‫پژوهش‬ ‫و‬ ‫داروساز‬ ‫بقایی‬ ‫دمحم‬ ‫دکتر‬‫گ‬‫کازمتیک‬ ‫ر‬
‫و‬‫ی‬‫ت‬‫ی‬‫ل‬‫ی‬‫گو‬‫و‬‫هاي‬ ‫كننده‬ ‫مهار‬JAK
‫پژ‬ ‫و‬ ‫داروساز‬ ‫بقایی‬ ‫دمحم‬ ‫(دکتر‬‫و‬)‫هشگر‬
‫پ‬‫ی‬‫س‬‫ی‬،‫پ‬ ‫و‬ ‫لک‬ ،‫ص‬ َ‫ر‬َ‫ب‬‫ی‬‫س‬‫ی‬‫ا‬‫و‬‫ی‬‫ت‬‫ی‬‫ل‬‫ی‬‫گو‬(Vitiligo)‫ی‬‫ک‬‫تول‬ ‫اختالل‬‫ی‬‫د‬‫رنگدانه‬
‫مالنوس‬ ‫آن‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫است‬‫ی‬‫ت‬‫ها‬‫(سلولها‬‫یی‬‫تول‬ ‫رنگدانه‬ ‫که‬‫ی‬‫د‬‫م‬‫ی‬‫کنند‬‫قسمتها‬ ‫در‬ )‫یی‬
‫غشاها‬ ،‫پوست‬ ‫از‬‫ی‬‫مخاط‬‫ی‬‫شبک‬ ‫و‬‫ی‬‫ه‬‫تخر‬‫ی‬‫ب‬‫شده‬‫نت‬ ‫در‬ .‫اند‬‫ی‬‫جه‬‫لکه‬‫ها‬‫ی‬‫سف‬‫ی‬‫د‬
‫درنواح‬ ‫پوست‬‫ی‬‫م‬ ‫ظاهر‬ ‫بدن‬ ‫مختلف‬‫ی‬‫شوند‬‫مو‬ .‫یی‬‫نواح‬ ‫در‬ ‫که‬‫ی‬‫پ‬ ‫به‬ ‫مبتال‬‫ی‬‫س‬‫ی‬
‫م‬ ‫رشد‬‫ی‬‫کند‬‫سف‬ ً‫ال‬‫معمو‬‫ی‬‫د‬‫م‬‫ی‬‫شود‬.
‫توسط‬ ‫مالنوسیتها‬ ‫تخریب‬ ‫با‬ ‫شده‬ ‫شناخته‬ ‫اتوایمیون‬ ‫بیماري‬ ‫یك‬ ‫ویتیلیگو‬
CD8(+) T Lymphocytes‫دپیگمنته‬ ‫پوستي‬ ‫هاي‬ ‫پچ‬ ‫ایجاد‬ ‫نتیجه‬ ‫در‬ ‫و‬
‫مي‬‫باشد‬.
‫پ‬ ‫درمان‬ ‫سخت‬ ‫و‬ ‫مزمن‬ ‫بیماري‬ ‫این‬‫ذ‬‫س‬ ‫تواند‬ ‫مي‬ ‫یر‬‫نازیبا‬ ‫ظاهراي‬ ‫بروز‬ ‫بب‬‫از‬
‫آن‬ ‫به‬ ‫مبتال‬ ‫شخص‬ ‫و‬ ‫گشته‬ ‫كازمتولوژي‬ ‫منظر‬‫را‬‫روحي‬ ‫مشكالتي‬ ‫دچار‬ ‫نیز‬
‫نماید‬ ‫اجتماع‬ ‫در‬ ‫حضور‬ ‫براي‬.
‫پژوهش‬ ‫و‬ ‫داروساز‬ ‫بقایی‬ ‫دمحم‬ ‫دکتر‬‫گ‬‫کازمتیک‬ ‫ر‬
‫نئورین‬ ‫كلسي‬ ‫هاي‬ ‫كننده‬ ‫مهار‬ ‫یا‬ ‫كورتیكواستروئیدها‬ ‫با‬ ‫درمان‬‫همراه‬ ‫اغلب‬‫با‬
‫نور‬-‫قسمتهاي‬ ‫از‬ ‫بخشي‬ ‫در‬ ‫رنگ‬ ‫بازگشت‬ ‫موجب‬ ‫موجب‬ ‫است‬ ‫ممكن‬ ‫درماني‬
‫گردن‬ ‫و‬ ‫صورت‬‫عموما‬ ‫اما‬ ‫گردد‬)‫پا‬ ‫و‬ ‫دست‬ ( ‫اكرال‬ ‫نواحي‬‫ویتیلیگو‬ ‫به‬ ‫درگیر‬
‫است‬ ‫مقاوم‬ ‫دسترس‬ ‫در‬ ‫درمانهاي‬ ‫به‬.
)‫(جك‬ ‫كیناز‬ ‫جانئوس‬ ‫هاي‬ ‫كننده‬ ‫مهار‬
‫همانند‬ )‫(جك‬ ‫كیناز‬ ‫جانئوس‬ ‫هاي‬ ‫كننده‬ ‫مهار‬Ruxolitinib‫و‬Tofacitinib
‫سركوب‬ ‫سبب‬ ‫كه‬cytotoxic T lymphocytes‫درمان‬ ‫براي‬ ‫و‬ ‫گردند‬ ‫مي‬
‫آرتریت‬‫آرتری‬ ‫سوریاتیك‬ ‫و‬ ‫وولگاریس‬ ‫سوریازیس‬ ، ‫روماتوئید‬‫مطالعه‬ ‫مورد‬ ‫ت‬
‫اند‬ ‫گرفته‬ ‫قرار‬.
‫که‬ ‫دانیم‬ ‫می‬ ‫البته‬‫كنون‬ ‫تا‬Tofacitinib‫آرتری‬ ‫درمان‬ ‫براي‬ ‫نیز‬‫ت‬‫روماتوئید‬
‫است‬ ‫گرفته‬ ‫قرار‬ ‫تایید‬ ‫مورد‬.
‫حیواني‬ ‫مدلي‬ ‫در‬ ‫سنجش‬ ‫یك‬ ‫در‬(murine)‫كننده‬ ‫مهار‬JAK‫بازگرداندن‬ ‫موجب‬
‫واسطه‬ ‫به‬ ‫شده‬ ‫ایجاد‬ ‫آتا‬ ‫آره‬ ‫آلوپشیا‬CD8 (+) T Lymphocyte‫نظر‬ ‫از‬ ‫كه‬
‫پاتوفیزیولو‬‫است‬ ‫گشته‬ ، ‫دارد‬ ‫ویتیلیگو‬ ‫با‬ ‫زیادي‬ ‫قرابتهاي‬ ‫ژي‬.
‫موي‬ ‫ریزش‬ ‫و‬ ‫ویتیلیگو‬ ‫بیماري‬ ‫دو‬ ‫هر‬ ‫به‬ ‫مبتال‬ ‫بیماري‬ ‫وقتي‬ ‫اینكه‬ ‫توجه‬ ‫جالب‬
‫از‬ ‫ایي‬ ‫سكه‬ruxolitinib‫به‬ ‫ها‬ ‫رنگدانه‬ ‫بازگشت‬ ‫است‬ ‫نموده‬ ‫استفاده‬ ‫خوراكي‬
‫از‬ ‫پس‬ ‫و‬ ‫گردید‬ ‫آغاز‬ ‫سرعت‬٥‫مصرف‬ ‫ماه‬Tofacitinib citrate‫بازگشت‬
‫ای‬ ‫مالحظه‬ ‫قابل‬‫ي‬‫در‬. ‫است‬ ‫داده‬ ‫رخ‬ ‫اكرال‬ ‫و‬ ‫صورت‬ ‫نواحي‬ ‫در‬ ‫ها‬ ‫رنگدانه‬
: ‫جانبی‬ ‫عوارض‬
‫هاي‬ ‫كننده‬ ‫مهار‬ ‫دانیم‬ ‫مي‬ ‫البته‬JAK‫سختي‬ ‫جانبي‬ ‫عوارض‬ ‫موجب‬ ‫میتوانند‬
‫گردد‬ ‫عفونت‬ ‫و‬ ‫مالیگننسي‬ ، ‫پني‬ ‫سیتو‬ ‫پان‬ ‫هماند‬
‫خطرات‬ ‫این‬ ‫مقابل‬ ‫در‬‫برای‬‫هاي‬ ‫كننده‬ ‫مهار‬ ‫مصرف‬JAK‫متصور‬ ‫موضعي‬
‫توجه‬ ‫جلب‬ ‫سبب‬ ‫امر‬ ‫همین‬ ‫و‬ ‫نیست‬‫محققین‬‫براي‬‫هاي‬ ‫فراورده‬ ‫فرموالسیون‬
‫جمله‬ ‫از‬ ‫داروها‬ ‫این‬ ‫موضعي‬tofacitinib‫و‬ruxolitinib‫درمان‬ ‫براي‬
.‫است‬ ‫شده‬ ‫ویتیلیگو‬ ‫و‬ ‫آتا‬ ‫آره‬ ‫آلوپشیا‬
‫پژوهش‬ ‫و‬ ‫داروساز‬ ‫بقایی‬ ‫دمحم‬ ‫دکتر‬‫گ‬‫کازمتیک‬ ‫ر‬
‫آیا‬ ‫اما‬Ruxolitinib‫و‬ ‫مشكالت‬ ‫بدون‬ ‫و‬ ‫موثر‬ ‫موضعي‬
‫؟‬ ‫خیر‬ ‫یا‬ ‫است‬ ‫جدي‬ ‫عوارض‬
‫استفاده‬ ‫با‬ ‫گرفته‬ ‫صورت‬ ‫تحقیقات‬ ‫اخرین‬ ‫در‬‫از‬ ‫روز‬ ‫در‬ ‫بار‬ ‫دو‬Ruxolitinib
‫موضعي‬٥.٥(‫بیماران‬ ‫از‬ ‫كوچكي‬ ‫گروه‬ ‫در‬ ‫ویتیلیگو‬ ‫درمان‬ ‫براي‬ ‫درصد‬٥١
، ‫نفر‬٥٥‫سن‬ ‫متوسط‬ ‫و‬ ‫مرد‬ ‫درصد‬٥١‫چند‬ ‫بهبود‬ ‫از‬ ‫حاكي‬ ‫حاصله‬ ‫نتایج‬ )‫سال‬
.‫است‬ ‫بوده‬ ‫درصدي‬
‫؛‬ ‫تحقیق‬ ‫این‬ ‫ریز‬ ‫گزارشات‬ ‫اسلس‬ ‫بر‬٩‫آخر‬ ‫تا‬ ‫را‬ ‫ایي‬ ‫هفته‬ ‫بیست‬ ‫درمان‬ ‫بیمار‬
‫حدود‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫اند‬ ‫برده‬ ‫پایان‬ ‫به‬١٢‫اسكورینك‬ ‫ایندكس‬ ‫اساس‬ ‫بر‬ ‫بهبودي‬ ‫درصد‬
( ‫ویتیلیگو‬ ‫به‬ ‫مبتال‬ ‫مناطق‬VASI‫بازگشت‬ ‫نتایج‬ ‫اولین‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫)حاصل‬
‫هفته‬ ‫از‬ ‫رنگدانه‬٥.‫است‬ ‫بوده‬ ‫درمان‬ ‫شروع‬ ‫از‬ ‫پس‬
‫نكته‬‫قابل‬‫متوسط‬ ‫تا‬ ‫خفیف‬ ‫جانبي‬ ‫عوارض‬ ‫مطالعه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫توجه‬‫ش‬: ‫امل‬
‫لژیونال‬ ‫پري‬ ‫ترانزیت‬ ‫و‬ ، ‫پاپوالر‬ ‫یا‬ ‫فرم‬ ‫ایي‬ ‫آكنه‬ ‫بثورات‬ ، ‫اریتما‬
‫ا‬ ‫بوده‬ ‫هایپرپیگمنتیشن‬.‫ست‬
‫هر‬ ‫به‬‫اطمینان‬ ‫براي‬ ‫میرسد‬ ‫نظر‬ ‫به‬ ‫حال‬‫بخشي‬ ‫اثر‬ ‫از‬،‫و‬ ‫تحقیقات‬ ‫انجام‬
‫بی‬ ‫مطالعات‬‫ش‬.‫است‬ ‫ضروري‬ ‫تر‬

JAK ویتیلیگو و مهار كننده هاي

  • 1.
    ‫پژوهش‬ ‫و‬ ‫داروساز‬‫بقایی‬ ‫دمحم‬ ‫دکتر‬‫گ‬‫کازمتیک‬ ‫ر‬ ‫و‬‫ی‬‫ت‬‫ی‬‫ل‬‫ی‬‫گو‬‫و‬‫هاي‬ ‫كننده‬ ‫مهار‬JAK ‫پژ‬ ‫و‬ ‫داروساز‬ ‫بقایی‬ ‫دمحم‬ ‫(دکتر‬‫و‬)‫هشگر‬ ‫پ‬‫ی‬‫س‬‫ی‬،‫پ‬ ‫و‬ ‫لک‬ ،‫ص‬ َ‫ر‬َ‫ب‬‫ی‬‫س‬‫ی‬‫ا‬‫و‬‫ی‬‫ت‬‫ی‬‫ل‬‫ی‬‫گو‬(Vitiligo)‫ی‬‫ک‬‫تول‬ ‫اختالل‬‫ی‬‫د‬‫رنگدانه‬ ‫مالنوس‬ ‫آن‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫است‬‫ی‬‫ت‬‫ها‬‫(سلولها‬‫یی‬‫تول‬ ‫رنگدانه‬ ‫که‬‫ی‬‫د‬‫م‬‫ی‬‫کنند‬‫قسمتها‬ ‫در‬ )‫یی‬ ‫غشاها‬ ،‫پوست‬ ‫از‬‫ی‬‫مخاط‬‫ی‬‫شبک‬ ‫و‬‫ی‬‫ه‬‫تخر‬‫ی‬‫ب‬‫شده‬‫نت‬ ‫در‬ .‫اند‬‫ی‬‫جه‬‫لکه‬‫ها‬‫ی‬‫سف‬‫ی‬‫د‬ ‫درنواح‬ ‫پوست‬‫ی‬‫م‬ ‫ظاهر‬ ‫بدن‬ ‫مختلف‬‫ی‬‫شوند‬‫مو‬ .‫یی‬‫نواح‬ ‫در‬ ‫که‬‫ی‬‫پ‬ ‫به‬ ‫مبتال‬‫ی‬‫س‬‫ی‬ ‫م‬ ‫رشد‬‫ی‬‫کند‬‫سف‬ ً‫ال‬‫معمو‬‫ی‬‫د‬‫م‬‫ی‬‫شود‬. ‫توسط‬ ‫مالنوسیتها‬ ‫تخریب‬ ‫با‬ ‫شده‬ ‫شناخته‬ ‫اتوایمیون‬ ‫بیماري‬ ‫یك‬ ‫ویتیلیگو‬ CD8(+) T Lymphocytes‫دپیگمنته‬ ‫پوستي‬ ‫هاي‬ ‫پچ‬ ‫ایجاد‬ ‫نتیجه‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫مي‬‫باشد‬. ‫پ‬ ‫درمان‬ ‫سخت‬ ‫و‬ ‫مزمن‬ ‫بیماري‬ ‫این‬‫ذ‬‫س‬ ‫تواند‬ ‫مي‬ ‫یر‬‫نازیبا‬ ‫ظاهراي‬ ‫بروز‬ ‫بب‬‫از‬ ‫آن‬ ‫به‬ ‫مبتال‬ ‫شخص‬ ‫و‬ ‫گشته‬ ‫كازمتولوژي‬ ‫منظر‬‫را‬‫روحي‬ ‫مشكالتي‬ ‫دچار‬ ‫نیز‬ ‫نماید‬ ‫اجتماع‬ ‫در‬ ‫حضور‬ ‫براي‬.
  • 2.
    ‫پژوهش‬ ‫و‬ ‫داروساز‬‫بقایی‬ ‫دمحم‬ ‫دکتر‬‫گ‬‫کازمتیک‬ ‫ر‬ ‫نئورین‬ ‫كلسي‬ ‫هاي‬ ‫كننده‬ ‫مهار‬ ‫یا‬ ‫كورتیكواستروئیدها‬ ‫با‬ ‫درمان‬‫همراه‬ ‫اغلب‬‫با‬ ‫نور‬-‫قسمتهاي‬ ‫از‬ ‫بخشي‬ ‫در‬ ‫رنگ‬ ‫بازگشت‬ ‫موجب‬ ‫موجب‬ ‫است‬ ‫ممكن‬ ‫درماني‬ ‫گردن‬ ‫و‬ ‫صورت‬‫عموما‬ ‫اما‬ ‫گردد‬)‫پا‬ ‫و‬ ‫دست‬ ( ‫اكرال‬ ‫نواحي‬‫ویتیلیگو‬ ‫به‬ ‫درگیر‬ ‫است‬ ‫مقاوم‬ ‫دسترس‬ ‫در‬ ‫درمانهاي‬ ‫به‬. )‫(جك‬ ‫كیناز‬ ‫جانئوس‬ ‫هاي‬ ‫كننده‬ ‫مهار‬ ‫همانند‬ )‫(جك‬ ‫كیناز‬ ‫جانئوس‬ ‫هاي‬ ‫كننده‬ ‫مهار‬Ruxolitinib‫و‬Tofacitinib ‫سركوب‬ ‫سبب‬ ‫كه‬cytotoxic T lymphocytes‫درمان‬ ‫براي‬ ‫و‬ ‫گردند‬ ‫مي‬ ‫آرتریت‬‫آرتری‬ ‫سوریاتیك‬ ‫و‬ ‫وولگاریس‬ ‫سوریازیس‬ ، ‫روماتوئید‬‫مطالعه‬ ‫مورد‬ ‫ت‬ ‫اند‬ ‫گرفته‬ ‫قرار‬. ‫که‬ ‫دانیم‬ ‫می‬ ‫البته‬‫كنون‬ ‫تا‬Tofacitinib‫آرتری‬ ‫درمان‬ ‫براي‬ ‫نیز‬‫ت‬‫روماتوئید‬ ‫است‬ ‫گرفته‬ ‫قرار‬ ‫تایید‬ ‫مورد‬. ‫حیواني‬ ‫مدلي‬ ‫در‬ ‫سنجش‬ ‫یك‬ ‫در‬(murine)‫كننده‬ ‫مهار‬JAK‫بازگرداندن‬ ‫موجب‬ ‫واسطه‬ ‫به‬ ‫شده‬ ‫ایجاد‬ ‫آتا‬ ‫آره‬ ‫آلوپشیا‬CD8 (+) T Lymphocyte‫نظر‬ ‫از‬ ‫كه‬ ‫پاتوفیزیولو‬‫است‬ ‫گشته‬ ، ‫دارد‬ ‫ویتیلیگو‬ ‫با‬ ‫زیادي‬ ‫قرابتهاي‬ ‫ژي‬. ‫موي‬ ‫ریزش‬ ‫و‬ ‫ویتیلیگو‬ ‫بیماري‬ ‫دو‬ ‫هر‬ ‫به‬ ‫مبتال‬ ‫بیماري‬ ‫وقتي‬ ‫اینكه‬ ‫توجه‬ ‫جالب‬ ‫از‬ ‫ایي‬ ‫سكه‬ruxolitinib‫به‬ ‫ها‬ ‫رنگدانه‬ ‫بازگشت‬ ‫است‬ ‫نموده‬ ‫استفاده‬ ‫خوراكي‬ ‫از‬ ‫پس‬ ‫و‬ ‫گردید‬ ‫آغاز‬ ‫سرعت‬٥‫مصرف‬ ‫ماه‬Tofacitinib citrate‫بازگشت‬ ‫ای‬ ‫مالحظه‬ ‫قابل‬‫ي‬‫در‬. ‫است‬ ‫داده‬ ‫رخ‬ ‫اكرال‬ ‫و‬ ‫صورت‬ ‫نواحي‬ ‫در‬ ‫ها‬ ‫رنگدانه‬ : ‫جانبی‬ ‫عوارض‬ ‫هاي‬ ‫كننده‬ ‫مهار‬ ‫دانیم‬ ‫مي‬ ‫البته‬JAK‫سختي‬ ‫جانبي‬ ‫عوارض‬ ‫موجب‬ ‫میتوانند‬ ‫گردد‬ ‫عفونت‬ ‫و‬ ‫مالیگننسي‬ ، ‫پني‬ ‫سیتو‬ ‫پان‬ ‫هماند‬ ‫خطرات‬ ‫این‬ ‫مقابل‬ ‫در‬‫برای‬‫هاي‬ ‫كننده‬ ‫مهار‬ ‫مصرف‬JAK‫متصور‬ ‫موضعي‬ ‫توجه‬ ‫جلب‬ ‫سبب‬ ‫امر‬ ‫همین‬ ‫و‬ ‫نیست‬‫محققین‬‫براي‬‫هاي‬ ‫فراورده‬ ‫فرموالسیون‬ ‫جمله‬ ‫از‬ ‫داروها‬ ‫این‬ ‫موضعي‬tofacitinib‫و‬ruxolitinib‫درمان‬ ‫براي‬ .‫است‬ ‫شده‬ ‫ویتیلیگو‬ ‫و‬ ‫آتا‬ ‫آره‬ ‫آلوپشیا‬
  • 3.
    ‫پژوهش‬ ‫و‬ ‫داروساز‬‫بقایی‬ ‫دمحم‬ ‫دکتر‬‫گ‬‫کازمتیک‬ ‫ر‬ ‫آیا‬ ‫اما‬Ruxolitinib‫و‬ ‫مشكالت‬ ‫بدون‬ ‫و‬ ‫موثر‬ ‫موضعي‬ ‫؟‬ ‫خیر‬ ‫یا‬ ‫است‬ ‫جدي‬ ‫عوارض‬ ‫استفاده‬ ‫با‬ ‫گرفته‬ ‫صورت‬ ‫تحقیقات‬ ‫اخرین‬ ‫در‬‫از‬ ‫روز‬ ‫در‬ ‫بار‬ ‫دو‬Ruxolitinib ‫موضعي‬٥.٥(‫بیماران‬ ‫از‬ ‫كوچكي‬ ‫گروه‬ ‫در‬ ‫ویتیلیگو‬ ‫درمان‬ ‫براي‬ ‫درصد‬٥١ ، ‫نفر‬٥٥‫سن‬ ‫متوسط‬ ‫و‬ ‫مرد‬ ‫درصد‬٥١‫چند‬ ‫بهبود‬ ‫از‬ ‫حاكي‬ ‫حاصله‬ ‫نتایج‬ )‫سال‬ .‫است‬ ‫بوده‬ ‫درصدي‬ ‫؛‬ ‫تحقیق‬ ‫این‬ ‫ریز‬ ‫گزارشات‬ ‫اسلس‬ ‫بر‬٩‫آخر‬ ‫تا‬ ‫را‬ ‫ایي‬ ‫هفته‬ ‫بیست‬ ‫درمان‬ ‫بیمار‬ ‫حدود‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫اند‬ ‫برده‬ ‫پایان‬ ‫به‬١٢‫اسكورینك‬ ‫ایندكس‬ ‫اساس‬ ‫بر‬ ‫بهبودي‬ ‫درصد‬ ( ‫ویتیلیگو‬ ‫به‬ ‫مبتال‬ ‫مناطق‬VASI‫بازگشت‬ ‫نتایج‬ ‫اولین‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫)حاصل‬ ‫هفته‬ ‫از‬ ‫رنگدانه‬٥.‫است‬ ‫بوده‬ ‫درمان‬ ‫شروع‬ ‫از‬ ‫پس‬ ‫نكته‬‫قابل‬‫متوسط‬ ‫تا‬ ‫خفیف‬ ‫جانبي‬ ‫عوارض‬ ‫مطالعه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫توجه‬‫ش‬: ‫امل‬ ‫لژیونال‬ ‫پري‬ ‫ترانزیت‬ ‫و‬ ، ‫پاپوالر‬ ‫یا‬ ‫فرم‬ ‫ایي‬ ‫آكنه‬ ‫بثورات‬ ، ‫اریتما‬ ‫ا‬ ‫بوده‬ ‫هایپرپیگمنتیشن‬.‫ست‬ ‫هر‬ ‫به‬‫اطمینان‬ ‫براي‬ ‫میرسد‬ ‫نظر‬ ‫به‬ ‫حال‬‫بخشي‬ ‫اثر‬ ‫از‬،‫و‬ ‫تحقیقات‬ ‫انجام‬ ‫بی‬ ‫مطالعات‬‫ش‬.‫است‬ ‫ضروري‬ ‫تر‬