Ang dokumento ay naglalaman ng mga kaganapan at aral mula sa buhay ng isang tusong hayop, ang pilandok, na inilarawan bilang isang mapanlinlang na karakter sa mga pabulang Maranao. Ito rin ay nagtuturo tungkol sa mga modus operandi ng panloloko sa lipunan, at nagpapakita ng mga paraan kung paano makaiwas sa mga manloloko. Sa huli, iniimungkahi ng dokumento ang pagninilay sa mga sanhi at bunga ng mga panlilinlang na nagiging sanhi ng hidwaan at pagdududa sa kapwa.

1. Kasanayan 3- Nahihinuha ang pangyayari batay sa
akdang napakinggan
Grade 7- Quarter 1
ETHEL B. PEDUTEM

2. ga TUKLASIN NATIN
Maraming taong tuso at manloloko sa ating panahon. Patuloy silang nakapanloloko
dahil sa kanilang pagiging mapag kunwari kaya’t hindi namamalayan ng kanilang
pagiging nagiging biktima na sila pala’y napasok na sa mga bitag o kapahamakan.
Ang ilang paraan na modus operandi sa mga panloloko o scam ay mababasa sa
ibaba. Subuking ipaliwanag sa patlang kung paano isasagawa ang bawat isa.
Dugo – dugo
Budol- budol
Laglag-Barya

3. Paano kaya maaring makaiwas sa
mga taong mapaglinlang o
manloloko?
___________________________________
___________________________________
___________________________________
___________________

4. Pilandok or Philippines Mouse - Deer

5. Ito ay isang hayop na halos isang piye ( 1 foot) lang ang taas
kapag nakatayo. Bagama’t tinatawag itong mouse deer at medyo
nahahawig sa usa ay hindi ityo karelasyon ng usa. Karaniwang ito
matatagapuan sa timog-kanlurang Palawan, nakikilala ang pilandok
,mula sa mga pabulang Maranao kung saan ito ay inilalarawan
mapag linlang at mapamaraan at tuso na laging nanlilinlang sa
nakakasalamuha niya.
Subalit ang mga katangiang naglalarawan sa pilandok sa mga
panitikang ito ay kabaliktaran naman sa tunay na katangian nito.
Tahimik at madalas na nag-iisa ang pialndok. Sa araw, nagkukubli
sa gabi naman nag hahanap ng makakain. Di tulad sa paglalarawan
pabula ang pilandok ay walang interes sa anumang kayamanan
sapagkat simple lamang ang kanyang kinakain.
Ang panghuhuli ng pilandok ay ipinagbabawal dahil
na ito sa endangered mapanganib na maubos kung hindi mahihinto
ang pangangaso ng mga ito.

6. Gawain 1. Sagutin natin
Tukuyin at bilugan ang kasingkahulugan ng
salitang nakasalungguhit mula sa iba pang
salita sa pangungusap.
1. Isang baboy-ramo ang nakatago sa
malalabay na sanga kaya’t hindi ito Nakita ni
Pilandok dahil sa malalagong dahong
tumatakip dito.

7. 2. “Ang matikas na baboy-ramong tulad mo
ay nababagay lamang kumain ng isang
matipunong tao,” ang pambobola ni
Pilandok sa baboy –ramo.
3. Sinagpang ng buwaya ang kanyang paa
subalit hindi siya nagpahalatang nasaktan
kagit pa sinunggaban siya nito.

8. 4. Mabuti na lang at nakalundag si Pilandok
palayo dahil hindi naman nakatalon ang mabigat
at malaking buwaya.
5. Ipinagbunyi ng mga hayop ang pagpanalo ng
isang munting hayop laban kay Pilandok subali’t
lalo nilang ipinagdiwang ang narinig na
pagbabago ni Pilandok.

9. Natalo rin si Pilandok
(pabula mula sa Maranao)
PANOORIN NATIN

11. Sagutin ang mga sumusunod na tanong :
1. Bakit sinasabing matalino si Pilandok? Sa
iyong palagay, pagiging matalino nga ba ang
mapaninlang ang higit na angkop na
paglalarawan sa kanya? Patunayan sa
pamamagitan ng mga ginawa niya sa
binasang pabula.
LINANGIN NATIN

12. 2. Sa paanong paraan nakilala ni Pilandok
ang baboy-ramo? Sa iyong palagay,nararapat
nga kaya ang ginawa niyang panlilinlang sa
baboy-ramo? Kung ikaw si Pilandok , ano ang
gagawin mo para makaligtas kang maging
hapunan ng baboy-ramo subalit hindi mo
naman ito kailngang ipahamak?

13. 3. Bakit kaya galit na galit ang
buwaya kay Pilandok? At bakit
naman galit din si Pilandok? Sa
paanong paraan naisahan ni
Pilandok si buwaya?

14. 4. Kung ikaw ang tulad ni
Pilandok na mahilig manlinlang o
manloko ng iyong kapwa, ano
ang gagawin mo para hindi mo
pagbayaran ang ginawa mong ito
balang araw?

15. 4. Kung ikaw ang tulad ni
Pilandok na mahilig manlinlang o
manloko ng iyong kapwa, ano
ang gagawin mo para hindi mo
pagbayaran ang ginawa mong ito
balang araw?

16. 5. Bakit sinasabing “kung ano
itinanim mo ay babalik din sa iyo?
Anong mga patunay ang
maibibigay mo sa katotohanan ng
kasabihang ito?

17. Gawain1. Mahusay na Paghinuha
Maghinuha sa kalalabasan ng mga
pangyayari sa akda. Bilugan ang titik ng
tamang sagot at isulat sa patlang ang iyong
paliwanag kung bakit ito ang iyong napili.
PAGYAMANIN NATIN

18. 1. Kapag nalaman ng ibang hayop kung paanong
namatay ang baboy-ramo dahil sa paglilinlang ni
Pilandok, ano kaya ang kanyang gagawin?
a. Iiwas sila at hindi na makikipagkaibigan o lalapit
kay Pilandok
b. Sasaktan o gaganti sila kay Pilandok
c. Pupurihin nila si Pilandok sa kanyang ginawa
dahil
_________________________________________________________
_________________________________________________________
___________________________

19. 2. Naisahan na naman ni Pilandok ang buwaya.
Ano kaya mangyayari sa susunod na mag-krus uli
ang landas ng dalawa?
a. Hindi na pakakawalan nang buhay ng buwaya si
Pilandok
b. Muli na namang maiisahanni Pilandok ang
buwaya
c. Magiging magkaibigan na si Pilandok at ang
buwaya
dahil
______________________________________________________
____________________________________

20. 3. Nagbunyi ang ibang hayop nang matalo ng isang munting
suso si Pilandok. Ano kayang mensahe ang ipinaabot ng mga
hayop kay pilandok?
a. Pumusta kami kay Suso kaya sa pagkatalo mo ay mayroon
kaming matatanggap na premyo.
b. Tama lang na nangyari iyan sa’yo para malaman mo kung
ano ang nadarama ng kapwa mo kapag ikaw naman ang
nanlilinlang sa kanila
c. Ang galling mo talaga Pilandok! Ikaw ang “idol” naming
mga hayop dito.
dahil____________________________________________________________
_____________________________________________________________
____________________________

21. 4.Tinanggap ni Pilandok ang pagkatalo niya kay Suso at
nangako pang magbabago na. Anong katangian ang makikita
kay Pilandok dahil sa ginawa niyang ito?
a. Marunong ding tumanggap ng pagkatalo at alam ni
Pilandok kung kalian siya magpapakumbaba
b. Masipag din pla si Pilandok at gagawin ang makakaya para
makatulong sa mga kapwa hayop
c. Mahusay talagang makisama at maasahan ng maraming
hayop ang mabait na si Pilandok
dahil____________________________________________________________
_____________________________________________________________
____________________________

22. 5. Pagkatapos ng pagkatalo ni Pilandok sa suso at
pangangakong magbabago na, ano kaya ang mangyayari?
a. Muling manlilinlang si Pilandok sa suso kapag siya’y nagipit
b. Iiwas na si Pilandok na manlinlang o manloko ng ibang
hayop
c. Hindi na ipapakita o ipapaalam ni Pilandok sa iba kapag
siya’y nanloko ng kapwa niya
dahil____________________________________________________________
__________________________________________

23. Sanggunian
Internet
https://www.youtube.com/watch?v=_vQgRa53g9Y&t=15s
https://www.google.com/search?q=philippine+mouse+deer+trivia+tagalog&rlz=1C
1CHBF_enPH877PH877&sxsrf=ALeKk02utVKB6U75F5BmpeoDgxG7cx5Wrw:1588233
367954&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ved=2ahUKEwjNkt6t1o_pAhWHV30KHed6
DAQQ_AUoAXoECAsQAw&biw=1366&bih=576#imgrc=pEwP1CkrjkMN8M
Aklat
Pinagyamang Pluma 7. (2015). Baisa-Juan , etal, Phoenix Publishing House, Inc.
Quezon City