Download to read offline
LESSON 2 FINALS IN EDUCATIO0N STUDENTSSS
- 1.
- 2. Mailahad ang mgabagay kung paano umunlad ang wikang filipino. .Maibahagi ang mga kautusan at probisyong pangwika kaugnay sa pagsulong ng wikang filipino. .Natutukoy ang kahalagahan ng Ebulosyon ng Wika. .Makapagbahagi ng kaalaman ukol sa mga nasabing paksa. layunin
- 3.
- 4.
- 5.
- 6.
- 7.
- 8. losebuyon gn kangwipinofili
- 9. “ ALIBATA “ Panahonng Katutubo • Tawag sa katutubong paraan / sistema ng pagsulat. • Binubuo ng 17 na titik ( 3 patinig at 14 katinig )
- 10. Ang kanilang panitikanay nakasulat sa mga balat ng puno, kawayan o dahon. Gumamit sila ng anumang matulis na bagay bilang pang-ukit o pagsulat ng mga simbolo
- 12. PANAHON NG KASTILA •Sa pag dating ng mga kastila pinalitan nila ang Alibata ng Alpabetong Romano na sya namang pinagbatayan ng ABAKADANG Tagalog.
- 13. Nagsagawa ng maramingpag- aaral sa wika . Ang mga prayle ang unang nagsulat ng diksunaryo at gramatiko tungkol sa ibat-ibang wika ng Pilipinas.
- 15. PANAHON NG PROPAGANDAAT HIMAGSIKAN ●Wikang Kastila ang ginamit ng mga propagandista sa pagpapahayag ng damdamin at mga hinaing laban sa mga Kastila. ●Tagalog naman ang ginamit ng mga manghihimagsik sa pag likha ng tula,sanaysay , liham at talumapati
- 16. ●Nagpapahayag ng mgasariling pananaw ang marami hinggil sa kung anong wika ang midyum ng pagtuturo. Subalit sa kabila ng lahat, wikang Ingles pa rin ang nanatiling wikang panturo, at pantlong naman ang mga wikang rehiyunal.
- 17. PANAHON NG AMERIKANO WikangIngles ang ginamit na midyum sa pagtuturo at ang mga aklat sa pagtuturo ay nasa wikang Ingles din.
- 18. • ltinatag noong1936 ang Suriian ng Wikang Pambansa at ang pamunuan nito sa pamamagitan ng Batas Komonwelt Blg. 184. Nagsimula nang gumawa ng pag-aaral ng mga wika sa Pilipinas upang makapili ng wikang pambansa. PANAHON NG KOMONWELT / MALASARILING PAMAHALAAN
- 19. Simula noong Hulyo4, 1940, sa pamamagitan ng batas Komonwelt Blg.570, pormal nang kinilala ang wikang pambansa bilang isa sa mga opisyal na wika ng Pilipinas
- 20. PANAHON NG HAPON ●Sapilitangpinaturo ang wikang Hapon at inalis ang wikang Ingles. ●Pinagamit ang mga katutubong wika lalo na ang Tagalog. ●Naging masigla ang mga Pilipino at umunlad nang malaki ang mga panitikang rehiyunal gayundin angsirkulasyon ng mga lokal publikasyontulad ng pahayagan at magasin.
- 21. PANAHON NG REPUBLIKA ●Pinagtibay ngKongreso ang Batas Komonwelt Blg.570 na nagtatadhana na ang wikang pambansa ay maging isa sa mga wikang opisyal ng Pilipinas.
- 22. Marami ang pag-aaralna isinagawa sa wika upang magamit itong panturo. Blg. 7, na nagsasaad na kailanma‘t tutukuyin ang wikang pambansa, ang salitang Pilipino ang siyang gagamitin.
- 23. PANAHON NG BAGONG LIPUNAN ●NoongHunyo 19, 1940, nilagdaan ng Kalihim Juan L. Manuel ng Edukasyon at Kultura ang Kautusang Blg.25
- 24. na nagtatadhana ngmga panuntunan sa pagpapatupad ng patakarang Edukasyon Bilingwal sa mga paaralan na magsisimula sa taong aralan 1974-975. Ang kautusang ito ay alinsunod sa mga tadhana ng Saligang-Batas ng 1972. Sa panahong ito sumusulong at umuunlad nang malaki ang wikang pambansa
- 25. PANAHON NG DEMOKRASYA ●Itinadhanang Konstitusyon ng 1987 ang Probisyong pang Wika. ●Sumigla ang pamamahayag.
- 26. “ MGA KAUTUSANAT PROBISYONG PANGWIKA KAUGNAY SA PAGSULONG NG WIKANG FILIPINO “
- 27.
- 28. ● Espanyol angopisyal na wika at ito rin ang wikang panturo. ●Nang sakupin ng mga Amerikano ang Pilipinas, sa simula ay dalawang wika ang ginamit ng mga mananakop sa kautusan at proklamasyon, Ingles at Espanyol.
- 29. ●■ 1935 ●“ haloslahat ng kautusan, proklamasyon at mga batas ay nasa wikang Ingles.” (Boras- Vega 2010)
- 30. Saligang Batas ngBiyak-na- Bato(1896) Ang Wikang Tagalog ang magiging opisyal na wika ng Pilipinas.
- 31. ■ Sa Konstitusyonng Malolos (Enero 21, 1899), itinadhanang pansamantalang gamitin ang Espanyol bilang opisyal na wika bagama’t noon pa ay nakita na ng mga bumuo ng konstitusyong ito ang maaaring maging papel ng Ingles sa bansa. ■ Marso 24, 1934, Ipinagtibay ni Pangulong Franklin D. Roosevelt ng Estados Unidos ang Batas Tydings- McDuffie.
- 32. ■ Pebrero 8,1935, pinagtibay ng Pambansang Asemblea ang Konstitusyon ng Pilipinas na naritipika ng sambayanan noong Mayo 14, 1935.
- 33. ■ Ang probisyongpangwika ay nasa Seksyon 3, Artikulo XIII “ Ang pambansang Asemblea ay gagawa ng mga hakbang tungo sa pagpapaunlad at pagpapatibay ng isang pagkalahatang pambansang wika na batay sa mga umiiral na katutubong wika.
- 34. ■ Wenceslao Q.Vinzons, Ang nanguna sa paggawa ng resolusyon tungkol sa wikang pambansa kinatawan mula sa Camarines Norte.
- 35. ■ Ayon saorihinal na resolusyon, “ Ang Kongreso ay gagawa ng mga hakbang tungo sa pagpapaunlad at pagpapatibay ng isang Wikang Pambansa batay sa mga umiiral na katutubong wika.”
- 36. ■ Style Committee •ang nagbibigay ng huling pasiya sa borador ng Konstitusyon. • Binago ng nasabing Komite ang resolusyon at naging probisyon ito sa Seksyon 3, Artikulo IX ng Konstitusyon ng 1935.
- 37. ■ Manuel L.Quezon nanawagan ang Pangulo sa Pambansang Asemblea na magtatag ng isang ahensiya na magsasagawa ng mga pag-aaral sa paglinang ng wikang pambansa.
- 38. ■ Nobyembre 13,1936 Na nagtatag sa Surian ng Wikang Pambansa (SWP na naging Linangan ng mga Wika sa Pilipinas o LWP, at ngayo’y Komisyon sa Wikang Filipino o KWF).
- 39. ■ Noong Enero12, 1937, hinirang ng Pangulong Quezon ang mga sumusunod na Lupon ng Surian ng Wikang Pambansa: ●Pangulo: Jaime C. de Veyra ●Kagawad: Santiago A.Fonacier (Ilocano) ●Kagawad: Filemon Sotto (Cebuano) Kagawad: Casimiro Perfecto (Bicolano) Kagawad: Felix S. Rodriguez (Bisaya, Panay) ●Kagawad: Hadji Butu (Mindanao) Kagawad: Cecilio Lopez (Tagalog)
- 40. ■ Noong Nobyembre7, 1937, pagkaraan ng halos sampung buwan inilabas ng Surian ang resolusyon na Tagalog ang gawing batayan ng pambansang wika. Ipinahayag ng Surian na ang wikang Tagalog ang halos tumugon sa hinihingi ng Batas Komonwelt Blg. 184.
- 41. Kabilang sa mgapamantayang iyon ay • wikang sinasalita ng nakararaming Pilipino • wikang ginagamit sa sentro ng kalakalan, edukasyon at sibilisasyon • wikang ginagamit sa higit na nakararaming aklat na nasulat
- 42. (8) pangunahing wikang bansa – 1. Tagalog 2. Ilokano 3. Cebuano 4. Hiligaynon 5. Bikol 6. Waray 7. Pangasinense 8. Kapampangan
- 43. ■ Noong anibersaryong kamatayan ni Dr. Jose P. Rizal, lumabas ang Kautusang Tagapagpaganap Blg. 134 na nagpapatibay sa Tagalog bilang batayang wika ng Pambansang Wika ng Pilipinas. ■ Noong 1959, inilabas ni Kalihim Jose E. Romero ng Kagawaran ng Edukasyon at Kultura ang Kautusang Pangkagawaran Blg. 7 na nagtatakdang “ kailanma’t tutukuyin ang Wikang Pambansa, ito ay tatawaging Pilipino.”
- 44. ■ Nagkaroon ngdigmaang pangwika. • Naghari sa damdamin ng mga di Tagalog ang rehiyonalismo. • Nakadarama sila ng damdaming kakulangan, na sila’y kinokolonya o napasailalim ng mga Tagalog. • Para sa kanila, ang katawagang Pilipino ay pagbabagong-bihis lamang ng wikang Tagalog.
- 45. ■ Sa ginanapna 1971 Kombensyong Konstitusyunal, bilang tugon sa nangyayaring digmaang pangwika na nagaganap sa panahong iyon, binuo ang isang sab- komite – Komite sa Wikang Pambansa na siyang namahala tungkol sa isyu sa Wikang Pambansa at nagsagawa ng mga rekomendasyon sa palisi na susundin.
- 46. ■ Inirekomenda ngKomite na alisin ang Pilipino atpalitan ng isang bagong “komon na wikang pambansang tatawaging FILIPINO batay sa mga katutubong wika sa bansa at maging ang asimilasyon ng mga salita mula sa mga dayuhang wika” (Tupaz 1973 sa Llamzon, 1977).
- 47. ■ Konstitusyon, Art.XIV, Sek. 3: Ang Batasang Pambansa ay dapat gumawa ng hakbang tungo sa pagpapaunlad at formal na pagpapatibay ng isang panlahat na wikang pambansa na kikilalaning Filipino. ■ Noong Oktubre 12, 1986, pinagtibay ang implementasyon ng paggamit ng Filipino bilang pambansang wika, gaya ng isinasaad sa 1987 Konstitusyon ng Pilipinas (Artikulo XIV, Seksyon 6) “Ang wikang pambansa ng Pilipinas ay Filipino. Samantalang nililinang, ito ay dapat payabungin at pagyamanin pa batay sa umiiral na mga wika sa Pilipinas at sa iba pang wika. Alinsunod sa mga tadhana ng batas at sang-ayon sa mga maaaring ipasya ng kongreso, dapat magsagawa ng mga hakbangin ang pamahalaan upang ibunsod at puspusang itaguyod ang paggamit ng Filipino bilang midyum ng opisyal na komunikasyon at bilang wika ng pagtuturo ng sistemang pang-edukasyon.”
- 48. ■ Samantalang noongMarso 12, 1987, sa isang Order Pangkagawaran Blg. 22 s. 1987, sinasabing gagamitin ang Filipino sa pagtukoy sa Wikang Pambansa ng Pilipinas. Kasunod ng pagpapatibay sa Konstitusyon ng 1987 na nagsasaad na ang pambansang wika ay Filipino. ■ Saligang-Batas ng 1987 Ang Wikang Pambansa ng Pilipinas ay Filipino. Samantalang nililinang, ito’y dapat payabungin at pagyamanin pa salig sa umiiral na mga wika ng Pilipinas at sa iba pang mga wika.
- 49. ■ Artikulo XIVng Saligang Batas 1987: WIKA ○ SEK.6.Ang wikang pambansa ng Pilipinas ay Filipino. SEK.7.Ukol sa mga layunin ng komunikasyon at pagtuturo,ang mga wikang opisyal ng Pilipinas ay Filipino at hangga’t walang itinadhana ang batas,Ingles. ○ SEK.8.Ang Konstitusyong ito ay dapat ipahayag sa Filipino at Ingles at dapat isalin sa mga pangunahing wikang panrehiyon, Arabic, at Kastila.- ○ SEK.9.Dapat magtatag ang Kongreso ng isang komisyon ng wikang pambansa na binubuo ng mga kinatawan ng iba’t- ibang mga rehiyon at mga disiplina na magsasagawa, mag-uugnay at magtataguyod ng mga pananaliksik para sa pagpapaunlad, pagpapalaganap at pagpapanatili sa Filipino at iba pang mga wika
- 50. ● 1. ArtikuloXIV, Seksyon 3 ng Saligang Batas (1935) “…ang Kongreso ay gagawa ng mga hakbang tungo sa pagkakaroon ng isang wikang pambansa na ibabatay sa isa sa umiiral na katutubong wika…” ● 2. Batas Komonwelt bilang 184 (1936) Lumikha ng isang lupon at itinakda ang mga kapangyarihan nito kabilang na rito ang pagpili ng isang katutubong wika na siyang pagbabatayan ng wikang pambansa. ● 3. Kautusang tagapagpalaganap blg. 134 (1937) Ipinahayag na ang tagalog ay siyang magiging batayan ng wikang pambansa ng Pilipinas. 4. Kautusang Tagapagpalaganap blg. 263 (1940) Nagbibigay pahintulot sa pagpapalimbag ng isang diksyunaryo at balarila ng wikang pambansa, at itinatagubilin din ang pagtuturo ng wikang pambansa sa mga paaralan,pambayan man o pribado. MGA BATAS, KAUTUSAN, MEMORANDUM AT SIRKULAR NA MAY KINALAMAN SA WIKANG PAMBANSA
- 51. ● . BatasKomonwelt blg. 570 (1946) Pinagtibay na ang wikang pambansa ng Pilipinas ay maging isa sa mga wikang opisyal ng Pilipinas. ● 6. Proklama blg. 12 (1954) Nilagdaan ng Pangulong Ramon Magsaysay na nagpapahayag ng pagdiriwang ng Linggo ng Wika sa Marso 29 hanggang Abril 4 ayon sa mungkahi ng Surian ng Wikang Pambansa. ● 7. Kautusang Pangkagawaran blg. 7,s.1959. Nilagdaan ni Kalihim Jose E. Romero at itinatagubilin na kailaman at ang tinutukoy ay ang wikang pambansa, ang salitang Pilipino ay siyang itatawag. ● 8. Kautusang Pangkagawaran blg.24,s.1962 Nilagdaan ni Kalihim Alejandro Roces at nag- uutos na simulan sa taong –aralan 1963-1964. Ang mga sertipiko at diploma ng pagtatapos ay ipalilimbag na sa wikang Filipino. ● 9. Kautusang Tagapagpaganap blg. 60 s. 1963 Nilagdaan ng Pangulong Diosdado Macapagal na nag-uutos na awitin ang Pambansang Awit sa titik nitong Filipino.
- 52. ● 10. KautusangTagapagpaganap blg. 96 s. 1967 Nilagdaan ng Pangulong Ferdinand Marcos at nagtatadhana na ang lahat ng edipisyo,gusali at tanggapan ng pamahalaan ay pangalanan sa Filipino. ● 11. Memorandum Sirkular blg. 172 (1968) Nilagdaan ni Kalihim Tagapagpaganap Rafael Salas at ipinag- uutos na ang mga ”letterheads” ng mga tanggapan ng pamamahalan ay isulat sa Filipino. Kalakip ang kaukulang teksto sa Ingles. Ipinag-uutos din na ang pormularyo sa panunumpa sa tungkulin ng mga pinuno at kawani ng pamahalaan ay sa Filipino gagawin. ● 12. Memorandum Sirkular blg. 199 (1968) Itinatagubilin ang pagdalo sa seminar sa Filipino ng mga kawani ng pamahalaan. Ang seminar ay idaraos ng Surian ng Wikang Pambansa sa iba t ibang purok linggwistika ng kapuluan. ‟
- 53. ● 13. KautusangTagapagpaganap blg. 187 (1969) Nilagdaan ng Pangulong Marcos at nag-uutos sa lahat ng kagawaran, kawanihan,tanggapan at iba pang sangay ng pamahalan na gamitin ang wikang Fillipino hanga t maari sa ‟ Linggo ng Wikang pambansa at pagkaraan man nito sa lahat ng opisyal na komunikasyon at transaksyon. ● 14. Memorandum Sirkular blg. 384 (1969) Pinalabas ni Kalihim tagapagpaganap Alejandro Melchor na nagtatalaga ng mga may kakayahang tauhan upang mamahala ng lahat ng komunikasyon sa Filipino sa lahat ng kagawan, kawanihan ,tanggapan at iba pang sangay ng pamahalaan kabilang ang mga korporasyong ari o kontrolado ng pamahalaan. ● 15. Kautusang Tagapagpaganap blg. 304 (1971) nilagdaan ng Pangulong Marcos na nagpapanauli sa dating kayarian ng Surian ngwikang pambansa at nililiwanag ang mga kapangyarihan at tungkulin nito.
- 54. ● 16. Atasng Pangulo blg. 73. (1972) Nilagdaan ng Pangulong Marcos at nag-aatas sa Surian ng Wikang Pambansa na isalin ang Saligang Batas sa mga wikang sinasalita ng maylimapung libong (50,000) mamamayan alinsunod sa probisyon ng Saligang Batas Artikulo XV Pangkat 3. ● 17. Kautusang Pangkagawaran blg. 25 (1974) Nilagdaan ni Kalihim Juan Manuel ng Kagawaran ng Edukasyon at Kultura, na nagtatakda ng mga panuntunan sa pagpapatupad ng patakarang edukasyong baylingwal. ● 18. Memorandum Pangkagawaran blg. 194 (1976) Nilagdaan ni Kalihim Juan Manuel na itinatagubilin sa mga guro Ang mga bagong tuntunin sa ortogapiyang Pilipino.
- 55. ● 19. Memorandumng MECS blg. 203 (1978) Accelerating the Attainment of the Goals of Bilinggual Education. ● 20. Kautusang Pangkagawaran blg. 203 (1978) Paggamit ng katagang “Filipino” sa pagtukoy sa wikang Pambansang Pilipinas. Nilagdaan ni Kalihim Lourdes Quisumbing ng kagawaran ng Edukasyon, Kultura at Isports. ● 21. Kautusang blg. 52 (1987) Ang Patakarang Edukasyong Bilinggwal ng 1987 22. Kautusang Pangkagawaran blg. 54 (1987) Panuntunan ng Implementasyon ng Patakaran sa Edukasyong Bilinggwal ng 1987. ● 23. Kautusang Pangkagawaran blg. 81 (1987) Ang Alpabeto at patnubay sa ispeling ng Wikang Filipino.
- 56. Saligang Batas ng1935 Ang kongreso ay gagawa ng mga hakbang tungo sa pagpapaunlad at pagpapatibay ng isang wikang pambansa na batay sa isa sa mga umiiral na katutubong wika
- 57. Saligang Batas ng1937 Ang Batasang Pambansa ay dapat gumawa ng mga hakbang tungo sa paglinang at pormal na adopsiyon ng isang panlahat na wikang pambansa na tatawaging Filipino.
- 58. Artikulo XIV ng SaligangBatas 1987: WIKA
- 59. SEK.9 Dapat magtatag angKongreso ng isang komisyon ng wikang pambansa na binubuo ng mga kinatawan ng iba’t- ibang mga rehiyon at mga disiplina na magsasagawa, mag-uugnay at magtataguyod ng mga pananaliksik para sa pagpapaunlad, pagpapalaganap at pagpapanatili sa Filipino at iba pang mga wika.
- 60.
- 61. •wika ang tagapagpadalang ideya tungkol sa mabisang pakikiag- ugnayan. •tulay ang pambansang wika sa pagkakaisa at pag-unlad ng bansa
- 62. Dr. Aurora Batnag(Kabayan 2001) - nabubuklod ng Wikang Filipino ang watak watak na isla ng bansa kahit pa ito ay multilinggwal at multicultural
- 63. "Wikang Filipino: Kasangkapansa Pagpapahayag ng Ideolohiyang Filipino"
- 64. ●sariling wika angTagalog sa mahigit na isandaang taon. ●opisyal na wika ng Konstitusyon ng Malolos.
- 65. Jose Villa Panganiban(1994) "Bago pa man dumating ang mga Kastila gumagamit na ang mga ninuno natin ng Baybayin o Alibata."
- 66. Bisaya, Tagalog, Iluko,Ipugaw, Bikol Mga Epiko: Alibata (1300) - Luzon at Visayas Sanskrito - Mindanao at Sulu Epiko: Magindanaw
- 67. "Mahalagang parte ngkasaysayan ng Pilipinas a noong 1898."ng naging ebolusyon ng ating Pambansang Wika mula ng itatag ang unang konstitusyon (Kabayan: Agosto 17, 2001) Sen. Blas Ople
- 68. Executive Order No.134 (Dec. 30,1937) • Tagalog ang basehan ng Wikang Pambansa1940 - Tagalog was taught in all public and private schools. "Tagalog Pilipino / Filipino: Do They Differ?" Dr. Pamela Constantino
- 69. • 1943 -Filipino National Language (Pilipino) based on Tagalog (1959) (Department order no. 7) passed by DepEd Sec. Jose Romero. • 1959 - Language for teaching and subject national language (Pilipino). • Stopped when Filipino was the national language (1987 Constitution)
- 70. • Iba-iba angsinasabi ng mga dyaryo, magazine, at libro ukol sa Wikang Pambansa. • Governor Osmeña: "Hindi patas kung pipiliting mag-Tagalog ang mga hindi Katagalugan." "Bakit Baliktad Magbasa ng Libro ang mga Pilipino?" Bob Ong (2000)
- 71. • 1987 -Binago ng Komisyon ng Wikang Pambansa ang pagbabaybay ng mga pantig sa wikang Filipino halaw sa alpabetong English. • Modernong Alpabetong Filipino: 28 na letra kasama ang "ñ" (Kastila) at "ng" (Alibata)
- 72. • 2001 -pamantayan sa wastong paggamit ng mga hiram na titik pagsasalin ng mga salita mula sa ibang bansa. • 2007 - muling ipinahinto ang mga pamantayang ito
- 73.
- 74. Paglalagom -Magbahagi ng iyong natutuhansa aralin ngayong araw na talakayan.
- 75. “ MARAMING SALAMATSA PAKIKINIG !! “ Taga pag ulat ; BALANE, ROZELA MAE BOLIMA, JAMES JUPET CAJAN, RUSIAN MAE YANELA, HANA MAE