1
 cmka kdgH l,dj
 fkda hkq
 fkda kdgH l,dfõ b;sydih
 fkda kdgH l,dfõ úldYkh
 fkda kdgH j¾.
 fkda kdgH rx.hl wdlD;sh
 fkda k`Mjka
 fkda fõosldj yd ix.S;h
 fkda kdgH l,dfõ úfYaI ,CIK
 fkda kdgH l,dfõ j¾;udk m%jK;d
                                  2
1. 7 ishji - úfoaYSh yd foaYSh kD;H o¾Yk

2. 14 ishji - fkda kdgH

3. 14 ishji - lafhdaf.ka

4. 16 ishji - nqkarl=

5. 17 ishji - lnqls

6. 19 ishji - j¾;udk kdgH
                                           3
 fkda ^能&                l< yels / mq`Mjka

 l=Y,;d $l=Y,;d m%o¾Ykh lsÍu fyda r`. oelaùu

 uqfrduÑ hq.fha ^ls%'j' 1336-1568&

 ffY,S.; kdgH úfYaIhls‘ - Ydka; rih

 .ehqï + kegqï + /`.=ï

 fn!oaO l;d" ñ;Hd l;d" jxY l;d" m%nkaO l;d

 bfi fudfkd.;ß" huf;d fudfkd.;ß" f.kað fudfkd.;ß"
  fyhsfla fudfkd.;ß" fldðls" ksfydka fIdls
                                                     4
 ika.l= yd ire.l=

     fkda            lafhdaf.ka
 by< mdka;sl ckhdj i;=gq lsÍu i`oyd fjka jQ l,d
  udOHhlss‘
 NdIdj   .eUqre
          ,sÅ;
          .oH moH ñY%



                                                   5
 uydhdk nqÿ oyug wkqj wñ;dy ^wñO& nqÿkaf.a
  iufhys fkda kdgH werö nj
 foúhkaf.a l,djla $osjHuh l,djla f,i werö nj
 iqjflda wêrdðkshf.a iufha mej;s fmdÿ ck W;aij
 .K 66 weiqßka ks¾udKh jQ nj
 iuqrdhsjre i`oyd lrk ,o m%S;s W;aij weiqßka
 rg ksh`.hlg yiq jQ wjia:djl foúhkag hd{d lsÍug
 yd jeiai ,enqKq úg ia;=;s lsÍug fkda r`. oelajQ nj


                                                      6
 foúhka(わき能・神能)

 rK Y+rhka(すら能)

 iqrEms ldka;djka(かしゅら能)

 ixlS¾K Wu;= ia;s% pß;(くるい能)

 wf,!lsl ñksiqka(きり能)


                                7
1. jls fkda fyj;a lñ fkda
 m%Odk ùrhd jQfha foúhl= fyda foj`.kls.
 kdgH úúO o¾Yk 2lska hqla;h'
 m<uq cjksldj - k`Mjd úiska ldjHuh
 iajrEmfhka l;kaorh fyda f;dr;=re úia;r lrhs'
 fojk cjksldj - mkai,g wrla .;a foúhl= f,i
 m<uq o¾Ykh úia;r lr ukyr kegqula bÈßm;a
 lrhs'
 Wod( ;lif.d" ;uqrd" tud" lfud" hqñ hj;d



                                                8
2. iqr fkda
 m%Odk ùrhd jQfha rK Y+rhls.
 k`Mjd idudkHfhka r`. olajkqfha wj;dr
 o¾Ykhs'
 Wod( ifkfudß" hIsud " fhdßuiq " Wf;d
 ";urd " w;aiqfudß




                                         9
3. lIqr fkda
 iqrEms ldka;djka ksrEmKh úh'
 m%Odk pß;h jQfha l=, ldka;djls .
 pß; yd l%shdj,sh .S;d;aul fõ'
 ruKSh .S;" kegqï" we`ÿï me<`ÿï
 Wod( u;aiq lfzi" bziq;aiq " hqhd " t.=Ñ
 "lsß;aiq" l=rehsfudfkd



                                            10
4. l=rehs fkda
 ixlS¾K Wu;= ia;s% pß; ksrEmKh fõ'
 k`Mjd iEuúgu ñksia fjia .;a pß; fõ'
 lemS fmfkk ,CIK
     • kdgHhuh wx. ÈhqKq ùu'
     • iajdNdúl;ajh
Wod( wThs fkd Wt" fhdfrdfndIs"
 Iqkalka" lf.lsfhd" w;ld


                                        11
5. lsÑl= fkda
 m%Odk pß;h hlaIhska h.
 fõ.j;a ßoauhla yd ;d,hla Ndú; lrhs'
 m<uq Nd.h - ñksia iajrEmh
 fojk Nd.h - hlaIfhla / hlaIKsfhla
 Wod( fldlð" l=dfrdfzidld" Ylalsfhda"
 *qkd fnkalhs




                                         12
 fcda
y
 laHq



         13
 Isf;          fjia
 Isf; ;aiqfr   uqyqKq

 jls
 jls ;aiqfr
   fldf;dld
   fldud




                         14
 nq;hs
   wf;dI
   ðW;hsI
   yIsl.ß
   l.ñfkdu




              15
 lgy`v
 ,S k,dj - *qt
 fnr jehSu - ;hsfld fnrh
              f,dl= w;a fnrh
              l=vd w;a fnrh




                               16
 mQ¾j ft;sydisl hq.h(古代時代)

 krd hq.h(奈良時代)yd fyhshka hq.h(平安
 時代)

 lul=rd hq.h(鎌倉時代)

 uqfrduÑ hq.h(室町時代)

 tfoda hq.h(江戸時代)
                                 17
 fmdÿ ck;djg fkdj jxYj;a msßig iSud ùu'
 NdIdj b;d .eUqre yd ,sÅ; ùu'
 fkda kdgH 2la w;rg lafhdaf.ka kï úlg kdgH
  fmkaùu
 NdIdj b;d .eUqre yd ,sÅ; ùu'
 ish`Mu md;% msßñ wh úiska bosßm;a lsÍu'
 m%Odk k`Mjd jk Isf;f.a pß;h
 kdgHfha uq`M l;d mqj;u tlu pß;hla jgd f.;S ;sîu'
 fjia uqyqKq Ndú;h
 jdol uKavmh
 fõosldj
                                                 18
 ix.S;h yd o¾Yk Wmfhda.s lr .ksñka
  ufkdaNdj ;=<ska pß; ksrEmKh lsÍu'




 Wod( ìu t,k ,o lsfudakdj   - frda.s flfkla
       ;u uqyqK foig w; tiùu - ÿl
       uqyqK ìug yerùu - weéu
       uqyqK iaj,amhla Wvq w;g yerùu - m%S;sh
       k`Mjd u`ola we,ù isàu - ksok nj
                                                19
 fkda kdgH l,dfõ j¾Okh;a iu`. foka.l=" ire.l=
 jeks kdgHj, wxl=r ,CIK .s,sys hdu'
 k`Mfjda kdgHd;aul f,i ieliqKq rx.k flfrys ;u
 l=Y,;d oelaùug fm<UqKy'
 fkda wdrïNfha oS .%duH iajrEmhla .;a; o
 miqj by< mdka;sl ckhdg muKla th iSud ùu'
 uq,a ld,fha fkda kdgH 4la w;rg lafhdaf.ka
 kdgH 3la bÈßm;a l< o j¾;udkfha fkda kdgH
 3la fyda 2la w;rg lafhdaf.ka kdgH 1la fyda
 2la a bÈßm;a lsÍu'

                                                 20
 ieye,a¨" pdï" is,ala we`ÿï me<`ÿï fjkqjg jvd;A
  rxf.daÑ; ú,dis; yd j¾Kj;a we`ÿï me<`ÿï Ndú;h'
 fjia uqyqKqj, meyeh fjkia ùu'
 w;S;fha mej;s ix.S;h yd kegqï Ydia;%h wo
  olakg fkd,eîu'




                                                   21
ia;=;shs

           22
 ck kegqï yd mqrdjD; iu`. ne`È ld,hhs'

 .eñ kegqï     nq.l=
                .s.l==
                l.=rd
                jld

 ldjHh         frka.d

                                          23
 iqúflda wêrdðkshf.a iufha ire.l=
 wdY%fhka fkda kdgH l,dfõ j¾Okhla
 y;d-fkd-fldal;aiq uq,aù isÿúh'

 wdñ; W;aij weiqfrys fkda meje;aúh'

 zTlskdZ kdgH l,dj


                                       24
foka.l=" ire.l= jeks kdgH ys;lr ;;ajhg
 m;a úh'          isysk fkda (hqf.ka a)

fkda kdgHfha j¾Okh;a iu`.

 foka.l=" ire.l= jeks kdgHj, wxl=r ,CIK
 .s,sys .sfhah'


                                          25
 rx.k l,djla f,i jecfUkakg úh'
 kdgHlrejka             lkawñ lafhda;aiq.=
                    fziwñ fudf;dlsfhda

 k`Mjka           flwñ (foka.l=)
                   fodwñ (ire.l=)

 kdgH lKavdhï 4la      lkafI
                        fldïmdre"
                       fldkaf.d
                         fydafIda
                                              26
 p,k j¾Okh úh'




                  27

Noh new

  • 1.
  • 2.
     cmka kdgHl,dj  fkda hkq  fkda kdgH l,dfõ b;sydih  fkda kdgH l,dfõ úldYkh  fkda kdgH j¾.  fkda kdgH rx.hl wdlD;sh  fkda k`Mjka  fkda fõosldj yd ix.S;h  fkda kdgH l,dfõ úfYaI ,CIK  fkda kdgH l,dfõ j¾;udk m%jK;d 2
  • 3.
    1. 7 ishji- úfoaYSh yd foaYSh kD;H o¾Yk 2. 14 ishji - fkda kdgH 3. 14 ishji - lafhdaf.ka 4. 16 ishji - nqkarl= 5. 17 ishji - lnqls 6. 19 ishji - j¾;udk kdgH 3
  • 4.
     fkda ^能& l< yels / mq`Mjka  l=Y,;d $l=Y,;d m%o¾Ykh lsÍu fyda r`. oelaùu  uqfrduÑ hq.fha ^ls%'j' 1336-1568&  ffY,S.; kdgH úfYaIhls‘ - Ydka; rih  .ehqï + kegqï + /`.=ï  fn!oaO l;d" ñ;Hd l;d" jxY l;d" m%nkaO l;d  bfi fudfkd.;ß" huf;d fudfkd.;ß" f.kað fudfkd.;ß" fyhsfla fudfkd.;ß" fldðls" ksfydka fIdls 4
  • 5.
     ika.l= ydire.l= fkda lafhdaf.ka  by< mdka;sl ckhdj i;=gq lsÍu i`oyd fjka jQ l,d udOHhlss‘  NdIdj .eUqre ,sÅ; .oH moH ñY% 5
  • 6.
     uydhdk nqÿoyug wkqj wñ;dy ^wñO& nqÿkaf.a iufhys fkda kdgH werö nj  foúhkaf.a l,djla $osjHuh l,djla f,i werö nj  iqjflda wêrdðkshf.a iufha mej;s fmdÿ ck W;aij .K 66 weiqßka ks¾udKh jQ nj  iuqrdhsjre i`oyd lrk ,o m%S;s W;aij weiqßka  rg ksh`.hlg yiq jQ wjia:djl foúhkag hd{d lsÍug yd jeiai ,enqKq úg ia;=;s lsÍug fkda r`. oelajQ nj 6
  • 7.
     foúhka(わき能・神能)  rKY+rhka(すら能)  iqrEms ldka;djka(かしゅら能)  ixlS¾K Wu;= ia;s% pß;(くるい能)  wf,!lsl ñksiqka(きり能) 7
  • 8.
    1. jls fkdafyj;a lñ fkda  m%Odk ùrhd jQfha foúhl= fyda foj`.kls.  kdgH úúO o¾Yk 2lska hqla;h'  m<uq cjksldj - k`Mjd úiska ldjHuh iajrEmfhka l;kaorh fyda f;dr;=re úia;r lrhs'  fojk cjksldj - mkai,g wrla .;a foúhl= f,i m<uq o¾Ykh úia;r lr ukyr kegqula bÈßm;a lrhs'  Wod( ;lif.d" ;uqrd" tud" lfud" hqñ hj;d 8
  • 9.
    2. iqr fkda m%Odk ùrhd jQfha rK Y+rhls.  k`Mjd idudkHfhka r`. olajkqfha wj;dr o¾Ykhs'  Wod( ifkfudß" hIsud " fhdßuiq " Wf;d ";urd " w;aiqfudß 9
  • 10.
    3. lIqr fkda iqrEms ldka;djka ksrEmKh úh'  m%Odk pß;h jQfha l=, ldka;djls .  pß; yd l%shdj,sh .S;d;aul fõ'  ruKSh .S;" kegqï" we`ÿï me<`ÿï  Wod( u;aiq lfzi" bziq;aiq " hqhd " t.=Ñ "lsß;aiq" l=rehsfudfkd 10
  • 11.
    4. l=rehs fkda ixlS¾K Wu;= ia;s% pß; ksrEmKh fõ'  k`Mjd iEuúgu ñksia fjia .;a pß; fõ'  lemS fmfkk ,CIK • kdgHhuh wx. ÈhqKq ùu' • iajdNdúl;ajh Wod( wThs fkd Wt" fhdfrdfndIs" Iqkalka" lf.lsfhd" w;ld 11
  • 12.
    5. lsÑl= fkda m%Odk pß;h hlaIhska h.  fõ.j;a ßoauhla yd ;d,hla Ndú; lrhs'  m<uq Nd.h - ñksia iajrEmh  fojk Nd.h - hlaIfhla / hlaIKsfhla  Wod( fldlð" l=dfrdfzidld" Ylalsfhda" *qkd fnkalhs 12
  • 13.
  • 14.
     Isf; fjia  Isf; ;aiqfr uqyqKq  jls  jls ;aiqfr  fldf;dld  fldud 14
  • 15.
     nq;hs  wf;dI  ðW;hsI  yIsl.ß  l.ñfkdu 15
  • 16.
     lgy`v  ,Sk,dj - *qt  fnr jehSu - ;hsfld fnrh f,dl= w;a fnrh l=vd w;a fnrh 16
  • 17.
     mQ¾j ft;sydislhq.h(古代時代)  krd hq.h(奈良時代)yd fyhshka hq.h(平安 時代)  lul=rd hq.h(鎌倉時代)  uqfrduÑ hq.h(室町時代)  tfoda hq.h(江戸時代) 17
  • 18.
     fmdÿ ck;djgfkdj jxYj;a msßig iSud ùu'  NdIdj b;d .eUqre yd ,sÅ; ùu'  fkda kdgH 2la w;rg lafhdaf.ka kï úlg kdgH fmkaùu  NdIdj b;d .eUqre yd ,sÅ; ùu'  ish`Mu md;% msßñ wh úiska bosßm;a lsÍu'  m%Odk k`Mjd jk Isf;f.a pß;h  kdgHfha uq`M l;d mqj;u tlu pß;hla jgd f.;S ;sîu'  fjia uqyqKq Ndú;h  jdol uKavmh  fõosldj 18
  • 19.
     ix.S;h ydo¾Yk Wmfhda.s lr .ksñka ufkdaNdj ;=<ska pß; ksrEmKh lsÍu'  Wod( ìu t,k ,o lsfudakdj - frda.s flfkla ;u uqyqK foig w; tiùu - ÿl uqyqK ìug yerùu - weéu uqyqK iaj,amhla Wvq w;g yerùu - m%S;sh k`Mjd u`ola we,ù isàu - ksok nj 19
  • 20.
     fkda kdgHl,dfõ j¾Okh;a iu`. foka.l=" ire.l= jeks kdgHj, wxl=r ,CIK .s,sys hdu'  k`Mfjda kdgHd;aul f,i ieliqKq rx.k flfrys ;u l=Y,;d oelaùug fm<UqKy'  fkda wdrïNfha oS .%duH iajrEmhla .;a; o miqj by< mdka;sl ckhdg muKla th iSud ùu'  uq,a ld,fha fkda kdgH 4la w;rg lafhdaf.ka kdgH 3la bÈßm;a l< o j¾;udkfha fkda kdgH 3la fyda 2la w;rg lafhdaf.ka kdgH 1la fyda 2la a bÈßm;a lsÍu' 20
  • 21.
     ieye,a¨" pdï"is,ala we`ÿï me<`ÿï fjkqjg jvd;A rxf.daÑ; ú,dis; yd j¾Kj;a we`ÿï me<`ÿï Ndú;h'  fjia uqyqKqj, meyeh fjkia ùu'  w;S;fha mej;s ix.S;h yd kegqï Ydia;%h wo olakg fkd,eîu' 21
  • 22.
  • 23.
     ck kegqïyd mqrdjD; iu`. ne`È ld,hhs'  .eñ kegqï nq.l= .s.l== l.=rd jld  ldjHh frka.d 23
  • 24.
     iqúflda wêrdðkshf.aiufha ire.l= wdY%fhka fkda kdgH l,dfõ j¾Okhla y;d-fkd-fldal;aiq uq,aù isÿúh'  wdñ; W;aij weiqfrys fkda meje;aúh'  zTlskdZ kdgH l,dj 24
  • 25.
    foka.l=" ire.l= jekskdgH ys;lr ;;ajhg m;a úh' isysk fkda (hqf.ka a) fkda kdgHfha j¾Okh;a iu`. foka.l=" ire.l= jeks kdgHj, wxl=r ,CIK .s,sys .sfhah' 25
  • 26.
     rx.k l,djlaf,i jecfUkakg úh'  kdgHlrejka lkawñ lafhda;aiq.= fziwñ fudf;dlsfhda  k`Mjka flwñ (foka.l=) fodwñ (ire.l=)  kdgH lKavdhï 4la lkafI fldïmdre" fldkaf.d fydafIda 26
  • 27.