   Ordenagailua makina
    elektroniko bat
    da, informazio
    tratatzeko memoria
    eta programak dituena
    ,
Hardwarea

   Hardwarea.
    Ordenagailuaren atal
    fisikoa da.

   Hardwarea
    ordenagailuaren
    osagaien multzoa da.
   Softwarea. Programak
    dira; hau
    da, ordenagailuak
    funtzionatu ahal
    izateko eman
    beharreko aginduak.
   Prozesatzeko
    Unitate
    Zentrala, mikroproz
    esadore ere.

   Txipek osagai
    elektroniko asko
    dituzte, zirkuituak
    osatzen
    dituztenak, eta
    silizio plaka baten
    gainean jarrita
    egoten dira .
   PUZ ordenagailuaren
    osagai nagusia da;
    ordenagailuaren
    “garuna” dela esan
    daiteke.

   Unitate aritmetiko
    logikoa (UAL).
    Eragiketa
    matematikoak egiteaz
    arduratzen da.

   Prozesatzeaz
    arduratzen da.
Izenak adierazten duen
moduan, edukia irakurri
bakarrik egin daiteke

Memoria honek
gordetzen dituen datuei
esker, ordenagailuak
funtziona dezake eta
PUZa beste osagai
batzuekin komunika
daiteke.

 Edukia ezin da
aldatu, ordenagailua
egiten denean idazten
baita, eta ordenagailua
itzaltzean ez da
ezabatzen.
   Memoria hauen edukia
    alda daiteke, hau
    da, irakurtzeko eta
    idazteko memoriak dira.

   Baina ordenagailua
    itzaltzen denean
    memoriaren edukia
    ezabatu egiten da.

    RAM memoriak
    ordenagailuan
    exekutatzen ari diren
    programak edo datuak
    aldi baterako gordetzen
    ditu.
   Dentsitatea, datu
    kopuru jakin bat
    edo informazio
    kopuru jakin bat
    gordetzeko.
   euskarriak duen
    edukierarekin
    lotutako
    kontzeptua da.
   Gaur egun, gehien
    erabiltzen diren
    disketeak
    dentsitate
    handikoak (HD)
    dira;
   Ordenagailuari
    ematen zaion
    informazioa diskoetan
    eta zintetan gorde
    daiteke.

   Informazio hori
    memoria unitate
    horietan gordeta
    geratuko
    da, erabiltzaileak
    nahita ezabatu arte.
   Disko malguek edo
    disketeek 3 ½
    hazbeteko formatua
    dute eta 1,44 Mb-ko
    edukiera.

   Ordenagailu batetik
    bestera informazioa
    transmititzeko dira.
   Disko gogorrek 60
    Gb-ko edukiera edo
    handiagoa izaten
    dute. Normalean
    ordenagailuaren
    barruan egoten dira.

   Zinta magnetikoek
    disketeek eta disko
    gogorrek baino
    askoz ere informazio
    gehiago gordetzeko
    balio dute.
   CD-ROMak laser izpien
    bidez irakurtzen diren
    disko konpaktua
    dira, informazio asko
    gorde daiteke: 700 Mb.

   DVD diskoak, CD-
    ROMen antzekoa, datu
    bolumen handiagoa
    gordetzeko gai dira.
    Hauek izpien bidez
    irakurtzen
    dira.Ordenagailu askok
    DVD irakurgailua edukitzen
    dute.
   Badaude zenbait esparrutan asko erabiltzen diren sarrerako
    beste periferiko batzuk:

   Eskanerra. Inprimatutako agiriak ordenagailuan sartzeko
    erabiltzen da
    Barra kodeen irakurgailua. Supermerkatuetan eta biltegietan
    erabiltzen da produktuak identifikatzeko.
    Banda magnetikoen irakurgailua. Banda magnetikoak
    irakurtzeko erabiltzen da.
   Ukipeneko pantaila. Periferiko hau gero eta gehiago erabiltzen
    da.
   Joysticka. Palanka bat eta botoi batzuk dituen gailua.
    Ordenagailuetako jokoetan erabiltzen da.
   Periferikoak
    ordenagailuaren barrukoa
    eta kanpoko mundua lotzen
    duten gailuak dira.

   Zereginaren
    arabera, periferikoak
    sarrerakoan, irteerakoak
    edo sarrera/irteerakoak
    izan daitezke.
   Sarrerakoak. Ordenagailuan datuak eta aginduak kanpotik
    sartzeko aukera ematen dute.(TLEKATUA, SAGUA)
    Irteerakoak. Datuak prozesatu ondoren ordenagailutik
    informazioa ateratzeko balio dute.
    (PANTAIA,IMPRIMAGAILUA)
   Sarrera/irteerakoak. Ordenagailuan datuak sartzeko eta hortik
    informazioa ateratzeko aukera ematen dute. (MODENA)
   Ordenagailuen teklatuak idazmakinen teklatuen antzekoak
    dira, baina, ordenagailuen teklatuek beste tekla batzuk
    dituzte, funtzio jakin batzuetarako. Teklatuari esker, datuak
    sar daitezke.


   Sagua ordenagailuari lotuta dago, zure eskuaren
    luzapen moduko bat da pantailan. Saguaren forma esku
    azpiari moldatzen zaio, eta, gutxienez, bi botoi ditu:
    ezkerrekoa, eta eskuinekoa.
   Saguaren ezkerreko botoiaren bidez, oinarriko zenbait
    eragiketa egin ditzakegu:

   Aukeratu. Ordenagailuak zer elementuri eragin dion jakin
    behar du.
   Ireki. Dokumentu, aplikazio edo karpeta jakin bat irekitzeko.

   Arrastatu. Saguarekin ikono edo testu bat pantailan zehar
    mugitu eta nahi dugun lekura eraman dezakegu.
   Dokumentu, hitz edo paragrafo baten gainean
    jarri, aukeratu eta saguaren eskuineko
    botoiarekin klik egiten bada, lanean hari garen
    dokumentuari aplika dakizkiokeen funtzioen
    segida bat agertuko da pantailan.
   Pantaila irteerako
    periferiko bat, telebista
    pantailen oso antzekoa
    dena.

   LAU BOTOI DITU:
   Piztu eta itzaltzeko
    botoia.
   Distira.
   Kontrastea.
   Piztuta edo itzalita
    dagoen adierazten
    duen argi bat.
   Irteerako periferiko
    honen bidez, informazioa
    zenbait euskarritan
    inprima daiteke.



   inprimagailu bakoitzak
    inprimatzeko prozesuan
    erabiltzen duen
    teknologian datza.
   Modemak
    elkarrengandik urruti
    dauden ordenagailuen
    arteko komunikazioa
    egiteko aukera ematen
    du.
   Bi motako modemak daude:

   Barrukoa. Ordenagailuan instalatuta dago eta telefono lineari
    konektatuta.



   Kanpokoa. Ordenagailuaren portu bati eta telefono lineari
    konektatuta egoten da.
Busak Prozesatzeko
Unitatea Zentrala
memoriarekin eta
sarrera/irteerako
gailuekin komunikatzen
dituen eroale elektrikoak
dira.

Ordenagailua.

  • 2.
    Ordenagailua makina elektroniko bat da, informazio tratatzeko memoria eta programak dituena ,
  • 4.
    Hardwarea  Hardwarea. Ordenagailuaren atal fisikoa da.  Hardwarea ordenagailuaren osagaien multzoa da.
  • 6.
    Softwarea. Programak dira; hau da, ordenagailuak funtzionatu ahal izateko eman beharreko aginduak.
  • 7.
    Prozesatzeko Unitate Zentrala, mikroproz esadore ere.  Txipek osagai elektroniko asko dituzte, zirkuituak osatzen dituztenak, eta silizio plaka baten gainean jarrita egoten dira .
  • 8.
    PUZ ordenagailuaren osagai nagusia da; ordenagailuaren “garuna” dela esan daiteke.   Unitate aritmetiko logikoa (UAL). Eragiketa matematikoak egiteaz arduratzen da.  Prozesatzeaz arduratzen da.
  • 10.
    Izenak adierazten duen moduan,edukia irakurri bakarrik egin daiteke Memoria honek gordetzen dituen datuei esker, ordenagailuak funtziona dezake eta PUZa beste osagai batzuekin komunika daiteke. Edukia ezin da aldatu, ordenagailua egiten denean idazten baita, eta ordenagailua itzaltzean ez da ezabatzen.
  • 11.
    Memoria hauen edukia alda daiteke, hau da, irakurtzeko eta idazteko memoriak dira.  Baina ordenagailua itzaltzen denean memoriaren edukia ezabatu egiten da.  RAM memoriak ordenagailuan exekutatzen ari diren programak edo datuak aldi baterako gordetzen ditu.
  • 12.
    Dentsitatea, datu kopuru jakin bat edo informazio kopuru jakin bat gordetzeko.  euskarriak duen edukierarekin lotutako kontzeptua da.  Gaur egun, gehien erabiltzen diren disketeak dentsitate handikoak (HD) dira;
  • 13.
    Ordenagailuari ematen zaion informazioa diskoetan eta zintetan gorde daiteke.  Informazio hori memoria unitate horietan gordeta geratuko da, erabiltzaileak nahita ezabatu arte.
  • 15.
    Disko malguek edo disketeek 3 ½ hazbeteko formatua dute eta 1,44 Mb-ko edukiera.  Ordenagailu batetik bestera informazioa transmititzeko dira.
  • 16.
    Disko gogorrek 60 Gb-ko edukiera edo handiagoa izaten dute. Normalean ordenagailuaren barruan egoten dira.  Zinta magnetikoek disketeek eta disko gogorrek baino askoz ere informazio gehiago gordetzeko balio dute.
  • 17.
    CD-ROMak laser izpien bidez irakurtzen diren disko konpaktua dira, informazio asko gorde daiteke: 700 Mb.  DVD diskoak, CD- ROMen antzekoa, datu bolumen handiagoa gordetzeko gai dira. Hauek izpien bidez irakurtzen dira.Ordenagailu askok DVD irakurgailua edukitzen dute.
  • 18.
    Badaude zenbait esparrutan asko erabiltzen diren sarrerako beste periferiko batzuk:  Eskanerra. Inprimatutako agiriak ordenagailuan sartzeko erabiltzen da Barra kodeen irakurgailua. Supermerkatuetan eta biltegietan erabiltzen da produktuak identifikatzeko. Banda magnetikoen irakurgailua. Banda magnetikoak irakurtzeko erabiltzen da.  Ukipeneko pantaila. Periferiko hau gero eta gehiago erabiltzen da.  Joysticka. Palanka bat eta botoi batzuk dituen gailua. Ordenagailuetako jokoetan erabiltzen da.
  • 19.
    Periferikoak ordenagailuaren barrukoa eta kanpoko mundua lotzen duten gailuak dira.  Zereginaren arabera, periferikoak sarrerakoan, irteerakoak edo sarrera/irteerakoak izan daitezke.
  • 21.
    Sarrerakoak. Ordenagailuan datuak eta aginduak kanpotik sartzeko aukera ematen dute.(TLEKATUA, SAGUA)  Irteerakoak. Datuak prozesatu ondoren ordenagailutik informazioa ateratzeko balio dute. (PANTAIA,IMPRIMAGAILUA)  Sarrera/irteerakoak. Ordenagailuan datuak sartzeko eta hortik informazioa ateratzeko aukera ematen dute. (MODENA)
  • 22.
    Ordenagailuen teklatuak idazmakinen teklatuen antzekoak dira, baina, ordenagailuen teklatuek beste tekla batzuk dituzte, funtzio jakin batzuetarako. Teklatuari esker, datuak sar daitezke.  Sagua ordenagailuari lotuta dago, zure eskuaren luzapen moduko bat da pantailan. Saguaren forma esku azpiari moldatzen zaio, eta, gutxienez, bi botoi ditu: ezkerrekoa, eta eskuinekoa.
  • 23.
    Saguaren ezkerreko botoiaren bidez, oinarriko zenbait eragiketa egin ditzakegu:  Aukeratu. Ordenagailuak zer elementuri eragin dion jakin behar du.  Ireki. Dokumentu, aplikazio edo karpeta jakin bat irekitzeko.  Arrastatu. Saguarekin ikono edo testu bat pantailan zehar mugitu eta nahi dugun lekura eraman dezakegu.
  • 24.
    Dokumentu, hitz edo paragrafo baten gainean jarri, aukeratu eta saguaren eskuineko botoiarekin klik egiten bada, lanean hari garen dokumentuari aplika dakizkiokeen funtzioen segida bat agertuko da pantailan.
  • 25.
    Pantaila irteerako periferiko bat, telebista pantailen oso antzekoa dena.  LAU BOTOI DITU:  Piztu eta itzaltzeko botoia.  Distira.  Kontrastea.  Piztuta edo itzalita dagoen adierazten duen argi bat.
  • 26.
    Irteerako periferiko honen bidez, informazioa zenbait euskarritan inprima daiteke.  inprimagailu bakoitzak inprimatzeko prozesuan erabiltzen duen teknologian datza.
  • 27.
    Modemak elkarrengandik urruti dauden ordenagailuen arteko komunikazioa egiteko aukera ematen du.
  • 28.
    Bi motako modemak daude:  Barrukoa. Ordenagailuan instalatuta dago eta telefono lineari konektatuta.  Kanpokoa. Ordenagailuaren portu bati eta telefono lineari konektatuta egoten da.
  • 29.
    Busak Prozesatzeko Unitatea Zentrala memoriarekineta sarrera/irteerako gailuekin komunikatzen dituen eroale elektrikoak dira.