Fe Oh X m m n 0,66.56 0,266.160 46,256g      D sai C¸ch 2: Quy hçn hîp X vÒ hçn hîp 2 chÊt FeO vµ Fe2O3 ta cã: 3 3 3 2 2 2 3 3 3 3 2 FeO + 4HNO Fe(NO ) + NO + 2H O (3) 0,2 0,2 0,2 Fe O + 6HNO 2Fe(NO ) +3H O (4) 0,2mol 0,4mol    3 3Fe(NO ) 145,2 n 0,6mol 242   , mX = 0,2 (72 + 160) = 46,4gam  C ®óng Chó ý: + NÕu tõ (4) kh«ng c©n b»ng  2 3Fe On 0,4mol
  • 7.
    htpp://megabook.vn 7  mX= 0,2 (72 + 2 . 160) = 78,4 gam  A sai C¸ch 3: Quy hçn hîp X vÒ mét chÊt lµ FexOy: FexOy + (6x -2y) HNO3  xFe(NO3)3 + (3x - 2y)NO2 + (3x - y) H2O 0,2 3x 2y 0,6 0,2 ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè Fe: 0,2 0,6 3x 2y x    6y= 8x  x 3 y 4   Fe3O4  2 h 0,2 m .232 46,4g 3.3 4.2     C ®óng Chó ý: + NÕu mhh = 0,6  232 = 139,2 g  B sai C¸ch 4: ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh. 3 3Fe Fe(NO ) 145,2 n n 0,6mol 242    => mFe = 0,6.56=33,6 gam Fe e hh 10.m 56.n 10.33,6 56.0,2 m 46,4gam 7 7      => C ®óng Bµi to¸n 6: Hoµ tan hoµn toµn 49.6 gam hh X gåm Fe, FeO, Fe2O3 và Fe3O4 b»ng H2SO4 ®Æc, nãng thu ®-îc dung dÞch Y vµ 8.96 lÝt khÝ SO2(®ktc). Thµnh phÇn phÇn tr¨m vÒ khèi l-îng cña oxi trong hçn hîp X vµ khèi l-îng muèi trong dung dÞch Y lÇn l-ît lµ: A. 20.97% vµ 140 gam. B. 37.50% vµ 140 gam. C. 20.97% vµ 180 gam D.37.50% vµ 120 gam. Bµi gi¶i: C¸ch 1: + Quy hçn hîp X vÒ hai chÊt FeO vµ Fe2O3 ta cã: 49,6gam 2 4 2 4 3 2 2 2 3 2 4 2 4 3 2 2FeO 4H SO Fe (SO ) SO 4H O 0,8 0,4 0,4mol Fe O 3H SO Fe (SO ) 3H O 0,05 0,05                    2 3 2 3 Fe O Fe O m 49,6 0,8.72 8g 8 n 0,05mol 160           noxi (X) = 0,8 + 3.(-0,05) = 0,65mol  O 0,65.16.100 %m 20,97% 49,6    A vµ C 2 4 3Fe (SO )m [0,4 ( 0,05)).400 140gam     A ®óng Chó ý: + NÕu 2 4 3Fe (SO )m (0,4 0,05).400 180g    C sai + T-¬ng tù quy ®æi vÒ hai chÊt kh¸c… C¸ch 2. ¸p dông ph-¬ng ph¸p quy ®æi nguyªn tö Ta xem 49,6 gam hçn hîp gåm Fe, FeO, Fe2O3 và Fe3O4 lµ hçn hîp cña x mol Fe vµ y mol O. Ta cã: mHH =56x+16y =49,6 (1). MÆt kh¸c qu¸ tr×nh cho vµ nhËn electron nh- sau
  • 8.
    htpp://megabook.vn 8 0 3 Fe3e Fe x 3x     0 2 O 2e O y 2y     6 4 S 2e S ...0,8 0,4      ¸p dông §LBT E ta ®-îc: en 2y 0,18 3x, 3x 2y 0,8 (2)      Gi¶i hÖ (1) vµ (2) => x=0,7 mol, y=0,65 mol. 2 4 3 2 4 3 Fe (SO ) Fe Fe (SO ) 0,65.16 1 %O 100% 20,97%,n n 0,35mol 249,6 2 m 0,35.400 140gam A dung         C¸ch 3: ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh. hh e Fe 7.m 56.n 7.49,6 56.0,4.2 m 39,2gam 10 10      49,6 39,2 %O .100 20,97% 49,6    2 4 3 2 4 3Fe (SO ) Fe Fe (SO ) 1 39,2 n n 0,35mol,m 0,35.400 140gam 2 56.2      => A ®óng Bµi to¸n 7: §Ó khö hoà n toà n 3,04 gam hçn hîp X gåm FeO, Fe3O4, Fe2O3, cÇn 0,05 mol H2. MÆt kh¸c hoà tan hoà n toà n 3,04 gam hçn hîp X trong dung dÞch H2SO4 ®Æc nãng th× thu ®-îc thÓ tÝch V ml SO2 (®ktc). Gi¸ trÞ V(ml) là: A.112 ml B. 224 ml C. 336 ml D. 448 ml. Bµi gi¶i: C¸ch 1: Quy ®æi hçn hîp X vÒ hçn hîp hai chÊt FeO vµ Fe2O3 víi sè mol lµ x, y Ta cã: 0 t 2 2FeO H Fe H O   (1) x x x Fe2O3 + 3H2  2Fe + 3H2O (2) y 3y 2y Tõ (1) vµ (2) ta cã: x 3y 0,05 x 0,02mol 72x 160y 3,04 y 0,01mol           2FeO + 4 H2SO4  Fe2(SO4)3 + SO2 + 4H2O (3) 0,02mol 0,01mol VËy 2SOV 0,01  22,4 = 0,224 lÝt hay 224ml  B ®óng Chó ý: NÕu (3) kh«ng c©n b»ng: 2SOV = 0,02  22,4 = 0,448 lÝt = 448ml  D sai C¸ch 2: ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh. O H2 On n 0,05mol,m 0,05.16 0,8gam    mFe = m«xit – mO =2,24 gam => e 2 10.22,4 7.3,04 n 0,01mol,Vso 0,01.22,4 0,224lit 224ml 56.2        B ®óng
  • 9.
    htpp://megabook.vn 9 Bµi to¸n8: Hỗn hợp X gåm Fe, FeO, Fe2O3 và Fe3O4 víi sè mol mçi chÊt lµ 0.1 mol hoµ tan hÕt vµo dung dÞch Y gåm ( HCl, H2SO4 lo·ng) d- thu ®-îc dung dÞch Z. Nhá tõ tõ dung dÞch Cu(NO3)2 1M vµo dd Z cho tíi khi ngõng tho¸t khÝ NO. ThÓ tÝch dung dÞch Cu(NO3)2 cÇn dïng vµ thÓ tÝch khÝ tho¸t ra ë ®ktc thuéc ph-¬ng ¸n nµo: A. 50 ml vµ 6.72 lÝt B. 100 ml vµ 2.24 lÝt. C. 50 ml vµ 2.24 lÝt D. 100 ml vµ 6.72 lÝt. Bµi gi¶i: Quy hçn hîp 0,1 mol Fe2O3 vµ 0,1 mol FeO thµnh 0,1 mol Fe3O4 Hçn hîp X gåm: Fe3O4 mol: Fe(0,2mol) + dung dÞch Y Fe3O4 + 8H+  Fe2+ + 2Fe3+ + 4H2O (1) 0,2mol 0,2 0,4mol Fe + 2H+  Fe2+ + H2 (2) 0,1 0,1 D2 Z (Fe2+ : 0,3mol; Fe3+ : 0,4mol) + Cu(NO3)2 (3) 2 3 3 23Fe NO 4H 3Fe NO 2H O          (4) 0,3 0,1 0,1 VNO = 0,1  22,4 = 2,24 lÝt; 3 2 3 Cu(NO ) NO 1 n n 0,05mol 2   2 3 2d Cu(NO ) 0,05 n 0,05 1   lÝt (hay 50ml)  C ®óng Chó ý: + NÕu 3 2 3 23 Cu(NO ) Cu(NO )NO n n 0,1mol V 100ml     B sai + Tõ (4) nÕu kh«ng cÇn b»ng: VNO = 0,3  22,4 = 6,72 lÝt  A sai Bµi to¸n 9: Nung x mol Fe vµ 0,15 mol Cu trong kh«ng khÝ mét thêi gian thu ®-îc 63,2 gam hçn hîp chÊt r¾n. Hoµ tan hoµn toµn hçn hîp chÊt r¾n trªn b»ng H2SO4 ®Æc, nãng, d- thu ®-îc dung dÞch Y vµ 6,72 lÝt khÝ SO2(®ktc). Gi¸ trÞ cña x mol lµ: A. 0,7 mol B. 0,3 mol C. 0,45 mol D. 0,8 mol Bµi gi¶i. Xem hçn hîp chÊt r¾n lµ hçn hîp cña x mol Fe , 0,15 mol Cu vµ y mol O. Ta cã: mHH=56x + 64.0,15 +16y=63,2 56x+16y=53,6 (1) MÆt kh¸c qu¸ tr×nh cho vµ nhËn electron nh- sau 0 3 0 2 Fe 3e Fe Cu 2e Cu x 3x 0,15 0,3         0 2 O 2e O y 2y     6 4 S 2e S ...0,6 0,3      ¸p dông §LBT E ta ®-îc: en 3x 0,3 0,6 2y, 3x 2y 0,3 (2)       Gi¶i hÖ (1) vµ (2) => x=0,7 mol, y=0,9 mol. A ®óng
  • 10.
    htpp://megabook.vn 10 Bµi to¸n10. Hoµ tan hÕt m gam hçn hîp X gåm Fe, FeS , FeS2, vµ S b»ng HNO3 nãng d- thu ®-îc 9,072 lÝt khÝ mµu n©u duy nhÊt (đktc, s¶n phÈm kh- duy nhÊt ) vµ dung dÞch Y. Chia dung dÞch Y thµnh 2 phÇn b»ng nhau. PhÇn 1 cho t¸c dông víi dung dÞch BaCl2 d- thu ®-îc 5,825 gam kÕt tña tr¾ng. PhÇn 2 tan trong dung dÞch NaOH d- thu ®-îc kÕt tña Z, nung Z trong kh«ng khÝ ®Õn khèi l-îng kh«ng ®æi ®-îc a gam chÊt r¾n. Gi¸ trÞ cña m vµ a lÇn l-ît lµ: A. 5,52 gam vµ 2,8 gam. B. 3,56 gam vµ 1,4 gam. C. 2,32 gam vµ 1,4 gam D. 3,56 gam vµ 2,8 gam. Bµi gi¶i. Xem hçn hîp chÊt r¾n X lµ hçn hîp cña x mol Fe u vµ y mol S. Qu¸ tr×nh cho vµ nhËn electron nh- sau 0 3 Fe 3e Fe x 3x x     0 6 S 6e S y 6y y      5 4 N 1e N ...0,405 0,405mol      ¸p dông §LBT E ta ®-îc: 2e NO 9,072 n 3x 6y n 0,405mol, 3x 6y 0,405 (1) 22,4         MÆt kh¸c trong 1/2 dung dÞch Y: 0 2 4 3 3OH t 23 3 6 Ba2 4 4 BaSO Fe Fe(OH) (Z) Fe O x x mol ................................ mol 2 4 S(SO ) BaSO y y mol..................... mol 2 2 y 5,825 n 0,025mol y 0,05mol 2 233                Thay vµo (1) ta ®-îc x=0,035 mol m = mX=56x+32y=56.0,035+32.0,05=3,56 gam 2 3Fe O x 0,035 a m .160 .160 1,4gam 4 4     => B ®óng. iii. bµi tËp tù gi¶i Bµi 1: Hoµ tan hÕt m gam hçn hîp X gåm FeO, Fe2O3 và Fe3O4 b»ng HNO3 thu ®-îc 2.24 lÝt khÝ mµu n©u duy nhÊt (đktc). C« c¹n dung dÞch sau ph¶n øng ®-îc 96.8 gam muèi khan. Gi¸ trÞ m lµ: A. 55.2 gam. B. 31.2 gam. C. 23.2 gam D. 46.4 gam. Bµi 2: Hoµ tan 52.2 gam hh X gåm FeO, Fe2O3 và Fe3O4 b»ng HNO3 ®Æc, nãng thu ®-îc 3.36 lÝt khÝ NO2 (đktc). C« c¹n dd sau ph¶n øng ®-îc m gam muèi khan. Gi¸ trÞ m lµ: A. 36.3 gam. B. 161.535 gam. C. 46.4 gam D. 72.6 gam.
  • 11.
    htpp://megabook.vn 11 Bµi 3:Vµo thÕ kû XVII c¸c nhµ khoa häc ®· lÊy ®-îc mét mÈu s¾t nguyªn chÊt tõ c¸c m¶nh vì cña thiªn th¹ch. Sau khi ®em vÒ phßng thÝ nghiÖm do b¶o qu¶n kh«ng tèt nªn nã bÞ oxi hãa thµnh m gam chÊt r¾n X gåm Fe vµ c¸c «xit cña nã. §Ó x¸c ®Þnh khèi l-îng cña mÈu s¾t th× c¸c nhµ khoa häc ®· cho m gam chÊt r¾n X trªn vµo vµo dung dÞch HNO3 lo·ng thu ®-îc khÝ NO duy nhÊt vµ dung dÞch muèi Y, c« c¹n dung dÞch muèi Y c©n nÆng 48,4 gam chÊt r¾n khan. MÈu thiªn th¹ch b»ng s¾t nguyªn chÊt ®ã cã khèi l-îng lµ: A. 11,2gam. B. 5,6 gam C. 16,8 gam D. 8,4 gam Bµi 4: Vµo thÕ kû XIX c¸c nhµ khoa häc ®· lÊy ®-îc mét mÈu s¾t nguyªn chÊt tõ c¸c m¶nh vì cña thiªn th¹ch. Sau khi ®em vÒ phßng thÝ nghiÖm c¸c nhµ khoa häc ®· lÊy 2,8 gam Fe ®Ó trong èng thÝ nghiÖm kh«ng ®Ëy n¾p kÝn nã bÞ «xi hãa thµnh m gam chÊt r¾n X gåm Fe vµ c¸c «xit cña nã. Cho m1 gam chÊt r¾n X trªn vµo vµo dung dÞch HNO3 lo·ng thu ®-îc 896 ml khÝ NO duy nhÊt (®ktc) vµ dung dÞch muèi Y, c« c¹n dung dÞch muèi Y c©n nÆng m2 gam chÊt r¾n khan. 1. gi¸ trÞ cña m2 lµ: A. 72,6 gam B. 12,1 gam. C. 16,8 gam D. 72,6 gam 2. gi¸ trÞ cña m1 lµ: A. 6,2gam. B. 3,04 gam. C. 6,68 gam D. 8,04 gam Bµi 5: mét chiÕc kim b»ng s¾t l©u ngµy bÞ oxi hãa, sau ®ã ng-êi ta c©n ®-îc 8,2 gam s¾t vµ c¸c «xit s¾t cho toµn bé vµo dung dÞch HNO3 ®Æc nãng thu ®-îc 4,48 lÝt khÝ mµu n©u duy nhÊt (®ktc) vµ dung dÞch muèi Y, c« c¹n dung dÞch muèi Y thu ®-îc m gam muèi khan. 1. khèi l-îng chiÕc kim b»ng s¾t lµ: A. 6,86 gam. B. 3,43 gam. C. 2,42 gam D. 6.26 gam 2. gi¸ trÞ cña m gam muèi lµ: A. 29,645 gam. B. 29,5724 gam. C. 31,46 gam D. 29,04 gam Bµi 6: C¸c nhµ khoa häc ®· lÊy m1 gam mét m¶nh vì thiªn thach b»ng s¾t nguyªn chÊt do b¶o qu¶n kh«ng tèt nªn nã bÞ oxi hãa thµnh m2 gam chÊt r¾n X gåm Fe vµ c¸c «xit cña nã. §Ó x¸c ®Þnh khèi l-îng cña mÈu s¾t th× c¸c nhµ khoa häc ®· cho m2 gam chÊt r¾n X trªn vµo vµo dung dÞch HNO3 lo·ng d- thu ®-îc 6,72 lÝt khÝ NO duy nhÊt(®ktc) vµ dung dÞch muèi Y, c« c¹n dung dÞch muèi Y c©n nÆng 121 gam chÊt r¾n khan. 1. gi¸ trÞ cña lµ: m1 A. 28 gam B. 56 gam. C. 84 gam D. 16,8 gam 2. gi¸ trÞ cña m2 lµ: A. 32,8 gam. B. 65,6 gam. C. 42,8 gam D. 58,6 gam Bµi 7: c¸c nhµ th¸m hiÓm ®· t×m thÊy mét chÊt r¾n bÞ gÜ s¾t d-íi ®¹i d-¬ng, sau khi ®-a mÈu gØ s¾t ®Ó x¸c ®Þnh khèi l-îng s¾t tr-íc khi bÞ oxi hãa th× ng-êi ta cho 16 gam gÜ s¾t ®ã vµo vµo dung dÞch HNO3 ®Æc nãng d- thu ®-îc 3,684 lÝt khÝ NO2 duy nhÊt(®ktc) vµ dung dÞch muèi X, c« c¹n dung dÞch muèi X c©n nÆng m gam chÊt r¾n khan. 1. khèi l-îng s¾t ban ®Çu lµ: A. 11,200 gam B. 12,096 gam. C. 11,760 gam D. 12,432 gam 2. gi¸ trÞ cña m lµ: A. 52,514 gam. B. 52,272 gam. C. 50,820 gam D. 48,400 gam Bµi 8: cho 12,096 gam Fe nung trong kh«ng khÝ thu ®-îc m1 gam chÊt r¾n X gåm Fe vµ c¸c «xit cña nã. Cho m1 gam chÊt r¾n X trªn vµo vµo dung dÞch H2SO4 ®Æc nãng thu ®-îc 1,792 lÝt khÝ SO2 duy nhÊt (®ktc) vµ dung dÞch muèi Y, c« c¹n dung dÞch muèi Y c©n nÆng m2 gam chÊt r¾n khan. 1. gi¸ trÞ cña m1 lµ: A. 14 gam B. 16 gam. C. 18 gam D. 22,6 gam 2. gi¸ trÞ cña m2 lµ: A. 43,6 gam. B. 43,2 gam. C. 42,0 gam D. 46,8 gam
  • 12.
    htpp://megabook.vn 12 Bµi 9:Sau khi khai th¸c quÆng b«xit nh«m cã lÉn c¸c t¹p chÊt: SiO2, Fe, c¸c oxit cña Fe. §Ó lo¹i bá t¹p chÊt ng-êi ta cho quÆng vµo dung dÞch NaOH ®Æc nãng d- thu ®-îc dung dÞch X vµ m gam chÊt r¾n kh«ng tan Y. ®Ó x¸c ®Þnh m gam chÊt r¾n kh«ng tan chiÕm bao nhiªu phÇn trÈmtng quÆng ta cho m gam chÊt r¾n ®ã vµo dung dÞch HNO3 lo·ng d- thu ®-îc 6,72 lÝt khÝ NO duy nhÊt(®ktc) vµ dung dÞch muèi Y, c« c¹n dung dÞch muèi Y c©n nÆng 121 gam chÊt r¾n khan. Gi¸ trÞ cña lµ m1 A. 32,8 gam B. 34,6 gam. C. 42,6 gam D. 36,8 gam Bµi 10: Hßa tan hoµn toµn mét «xit s¾t FexOy b»ng dung dÞch H2SO4 ®Æc nãng thu ®-îc 2,24 lÝt khÝ SO2 duy nhÊt (®ktc) vµ dung dÞch muèi Y, c« c¹n dung dÞch muèi Y c©n nÆng 120 gam chÊt r¾n khan. C«ng thøc ph©n tö cña «xit s¾t lµ: A. FeO B. Fe2O3 C. Fe3O4 D. Kh«ng x¸c ®Þnh ®-îc Bµi 11: Nung y mol Fe trong kh«ng khÝ mét thêi gian thu ®-îc 16,08 gam hçn hîp A gåm 4 chÊt r¾n gåm Fe vµ c¸c «xit s¾t. hßa tan hÕt l-îng hçn hîp A trªn b»ng dung dÞch HNO3 lo·ng d- thu ®-îc 672 ml khÝ NO duy nhÊt(®ktc) vµ dung dÞch muèi. Gi¸ trÞ cña lµ y: A. 0.21 mol B. 0,232 mol. C. 0,426 mol D. 36,8 mol Bµi 12: Hßa tan m gam hçn hîp X bèn chÊt r¾n gåm Fe vµ c¸c «xit s¾t b»ng dung dÞch HNO3 d- thu ®-îc 4,48 lit khÝ NO2 duy nhÊt(®ktc) vµ 145,2 gam muèi khan. Gi¸ trÞ cña lµ m gam: A. 44 gam B. 46,4 gam. C. 58 gam D. 22 gam Bµi 13. §èt ch¸y hoµn toµn 6,48 gam hçn hîp X gåm: FeS , FeS2, S, Cu, CuS, FeCu2S2 th× cÇn 2,52 lÝt «xi vµ thÊy tho¸t ra 1,568 lÝt(®ktc) SO2, mÆt kh¸c cho 6,48 gam X t¸c dông dung dÞch HNO3 nãng d- thu ®-îc V lÝt khÝ mµu n©u duy nhÊt (®ktc, s¶n phÈm kh- duy nhÊt ) vµ dung dÞch Y. Cho dung dÞch Y t¸c dông víi dung dÞch Ba(OH)2 d- thu ®-îc m gam kÕt tña tr¾ng. Gi¸ trÞ cña V vµ m lÇn l-ît lµ: A. 13,44 lÝt vµ 23,44 gam. B. 8,96 lÝt vµ 15,60 gam. C. 16,80 lÝt vµ 18,64 gam. D. 13,216 lÝt vµ 23,44 gam.
  • 13.
    htpp://megabook.vn 13 BÍ QUYẾT2: PH¦¥NG PH¸P §å THÞ I. c¬ së lý thuyÕt Chóng ta th-êng gÆp c¸c d¹ng bµi to¸n khi cho oxit axit CO2, SO2 t¸c dông víi dung dÞch NaOH, KOH, Ca(OH)2 hay Ba(OH)2 thu ®-îc muèi, kÕt tña, …®ã còng lµ nh÷ng d¹ng bµi to¸n khã vµ cã nhiÒu tr-êng hîp x·y ra trong bµi to¸n. §Ó gi¶i nhanh ®èi víi nh÷ng d¹ng bµi to¸n nµy t«i xin tr×nh bµy ph-¬ng ph¸p vµ c«ng thøc gi¶i nhanh d¹ng bµi to¸n “cho oxit axit CO2 hoÆc SO2 t¸c dông víi dung dÞch Ca(OH)2 hoÆc Ba(OH)2 thu ®­îc kÕt tña”. 1. D¹ng bµi to¸n “cho oxit axit CO2, SO2 t¸c dông víi dung dÞch Ca(OH)2, Ba(OH)2 thu ®­îc kÕt tña”. a. §iÒu kiÖn bµi to¸n: TÝnh sè mol hay thÓ tÝch Oxit axit CO2 khi biÕt 2Ca(OH)n vµ 3CaCOn , tuy nhiªn tïy thuéc vµo bµi to¸n mµ cã thÓ vËn dông khi ®· biÕt 2 th«ng sè vµ t×m th«ng sè cßn l¹i. Nh- cho biÕt sè mol 2COn vµ sè mol 2Ca(OH)n . TÝnh khèi l-îng kÕt tña 3CaCOm . Ta cã c¸c ph¶n øng hãa häc cã thÓ x·y ra nh- sau: CO2 + Ca(OH)2  CaCO3 + H2O (1) CaCO3 + CO2 + H2O  Ca(HCO3)2 (2) 2CO2 + Ca(OH)2  Ca(HCO3)2 (3) b. Ph-¬ng ph¸p vÏ ®å thÞ: D¹ng bµi to¸n nµy ngoµi gi¶i ph-¬ng ph¸p th«ng th-êng t«i xin giíi thiÖu ph-¬ng ph¸p ®å thÞ sau ®ã rót ra b¶n chÊt cña bµi to¸n b»ng c«ng thøc gi¶i nhanh. Giíi thiÖu vÒ c¸ch vÏ ®å thÞ nh- sau: Gi¶ sö cho biÕt sè mol 2Ca(OH)n a mol . Tõ trôc tung (Oy) cña täa ®é ( h×nh vÏ ) chän mét ®iÓm cã gi¸ trÞ lµ a. Tõ trôc hoµnh (Ox) cña täa ®é ( h×nh vÏ ) chän hai ®iÓm cã gi¸ trÞ a vµ 2a. Sau ®ã t¹i ®iÓm cã gi¸ trÞ a cña trôc Ox vµ t¹i ®iÓm cã gi¸ trÞ a cña trôc Oy kÎ vu«ng gãc vµ chóng giao nhau t¹i ®iÓm A. Tõ ®iÓm giao nhau cña A(a,a) ta nèi víi to¹ ®é O(0,0) vµ ®iÓm (2a,0) ta ®-îc 1 tam gi¸c vu«ng c©n ®Ønh lµ A. Gi¶ sö cho biÕt sè mol kÕt tña 3CaCOn b mol .Trong ®ã 0< b <a . LÊy mét ®iÓm cã gi¸ trÞ lµ b ( h×nh vÏ) trªn trôc tung Oy. KÎ mét ®-êng th¼ng song song víi trôc hoµnh c¾t trôc tung t¹i ®iÓm cã gi¸ trÞ lµ a. ®-êng th¼ng song song nµy sÏ c¾t tam gi¸c vu«ng c©n ( h×nh vÏ) t¹i hai ®iÓm. Tõ hai ®iÓm h¹ vu«ng gãc víi trôc hoµnh Ox th× ta sÏ ®-îc 2 ®iÓm trªn trôc hoµnh Ox cã gi¸ trÞ lµ n1 vµ n2 ®ã còng chÝnh lµ sè mol CO2 chóng ta cÇn t×m. Nh- vËy sè mol CO2 tham gia ph¶n øng cã thÓ x·y ra 2 tr-êng hîp: gi¸ trÞ nhá nhÊt vµ gi¸ trÞ lín nhÊt t-¬ng øng lµ: + Tr-êng hîp 1: 2min COn n = n1 mol. + Tr-êng hîp 2: 2max COn n = n2 mol. A b CaCO3 y CO2 a n1 a n2 2a
  • 14.
    htpp://megabook.vn 14 CO2(min)2 3 Ca(OH) CaCO n molbmoln a mol n b mol mol 2a bmol       2(max) 1 CO 2 = n n = n Tõ ph-¬ng ph¸p trªn th× b¶n chÊt cña dang bµi to¸n nµy chÝnh lµ c«ng thøc gi¶i nhanh sau rÊt phï hîp víi ph-¬ng ph¸p tr¾c nghiÖm nh- hiÖn nay: 2(min) CO2(min) 2(max) CO CO V n 22,4 (lit) V (2a b).22,4 (lit)     2(max)CO .22,4 = b. = n .22,4 Trong ®ã b lµ sè mol kÕt tña CaCO3, a lµ sè mol Ca(OH)2. 3. bµi to¸n ¸p dông Bµi to¸n 1: ( TrÝch c©u 5 trang 119. tiÕt 39- 40 bµi 26: kim lo¹i kiÒm thæ vµ hîp chÊt cña kim lo¹i kiÒm thæ. SGK ban c¬ b¶n). Cho 2,8 gam CaO t¸c dông víi mét l-îng n-íc d- thu ®-îc ®ung dÞch A. Sôc 1,68 lÝt khÝ CO2 (®ktc) vµo dung dÞch A: a. TÝnh khèi l-îng kÕt tña thu ®-îc. b. Khi ®un nãng dung dÞch A th× khèi l-îng kÕt tña thu ®-îc lµ bao nhiªu? Bài giải 2 2 CaO 2 2 COCa 2,8 n 0,05mol,CaO H O Ca(OH) 56 1,68 n 0,05mol,n 0,075mol 22,4          Khi sôc khÝ CO2 vµo dung dÞch n-íc v«i trong Ca(OH)2 ta cã c¸c ph-¬ng tr×nh ph¶n øng x·y ra: CO2 + Ca(OH)2  CaCO3 + H2O (1) 2CO2 + Ca(OH)2  Ca(HCO3)2 (2) Khi ®un nãng dung dÞch ta cã ph-¬ng tr×nh ph¶n øng x·y ra: Ca(HCO3)2 CaCO3  + CO2 + H2O (3) ¸p dông ph-¬ng phÊp ®å thÞ ta cã: a. Khèi l-îng kÕt tña thu ®-îc lµ: Dùa vµo ®å thÞ ta cã : 3CaCOn 0,025 mol => 3CaCOm 0,025.100 2,5 gam  3CaCOn 2COn 0,05 0,025 0,10,0750,050.025
  • 15.
    htpp://megabook.vn 15 b. C¸ch1: NÕu khi ®un nãng th× x·y ra ph-¬ng tr×nh (3). Tõ (1) ta cã: 2 3CO CaCOn n 0,025 mol  Tõ(2) => 2(pt 2) 2 2(pt1) 3 2 2 CO CO CO Ca(HCO ) CO n n n 0,075 0,025 0,05 mol, 1 n n 0,025 mol 2        Tõ(3) : 3 3 2 3CaCO Ca(HCO ) CaCOn n 0,025 mol m 100.0,025 2,5 gam     Nh- vËy khi ®un nãng khèi l-îng kÕt tña thu ®-îc tèi ®a lµ: m=2,5 + 2,5 = 5 gam. C¸ch 2: ¸p dông c«ng thøc tinh nhanh 2COn x 2y  Sè mol khÝ CO2 vµ sè mol kÕt tña x ®· biÕt, vÊn ®Ò b©y giê lµ t×m gi¸ trÞ y mol. Thay gi¸ trÞ vµo ta cã 2 2 CO CO n x 0,075 0,025 n x 2y y 0,025mol 2 2         nh- vËy tæng sè mol kÕt tña 3 CaCO3 CaCOn x y 0,025 0,025 0,05mol, m 0,05.100 5 gam        Bµi to¸n 2: ( TrÝch c©u 2 trang 132. tiÕt 43 bµi 28: LuyÖn tËp: TÝnh chÊt cña kim lo¹i kiÒm, kim lo¹i kiÒm thæ vµ hîp chÊt cña chóng. SGK ban c¬ b¶n). Sôc 6,72 lÝt khÝ CO2 (®ktc) vµo dung dÞch cã chøa 0,25 mol Ca(OH)2 . Khèi l-îng gam kÕt tña thu ®-îc lµ: A. 10 gam B. 15 gam. C. 20 gam. D. 25 gam. Bài giải + C¸ch 1: gi¶i th«ng th-êng: 2 2 2 OH CO Ca(OH) CO n6,72 0,5 n 0,3mol ,n 0,25mol,1 2 22,4 n 0,3         x·y ra 2 ph-¬ng tr×nh: CO2 + Ca(OH)2  CaCO3 + H2O (1) 2CO2 + Ca(OH)2  Ca(HCO3)2 (2) Gäi x, y lÇn l-ît lµ sè mol CO2 cña ph-¬ng tr×nh (1) vµ (2). Ta cã hÖ ph-¬ng tr×nh: x y 0,3 y x 0,25 2        Gi¶i hÖ ph-¬ng tr×nh ta ®-îc: x=0,2 mol, y= 0,1 mol. 3CaCOm 0,2.100 20 gam   , ®¸p ¸n ®óng lµ C. C¸ch 2: ¸p dông ph-¬ng ph¸p ®å thÞ: 2COn 0,25 0,25 0,3 0,5 3CaCOn 0,2
  • 16.
    htpp://megabook.vn 16 3CaCOm 0,2.10020 gam   , ®¸p ¸n ®óng lµ C. NhËn xÐt: - NÕu ¸p dông c¸ch th«ng th-êng th× häc sinh ph¶i x¸c ®Þnh ®-îc t¹o ra 1 hay 2 muèi. - NÕu 2 OH CO n 1 2 n    th× kÕt luËn t¹o 2 muèi. - NÕu häc sinh véi vµng lµm bµi mµ kh«ng t- duy th× tõ ph-¬ng tr×nh (1) => 3 2 3CaCO Ca(OH) CaCOn n 0,25 mol m 100.0,25 25 gam     Nh- vËy kÕt qu¶ ®¸p ¸n D lµ sai. - Do vËy häc sinh ¸p dông gi¶i c¸ch 2 rÊt phï hîp víi ph-¬ng ph¸p tr¾c nghiÖm, ®¸p ¸n chÝnh x¸c, thêi gian ng¾n h¬n. C¸ch 3: Ta cã: CO2 + Ca(OH)2  CaCO3 + H2O (1) 0.25mol 0,25mol  0,25mol CaCO3 + CO2 + H2O  Ca(HCO3)2 (2) 0,05mol0,05 mol => 3 3CaCO CaCOn 0,25 0,05 0,2mol m 100.0,2 20gam      ®¸p ¸n ®óng lµ C. C¸ch 4: ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh: 3CaCO(2a b) 2. n   2(max) 2CO Ca(OH)n n => 3 3CaCO CaCOn 2.0,25 0,3 0,2 mol m 100.0,2 20 gam      ®¸p ¸n ®óng lµ C. Bµi to¸n 3: ( TrÝch c©u 6 trang 132. tiÕt 43 bµi 28: LuyÖn tËp: TÝnh chÊt cña kim lo¹i kiÒm, kim lo¹i kiÒm thæ vµ hîp chÊt cña chóng. SGK ban c¬ b¶n). Sôc a mol CO2 vµo dung dÞch Ca(OH)2 thu d-îc 3 gam kÕt tña, läc t¸ch kÕt tña dung dÞch cßn l¹i mang ®un nãng thu ®-îc 2 gam kÕt tña n÷a. Gi¸ trÞ a mol lµ: A: 0,05 mol B: 0,06 mol C: 0,07 mol D: 0,08 mol Bài giải + C¸ch 1: ph-¬ng tr×nh ph¶n øng cã thÓ x·y ra: CO2 + Ca(OH)2  CaCO3 + H2O (1) 2CO2 + Ca(OH)2  Ca(HCO3)2 (2) Ca(HCO3)2 CaCO3  + CO2 + H2O (3) Tõ (1) => 3 2 3CaCO CO CaCOn 0,03mol n n 0,03mol    Tõ (3) khi ®un nãng 3 3 2 3CaCO Ca(HCO ) CaCOn 0,02mol n n 0,02mol    Tõ (2) => 2 3 2 2CO Ca(HCO ) COn 2n 0,02.2 0,04mol, n 0,04 0,03 0,07mol      ®¸p ¸n ®óng lµ C.
  • 17.
    htpp://megabook.vn 17 C¸ch 2:¸p dông ph-¬ng ph¸p ®å thÞ: Gi¶ sö 2Ca(OH)n x mol 2COn 0,03mol  , khi ®un nãng 2 3 2CO CaCO COn 2n 0,04mol, n 0,04 0,03 0,07mol     ®¸p ¸n ®óng lµ C. C¸ch 3: ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh. NÕu chóng ta gÆp mét bµi to¸n khi cho oxit axit CO2 t¸c dông víi dung dÞch Ca(OH)2 hay Ba(OH)2 thu ®-îc x mol kÕt tña vµ sau ®ã ®un nãng thu ®-îc y mol kÕt tña n÷a th× ¸p dông c«ng thøc tÝnh nhanh sau, 2COn x 2y  thay gi¸ trÞ vµo ta ®-îc 2COn x 2y 0,03 2.0,02 0,07 mol     => ®¸p ¸n ®óng lµ C. Bµi to¸n 4: ( TrÝch c©u 9 trang 168. bµi 31: mét sè hîp chÊt quan trong cña kim lo¹i kiÒm thæ , SGK ban n©ng cao). Cho 10 lÝt (®ktc) hçn hîp khÝ gåm CO2 vµ N2 t¸c dông víi 2 lÝt dung dÞch Ca(OH)2 nång ®é 0,02M thu ®-îc 1 gam chÊt kÕt tña. H·y x¸c ®Þnh thµnh phÇn % theo thÓ tÝch cña mçi khÝ trong hçn hîp ®Çu. Bài giải + C¸ch 1: Ph-¬ng ph¸p th«ng th-êng. Khi sôc hçn hîp khÝ chØ cã CO2 tham gia ph¶n øng, ph-¬ng tr×nh ph¶n øng x·y ra: CO2 + Ca(OH)2  CaCO3 + H2O (1) 2CO2 + Ca(OH)2  Ca(HCO3)2 (2) 2Ca(OH)n 2.0,02 0,04 mol   Tõ (1) 2 3 2CO CaCO CO 1 n n 0,01 mol V 0,01.22,4 0,224 lit 100       Cã hai tr-êng hîp x·y ra: + Tr-êng hîp 1: ChØ x·y ra ph-¬ng tr×nh (1) CO2 + Ca(OH)2  CaCO3 + H2O (1) 2CO 0,224 %V .100% 2,24% 10    + Tr-êng hîp 2: T¹o 2 muèi CO2 + Ca(OH)2  CaCO3 + H2O (1) 3CaCOn 2COn xmol 0,03 2x m ol x mol0,03
  • 18.
    htpp://megabook.vn 18 2CO2 +Ca(OH)2  Ca(HCO3)2 (2) Tõ (1) vµ (2)  2 2 2CO Ca(OH) COtu(2) n 2n 2.0,03 0,06mol, n 0,06 0,01 0,07mol        2CO 0,07.22,4 %V .100 15,68 % 10   KÕt luËn: - NÕu %CO2=2,24 % => %N2=97,76 % - NÕu %CO2=15,68 % => %N2=84,32 % C¸ch 2: ¸p dông ph-¬ng ph¸p ®å thÞ: Tõ ®å thÞ ®Ó thu ®-îc sè mol CO2 cã 2 gi¸ trÞ:  2 2 2 2 CO CO CO CO 0,01.22,4 n 0,01 mol %V .100 2,24 % 10 0,07.22,4 n 0,07 mol %V .100 15,68 % 10             KÕt luËn: - NÕu %CO2=2,24 % => %N2=97,76 % - NÕu %CO2=15,68 % => %N2=84,32 % NhËn xÐt: - Qua 2 c¸ch gi¶i ta thÊy ph-¬ng ph¸p th«ng th-êng gi¶i phøc t¹p h¬n nhiÒu, mÊt nhiÒu thêi gian, nÕu kh«ng cÈn thËn sÏ thiÕu tr-êng hîp , dÉn tíi kÕt qu¶ sai lµ kh«ng thÓ tr¸nh khái. - Ph-¬ng ph¸p ®å thÞ gi¶i nhanh vµ gon, kh«ng ph¶i viÕt ph-¬ng tr×nh ph¶n øng, chØ vÏ ®å thÞ ta thÊy cã 2 tr-êng hîp x·y ra, nã rÊt phï hîp víi ph-¬ng ph¸p tr¾c nghiÖm nh- hiÖn nay. Bµi to¸n 5: ( TrÝch ®Ò thi tèt nghiÖp THPT n¨m 2007). HÊp thô hoµn toµn 4,48 lÝt SO2 (ë ®ktc) vµo dung dÞch chøa 16 gam NaOH thu ®-îc dung dÞch X. Khèi l-îng muèi tan thu ®-îc trong dung dÞch X lµ: A: 18,9 gam B: 25,2 gam C: 23 gam D: 20,8 gam Bài giải + C¸ch 1: Th«ng th-êng: 2 NaOH SO n 2 n   t¹o muèi Na2SO3 0,01 3CaCOn 2COn 0,04 0,01 0,080,07O 0,04
  • 19.
    htpp://megabook.vn 19 SO2 +2NaOH  Na2SO3 + H2O 0,2 0,4 0,2  2 3Na SOm 0,2.126 25,2 gam   B lµ ®¸p ¸n ®óng + C¸ch 2: ¸p dông ph-¬ng ph¸p ®å thÞ 0,2 Tõ ®å thÞ: sè mol cña muèi Na2SO3 = 0,2 mol. Nªn ta cã 2 3Na SOm 0,2.126 25,2 gam   B lµ ®¸p ¸n ®óng Bµi to¸n 6: (TrÝch ®Ò thi tuyÓn sinh Cao ®¼ng -§¹i häc Khèi A n¨m 2007). HÊp thô hoµn toµn 2,688 lÝt CO2 (®ktc) vµo 2,5 lÝt dung dÞch Ba(OH)2 nång ®é a mol/l thu ®-îc 15,76 gam kÕt tña. Gi¸ trÞ cña a lµ: A: 0,032 mol/l B: 0,06 mol/l C: 0,04 mol/l D: 0,048 mol/l Bài giải + C¸ch 1: Gi¶i b»ng ph-¬ng ph¸p th«ng th-êng: 2 3CO BaCO 2,688 15,76 n 0,12 mol; n 0,08 mol 22,4 197     CO2 + Ba(OH)2  CaCO3+ H2O (1) 0,08 0,08 0,08 mol 2CO2 + Ba(OH)2  Ba(HCO3)2 (2) 0,04 0,02 mol Tõ (1) vµ (2)  2Ba(OH)n 0,08 0,02 0,1mol   Ba(OH)2 M 0,1 C 0,04 M 2,5     C lµ ®¸p ¸n ®óng Na2SO3 2SOn 0,4 0,2 0,4 0,8
  • 20.
    htpp://megabook.vn 20 + C¸ch2: ¸p dông ph-¬ng ph¸p ®å thÞ ta cã: 2 3CO BaCO 2,688 15,76 n 0,12 mol,n 0,08 mol 22,4 197      2Ba(OH) 0,1 n 2,5a mol 0,1mol a 0,04 mol/lit 2,5       C lµ ®óng C¸ch 3: ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh: 3BaCO(2a b) 2. n   2(max) 2CO Ba(OH)n n 2 Ba(OH)2 Ba(OH) M 0,12 0,08 0,1 n 0,1 mol C 0,04M 2 2,5        ®¸p ¸n ®óng lµ C. Bµi to¸n 7: (TrÝch ®Ò thi tuyÓn sinh Cao ®¼ng -§¹i häc Khèi A n¨m 2008). HÊp thô hoµn toµn 4,48 lÝt khÝ CO2 (ë ®ktc) vµo 500 ml dung dÞch hçn hîp gåm NaOH 0,1M vµ Ba(OH)2 0,2M, sinh ra m gam kÕt tña. Gi¸ trÞ cña m gam lµ: A: 11,82 gam B: 9,85 gam C: 17,73 gam D: 19,70 gam Bài giải + C¸ch 1: Ph-¬ng ph¸p th«ng th-êng 2 2CO NaOH Ba(OH)n 0,2mol; n 0,5.0,1 0,05mol; n 0,5.0,2 0,1mol     2 OH OH CO n n 0,05 0,1.2 0,25mol; 1 1,25 2 n          t¹o 2 muèi 2 3 2 2 3 2 CO OH HCO (1) x x x CO 2OH CO H O (2) y 2y y                x y 0,2 x 2y 0,25       3 2 3 x 0,15(HCO ) y 0,05(CO )       Ph-¬ng tr×nh t¹o kÕt tña lµ: 3 2 2 3 3 BaCOBa CO BaCO m 0,05.197 9,85 gam 0,05 0,05         B lµ ®óng 3BaCOn 2COn 2,5 a 0,08 0,08 5a0.12O 2,5a
  • 21.
    htpp://megabook.vn 21 +C¸ch2: ¸pdông ph-¬ng ph¸p ®å thÞ: 2 2CO NaOH Ba(OH)n 0,2 mol,n 0,5.0,1 0,05 mol.n 0,5.0,2 0,1 mol     Ta cã: CO2 + 2NaOH  Na2CO3 + H2O 0,025 0,05 0,025mol Nh- vËy: 2 2 3 2CO Na CO Ba(OH)n 0,175mol; n 0,025mol; n 0,1mol  d­  3BaCOn 0,025 0,025 0,05 mol    3BaCOm 0,05.197 9,85 gam   B lµ ®¸p ¸n ®óng Bµi to¸n 8: Cho V lÝt CO2 (®ktc) hÊp thô hÕt vµo 200ml dung dÞch Ca(OH)2 2M, kÕt thóc ph¶n øng thu ®-îc 20 gam kÕt tña. Gi¸ trÞ V lÝt lµ: A: 4,48 lÝt B: 13,44 lÝt C: 2,24 lÝt hoÆc 6,72 lÝt D: 4,48 lÝt hoÆc 13,44 lÝt Bài giải + C¸ch 1: Ph-¬ng ph¸p th«ng th-êng Ta cã: 2 3Ca(OH) CaCO 20 n 0,4 mol; n 0,2 mol 100    - Tr-êng hîp 1: ChØ t¹o muèi CaCO3: CO2 + Ca(OH)2  CaCO3 + H2O (1)  2COV 0,2.22,4 4,48lit  0,2 0,2 0,2 - Tr-êng hîp 2: T¹o hai muèi: CaCO3 vµ Ca(HCO3)2: 2CO2 + Ca(OH)2 Ca(HCO3)2 (2) 0,4 0,2  2 2CO COn 0,6 mol V 0,6.22,4 13,44 lit     D lµ ®¸p ¸n ®óng + C¸ch 2: ¸p dông ph-¬ng ph¸p ®å thÞ  3BaCOn 2COn 0,1 0,025 0,20,175O 0,1 3CaCOn 2COn 0,4 0,2 0,80,60,40,2
  • 22.
    htpp://megabook.vn 22 Tõ ®åthÞ ta thÊy sè mol khÝ CO2 cã 2 tr-êng hîp: 2 2 CO CO n 0,2 mol n 0,6 mol    => 2 2 CO CO V 0,2.22,4 4,48 lit V 0,6.22,4 13,44 lit       D lµ ®¸p ¸n ®óng C¸ch 3: ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh: 2(min) CO2(min) 2(max) CO CO V n 22,4 0,2 22,4 4,48(lit) V (2a b).22,4 (2.0,4 0,2).22,4 13,44 (lit)          2(max)CO .22,4 = b. . = n .22,4  D lµ ®¸p ¸n ®óng. Bµi to¸n 9: Cho V lÝt khÝ CO2 (®ktc) hÊp thô hÕt vµo 100ml dung dÞch Ca(OH)2 0,7 M. KÕt thóc ph¶n øng thu ®-îc 4gam kÕt tña. Gi¸ trÞ V lÝt lµ: A: 4,48 lÝt B: 13,44 lÝt C: 2,24 lÝt hoÆc 0,896 lÝt D: 4,48 lÝt hoÆc 13,44 lÝt Bài giải + C¸ch 1: Ph-¬ng ph¸p th«ng th-êng - Tr-êng hîp 1: ChØ t¹o muèi CaCO3 nªn xÉy ra ph¶n øng: CO2 + Ca(OH)2  CaCO3+ H2O 2 3 2CO CaCO COn n 0,04 mol; V 0,04.22,4 0,896    lÝt + Tr-êng hîp 2: T¹o hai muèi CaCO3 vµ Ca(HCO3)2 nªn xÉy ra ph¶n øng: CO2 + Ca(OH)2  CaCO3 + H2O (1) 0,04 0,04 0,04mol 2CO2 + Ca(OH)2  Ca(HCO3)2 (2) 2.0,03 0,03 0,03mol 2 2CO COn 0,04 2.0,03 0,1 mol V 0,1.22,4 2,24      lÝt  C lµ ®¸p ¸n ®óng + C¸ch2: ¸p dông ph-¬ng ph¸p ®å thÞ 2 2 CO CO V 0,04.22,4 0,896 lit V 0,1.22,4 2,24 lit       C lµ ®¸p ¸n ®óng 3CaCOn 2COn 0,07 0,10,070,04 0,14
  • 23.
    htpp://megabook.vn 23 C¸ch 3:¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh: 2(min) CO2(min) 2(max) CO CO V n 22,4 0,04 22,4 0,896(lit) V (2a b).22,4 (2.0,07 0,04).22,4 2,24 (lit)          2(max)CO .22,4 = b. . = n .22,4  C lµ ®¸p ¸n ®óng Bµi to¸n 10: Sôc V lÝt khÝ CO2 (®ktc)vµo 150 ml dung dÞch Ba(OH)2 1M. Sau ph¶n øng thu ®-îc 19,7 gam kÕt tña. Gi¸ trÞ V lÝt lµ: A: 3,36 lÝt hoÆc 4,48 lÝt B: 2,24 lÝt hoÆc 3,36 lÝt C: 2,24 lÝt hoÆc 4,48 lÝt D: 3,36 lÝt hoÆc 6,72 lÝt Bài giải 2 3Ba(OH) BaCO 19,7 n 0,15 mol; n 0,1 mol 197    ¸p dông ph-¬ng ph¸p ®å thÞ ta cã: Tõ ®å thÞ ®Ó thu ®-îc 3CaCOn 0,1mol th× sè mol CO2 sÏ cã hai gi¸ trÞ 2COn 0,1mol hoÆc 2COn 0,2mol  2 2 CO CO V 0,1.22,4 2,24 lit V 0,2.22,4 4,48 lit       C lµ ®¸p ¸n ®óng C¸ch 2: ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh: 2(min) CO2(min) 2(max) CO CO V n 22,4 0,1 22,4 2,24(lit) V (2a b).22,4 (2.0,15 0,1).22,4 4,48 (lit)          2(max)CO .22,4 = b. . = n .22,4  C lµ ®¸p ¸n ®óng Chó ý: + NÕu 2COn 0,1 hoÆc 0,5 mol  2COV = 2,24 lÝt hoÆc 3,36 lÝt  B sai + NÕu 2COn 0,15 hoÆc 0,3 mol  2COV = 3,36 lÝt hoÆc 6,72 lÝt  D sai + NÕu 2COn 0,15 hoÆc 0,2 mol  2COV = 3,36 lÝt hoÆc 4,48 lÝt  A sai 2COn 0,15 0,1 0,15 0,2 0,3 3BaCOn 0,1
  • 24.
    htpp://megabook.vn 24 Bµi to¸n11: HÊp thô hoµn toµn V lÝt khÝ CO2 (®ktc) vµo 2 lÝt dung dÞch Ca(OH)2 0,01M th× ®-îc 1gam kÕt tña. Gi¸ trÞ cña V lÝt lµ: A. 0,224 lÝt hoÆc 0,448 lÝt B. 0,448 lÝt hoÆc 0,672 lÝt C. 0,448 lÝt hoÆc 1,792 lÝt D. 0,224 lÝt hoÆc 0,672 lÝt Bài giải 2 3Ca(OH) CaCO 1 n 2.0,01 0,02 mol; n 0,01 mol 100     ¸p dông ph-¬ng ph¸p ®å thÞ ta cã: Tõ ®å thÞ ®Ó thu ®-îc 3CaCOn 0,01 mol th× sè mol CO2 sÏ cã hai gi¸ trÞ 2COn 0,01 mol hoÆc 2COn 0,03 mol  2 2 CO CO V 0,01.22,4 0,224 lit V 0,03.22,4 0,672 lit       D lµ ®¸p ¸n ®óng Chó ý: + NÕu 2COn 0,01 hoÆc 0,02 mol  V = 0,224 hoÆc 0,448 lÝt  A sai + NÕu 2COn 0,02 hoÆc 0,03 mol  V = 0,448 hoÆc 0,672 lÝt  B sai + NÕu 2COn 0,02 hoÆc 0,04 mol  V = 0,448 hoÆc 1,792 lÝt  C sai Bµi to¸n 12: §èt ch¸y hoµn toµn 1,6 gam bét l-u huúnh råi cho s¶n phÈm ch¸y sôc hoµn toµn vµo 200ml dung dÞch Ba(OH)2 0,5M. Khèi l-îng gam kÕt tña thu ®-îc lµ: A: 21,70 gam B: 43,40 gam C: 10,85 gam D: 32,55 gam Bài giải ¸p dông ph-¬ng ph¸p ®å thÞ: S + O2 = SO2 2 2SO S Ba(OH) 1,6 n n 0,05 mol; n 0,2.0,5 0,1 mol 32      2COn 0,02 3CaCOn 0,01 0,01 0,02 0,03 0,04
  • 25.
    htpp://megabook.vn 25 Tõ ®åthÞ sè mol SO2 = 0,05 mol  3BaSOn 0,05 mol  3BaSOm 0,05.217 10,85 gam   C lµ ®¸p ¸n ®óng. Bµi to¸n 13: Sôc 4,48 lÝt khÝ (®ktc) gåm CO2 vµ N2 vµo b×nh chøa 0,08 mol n-íc v«i trong thu ®-îc 6 gam kÕt tña. PhÇn tr¨m thÓ tÝch khÝ CO2 trong hçn hîp ®Çu cã thÓ lµ: A: 30% hoÆc 40% B: 30% hoÆc 50% C: 40% hoÆc 50% D: 20% hoÆc 60% Bài giải 2 2 3Ca(OH) CaCO h 6 4,48 n 0,08 mol.n 0,06 mol,n 0,2 mol 100 22,4     khÝ + C¸ch 1: ¸p dông ph-¬ng ph¸p ®å thÞ: Tõ ®å thÞ ®Ó thu ®-îc 0,06 mol kÕt tña th× sè mol CO2 cã 2 gi¸ trÞ:  2 2 CO 2 CO 2 0,06 n 0,06 mol %VCO .100 30 % 0,2 0,1 n 0,1 mol %VCO .100 50 % 0,2             B lµ ®¸p ¸n ®óng 2SOn 0,1 3BaSOn 0,05 O 0,05 0,1 0,15 0,2 2COn 0,08 0,06 0,08 0,1 0,16 3CaCOn 0,06
  • 26.
    htpp://megabook.vn 26 + C¸ch2: Ph-¬ng ph¸p th«ng th-êng Do 3 2CaCO Ca(OH)n 0,06 mol n 0,08 mol   nªn cã hai tr-êng hîp - Tr-êng hîp 1: Ca(OH)2 d-: CO2 + Ca(OH)2  CaCO3 + H2O 2 3 2CO CaCO CO 0,06 n n 0,06 mol %V .100% 30 % 0,2      - Tr-êng hîp 2: T¹o 2 muèi CO2 + Ca(OH)2  CaCO3 + H2O (1) 0,06 0,06 0,06 2CO2 + Ca(OH)2  Ca(HCO3)2 (2) 0,04 0,02 Tõ (1) vµ (2)  2COn 0,06 0,04 0,1 mol    2CO 0,1 %V .100 50 % 0,2    B lµ ®¸p ¸n ®óng Chó ý: + NÕu 2COn 0,06 hoÆc 0,08 mol  2CO%V 30% hoÆc 40 %  A sai + NÕu 2COn 0,08 hoÆc 0,1 mol  2CO%V 40% hoÆc 50 %  C sai + NÕu 2COn 0,04 hoÆc 0,12 mol  2CO%V 20% hoÆc 60 %  D sai 4. D¹ng bµi to¸n khi cho muèi Al3+ t¸c dông víi dung dÞch kiÒm thu ®-îc kÕt tña: + §iÒu kiÖn: TÝnh OH n  biÕt 3 Al n  vµ 3Al(OH)n : Al3+ + 3OH-  Al(OH)3 (1) Al(OH)3 + OH-  AlO2 - + 2H2O (2) 3 2 2Al 4OH AlO 2H O      (3) + C¸ch vÏ ®å thÞ: Tõ trôc x chän hai ®iÓm 3a vµ 4a, tõ trôc y chän mét ®iÓm a t¹i ®iÓm 3a cña trôc x vµ a cña trôc y kÎ vu«ng gãc vµ chóng giao nhau t¹i ®iÓm A. Tõ A nèi víi to¹ ®é O vµ 4a ta ®-îc tam gi¸c: Víi sè mol kÕt tña tõ trôc y c¾t tam gi¸c ë mét hoÆc hai ®iÓm. T¹i ®ã kÎ vu«ng gãc víi trôc x ta ®-îc sè mol OH- 3 3 Al(OH) Al 1 2OH n bmol n a mol n x ,x          x1 Al(OH)3 OH- a 3a x2 b 4a A
  • 27.
    htpp://megabook.vn 27 +. C«ngthøc gi¶i nhanh ®-îc rót ra tõ ®å thÞ trªn: NÕu bµi to¸n yªu cÇu tÝnh sè mol hay thÓ tÝch cña dung dÞch kiÒm OH- nÕu biÕt sè mol kÕt tña 3Al(OH) n bmol  vµ sè mol cña 3 Al n a mol  hoÆc ng-îc l¹i th× ta ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh sau: OH (min) OH (max) n n .       = 3.bmol = (4.a - b)mol 5. D¹ng bµi to¸n khi cho muèi 2AlO t¸c dông víi dung dÞch axit thu ®-îc kÕt tña: + §iÒu kiÖn: TÝnh H n  biÕt 2AlO n  vµ 3Al(OH)n : 2 2 3AlO H H O Al(OH)     (1) 3 3 2Al(OH) 3H Al 3H O     (2) 3 2 2AlO 4H Al 3H O      (3) + C¸ch vÏ ®å thÞ: Tõ trôc x chän hai ®iÓm a vµ 4a, tõ trôc y chän mét ®iÓm a. T¹i ®iÓm a cña trôc x vµ a cña trôc y kÎ vu«ng gãc vµ chóng giao nhau t¹i ®iÓm A. Tõ A nèi víi to¹ ®é O vµ 4a ta ®-îc tam gi¸c. Víi sè mol kÕt tña tõ trôc y c¾t tam gi¸c ë mét hoÆc hai ®iÓm t¹i ®ã kÎ vu«ng gãc víi trôc x ta ®-îc sè mol H+ 3 2 Al(OH) AlO 1 2H n bmol n a mol n x ,x (mol)         +. C«ng thøc gi¶i nhanh ®-îc rót ra tõ ®å thÞ trªn: NÕu bµi to¸n yªu cÇu tÝnh sè mol hay thÓ tÝch cña dung dÞch axit H+ nÕu biÕt sè mol kÕt tña 3Al(OH) n bmol  vµ sè mol cña 2AlO n a mol  hoÆc ng-îc l¹i th× ta ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh sau: H (min) H (max) n n .       = bmol = (4.a -3.b)mol + KÕt luËn: Sö dông c«ng thøc gi¶i nhanh sÏ gióp gi¶i c¸c bµi to¸n tr¾c nghiÖm nhanh h¬n vµ kh«ng mÊt nhiÒu thêi gian trong viÖc gi¶i c¸c d¹ng bµi to¸n nµy. Al(OH)3 H+ a x1 x2 A b 4a
  • 28.
    htpp://megabook.vn 28 Bµi to¸n14: (TrÝch ®Ò thi tuyÓn sinh §H- C§ - KB - 2007). Cho 200ml dung dÞch AlCl3 1,5M t¸c dông víi V lÝt dung dÞch NaOH 0,5M, l-îng kÕt tña thu ®-îc lµ 15,6 gam, gi¸ trÞ lín nhÊt cña V lÝt lµ: A: 1,2 B: 1,8 C: 2 D: 2,4 Bài giải + C¸ch 1: ¸p dôngph-¬ngph¸p ®å thÞ ta cã: 3 3AlCl Al n n 0,2.1,5 0,3mol   , 3Al(OH) 15,6 n 0,2mol 78   NaOH NaOH 0,6 n 0,6mol V 1,2lit 0,5 1 n 1mol V 2lit 0,5             gi¸ trÞ lín nhÊt lµ 2 lÝt  C ®óng. + C¸ch 2: Gi¶i b»ng ph-¬ng ph¸p th«ng th-êng. + C¸ch 3: ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh sau: OH (max) NaOH(max) 1 n (4.0,3 0,2) 1 V 2lit 0,5      = (4.a - b) mol . C ®óng Bµi to¸n 15: (TrÝch ®Ò thi tuyÓn sinh §H-C§ - KA – 2008). Cho V lÝt dung dÞch NaOH 2M vµo dung dÞch chøa 0,1mol Al2(SO4)3 vµ 0,1mol H2SO4 ®Õn khi ph¶n øng hoµn toµn, thu ®-îc 7,8 gam kÕt tña. Gi¸ trÞ lín nhÊt cña V ®Ó thu ®-îc l-îng kÕt tña trªn lµ: A: 0,05 B: 0,25 C: 0,35 D: 0,45 Bµi gi¶i: + C¸ch 1: ¸p dông ph-¬ng ph¸p ®å thÞ: 3 2 4 2 4 3 3H SO Al (SO ) Al(OH)Al 7,8 n 0,1mol; n 2n 0,2mol; n 0,1mol 78      Trªn ®å thÞ OH n 0,7mol  mÆt kh¸c trung hoµ 0,1mol H2SO4 th× cÇn 0,2mol OH-  NaOH NaOHOH 0,9 n n 0,2 0,7 0,9mol V 0,45 2        lÝt  D ®óng 3Al(OH)n - OH n 0,3 0,3 1 0,2 1,2 Al3+ 0,6 0,9
  • 29.
    htpp://megabook.vn 29 + C¸ch2: Ph-¬ng ph¸p th«ng th-êng. Tacã: 3 OH H Al n 2V(mol); n 0,2mol; n 0,2mol     Thø tù ph¶n øng xÈy ra trung hoµ  trao ®æi H+ + OH-  H2O (1) 0,2 0,2 0,2 3OH- + Al3+  Al(OH)3  (2) 0,6 0,2 0,2 - - 3 2 2OH + Al(OH) AlO +2H O (3) 0,1 0,1 0,1 Tõ (1), (2), (3)  OH n 0,2 0,6 0,1 0,9      2V = 0,9  V = 0,45 lÝt + C¸ch 3: ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh sau: 2 4OH (max) H SO NaOH(max) 0,9 n 2.n (4.0,2 0,1) 0,2 0,9 V 0,45lit 2        = (4.a - b) mol . C ®óng. Bµi to¸n 16: Cho 3,42 gam Al2(SO4)3 vµo 50ml dung dÞch NaOH, thu ®-îc 1,56 gam kÕt tña vµ dung dÞch X. Nång ®é M cña dung dÞch NaOH lµ: A: 0,6 B: 1,2 C: 2,4 D: 3,6 Bµi gi¶i: + C¸ch 1: ¸p dông ph-¬ng ph¸p ®å thÞ: 2 4 3Al (SO ) 3,42 n 0,01mol; 342   3Al(OH) 1,56 n 0,02mol 78   OH n 0,06mol  M.NaOH 0,06 C 1,2M 0,05     B ®óng Al(OH)3 OH n  0,2 0,3 0,6 A 0,8 0,1 O 0,7 3Al(OH)n - OH n 0,02 0,06 0,08
  • 30.
    htpp://megabook.vn 30 + C¸ch2: - TH1: OH- thiÕu nªn xÉy ra ph¶n øng: Al3+ + 3OH-  Al(OH)3 3 3Al(OH) NaOH Al(OH)OH 1,56 n 0,02mol; n n 3n 0,06mol 78       NaOHM 0,06 C 1,2M 0,05    B ®óng - TH2: OH- d- hoµ tan mét phÇn kÕt tña nªn xÉy ra ph¶n øng: Al3+ + 3OH-  Al(OH)3 (1) 0,02 0,06 0,02 Al(OH)3 + OH-  AlO- 2 + 2H2O (2)  3 2 4 3Al (SO )Al n 2n 0,02mol    3Al(OH)n bÞ hoµ tan = 0,02 - 0,02 = 0 lo¹i tr-êng hîp nµy Bµi to¸n 17: Cho 200ml dung dÞch KOH vµo 200ml dung dÞch AlCl3 1M thu ®-îc 7,8 gam kÕt tña keo. Nång ®é M cña dung dÞch KOH lµ: A: 1,5 vµ 3,5 B: 1,5 vµ 2,5 C: 2,5 vµ 3,5 D: 2,5 vµ 4,5 Bµi gi¶i: + C¸ch 1: ¸p dông ph-¬ng ph¸p ®å thÞ 3 3AlCl Al(OH) 7,8 n 0,2mol; n 0,1mol 78    KOH KOH KOH M KOH M 0,3 n 0,3mol C 1,5M 0,2 0,7 n 0,7mol C 3,5M 0,2             Chän A ®óng Bµi to¸n 18: Cho 200ml dung dÞch HCl vµo 200ml dung dÞch NaAlO2 2M thu ®-îc 15,6 gam kÕt tña keo. Nång ®é M cña dung dÞch HCl lµ: A: 1 hoÆc 2 B: 2 hoÆc 5 C: 1 hoÆc 5 D: 2 hoÆc 4 Bµi gi¶i: 3Al(OH) 15,6 n 0,2mol 78   HCl HCl MH MH 0,2 n 0,2mol C 1M 0,2 1 n 1mol C 5M 0,2               C ®óng 3Al(OH)n - OH n 0,2 0, 6 0,3 0,7 0,8
  • 31.
    htpp://megabook.vn 31 C¸ch 2:¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh sau:   HCl(min) H (min) H (max) HCl max M M 0,2 C 1Mn 0,2 n 1 . 1 C 5M 0,2              = b = 0,2mol = (4.a -3.b) = (4.0,4-3.0,2) = mol  C ®óng Bµi to¸n 19: Cho 200ml dung dÞch H2SO4 vµo 400ml dung dÞch NaAlO2 1M thu ®-îc 7,8 gam kÕt tña. Nång ®é M cña dung dÞch H2SO4 lµ: A: 0,125 vµ 1,625 B: 0,5vµ 6,5 C: 0,25vµ 0,5 D: 0,25vµ 3,25 Bµi gi¶i: ¸p dông ph-¬ng ph¸p ®å thÞ: 2 3NaAlO Al(OH) 7,8 n 0,4mol;n 0,1mol 78    2 4 2 4 H SO M H SO M 1 0,1 0,05 n H 0,05mol C 0,25M 2 2 0,2 1 1,3 0,65 n H 0,65mol C 3,25M 2 2 0,2                   D ®óng C¸ch 2: ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh sau:   H2SO4(min) H (min) H (max) H2SO4 max M M 0,1 C 0,25Mn 0,2.2 n 1,3 . 1,3 C 3,25M 0,2.2              = b = 0,1mol = (4.a -3.b) = (4.0,4-3.0,1) = mol  D ®óng. + H n 0,4 0,1 1,3 1,60,4 Al(OH)3 + H n 0,4 0,2 1 1,60,4 Al(OH)3 0,2
  • 32.
    htpp://megabook.vn 32 II. bµito¸n tù gi¶i Bµi 1: HÊp thô hoµn toµn 2,688 lÝt CO2 (®ktc) vµo V lÝt dung dÞch Ba(OH)2 nång ®é 0,4 M thu ®-îc 15,76 gam kÕt tña tr¾ng. Gi¸ trÞ cña V lÝt lµ: A: 250 ml B: 200 ml C: 300 ml D: 180 ml Bµi 2: HÊp thô hoµn toµn 1,344 lÝt CO2 (®ktc) vµo 5 lÝt dung dÞch Ba(OH)2 nång ®é a M thu ®-îc 7,88 gam kÕt tña tr¾ng. Gi¸ trÞ cña a mol/lÝt lµ: A: 0,01 mol/l B: 0,02 mol/l C: 0,03 mol/l D: 0,04 mol/l. Bµi 3: HÊp thô hoµn toµn V lÝt CO2 (®ktc) vµo 250 ml dung dÞch Ba(OH)2 0,4 M thu ®-îc 15,76 gam kÕt tña tr¾ng. Gi¸ trÞ nhá nhÊt cña V lÝt lµ: A: 2,688 lÝt B: 1,792 lÝt C: 1,344 lÝt D: 2,24 lÝt Bµi 4 : HÊp thô hoµn toµn 0,2 mol CO2 (®ktc) vµo 0,25 lÝt dung dÞch hçn hîp gåm NaOH 0,2 M vµ Ba(OH)2 0,4 M thu ®-îc m gam kÕt tña tr¾ng. Gi¸ trÞ cña m gam lµ: A. 4,925 gam B. 1,97 gam C. 19,7 gam D. 9,85 gam Bµi 5: Cho 2,24 lÝt CO2 (®ktc) vµo 350 ml dung dÞch Ca(OH)2 0,2 M, kÕt thóc ph¶n øng thu ®-îc a gam kÕt tña tr¾ng. Gi¸ trÞ cña a gam lµ: A. 2 gam B. 4 gam C. 6 gam D. 8 gam Bµi 6: Sôc 4,48 lÝt khÝ (®ktc) gåm CO vµ CO2 vµo b×nh chøa 400ml dung dÞch Ca(OH)2 0,2 M thu ®-îc 6 gam kÕt tña. PhÇn tr¨m thÓ tÝch khÝ CO trong hçn hîp ®Çu cã thÓ lµ: A: 30% hoÆc 40% B: 70% hoÆc 50% C: 40% hoÆc 50% D: 70% hoÆc 30%. Bµi 7 : Cho 200ml dung dÞch KOH vµo 200ml dung dÞch AlCl3 1M thu ®-îc 7,8gam kÕt tña keo. Nång ®é mol/lÝt cña dung dÞch KOH lµ: A: 1,5 mol/lÝt vµ 3,5 mol/lÝt B: 1,5 mol/lÝt vµ 2,5 mol/lÝt C: 2,5 mol/lÝt vµ 3,5 mol/lÝt D: 2,5 mol/lÝt vµ 4,5 mol/lÝt Bµi 8 :Trộn 150ml dd Na2CO3 1M và K2CO3 0,5M với 250ml dd HCl 2M thì thể tích khí CO2 sinh ra ở đktc là: A. 2,52 lít B. 5,04 lít C. 3,36 lít D. 5,60 lít Bµi 9: Thổi V lít (đktc) khí CO2 vào 300 ml dung dịch Ca(OH)2 0,02M thì thu được 0,2 gam kết tủa. Giá trị của V là: A. 44,8 ml hoặc 89,6 ml B. 224 ml C. 44,8 ml hoặc 224 ml D. 44,8 ml Bµi 10: Dẫn V lít (đktc) khí CO2 qua 100 ml dung dịch Ca(OH)2 1M thu được 6 gam kết tủa. Lọc bỏ kết tủa, lấy dung dịch nước lọc đun nóng lại thu được kết tủa nữa. V lít bằng : A. 3.136 lít B.3.36 lít hoặc 1.12 lít C. 1.344 lít hoặc 3.136 lít B. 1.344 lít Bµi 11: Sục 2,24 lít CO2 (đktc) vào 100 ml dd Ca(OH)2 0,5M và KOH 2M. Khối lượng kết tủa thu được sau khi phản ứng xảy ra hoàn toàn là : A. 5,0 gam B. 30,0 gam C. 10,0 gam D. 0,0 gam Bµi 12: Cho 8,05 gam kim loại Na vào 500 ml dung dịch Al2(SO4)3 0,1M, sau khi các phản ứng xảy ra hoàn toàn ta thu được chất kết tủa B có khối lượng là A. 7,8 gam. B. 5,4 gam. C. 3,9 gam. D. 7,7 gam. Bµi 13: Cho 10,5 gam hỗn hợp 2 kim loại gồm Al và một kim loại kiềm M vào trong nước. Sau phản ứng thu được dung dịch B và 5,6 lít khí (ở đktc). Cho từ từ dung dịch HCl vào dung dịch B để thu được một lượng kết tủa lớn nhất. Lọc và cân kết tủa được 7,8 gam. Kim loại kiềm là: A. Li B. Na C. K D. Rb.
  • 33.
    htpp://megabook.vn 33 Bµi 14:Trộn 100 ml dung dịch Al2(SO4)3 1M với 700 ml dung dịch NaOH 1M thu được dung dịch X và kết tủa Y. nung Y đến khối lượng không đổi thì khối lượng chất rắn thu được A. 10,2 gam B. 20,4 gam C. 2,25 gam D. 5,1 gam Bµi 15: Hòa tan hoàn toàn 13,275 g hỗn hợp BaO và Al vào nước được dung dịch X .Sục CO2 dư vào X thu được 7,410 g kết tủa .(Ba = 137, Al = 27 , O=16 , H=1).Phần trăm khối lượng BaO trong hỗn hợp là A. 70,688 %. B. 78,806% C. 80,678% D. 80,876 %. Bµi 16: HÊp thô hoµn toµn 2.24 lÝt khÝ CO2 (§ktc) vµo dung dÞch chøa 8 gam NaOH thu ®-îc dung dÞch X. Khèi l-îng muèi tan cã trong dung dÞch X lµ: A. 5.3 gam B. 10.6 gam C. 21.2 gam D. 15.9 gam Bµi 17: Cho 3,42 gam Al2(SO4)3 vµo 50ml dung dÞch NaOH, thu ®-îc 1,56 gam kÕt tña vµ dung dÞch X. Nång ®é mol/lÝt cña dung dÞch NaOH lµ: A: 0,6 mol/lÝt B: 1,2 mol/lÝt C: 2,4 mol/lÝt D: 3,6 mol/lÝt Bµi 18: Trén dd chøa x mol AlCl3 víi dd chøa y mol NaOH. §Ó thu ®-îc kÕt tña cÇn cã tû lÖ A. x:y=1:4 B. x:y<1:4 C. x:y=1:5 D. x:y>1:4 Bµi 19: (§H - KA - 2008) HÊp thô hoµn toµn 4,48 lÝt khÝ CO2 (ë ®ktc) vµo 500ml dung dÞch hçn hîp gåm NaOH 0,1M vµ Ba(OH)2 0,2M, sinh ra m gam kÕt tña, gi¸ trÞ cña m gam lµ: A: 11,82 gam B: 9,85 gam C: 17,73 gam D: 19,70 gam Bµi 20: Cho 350 ml dd NaOH 1M vµo 100 ml dd AlCl3 1M. Khi ph¶n øng kÕt thóc thu ®-îc sè gam kÕt tña. A. 7.8 gam B. 3.9 gam C. 11.7 gam D. 23.4 gam Bµi 21: Mét dd chøa a mol NaAlO2 t¸c dông víi mét dd chøa b mol HCl. ®iÒu kiÖn ®Ó thu ®-îc kÕt tña sau ph¶n øng lµ: A. a = b B. a = 2b C. b<4a D. b< 5a Bµi 22: Haáp thuï hoaøn toaøn 5,6 lit CO2 (ñktc), vaøo dung dòch chöùa 0,2 mol Ca(OH)2 seõ thu ñöôïc löôïng keát tuûa laø: A. 25 gam B. 5 gam C. 15 gam D. 20 gam Bµi 23: (§H - KA - 2008) Cho V lÝt dung dÞch NaOH 2M vµo dung dÞch chøa 0,1M Al2(SO4)3 vµ 0,1 mol H2SO4 ®Õn khi ph¶n øng hoµn toµn thu ®-îc 7,8 gam kÕt tña. Gi¸ trÞ lín nhÊt cña V ®Ó thu ®-îc khèi l-îng kÕt tña trªn lµ: A: 0,05 lÝt B: 0,25 lÝt C: 0,35 lÝt D: 0,45 lÝt Bµi 24: Cho V lÝt dung dÞch NaOH 0,5 M t¸c dông víi 300 ml dung dÞch AlCl3 1 M, l-îng kÕt tña thu ®-îc lµ 15,6 gam, gi¸ trÞ bÐ nhÊt cña V lÝt lµ: A: 1,2 lÝt B: 1,8 lÝt C: 2 lÝt D: 2,24. lÝt Bµi 25: Cho V lÝt dung dÞch KOH 0,1 M t¸c dông víi 150 ml dung dÞch Al(NO3)3 0,2 M, l-îng kÕt tña tr¾ng keo thu ®-îc lµ 1,56 gam, gi¸ trÞ bÐ nhÊt cña V lÝt lµ: A: 200 ml B: 120 ml C: 240 ml D: 180 ml. Bµi 26: Cho V lÝt dung dÞch NaOH 1M vµo dung dÞch chøa 0,1 mol Al2(SO4)3 vµ 0,1 mol H2SO4 ®Õn khi ph¶n øng hoµn toµn, thu ®-îc 7,8 gam kÕt tña. Gi¸ trÞ lín nhÊt cña V ®Ó thu ®-îc l-îng kÕt tña trªn lµ: A: 0, 5 lÝt B: 0,7 lÝt C: 0,9 lÝt D: 1,2 lÝt Bµi 27: Cho 500 ml dung dÞch NaOH 0,12 M vµo 3,42 gam Al2(SO4)3 thu ®-îc m gam kÕt tña vµ dung dÞch X. Gi¸ trÞ cña m lµ: A: 0,78 gam B: 1,56 gam C: 2,34 gam D: 1,17 gam.
  • 34.
    htpp://megabook.vn 34 Bµi 28:Cho V lÝt dung dÞch NaOH 0,35 M t¸c dông víi 2 lÝt dung dÞch AlCl3 0,1 M, l-îng kÕt tña thu ®-îc lµ 7,8 gam, gi¸ trÞ V lÝt lín nhÊt lµ: A: 2,0 lÝt B: 1,0 lÝt C: 1,5 lÝt D: 3,0 lÝt. Bµi 29: Cho V lÝt dung dÞch HCl 0,5 M vµo 2lÝt dung dÞch KAlO2 0,2 M thu ®-îc 15,6 gam kÕt tña keo. gi¸ trÞ V lÝt lín nhÊt lµ: A: 2,0 lÝt B: 5,0 lÝt C: 1,5 lÝt D: 2,5 lÝt Bµi 30: Cho 200ml dung dÞch H2SO4 0,25 M vµo 4lÝt dung dÞch KAlO2 0,1 M thu ®-îc a gam kÕt tña. Gi¸ trÞ cña a gam lµ: A: 7,8 gam B: 1,56 gam C: 2,34 gam D: 1,17 gam.
  • 35.
    htpp://megabook.vn 35 BÍ QUYÉT3: ph-¬ng ph¸p gi¶i to¸n vÒ oxit axit (CO2, SO2) ph¶n øng víi dung dÞch baz¬ I. Néi dung ph-¬ng ph¸p: 1. D¹ng bµi to¸n khi cho oxit axit (SO2, CO2) t¸c dông víi dung dÞch kiÒm (NaOH, KOH): Ph-¬ng tr×nh ph¶n øng cã thÓ xÉy ra: - - 2 3CO + OH HCO (1) - 2- 2 3 2CO + 2OH CO H O  (2) hoÆc - - 2 3SO + OH HSO (3) - 2- 2 3 2SO + 2OH SO H O  (4) Tr-êng hîp 1: NÕu biÕt sè mol oxit axit (CO2, SO2) vµ sè mol dung dÞch kiÒm (NaOH, KOH) Ta ®Æt tØ sè: 2 2 OH OH CO SO n n X. X n n          + NÕu X  1 th× xÉy ra (1) + NÕu X  2 th× xÉy ra (2) + NÕu 1 < X < 2 th× xÉy ra ®ång thêi (1) vµ (2) Tr-êng hîp 2: NÕu gi¶ thiÕt bµi to¸n cho biÕt sè mol oxit axit (CO2, SO2) hoÆc sè mol cña dung dÞch kiÒm (NaOH, KOH) vµ biÕt khèi l-îng muèi t¹o thµnh th× ta ph¶i biÖn luËn nh- sau. Gi¶ sö muèi t¹o thµnh lµ muèi axit hoÆc muèi trung hoµ. NÕu hai gi¶ thiÕt ®ã kh«ng tho¶ m·n th× kÕt luËn cã hai muèi t¹o thµnh (cã nghÜa lµ xÉy ra (1) vµ (2)). 2. D¹ng bµi to¸n khi cho oxit axit (SO2, CO2) t¸c dông víi dung Ca(OH)2, Ba(OH)2 thu ®-îc kÕt tña, hoÆc sau ®ã ®un nãng thu ®-îc kÕt tña n÷a CO2 + Ca(OH)2  CaCO3  + H2O (5) 2CO2 + Ca(OH)2  Ca(HCO3)2 (6) hoÆc CO2 + Ba(OH)2  BaCO3 + H2O (7) 2CO2 + Ba(OH)2  Ba(HCO3)2 (8) + NÕu cho biÕt sè mol baz¬ (Ca(OH)2, Ba(OH)2) vµ sè mol kÕt tña (CaCO3 , BaCO3) th× ta so s¸nh nbaz¬ vµ nkÕt tña. + NÕu nbaz¬ = nkÕt tña th× chØ xÉy ra ph¶n øng (5) hoÆc (7) tõ ®ã ta tÝnh ®-îc sè mol oxit axit (CO2,SO2). + NÕu nbaz¬  nkÕt tña th× cã hai tr-êng hîp: TH1: ChØ xÉy ra ph¶n øng (5), (7) th× baz¬ d-  sè mol oxit axit (CO2, SO2) tÝnh theo sè mol kÕt tña (CaCO3 , BaCO3). TH2: XÉy ra 2 ph¶n øng (5, 6) hoÆc (7, 8) t¹o hai muèi axit vµ muèi trung hoµ ta ®Æt hai Èn x, y lµ sè mol 2 muèi, tõ ®ã dùa vµo sè mol baz¬ vµ sè mol kÕt tña ®Ó t×m ®-îc tæng sè mol oxit axit (SO2, CO2). 3. D¹ng bµi to¸n khi cho oxit axit (SO2, CO2) t¸c dông ®ång thêi dung dÞch kiÒm (NaOH, KOH) vµ baz¬ (Ca(OH)2, Ba(OH)2). B1. X¸c ®Þnh sè mol oxit axit (SO2, CO2) vµ sè mol OH- B2. So s¸nh sè mol oxit axit (SO2, CO2) vµ sè mol OH- ®Ó biÕt muèi t¹o ra muèi g×?
  • 36.
    htpp://megabook.vn 36 2 2 32CO 2OH CO H O     2 3CO OH HCO    B3. So s¸nh sè mol 2 3CO  víi sè mol ion Ca2+ hoÆc Ba2+ ®Ó biÕt khèi l-îng kÕt tña tÝnh theo chÊt nµo. 4. ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh NÕu chóng ta gÆp mét bµi to¸n khi cho oxit axit CO2 t¸c dông víi dung dÞch Ca(OH)2 hay Ba(OH)2 thu ®-îc x mol kÕt tña vµ sau ®ã ®un nãng thu ®-îc y mol kÕt tña n÷a th× ¸p dông c«ng thøc tÝnh nhanh sau, 2COn x 2y  II. Bµi to¸n ¸p dông: Bµi to¸n 1: (TrÝch ®Ò thi tèt nghiÖp THPT - 2007). HÊp thô hoµn toµn 4,48 lÝt khÝ SO2 (ë ®ktc) vµo dung dÞch chøa 16 gam NaOH thu ®-îc dung dÞch X. Khèi l-îng muèi tan thu ®-îc trong dung dÞch X lµ: A: 18,9 gam B: 25,2 gam C: 23,0 gam D: 20,8 gam Bµi gi¶i: 2SO NaOH 4,48 16 n 0,2mol; n 0,4mol 22,4 40     2 NaOH SO n 0,4 2 0,2n    t¹o muèi Na2SO3 SO2 + 2NaOH  Na2SO3 + H2O 0,2 0,4 0,2mol m2 3 2 2 3Na SO SO Na SOn = n = 0,2mol = 0,2.126 = 25,2(g)  B ®óng Bµi to¸n 2: (TrÝch ®Ò thi tuyÓn sinh §H - KA - 2007). HÊp thô hoµn toµn 2,688 lÝt khÝ CO2 (®ktc) vµo 2,5 lÝt dung dÞch Ba(OH)2 nång ®é a mol/l thu ®-îc 15,76 gam kÕt tña gi¸ trÞ cña a lµ: A: 0,032 mol/l B: 0,06 mol/l C: 0,04 mol/l D: 0,048 mol/l Bµi gi¶i: 2 3CO BaCO 2,688 15,76 n 0,12(mol); n 0,08(mol) 22,4 197     Sè mol CO2 kh¸c sè mol BaCO3 nªn t¹o hai muèi: CO2 + Ba(OH)2  BaCO3 + H2O (1) 0,08  0,08  0,08 mol 2CO2 + Ba(OH)2  Ba(HCO3)2 (2) 0,04  0,02  tõ (1) vµ (2)  2Ba(OH)n 0,08 0,02 0,1mol    M 2 0,1 a C Ba(OH) 0,04M 2,5     C ®óng
  • 37.
    htpp://megabook.vn 37 Chó ý:+ NÕu 2Ba(OH) 0,08 n 0,08mol a 0,032M 2,5      A sai + NÕu 2 2Ba(OH) CO 0,12 n n 0,12mol a 0,048M 2,5       D sai + NÕu 2Ba(OH) 0,15 n 0,15mol a 0,06M 2,5      B sai Bµi to¸n 3: (TrÝch ®Ò thi tuyÓn sinh §H - KA - 2008). Cho V lÝt dung dÞch NaOH 2 M vµo dung dÞch chøa 0,1 mol Al2(SO4)3 vµ 0,1 mol H2SO4 ®Õn khi ph¶n øng hoµn toµn thu ®-îc 7,8 gam kÕt tña. Gi¸ trÞ lín nhÊt cña V lÝt ®Ó thu ®-îc khèi l-îng kÕt tña trªn lµ: A: 0,05 lÝt B: 0,25 lÝt C: 0,35 lÝt D: 0,45 lÝt Bµi gi¶i: 3 2 4 2 4 3H SO Al (SO )H Al n 2.n 2.0,1 0.2mol; n 2.n 0,2mol      Thø tù c¸c ph-¬ng tr×nh x¶y ra: 3Al(OH) 7,8 n 0,1mol 78   H+ + OH-  H2O (1) 0,2 0,2mol Al3+ + 3OH-  Al(OH)3 (2) 0,2 0,6mol - - 3 2 2Al(OH) + OH AlO 2H O 0,1 0,1mol   (3) Tõ (1), (2), (3): OH n 0,2 0,6 0,1 0,9mol      NaOH 0,9 n 0,45 2   lÝt  D ®óng Chó ý: + NÕu OH 0,1 n 0,1mol V 0,05 2      lÝt  A sai + NÕu OH 0,5 n 0,5mol V 0,25 2      lÝt  B sai + NÕu OH 0,7 n 0,7mol V 0,35 2      lÝt  C sai Bµi to¸n 4: (TrÝch ®Ò thi tuyÓn sinh §H - KA - 2008). HÊp thô hoµn toµn 4,48 lÝt khÝ CO2 (ë ®ktc) vµo 500 ml dung dÞch hçn hîp gåm NaOH 0,1M vµ Ba(OH)2 0,2 M, sinh ra m gan kÕt tña. Gi¸ trÞ cña m gam lµ: A: 11,82 gam B: 9,85 gam C: 17,73 gam D: 19,70 gam Bµi gi¶i: 2 2CO NaOH Ba(OH)n 0,2mol; n 0,05mol; n 0,1mol  
  • 38.
    htpp://megabook.vn 38 2CO OH OH n 0,2 n0,05 2.0,1 0,25mol; 0,8 n 0,25         t¹o hai muèi 2 3CO OH HCO x x x     (1) 2 2 3 2CO 2OH CO H O y 2y y      (2) Tõ (1) vµ (2)  x y 0,2 x 0,15mol x 2y 0,25 y 0,05mol            3 2 2 3 3 BaCO Ba CO BaCO 0,05 0,05 0,05mol m 0,05 197 9,85gam           B ®óng Chó ý: + NÕu 2 3BaCOBa n 0,1 m 0,1 197 19,7(g)       D sai + NÕu 3 3BaCO BaCOn 0,06mol m 0,06 197 11,82(g)      A sai + NÕu 3 3BaCO BaCOn 0,09mol m 0,09 197 17,73(g)      C sai Bµi to¸n 5: Sôc V lÝt khi CO2 ë (®ktc) vµo 150 ml dung dÞch Ba(OH)2 1M, sau ph¶n øng thu ®-îc 19,7 gam kÕt tña, gi¸ trÞ V lÝt lµ: A: 1,12 lÝt hoÆc 2,24 lÝt B: 1,12 lÝt hoÆc 3,36 lÝt C: 2,24 lÝt hoÆc 4,48 lÝt D: 6,72 lÝt hoÆc 13,44 lÝt Bµi gi¶i: 3 2BaCO Ba(OH)n 0,1mol; n 0,15mol  , so s¸nh thÊy 3 2BaCO Ba(OH)n n nªn cã hai tr-êng hîp vµ ph-¬ng tr×nh ph¶n øng cã thÓ xÉy ra: CO2 + Ba(OH)2  BaCO3 + H2O (1) 2CO2 + Ba(OH)2  Ba(HCO3)2 (2) + TH1: XÉy ra ph¶n øng (1) t¹o muèi kÕt tña BaCO3 cßn Ba(OH)2 d-, lóc ®ã 2 3 2CO BaCO COn n 0,1mol V 0,1.22,4 2,24     lÝt. + TH2: XÉy ra (1) vµ (2)Theo (1): 2 2 3CO Ba(OH) BaCOn n n 0,1mol  (p­) (p­) Theo (2): 2 2Ba(OH) COn 0,15 0,1 0,05mol n 2.0,05 0,1mol      Tõ (1) vµ (2)  2COn 0,1 0,1 0,2mol   , 2COV 0,2.22,4 4,48   lÝt  C ®óng Bµi to¸n 6: HÊp thô hoµn toµn Vml khÝ CO2 (®ktc) vµo 1 lÝt dung dÞch Ca(OH)2 0,02 M th× ®-îc 1 gam kÕt tña. Gi¸ trÞ V ml lµ: A: 224 ml hoÆc 448 ml B: 448 ml hoÆc 672 ml C: 448 ml hoÆc 1,792 ml D: 224 ml hoÆc 672 ml Bµi gi¶i: 2 3Ca(OH) CaCOn 0,02mol; n 0,01mol  , Do 2 3Ca(OH) CaCOn n cã 2 tr-êng hîp: + TH1: ChØ xÉy ra 1 ph¶n øng do 2 2CO Ca(OH)n n
  • 39.
    htpp://megabook.vn 39 CO2 +Ca(OH)2  CaCO3 + H2O (*) 2 2 3CO Ca(OH) CaCOn n n 0,01mol  (p­) 2COV 0,01.22,4 0,224lit 224ml    + TH2: 2 2Ca(OH)2 CO Ca(OH)n n 2n  Ph¶n øng xÉy ra: 2 2 3 2CO Ca(OH) CaCO H O 0,02 0,02 0,02     (1) 2 3 2 3 2CO CaCO H O Ca(HCO ) 0,01 0,01    (2) Tõ (1) vµ (2)  2COn 0,02 0,01 0,03mol    2COV 0,03.22,4 0,672lit 672ml    D ®óng Bµi to¸n 7: Cho 0,112 lÝt khÝ CO2 (ë ®ktc) hÊp thô hoµn toµn bëi 0,4 lÝt dung dÞch n-íc v«i trong thu ®-îc 0,1 gam kÕt tña. Nång ®é mol/lÝt cña dung dÞch n-íc v«i trong lµ: A: 0,005M B: 0,0075M C: 0,0125M D: 0,01M Bµi gi¶i: 2 3CO CaCO 0,112 0,1 n 0,005mol; n 0,001mol 22,4 100     Theo ph¶n øng: 2 2 3 3Ca CO CaCO 0,001 0,001 0,001mol     Nh- vËy chØ cã 0,001 mol CO2 bÞ kÕt tña ë d¹ng CaCO3 trong ®ã 0,001mol Ca2+ cßn l¹i lµ: 0,005 - 0,001 = 0,004 mol CO2 ph¶i bÞ hÊp thô ë d¹ng muèi tan Ca(HCO3)2. Ta cã: 2mol CO2 bÞ gi÷ trong 1mol Ca(HCO3)2. 0,004 mol CO2 bÞ gi÷ trong 3 2 0,004 0,002molCa(HCO ) 2   2 Ca n 0,002mol   tæng sè mol Ca2+ lµ: 0,001 + 0,002 = 0,003 mol Ca2+   2 2 0,003 Ca Ca(OH) 0,0075M 0,4         B ®óng Cã thÓ gi¶i bµi nµy b»ng nhiÒu c¸ch kh¸c nhau. Bµi to¸n 8: HÊp thô hoµn toµn V lÝt CO2 (®ktc) vµo dung dÞch Ca(OH)2 thu ®-îc 10 gam kÕt tña. Lo¹i bá kÕt tña råi nung nãng phÇn dung dÞch cßn l¹i thu ®-îc 5 gam kÕt tña n÷a. Gi¸ trÞ V lÝt lµ: A: 4,48 lÝt B: 2,24 lÝt C: 1,12 lÝt D: 3,36 lÝt Bµi gi¶i: C¸ch 1: Tõ gi¶ thiÕt cña bµi to¸n chøng tá t¹o ra hai muèi: CaCO3 vµ Ca(HCO3)2
  • 40.
    htpp://megabook.vn 40 2 23 2 2 2 3 2 CO Ca(OH) CaCO H O (1) x x x 2CO Ca(OH) Ca(HCO ) (2) 2y y y      x 0,1mol y 0,05mol      2COn x 2y 0,1 0,05.2 0,2(mol)     2COV 0,2.22,4 4,48   lÝt  A ®óng Chó ý: + NÕu 2 2CO COn 0,1 V 2,24   lÝt  B sai + NÕu 2 2CO COn 0,05 v 1,12   lÝt  C sai + NÕu 2 2CO COn 0,1 0,05 0,15mol V 3,36     lÝt  D sai C¸ch 2: ¸p dông c«ng thøc tÝnh nhanh sau, 2COn x 2y 0,1 0,05.2 0,2(mol)     2COV 0,2.22,4 4,48   lÝt  A ®óng Bµi to¸n 9: §èt ch¸y hoµn toµn 1,6 gam l-u huúnh råi cho s¶n phÈm ch¸y hÊp thô hoµn toµn vµo 200 ml dung dÞch Ba(OH)2 0,5 M. Khèi l-îng gam kÕt tña thu ®-îc lµ: A: 21,70 gam B: 43,40 gam C: 10,85 gam D: 32,55 gam Bµi gi¶i: S + O2  SO2 2SO S 1,6 n n 0,05mol 32    2Ba(OH)n 0,5.0,2 0,1mol  lín h¬n 2SOn  t¹o BaSO3 vµ Ba(OH)2 cßn d-: SO2 + Ba(OH)2  BaSO3 + H2O 0,05 0,05 0,05mol  3BaSOm 0,05.217 10,85gam   C ®óng Bµi to¸n 10: HÊp thô hoµn toµn 2,24 lÝt khÝ CO2 (®ktc) vµo 400 ml dung dÞch X gåm NaOH 1 M vµ Ca(OH)2 0,01 M thu ®-îc m gam kÕt tña. Gi¸ trÞ m gam lµ: A: 0,4 gam B: 10,0 gam C: 40,0 gam D: 40,8 gam Bµi gi¶i: 2 2CO NaOH Ca(OH) 2,24 n 0,1mol; n 0,4mol; n 0,4.0,01 0,004mol 22,4      2 OH Ca n 0,4 2.0,004 0,408mol; n 0,004mol     TØ lÖ: 2NaOH CO 0,408 n :n 4,08 0,1    CO2 ph¶n øng hÕt
  • 41.
    htpp://megabook.vn 41 2 22 2 33 3 2 2 3 2 2 2 3 3 CO CaCOCO Ca Ca CaCO CO 2OH CO H O 0,1 0,2mol 0,1mol CO Ca CaCO n n 0,1 n 0,004 n n 0,004mol m 0,004.100 0,4gam                         A ®óng KÕt luËn:- Ph-¬ng ph¸p ®å thÞ -u viÖt h¬n nhiÒu, phï hîp víi thêi gian lµm nh÷ng bµi to¸n tr¾c nghiÖm. - chóng ta nªn lµm nhiÒu bµi tËp ®Ó cã kû n¨ng gi¶i nhanh bµi to¸n, tõ ®ã t×m ®¸p ¸n b¾ng c¸c c«ng thøc tÝnh nhanh III. Bµi to¸n tù gi¶i Bµi 1: Sục 3,36 lít CO2 (dktc) vào 400 ml dung dịch NaOH 1M, thì dung dịch thu được chứa chất tan: A. NaHCO3 B. Na2CO3 C. NaHCO3và Na2CO3 D. Na2CO3 và NaOH Bµi 2: Cho a mol CO2 hấp thụ hoàn toàn vào dung dịch chứa 2a mol NaOH. dung dÞch thu được có giá trị pH: A. pH=a B. pH > 7 C. pH < 7 D. pH = 7 Bµi 3: HÊp thô hoµn toµn 4,48 lÝt khÝ SO2 (ë ®ktc) vµo dung dÞch chøa 16 gam NaOH thu ®-îc dung dÞch X. khèi l-îngmuèi tanthu ®-îc trong dung dÞch X lµ: A: 18,9 gam B: 23,0 gam C: 25,2 gam D: 20,8 gam Bµi 4: HÊp thô hoµn toµn 2,24 lÝt khÝ CO2 (®ktc) vµo 400ml dung dÞch X gåm NaOH 1M vµ Ca(OH)2 0,01M thu ®-îc m gam kÕt tña. Gi¸ trÞ m gam lµ: A: 10 gam B: 0,4 gam C: 40 gam D: 40,8 gam Bµi 5: Trộn 150ml dd Na2CO3 1M và K2CO3 0,5M với 250ml dd HCl 2M thì thể tích khí CO2 sinh ra ở đktc là: A. 2,52 lít B. 5,04 lít C. 3,36 lít D. 5,60 lít Bµi 6: Khi cho NaOH t¸c dông víi CO2 cho biÕt tû lÖ sè mol 1<nNaOH:nCO2< 2 ta thu ®-îc s¶n phÈm muèi lµ: A. NaHCO3 B. Na2CO3 C. NaHCO3, Na2CO3 D. NaOH, Na2CO3. Bµi 7: Cho 2,24 lÝt khÝ CO2 (®ktc) hÊp thô hÕt vµo dd chøa 0,1 mol NaOH sÏ thu ®öîc dd dÞch chøa A. 0,05 mol NaHCO3 . B. 0,1 mol NaHCO3. C. 0,1 mol Na2CO3 . D. 0,05 mol Na2CO3 vµ 0,05 mol NaHCO3. Bµi 8: HÊp thô hoµn toµn 2,688 lÝt CO2 (®ktc) vµo V lÝt dung dÞch Ba(OH)2 nång ®é 0,4 M thu ®-îc 15,76 gam kÕt tña tr¾ng. Gi¸ trÞ cña V lÝt lµ: A: 250 ml B: 200 ml C: 300 ml D: 180 ml Bµi 9: HÊp thô hoµn toµn 1,344 lÝt CO2 (®ktc) vµo 5 lÝt dung dÞch Ba(OH)2 nång ®é a M thu ®-îc 7,88 gam kÕt tña tr¾ng. Gi¸ trÞ cña a mol/lÝt lµ: A: 0,01 mol/l B: 0,02 mol/l C: 0,03 mol/l D: 0,04 mol/l. Bµi 10: HÊp thô hoµn toµn V lÝt CO2 (®ktc) vµo 250 ml dung dÞch Ba(OH)2 0,4 M thu ®-îc 15,76 gam kÕt tña tr¾ng. Gi¸ trÞ nhá nhÊt cña V lÝt lµ: A: 2,688 lÝt B: 1,792 lÝt C: 1,344 lÝt D: 2,24 lÝt
  • 42.
    htpp://megabook.vn 42 Bµi 11: HÊp thô hoµn toµn 0,2 mol CO2 (®ktc) vµo 0,25 lÝt dung dÞch hçn hîp gåm NaOH 0,2 M vµ Ba(OH)2 0,4 M thu ®-îc m gam kÕt tña tr¾ng. Gi¸ trÞ cña m gam lµ: A. 4,925 gam B. 1,97 gam C. 19,7 gam D. 9,85 gam Bµi 12: Cho 2,24 lÝt CO2 (®ktc) vµo 350 ml dung dÞch Ca(OH)2 0,2 M, kÕt thóc ph¶n øng thu ®-îc a gam kÕt tña tr¾ng. Gi¸ trÞ cña a gam lµ: A. 2 B. 4 C. 6 D. 8 Bµi 13: Sôc 4,48 lÝt khÝ (®ktc) gåm CO vµ CO2 vµo b×nh chøa 400ml dung dÞch Ca(OH)2 0,2 M thu ®-îc 6 gam kÕt tña. PhÇn tr¨m thÓ tÝch khÝ CO trong hçn hîp ®Çu cã thÓ lµ: A: 30% hoÆc 40% B: 70% hoÆc 50% C: 40% hoÆc 50% D: 70% hoÆc 30%. Bµi 14 :Trộn 150ml dd Na2CO3 1M và K2CO3 0,5M với 250ml dd HCl 2M thì thể tích khí CO2 sinh ra ở đktc là: A. 2,52 lít B. 5,04 lít C. 3,36 lít D. 5,60 lít Bµi 15: Thổi V lít (đktc) khí CO2 vào 300 ml dung dịch Ca(OH)2 0,02M thì thu được 0,2 gam kết tủa. Giá trị của V là: A. 44,8 ml hoặc 89,6 ml B. 224 ml C. 44,8 ml hoặc 224 ml D. 44,8 ml Bµi 16: Dẫn V lít (đktc) khí CO2 qua 100 ml dung dịch Ca(OH)2 1M thu được 6 gam kết tủa. Lọc bỏ kết tủa, lấy dung dịch nước lọc đun nóng lại thu được kết tủa nữa. V lit bằng : A. 3.136 lÝt B.3.36 lÝt, hoặc 1.120 lÝt C. 1.344 lÝt hoặc 3.136 lÝt B. 1.344 lÝt Bµi 17: Sục 2,24 lít CO2 (đktc) vào 100 ml dd Ca(OH)2 0,5M và KOH 2M. Khối lượng kết tủa thu được sau khi phản ứng xảy ra hoàn toàn là : A. 5,0 gam B. 30,0 gam C. 10,0 gam D. 0,0 gam Bµi 18: HÊp thô hoµn toµn 2.24 lÝt khÝ CO2 (§ktc) vµo dung dÞch chøa 8 gam NaOH thu ®-îc dung dÞch X. Khèi l-îng muèi tan cã trong dung dÞch X lµ: A. 5.3 gam B. 10.6 gam C. 21.2 gam D. 15.9 gam Bµi 19: HÊp thô hoµn toµn 4,48 lÝt khÝ CO2 (ë ®ktc) vµo 500ml dung dÞch hçn hîp gåm NaOH 0,1M vµ Ba(OH)2 0,2M, sinh ra m gam kÕt tña. Gi¸ trÞ cña m gam lµ: A: 11,82 gam B: 9,85 gam C: 17,73 gam D: 19,70 gam Bµi 20: Haáp thuï hoaøn toaøn 5,6 lit CO2 (ñktc), vaøo dung dòch chöùa 0,2 mol Ca(OH)2 seõ thu ñöôïc löôïng keát tuûa laø: A. 25 gam B. 5 gam C. 15 gam D. 20 gam
  • 43.
    htpp://megabook.vn 43 BÍ QUYẾT4: ph-¬ng ph¸p b¶o toµn electron I. c¬ së lý thuyÕt - Trong mét hÖ oxi ho¸ khö: “tæng sè e do chÊt khö nh­êng bºng tæng sè e m¯ chÊt oxi ho¸ nhËn”. Hay “tæng sè mol e chÊt khö nh­êng bºng tæng sè mol e chÊt oxi ho¸ nhËn”. VÝ dô: Cr - 3e  Cr3+ x 3x x Cu - 2e  Cu2+ y 2y y Fe - 3e  Fe3+ z 3z z N5+ + 3e  N2+ t 3t t ¸p dông ph-¬ng ph¸p b¶o toµn e th×:  3x + 2y + 3z = 3t - Quan träng nhÊt lµ khi ¸p dông ph-¬ng ph¸p nµy ®ã lµ viÖc ph¶i nhËn ®Þnh ®óng tr¹ng th¸i ®Çu vµ tr¹ng th¸i cuèi cña hÖ oxi ho¸ khö, ta kh«ng cÇn quan t©m ®Õn viÖc c©n b»ng ph¶n øng oxi ho¸ khö x¶y ra. - Khi ¸p dông ph-¬ng ph¸p b¶o toµn electron ta ph¶i lµm c¸c b-íc sau: + B1: Tõ d÷ kiÖn cña bµi to¸n ®æi ra sè mol + B2: ViÕt qu¸ tr×nh oxi ho¸, qu¸ tr×nh khö, ®ång thêi thiÕt lËp c¸c ®¹i l-îng theo sè mol. + B3: ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn e cho hai qu¸ tr×nh trªn: “Tæng sè mol e chÊt nh­êng bºng tæng sè mol e chÊt nhËn”. Tõ ®ã thiÕt lËp ph­¬ng tr×nh ®¹i sè (nÕu cÇn), kÕt hîp víi gi° thiÕt cña b¯i to¸n ®Ó t×m ra kÐt qu¶ nhanh nhÊt vµ chÝnh x¸c nhÊt. II. Ph¹m vi sö dông: GÆp nhiÒu chÊt trong bµi to¸n mµ khi xÐt ph-¬ng tr×nh ph¶n øng lµ ph¶n øng oxi hãa khö (cã sù thay ®æi sè e) hoÆc ph¶n øng x¶y ra phøc t¹p, nhiÒu ®o¹n, nhiÒu qu¸ tr×nh th× ta ¸p dông ph-¬ng ph¸p b¶o toµn e. - CÇn kÕt hîp c¸c ph-¬ng ph¸p nh- b¶o toµn khèi l-îng, b¶o toµn nguyªn tè ®Ó gi¶i bµi to¸n. - CÇn cã nhiÒu chÊt oxi ho¸ vµ nhiÒu chÊt khö cïng tham gia trong bµi to¸n ta cÇn t×m tæng sè mol e nhËn vµ tæng sè mol e nh-êng råi míi c©n b»ng. III. Bµi to¸n ¸p dông Bµi to¸n 1: (TrÝch ®Ò thi tuyÓn sinh §H C§- Khèi A-2008). Cho 3.2 gam bét Cu t¸c dông víi 100 ml dung dÞch hçn hîp HNO3 0.8 M vµ H2SO4 0.2 M. Sau khi c¸c ph¶n øng xÉy ra hoµn toµn sinh ra V lÝt khÝ NO (®ktc) s¶n phÈm khö duy nhÊt. Gi¸ trÞ V lÝt lµ: A. 0.746 lÝt. B. 0.448 lÝt. C. 1.792 lÝt. D. 0.672 lÝt. Bµi gi¶i: ¸p dông ph¶n øng oxi ho¸ khö:
  • 44.
    htpp://megabook.vn 44 3 2NO4H 3e NO 2H O 0,12 0,03       Ta cã: 3 2 4 H (HNO ) H 2 4H (H SO ) n 0,08mol n 0,12mol n 2.H SO 2.0,2.0,1 0,04            VNO = 0,03 x 22,4 = 0,672lÝt  D ®óng Ph©n tÝch bµi to¸n: + Häc sinh A lµm: Cu - 2e  Cu2+ 0,05 0,1 0,05 5 2 N 3e N (NO) x 3x x      2NO 0,1 0,1 x V .22,4 3 3    =>sai + Häc sinh B lµm: 2+ 5 2 Cu - 2e Cu x 2x x 2x 0,24 x 0,12 N 3e N (NO) 0,05 0,24 0,08              (kh«ng tho¶ m·n) v× nCu = 0,05mol + Häc sinh C lµm: 2+ 3 2 Cu - 2e Cu 0,05 0,1 0,1 0,1 x (sai) 3NO 4H 3e NO 2H O x 4x 3x x              + Häc sinh D lµm: + 3 2 4 H (HNO ) NOH H (H SO ) n 0,08mol 1 n 0,1mol V .0,1.22,4 0,56(Sai) n 0,02mol 4           + Häc sinh E nhËn xÐt: Cã thÓ Cu d- hoÆc Cu ph¶n øng hÕt  nªn lµm nh- A ®óng. Bµi to¸n 2: (TrÝch ®Ò thi tuyÓn sinh §H C§- Khèi A-2008). Nung nãng m gam hçn hîp Al vµ Fe2O3 (trong m«i tr-êng kh«ng cã kh«ng khÝ) ®Õn ph¶n øng xÉy ra hoµn toµn thu ®-îc hçn hîp r¾n Y, chia Y thµnh hai phÇn b»ng nhÇn b»ng nhau: - PhÇn 1 t¸c dông víi H2SO4 lo·ng d- sinh ra 3.08 lÝt khÝ hi®r« (®ktc). - PhÇn 2 t¸c dông NaOH d- sinh ra 0.84 lÝt khÝ hi®r« (®ktc). Gi¸ trÞ m gam lµ: A. 22.75 B. 21.40 C. 29.40 D. 29.43 . Bµi gi¶i: Ph©n tÝch bµi to¸n: Tõ P2 + NaOH d- nªn Al d- cßn Fe2O3 hÕt: Nh- vËy hçn hîp Y: Fe, Al2O3 vµ Al d-
  • 45.
    htpp://megabook.vn 45 Gäi x,y, z lÇn l-ît lµ sè mol Al2O3, Fe vµ Al d- trong mçi phÇn: P1: 3 2 2 Al 3e Al z 3z z Fe 2e Fe y 2y y 2H 2e H 0,275 0,1375                 ¸p dông §LBT e: 3z + 2y = 0,275 (1) P2: 3 2 Al 3e Al z 3z z 2H 2e H 0,075 0,0375             ¸p dông §LBT e: 3z = 0,075 z= 0,025M Thay vµo (1)  y = 0,1mol: Fe2O3 + 2Al  Al2O3 + 2Fe (3) Tõ (3)  2 3Al O Fe 1 x n n 0,05mol 2    m = 2.(0,05 . 102 + 56. 0,1 + 27 . 0,025)= 22,75  A ®óng Bµi to¸n 3: (TrÝch ®Ò thi tuyÓn sinh §H C§- Khèi B-2007). Nung m gam bét Fe trong «xi thu ®-îc 3 gam hçn hîp chÊt r¾n X. Hoµ tan hÕt hçn hîp X b»ng HNO3 d-, thu ®-îc 0.56 lÝt khÝ NO (đktc) lµ s¶n phÈm khö duy nhÊt. Gi¸ trÞ m gam lµ: A. 2.62 B. 2.32 C. 2.22 D. 2.52 Bµi gi¶i. Fe - 3e  Fe3+ x 3x N+5 + 3e  N+2 (NO) 0,075 0,025 ¸p dông §LBT e: 3x = 0,075 + 4y (1) MÆt kh¸c: mX = mFe + 2Om 56x+ 32y=3 (2) O2 + 4e  2O-2 y 4y Tõ (1) vµ (2)  x 0,045 y 0,015     m = 56  0,045 = 2,52g  D ®óng Bµi to¸n 4: (TrÝch ®Ò thi tuyÓn sinh §H C§- Khèi A-2007). Hoµ tan 5.6 gam Fe b»ng dung dịch H2SO4 lo·ng thu ®-îc dung dịch X. Dung dịch X ph¶n øng võa ®ñ víi V ml dung dịch KMnO4 0.5 M. Gi¸ trÞ V ml lµ: A. 20 B. 40 C. 60 D. 80.
  • 46.
    htpp://megabook.vn 46 Bµi gi¶i Fe 5,6 n0,1mol 56    ; Fe - 2e  Fe2+ 0,1 0,2 0,1 Fe2+ - 1e  Fe3+ 0,1 0,1 0,1 Mn+7 + 5e  Mn2+ x 5x ¸p dông §LBT e: 5x = 0,1  x = 0,1 0,02 5  4KMnO 0,02 V 0,04lit 40ml 0,5     B ®óng Ph©n tÝch bµi to¸n: NÕu Fe + H2SO4 t¹o V1 lÝt H2 th×: 3 2 7 2 Fe 3e Fe a 3a a 2H 2e H 3a 2b 5c 2b b M 5e Mn c 5c c                   Bµi to¸n 5 (TrÝch ®Ò thi tuyÓn sinh §H C§- Khèi A-2007). Hoµ tan hoµn toµn 12 gam hçn hîp Fe vµ Cu ( tØ lÖ mol 1:1) b»ng HNO3 thu ®-îc V lÝt hçn hîp khÝ X gåm NO vµ NO2 (®ktc) vµ dung dịch Y ( chØ chøa 2 muèi vµ axit d- ). TØ khèi cña X so víi H2 b»ng 19. Gi¸ trÞ V lÝt lµ: A. 2.24 B. 3.36. C. 4.48 D. 5.60. Bµi gi¶i: X¸c ®Þnh %V cña NO vµ NO2 trong X: 2X NO NO 30x 46(1 x) M 19.2 x 0,5hay50% n n xmol 1          C¸c ph-¬ng tr×nh oxi ho¸ khö: nFe = a  nCu = a; 56a + 64a = 12  a = 0,1mlol 5 23 5 42 2 N 3e N (NO)Fe 3e Fe 3x x0,1 0,3 N 1e N (NO )Cu 2e Cu 0,1 0,2 x x                      ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn e ta cã: 0,3 + 0,2 = 3x + x  x = 0,125 VËy nX = 0,125 . 2 = 0,25mol  VX = 0,25 . 22,4 = 5,6 lÝt  D ®óng
  • 47.
    htpp://megabook.vn 47 Bµi to¸n6: ( TN TH PT 2007). Hoµ tan 5.4 gam Al b»ng mét l-îng dung dÞch H2SO4 lo·ng ®-. Sau ph¶n øng thu ®-îc dung dÞch X vµ V lÝt khÝ H2 ®ktc. Gi¸ trÞ cña V lÝt: A. 2.24 B. 3.36. C. 4.48 D. 6.72 Bµi gi¶i: 2 3 Al H 2 Al 3e Al 0,2 0,6 5,4 n 0,2 n 0,3 272H 2e H 0,6 0,3                øng víi 6,72lÝt  D ®óng Bµi to¸n 7: (§Ò thi thö §H Vinh). Hoµ tan hÕt hçn hîp bét gåm m gam Cu vµ 4.64 gam Fe3O4 vµo dung dịch H2SO4 lo·ng d-, sau ph¶n øng hoµn toµn thu ®-îc dung dịch X. Dung dịch X lµm mÊt mµu võa ®ñ 100 ml dung dịch KMnO4 0.1 M. Gi¸ trÞ cña m gam lµ: A. 1.92 B. 0.96 C. 0.48 D. 1.44 Bµi gi¶i: Fe3O4 + 4 H2SO4  FeSO4 + Fe2(SO4)3 + 4H2O 0,02 0,02 0,02 Cu + Fe2(SO4)3 CuSO4 + 2FeSO4 0,02 0,04  Dung dÞch X lµ H2SO4 d- FeSO4, CuSO4 10FeSO4 + 2KMnO4 + 8 H2SO4  5Fe2(SO4)3 + 2K2SO4 + 2MnSO4 + 8H2O 0,05 0,01 2 4 3Fe (SO )n cßn d- Cu 0,03 m 64. 0,96g 2   B ®óng Bµi to¸n 8: Cho m gam Al tan hoµn toµn dung dÞch HNO3 nãng d- thu ®-îc 11.2 lÝt (®ktc) hh khÝ A gåm: N2 , NO, N2O cã tØ lÖ vÒ sè mol t-¬ng øng lµ 2:1:2. Gi¸ trÞ m gam lµ: A. 35.1 B. 18.9 C. 27.9 D. 26.1 Bµi gi¶i: 2 2A N NO N O 11,2 n 0,5mol n 0,2mol;n 0,1mol; n 0,2mol 22,4      
  • 48.
    htpp://megabook.vn 48 + Qu¸tr×nh oxi ho¸: Al - 3e  Al3+ (1) a 3a a + Qu¸ tr×nh khö: 2N+5 + 10e  N2 (2) 0,4 2 0,2 N+5 + 3e  N+2 (NO) (3) 0,3 0,1 2N+5 + 8e  N+1 (N2O) (4) 1,6 0,2 ¸p dông §LBT e: 3a = 2 + 0,3 + 1,6 = 3,9  a = 1,3  mAl = 27 . 1,3 = 35,1g  A ®óng Ph©n tÝch bµi to¸n: + NÕu (2, 3, 4) kh«ng c©n b»ng 3a = 1 + 0,3 + 0,8  a = 0,7  mAl = 18,9g  B sai + NÕu (2, 3) c©n b»ng cßn(4) kh«ng: 3a =2 + 0,3 + 0,8  3,1 a 3   mAl = 27,9  C sai + NÕu (2) kh«ng c©n b»ng,(3,4) c©n b»ng 3a =1 + 0,3 +1,6  2,9 a 3  mAl = 26,1  Dsai Bµi to¸n 10: §Ó m gam bét s¾t ngoµi kh«ng khÝ 1 thêi gian thu ®-îc 11,8 gam hçn hîp c¸c chÊt r¾n FeO, Fe2O3, Fe, Fe3O4 . Hoµ tan hoµn toµn hçn hîp ®ã b»ng dung dÞch HNO3 lo·ng thu ®-îc 2,24 lÝt khÝ NO duy nhÊt (®ktc). Gi¸ trÞ m gam lµ: A: 9,52 gam B: 9,94 gam C: 8,96 gam D: 8,12 gam Bµi gi¶i: 2Fe O NO(gp) m 11,8 m n ; n ; n 0,1mol 56 32    (p­) ChÊt khö lµ Fe; ChÊt oxi ho¸ gåm O2 vµ HNO3 FeO - 3e  Fe3+ m 56  3m 56 2- 2 .4 11,8 m 11,8 m 32 8.4 O + 4e 2O    N+5 + 3e  N+2 (NO) 0,3 0,1 ne nh-êng = ne chÊt oxi ho¸ nhËn (O2 , 3NO ) 3m 11,8 m 0,3 56 8     m = 9,94 gam  B ®óng Bµi to¸n 11: Hoµ tan hoµn toµn 17.4 gam hçn hîp 3 kim lo¹i Al, Fe, Mg trong dung dÞch HCl thÊy tho¸t ra 13.44 lÝt khÝ, nÕu cho 34.8 gam hçn hîp trªn t¸c dông víi dung dÞch CuSO4 d-, läc lÊy toµn bé chÊt r¾n thu ®-îc sau ph¶n øng t¸c dông víi dung dÞch HNO3 nãng d-, thu ®-îc V lÝt khÝ NO2 ®ktc. Gi¸ trÞ V lµ: A. 11.2 lit B. 22.4 lÝt C. 53.76 lÝt D. 26.88 lÝt.
  • 49.
    htpp://megabook.vn 49 Bµi gi¶i: Al,Fe, Mg nh-êng e, sè mol e nµy chÝnh b»ng sè mol e Cu nh-êng khi tham gia ph¶n øng víi HNO3 sè mol e mµ H+ nhËn còng chÝnh lµ sè mol e mµ HNO3 nhËn. 2H+ + 2e  H2 1,2mol 13,44 0,6mol 22,4  17,4 gam hçn hîp H+ nhËn 1,2mol e. VËy 34,8gam sè mol mµ H+ nhËn lµ: 2,4 mol 17,4g hçn hîp  H n 1,2  34,8g hçn hîp  H n 2,4mol  N+5 + 1e  NO2 2,4 2,4mol  2NOV 2,4.22,4 53,76  lÝt  C ®óng Chó ý: NÕu H n 1,2   2NOV 1,2.22,4 26,88  lÝt  D sai Bµi to¸n 12: Hoµ tan hoµn toµn 43.2 gam kim lo¹i Cu vµo dung dÞch HNO3 lo·ng d-, tÊt c¶ khÝ NO thu ®-îc ®em «xi ho¸ thµnh NO2 råi sôc vµo n-íc cã dßng oxi ®Ó chuyÓn hÕt thµnh dung dÞch HNO3 . V lÝt khÝ O2 ®ktc tham gia vµo qu¸ tr×nh trªn lµ: A. 15.12 lÝt B. 7.56 lÝt C. 6.72 lÝt D. 8.96 lÝt Bµi gi¶i: Ta nhËn thÊy Cu nh-êng e cho HNO3 t¹o thµnh NO2 , sau ®ã NO2 l¹i nh-êng cho O2. VËy trong bµi toµn nµy, Cu lµ chÊt nh-êng víi O2 lµ chÊt nhËn e. Cu - 2e  Cu2+ 0,675 1,35 O2 + 4e  2O2- X 4x 4x = 1,35  x = 0,3375 2OV 0,3375.22,4 7,56  lÝt  B ®óng Ph©n tÝch: NÕu O2 + 2e  2O2-  2O 1,35 x V 15,12 2    lÝt  A sai Bµi to¸n 13: Chia m gam hçn hîp 2 kim lo¹i A, B cã ho¸ trÞ kh«ng ®æi thµnh 2 phÇn b»ng nhau. – PhÇn 1 tan hÕt trong dung dÞch HCl t¹o ra 1.792 lÝt H2 ®ktc. - PhÇn 2 nung trong oxi thu ®-îc 2.84 gam hçn hîp oxit. Gi¸ trÞ cña m lµ A. 1.56 gam. B. 4.4 gam. C. 3.12 gam D. 4.68 gam. Bµi gi¶i: A, B lµ chÊt khö H+ (ë, P1) vµ O2 (ë P2) lµ chÊt oxi ho¸ eH n  nhËn = 2eOn nhËn
  • 50.
    htpp://megabook.vn 50 2H+ - 2.1e H2 0,16  0,08 O2 + 4e  2O2- 0,04  0,16  2KLP oxit oxim m m 2,84 0,04.32 1,56g     m = 1,56 x2 = 3,12g  C ®óng Ph©n tÝch: NÕu 2KLPm 2,84 0,04x16 2,2g    m = 4,4g  B sai Bµi to¸n 14: : Chia 44 gam hçn hîp gåm Fe vµ kim lo¹i M cã ho¸ trÞ kh«ng ®æi thµnh 2 phÇn b»ng nhau. - P1 tan hÕt trong 2 lÝt dung dich HCl t¹o ra 14.56 lÝt H2 ®ktc. - P2 tan hoµn toµn trong dung dich HNO3 lo·ng nãng thÊy tho¸t ra 11.2 lÝt khÝ NO duy nhÊt ë ®ktc. 1. Nång ®é mol cña dung dich HCl lµ: A. 0.45 M B. 0.25 M C. 0.55 M D. 0.65 M. 2. Khèi l-îng hçn hîp muèi clorua khan thu ®-îc khi c« c¹n dung dịch sau p- ë P1 lµ: A. 65.54 gam B. 68.15 gam C. 55.64 gam D. 54.65 gam. 3. PhÇn tr¨m khèi l-îng cña Fe trong hçn hîp ban ®Çu lµ: A. 49.01 % B. 47.97 % C. 52.03 % D. 50.91 %. 4. Kim lo¹i M lµ: A. Mg B. Zn C. Al D. Cu. Bµi gi¶i: a) 2 2H HCl Hn 0,65mol n 2n 2.0,65 1,3mol     M 1,3 C 0,65M 2    §¸p ¸n D ®óng b) KL Cl m m m  muèi . Trong ®ã: HClCl n n 1,3mol   mmuãi = 22 + 1,3 . 35,5 = 68,15g  §¸p ¸n B c) ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn e: P1: Fe: Fe - 2e  Fe2+ x 2x M - ae  Ma+ y ay 2H+ + 2e  H2 1,3 0,65
  • 51.
    htpp://megabook.vn 51 3 x 3x Fe3e Fe    M - ae  Ma+ N+5 + 3e  N+2 (NO) 1,5 0,5  2x ay 1,3 x 0,2 3x ay 1,5 ay 0,9           nFe = 0,2  Fe 0,2.56 %m .100% 50,91% 22    D ®óng d) mM = 22 - 0,2 . 56 = 10,8g, M 0,9 m 10,8.a n y ; M 12a a n 0,9      VËy a = 2; M = 24(Mg) lµ phï hîp Bµi to¸n 14: Cho tan hoµn toµn 3.6 gam hçn hîp gåm Fe vµ Mg trong dung dÞch HNO3 2M lo·ng nãng thu ®-îc dung dÞch D, 0.04 mol khÝ NO vµ 0.01 mol N2O . Cho dung dÞch D t¸c dông víi NaOH lÊy d-, läc vµ nung kÕt tña ®Õn khèi l-îng kh«ng ®æi thu ®-îc m gam chÊt r¾n. 1. Gi¸ trÞ m lµ A. 2.6 gam B. 3.6 gam C. 5.2 gam D. 7.8 gam. 2. ThÓ tÝch HNO3 ®· ph¶n øng lµ: A. 0.5 lÝt B. 0.24 lÝt C. 0.26 lÝt D. 0.13 lÝt. Bµi gi¶i: a) HNO3 lµ chÊt oxi ho¸: N+5 + 3e  NO 0,12 0,04 mol 2N+5 + 8e  2N+1 (N2O) 0,08 0,02 0,01mol ne nhËn = 0,12 + 0,08 = 0,2mol . - Mg vµ Fe lµ chÊt khö. Gäi x, y lµ sè mol Mg vµ Fe trong hçn hîp Mg - 2e  Mg3+ x 2x mol Fe - 3e  Fe3+ y 3y mol ne nh-êng = 2x + 3y Ta cã hÖ ph-¬ng tr×nh: 2 3 x 0,01molMg 0,01molMgO24x 56y 3,6 y 0,06molFe 0,03molFe O2x 3y 0,2           2 3MgO Fe Om m m 0,01.40 0,03.160 5,2g    
  • 52.
    htpp://megabook.vn 52 Ta cãthÓ tÝnh theo c¸ch sau: Ta cã s¬ ®å: Mg  MgO; Fe  Fe2O3. Trong ®ã Mg vµ Fe lµ chÊt khö, oxi lµ chÊt oxi ho¸, sè mol e nh©n vÉn lµ 0,2mol: O + 2e  O2- 0,1 0,2 m = mMg, Fe + mO = 3,6 + 16. 0,1 = 5,2gam  C ®óng b) Theo ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè N ta cã: 3 3 2N(HNO ) N(NO ) N(NO) N(N O)n n n n   Hay 3 3 2 3 3 2HNO Mg(NO ) Fe(NO ) NO N On 2n 3n n 2n    2.0,01 3.0,06 0,04 2.0,01 0,26     3HNO 0,26 V 0,13 2   lÝt  D ®óng Bµi to¸n 15: Cho luång khÝ CO qua m gam bét Fe2O3 nung nãng thu ®-îc 14 gam hçn hîp X gåm 4 chÊt r¾n . Cho hçn hîp X hßa tan hoµn toµn b»ng HNO3 d-, thu ®-îc 2.24 lÝt khÝ NO (đktc) lµ s¶n phÈm khö duy nhÊt. Gi¸ trÞ m lµ: A. 16.4 gam. B. 14.6 gam. C. 8.2 gam D. 20.5 gam. Bµi gi¶i: CO lµ chÊt khö (ta coi Fe2O3 kh«ng tham gia vµo ph¶n øng oxi ho¸ khö) moxi(trong oxit) = m - 14g. nCO = nO(oxit) = m 14 16  C+2 + 2e  C+4 m 14 16  m 14 8  - HNO3 lµ chÊt oxi ho¸: N+5 + 3e  N+2 0,3 0,1mol Ta cã: m 14 0,3 m 16,4g 8      A ®óng Bµi to¸n 16: Cho tan hoµn toµn 58 gam hçn hîp A gåm Fe, Cu, Ag trong dung dÞch HNO3 2M lo·ng nãng thu ®-îc dung dich B vµ 0.15 mol khÝ NO vµ 0.05 mol N2O . C« c¹n dung dich B khèi l-îng muèi khan thu ®-îc lµ: A. 120.4 gam B. 89.8 gam C. 116.9 gam D. 110,7 gam Bµi gi¶i: NÕu chØ dïng ph-¬ng ph¸p b¶o toµn e th«ng th-êng, ta còng chØ lËp ®-îc 2 ph-¬ng tr×nh 3 Èn sè vµ sÏ gÆp khã kh¨n trong viÖc gi¶i. §Ó tÝnh khèi l-îng muèi 3NO trong bµi to¸n trªn ta cã c«ng thøc 3NO n  (trong muèi) = a. nX.
  • 53.
    htpp://megabook.vn 53 Trong ®ãa lµ sè e mµ N+5 nhËn ®Ó t¹o thµnh Y Nh- vËy: mmuèi khan = mFe, Cu, Ag + 3NO m  23 NO N ONO n 3.n 8n 3.0,15 8.0,05 0,85mol      mmuèi khan = 58 + 0,95 . 62 = 110,7 gam  D ®óng Bµi to¸n 17: Cho luång khÝ CO qua m gam bét Fe2O3 nung nãng thu ®-îc X gåm 4 chÊt r¾n. chia X thµnh 2 phÇn b»ng nhau. - PhÇn 1 hoµ tan b»ng HNO3 d-, thu ®-îc 0.02 mol khÝ NO vµ 0.03 mol N2O. - PhÇn 2 hoµ tan hoµn toµn trong dung dÞch H2SO4 ®Æc nãng thu ®-îc V lÝt SO2 (®ktc). Gi¸ trÞ V lµ: A. 2.24 lÝt B. 3.36 lÝt C. 4.48 lÝt D. 6.72 lÝt. Bµi gi¶i: HNO3 lµ chÊt «xi hãa: N+5 + 3e  N+2 0,06 0,02mol 2N+5 + 8e  2N+1 (N2O) 0,24 0,06 0,03 ne nhËn = 0,06 + 0,24 = 0,3mol - ChÊt khö ë hai phÇn lµ nh- nhau, do ®ã sè mol eletron H2SO4 nhËn b»ng sè mol eletron HNO3 nhËn. Ta cã 2 6 4 2 SO S 2e S (SO ) V 0,15.22,4 3,36 0,3 0,15        lÝt  B ®óng Bµi to¸n 18: Chia hçn hîp X gåm Al vµ Al2O3 thµnh 2 phÇn b»ng nhau. - PhÇn 1 t¸c dông NaOH d- thu ®-îc 0.3 mol khÝ. - PhÇn 2 tan hoµn toµn trong dung dÞch HNO3 thu ®-îc 0.075 mol khÝ Y duy nhÊt. Y lµ: A. NO2 B. NO C. N2O D. N2 Bµi gi¶i: Trong X chØ cã Al cã tÝnh khö: 2H2O + 2e  H2 + 2OH- 0,6 0,3 Khi t¸c dông víi HNO3, chÊt oxi ho¸ lµ HNO3 N+5 + ne  Y 0,075n….0,075mol ta cã: 0,075n = 0,6 Víi n lµ sè e mµ N+5 nhËn ®Ó t¹o thµnh Y  n = 8. VËy Y lµ N2O  C ®óng
  • 54.
    htpp://megabook.vn 54 Bµi to¸n19: Cho tan hoµn toµn 7.2 gam FexOy trong HNO3 thu ®-îc 0.1 mol NO2 . C«ng thøc ph©n tö cña «xit lµ: A. FeO, B. Fe2O3 C. Fe3O4 D. kÕt qu¶ kh¸c. Bµi gi¶i: N+5 + 1e  N+4 …..(NO2) , FexOy lµ chÊt khö 0,1 0,1 0,1 2y 3x 2y 7,2 x.Fe x. 3 e x.Fe (3x 2y) 0,1 x 56x 16y             7,2 7,2 (3x 2y) 16x 16y x y 56x 16y 56x 16y            FeO  A ®óng Bµi to¸n 20: Hoµ tan hoµn toµn 19.2 gam kim lo¹i M trong dung dÞch HNO3 d- thu ®-îc 8.96 lÝt (®ktc) hçn hîp khÝ NO2 vµ NO cã tØ lÖ vÒ thÓ tÝch 3:1. 1. Kim lo¹i M lµ: A. Al B. Cu. C. Mg D. Fe. 2. Khèi l-îng HNO3 ®· tham gia ph¶n øng lµ. A. 44.1 gam B. 25.2 gam C. 63 gam D. kÕt qu¶ kh¸c. Bµi gi¶i: 2 h 8,96 n 0,4mol 22,4  khÝ v× 2 2NO NO NO NO V n3 3 V 1 n 1     2NO 3 n .0,4 0,3mol 4    nNO = 0,1mol ChÊt khö M: M - ne  Mn+ (1) 19,2 M 19,2 M .n ChÊt oxi ho¸: 3 2 2 3 2 NO 1e 2H NO H O (2) 0,3 0,3 0,6 0,3 NO 3e 4H NO 2H O (3) 0,1 0,3 0,4 0,1 0,2             ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn e: ne nhËn = ne nh-êng  19,2 .n 0,6 M 
  • 55.
    htpp://megabook.vn 55 a)  19,2 M.n 32n M 64(n 2) 0,6       Cu  B ®óng b) 3HNO H n n 0,6 0,4 1     3HNOm 1.63 63mol   C ®óng Chó ý: + NÕu (2) vµ (3) c©n b»ng ph-¬ng tr×nh b¸n oxi ho¸ khö: 3HNO H n n 0,4mol   3HNOm 63.0,4 25,2gam  B sai + NÕu (2) c©n b»ng vµ (3) kh«ng c©n b»ng ph-¬ng tr×nh b¸n oxi ho¸ khö: 3HNO H n n 0,7mol   3HNOm 63.0,7 44,1mol   A sai + NÕu (3) c©nb»ng mµ (2) kh«ng c©n b»ng: 3HNO H n n 0,7mol   A sai Bµi to¸n 21: Hoµ tan hoµn toµn 11,2g Fe trong dung dÞch HNO3 d-, thu ®-îc A vµ 6,72 lÝt hçn hîp khÝ X gåm NO vµ mét khÝ X víi tØ lÖ thÓ tÝch lµ 1: 1. KhÝ X cã c«ng thøc lµ: A: NO2 B: N2 C: N2O D: N2O3 Bµi gi¶i: 2 Feh 6,72 11,2 n 0,3mol n 0,2mol 22,4 56     khÝ - Qu¸ tr×nh oxi ho¸: Fe - 3e  Fe3+ (1) 0,2 0,6 0,2 - Qu¸ tr×nh khö: 3 2NO 3e 4H H O NO 0,15 0,45 0,6 0,15      2 (2) 3 x y 5x 2y 0,15 .0,15 x xNO (5x 2y)e N O      (3) ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn e: 5x 2y 0,6 0,45 .0,15 x     2 x 1 NO y 2    A ®óng Bµi to¸n 22: Mét hçn hîp 3 kim lo¹i gåm Al , Fe, Mg cã khèi l-îng 26.1 gam ®-îc chia lµm 3 phÇn b»ng nhau. - PhÇn 1 cho tan hÕt trong dung dÞch HCl thÊy tho¸t ra 13.44 lÝt khÝ. - PhÇn 2 cho t¸c dông víi dung dÞch NaOH d- thu ®-îc 3.36 lÝt khÝ - PhÇn 3 cho t¸c dung dÞch CuSO4 d- , läc lÊy toµn bé chÊt r¾n thu ®-îc sau ph¶n øng ®em hoµ tan trong dung dÞch HNO3 d- th× thu ®-îc V lÝt khÝ NO2 ( c¸c khÝ ®Òu ®o ®ktc). Gi¸ trÞ V lÝt thu ®-îc lµ: A. 26.88. B. 53.70. C. 13.44 D. 44.8.
  • 56.
    htpp://megabook.vn 56 Bµi gi¶i: 2Al+ 6HCl  AlCl3 + 3H2 Mg + 2HCl  MgCl2 + H2 Fe + 2HCl  FeCl2 + H2 Khèi l-îng mçi phÇn 26,1 m 8,7g 3   Gäi x,y, zlµ sèmol Al,Mg, Fe trong 8,7 gam hçn hîp 27x 24y 56z 8,7 x 0,1 1,5x y z 0,6 y 0,075 1,5 0,15 x 0,075                  trong 34,7 g hçn hîp nAl = 0,4; nMg = 0,3; nFe = 0,3 2Al + 3CuSO4  Al2(SO4)3 + 3Cu Mg + CuSO4  MgSO4 + Cu Fe + CuSO4  FeSO4 + Cu Cu + 4HNO3  Cu(NO3)2 + 2NO2 + 2H2O - ë P3 khi c¸c kim lo¹i t¸c dông víi dung dÞch CuSO4 t¹o thµnh Cu, l-îng Cu nµy t¸c dông víi HNO3 t¹o ra Cu2+ . Do ®ã: Al, Mg, Fe lµ chÊt khö, nh-êng e. ne nh-êng = 3. 0,1 + 2. 0,075 + 2. 0,075 = 0,6mol - HNO3 lµ chÊt oxi ho¸, nhËn e: N+5 + 1e  N+4 (NO2)  a = 0,6 a a 2 2NO NOn 0,6mol V 0,6.22,4 13,44l    it  C ®óng Bµi to¸n 23: Chia hçn hîp X gåm Al, Al2O3, ZnO thµnh 2 phÇn b»ng nhau. – PhÇn 1 cho t¸c dông dung dịch NaOH d- thu ®-îc 0.3 mol khÝ. – PhÇn 2 tan hoµn toµn trong dung dịch HNO3 thu ®-îc 0.075 mol khÝ Y duy nhÊt. KhÝ Y lµ: A. NO2 B. NO C. N2O C. N2 . Bµi gi¶i: Trong X chØ cã Al cã tÝnh khö n-íc bÞ nh«m khö theo ph-¬ng tr×nh 2H2O + 2e  H 2 + 2OH- 0,6 0,3mol Khi t¸c dông víi HNO3, chÊt oxi ho¸ lµ HNO3 N+5 + ne  Y 0,075n 0,075 0,075n = 0,6, n lµ sè e mµ N+5 nhËn ®Ó t¹o thµnh Y. n = 8. VËy Y lµ N2 O  C ®óng
  • 57.
    htpp://megabook.vn 57 Bµi to¸n24: Cho tan hoµn toµn 3.76 gam hçn hîp X ë d¹ng bét gåm: S, FeS vµ FeS2 trong dung dịch HNO3 thu ®-îc 0.48 mol NO2 vµ dung dịch dung dịch D. Cho dung dịch D t¸c dông dung dịch Ba(OH)2 d-, läc vµ nung kÕt tña ®Õn khèi l-îng kh«ng ®æi ®-îc m gam chÊt hçn hîp r¾n. Gi¸ trÞ m gam lµ: A. 11.650 B. 12.815 C. 17,545 D. 19.945. 2 1 2Fe S  t-¬ng ®-¬ng víi Fe2+ . S-2 . S0 , V× vËy cã thÓ coi hçn hîp X gåm hai chÊt S vµ FeS cã sè mol a vµ b ta cã: Sè gam: X = 32a + 88b = 3,76 (I) ChÊt khö: S0 - 6e  S+6 a 6a FeS-2 - 9e  Fe3+ + S+6 b 9b ChÊt oxi ho¸: N+5 + 1e  N+4 (NO2) 0,48 0,48 Ta cã: 6a + 9b = 0,4 8 (II) Tõ (I) vµ (II): a = 0,035 mol S b = 0,03 mol FeS 2 4 4 BaSO S FeSSO n n n n 0,035 0,03 0,065mol      4BaSOm 0,065.233 15,145g  , chÊt r¾n cßn cã Fe2O3. ta cã 2Fe O3m 0,015.160 2,4gam==> m= 15,145+ 2,4=17,545gam (C dung)  IV. bµi tËp t- gi¶i Bµi 1: §Ó 9,94 gam bét s¾t ngoµi kh«ng khÝ mét thêi gian thu ®-îc a gam hçn hîp c¸c chÊt r¾n FeO, Fe2O3, Fe, Fe3O4 . Hoµ tan hoµn toµn hçn hîp ®ã b»ng dung dÞch HNO3 lo·ng thu ®-îc 2,24 lÝt khÝ NO duy nhÊt (®ktc). Gi¸ trÞ a gam lµ: A: 11,8 gam B: 16,2 gam C: 23,2 gam D: 13,6 gam Bµi 2: Hoµ tan hoµn toµn 1,74 gam hçn hîp 3 kim lo¹i Al, Fe, Mg trong dung dÞch HCl thÊy tho¸t ra 1,344 lÝt khÝ, nÕu cho mét l-îng gÊp ®«i hçn hîp trªn t¸c dông víi dung dÞch CuSO4 d-, läc lÊy toµn bé chÊt r¾n thu ®-îc sau ph¶n øng t¸c dông víi dung dÞch HNO3 nãng d-, thu ®-îc V lÝt khÝ NO2 ®ktc. Gi¸ trÞ V lµ: A. 16,128 lit B. 26,88 lÝt C. 5,376 lÝt D. 8,046 lÝt. Bµi 3: Hoµ tan hoµn toµn m gam kim lo¹i Cu vµo dung dÞch HNO3 lo·ng d-, tÊt c¶ khÝ NO thu ®-îc ®em «xi ho¸ thµnh NO2 råi sôc vµo n-íc cã dßng 7,56 lÝt oxi ®Ó chuyÓn hÕt thµnh dung dÞch HNO3 . Gi¸ trÞ m lµ: A. 42,624 B: 43,2 gam C: 38,72 gam D: 38,4 gam Bµi 4: Cho luång khÝ CO qua 16,4 gam bét Fe2O3 nung nãng thu ®-îc m gam hçn hîp X gåm 4 chÊt r¾n gåm FeO, Fe2O3, Fe, Fe3O4 . Cho hçn hîp X hßa tan hoµn toµn b»ng HNO3 d-, thu ®-îc 2.24 lÝt khÝ NO (đktc) lµ s¶n phÈm khö duy nhÊt. Gi¸ trÞ m lµ: A. 3,04 gam. B. 8,0 gam. C. 14,0 gam D. 16,0 gam. Bµi 5: Cho tan hoµn toµn m gam hçn hîp X gåm Fe, Cu, Ag trong dung dÞch HNO3 lo·ng nãng thu ®-îc dung dich Y vµ hçn hîp khÝ gåm: 3,36 lÝt khÝ NO vµ 1,12 lÝt khÝ NO2 (®ktc). C« c¹n dung dich Y khèi l-îng muèi khan thu ®-îc lµ 116 gam. Gi¸ trÞ m gam lµ: A. 48,3 gam B. 58,9 gam C. 78,3 gam D. 23,2 gam. Bµi 6: Cho luång khÝ H2 qua m gam bét Fe2O3 nung nãng thu ®-îc X gåm 4 chÊt r¾n gåm FeO, Fe2O3, Fe, Fe3O4. chia X thµnh 2 phÇn b»ng nhau. - PhÇn 1 hoµ tan b»ng HNO3 d-, thu ®-îc 0.15 mol khÝ NO vµ 0.05 mol N2O.
  • 58.
    htpp://megabook.vn 58 - PhÇn2 hoµ tan hoµn toµn trong dung dÞch H2SO4 ®Æc nãng thu ®-îc V lÝt SO2 (®ktc). Gi¸ trÞ V lµ: A. 4,48 lÝt B. 10,64 lÝt C. 14,56 lÝt D. 12,32 lÝt. Bµi 7: Nung Al trong oxi thu ®-îc chÊt r¾n X. Chia hçn hîp X thµnh 2 phÇn b»ng nhau. - PhÇn 1 t¸c dông NaOH d- thu ®-îc 6,72 lÝt khÝ kh«ng mµu (®ktc). - PhÇn 2 tan hoµn toµn trong dung dÞch HNO3 thu ®-îc V lÝt khÝ N2O duy nhÊt. Vµ dng dÞch muèi. Gi¸ trÞ V lµ: A. 1,68 lÝt B. 1,568 lÝt C. 1,344 lÝt D. 6,72 lÝt. Bµi 8: Chia hçn hîp m gam gåm Al vµ Al2O3 thµnh 2 phÇn b»ng nhau. - PhÇn 1 t¸c dông HNO3 d- thu ®-îc 1,68 lÝt khÝ N2O duy nhÊt (®ktc). - PhÇn 2 tan hoµn toµn trong dung dÞch NaOH thu ®-îc V lÝt khÝ H2 duy nhÊt (®ktc). Gi¸ trÞ cña V lµ: A. 1,568 lÝt B. 6,72 lÝt C. 8,96 lÝt D. 3,36 lÝt. Bµi 9: Cho 3,6 gam mét «xit s¾t tan hoµn toµn trong HNO3 thu ®-îc 1,12 lÝt khÝ mµu n©u duy nhÊt (®ktc) . C«ng thøc ph©n tö cña «xit s¾t lµ: A. FeO, B. Fe2O3 C. Fe3O4 D. kh«ng x¸c. ®Þnh ®-îc. Bµi 10: Hoµ tan hoµn toµn 1,92 gam kim lo¹i M trong dung dÞch HNO3 d- thu ®-îc 896 ml (®ktc) hçn hîp khÝ NO vµ NO2 cã tØ lÖ vÒ thÓ tÝch 1:3, vµ dung dÞch muèi, c« c¹n dung dÞch muèi thu ®-îc khèi l-îng lµ: A. 3,76 gam B. 9,4 gam C. 7,52 gam D. 5,64 gam. Bµi 11: Hoµ tan hoµn toµn m gam Fe trong dung dÞch HNO3 d-, thu ®-îc 6,72 lÝt hçn hîp khÝ X(®ktc) gåm NO vµ NO2 víi tØ lÖ mol lµ 1: 1. Gi¸ trÞ m gam lµ: A: 5,6 g¹m B. 11,2 gam C. 16,8 gam D: 19,6 gam. Bµi 12: Cho 6,4 gam bét Cu t¸c dông víi 400 ml dung dÞch hçn hîp HNO3 0.2 M vµ H2SO4 0.05 M. Sau khi c¸c ph¶n øng xÉy ra hoµn toµn sinh ra V lÝt khÝ NO (®ktc) s¶n phÈm khö duy nhÊt. Gi¸ trÞ V lÝt lµ: A. 1,12 lÝt B. 1,344 lÝt. C. 9,68 lÝt D. 0,672 lÝt. Bµi 13: Hoµ tan 11,2 gam Fe b»ng dung dịch H2SO4 lo·ng thu ®-îc dung dịch X. Dung dịch X ph¶n øng võa ®ñ víi V lÝt dung dịch KMnO4 0,05 M. Gi¸ trÞ V lÝt lµ: A. 0,4 lÝt B. 0,6 lÝt C. 0,8 lÝt D. 0,2 lÝt. Bµi 14. Hoµ tan hoµn toµn m gam hçn hîp Fe vµ Cu ( tØ lÖ mol 1:1) b»ng HNO3 thu ®-îc 5,6 lÝt hçn hîp khÝ X gåm NO vµ NO2 (®ktc) vµ dung dịch Y ( chØ chøa 2 muèi vµ axit d- ). TØ khèi cña X so víi H2 b»ng 19. Gi¸ trÞ m gam lµ: A. 12 gam B. 16 gam C. 18 gam D. 22 gam. Bµi 15: Hoµ tan hÕt m gam hçn hîp X gåm FeO, Fe2O3 và Fe3O4 b»ng HNO3 thu ®-îc 2.24 lÝt khÝ mµu n©u duy nhÊt (đktc). C« c¹n dung dÞch sau ph¶n øng ®-îc 96.8 gam muèi khan. Gi¸ trÞ m lµ: A. 55.2 gam. B. 31.2 gam. C. 23.2 gam D. 46.4 gam. Bµi 16: Hoµ tan 52.2 gam hh X gåm FeO, Fe2O3 và Fe3O4 b»ng HNO3 ®Æc, nãng thu ®-îc 3.36 lÝt khÝ NO2 (đktc). C« c¹n dd sau ph¶n øng ®-îc m gam muèi khan. Gi¸ trÞ m lµ: A. 36.3 gam. B. 161.535 gam. C. 46.4 gam D. 72.6 gam. Bµi 17: Vµo thÕ kû XVII c¸c nhµ khoa häc ®· lÊy ®-îc mét mÈu s¾t nguyªn chÊt tõ c¸c m¶nh vì cña thiªn th¹ch. Sau khi ®em vÒ phßng thÝ nghiÖm do b¶o qu¶n kh«ng tèt nªn nã bÞ oxi hãa thµnh m gam chÊt r¾n X gåm Fe vµ c¸c «xit cña nã. §Ó x¸c ®Þnh khèi l-îng cña mÈu s¾t th× c¸c nhµ
  • 59.
    htpp://megabook.vn 59 khoa häc®· cho m gam chÊt r¾n X trªn vµo vµo dung dÞch HNO3 lo·ng thu ®-îc khÝ NO duy nhÊt vµ dung dÞch muèi Y, c« c¹n dung dÞch muèi Y c©n nÆng 48,4 gam chÊt r¾n khan. MÈu thiªn th¹ch b»ng s¾t nguyªn chÊt ®ã cã khèi l-îng lµ: A. 11,2gam. B. 5,6 gam C. 16,8 gam D. 8,4 gam Bµi 18: Vµo thÕ kû XIX c¸c nhµ khoa häc ®· lÊy ®-îc mét mÈu s¾t nguyªn chÊt tõ c¸c m¶nh vì cña thiªn th¹ch. Sau khi ®em vÒ phßng thÝ nghiÖm c¸c nhµ khoa häc ®· lÊy 2,8 gam Fe ®Ó trong èng thÝ nghiÖm kh«ng ®Ëy n¾p kÝn nã bÞ «xi hãa thµnh m gam chÊt r¾n X gåm Fe vµ c¸c «xit cña nã. Cho m1 gam chÊt r¾n X trªn vµo vµo dung dÞch HNO3 lo·ng thu ®-îc 896 ml khÝ NO duy nhÊt (®ktc) vµ dung dÞch muèi Y, c« c¹n dung dÞch muèi Y c©n nÆng m2 gam chÊt r¾n khan. 1. gi¸ trÞ cña m2 lµ: A. 72,6 gam B. 12,1 gam. C. 16,8 gam D. 72,6 gam 2. gi¸ trÞ cña m1 lµ: A. 6,2gam. B. 3,04 gam. C. 6,68 gam D. 8,04 gam Bµi 19: mét chiÕc kim b»ng s¾t l©u ngµy bÞ oxi hãa, sau ®ã ng-êi ta c©n ®-îc 8,2 gam s¾t vµ c¸c «xit s¾t cho toµn bé vµo dung dÞch HNO3 ®Æc nãng thu ®-îc 4,48 lÝt khÝ mµu n©u duy nhÊt (®ktc) vµ dung dÞch muèi Y, c« c¹n dung dÞch muèi Y thu ®-îc m gam muèi khan. 1. khèi l-îng chiÕc kim b»ng s¾t lµ: A. 6,86 gam. B. 3,43 gam. C. 2,42 gam D. 6.26 gam 2. gi¸ trÞ cña m gam muèi lµ: A. 29,645 gam. B. 29,5724 gam. C. 31,46 gam D. 29,04 gam Bµi 20: C¸c nhµ khoa häc ®· lÊy m1 gam mét m¶nh vì thiªn thach b»ng s¾t nguyªn chÊt do b¶o qu¶n kh«ng tèt nªn nã bÞ oxi hãa thµnh m2 gam chÊt r¾n X gåm Fe vµ c¸c «xit cña nã. §Ó x¸c ®Þnh khèi l-îng cña mÈu s¾t th× c¸c nhµ khoa häc ®· cho m2 gam chÊt r¾n X trªn vµo vµo dung dÞch HNO3 lo·ng d- thu ®-îc 6,72 lÝt khÝ NO duy nhÊt(®ktc) vµ dung dÞch muèi Y, c« c¹n dung dÞch muèi Y c©n nÆng 121 gam chÊt r¾n khan. 1. gi¸ trÞ cña lµ: m1 A. 28 gam B. 56 gam. C. 84 gam D. 16,8 gam 2. gi¸ trÞ cña m2 lµ: A. 32,8 gam. B. 65,6 gam. C. 42,8 gam D. 58,6 gam Bµi 21: c¸c nhµ th¸m hiÓm ®· t×m thÊy mét chÊt r¾n bÞ gÜ s¾t d-íi ®¹i d-¬ng, sau khi ®-a mÈu gØ s¾t ®Ó x¸c ®Þnh khèi l-îng s¾t tr-íc khi bÞ oxi hãa th× ng-êi ta cho 16 gam gÜ s¾t ®ã vµo vµo dung dÞch HNO3 ®Æc nãng d- thu ®-îc 3,684 lÝt khÝ NO2 duy nhÊt(®ktc) vµ dung dÞch muèi X, c« c¹n dung dÞch muèi X c©n nÆng m gam chÊt r¾n khan. 1. khèi l-îng s¾t ban ®Çu lµ: A. 11,200 gam B. 12,096 gam. C. 11,760 gam D. 12,432 gam 2. gi¸ trÞ cña m2 lµ: A. 52,514 gam. B. 52,272 gam. C. 50,820 gam D. 48,400 gam Bµi 22: cho 12,096 gam Fe nung trong kh«ng khÝ thu ®-îc m1 gam chÊt r¾n X gåm Fe vµ c¸c «xit cña nã. Cho m1 gam chÊt r¾n X trªn vµo vµo dung dÞch H2SO4 ®Æc nãng thu ®-îc 1,792 lÝt khÝ SO2 duy nhÊt (®ktc) vµ dung dÞch muèi Y, c« c¹n dung dÞch muèi Y c©n nÆng m2 gam chÊt r¾n khan. 1. gi¸ trÞ cña m1 lµ: A. 14 gam B. 16 gam. C. 18 gam D. 22,6 gam 2. gi¸ trÞ cña m2 lµ: A. 43,6 gam. B. 43,2 gam. C. 42,0 gam D. 46,8 gam Bµi 23: Sau khi khai th¸c quÆng b«xit nh«m cã lÉn c¸c t¹p chÊt: SiO2, Fe, c¸c oxit cña Fe. §Ó lo¹i bá t¹p chÊt ng-êi ta cho quÆng vµo dung dÞch NaOH ®Æc nãng d- thu ®-îc dung dÞch X vµ m
  • 60.
    htpp://megabook.vn 60 gam chÊtr¾n kh«ng tan Y. ®Ó x¸c ®Þnh m gam chÊt r¾n kh«ng tan chiÕm bao nhiªu phÇn tr¨m quÆng ta cho m gam chÊt r¾n ®ã vµo dung dÞch HNO3 lo·ng d- thu ®-îc 6,72 lÝt khÝ NO duy nhÊt(®ktc) vµ dung dÞch muèi Y, c« c¹n dung dÞch muèi Y c©n nÆng 121 gam chÊt r¾n khan. Gi¸ trÞ cña lµ m1 A. 32,8 gam B. 34,6 gam. C. 42,6 gam D. 36,8 gam Bµi 24: Hßa tan hoµn toµn mét «xit s¾t FexOy b»ng dung dÞch H2SO4 ®Æc nãng thu ®-îc 2,24 lÝt khÝ SO2 duy nhÊt (®ktc) vµ dung dÞch muèi Y, c« c¹n dung dÞch muèi Y c©n nÆng 120 gam chÊt r¾n khan. C«ng thøc ph©n tö cña «xit s¾t lµ: A. FeO B. Fe2O3 C. Fe3O4 D.Kh«ng x¸c ®Þnh ®-îc Bµi 25: Nung y mol Fe trong kh«ng khÝ mét thêi gian thu ®-îc 16,08 gam hçn hîp A gåm 4 chÊt r¾n gåm Fe vµ c¸c «xit s¾t. hßa tan hÕt l-îng hçn hîp A trªn b»ng dung dÞch HNO3 lo·ng d- thu ®-îc 672 ml khÝ NO duy nhÊt(®ktc) vµ dung dÞch muèi. Gi¸ trÞ cña lµ y: A. 0.21 mol B. 0,232 mol. C. 0,426 mol D. 36,8 mol Bµi 26: Hßa tan m gam hçn hîp A 4 chÊt r¾n gåm Fe vµ c¸c «xit s¾t b»ng dung dÞch HNO3 d- thu ®-îc 4,48 lit khÝ NO2 duy nhÊt(®ktc) vµ 145,2 gam muèi khan. Gi¸ trÞ cña lµ m gam: A. 44 gam B. 46,4 gam. C. 58 gam D. 22 gam Bµi 27:. Chia m gam hçn hîp 2 kim lo¹i A, B cã hãa trÞ kh«ng ®æi thµnh 2 phÇn b»ng nhau : - PhÇn 1 tan hÕt trong dung dÞch HCl, t¹o ra 1,792 lÝt H2 (®ktc). - PhÇn 2 nung trong oxi thu ®− îc 2,84 g hçn hîp oxit. Gi¸ trÞ cña m lµ A. 1,56 gam B. 2,64 gam C. 3,12 gam D. 4,68 gam Bµi 28: Mét hçn hîp gåm 3 kim lo¹i Al, Fe, Mg cã khèi l− îng 26,1 gam ®− îc chia lµm 3 phÇn ®Òu nhau. - PhÇn 1, cho tan hÕt trong dung dÞch HCl thÊy tho¸t ra 13,44 lÝt khÝ. - PhÇn 2, cho t¸c dông víi dung dÞch NaOH d− thu ®− îc 3,36 lÝt khÝ. - PhÇn 3, cho t¸c dông víi dung dÞch CuSO4 d− , läc lÊy toµn bé chÊt r¾n thu ®− îc sau ph¶n øng ®em hoµ tan trong dung dÞch HNO3 nãng d− th× thu ®− îc V lÝt khÝ NO2. C¸c khÝ ®Òu ®− îc ®o ë ®iÒu kiÖn tiªu chuÈn. ThÓ tÝch khÝ NO2 thu ®− îc lµ: A. 26,88 lÝt B. 53,70 lÝt C. 13,44 lÝt D. 44,8 lÝt Bµi 29: Cho tan hoµn toµn 3,76 gam hçn hîp X ë d¹ng bét gåm S, FeS vµ FeS2 trong dung dÞch HNO3 thu ®− îc 0,48 mol NO2 vµ dung dÞch D. Cho dung dÞch D t¸c dông víi dung dÞch Ba(OH)2 d− , läc vµ nung kÕt tña ®Õn khèi l− îng kh«ng ®æi, ®− îc m gam hçn hîp r¾n. Gi¸ trÞ cña m lµ: A. 11,650 gam B. 12,815 gam C. 13,980 gam D. 15,145 gam Bµi 30: Hßa tan m gam Al vµo l-¬ng d- dung dÞch hçn hîp NaOH vµ NaNO3 thÊy xuÊt hiÖn 6,72 lÝt (®ktc) hçn hîp khÝ NH3 vµ H2 víi sè mol b»ng nhau. Gi¸ trÞ cña m gam lµ: A. 10,8 gam B. 16,2 gam C. 13,5 gam D. 12,15 gam
  • 61.
    htpp://megabook.vn 61 BÍ QUYẾT5: ph-¬ng ph¸p b¶o toµn nguyªn tè I. c¬ së lý thuyÕt Dùa vµo ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè (BTNT) "Trong c¸c ph¶n øng ho¸ häc th«ng th-êng th× c¸c nguyªn tè lu«n ®-îc b¶o toµn". NghÜa lµ: "Tæng sè mol nguyªn tö cña mét nguyªn tè M bÊt kú nµo ®ã th× tr-íc vµ sau ph¶n øng lu«n b»ng nhau". Th-êng sö dông cho viÖc tÝnh to¸n mét kim lo¹i, mét phi kim, mét chÊt,…trong nhiÒu chÊt, cÇn ph¶i viÕt ph-¬ng tr×nh ph¶n øng nhiÒu …th× ph¶i nghÜ ®Õn ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè. II. Bµi to¸n ¸p dông: Bµi to¸n 1: (TrÝch ®Ò tuyÓn sinh §H- C§ Khèi A 2008). Cho hçn hîp 2,7 gam nh«m vµ 5,6 gam s¾t vµo 550 ml dung dÞch AgNO3 1M. Sau khi ph¶n øng xÉy ra hoµn toµn th× ®-îc m gam chÊt r¾n( biÕt Fe3+ /Fe2+ ®øng tr-íc Ag+ /Ag). Gi¸ trÞ m gam lµ: A. 59,4 gam B. 64,8 gam C. 32,4 gam D. 54,0 gam Bµi gi¶i: Ph¶n øng x¶y ra hoµn toµn, nªn: AgNO3  Ag + NO3 - ¸p dông §LBT nguyªn tè b¹c: 0,55 0,55mol 3Ag AgNO AgAg n n n 0,55mol; m 0,55.108 59,4g      A ®óng Chó ý: - NÕu ph¶n øng kh«ng hoµn toµn hoÆc AgNO3 ph¶n øng ®ang cßn d- th× kh«ng ¸p dông ®-îc §LBT nguyªn tè - NÕu Al FeAg n 3n 2n 0,5mol     mAg = 0,5 . 108 = 54,0g  D sai Bµi to¸n 2: (TrÝch ®Ò tuyÓn sinh §H- C§ Khèi B 2008). Nung mét hçn hîp r¾n gåm a mol FeCO3 vµ b mol FeS2 trong b×nh kÝn chøa kh«ng khÝ d-, sau khi c¸c ph¶n øng xÉy ra hoµn toµn, ®-a b×nh vÒ nhiÖt ®é ban ®Çu th× ®-îc chÊt r¾n duy nhÊt lµ Fe2O3 vµ hçn hîp khÝ. BiÕt ¸p suÊt tr-íc vµ sau ph¶n øng ®Òu b»ng nhau. Mèi liªn hÖ gi÷a vµ b lµ: ( biÕt sau c¸c ph¶n øng l-u huúnh cã sè «xi hãa +4, thÓ tÝch c¸c chÊt r¾n kh«ng ®¸ng kÓ) A. a=0,05b B. a=b C. a=4b D. a=2b Bµi gi¶i: 3 2 3 a a / 2 2 2 3 b b/ 2 2FeCO Fe O 2FeS Fe O         ¸p dông §LBT nguyªn tè s¾t a b 2 2   a = b  B ®óng Chó ý: + NÕu ¸p dông §LBT e : 2 3 1 4 Fe Fe 1e (a b) (a b) S S 5e b 5b                 a +b =5b a = 4b C sai (do ch-a biÕt sè mol (oxi) Bµi to¸n 3: Hỗn hợp chất rắn A gồm 16 gam Fe2O3 và 23.2 gam Fe3O4. Hoà tan hoà n toà n A bằng dung dịch HCl d- thu ®-îc dd B. Cho NaOH dư và o B, thu được kết tủa C. Lọc lấy kết
  • 62.
    htpp://megabook.vn 62 tủa, rữasạch rồi đem nung trong kh«ng khÝ đến khối lượng kh«ng đổi thu được m gam chất rắn D. Gi¸ trÞ m lµ: A. 80 gam. B. 32.8 gam. C. 40 gam D. 16 gam. Bµi gi¶i: 2 3 3 2 3 4 2 3 2 2 2 2 3 3 2 2 2 3 3 2 3 2 Fe O 6HCl 2FeCl 3H O Fe O 8HCl FeCl 2FeCl 4H O HCl NaOH NaCl H O FeCl 2NaOH Fe(OH) 2NaCl FeCl 3NaOH Fe(OH) 3NaCl 4Fe(OH) 2H O O 4Fe(OH) 2Fe(OH) Fe O 3H O                              2 3 3 4 Fe O Fe O 16 n 0,1mol 160 23,2 n 0,1mol 232     ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè ®èi víi s¾t ta cã: nFe (trong D) = 0,1 . 2 + 0,1 . 3 = 0,5 mol  D 0,5 n 0,25mol 2    mD = 0,25 x 160 = 40 gam  C ®óng Chó ý: + NÕu mD = 0,5 . 160 = 80 gam  A sai + NÕu mD = 0,1 . 112 + 0,1 . 168 + 0,1 . 48 = 32,8 gam  B sai + NÕu mD = 0,1 . 160 = 16 gam  D sai Bµi to¸n 4: Sôc khÝ clo vµo dung dÞch NaBr vµ NaI ®Õn ph¶n øng hoµn toµn ta thu ®-îc 1,17 gam NaCl. X¸c ®Þnh sè mol hçn hîp NaBr vµ NaI cã trong dung dÞch ban ®Çu. A. 0.01 mol. B. 0.02 mol C. 0.04 mol D. 0.03 mol. Bµi gi¶i: - Ph-¬ng tr×nh ph¶n øng: Cl2 + 2NaBr  2NaCl + Br2 Cl2 + 2NaI  2NaCl + I2 - ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè ta cã: NaBr NaI NaCl 1,17 n n n 0,02mol 58,5      C©u B ®óng Chó ý: - NÕu NaBr NaI NaCl 1,17 n n 2n 2. 0,04mol 58,5      C sai - NÕu NaCl NaBr NaI n 1 1,17 n n . 0,01mol 2 2 58,5      A sai Bµi to¸n 5: Hoµ tan hÕt m gam hçn hîp gåm FeO, Fe2O3 và Fe3O4 b»ng HNO3 ®Æc, nãng thu ®-îc 4.48 lÝt khÝ NO2 (đktc). C« c¹n dung dÞch sau ph¶n øng ®-îc 145.2 gam muèi khan. Gi¸ trÞ m lµ: A. 23.2 gam. B. 46.4 gam. C. 64.2 gam D. 26.4 gam. Bµi gi¶i: §Æt a, b, c lµ sè mol cña FeO, Fe2O3, Fe3O4
  • 63.
    htpp://megabook.vn 63 5 4 23 2N 1e N (NO ) Fe 1e Fe 4,48 0,2 0,2mola c (a c)mol 22,4                      a + c = 0,2 mol: muèi Fe(NO3)3 cã sè mol lµ: 3 3 2 3Fe(NO ) FeO Fe O 3 4n n 2n 3Fe O a 2b 3c (a c) 2(b c)          + Theo ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè s¾t: 3 3Fe(NO ) 145,2 n 0,6mol 242   (a + c) + 2 (b + c) = 0,6  0,6 0,2 b c 0,2mol 2      3 4FeO Fe O FeOm m m m 72a 160b 232c      = 72(a + c) + 160 (b + c) = 72.0,2 + 160 . 0,2 = 46,4g  B ®óng Bµi to¸n 6: . Hòa tan hoàn toàn hỗn hợp gồm 6 gam FeS2 và x gam Cu2S và o HNO3 vừa đủ thu được dung dịch Y (Y chỉ chứa muối sunfat) và khÝ duy nhất NO2. Gi¸ trÞ x lµ. A.`8 gam B. 2 gam C. Kh«ng x¸c ®Þnh ®-îc D. 4 gam Bµi gi¶i: Do Y chØ chøa muèi sunph¸t nªn ta cã s¬ ®å: 2 4 2 2 4 3 Cu S 2CuSO (1) x 2x 160 160 2FeS Fe (SO ) (2) 0,05mol 0,025mol          2 2 Cu S FeS x n mol 160 6 n 0,05mol 120    ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè ®èi víi l-u huúnh ta cã: x 2.x 0,05.2 3.0.025 160 160     x = 0,025 .160 = 4 gam  D ®óng Chó ý: - NÕu (2) 2 2 4 3 x 2x FeS Fe (SO ) 0,05.2 3.0,05 160 160 0,05 0,05        kh«ng x¸c ®Þnh ®-îc  C sai - Ta cã thÓ thay c¸c gi¸ trÞ x gam vµ 6g FeS2 b»ng mét gi¸ trÞ bÊt kú kh¸c (cã thÓ sè mol , g,…) - KhÝ tho¸t ra kh«ng nhÊt thiÕt lµ NO2, cã thÓ NO, N2O, N2…vµ cã thÓ hçn hîp khÝ cña Nit¬ mµ kh«ng lµm ¶nh h-ëng ®Õn kÕt qu¶ cña bµi to¸n. Bµi to¸n 7: ĐÓ khử hoà n toà n 3,04 gam hỗn hợp X gồm FeO, Fe3O4, Fe2O3, cần 0,05 mol H2. MÆt kh¸c hoà tan hoà n toà n 3,04 gam X trong dung dÞch H2SO4 đặc thu được V ml SO2 (đktc). Gi¸ trị V là : A.112 ml B. 224 ml C. 336 ml D. 448 ml. Bµi gi¶i: Gäi x, y z lµ sè mol cña FeO, Fe3O4 , Fe2O3 : B¶n chÊt cña qu¸ tr×nh khö trªn lµ H2 sÏ lÊy O trong oxÝt ®Ó t¹o thµnh n-íc theo s¬ ®å:
  • 64.
    htpp://megabook.vn 64 O (trongoxÝt) + H2  H2O 0,05 0,05 0,05 ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè ®èi víi oxi ta cã: x + 4y + 3z = 0,05 (1) ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè ®èi víi s¾t ta cã: 3,04 16.0,05 x 3y 2z 0,04mol 56      (2) LÊy (1) - (2) ta cã: y + z = 0,01, Tõ ®ã ta thÕ vµo (1) hoÆc (2)  x + y = 0,02 Trong c¸c oxit s¾t th× chØ cã FeO, Fe3O4 ph¶n øng víi H2SO4 ®Æc SO2 2FeO + 4 H2SO4  Fe2(SO4)3 + SO2 + 4 H2O (3) x x/2 2Fe3O4 + 10 H2SO4  3Fe2(SO4)3 + SO2 + 10 H2O (4) y y/2 Tõ (3) vµ (4) ta suy ra: 2SO x y 0,02 n 0,01mol 2 2      2SOV 0,01.22,4 0,224l 224ml    B ®óng Chó ý: NÕu kh«ng c©n b»ng (3) vµ (4)  2SOn x y 0,02    V = 448ml  D sai Bµi to¸n 8 : Cho 7.68 gam hỗn hợp X gồm FeO, Fe3O4, Fe2O3 vµo 260 ml dung dÞch HCl 1M võ ®ñ ta thu ®-îc dung dịch Y. Cho dung dÞch NaOH d- vµo dung dịch Y thu ®-îc kÕt tña Z. §em nung Z trong khång khÝ ®Õn khèi l-îng kh«ng ®æi th× thu ®-îc m gam chÊt r¾n G. Gi¸ trÞ m lµ. A. 18 gam B. 8 gam. C. 32 gam D. kÕt qu¶ kh¸c. Bµi gi¶i: Khi cho hçn hîp gåm FeO, Fe2O3, Fe3O4 t¸c dông víi HCl th× b¶n chÊt 2H+ + O2-  H2O 0,26 0,13 0,13  mO = 0,13 . 16 = 2,08 gam ,mFe (trong oxÝt) = 7,68 - 16. 0,13 = 5,6 gam  Fe 5,6 n 0,1mol 56   S¶n phÈm cuèi cïng cña qu¸ tr×nh trªn lµ: Fe2O3 2 3 2 2 3 2 3 3 4 3 3 FeO Fe O FeCl Fe(OH) Fe(OH) Fe O Fe O FeCl Fe(OH)               2 3 2 3Fe O Fe O 0,1 n 0,05mol m 0,05.160 8gam 2       B ®óng Chó ý: - NÕu 2 3 2 3Fe O Fe On 0,1mol m 16gam    A sai - NÕu 2 3 2 3Fe O Fe On 0,2mol m 32gam    C sai
  • 65.
    htpp://megabook.vn 65 - NÕumO = 0,13 . 32 = 4,16  Fe 7,68 32.0,13 n 0,06 56    …lÏ , kÕt qu¶ kh¸c Bµi to¸n 9: Cho 4,16 gam Cu t¸c dụng với 120 ml HNO3 a M thu được 2,464 lÝt khÝ hỗn hợp 2 khÝ NO và NO2. Gi¸ trÞ nồng độ mol a M là: (BiÕt c¸c khÝ ®o ë ®ktc). A.1.46 M B. 1.8765 M C. 2 M D. 3 M. Bµi gi¶i: - ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè ®èi víi nit¬ ta cã: 3 23 N(HNO ) N(NO NO)N(NO ) n n n   23 Cu N(NO NO)N(NO ) 4,16 2,464 n 2n 2. 0,13mol,n 0,11mol 64 22,4       3 23 N(HNO ) (NO NO)N(NO ) n n n 0,13 0,11 0,24mol       Nång ®é HNO3: 3M(HNO ) 0,24 a C 2M 0,12     C ®óng Chó ý: + NÕu 3 CuN(NO ) n n 0,065mol   3N(HNO ) 0,175 n 0,065 0,11 0,175mol a 1,46 0,12         A sai + NÕu 3 CuN(NO ) 1 0,065 n n 0,0325mol a 1,1875 Bsai 2 2        + NÕu cho biÕt hçn hîp trªn (NO vµ NO2) cã tØ khèi so víi mét chÊt nµo ®ã th× ta cã thÓ ¸p dông gi¶i bµi nµy b»ng ph-¬ng ph¸p b¶o toµn e. Bµi to¸n 10: Hoà tan hoà n toà n hỗn hợp gåm 11.2 gam Fe vµ 16 gam Fe2O3 và o HNO3 lo¶ng dư th× thu được dung dịch A. Cho A t¸c dụng với NaOH rồi lọc kết tủa nung trong kh«ng khÝ đến khối lượng kh«ng đổi th× thu được m gam chất rắn. Gi¸ trị m là : A. 16 gam B. 32 gam C. 64g D. kÕt qu¶ kh¸c. Bµi gi¶i: ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè Fe ta cã: nFe = 0,2 + 0,1 .2 = 0,4mol  2 3 2 3Fe O Fe Fe O 1 0,4 n n 0,2mol m 0,2.160 32gam 2 2        B ®óng Bµi to¸n 11: Đốt ch¸y hoà n toà n 0,1 mol mỗi chất FeS2 và CuS trong kh«ng khÝ rồi cho s¶n phẩn ch¸y t¸c dụng vừa đủ V ml dung dịch KMnO4 1M. Gi¸ trị V (ml) là: A. 120 ml B.160 ml C. 80 ml D. 300 ml. Bµi gi¶i: ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè S ta cã: 2 2SO FeS CuSn 2n n 0,1.2 0,1 0,3mol    
  • 66.
    htpp://megabook.vn 66 Ta cãph-¬ng tr×nh lµm mÊt mµu thuèc tÝm: 5SO2 + 2 KMnO4 + 2H2O  2MnSO4 + K2SO4 + 2 H2SO4 0,3 0,12mol  0,12V 0,12 120ml 1     A ®óng Chó ý: + NÕu 2 2SO FeS CuSn n n 0,2mol    V = 0,08lÝt = 80ml  C sai + NÕu kh«ng c©n b»ng: 4 2KMnO SOn n 0,3mol 300ml    D sai Bµi to¸n 12: Hoà tan 11.2 gam hỗn hợp X gåm Al và Fe trong HCl dư th× thu được hçn hîp dung dịch muèi Y1 vµ khÝ Y2 . Cho dung dịch Y1 t¸c dụng với NaOH dư, lọc kết tủa rồi nung trong kh«ng khÝ đến khối lượng kh«ng đổi th× thu được 8 gam chất rắn Z. Thµnh phÇn % Fe trong hỗn hợp đầu là: A. 58,03 % B. 26.75 % C. 75.25 % D. 50.00 %. Bµi gi¶i: S¶n phÈm cña qu¸ tr×nh nung lµ: 3 3 2 3 FeCl Fe(OH)HCl NaOHFe 2 2 Al AlCl Al(OH)3tan Fe(OH) Fe O     2 3Fe O 8 n 0,05mol 160   . ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè Fe ta cã: 2 3Fe Fe On 2n 0,05.2 0,1mol    mFe = 0,1.56 = 5,6gam,  %Fe =50,00%  D ®óng Bµi to¸n 13: Thæi từ từ rất chậm 2,24 lÝt hỗn hợp khÝ X gồm H2 và CO qua ống sứ đựng 24gam hỗn hợp gồm (Al2O3, CuO, Fe2O3, Fe3O4) ở nhiệt độ cao th× thu được m gam 2 kim lo¹i vµ mét oxit duy nhÊt trong ống sứ. Gi¸ trÞ m lµ: A. 22.40g B. 20.80g C. 17.60g D. 24.20g. Bµi gi¶i: B¶n chÊt cña qu¸ tr×nh trªn lµ: H2 vµ CO lÊy oxi trong oxÝt (oxit) 2 2 (oxit) 2 CO O CO (1) H O H O (2)        Theo (1) vµ (2) nO (oxit) = 0,1mol  Khèi l-îng oxi ph¶n øng lµ: mO = 0,1 . 16 = 1,6g  ChÊt r¾n b»ng: 24 - 1,6 = 22,4 gam  A ®óng Chó ý: + NÕu nO = 0,2mol  chÊt r¾n: 24 - 0,2 . 1,6 =20,8 gam  B sai + NÕu nO = 0,2mol  chÊt r¾n: 24 - 0,2 . 32 = 17,6 gam  C sai OxÝt Al2O3 rÊt bÒn nªn C, H2, CO kh«ng khö Al2O3  Al Bµi to¸n 14: Cho 4.04 gam hh X gåm 3 kim lo¹i Fe, Cu, Al ë d¹ng bét t¸c dông hoµn toµn víi oxi thu ®-îc hçn hîp Y gåm c¸c oxit cã khèi l-îng 5.96 gam. ThÓ tÝch dung dÞch HCl 2 M võa ®ñ ®Ó ph¶n øng hÕt víi hçn hîp Y lµ: A. 60 ml B. 120 ml C. 224 ml D. 30 ml. Bµi gi¶i:
  • 67.
    htpp://megabook.vn 67 ¸p dông®Þnh luËt b¶o toµn khèi l-îng: mO (oxit) = 5,96 - 4,04 = 1,92 gam 2 2 O 2H O H O1,92 n 0,12mol: 16 0,24 0,12           VHCl = 0,24 = 0,12 2 lÝt = 120ml  B ®óng Chó ý: - NÕu 2O 1,92 n 0,06mol 32    VHCl = 60ml  A sai - NÕu 2O 1,92 n 0,06mol 32    2HCl H O n n n    V = 30ml  D sai - NÕu thÊy m1 gam hçn hîp c¸c KL + O2  m2 oxit KL  nO = ? Th× ph¶i nghÜ ngay ®Õn ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè. III. bµi to¸n tù gi¶i. Bµi 1: Cho m1 gam hçn hîp X gåm 3 kim lo¹i A(ho¸ tri2), B( ho¸ trÞ 3), C(ho¸ trÞ n) ®Òu ë d¹ng bét t¸c dông hoµn toµn víi oxi thu ®-îc hçn hîp Y gåm c¸c oxit cã khèi l-îng m2 gam. ThÓ tÝch V(lÝl) dung dÞch HCl a M võa ®ñ ®Ó ph¶n øng hÕt víi dung dÞch Y lµ: Gi¸ trÞ V(lÝt) lµ: ( biÕt m2 > m1). A. (m2 - m1) : 32 a B. (m2 - m1) : a C. (m2 - m1) : 16 a D. (m2 - m1) : 8 a. Bµi 2: Hoà tan hoà n toà n hỗn hợp x gam FeS2 và 4 gam Cu2S và o HNO3 vừa đủ thu được dd Y (Y chỉ chứa muối sunfat) và hỗn hợp khÝ NO2 vµ NO víi tØ lÖ 1:3. Gi¸ trÞ x lµ. A. 0.4 gam B. 6 gam C. 8.0 gam D. kÕt qu¶ kh¸c Bµi 3: Hoà tan hoà n toà n hỗn hợp gồm y mol FeS2 và x gam Cu2S và o HNO3 vừa đủ thu được dung dịch X (X chỉ chứa 2 muối sunfat) và khÝ Y duy nhất. BiÓu thøc liªn hÖ gi÷a ®ai l-îng x vµ y lµ: ( BiÕt khÝ Y kh«ng mµu, kh«ng mïi, kh«ng vÞ, kh«ng ch¸y d-íi 10000 C). A.x:y=1:2 B. x:y = 2:1 C. x:y =2:3 D. kÕt qu¶ kh¸c. Bµi 4: Hoµ tan hoà n toà n m gam hỗn hợp X gồm FeO, Fe3O4, Fe2O3, trong axit sunfuric ®Æc nãng thu ®-îc 0.224 lÝt khÝ kh«ng mµu, mïi xèc. MÆt kh¸c cho 1.12 lÝt khÝ H2 th× khö hªt m gam hh X trªn. C¸c khÝ ®o đktc. Gi¸ trị m là : A.2.34 gam B. 3.34 gam C. 3.04 gam D. kÕt qu¶ kh¸c. Bµi 5: ĐÓ khử hoà n toà n 3,04 gam hỗn hợp X gồm FeO, Fe3O4, Fe2O3, cần 1.4 gam CO. MÆt kh¸c hoà tan hoà n toà n 3,04 gam X trong dd H2SO4 đặc thu được V lÝt khÝ kh«ng mµu, mïi xèc (đktc). Gi¸ trị V (lÝt) là : A.3.36 lÝt B. 0.224 lÝt C. 0.448 lÝt D. kÕt qu¶ kh¸c. Bµi 6: Cho m gam hỗn hợp X gồm FeO, Fe3O4, Fe2O3 th× cÇn 100 ml dung dÞch HCl 0.3 M võ ®ñ ta thu ®-îc dung dÞch Y gåm 2 muèi. Cho dung dÞch KOH d- vµo dung dÞch Y thu ®-îc kÕt tña Z. §em nung Z trong khång khÝ ®Õn khèi l-îng kh«ng ®æi th× thu ®-îc 1.6 gam chÊt r¾n G. Gi¸ trÞ m lµ. A. 0.64 gam B. 0.56 gam. C. 3.04 gam D. kÕt qu¶ kh¸c. Bµi 7: (§Ò §H- C§ Khèi A 2008). Cho 2.13 gam hçn hîp X gåm 3 kim lo¹i Mg, Cu, Al ë d¹ng bét t¸c dông hoµn toµn víi oxi thu ®-îc hçn hîp Y gåm c¸c oxit cã khèi l-îng 3.33 gam. ThÓ tÝch dung dÞch HCl 2 M võa ®ñ ®Ó ph¶n øng hÕt víi dung dÞch Y lµ: A. 90 ml B. 57 ml C. 75 ml D. 50 ml.
  • 68.
    htpp://megabook.vn 68 Bµi 8:. Hoà tan hoà n toà n hỗn hợp gåm 0.2 mol Fe vµ x mol Fe2O3 và o HCl dư th× thu được dung dịch X vµ khÝ Y. Cho X t¸c dụng với NaOH rồi lọc kết tủa nung trong kh«ng khÝ đến khối lượng kh«ng đổi th× thu được 32 gam chất rắn. Gi¸ trị x là: A. 0.35 mol B. 0.15 mol C. 0.10 mol D. 0.02 mol. Bµi 9: Cho 8.32 gam Cu t¸c dụng với V ml HNO3 1 M thu được 4.928 lÝt khÝ hỗn hợp 2 khÝ NO và NO2. Gi¸ trÞ V ml là : (BiÕt c¸c khÝ ®o ë ®ktc). A.120 ml B. 240 ml C.360 ml D. 480 ml Bµi 10: Đốt ch¸y hoà n toà n 45.76 gam FeS và 58.2 ZnS trong kh«ng khÝ ta thu ®-îc khÝ Y kh«ng mµu mïi xèc duy nhÊt vµ chÊt r¾n X. Cho khÝ Y t¸c dông võa ®ñ víi V lÝt dung dÞch n-íc br«m ( ®o ë ®ktc). Gi¸ trÞ V lµ: A. 12,228 lÝt B. 22,244 lÝt C. 18,654 lÝt D. 25,088lÝt Bµi 11: §Ó m gam bét s¾t ngoµi kh«ng khÝ mét thêi gian thu ®− îc11,8 gam hçn hîp c¸c chÊt r¾n FeO, Fe3O4, Fe2 O3, Fe. Hßa tan hoµn toµn hçn hîp ®ã b»ng dung dÞch HNO3 lo·ng thu ®− îc 2,24 lÝt khÝ NO duy nhÊt (®ktc). Gi¸ trÞ cña m lµ: A. 9,94 gam B. 9,968 gam C. 11,2 gam D. 8,708 gam Bµi 12: Hßa tan hoµn toµn 17,4 gam hçn hîp 3 kim lo¹i Al, Fe, Mg trong dung dÞch HCl thÊy tho¸t ra 13,44 lÝt khÝ. NÕu cho 34,8 gam hçn hîp trªn t¸c dông víi dung dÞch CuSO4 d− , läc lÊy toµn bé chÊt r¾n thu ®− îc sau ph¶n øng t¸c dông víi dung dÞch HNO3 nãng d− th× thu ®− îc V lÝt khÝ NO2 (®ktc). Gi¸ trÞ V lµ: A. 11,2 lÝt B. 22,4 lÝt C. 53,76 lÝt D. 76,82 lÝt Bµi 13: Hßa tan hoµn toµn 43,2 gam kim lo¹i Cu vµo dung dÞch HNO3 lo·ng, tÊt c¶ khÝ NO thu ®− îc ®em oxi hãa thµnh NO2 råi sôc vµo n− íc cã dßng oxi ®Ó chuyÓn hÕt thµnh HNO3. ThÓ tÝch khÝ oxi ë ®ktc ®· tham gia vµo qu¸ tr×nh trªn lµ; A. 5,04 lÝt B. 7,56 lÝt C. 6,72 lÝt D. 8,96 lÝt Bµi 14: Chia m gam hçn hîp 2 kim lo¹i A, B cã hãa trÞ kh«ng ®æi thµnh 2 phÇn b»ng nhau : - PhÇn 1 tan hÕt trong dung dÞch HCl, t¹o ra 1,792 lÝt H2 (®ktc). - PhÇn 2 nung trong oxi thu ®− îc 2,84 g hçn hîp oxit. Gi¸ trÞ cña m lµ A. 1,56 gam B. 2,64 gam C. 3,12 gam D. 4,68 gam Bµi 15: Chia 44 gam hçn hîp gåm Fe vµ kim lo¹i M cã hãa trÞ duy nhÊt thµnh 2 phÇn b»ng nhau: - PhÇn 1: Tan võa ®ñ trong 2 lÝt dung dÞch HCl thÊy tho¸t ra 14,56 lÝt H2 (®ktc). - PhÇn 2: Tan hoµn toµn trong dung dÞch HNO3 lo·ng nãng thÊy tho¸t ra 11,2 lÝt khÝ NO duy nhÊt (®ktc) 1. Nång ®é mol cña dung dÞch HCl lµ: A. 0,45 M B. 0,25 M C. 0,55 M D. 0,65 M 2. Khèi l− îng hçn hîp muèi clorua khan thu ®− îc khi c« c¹n dung dÞch sau ph¶n øng ë phÇn 1 lµ: A. 65,54 gam B. 54,65 gam C. 55,64 gam D. 68,15 gam 3. % khèi l− îng cña Fe trong hçn hîp ban ®Çu lµ A. 49,01 % B. 47,97 % C. 52,03 % D. 50,91 % 4. Kim lo¹i M lµ: A . Cu B. Zn C. Al D. Mg Bµi 16: Mét hçn hîp gåm 3 kim lo¹i Al, Fe, Mg cã khèi l− îng 26,1 gam ®− îc chia lµm 3 phÇn ®Òu nhau. - PhÇn 1, cho tan hÕt trong dung dÞch HCl thÊy tho¸t ra 13,44 lÝt khÝ. - PhÇn 2, cho t¸c dông víi dung dÞch NaOH d− thu ®− îc 3,36 lÝt khÝ. - PhÇn 3, cho t¸c dông víi dung dÞch CuSO4 d− , läc lÊy toµn bé chÊt r¾n thu
  • 69.
    htpp://megabook.vn 69 ®− îcsau ph¶n øng ®em hoµ tan trong dung dÞch HNO3 nãng d− th× thu ®− îc V lÝt khÝ NO2. C¸c khÝ ®Òu ®− îc ®o ë ®iÒu kiÖn tiªu chuÈn. ThÓ tÝch khÝ NO2 thu ®− îc lµ A. 26,88 lÝt B. 53,70 lÝt C. 13,44 lÝt D. 44,8 lÝt Bµi 17: Cho tan hoµn toµn 3,6 gam hçn hîp gåm Mg vµ Fe trong dung dÞch HNO3 2M, thu ®− îc dung dÞch D, 0,04 mol khÝ NO vµ 0,01 mol N2O. Cho dung dÞch D t¸c dông víi dung dÞch NaOH lÊy d− , läc vµ nung kÕt tña ®Õn khèi l− îng thu ®− îc m gam chÊt r¾n. 1. Gi¸ trÞ cña m lµ: A. 2,6 gam B. 3,6 gam C. 5,2 gam D. 7,8 gam 2. ThÓ tÝch HNO3 ®· ph¶n øng lµ: A. 0,5 lÝt B. 0,24 lÝt C. 0,13 lÝt D. 0,26 lÝt Bµi 18: Cho mét luång khÝ CO qua m gam bét Fe2O3 nung nãng, thu ®− îc 14 gam hçn hîp X gåm 4 chÊt r¾n. Cho hçn hîp X tan hoµn toµn trong dung dÞch HNO3 thu ®− îc 2,24 lit khÝ NO (®ktc). Gi¸ trÞ cña m lµ A. 16,4 gam B. 14,6 gam C. 8,2 gam D. 20,5 gam Bµi 19: Cho tan hoµn toµn 58 gam hçn hîp A gåm Fe, Cu, Ag trong dung dÞch HNO3 2M thu ®− îc 0,15 mol NO, 0,05 mol N2O vµ dung dÞch D. C« c¹n dung dÞch D, khèi l− îng muèi khan thu ®− îc lµ: A. 120,4 gam B. 89,8 gam C. 116,9 gam D. kÕt qu¶ kh¸c Bµi 20: Khö Fe2O3 b»ng CO ë nhiÖt ®é cao, ®− îc hçn hîp X gåm 4 chÊt r¾n. Chia X thµnh 2 phÇn b»ng nhau. PhÇn mét t¸c dông víi dung dÞch HNO3 d− , thu ®− îc 0,02 mol NO vµ 0,03 mol N2O. PhÇn hai cho tan hoµn toµn trong dung dÞch H2SO4 ®Æc nãng, thu ®− îc V lÝt (®ktc) SO2. Gi¸ trÞ cña V lµ A. 2,24 B. 3,36 C. 4,48 D. 6,72 Bµi 21: Chia hçn hîp X gåm Al, Al2O3, ZnO thµnh hai phÇn b»ng nhau. PhÇn mét cho t¸c dông víi dung dÞch NaOH d− , thu ®− îc 0,3 mol khÝ. PhÇn hai tan hoµn toµn trong dung dÞch HNO3 thu ®− îc 0,075 mol khÝ Y duy nhÊt. Y lµ : A. NO2 B. NO C. N2O D. N2 Bµi 22: Cho tan hoµn toµn 3,76 gam hçn hîp X ë d¹ng bét gåm S, FeS vµ FeS2 trong dung dÞch HNO3 thu ®− îc 0,48 mol NO2 vµ dung dÞch D. Cho dung dÞch D t¸c dông víi dung dÞch Ba(OH)2 d− , läc vµ nung kÕt tña ®Õn khèi l− îng kh«ng ®æi, ®− îc m gam hçn hîp r¾n. Gi¸ trÞ cña m lµ: A. 11,650 gam B. 12,815 gam C. 13,980 gam D. 15,145 gam Bµi 23:. Cho tan hoµn toµn 7,2 gam FexOy trong dung dÞch HNO3 thu ®− îc 0,1 mol NO2. C«ng thøc ph©n tö cña oxit lµ: A. FeO B. Fe3O4 C. Fe2O3 D. c¶ FeO vµ Fe3O4 ®Òu ®óng