Download to read offline
Monoba amerikashi
chochxaTis sajaro skolis istoriis maswavlebeli tamar sarishvili
Monoba amerikashi
- 1.
- 2. ა.შ.შ სახელმწიფო ჩრდილოეთ ამერიკაში.იგი გადაჭიმულია ატლანტის ოკეანიდან წყნარ ოკეანემდე, მოიცავს ტერიტორიულად დაშორებულ ალასკისა და ჰავაის შტატებს. აშშ-ს ეკუთვნის აგრეთვე რიგი კუნძულებისა წყნარ ოკეანეში (გუამი, პუერტო-რიკო და სხვა). შეერთებული შტატები დააარსა ცამეტმა ბრიტანულმა კოლონიამ. 1776 წლის 4 ივლისს როცა მათ თავი დამოუკიდებლად გამოაცხადეს .
- 3. ა.შ.შ. მეურნეობა 1861 წლისათვისამერკიაში 34 შტატი იყო: მეურნეობის ხასიათის მიხედვით შტატები 3 ჯგუფად იყოფოდა: ჩრდილოეთის შტატებში- მისდევდნენ ნადირობა .თევზაობას,ზღვაოსნობას,გემთმშენებლობას,მ ეტალურგიას და სხვა ცენტრის შტატებში- განვითარებული იყო წვრილი მეურნეობა:მესიმინდეობა,ბოსტნეულის მოყვანა,მეცხოველეობა სმხრეთის შტატებში- გაშენებული იყო ბამბის,თამბაქოს ბრინჯის მსხვილი პლანტაციები და იყენებდნენ მონების შრომას
- 4. მონობის გზა მონების გზა“,იწყება ქალაქი ვიდადან რომელიც XVII—XIX საუკუნეებში პორტუგალიური ციხე-სიმაგრე იყო და მონათვაჭრობის ცენტრს წარმოადგენდა დასავლეთ აფრიკაში. ხშირად აფრიკელები ცვლიდნენ თანამემამულეებს ალკოჰოლზე, ტანსაცმელზე, სამაჯურებზე, დანებზე, ხანჯლებზე, განსაკუთრებით თოფებზე, რაზეც ტომობრივი დაპირისპირების გამო დიდი მოთხოვნილება იყო. 8-დან 10 მილიონამდე მონა წაიყვანეს აფრიკიდან ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკაში.
- 5. მონათვაჭრობა მონებს რომ ჩამოიყვანდნენ, ტარდებოდააუქციონი, რომლის შემდეგაც ვაჭრები თავიანთ „შენაძენს“ დაღს ასვამდნენ. და პლანტაციის მფლობელებზე ყიდდნენ. ისინი მონებს, როგორც წესი, სასტიკად ეპყრობოდნენ და მთელი დღის განმავლობაში შრომას აიძულებდნენ
- 6. ჰარიეტ ბიჩერ სტოუ მე-19საუკუნის 30-იან წლეებში ამერიკის პროგრესულად მოაზროვნე ადამიანებმა დაიწყეს ბრძოლა მონობის წინააღმდეგ მათ “აბოლოციონისტებს” უწოდებენ. ამერიკაში მონობის წინააღმდეგ ბრძოლას სტიმული მისცა ამერიკელი მწერალი ქალის ჰარიეტ ბიჩერსტოუს რომანმა “ბიძია თომის ქოხი”
- 7. აბრაამ ლინკოლნი 1854 წელსმონობის მოწინააღმდეგეებმა ამერიკაში შემნეს რესპუბლიკური პარტია რომელმაც 1860 წლის არჩევნებში გაიმარჯვა. აშშ-ის პრეზიდენტი გახდა რესპუბლიკელი აბრაამ ლინკოლნი
- 8. სამოქალაქო ომი 1860 წელსმონობის მოწინააღმდეგე რესპუბლიკური პარტიის კანდიდატის აბრაამ ლინკოლნის გამარჯვებას მოჰყვა, მონათმფლობელურისამხრეთის შტატების აჯანყება. მათ შექმნეს სამხრეთის შტატების კონფედერაცია. 1861 წელს აშშ-ის 34 შტატიდან 23 ცენტრალურ ხელისუფლებას ემოჩილებოდა, 11 შტატი კონფედერაციას მიემხრო. 1861 წლისათვის ჩრდილოეთის შტატების მოსახლეობა 22 მილიონს შეადგენდა. კონფედერაციაში შემავალი შტატების მოსახლეობის რაოდენობა კი 9 მილიონი იყო აქედან 4 მილიონი მონა იყო.
- 9. 1861-1865 წლების სამოქალაქო ომი სამხრეთისშტატების ეკონომიკა აგრარული ხასიათის იყო. სოფლის მეურნეობაში გაბატონებული იყო ბამბის კულტურა რომელიც მონა ზანგების შრომით მოჰყავდათ. ჩრდილოეთის შტატების ეკონომიკა კი ძალზედ განვითრებული იყო აქ მოდიოდა სამრეწველო კაპიტალის 3/4 . სამოქალაქო ომი-ის ინიციატორად სამხრეთის შტატები გამოვიდა : 1861 წლის 13 აპრილს 7 000 მეამბოხემ აიღო კაროლინის სამტერის ფორტი, რომელსაც ცენტრალური ხელისუფლების 83 მებრძოლი იცავდა. ფორტიდან ჩამოხსნეს აშშ-ის დროშა და დაკიდეს კონფედერაციის დროშა. ეს დღე ითვლება აშშ- ში სამოქალაქო ომის დაწყების დღედ. 1865 წლის 3 აპრილსცენტრალური მთავრობის ჯარებმა აიღეს რიჩმონდი. 9 აპრილს კონფედერაციის ჯარების მთავარსადალი გენერალი ლი დანებდა გენერალ გრანტს. 1865 წლის 14 აპრილს სამტერის ფორტზე გამარჯვებულებმა სამოქალაქო ომის დასრულების ნიშნად აღმართეს აშშ-ს სახელმწიფო დროშა.
- 10. მონობის გაუქმება 1862 წელსჩრდილოეთის მთავრობამ მიიღო კანონი ჰომსტედების შესახებ. ეს კანონი ითვალისწინებდა იმას რომ ყოველ ამერიკელს ვისაც სურვილი ექნებოდა შეეძლო დასავლეთით მიწის ნაკვეთები მიღება სრულიად უფასოდ. 1862 წელს ლინკოლნმა ხელი მოაწერა განთავიუფლების პროკლამაციას ანუ 1863 წლის 1 იანვრიდან ყველა მონა თავისუფლდებოდ ა.
- 11. ლინკოლნის გარდაცვალება • მონობისმომხრე პლანტატორებმა მოისყიდეს მსახიობი რომელმაც ვაშინგტონის თეატრში 1865 წლის 14 აპრილს სასიკვდილოდ დაჭრა აბრაამ ლინკოლნი, რომელიც მეორე დღეს გარდაიცვალა. • მართალია 1861-1865 წლების სამოქალაქო ომმა შეიწირა უამრავი ადამიანი და უდიდესი ზიანი მიაყენა ქვეყნის ეკონომიკას. მაგრამ ჰომსტედების კანონმა და მონობის გაუქმებამ აშშ-ს ეკონომიკის სწრაფი განვითარება გამოიწვია.
- 12. მონობის დასარული საბოლოოდ, მონობასდასავლეთ ნახევარსფეროში წერტილი მაშინ დაესვა, როცა 1888 წელს ბრაზილიის მთავრობამ მონათმფლობელობა გააუქმა.
- 13.