SlideShare a Scribd company logo
Yrd. Doç. Dr. Hidayet Takcı
htakci@gmail.com | htakci@cumhuriyet.edu.tr
Cumhuriyet Üniversitesi Bilgisayar Müh. Bölümü
Öğretim Üyesi
Nedir?
 Projenin başarıya ulaşabilmesi için yapılması gereken
en önemli iştir.
 Doğru şekilde isterleri ortaya konmuş projeler ancak
başarılı olabilirler.
 İki aşamadan meydana gelir;
 Gereksinimlerin ortaya çıkarılması
 Gereksinimlerin öncelik durumuna göre analiz edilmesi
2
Yöntemleri nelerdir?
 Yazılım öncesi problemin nasıl çözüldüğünün anlaşılması
 Mevcut yazılımların incelenmesi ve varsa eksiklerin not
edilmesi
 Mevcut yazılımların çıktılarının elde edilmesi ve analiz
edilmesi
 İlgili sektör çalışanlarıyla yüz yüze görüşme
 Olası sistem senaryolarının akıl yürütme yoluyla açığa
çıkarılması
 Müşteri ile veya potansiyel müşteri ile karşılıklı görüşme
 Konuyla ilgili yapılmış tez, makale v.s. inceleme.
3
Gereksinim analiz dokümanı (GAD)
 Gerçeklenecek sistemin amaç ve kapsamından
başlayıp, fonksiyonel ve fonksiyonel olmayan
gereksinimlerinin açığa çıkarıldığı, aktörler, olaylar,
senaryolar ve arayüz detayına kadar projenin
irdelendiği temel dokümandır.
4
GAD bölümleri
 Giriş
 Teklif edilen sistem
 Fonksiyonel gereksinimler
 Fonksiyonel olmayan gereksinimler
 Sistem modelleri
5
Giriş bölümü
 Temel olarak üç bölümden oluşur;
 Amaç ve kapsam
 Hedefler ve başarı kriterleri
 Genel bakış
6
Amaç ve kapsam
 Projenin başlatılma gerekçesi bu kısımda yazılır. Örnek bir
amaç ifadesi şu şekilde olabilir.
 “Projemizin amacı, okulumuzda öğrenim görmekte olan
öğrencilerin kayıt ve işlem verilerini kolayca saklayabilecek,
hızlıca öğrenciye erişim imkanı sağlayacak, uzaktan öğrenci
kayıt işlemine imkan verecek, not girişleri ve düzeltmelerinin
kolayca yapılabileceği bilgisayar destekli bir sistemin ortaya
konmasıdır.”
 Kapsam ifadesi ise genellikle projede bir budamayı ifade
eder. Örneğin;
 “Proje kapsamında dersliklerin takibi ve haftalık ders programı
gibi detaylar yer almayacaktır.”
7
Amaç ve kapsam nasıl olmalı?
 Projenin amaç ve kapsamı genel hatlarıyla projenin ne
yaptığını ifade etmelidir.
 Bütün detayların verilmesi okuyucuyu sıkacağı için
öne çıkan konular bu kısımda verilmelidir.
 Özgün olduğunu düşündüğünüz (diğer projelerde
olmayan) konular mutlaka bu kısımda verilmelidir.
8
Hedefler ve başarı kriterleri
 Projenin amacı kısmında verilen ifadelerin bir miktar daha
açılarak yazılmasıyla hedefler ortaya çıkar. Hedefler
maddeler halinde ve mümkünse ya geliştirilme sırasına
göre ya da önem sırasına göre verilmelidir. Örneğin;
 Projemizin öncelikli hedeflerinden birisi kesintisiz çalışma
olanağı sağlamasıdır.
 Uzaktan ders seçimi yapılabilmelidir.
 Öğrenciler online olarak anketlere katılabilmelidir.
 Eğitim kalitesi için bu sistem geri bildirimleri uygun şekilde
desteklemelidir.
 …
9
Başarı kriterleri
 Projenin başarılı sayılabilmesi için gereken şartlar bu
kısımda verilir. Örneğin;
 Ders seçimi döneminde bütün öğrenciler aynı anda
sistemi kullandığında sistemin performans sorunu
vermemelidir.
 Öğrencilere sorunsuz şekilde sistem üzerinden mail
atılabilmelidir.
 …
 Başarı kriterleri ölçülebilir ve açık olmalıdır.
10
Genel bakış
 Detaylardan arındırılmış şekilde, proje amacından bile
daha yüzeysel şekilde projenin anlatılmasıdır.
 Genel bakış, ürün pazarlama sistemlerinde ürünle
ilgili yazılmış kısa bilgilere benzetilebilir.
 Örneğin;
 “Eğitim kurumları otomasyonu bir şehirdeki bütün
eğitim kurumlarının birbiriyle koordineli şekilde
çalışmasına imkan sağlayacak bilgisayar destekli bir
uygulamadır.”
11
Sistem detayları
 Sistem detayları işin uygulamaya dönük tarafını ifade eder.
Giriş kısmında kabaca tarif edilen sistem bu bölümde
detaylandırılır.
 Önce fonksiyonel gereksinimler ile bir nevi yazılımın yerine
getireceği işlevler ortaya konulur.
 Ardından fonksiyonel olmayan gereksinimler sayesinde
sistemin görevi yerine getirirken harici unsurları da ihmal
etmemesi sağlanır.
 Örneğin, aynı işi yapan iki yazılımdan daha kullanıcı dostu
“user friendly” daha fazla tercih edilir.
 En sonunda sistemin aktörleri, olayları, senaryoları ve use-
case modelleri ortaya konur.
12
Fonksiyonel gereksinimler
 Her uygulamanın amacı bir veya birçok fonksiyonu yerine
getirmektir. Yerine getirilecek fonksiyonların neler olduğu
bu adımda ortaya çıkarılır.
 Bitmiş bir uygulamadaki ana menü ve alt menü detayları
veya modüler yazılım geliştirmedeki modül ve alt
modüllerin ortaya çıkarılması bu alanda yapılır.
 Fonksiyonlar bireysel olarak ele alınsa bile fonksiyonları
gruplandırarak probleme yaklaşmak daha akılcı olacaktır.
 Örneğin bir öğrenci işleri sisteminde önce öğrenci kayıt, ders
işlemleri, öğretim elemanı kayıt v.s. Belirlenip ardından her
biriyle ilgili fonksiyonları yazmak daha akıllıca olacaktır.
13
Fonksiyonel gereksinimler
 Fonksiyonel gereksinim yazarken
 Sistemin yerine getirmesi gereken her işlev kısa ve
anlaşılır şekilde yazılmalıdır.
 İşlevler kendi arasında önem sırasına göre sıralanabilir
olmalıdır.
 Daha önemli, daha önemsiz gibi etiketler kullanılabilir.
 Her işlev “–meli”, “-malı” şeklinde gereklilik bildiren
ifadeler şeklinde yazılmalıdır.
 Örneğin, “bu uygulama kimlik numarası üzerinden sorguya
imkan sağlamalıdır” gibi.
14
Fonksiyonel olmayan gereksinimler
 Yedi madde şeklinde ele alınır.
 Kullanılabilirlik
 Güvenilirlik
 Performans
 Desteklenebilirlik
 Gerçekleştirim
 Arayüz
 Gizlilik gereksinimi
15
Kullanılabilirlik
 Uygulamanın rahat ve hızlı şekilde kullanımı
desteklenmelidir. Örneğin;
 En kullanışlı menü tasarımları yapılmalıdır (aşağı doğru
açılan menüler gibi)
 Kısa yollar ve hızlı erişim olanakları olmalıdır (klavye
kısayolları ve popup menüler)
 Menülerde ve kısayollardaki standartlara uyulmalıdır.
Örneğin, help menüsü en sonda, programdan çıkış ilk ana
menünün en sonunda gibi.
 Butonlar uygun yerlere konulmalıdır. Kapat butonu sağ alt
köşe gibi.
 Yerleşim, fontlar, renk ayarları v.s. Dikkatle yapılmalıdır.
16
Güvenilirlik
 Bir uygulamanın her seferinde aynı girişler için aynı
çıkışları vermesine güvenilirlik denir. Güvenilirlik için;
 Veri kaybı mümkünse sıfıra indirilmelidir
 Veritabanı kısıtları ile hatalı veri girişi engellenmelidir
 Yazılım mantık hatalarından arındırılmalı ve yazılımın
non-determenistik (beklenmeyen) hareketler
yapmasının önüne geçilmelidir.
 Hata yakalama prosedürleri çalıştırılmalı ve yazılımın
kesilmesi yerine uygun hata mesajları sunulmalıdır.
17
Performans
 Bir uygulamanın kısa sürede istenen işleme cevap
vermesi performans başlığı altında ele alınır.
Performans problemlerinin çözümü için;
 Sistemin aynı anda maksimum kaç kullanıcıyla
çalışabildiği belirtilmelidir.
 Performans ihtiyacı varsa yazılımsal (cache mekanizması
gibi) veya donanımsal olarak çözümüne gidilmelidir.
 Ayrıca kimi zaman yazılımın hangi donanım üzerinde en
iyi performans vereceği belirtilmelidir.
18
Desteklenebilirlik
 Geliştirilecek yazılım hangi ortam koşullarında
çalışacağı bu kısımda belirtilir.
 Örneğin bir yazılımın çalışabilmesi için başka
yazılımların yüklenmesi gerekebilir, java eklentileri gibi.
 Ayrıca yazılımın hangi işletim sistemi tarafından
desteklendiği verilmelidir.
 Mümkünse eklentiler yazılımla birlikte setup şeklinde
verilmeli ve uygulama birden çok işletim sistemini
desteklemelidir.
19
Gerçekleştirim
 Bu kısımda kodlamaya hızlı bir geçiş için uygulamanın
sunduğu avantajlar varsa ondan bahsedilir.
 Örneğin akıllı yazılım araçları kullanımı ve
 Uml diyagramlarından java kodlarının elde edilmesi bu
kategoride yer alabilecek örneklerden bazılarıdır.
20
Arayüz
 Uygulamanın girişinde ve çıkışında neler olacağı,
uygulamanın komut satırı veya grafik arayüzü
desteklemesi durumu belirtilir. Örneğin;
 Veri girişi klavye ve fare ile yapılacaktır.
 Çıkış ekran ve yazıcıdan alınacaktır.
 Çıktı pdf olarak da sunulabilecektir.
 Seri ve paralel port üzerinden haberleşme imkanı
olacaktır.
21
Gizlilik gereksinimi
 Bir uygulama çok farlı türde verilere erişimi
destekleyebilir fakat kullanıcıların bütün verileri
görme hakkı olmayabilir. O nedenle kullanıcıların
sadece hakları olduğu verileri görmesi istenir. Gizlilik
gereksinimi bu konuyla ilgilidir.
 Örneğin, A kullanıcısı f1, f2 ve f3’e erişebilir, B kullanıcısı
f1 ve f4’e erişebilir gibi.
22
Sistem modelleri
 Dört farklı bileşenden oluşur
 Aktörler
 Olaylar
 Senaryolar
 Use-case modeli
23
Aktörler
 Sistemde yer alan, yazılım tarafından bilgileri
yönetilecek varlıklardır. Gereksinim analiz
dokümanında aktörler tanımlarıyla birlikte verilir. Bu
aşamada bir aktör ve onun yapacağı işlevler şeklinde
sunulur.
 Fonksiyonel gereksinimler adımıyla bağlantılıdır.
 Örnek bir aktör ve tanımı şöyle olabilir.
Aktör Tanımı
Öğretmen Ders seçimi yapar
Ders onayı yapar
Not girişi yapar
Devam bilgisi girer
Öğrenci raporları alır 24
Olaylar
 Bu kısımda bütün aktörlerin görevleri bir arada
sunulur. Böylece sistemde yapılacak bütün işlemler
hakkında bilgi toplanmış olur.
 Bir ekran birden fazla olayı destekleyebilir.
 Olay güdümlü programlamada (event driven
programming) her bir buton aslında bir olay ile
ilişkilidir.
25
Senaryolar
• Uygulamadaki akış senaryolar şeklinde sunulur.
• Bir senaryo hem aktörün hem de olayların dahil
olduğu işlemler bütünüdür.
26
Use-case model
27
Not
 Son iki sayfada yer alan görseller haricinde materyal
tamamen Hidayet Takcı’nın özgün eseridir.
28

More Related Content

What's hot

BPMN ile Süreç Modelleme
BPMN ile Süreç ModellemeBPMN ile Süreç Modelleme
BPMN ile Süreç Modelleme
Mehmet Onur Beşer
 
Proje Kapsam Yönetimi
Proje Kapsam YönetimiProje Kapsam Yönetimi
e-kütüphane projesi
e-kütüphane projesie-kütüphane projesi
e-kütüphane projesi
cgoze
 
Proje hazırlama sunum metin gokhan
Proje hazırlama sunum metin   gokhanProje hazırlama sunum metin   gokhan
Proje hazırlama sunum metin gokhan
metreham
 
Akış Şemaları ( İş Analizi ve Uygulamaları Dersi)
Akış Şemaları ( İş Analizi ve Uygulamaları Dersi)Akış Şemaları ( İş Analizi ve Uygulamaları Dersi)
Akış Şemaları ( İş Analizi ve Uygulamaları Dersi)
Tugba Ozen
 
Konfigürasyon yönetimi sunumu
Konfigürasyon yönetimi sunumuKonfigürasyon yönetimi sunumu
Konfigürasyon yönetimi sunumu
Hüseyin ŞEN
 
Teknogirisim sermayesi destegi ornek i̇s planı dosyasi
Teknogirisim sermayesi destegi ornek i̇s planı dosyasiTeknogirisim sermayesi destegi ornek i̇s planı dosyasi
Teknogirisim sermayesi destegi ornek i̇s planı dosyasi
Kapsam Denetim
 
İnsan Kaynakları Yönetimi İş Analizi
İnsan Kaynakları Yönetimi İş Analiziİnsan Kaynakları Yönetimi İş Analizi
İnsan Kaynakları Yönetimi İş Analizi
Erciyes University Faculty of Communication
 
Hastane Poliklinik Otomasyonu
Hastane Poliklinik OtomasyonuHastane Poliklinik Otomasyonu
Hastane Poliklinik Otomasyonu
Resul Rıza Dolaner
 
Kali ile Linux'e Giriş | IntelRAD
Kali ile Linux'e Giriş | IntelRADKali ile Linux'e Giriş | IntelRAD
Kali ile Linux'e Giriş | IntelRAD
Mehmet Ince
 
Proje Hazırlama Teknikleri
Proje Hazırlama TeknikleriProje Hazırlama Teknikleri
Proje Hazırlama Teknikleri
Emin Şen
 
Düzeltici Önleyici Faaliyet Takip Kontrol Formu (ÖRNEK)
Düzeltici Önleyici Faaliyet Takip Kontrol Formu (ÖRNEK)Düzeltici Önleyici Faaliyet Takip Kontrol Formu (ÖRNEK)
Düzeltici Önleyici Faaliyet Takip Kontrol Formu (ÖRNEK)
Gültekin Cangül
 
Proje yönetimi notları
Proje yönetimi notlarıProje yönetimi notları
Proje yönetimi notları
Aytekin Özel
 
Risk Yönetim Planı Oluşturma
Risk Yönetim Planı OluşturmaRisk Yönetim Planı Oluşturma
Risk Yönetim Planı Oluşturma
PEM Proje Eğitim Merkezi
 
Temel Linux Kullanımı ve Komutları
Temel Linux Kullanımı ve KomutlarıTemel Linux Kullanımı ve Komutları
Temel Linux Kullanımı ve Komutları
Ahmet Gürel
 
Özgür yazılımlarla DDOS Engelleme
Özgür yazılımlarla DDOS EngellemeÖzgür yazılımlarla DDOS Engelleme
Özgür yazılımlarla DDOS Engelleme
BGA Cyber Security
 
Vygotsky sosyal gelişim kuramı
Vygotsky sosyal gelişim kuramıVygotsky sosyal gelişim kuramı
Vygotsky sosyal gelişim kuramı
Ahmet özcan
 
Bir İnşaat Projesinin Primavera İle Planlanması
Bir İnşaat Projesinin Primavera İle PlanlanmasıBir İnşaat Projesinin Primavera İle Planlanması
Bir İnşaat Projesinin Primavera İle Planlanması
İnşaat Mühendisi TV
 

What's hot (20)

Proje Yonetimi
Proje YonetimiProje Yonetimi
Proje Yonetimi
 
BPMN ile Süreç Modelleme
BPMN ile Süreç ModellemeBPMN ile Süreç Modelleme
BPMN ile Süreç Modelleme
 
Proje Kapsam Yönetimi
Proje Kapsam YönetimiProje Kapsam Yönetimi
Proje Kapsam Yönetimi
 
e-kütüphane projesi
e-kütüphane projesie-kütüphane projesi
e-kütüphane projesi
 
Proje hazırlama sunum metin gokhan
Proje hazırlama sunum metin   gokhanProje hazırlama sunum metin   gokhan
Proje hazırlama sunum metin gokhan
 
Akış Şemaları ( İş Analizi ve Uygulamaları Dersi)
Akış Şemaları ( İş Analizi ve Uygulamaları Dersi)Akış Şemaları ( İş Analizi ve Uygulamaları Dersi)
Akış Şemaları ( İş Analizi ve Uygulamaları Dersi)
 
Konfigürasyon yönetimi sunumu
Konfigürasyon yönetimi sunumuKonfigürasyon yönetimi sunumu
Konfigürasyon yönetimi sunumu
 
Teknogirisim sermayesi destegi ornek i̇s planı dosyasi
Teknogirisim sermayesi destegi ornek i̇s planı dosyasiTeknogirisim sermayesi destegi ornek i̇s planı dosyasi
Teknogirisim sermayesi destegi ornek i̇s planı dosyasi
 
İnsan Kaynakları Yönetimi İş Analizi
İnsan Kaynakları Yönetimi İş Analiziİnsan Kaynakları Yönetimi İş Analizi
İnsan Kaynakları Yönetimi İş Analizi
 
Hastane Poliklinik Otomasyonu
Hastane Poliklinik OtomasyonuHastane Poliklinik Otomasyonu
Hastane Poliklinik Otomasyonu
 
İş Analizi
İş Analiziİş Analizi
İş Analizi
 
Kali ile Linux'e Giriş | IntelRAD
Kali ile Linux'e Giriş | IntelRADKali ile Linux'e Giriş | IntelRAD
Kali ile Linux'e Giriş | IntelRAD
 
Proje Hazırlama Teknikleri
Proje Hazırlama TeknikleriProje Hazırlama Teknikleri
Proje Hazırlama Teknikleri
 
Düzeltici Önleyici Faaliyet Takip Kontrol Formu (ÖRNEK)
Düzeltici Önleyici Faaliyet Takip Kontrol Formu (ÖRNEK)Düzeltici Önleyici Faaliyet Takip Kontrol Formu (ÖRNEK)
Düzeltici Önleyici Faaliyet Takip Kontrol Formu (ÖRNEK)
 
Proje yönetimi notları
Proje yönetimi notlarıProje yönetimi notları
Proje yönetimi notları
 
Risk Yönetim Planı Oluşturma
Risk Yönetim Planı OluşturmaRisk Yönetim Planı Oluşturma
Risk Yönetim Planı Oluşturma
 
Temel Linux Kullanımı ve Komutları
Temel Linux Kullanımı ve KomutlarıTemel Linux Kullanımı ve Komutları
Temel Linux Kullanımı ve Komutları
 
Özgür yazılımlarla DDOS Engelleme
Özgür yazılımlarla DDOS EngellemeÖzgür yazılımlarla DDOS Engelleme
Özgür yazılımlarla DDOS Engelleme
 
Vygotsky sosyal gelişim kuramı
Vygotsky sosyal gelişim kuramıVygotsky sosyal gelişim kuramı
Vygotsky sosyal gelişim kuramı
 
Bir İnşaat Projesinin Primavera İle Planlanması
Bir İnşaat Projesinin Primavera İle PlanlanmasıBir İnşaat Projesinin Primavera İle Planlanması
Bir İnşaat Projesinin Primavera İle Planlanması
 

Similar to Gereksinim Analizi Dokümanı Hazırlama

Yazilim mi̇mari̇leri̇(aoy)
Yazilim mi̇mari̇leri̇(aoy)Yazilim mi̇mari̇leri̇(aoy)
Yazilim mi̇mari̇leri̇(aoy)
Ahmet Yanik
 
Yazılım mühendisliğinde i̇nsan bilgisayar etkileşimi
Yazılım mühendisliğinde i̇nsan bilgisayar etkileşimiYazılım mühendisliğinde i̇nsan bilgisayar etkileşimi
Yazılım mühendisliğinde i̇nsan bilgisayar etkileşimi
Betul Kesimal
 
Aspect Oriented Programming (İlgiye Yönelik Programlama)
Aspect Oriented Programming (İlgiye Yönelik Programlama)Aspect Oriented Programming (İlgiye Yönelik Programlama)
Aspect Oriented Programming (İlgiye Yönelik Programlama)
eburhan
 
Temel ABAP eğitim kılavuzu
Temel ABAP eğitim kılavuzuTemel ABAP eğitim kılavuzu
Temel ABAP eğitim kılavuzu
Dr. Kerem Koseoglu
 
Yazilim projeleri maliyet tahmini ve cocomo modeli
Yazilim projeleri maliyet tahmini ve cocomo modeliYazilim projeleri maliyet tahmini ve cocomo modeli
Yazilim projeleri maliyet tahmini ve cocomo modeli
Zafer Düzen
 
Yazılım Gereksinim Mühendisliği Semineri
Yazılım Gereksinim Mühendisliği SemineriYazılım Gereksinim Mühendisliği Semineri
Yazılım Gereksinim Mühendisliği Semineri
Gelişim Platformu Bilişim Topluluğu
 
Web KullanılabilirliliğIi
Web KullanılabilirliliğIiWeb KullanılabilirliliğIi
Web KullanılabilirliliğIi
Aytac Mestci
 
agem_intern_report
agem_intern_reportagem_intern_report
agem_intern_report
Meliz Ersoy
 
Si̇stem anali̇zi̇ ve tasarimi sunu(aoy)
Si̇stem anali̇zi̇ ve tasarimi sunu(aoy)Si̇stem anali̇zi̇ ve tasarimi sunu(aoy)
Si̇stem anali̇zi̇ ve tasarimi sunu(aoy)
Ahmet Yanik
 
Implementation.pptx
Implementation.pptxImplementation.pptx
Implementation.pptx
glkabakc
 
TÜRKİYE’DE YAPILAN SIEM PROJELERİNDE MEMNUNİYET VE FAYDA ÇELİŞKİSİ
TÜRKİYE’DE YAPILAN SIEM PROJELERİNDE MEMNUNİYET VE FAYDA ÇELİŞKİSİTÜRKİYE’DE YAPILAN SIEM PROJELERİNDE MEMNUNİYET VE FAYDA ÇELİŞKİSİ
TÜRKİYE’DE YAPILAN SIEM PROJELERİNDE MEMNUNİYET VE FAYDA ÇELİŞKİSİ
Ertugrul Akbas
 
bi̇li̇şi̇m hukuku
bi̇li̇şi̇m hukukubi̇li̇şi̇m hukuku
bi̇li̇şi̇m hukuku
darknessking77
 
Yönetici Denetçi ve Son Kullanıcı Bilişim Akademisi
Yönetici Denetçi ve Son Kullanıcı Bilişim AkademisiYönetici Denetçi ve Son Kullanıcı Bilişim Akademisi
Yönetici Denetçi ve Son Kullanıcı Bilişim Akademisi
alinizam99
 
Erp Yolculuguna Cikacaklara Oneriler
Erp Yolculuguna Cikacaklara OnerilerErp Yolculuguna Cikacaklara Oneriler
Erp Yolculuguna Cikacaklara Oneriler
Özer Mustafa Onar
 
Tasarım kuralları
Tasarım kurallarıTasarım kuralları
Tasarım kuralları
Betul Kesimal
 
Internet programcılığı 3
Internet programcılığı 3Internet programcılığı 3
Internet programcılığı 3
Erol Dizdar
 
Mühendislik problemlerinin bilgisayar ortamında sayısal analiz yöntemleriyle...
Mühendislik problemlerinin  bilgisayar ortamında sayısal analiz yöntemleriyle...Mühendislik problemlerinin  bilgisayar ortamında sayısal analiz yöntemleriyle...
Mühendislik problemlerinin bilgisayar ortamında sayısal analiz yöntemleriyle...
Abdurrahman Tunç
 
8 adımda doğru ERP çözümü
8 adımda doğru ERP çözümü8 adımda doğru ERP çözümü
8 adımda doğru ERP çözümü
Muharrem Gezer
 
Visual Studio Developer Tools
Visual Studio Developer ToolsVisual Studio Developer Tools
Visual Studio Developer Tools
Uğur Tılıkoğlu
 

Similar to Gereksinim Analizi Dokümanı Hazırlama (20)

Yazilim mi̇mari̇leri̇(aoy)
Yazilim mi̇mari̇leri̇(aoy)Yazilim mi̇mari̇leri̇(aoy)
Yazilim mi̇mari̇leri̇(aoy)
 
Yazılım mühendisliğinde i̇nsan bilgisayar etkileşimi
Yazılım mühendisliğinde i̇nsan bilgisayar etkileşimiYazılım mühendisliğinde i̇nsan bilgisayar etkileşimi
Yazılım mühendisliğinde i̇nsan bilgisayar etkileşimi
 
Aspect Oriented Programming (İlgiye Yönelik Programlama)
Aspect Oriented Programming (İlgiye Yönelik Programlama)Aspect Oriented Programming (İlgiye Yönelik Programlama)
Aspect Oriented Programming (İlgiye Yönelik Programlama)
 
Temel ABAP eğitim kılavuzu
Temel ABAP eğitim kılavuzuTemel ABAP eğitim kılavuzu
Temel ABAP eğitim kılavuzu
 
Yazilim projeleri maliyet tahmini ve cocomo modeli
Yazilim projeleri maliyet tahmini ve cocomo modeliYazilim projeleri maliyet tahmini ve cocomo modeli
Yazilim projeleri maliyet tahmini ve cocomo modeli
 
Yazılım Gereksinim Mühendisliği Semineri
Yazılım Gereksinim Mühendisliği SemineriYazılım Gereksinim Mühendisliği Semineri
Yazılım Gereksinim Mühendisliği Semineri
 
Web KullanılabilirliliğIi
Web KullanılabilirliliğIiWeb KullanılabilirliliğIi
Web KullanılabilirliliğIi
 
agem_intern_report
agem_intern_reportagem_intern_report
agem_intern_report
 
Si̇stem anali̇zi̇ ve tasarimi sunu(aoy)
Si̇stem anali̇zi̇ ve tasarimi sunu(aoy)Si̇stem anali̇zi̇ ve tasarimi sunu(aoy)
Si̇stem anali̇zi̇ ve tasarimi sunu(aoy)
 
Implementation.pptx
Implementation.pptxImplementation.pptx
Implementation.pptx
 
TÜRKİYE’DE YAPILAN SIEM PROJELERİNDE MEMNUNİYET VE FAYDA ÇELİŞKİSİ
TÜRKİYE’DE YAPILAN SIEM PROJELERİNDE MEMNUNİYET VE FAYDA ÇELİŞKİSİTÜRKİYE’DE YAPILAN SIEM PROJELERİNDE MEMNUNİYET VE FAYDA ÇELİŞKİSİ
TÜRKİYE’DE YAPILAN SIEM PROJELERİNDE MEMNUNİYET VE FAYDA ÇELİŞKİSİ
 
Bilgi sis..
Bilgi sis..Bilgi sis..
Bilgi sis..
 
bi̇li̇şi̇m hukuku
bi̇li̇şi̇m hukukubi̇li̇şi̇m hukuku
bi̇li̇şi̇m hukuku
 
Yönetici Denetçi ve Son Kullanıcı Bilişim Akademisi
Yönetici Denetçi ve Son Kullanıcı Bilişim AkademisiYönetici Denetçi ve Son Kullanıcı Bilişim Akademisi
Yönetici Denetçi ve Son Kullanıcı Bilişim Akademisi
 
Erp Yolculuguna Cikacaklara Oneriler
Erp Yolculuguna Cikacaklara OnerilerErp Yolculuguna Cikacaklara Oneriler
Erp Yolculuguna Cikacaklara Oneriler
 
Tasarım kuralları
Tasarım kurallarıTasarım kuralları
Tasarım kuralları
 
Internet programcılığı 3
Internet programcılığı 3Internet programcılığı 3
Internet programcılığı 3
 
Mühendislik problemlerinin bilgisayar ortamında sayısal analiz yöntemleriyle...
Mühendislik problemlerinin  bilgisayar ortamında sayısal analiz yöntemleriyle...Mühendislik problemlerinin  bilgisayar ortamında sayısal analiz yöntemleriyle...
Mühendislik problemlerinin bilgisayar ortamında sayısal analiz yöntemleriyle...
 
8 adımda doğru ERP çözümü
8 adımda doğru ERP çözümü8 adımda doğru ERP çözümü
8 adımda doğru ERP çözümü
 
Visual Studio Developer Tools
Visual Studio Developer ToolsVisual Studio Developer Tools
Visual Studio Developer Tools
 

More from Cumhuriyet Üniversitesi

Pascal
Pascal Pascal
ALGOL ailesi programlama dilleri
ALGOL ailesi programlama dilleriALGOL ailesi programlama dilleri
ALGOL ailesi programlama dilleri
Cumhuriyet Üniversitesi
 
Prolog
PrologProlog
Teknik Rapor Nasıl Yazılır?
Teknik Rapor Nasıl Yazılır?Teknik Rapor Nasıl Yazılır?
Teknik Rapor Nasıl Yazılır?
Cumhuriyet Üniversitesi
 
Veri madenciliği ve ids
Veri madenciliği ve idsVeri madenciliği ve ids
Veri madenciliği ve ids
Cumhuriyet Üniversitesi
 
Delphi 7
Delphi 7Delphi 7

More from Cumhuriyet Üniversitesi (8)

Pascal
Pascal Pascal
Pascal
 
ALGOL ailesi programlama dilleri
ALGOL ailesi programlama dilleriALGOL ailesi programlama dilleri
ALGOL ailesi programlama dilleri
 
Phyton Programlama Dili
Phyton Programlama DiliPhyton Programlama Dili
Phyton Programlama Dili
 
Prolog
PrologProlog
Prolog
 
Teknik Rapor Nasıl Yazılır?
Teknik Rapor Nasıl Yazılır?Teknik Rapor Nasıl Yazılır?
Teknik Rapor Nasıl Yazılır?
 
Veri madenciliği ve ids
Veri madenciliği ve idsVeri madenciliği ve ids
Veri madenciliği ve ids
 
Veritabanları
VeritabanlarıVeritabanları
Veritabanları
 
Delphi 7
Delphi 7Delphi 7
Delphi 7
 

Gereksinim Analizi Dokümanı Hazırlama

  • 1. Yrd. Doç. Dr. Hidayet Takcı htakci@gmail.com | htakci@cumhuriyet.edu.tr Cumhuriyet Üniversitesi Bilgisayar Müh. Bölümü Öğretim Üyesi
  • 2. Nedir?  Projenin başarıya ulaşabilmesi için yapılması gereken en önemli iştir.  Doğru şekilde isterleri ortaya konmuş projeler ancak başarılı olabilirler.  İki aşamadan meydana gelir;  Gereksinimlerin ortaya çıkarılması  Gereksinimlerin öncelik durumuna göre analiz edilmesi 2
  • 3. Yöntemleri nelerdir?  Yazılım öncesi problemin nasıl çözüldüğünün anlaşılması  Mevcut yazılımların incelenmesi ve varsa eksiklerin not edilmesi  Mevcut yazılımların çıktılarının elde edilmesi ve analiz edilmesi  İlgili sektör çalışanlarıyla yüz yüze görüşme  Olası sistem senaryolarının akıl yürütme yoluyla açığa çıkarılması  Müşteri ile veya potansiyel müşteri ile karşılıklı görüşme  Konuyla ilgili yapılmış tez, makale v.s. inceleme. 3
  • 4. Gereksinim analiz dokümanı (GAD)  Gerçeklenecek sistemin amaç ve kapsamından başlayıp, fonksiyonel ve fonksiyonel olmayan gereksinimlerinin açığa çıkarıldığı, aktörler, olaylar, senaryolar ve arayüz detayına kadar projenin irdelendiği temel dokümandır. 4
  • 5. GAD bölümleri  Giriş  Teklif edilen sistem  Fonksiyonel gereksinimler  Fonksiyonel olmayan gereksinimler  Sistem modelleri 5
  • 6. Giriş bölümü  Temel olarak üç bölümden oluşur;  Amaç ve kapsam  Hedefler ve başarı kriterleri  Genel bakış 6
  • 7. Amaç ve kapsam  Projenin başlatılma gerekçesi bu kısımda yazılır. Örnek bir amaç ifadesi şu şekilde olabilir.  “Projemizin amacı, okulumuzda öğrenim görmekte olan öğrencilerin kayıt ve işlem verilerini kolayca saklayabilecek, hızlıca öğrenciye erişim imkanı sağlayacak, uzaktan öğrenci kayıt işlemine imkan verecek, not girişleri ve düzeltmelerinin kolayca yapılabileceği bilgisayar destekli bir sistemin ortaya konmasıdır.”  Kapsam ifadesi ise genellikle projede bir budamayı ifade eder. Örneğin;  “Proje kapsamında dersliklerin takibi ve haftalık ders programı gibi detaylar yer almayacaktır.” 7
  • 8. Amaç ve kapsam nasıl olmalı?  Projenin amaç ve kapsamı genel hatlarıyla projenin ne yaptığını ifade etmelidir.  Bütün detayların verilmesi okuyucuyu sıkacağı için öne çıkan konular bu kısımda verilmelidir.  Özgün olduğunu düşündüğünüz (diğer projelerde olmayan) konular mutlaka bu kısımda verilmelidir. 8
  • 9. Hedefler ve başarı kriterleri  Projenin amacı kısmında verilen ifadelerin bir miktar daha açılarak yazılmasıyla hedefler ortaya çıkar. Hedefler maddeler halinde ve mümkünse ya geliştirilme sırasına göre ya da önem sırasına göre verilmelidir. Örneğin;  Projemizin öncelikli hedeflerinden birisi kesintisiz çalışma olanağı sağlamasıdır.  Uzaktan ders seçimi yapılabilmelidir.  Öğrenciler online olarak anketlere katılabilmelidir.  Eğitim kalitesi için bu sistem geri bildirimleri uygun şekilde desteklemelidir.  … 9
  • 10. Başarı kriterleri  Projenin başarılı sayılabilmesi için gereken şartlar bu kısımda verilir. Örneğin;  Ders seçimi döneminde bütün öğrenciler aynı anda sistemi kullandığında sistemin performans sorunu vermemelidir.  Öğrencilere sorunsuz şekilde sistem üzerinden mail atılabilmelidir.  …  Başarı kriterleri ölçülebilir ve açık olmalıdır. 10
  • 11. Genel bakış  Detaylardan arındırılmış şekilde, proje amacından bile daha yüzeysel şekilde projenin anlatılmasıdır.  Genel bakış, ürün pazarlama sistemlerinde ürünle ilgili yazılmış kısa bilgilere benzetilebilir.  Örneğin;  “Eğitim kurumları otomasyonu bir şehirdeki bütün eğitim kurumlarının birbiriyle koordineli şekilde çalışmasına imkan sağlayacak bilgisayar destekli bir uygulamadır.” 11
  • 12. Sistem detayları  Sistem detayları işin uygulamaya dönük tarafını ifade eder. Giriş kısmında kabaca tarif edilen sistem bu bölümde detaylandırılır.  Önce fonksiyonel gereksinimler ile bir nevi yazılımın yerine getireceği işlevler ortaya konulur.  Ardından fonksiyonel olmayan gereksinimler sayesinde sistemin görevi yerine getirirken harici unsurları da ihmal etmemesi sağlanır.  Örneğin, aynı işi yapan iki yazılımdan daha kullanıcı dostu “user friendly” daha fazla tercih edilir.  En sonunda sistemin aktörleri, olayları, senaryoları ve use- case modelleri ortaya konur. 12
  • 13. Fonksiyonel gereksinimler  Her uygulamanın amacı bir veya birçok fonksiyonu yerine getirmektir. Yerine getirilecek fonksiyonların neler olduğu bu adımda ortaya çıkarılır.  Bitmiş bir uygulamadaki ana menü ve alt menü detayları veya modüler yazılım geliştirmedeki modül ve alt modüllerin ortaya çıkarılması bu alanda yapılır.  Fonksiyonlar bireysel olarak ele alınsa bile fonksiyonları gruplandırarak probleme yaklaşmak daha akılcı olacaktır.  Örneğin bir öğrenci işleri sisteminde önce öğrenci kayıt, ders işlemleri, öğretim elemanı kayıt v.s. Belirlenip ardından her biriyle ilgili fonksiyonları yazmak daha akıllıca olacaktır. 13
  • 14. Fonksiyonel gereksinimler  Fonksiyonel gereksinim yazarken  Sistemin yerine getirmesi gereken her işlev kısa ve anlaşılır şekilde yazılmalıdır.  İşlevler kendi arasında önem sırasına göre sıralanabilir olmalıdır.  Daha önemli, daha önemsiz gibi etiketler kullanılabilir.  Her işlev “–meli”, “-malı” şeklinde gereklilik bildiren ifadeler şeklinde yazılmalıdır.  Örneğin, “bu uygulama kimlik numarası üzerinden sorguya imkan sağlamalıdır” gibi. 14
  • 15. Fonksiyonel olmayan gereksinimler  Yedi madde şeklinde ele alınır.  Kullanılabilirlik  Güvenilirlik  Performans  Desteklenebilirlik  Gerçekleştirim  Arayüz  Gizlilik gereksinimi 15
  • 16. Kullanılabilirlik  Uygulamanın rahat ve hızlı şekilde kullanımı desteklenmelidir. Örneğin;  En kullanışlı menü tasarımları yapılmalıdır (aşağı doğru açılan menüler gibi)  Kısa yollar ve hızlı erişim olanakları olmalıdır (klavye kısayolları ve popup menüler)  Menülerde ve kısayollardaki standartlara uyulmalıdır. Örneğin, help menüsü en sonda, programdan çıkış ilk ana menünün en sonunda gibi.  Butonlar uygun yerlere konulmalıdır. Kapat butonu sağ alt köşe gibi.  Yerleşim, fontlar, renk ayarları v.s. Dikkatle yapılmalıdır. 16
  • 17. Güvenilirlik  Bir uygulamanın her seferinde aynı girişler için aynı çıkışları vermesine güvenilirlik denir. Güvenilirlik için;  Veri kaybı mümkünse sıfıra indirilmelidir  Veritabanı kısıtları ile hatalı veri girişi engellenmelidir  Yazılım mantık hatalarından arındırılmalı ve yazılımın non-determenistik (beklenmeyen) hareketler yapmasının önüne geçilmelidir.  Hata yakalama prosedürleri çalıştırılmalı ve yazılımın kesilmesi yerine uygun hata mesajları sunulmalıdır. 17
  • 18. Performans  Bir uygulamanın kısa sürede istenen işleme cevap vermesi performans başlığı altında ele alınır. Performans problemlerinin çözümü için;  Sistemin aynı anda maksimum kaç kullanıcıyla çalışabildiği belirtilmelidir.  Performans ihtiyacı varsa yazılımsal (cache mekanizması gibi) veya donanımsal olarak çözümüne gidilmelidir.  Ayrıca kimi zaman yazılımın hangi donanım üzerinde en iyi performans vereceği belirtilmelidir. 18
  • 19. Desteklenebilirlik  Geliştirilecek yazılım hangi ortam koşullarında çalışacağı bu kısımda belirtilir.  Örneğin bir yazılımın çalışabilmesi için başka yazılımların yüklenmesi gerekebilir, java eklentileri gibi.  Ayrıca yazılımın hangi işletim sistemi tarafından desteklendiği verilmelidir.  Mümkünse eklentiler yazılımla birlikte setup şeklinde verilmeli ve uygulama birden çok işletim sistemini desteklemelidir. 19
  • 20. Gerçekleştirim  Bu kısımda kodlamaya hızlı bir geçiş için uygulamanın sunduğu avantajlar varsa ondan bahsedilir.  Örneğin akıllı yazılım araçları kullanımı ve  Uml diyagramlarından java kodlarının elde edilmesi bu kategoride yer alabilecek örneklerden bazılarıdır. 20
  • 21. Arayüz  Uygulamanın girişinde ve çıkışında neler olacağı, uygulamanın komut satırı veya grafik arayüzü desteklemesi durumu belirtilir. Örneğin;  Veri girişi klavye ve fare ile yapılacaktır.  Çıkış ekran ve yazıcıdan alınacaktır.  Çıktı pdf olarak da sunulabilecektir.  Seri ve paralel port üzerinden haberleşme imkanı olacaktır. 21
  • 22. Gizlilik gereksinimi  Bir uygulama çok farlı türde verilere erişimi destekleyebilir fakat kullanıcıların bütün verileri görme hakkı olmayabilir. O nedenle kullanıcıların sadece hakları olduğu verileri görmesi istenir. Gizlilik gereksinimi bu konuyla ilgilidir.  Örneğin, A kullanıcısı f1, f2 ve f3’e erişebilir, B kullanıcısı f1 ve f4’e erişebilir gibi. 22
  • 23. Sistem modelleri  Dört farklı bileşenden oluşur  Aktörler  Olaylar  Senaryolar  Use-case modeli 23
  • 24. Aktörler  Sistemde yer alan, yazılım tarafından bilgileri yönetilecek varlıklardır. Gereksinim analiz dokümanında aktörler tanımlarıyla birlikte verilir. Bu aşamada bir aktör ve onun yapacağı işlevler şeklinde sunulur.  Fonksiyonel gereksinimler adımıyla bağlantılıdır.  Örnek bir aktör ve tanımı şöyle olabilir. Aktör Tanımı Öğretmen Ders seçimi yapar Ders onayı yapar Not girişi yapar Devam bilgisi girer Öğrenci raporları alır 24
  • 25. Olaylar  Bu kısımda bütün aktörlerin görevleri bir arada sunulur. Böylece sistemde yapılacak bütün işlemler hakkında bilgi toplanmış olur.  Bir ekran birden fazla olayı destekleyebilir.  Olay güdümlü programlamada (event driven programming) her bir buton aslında bir olay ile ilişkilidir. 25
  • 26. Senaryolar • Uygulamadaki akış senaryolar şeklinde sunulur. • Bir senaryo hem aktörün hem de olayların dahil olduğu işlemler bütünüdür. 26
  • 28. Not  Son iki sayfada yer alan görseller haricinde materyal tamamen Hidayet Takcı’nın özgün eseridir. 28