1. O debate nuclear
Aingeru Arza González
Fernando Rodríguez Rebelo
IES Otero Pedrayo Ourense
1

2. ÍNDICE
1. Introdución á enerxía nuclear
2. Debate sobre a enerxía nuclear
2.1 Argumentos a favor
2.2 Argumentos en contra
3.Os problemas nucleares
4. Chernóbyl
4.1 A que se debeu?
4.2 Cal foi a proba?
4.3 O rango de acción
5 O accidente máis recente: Fukushima
5.1 A que se debeu?
5.2 Rango de acción
6. Efectos da radioactividade na saúde
7.O futuro da enerxía nuclear, a enerxía nuclear?
7.1 A fusión fría
7.2 Esquema da fusión fría
8. Bibliografía
2

3. 1.Introdución á enerxía nuclear
A enerxía nuclear é aquela que se desprende dos
núcleos de certos átomos, cando entre eles se produce
unha determinada reacción.
A utilizada actualmente nas centrais é a enerxía
nuclear de fisión, que consiste na división dun núcle de
U-235 polo impacto dun neutrón, dando lugar a dous
núcleos máis lixeiros liberándose enerxía e neutróns.
Estes a súa vez chocan con novos núcleos de uranio
polo que se produce unha reacción en cadea que libera
gran cantidade de enerxía en pouco tempo.
3

4. Fisión nuclear
http://www.edumedia-sciences.com/es/a59-fision: aquí podes unha animación sobre a fisión nuclear
4

5. 2.Debate sobre a Enerxía nuclear
O tratado sobre o asunto da enerxía
nuclear e os efectos desta sobre o planeta e
sobre nós mesmos, no que se diferencian
grandes grupos de pensamento sobre esta
moi matizados en canto a maneira de
interpretar o asunto, principalmente
distinguiremos os grupos que a apoian e os
que non o fan, tendo os alicerces do seu
pensamento en argumentacións como as que
imos presentar a continuación:
5

6. 2.1Argumentos a favor
• Non emite CO₂
• A concentración enerxética que obtemos é
extremadamente alta debido á natureza da
reacción
• Actualmente, pese a ser enerxía non renovable,
as reservas de uranio son moi altas
• Existen estudos, en proxecto para construír
artefactos que destrúan os residuos
transuránicos( de longa duración)
6

7. • É a única enerxía operativa e alcanzable capaz de
facer fronte aos combustibles fósiles en moitas
das súas tarefas, pero sobre todo na obntención
de enerxía
>
7

8. • Os Estados que manexan o produto son
avanzados e manteñen un control riguroso da
súa produción, polo que é moi complicado
especular con el
• Os seus residuos pódense vitrificar e almacenar,
polo que non repercuten na atmosfera
• Os residuos teñen a posibilidade, aínda en
proxecto, de tratarse e volver actúar como
combustible, como é o caso do MOX( podes
atopar información sobre o MOX en
http://es.wikipedia.org/wiki/Combustible_nuclear_de
)
8

9. • É a única oportunidade de Europa de liberarse da
dependencia enerxética, pois posúe recursos
para bastante tempo a escala humana
• As centrais máis avanzadas, en caso de
sobrequentamento por fallo da refrixeración
poden deter a reacción en cadea, para que non
se produzan desastres como Chernóbyl.
• Hai ecoloxistas como Lovelock que plantexaron
reabrir o debate sobre esta enerxía.
• O uranio é un recurso relativamente barato
9

10. • É mellor maneira de desfacerse do plutonio de
uso bélico para empregalo como combustible en
centrais, pois o uso bélico é extremadamente
maligno.
10

11. 2.2Argumentos en contra
• Xera residuos nucleares
xa que tardan moitísimos
anos en perder a súa radioactividade
e perigosidade.
• Utiliza sistemas altamente
custosos, os gastos incluso se
incrementarían debido a curta vi-
da das centrais
11

12. • A proliferación da enerxía nuclear, levarianos a
que escasearan as reservas de uranio e ter que
comezar a usar plutonio como combustible, de
menos rendemento pola súa natureza atómica.
• Non é renovable, pois os minerais tamén se
esgotan, é dicir as reservas son finitas.
• Débense aportar importantes investimentos para
garantir relativamente a súa seguridade
12

13. • Grande custo económico, tanto construir como
desmantelar as centrais
• Non pode facer fronte totalmente aos
combustibles fósiles, pois por exemplo non é
viable facer coches nucleares. Polo que sería
máis eficiente optar por enerxías limpas de alto
rendemento como a termosolar.
• Perigo de accidente, ben por escape ou por
explosión desta inestable reacción. Sen a
posibilidade de descartar un ataque terrorista.
13

14. • No caso de fuga as zonas quedarán estériles
durante tempadas indefinidas, pois é imposible a
vida nun ambiente radioactivo( véxaseChernóbyl)
• A eliminación de residuos nucleares, segue a ser
case imposible e estes teñen unha longa vida
media( plutonio239= 24000 anos) e de ser viable
a sua conservación limpa sería moi custosa.
14

15. 3.Os problemas nucleares
Agora que xa ofrecemos vantaxas e
inconvenientes vamos falar dos problemas que
ata agora nos ocasionou a enerxía nuclear, sen
entrar en campo bélico a fondo e referíndonos só
a produción de enerxía propiamente dita.
Citaremos dous casos:
• Chernóbyl(26/4/1986)
• Fukushima(11/5/2011)
15

16. 4.Chernóbyl
O 26 de abril de 1986 prodúcese na actual
Ucraína, pero daquela Unión Soviética, o
accidente nuclear máis grave da historia dende o
uso desta enerxía para pruducción de
electricidade.A central V.I. Lenin tiña catro
RBMK-1000 para producir 1000MW/h cada un,
que se puxeron en marcha entre 1977 e 1983, e
estaban en proceso de construcción outros dous,
que se viron frustrados polo accidente posterior.
16

17. 4.1A que se debeu?
As leis de seguridade nuclear, déronse de conta de que o
sistema de deseño dos reactores non cumpría os
requisitos mínimos para o seu funcionamento, o máis
importante era que carecía de circuíto de contención,
peza básica a hora de buscar seguridade para evitar
fugas. Así tiveron que facerse probas, foi nunha destas
que simularon unha caída da potenca eléctrica a 30MW
así a turbina debería seguir xerando enerxía pese a este
detrimento da potencia para que as bombas
refrixerantes puidesen ser postas en funcionamento,
pero o núcleo sufríu un forte incremento, polo que se
produciu unha fusión neste e provocou a explosión do
hidróxeno do seu interior, a cantidade de residuos
radoactivos explulsados considerouse 500vgeces
superior a da Bomba atómica lanzada sobre Hiroshima
na II Guerra Mundial 17

18. 4.2Cal foi a proba?
• Era unha proba para aumentar a seguridade do reactor 4.
Debían facer decaer a enerxía e ver se a turbina seguía
funcionando e a súa inercia conseguía manter as bombas de
refrixeración ata acender os motores diésel que continuarían
coa tarefa, pois os técnicos descoñecían se isto era posible.
• Para realizar o devandito experimentos, non quixeron evitar a
reacción en cadea para que non se producise un fenómeno
chamado envelenamento por xenón, que impediría a reacción
en cadea durante días.
• Os operadores baixaron as barras de control de acero ao
bromo ata facer decaer a potencia a 30MW, con esta
potencia o proceso deteríase pois os sistemas de prohibición
impediríano, entón desconetaronos, violando o Regulamento
de Seguridade Nuclear da URSS.
18

19. • Aos 30MW comeza o envelenamento por xenón,
asique volveron subir as barras de control, pero
co reactor a piques de apagarse retiraron
manualmente demasiadas barras de control, pois
o recomendable é deixar mínimo 30 baixadas e
só deixaron 8 das 170 que había.
• Cos sistemas de emerxencia desconetados o
reactor experimentou unha subida de potencia
extremadamente rápida que os operadores non
detectaron ata 4 horas máis tarde.
19

20. • Cando quixeron baixar de novo as barras de
emerxencia premendo o botón SCRAM de
emerxencia, as barras non responderon pois
estaban deformadas pola calor e as desconetaron
para permitirlles caer por gravidade.
• Despois escoitáronse fortes ruídos e prodúxose a
expñlosión do reactor por mor dunha nube de
hidróxeno que se formara no núcleo, esta voou
100 toneladas do reactor provocando un
incendio na planta e unha emisión enorme de
produtos da fisión á atmosfera.
20

21. 4.3O rango de acción
21

22. 5.O accidente máis recente:
Fukushima
Foi deseñada pola compañía
estadounidense General Electric e comezouse
a súa construcción en 1967, e o seu
funcionamento en 1971. Composta por seis
reactores BWR de alta potencia que
suministraban á rede 4,7 GW
O accidente sucedeu o 11 de Marzo do
2011 polas seguintes causas:
22

23. 5.1A que se debeu?
A primera produxose no primeiro dia do sismo no
que se pararon o sistemas de refrixeracion dos
reactores e catro xeradores de emerxencia. Como
consecuencia disto, houbo unha fusión do núcleo
parcila en tres dos reactores; as explosións de
hidroxeno destruirion o revestimento superior de tres
reactores e dañou o tanque de contencion dun.
Sucederonse multiples incendios no reactor 4. A s
barras de combustible nuclear gastado das piscinas de
combustible gastado comezaron a sobrequentarse
cando os niveis das piscinas baixaron.
23

24. A causa do incidente foi un maremoto co
epicentro a 16Km da central, que desbordou por
entiba dos diques de contención programados,
que solo soportaban olas de ata 10m
O medo das filtracions de radiacion levou a
evacuar a poboacion ata un radio de 40 Km. Os
traballadores da planta foron expostos a
radiacion e foron evacuados temporalmente
varias veces.
O 11 de abril, a NISA (Nuclear&Industrial
Security Agency) eleva o nivel de gravidade a 7 o
máximo da súa escala, e de igual rango ca o de
Chernóbyl.
24

25. 5.2O rango de acción
25

26. 6.Efectos da radioactividade na saúde
Hai que distinguir en primeiro lugar entre a exposición
puntual a altas doses (moi por encima de 100 milisieverts),
que pode provocar efectos agudos en pouco tempo (como
malestar, queimaduras na pel, caída de pelo, diarreas,
náuseas ou vómitos), e os danos acumulados, que poden
causar problemas de saúde máis graves a longo prazo
(cancro fundamentalmente), sobre todo leucemias e cancro
de tiroides.
Estes efectos teñen que ver coa capacidade das radiacións
ionizantes para provocar cambios na estrutura das células, é
dicir, para alterar o seu ADN; algo que non ocorre coas
radiacións non ionizantes (como as de infravermellos).
26

27. Con radiacións tan elevadas como unha central
nuclear cando estoupa o máis común é incluso
chegar á morte porque ao mutar o ADN pode
perder capacidade para producir proteínas
esenciais para conservar o fenotipo, polo que un
erro nestas pode desembocar na morte por
deficiencias funcionais que se derivaran destas.
Tamén queimaduras e efectos adversos de carácter
físico relacionadas coa natureza das ondas( por
exemplo a vibración frecuencial a que estarían
sometidas as nosas proteínas podería facer que se
desnaturalizaran e perder as suas funcións cotiás
coma no caso das mutacións severas).
27

28. 7.O futuro da enerxía nuclear. A
enerxía nuclear?
Para paliar estes efectos adversos que se nos
presentar en torno a enerxía nuclear, hai que ter
en conta que se está referindo a que usamos
actualmente, a de fisión, pero se puidesemos
utilizar a enerxía de fusión?, que non produce
residuos e a sua eficiencia é moitísimo máis alta?
Pero para alcanzala necesitamos melloran
incriblemente o soporte tecnolóxico que temos,
pois o actual non é capaz de soportar as
temperaturas nin as densidades apropiadas para
que se poida efectuar.
28

29. Para investigar en torno a isto,
probáronse distintos sistemas
magnéticos que foran capaces de
contrarestar a forza da gravidade e
poder realizar a fusión no baleiro onde
non se poderían transmitir as ondas
mecánicas, sen embargo en 1989 dous
científicos afirmaron poder lograr a
fusión fría, que consiste en:
29

30. 7.1Fusión fría
Faise pasar unha corrente eléctrica a través dunha cela
electrolítica na que o cátodo é de Paladio e o ánodo de
Platino, o baño condutor é un composto de Litio, Osíxeno e
Deuterio( LiOD) disolto en auga pesada(aquela que está
constituída por Osíxeno e Deuterio, un isótopo do H pero
con dous neutróns no núcleo). O funcionamento sería:
Crese que ó paladio( cátodo) empezarían a
incorporarse átomos(non moléculas) de deuterio, que
están libres no electrolito. Deste xeito ao irse acumulando
o deuterio iría aumentando a súa densidade a medida que
se incorporan máis átomos. Se esta densidade superase un
valor crítico os seus núcleos uniríanse por fusión.
30

31. 7.2Esquema da fusión fría
31

32. 8.BIBLIOGRAFÍA
• Gran enciclopedia Interactiva Océano ed. 1997
• Foronuclear.org
• Fusiónfría.bloggspot.com
• Apuntes de CMC IES Otero PEDRAYO do curso escolar 2011/2012
• Libro de tecnoloxía: Silva Rodríguez, Francisco. E. McGrawHill
• www.mhe.es/bachillerato/tecnologia
• www.mhe.es/bachillerato/fisicayquimica
• Enciclopedias virtuais e foros
• Documentales sobre la energía nuclear en:
– Youtube
– Alonsofórmula.org
– Blog escolar: enterateacienciatamenecultura.bloggspot
32

33. 33