Dr. Farzin Asghari Sana
MEDICAL PHYSICS7
‫کاربرد‬‫امواج‬‫پرفرکانس‬‫در‬‫درمان‬
1-‫جریان‬‫های‬‫پرفرکانس‬
2-‫تولید‬‫امواج‬‫کوتاه‬‫دیاترمی‬
3-‫آثار‬‫امواج‬‫کوتاه‬‫دیاترمی‬‫بر‬‫بدن‬
4-‫استفاده‬‫از‬‫موج‬‫کوتاه‬‫دیاترمی‬‫به‬‫روش‬‫خازنی‬
5-‫استفاده‬‫از‬‫موج‬‫کوتاه‬‫دیاترمی‬‫به‬‫روش‬‫القایی‬‫یا‬‫کابلی‬
6-‫خواص‬‫فیزیولوژیک‬‫امواج‬‫کوتاه‬‫دیاترمی‬
7-‫امواج‬‫میکروویو‬‫دیاترمی‬
8-‫تولید‬‫امواج‬‫میکروویو‬‫دیاترمی‬
9-‫خواص‬‫فیزیولوژیک‬‫و‬‫درمانی‬‫امواج‬‫میکروویو‬‫دیاترمی‬
10-‫آثار‬‫فیزیولوژیکی‬‫الکتریسیته‬‫بر‬‫بدن‬
11-‫فعالیت‬‫الکتریکی‬‫سلول‬‫های‬‫تحریک‬‫پذیر‬
12-‫تغییرات‬‫جریان‬‫مجاز‬‫و‬‫آستانه‬‫درک‬
‫جریان‬‫پرفرکانس‬
•‫جریان‬‫پرفركانس‬،‫جریاني‬‫با‬‫فركانس‬‫بسیار‬‫باال‬‫مي‬‫باشد‬‫كه‬‫به‬‫علت‬‫تغیی‬‫رات‬‫سریع‬‫نمي‬
‫توانند‬‫باعث‬‫تحریك‬‫اعصاب‬‫حسي‬‫و‬‫حركتي‬‫شوند‬.‫فركانس‬‫این‬‫جریان‬‫ها‬‫بیش‬‫از‬‫پنجاه‬
‫هزارهرتز‬‫مي‬‫باشد‬.
•‫الزم‬‫به‬‫ذكر‬‫است‬‫كه‬‫زمان‬‫الزم‬‫براي‬‫اینكه‬‫سلول‬‫هاي‬‫حسي‬‫حركتي‬‫تحریك‬،‫شوند‬‫مي‬
‫بایستي‬‫موجي‬‫با‬‫فركانس‬‫باال‬‫و‬‫حداقل‬‫به‬‫مدت‬0.01‫میلي‬‫ثانیه‬‫تابیده‬‫شود‬.
•‫در‬‫فركانس‬‫هاي‬‫باالتر‬‫از‬50000‫هرتز‬‫كه‬‫به‬‫جریان‬‫پرفركانس‬‫معروف‬‫است‬‫شوك‬
‫نداریم‬.‫زیرا‬‫خطرناكترین‬‫فركانس‬‫ها‬‫كه‬‫باعث‬‫شوك‬‫مي‬،‫شوند‬‫فركانس‬‫بین‬50‫تا‬100
‫هرتز‬‫هستند‬.
•‫در‬‫حالت‬‫شوك‬،‫اعصاب‬‫حسي‬‫حركتي‬‫به‬‫شدت‬‫تحریك‬‫مي‬‫شوند‬.
‫تولید‬‫امواج‬‫کوتاه‬‫دیاترمی‬
•‫حركت‬‫نوساني‬‫امواج‬‫مانند‬‫حركت‬‫نوساني‬‫آونگ‬‫ساده‬‫مي‬‫باشد‬.‫وقتي‬‫آونگي‬‫نوسان‬‫مي‬‫كند‬‫انرژي‬
‫پتانسیل‬‫گرانشي‬‫به‬‫جنبشي‬‫و‬‫بالعكس‬‫تبدیل‬‫مي‬‫شود‬‫و‬‫این‬‫عمل‬‫تكرار‬‫مي‬‫شود‬‫تا‬‫پس‬‫ا‬‫ز‬‫مدتي‬‫حركت‬
‫نوساني‬‫میرا‬‫شود‬.
•‫در‬‫سیستم‬‫هاي‬‫الكتریكي‬‫تولید‬‫امواج‬‫كوتاه‬،‫دیاترمي‬‫مدار‬‫شامل‬‫یك‬‫خازن‬‫و‬‫یك‬‫سیم‬‫پیچ‬‫مي‬‫باشد‬‫كه‬
‫بطور‬‫موازي‬‫به‬‫هم‬‫بسته‬‫شده‬‫اند‬.
•‫در‬‫ابتدا‬‫خازن‬‫توسط‬‫یك‬‫باتري‬‫كامال‬‫شارژ‬‫شده‬‫و‬‫در‬‫خود‬‫انرژي‬‫الكتریكي‬‫را‬‫ذخیره‬‫نموده‬‫است‬.‫با‬
‫گذشت‬‫زمان‬‫این‬‫انرژي‬‫در‬‫سیم‬‫پیچ‬‫تخلیه‬‫شده‬‫و‬‫باعث‬‫ایجاد‬‫یك‬‫جریان‬‫الكتریكي‬‫سینوسي‬‫مي‬‫شود‬‫و‬
‫انرژي‬‫الكتریكي‬‫در‬‫خازن‬‫كاهش‬‫و‬‫در‬‫مقابل‬‫انرژي‬‫مغناطیسي‬‫در‬‫سیم‬‫پیچ‬‫افزایش‬‫مي‬‫یابد‬.‫هنگامي‬
‫كه‬‫خازن‬‫كامال‬‫خالي‬،‫شد‬‫انرژي‬‫مغناطیسي‬‫ذخیره‬‫شده‬‫در‬‫سیم‬‫پیچ‬‫به‬‫بیشترین‬‫مقدار‬‫خود‬‫مي‬‫رسد‬.
‫حال‬‫سیم‬‫پیچ‬‫انرژي‬‫خود‬‫را‬‫تخلیه‬‫نموده‬‫و‬‫خازن‬‫شارژ‬‫مي‬‫شود‬.‫در‬‫این‬‫حالت‬‫جهت‬‫جریان‬‫عكس‬
‫حالت‬‫قبل‬‫مي‬‫باشد‬.‫این‬‫عمل‬‫به‬‫همین‬‫ترتیب‬‫ادامه‬‫مي‬‫یابد‬‫تا‬‫به‬‫تدریج‬‫بر‬‫اثر‬‫مقاومت‬،‫مدار‬‫نوسان‬
‫متوقف‬‫شود‬.‫به‬‫این‬،‫نوسان‬‫نوسان‬‫میرا‬‫مي‬‫گویند‬.
‫اسیالتورها‬‫یا‬‫نوسانگرهای‬‫الکتریکی‬:‫یک‬‫نوسان‬‫ساز‬،‫الکتریکی‬‫مدار‬‫الکتریکی‬‫است‬‫که‬‫سیگنال‬
‫الکتریکی‬‫تکرارشونده‬،‫نوسانی‬‫تولید‬‫‌کند‬‫ی‬‫م‬،‫اغلب‬‫یک‬‫موج‬‫سینوسی‬‫یا‬‫یک‬‫موج‬‫مربعی‬.‫نوسان‬‫سازها‬
‫جریان‬‫مستقیم‬((DC‫را‬‫از‬‫منبع‬‫تغذیه‬‫به‬‫سیگنالی‬‫با‬‫جریان‬‫متناوب‬‫تبدیل‬‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬.‫‌ها‬‫ن‬‫ای‬‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬‫گ‬‫سترده‬
‫درخیلی‬‫از‬‫‌های‬‫ه‬‫دستگا‬‫الکترونیکی‬‫استفاده‬‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬.‫‌های‬‫ل‬‫مثا‬‫رایجی‬‫از‬‫‌هایی‬‫ل‬‫سیگنا‬‫که‬‫توس‬‫ط‬‫نوسان‬
‫سازها‬‫تولید‬‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬‫شامل‬‫‌هایی‬‫ل‬‫سیگنا‬‫که‬‫توسط‬‫‌های‬‫ه‬‫فرستند‬‫رادیو‬‫و‬،‫تلویزیون‬‫پخش‬‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬.
‫نوسان‬‫سازها‬‫اغلب‬‫توسط‬‫فرکانس‬‫سیگنال‬‫خروجی‬‫خود‬‫توصیف‬‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬.
•‫یک‬‫نوسان‬‫ساز‬،‫صوتی‬‫‌هایی‬‫س‬‫فرکان‬‫را‬‫در‬‫محدوده‬‫صوتی‬‫تولید‬‫‌کند‬‫ی‬‫م‬،‌‫تقریبا‬‫از‬20HZ‫تا‬20KHZ.
•‫یک‬‫نوسان‬‫ساز‬RF،‫‌هایی‬‫ل‬‫سیگنا‬‫را‬‫در‬‫محدوده‬‫فرکانس‬‫رادیویی‬‫از‬100KHZ‫تا‬100GHZ‫تولید‬
‫‌کند‬‫ی‬‫م‬.
•‫یک‬‫نوسان‬‫ساز‬‫فرکانس‬،‫پایین‬‫یک‬‫نوسان‬‫ساز‬‫الکترونیکی‬‫است‬‫که‬‫‌های‬‫س‬‫فرکان‬‫زیر‬20HZ‫تولید‬
‫‌کند‬‫ی‬‫م‬.‫این‬‫واژه‬‌‫ه‬‫ب‬‫طور‬‫نوعی‬‫در‬‫زمینه‬‫‌های‬‫ه‬‫‌کنند‬‫ب‬‫ترکی‬‫صوتی‬‫استفاده‬‫‌شود‬‫ی‬‫م‬،‫برای‬‫تشخیص‬‫دادن‬
‫آن‬‫از‬‫یک‬‫نوسان‬‫ساز‬‫فرکانس‬‫صوتی‬.
‫نوسان‬‫سازهایی‬‫که‬‫برای‬‫تولید‬‫یک‬‫خروجی‬AC‫توان‬‫باال‬‫از‬‫یک‬‫منبع‬DC‫طراحی‬‫‌اند‬‫ه‬‫شد‬‌‫معموال‬
‫‌ها‬‫ل‬‫مبد‬‫نامیده‬‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬.‫دو‬‫نوع‬‫اصلی‬‫از‬‫نوسان‬‫سازها‬‫وجود‬‫دارد‬:‫نوسان‬‫ساز‬‫خطی‬‫یا‬‫هارمونیک‬‫و‬
‫نوسان‬‫ساز‬‫غیرخطی‬‫یا‬‫رالکسیون‬.
‫انتقال‬‫انرژی‬‫بین‬‫سیستم‬‫های‬‫نوسانی‬ 7
‫اگر‬‫يك‬‫نوسانگر‬‫الكتريكي‬‫شامل‬‫يك‬‫خازن‬‫و‬‫سيم‬‫پيچ‬‫داشته‬‫باشيم‬(‫مدار‬‫توليد‬)‫و‬‫در‬‫كنار‬‫آن‬‫م‬‫دار‬‫ديگري‬
‫مشابه‬‫مدار‬‫اول‬‫قرار‬‫دهيم‬(‫مدار‬‫مصرف‬)،‫چنانچه‬‫مداراول‬‫به‬‫نوسان‬‫در‬‫آيد‬،‫مدار‬‫دوم‬‫نيز‬‫به‬‫نوسان‬‫در‬‫مي‬
‫آيد‬.‫در‬‫حقيقت‬‫مدار‬‫اول‬‫باعث‬‫انتقال‬‫انرژي‬‫به‬‫مدار‬‫دوم‬‫مي‬‫شود‬.‫اين‬‫انتقال‬‫وقتي‬‫حداكثر‬‫است‬‫كه‬‫ه‬‫ر‬‫دو‬
‫مدار‬‫با‬‫يك‬‫فركانس‬‫نوسان‬‫كنند‬‫و‬‫در‬‫اين‬‫صورت‬‫اصطالحا‬‫گفته‬‫مي‬‫شود‬‫كه‬‫دو‬‫مدار‬‫وضعيت‬‫تشد‬‫يد‬‫دارند‬.
‫اگر‬‫تشديد‬‫وجود‬‫نداشته‬‫باشد‬‫مي‬‫توان‬‫تغييراتي‬‫در‬‫مدار‬‫دوم‬‫ايجاد‬‫كرد‬‫كه‬‫تشديد‬‫برقرار‬‫شود‬(‫ب‬‫ا‬‫تغيير‬L‫يا‬
C‫در‬‫مدار‬‫دوم‬)‫تا‬‫انتقال‬‫انرژي‬‫به‬‫مدار‬‫مصرف‬‫حداكثر‬‫شود‬‫و‬‫نوسان‬‫هاي‬‫جريان‬‫حداكثر‬‫شوند‬.
‫اين‬‫نوع‬‫نوسان‬‫كننده‬‫ناميرا‬،‫اساس‬‫كار‬‫دستگاه‬‫مولد‬‫موج‬‫كوتاه‬‫دياترمي‬‫است‬.‫از‬‫آنجا‬‫كه‬‫نوسانات‬‫ح‬‫اصل‬
‫از‬‫يك‬‫خازن‬‫و‬‫سيم‬‫پيچ‬‫ميرا‬‫هستند‬‫براي‬‫داشتن‬‫امواج‬‫ناميرا‬‫و‬‫در‬‫نتيجه‬‫داشتن‬‫انرژي‬‫دايمي‬‫الزم‬‫است‬
‫وسيله‬‫اي‬‫به‬‫مدار‬‫مذكور‬‫افزوده‬‫شود‬‫تا‬‫همواره‬‫آن‬‫را‬‫در‬‫حال‬‫نوسان‬‫نگه‬‫دارد‬‫و‬‫مانع‬‫افت‬‫انرژي‬‫شود‬.
‫براي‬‫اين‬‫كار‬‫از‬‫المپ‬‫تريود‬‫يا‬‫سه‬‫قطبي‬‫استفاده‬‫مي‬‫كنند‬.
‫های‬ ‫سیستم‬ ‫بین‬ ‫انرژی‬ ‫انتقال‬‫نوسانی‬
•‫طبیعي‬‫است‬‫كه‬‫وقتي‬‫خازن‬‫پر‬‫مي‬‫شود‬‫بیشترین‬‫ولتاژ‬‫را‬‫داریم‬‫و‬‫نوسانات‬‫موج‬‫داراي‬‫بیشترین‬
‫خاصیت‬‫الكتریكي‬‫هستند‬‫و‬‫وقتي‬‫سیم‬‫پیچ‬‫پر‬‫مي‬‫شود‬)‫خازن‬‫به‬‫حداقل‬‫بار‬‫مي‬‫رسد‬(‫نوسانات‬‫موج‬
‫داراي‬‫بیشترین‬‫خاصیت‬‫مغناطیسي‬‫هستند‬.
•‫شكم‬‫موج‬‫نوساني‬،‫حاصل‬‫وقتي‬‫است‬‫كه‬‫خازن‬‫كامال‬‫شارژ‬‫شده‬‫است‬)‫بیشترین‬‫ولتاژ‬‫و‬‫حداكثر‬
‫خاصیت‬‫الكتریكي‬(.
•‫گره‬‫موج‬‫نوساني‬،‫حاصل‬‫وقتي‬‫است‬‫كه‬‫سلف‬‫كامال‬‫شارژ‬‫شده‬‫است‬)‫بیشترین‬‫جریان‬‫و‬‫حداكثر‬
‫خاصیت‬‫مغناطیسي‬(.
•‫امواج‬‫موج‬‫كوتاه‬‫فركانسي‬‫بین‬10‫تا‬100‫مگاهرتز‬‫و‬‫طول‬‫موجي‬‫بین‬3‫تا‬30‫متر‬‫دارند‬‫كه‬
‫گرماي‬‫عمیق‬‫تري‬‫نسبت‬‫به‬‫امواج‬‫بلند‬‫دیاترمي‬)‫با‬‫طول‬‫موج‬300‫متر‬(‫ایجاد‬‫مي‬‫نماید‬.
•‫طبق‬‫قراردادهاي‬‫بین‬‫المللي‬‫براي‬‫امواج‬‫كوتاه‬‫دیاترمي‬)‫مصرف‬‫پزشكي‬(‫حدود‬27‫مگاهرتز‬‫و‬‫طول‬
‫موج‬11‫متر‬‫كاربرد‬‫دارد‬.
‫ديا‬‫ترمی‬
•‫براي‬‫توليد‬‫جريان‬‫كوتاه‬‫دياترمي‬‫موج‬‫كوتاه‬(‫جريان‬‫هاي‬‫پرفركانس‬)‫كه‬
(shortwavediathermy)S.W.D‫هم‬‫ناميده‬‫مي‬،‫شود‬‫ولتاژ‬220‫ولت‬‫با‬‫يك‬‫ترانسفورماتور‬‫افزاينده‬
‫به‬‫ولتاژ‬‫چند‬‫هزار‬‫ولتي‬‫تبديل‬‫و‬‫بعد‬‫يك‬‫سو‬‫و‬‫سپس‬‫مدار‬‫نوسان‬‫ساز‬‫اصلي‬‫را‬‫كه‬‫فركانسي‬‫براب‬‫ر‬
12/27‫مگاهرتز‬‫توليد‬‫مي‬‫كند‬،‫تغذيه‬‫مي‬‫كند‬.
•‫امواج‬‫توليد‬‫شده‬‫در‬‫مدار‬‫اول‬‫باعث‬‫توليد‬‫موج‬‫در‬‫مدار‬‫دوم‬‫كه‬‫بدن‬‫بيمار‬‫نيزجزئي‬‫از‬‫آن‬‫است‬‫مي‬‫ش‬‫ود‬.
9
‫دیا‬‫ترمی‬
•‫همانطور‬‫كه‬‫گفتیم‬‫سلول‬‫حركتي‬‫انسان‬‫به‬‫جریان‬‫هایي‬‫پاسخ‬‫مي‬‫دهند‬‫كه‬‫داراي‬‫شدت‬‫و‬‫زمان‬‫كافي‬
‫براي‬‫ایجاد‬‫تحریك‬‫باشند‬.
•‫حداقل‬‫زمان‬‫الزم‬‫براي‬‫تحریك‬0.01‫میلي‬‫ثانیه‬‫است‬‫و‬‫حال‬‫آنكه‬‫جریان‬‫هاي‬‫پرفركانس‬‫به‬‫هیچ‬‫وجه‬
‫قادر‬‫به‬‫تحریك‬‫عصبي‬‫نیستند‬‫و‬‫به‬‫همین‬‫دلیل‬‫امواج‬‫كوتاه‬‫دیاترمي‬‫ناشي‬‫از‬‫جریان‬‫هاي‬‫پرفركانس‬
‫همراه‬‫با‬‫انقباض‬‫و‬‫آزار‬‫حسي‬‫و‬‫خطر‬‫شوك‬‫الكتریكي‬‫نیست‬‫و‬‫مي‬‫توان‬‫آنرا‬‫با‬‫قدرت‬‫و‬‫شدت‬‫زیادتري‬
‫نسبت‬‫به‬‫جریان‬‫هاي‬‫كم‬‫فركانس‬‫اعمال‬‫نمود‬.
•Dia‫به‬‫معني‬‫عمق‬‫و‬Thermy‫به‬‫معني‬‫گرماست‬.‫از‬‫آنجا‬‫كه‬‫موج‬‫كوتاه‬‫ناشي‬‫از‬‫جریان‬‫هاي‬
‫پرفركانس‬‫قادر‬‫است‬‫از‬‫بدن‬‫گذشته‬‫و‬‫در‬‫آن‬‫حرارت‬‫تولید‬‫كند‬،‫موج‬‫دیاترمي‬Diathermy‫نامیده‬‫مي‬
‫شود‬.
•‫اثرات‬‫استفاده‬‫از‬‫دیاترمي‬‫بر‬‫بدن‬:1-‫ایجاد‬‫گرما‬‫در‬‫عمق‬‫بیشتر‬2-‫ایجاد‬‫گرما‬‫در‬‫حجم‬‫بیشتر‬‫بافت‬
3-‫ایجاد‬‫گرماي‬‫بیشتر‬‫در‬‫بافت‬‫هاي‬‫محتوي‬‫اب‬‫و‬‫یون‬‫بیشتر‬4-‫افزایش‬‫تاثیر‬‫روش‬‫هاي‬‫درماني‬
‫كششي‬5-‫افزایش‬‫دامنه‬‫بیشتر‬‫حركتي‬
10
‫کاربرد‬‫دیاترمی‬‫در‬‫پزشکی‬
•‫استفاده‬‫از‬‫موج‬‫كوتاه‬‫دیاترمي‬‫براي‬‫مصارف‬‫پزشكي‬‫به‬‫دو‬‫روش‬‫كاربرد‬‫دارد‬:‫ا‬-‫روش‬
‫خازني‬‫و‬2-‫روش‬‫كابلي‬)‫القایي‬(
11
‫روش‬‫خازنی‬
•‫در‬‫این‬‫روش‬‫بدن‬‫بیمار‬‫بین‬‫دو‬‫الكترود‬‫خازن‬‫قرار‬‫مي‬‫گیرد‬‫و‬‫فقط‬‫توسط‬‫عایقي‬‫مانند‬‫هوا‬‫یا‬‫نمد‬‫یا‬
‫حوله‬‫بین‬‫الكترود‬‫و‬‫بدن‬‫جدایي‬‫است‬.‫در‬‫حقیقت‬‫بدن‬‫بیمار‬‫نقش‬‫دي‬‫الكتریك‬‫را‬‫براي‬‫خازن‬‫ایفا‬‫مي‬
‫كند‬.
•‫در‬‫برقراري‬‫موج‬‫كوتاه‬،‫دیاترمي‬‫شارژ‬‫متغیري‬‫كه‬‫در‬‫الكترودها‬‫ظاهر‬‫مي‬‫شود‬‫باعث‬‫ایجاد‬‫یك‬‫میدان‬
‫متغیر‬‫الكتریكي‬‫بین‬‫آنها‬‫مي‬‫شود‬‫كه‬‫این‬‫میدان‬‫الكتریكي‬‫بر‬‫بدن‬‫كه‬‫بین‬‫دو‬‫الكترود‬‫است‬،‫اثر‬‫مي‬
‫گذارد‬‫و‬‫باعث‬‫حركت‬‫الكترولیت‬‫هاي‬‫مختلف‬‫موجود‬‫در‬‫بدن‬‫شده‬‫و‬‫جریان‬‫الكتریكي‬‫موثر‬‫در‬‫بافت‬
‫ایجاد‬‫مي‬‫كند‬‫این‬‫عوامل‬‫طبق‬‫قانون‬‫ژول‬‫باعث‬‫تولید‬‫حرارت‬‫مي‬‫شود‬.
•‫بدیهي‬‫است‬‫مقدار‬‫حرارت‬‫در‬‫انواع‬‫بافت‬‫متفاوت‬‫است‬.‫مثال‬‫در‬‫بافت‬‫چربي‬‫كه‬‫مقاومت‬‫زیادتر‬‫ي‬
‫دارد‬،‫بیشترین‬‫حرارت‬‫در‬‫آن‬‫تولید‬‫مي‬‫شود‬.‫البته‬‫مي‬‫توان‬‫با‬‫صحیح‬‫قرار‬‫دادن‬‫الكترودها‬‫ب‬‫ا‬‫فاصله‬
‫مناسب‬‫نسبت‬‫به‬‫عضو‬‫بیمار‬‫باعث‬‫توزیع‬‫خطوط‬‫میدان‬‫الكتریكي‬‫شده‬‫و‬‫از‬‫ایجاد‬‫حرارت‬‫زیاد‬‫به‬‫بافت‬
‫جلوگیري‬‫كرد‬.
•‫امواج‬‫كوتاه‬‫دیاترمي‬‫بر‬‫بدن‬‫باعث‬‫ایجاد‬‫حرارت‬‫عمقي‬‫مي‬‫كند‬‫كه‬‫مي‬‫توان‬‫از‬‫خواص‬‫درماني‬‫آن‬
‫مخصوصا‬‫در‬‫فیزیوتراپي‬‫استفاده‬‫كرد‬.
12
‫توزیع‬‫خطوط‬‫میدان‬‫الکتریکی‬‫در‬‫دی‬‫الکتریك‬
•‫خطوط‬‫میدان‬‫الكتریكي‬‫از‬‫موادي‬‫كه‬‫ضریب‬‫دي‬‫الكتریك‬‫بیشتري‬،‫دارند‬‫بهتر‬‫عبور‬‫مي‬‫كند‬.
•‫خطوط‬‫میدان‬‫در‬‫هنگام‬‫عبور‬‫از‬‫دي‬‫الكتریك‬‫از‬‫هم‬‫فاصله‬‫مي‬‫گیرند‬.
•‫بدیهي‬‫است‬‫وقتي‬‫بین‬‫الكترودهاي‬‫خازن‬‫كه‬‫دو‬‫طرف‬‫عضو‬‫بدن‬)‫بعنوان‬‫دي‬‫الكتریك‬(‫قرار‬‫گرفته‬‫اند‬
‫میدان‬‫الكتریكي‬‫برقرار‬‫مي‬،‫شود‬‫خطوط‬‫میدان‬‫الكتریكي‬‫ابتدا‬‫از‬‫هوا‬‫با‬‫ثابت‬‫دي‬‫الكتریك‬1‫گذشته‬‫و‬
‫سپس‬‫به‬‫عضو‬‫بدن‬‫با‬‫ثایت‬‫دي‬‫الكتریك‬80‫مي‬‫رسد‬.‫بنابراین‬‫خطوط‬‫میدان‬‫كه‬‫در‬‫خارج‬‫بدن‬‫به‬‫هم‬
‫نزدیك‬،‫هستند‬‫هنگام‬‫رسیدن‬‫به‬‫بدن‬‫و‬‫در‬‫ورود‬‫به‬‫بدن‬‫از‬‫هم‬‫دور‬‫مي‬‫شوند‬‫به‬‫همین‬‫دلیل‬‫تمركز‬‫خطوط‬
‫در‬‫بافت‬‫هاي‬‫سطحي‬‫بدن‬‫بیشتر‬‫از‬‫عمق‬‫است‬.‫پس‬‫حرارت‬‫عمقي‬‫كمتر‬‫از‬‫سطحي‬‫است‬.)‫هرچه‬‫تمركز‬
‫خطوط‬‫بیشتر‬‫باشد‬‫میدان‬‫قوي‬‫تر‬‫است‬(.
•‫البته‬‫یك‬‫استثنا‬‫وجود‬‫دارد‬‫كه‬‫در‬‫آن‬‫حرارت‬‫عمق‬‫بیشتر‬‫از‬‫سطح‬‫است‬‫و‬‫این‬‫وقتي‬‫است‬‫كه‬‫مقطع‬
‫عرضي‬‫واقع‬‫در‬‫مسیر‬‫عبور‬‫خطوط‬‫الكتریكي‬،‫كمتر‬‫از‬‫سطح‬‫الكترودها‬‫است‬.‫در‬‫این‬‫حالت‬‫همه‬
‫خطوط‬‫از‬‫این‬‫مسیر‬‫باریك‬‫گذشته‬‫و‬‫تمركز‬‫عمق‬‫بیشتر‬‫مي‬‫شود‬.
‫وضعیت‬‫الکترودها‬‫نسبت‬‫به‬‫بدن‬
1-‫در‬‫روش‬‫خازني‬،‫الكترودها‬‫باید‬‫تا‬‫حدي‬‫كه‬‫قدرت‬‫خروجي‬
‫دستگاه‬‫اجازه‬‫مي‬‫دهد‬‫از‬‫بدن‬‫فاصله‬‫داشته‬‫باشد‬‫و‬‫ماده‬‫واسط‬‫بای‬‫د‬‫از‬
‫موادي‬‫با‬‫ضریب‬‫دي‬‫الكتریك‬‫كم‬‫انتخاب‬‫شود‬‫كه‬‫بهترین‬‫آن‬‫هواست‬.
‫تراكم‬‫خطوط‬‫میدان‬‫الكتریكي‬‫در‬‫پوست‬‫باعث‬‫تاول‬‫زدن‬‫آن‬‫مي‬‫شود‬.
2-‫قسمت‬‫هاي‬‫سطحي‬‫اغلب‬‫مانند‬‫مقاومت‬‫هاي‬‫سري‬‫مي‬‫باشند‬‫و‬
‫در‬‫نتیجه‬‫گرما‬‫در‬‫چربي‬‫زیر‬‫پوست‬‫بیشتر‬‫است‬.‫قسمت‬‫هاي‬‫عمقي‬
‫اغلب‬‫معادل‬‫مقاومت‬‫موازي‬‫مي‬‫باشند‬‫و‬‫قسمت‬‫هایي‬‫مثل‬‫خون‬‫كه‬
‫مقاومت‬‫كمتري‬‫دارند‬‫بیشتر‬‫گرم‬‫مي‬‫شوند‬.)‫چون‬‫جریان‬‫بیشتري‬‫از‬
‫آن‬‫عبور‬‫مي‬‫كند‬(‫لذا‬‫بطور‬‫كلي‬‫چگونگي‬‫قرار‬‫گرفتن‬‫الكترودها‬‫در‬
‫نقاط‬‫مختلف‬‫بدن‬‫مهم‬‫است‬.
3-‫الكترودهاي‬‫خازني‬‫نباید‬‫به‬‫موازات‬‫هم‬‫بلكه‬‫باید‬‫به‬‫موازات‬‫سطح‬
‫بدن‬‫باشند‬‫تا‬‫موج‬‫بطور‬‫یكنواخت‬‫وارد‬‫بدن‬‫شود‬.
‫وضعیت‬‫الکترودها‬‫نسبت‬‫به‬‫بدن‬
4-‫الكترودها‬‫را‬‫مي‬‫توان‬‫در‬‫دو‬‫طرف‬‫عضو‬‫قرار‬‫داد‬‫این‬‫روش‬
‫را‬‫روش‬‫متقابل‬‫مي‬‫گویند‬.‫براي‬‫گرم‬‫كردن‬‫حفره‬‫هاي‬‫بدن‬‫مانند‬
‫سینوس‬‫هاي‬‫پیشاني‬‫و‬‫ریه‬‫و‬‫همچنین‬‫قسمت‬‫هاي‬‫عمقي‬‫پرخون‬
‫مثل‬‫ران‬‫و‬‫ارگانل‬‫هاي‬‫لگني‬‫از‬‫روش‬‫الكترودهي‬‫متقاطع‬‫استفاد‬‫ه‬
‫مي‬‫كنند‬.‫در‬‫این‬‫روش‬‫درمان‬‫بوسیله‬‫الكترودها‬‫در‬‫یك‬‫جهت‬‫و‬‫بعد‬
‫در‬‫جهت‬‫عمود‬‫بر‬‫آن‬‫استفاده‬‫مي‬‫شود‬.‫براي‬‫گرم‬‫كردن‬‫قسمت‬‫هاي‬
‫سطحي‬‫و‬‫وسیع‬‫بدن‬‫از‬‫الكترودهاي‬‫كنار‬‫هم‬‫استفاده‬‫مي‬‫شود‬.
‫الكترودها‬‫نباید‬‫خیلي‬‫بهم‬‫نزدیك‬‫شوند‬‫چون‬‫خطوط‬‫میدان‬‫چندان‬‫از‬
‫عضو‬‫نمي‬‫گذرد‬.
5-‫فاصله‬‫دو‬‫الكترود‬‫از‬،‫هم‬‫باید‬‫بیشتر‬‫از‬‫مجموع‬‫الكترودها‬‫از‬
‫سطح‬‫پوست‬،‫باشد‬‫زیرا‬‫در‬‫غیر‬‫این‬‫صورت‬‫خطوط‬‫میدان‬‫به‬‫جاي‬
‫عبور‬‫از‬‫بدن‬‫از‬‫دو‬‫لبه‬‫نزدیك‬‫بهم‬‫دو‬‫الكترود‬‫مي‬‫گذرد‬.
6-‫حتي‬‫المقدور‬‫الكترودها‬‫باید‬‫روي‬‫نقاط‬‫صاف‬‫و‬‫غیر‬‫برجس‬‫ته‬
‫بدن‬‫بكار‬‫روند‬.
‫خواص‬‫فیزیولوژیك‬‫امواج‬‫کوتاه‬‫دیاترمی‬
•‫مهمترین‬‫اثر‬‫امواج‬‫كوتاه‬‫دیاترمي‬،‫ایجاد‬‫حرارت‬‫در‬‫بافت‬‫است‬.
•‫با‬‫افزایش‬،‫دما‬‫سوخت‬‫و‬‫ساز‬‫بیشتر‬،‫مصرف‬‫اكسیژن‬‫و‬‫مواد‬‫غذایي‬‫بافت‬‫ها‬‫و‬‫دفع‬‫مو‬‫اد‬
‫زاید‬‫بیشتر‬‫مي‬‫شود‬.‫مواد‬‫زاید‬‫بر‬‫دیواره‬‫مویرگ‬‫ها‬‫اثر‬‫كرده‬‫و‬‫آنها‬‫را‬‫باز‬‫مي‬‫كند‬.‫این‬‫م‬‫هم‬
‫باعث‬‫افزایش‬‫جریان‬‫خون‬‫شده‬‫كه‬‫خود‬‫باعث‬‫بهبود‬‫یافتن‬‫نقل‬‫و‬‫انتقال‬‫مواد‬‫غذایي‬‫و‬‫اك‬‫سیژن‬
‫مي‬‫شود‬.
•‫همچنین‬‫حرارت‬‫ایجاد‬‫شده‬‫در‬‫بافت‬‫مي‬‫تواند‬‫باعث‬‫كاهش‬‫درد‬‫و‬‫اسپاسم‬‫هاي‬‫عضالني‬،
‫جلوگیري‬‫از‬‫افزایش‬‫زخم‬‫و‬‫عفونت‬‫و‬‫كاهش‬‫التهاب‬‫شود‬.
•‫اگر‬‫دیاترمي‬‫به‬‫مدت‬‫طوالني‬‫و‬‫شدت‬‫زیاد‬‫باشد‬‫با‬‫انتقال‬‫حرارت‬‫به‬‫جاهاي‬‫دیگر‬‫بدن‬‫و‬
‫باالرفتن‬‫دماي‬‫مركزي‬،‫سبب‬‫گشادي‬‫عروق‬‫سطحي‬‫و‬‫شدت‬‫یافتن‬‫جریان‬‫خوني‬‫به‬‫سط‬‫ح‬‫بدن‬
‫مي‬‫شود‬.‫كه‬‫عالوه‬‫بر‬‫كاهش‬‫چسبندگي‬،‫خون‬‫مي‬‫تواند‬‫باعث‬‫افت‬‫فشار‬‫خون‬‫گردد‬.‫ضمنا‬
‫غدد‬‫عرق‬‫نیز‬‫فعال‬‫شده‬‫و‬‫بدن‬‫عرق‬‫مي‬‫كند‬.‫همچنین‬‫حرارت‬‫بیش‬‫از‬‫حد‬‫بدن‬‫باعث‬‫از‬‫بین‬
‫رفتن‬‫سلول‬‫ها‬‫مي‬‫شود‬.
•‫استفاده‬‫نادرست‬‫از‬‫دیاترمي‬‫باعث‬‫سوختگي‬،‫غش‬‫و‬‫سرگیجه‬‫مي‬‫شود‬. 16
‫روش‬‫القایی‬‫کابلی‬ ‫یا‬
•‫در‬‫روش‬‫كابلي‬،‫كابل‬‫حامل‬‫جريان‬‫پرفركانس‬‫به‬‫دور‬‫عضو‬‫پيچيده‬‫مي‬‫شود‬‫و‬‫يا‬‫بص‬‫ورت‬
‫حلزوني‬‫روي‬‫عضو‬‫صاف‬‫قرار‬‫مي‬‫گيرد‬.‫ميدان‬‫مغناطيسي‬‫متغير‬‫آن‬‫ايجاد‬‫جريان‬‫القا‬‫يي‬
‫فوكو‬‫در‬‫عضو‬‫مي‬‫كند‬.‫اين‬‫جريان‬‫در‬‫قسمت‬‫هاي‬‫كم‬‫مقاومت‬‫سطحي‬‫بيشتر‬‫است‬‫و‬
‫گرماي‬‫زيادتري‬‫توليد‬‫مي‬‫كند‬.‫وقتي‬‫كابل‬‫به‬‫دور‬‫عضو‬‫پيچيده‬‫مي‬‫شود‬‫ميدان‬‫در‬‫وسط‬‫آ‬‫ن‬
‫ماكزيمم‬‫است‬‫و‬‫جريان‬‫القايي‬‫بيشتري‬‫توليد‬‫مي‬‫كند‬‫و‬‫در‬‫انتهاي‬‫سيم‬‫پيچ‬،‫شكم‬‫هاي‬‫پ‬‫تانسيل‬
‫قرار‬‫دارد‬.
•‫طول‬‫كابل‬‫بايد‬‫مضرب‬‫صحيحي‬‫نصف‬‫طول‬‫موج‬‫باشد‬.‫معموال‬‫دو‬‫انتهاي‬‫كابل‬‫كه‬‫دار‬‫اي‬
‫ميدان‬‫الكتريكي‬‫است‬‫براي‬‫نواحي‬‫با‬‫امپدانس‬‫باال‬)‫پرمقاومت‬(‫مانند‬‫مفاصل‬‫بكار‬‫مي‬‫رود‬.
•‫در‬‫مواردي‬‫كه‬‫قسمت‬‫هاي‬‫عضالني‬‫و‬‫پرمايع‬‫و‬‫الكتروليت‬‫مانند‬‫ساق‬‫و‬‫ران‬‫مورد‬‫نظر‬
،‫باشد‬‫چون‬‫در‬‫اينگونه‬‫بافت‬‫ها‬‫ميدان‬‫مغناطيسي‬‫بخوبي‬‫مي‬‫تواند‬‫جريان‬‫القا‬‫كند‬‫و‬‫توليد‬
‫گرما‬‫نمايد‬،‫از‬‫وسط‬‫كابل‬‫كه‬‫ميدان‬‫مغناطيسي‬‫قوي‬‫مي‬،‫باشد‬‫استفاده‬‫مي‬‫شود‬.
•‫به‬‫علت‬‫زياد‬‫بودن‬‫فركانس‬،‫پديده‬‫القا‬‫شديد‬‫بوده‬‫و‬‫لذا‬‫براي‬‫القاي‬‫جريان‬‫در‬‫سيم‬‫پيچ‬‫مدار‬
‫مصرف‬‫دياترمي‬،‫احتياجي‬‫به‬‫هسته‬‫آهني‬‫نمي‬‫باشد‬.
‫خواص‬‫فیزیولوژیك‬‫کوتاه‬ ‫امواج‬‫دیاترمی‬
‫دوز‬‫درمانی‬
‫گرمای‬‫متوسط‬
‫گرمای‬‫مالیم‬
‫حداقل‬‫گرمای‬‫قابل‬‫احساس‬
‫گرمای‬‫غیر‬‫محسوس‬
‫بیمار‬ ‫برای‬ ‫حرارت‬ ‫توصیف‬
‫راحت‬ ‫گرمای‬
‫مالیم‬ ‫و‬ ‫مختصر‬ ‫گرمای‬
‫کنی‬ ‫احساس‬ ‫را‬ ‫گرما‬ ‫میتوانی‬ ‫فقط‬
‫ندارد‬ ‫وجود‬ ‫گرما‬ ‫از‬ ‫احساسی‬ ‫هیچ‬
‫موارد‬‫عدم‬‫استفاده‬‫از‬‫دیاترمی‬‫موج‬‫کوتاه‬
•‫دستگاه‬‫هاي‬‫ضربان‬‫ساز‬‫قلبي‬‫كار‬‫گذاشته‬‫شده‬‫در‬‫بدن‬‫بیماران‬.
•‫وجود‬‫فلز‬‫داخل‬‫بافت‬‫ها‬.
•‫وجود‬‫فلز‬‫در‬‫سطح‬‫بافت‬‫ها‬‫كه‬‫امكان‬‫برداشت‬‫آنها‬‫وجود‬‫ندارد‬.
•‫وجود‬‫اختالل‬‫در‬‫احساس‬‫گرمایي‬.
•‫بیماراني‬‫كه‬‫نمیتوانند‬‫حركات‬‫خود‬‫را‬‫كنترل‬‫كنند‬.
•‫رحم‬‫خانم‬‫هاي‬‫باردار‬.
•‫مواضع‬‫داراي‬‫خونریزي‬‫یا‬‫احتمال‬‫بروز‬‫آن‬.
•‫مواردي‬‫كه‬‫درون‬‫بافت‬‫حفرات‬‫مایع‬‫تحت‬‫فشار‬‫قرار‬‫دارد‬)‫كیست‬(.
•‫بافت‬‫هاي‬‫ایسكمیك‬‫با‬‫گردش‬‫خون‬‫محدود‬‫و‬‫عدم‬‫امكان‬‫افزایش‬‫گردش‬‫خون‬.
•‫تومورهاي‬‫بدخیم‬.
•‫آسیب‬‫هاي‬‫سلي‬‫فعال‬.
•‫بعد‬‫از‬‫ترومبوزهاي‬‫وریدي‬.
•‫بیماران‬‫مبتال‬‫به‬‫التهاب‬‫حاد‬.
‫میکرو‬‫ویو‬‫دیاترمی‬
•‫میكروویو‬‫از‬‫جمله‬‫نوسانات‬‫با‬‫فركانس‬‫باالست‬‫كه‬‫داراي‬‫فركانسي‬‫به‬‫مراتب‬‫باالتر‬‫از‬
‫موج‬‫كوتاه‬‫دیاترمي‬‫بوده‬‫و‬‫لذا‬‫طول‬‫موج‬‫كوتاه‬‫تري‬‫هم‬‫دارد‬.
•‫امواج‬‫میكر‬‫وویو‬‫طول‬‫موج‬‫كوتاه‬‫تر‬‫از‬‫امواج‬‫رادیویي‬‫اما‬‫بلندتر‬‫از‬‫امواج‬‫مادون‬‫قرمز‬
‫دارد‬.
•‫فركانس‬‫هایي‬‫از‬‫این‬‫موج‬‫كه‬‫در‬‫فیزیوتراپي‬‫براي‬‫ایجاد‬‫حرارت‬‫عمقي‬‫استفاده‬‫مي‬‫شود‬
2450‫مگاهرتز‬‫با‬‫طول‬‫موج‬12‫سانتي‬‫متر‬‫است‬.
•‫جذب‬‫انرژي‬‫امواج‬‫توسط‬‫مولكول‬‫هاي‬‫آب‬‫بافت‬‫و‬‫افزایش‬‫انرژي‬‫جنبشي‬‫آنها‬‫كه‬‫باعث‬
‫حرارت‬‫در‬‫موضع‬‫مي‬‫گردد‬.
•‫روش‬‫موثري‬‫براي‬‫ایجاد‬‫گرما‬‫در‬‫بافت‬‫ها‬‫و‬‫بخصوص‬‫بافت‬‫عضالني‬. 20
•‫فركانس‬‫هاي‬‫بسیار‬‫زیاد‬‫میكروویو‬‫توسط‬‫مگنترون‬(Magnetron)‫ایجاد‬‫مي‬‫شود‬.
•‫خروجي‬‫امواج‬‫توسط‬‫آنتن‬‫واقع‬‫در‬‫منعكس‬‫كننده‬‫انتشار‬‫مي‬‫یابد‬.
•‫مگنترون‬‫یك‬‫المپ‬‫خأل‬‫خاص‬‫است؛‬‫اتاقكى‬‫توخالى‬‫كه‬‫تمام‬‫هواى‬‫آن‬‫خارج‬‫شده‬‫است‬.‫مگنترون‬‫كه‬‫عمدتا‬‫از‬
‫بخش‬‫هاى‬‫فلزى‬‫و‬‫سرامیكى‬‫ساخته‬‫شده‬،‫است‬‫از‬‫باریكه‬‫هاى‬‫الكترون‬‫براى‬‫به‬‫راه‬‫انداختن‬‫بار‬‫در‬‫تعدادى‬
‫مدارهاى‬‫منبع‬‫ریزموج‬‫بهره‬‫مى‬‫گیرد‬.
•‫در‬‫دستگاه‬‫میكروویو‬،‫بدن‬‫بیمار‬‫جزئي‬‫از‬‫مدار‬‫نوسان‬‫ساز‬‫نیست‬‫و‬‫لذا‬‫تنها‬‫عامل‬‫متغیر‬‫قدرت‬‫خروجي‬،‫ولتاژ‬
‫منبع‬‫ورودي‬‫است‬.
•‫الكترودهاي‬‫آنتن‬‫هاي‬‫تابنده‬‫میكروویو‬‫به‬‫بدن‬‫به‬‫شكلهاي‬‫مستطیلي‬‫و‬‫دایره‬‫اي‬‫هستند‬‫و‬‫به‬‫دلیل‬‫آنكه‬‫امواج‬‫پس‬
‫از‬‫خروج‬‫از‬‫آنتن‬‫از‬‫هم‬‫دور‬‫میشوند‬‫اگر‬‫بخواهیم‬‫فاصله‬‫بزرگتري‬‫را‬‫بپوشانیم‬‫باید‬‫فاصله‬‫آن‬‫را‬‫با‬‫بدن‬،‫بیش‬‫تر‬
‫و‬‫قدرتش‬‫را‬‫زیادتر‬‫انتخاب‬‫كنیم‬.‫در‬‫آنتن‬‫هاي‬‫دایره‬‫اي‬،‫شكل‬‫موج‬‫انتشار‬‫یافته‬‫نیز‬‫دایره‬‫اي‬‫است‬‫و‬‫انرژي‬
‫موج‬‫در‬‫اطراف‬‫آن‬‫تمركز‬‫بیشتري‬‫دارد‬‫اما‬‫در‬‫نوع‬‫مستطیلي‬،‫شكل‬‫موج‬‫خارج‬‫شده‬‫بیضي‬‫است‬‫و‬‫تمركز‬
‫انرژي‬‫در‬‫وسط‬‫آن‬‫بیشتر‬‫است‬.
‌‫تولید‬‫میکروویو‬
•‫پرتو‬‫الكترومغناطيسي‬‫توليد‬‫شده‬‫پس‬‫از‬‫تابش‬‫از‬‫آنتن‬‫ضمن‬‫برخورد‬‫با‬‫مولك‬‫ول‬‫هاي‬‫بافت‬
،‫بدن‬‫باعث‬‫چرخش‬‫آنها‬‫شده‬‫و‬‫انرژي‬‫آن‬‫بصورت‬‫گرما‬‫جذب‬‫بافت‬‫مي‬‫شود‬.
•‫گرما‬‫در‬‫سطح‬‫بيشتر‬‫بوده‬‫و‬‫در‬‫عمق‬‫بصورت‬‫تصاعدي‬‫كاهش‬‫مي‬‫يابد‬.
•‫عمق‬‫نفوذ‬‫موثر‬‫گرماي‬‫آن‬‫حدود‬3‫سانتي‬‫متر‬‫است‬‫و‬‫بنابراين‬‫عمق‬‫نفوذش‬‫كمتر‬‫از‬
‫جريان‬‫پرفركانس‬‫است‬.
•‫ميزان‬‫جذب‬‫ميكروويو‬‫در‬‫بافت‬‫هاي‬‫پرآب‬‫مانند‬‫عضالت‬‫و‬‫عروق‬‫بيشتر‬‫از‬‫چربي‬‫و‬
‫استخوان‬‫كه‬‫حاوي‬‫آب‬‫كمتري‬،‫هستند‬‫مي‬‫باشد‬.
•‫از‬‫مزاياي‬‫ميكروويو‬،‫راحتي‬‫كاربرد‬‫آن‬‫و‬‫عدم‬‫ايجاد‬‫حرارت‬‫زياد‬‫در‬‫اليه‬‫چربي‬‫زير‬
‫پوست‬‫است‬.
•‫خواص‬‫فيزيولوژيك‬‫و‬‫درماني‬‫و‬‫موارد‬‫كاربردش‬‫تقريبا‬‫مشابه‬‫امواج‬‫كوتاه‬‫دياتر‬‫مي‬
‫است‬.
‌‫خواص‌فیزیولوژی‌و‌درمانی‬‫میکروویو‬
‫الگوی‬‫گرم‬‫شدن‬‫بافت‬‫ها‬
•‫انعكاس‬‫مقادير‬‫زياد‬‫امواج‬‫در‬‫مرز‬‫بافت‬‫هاي‬‫مختلف‬.
•‫گرماي‬‫بيش‬‫از‬‫حد‬‫در‬‫بافت‬‫هاي‬‫سطحي‬.
•‫امواج‬‫با‬‫فركانس‬‫كمتر‬)‫بين‬343‫تا‬915‫مگاهرتز‬(‫ميكروويو‬‫عمق‬‫نفوذ‬‫بيشتري‬‫دارند‬.
•‫به‬‫هرحال‬‫بافت‬‫ها‬‫بسيار‬‫نامنظم‬‫و‬‫جذب‬‫ميكروويو‬‫تحت‬‫تأثير‬‫عوامل‬‫ديگري‬‫نظي‬‫ر‬
‫ضخامت‬‫اليه‬‫هاي‬‫چربي‬‫است‬.‫لذا‬‫نمي‬‫توان‬‫الگوي‬‫جذب‬‫انرژي‬‫را‬‫با‬‫قاطعيت‬‫پيش‬‫ب‬‫يني‬
‫كرد‬.
•‫شكل‬‫منتشر‬‫كننده‬‫ها‬‫در‬‫توزيع‬‫الگوي‬‫گرمايي‬‫موثر‬‫است‬.
•‫آثار‬‫گرمایی‬‫ناشی‬‫از‬‫امواج‬‫میکروویو‬:
1-‫افزايش‬‫گردش‬‫خون‬‫ناحيه‬‫تا‬250%‫تا‬‫حتي‬20‫دقيقه‬‫بعد‬‫از‬‫درمان‬.
2-‫افزايش‬‫گردش‬‫خون‬‫عضالت‬‫تحت‬‫تابش‬‫امواج‬‫ميكروويو‬.
3-‫افزايش‬‫حرارت‬‫پوست‬.
4-‫افزايش‬‫حرارت‬‫عمقي‬‫در‬‫عضالت‬. 23
‫جراحی‬‫الکتریکی‬Electrical surgery )) 24
•‫وسايل‬‫الكتريكي‬‫در‬‫اتاق‬‫عمل‬‫براي‬‫برش‬‫و‬‫قطع‬‫خونريزي‬‫به‬‫وفور‬‫استفاده‬‫مي‬‫شود‬.‫اين‬‫وساي‬‫ل‬‫به‬‫طور‬
‫عام‬‫با‬‫عنوان‬‫الكتروكوتر‬‫شناخته‬‫مي‬‫شوند‬‫كه‬‫مي‬‫توانند‬‫براي‬‫بريدن‬‫بافت‬‫يا‬‫از‬‫خشك‬‫نمودن‬‫آ‬‫ن‬‫به‬‫وسيله‬
‫گرما‬‫و‬‫قطع‬‫خونريزي‬‫به‬‫وسيله‬‫انعقاد‬‫استفاده‬‫شوند‬.‫اين‬‫كار‬‫بوسيله‬‫جرقه‬‫جريان‬‫فركانس‬‫ر‬‫اديويي‬RF
‫بين‬‫الكترود‬‫و‬‫بافت‬‫ايجاد‬‫مي‬‫شود‬‫كه‬‫در‬‫نهايت‬‫منجر‬‫به‬‫گرم‬‫شدن‬‫موضعي‬‫بافت‬‫و‬‫برداشتن‬‫آ‬‫ن‬‫مي‬
‫گردد‬.
•‫با‬‫توجه‬‫به‬‫آنكه‬‫امواج‬‫پرفركانس‬،‫سلول‬‫هاي‬‫حسي‬‫و‬‫حركتي‬‫را‬‫تحريك‬‫نمي‬‫كند‬‫و‬‫همچنين‬‫گرماي‬‫ناشي‬
‫ازجريان‬‫پرفركانس‬،‫مايع‬‫بين‬‫سلولي‬‫را‬‫بخار‬‫و‬‫به‬‫خاطر‬،‫انعقاد‬‫از‬‫انتشار‬‫ميكروب‬‫ها‬‫به‬‫باف‬‫ت‬‫هاي‬‫سالم‬
‫جلوگيري‬‫مي‬‫كند‬،‫در‬‫جراحي‬‫الكتريكي‬‫از‬‫امواج‬‫راديويي‬‫پرفركانس‬(‫در‬‫محدوده‬2‫مگاهرتز‬)‫براي‬
‫برش‬‫و‬‫انعقاد‬‫استفاده‬‫مي‬‫كند‬.
•‫براي‬‫برش‬‫به‬‫خاطر‬‫آنكه‬‫توان‬‫كافي‬‫براي‬‫از‬‫بين‬‫بردن‬‫سلول‬‫ها‬،‫باشد‬‫از‬‫شكل‬‫موج‬‫سينوسي‬‫پ‬‫يوسته‬
‫استفاده‬‫مي‬‫شود‬.
•‫اما‬‫براي‬‫انعقاد‬‫از‬‫موج‬‫سينوسي‬‫پالسي‬‫استفاده‬‫مي‬‫شود‬.
•‫بنابراين‬‫براي‬‫اينكه‬‫جراحي‬‫بدون‬‫خونريزي‬،‫باشد‬‫از‬‫مخلوط‬‫جريان‬‫پرفركانس‬‫پالسي‬‫و‬‫پيو‬‫سته‬‫استفاده‬
‫مي‬‫شود‬.
‫اثرات‬‫فیزیولوژیکی‬‫الکتریسیته‬
•‫هنگام‬‫عبور‬‫الکتریسیته‬‫از‬‫بافت‬،‫فیزیولوژیک‬‫سه‬‫پدیده‬‫رخ‬‫می‬‫دهد‬:
1-‫باعث‬‫تحريك‬‫بافت‬‫ها‬(‫مثل‬‫اعصاب‬‫و‬‫عضالت‬)‫مي‬‫شود‬.
2-‫بافت‬‫را‬‫گرم‬‫مي‬‫كند‬.
3-‫در‬‫ولتاژهاي‬‫خيلي‬‫باال‬‫باعث‬‫تخريب‬‫بيوشيميايي‬‫و‬‫سوختن‬‫بافت‬‫مي‬‫شود‬.
•‫حداقل‬‫جرياني‬‫كه‬‫توسط‬‫پوست‬‫به‬‫تنهايي‬‫قابل‬‫درك‬،‫است‬‫جرياني‬‫بين‬2‫تا‬10‫ميلي‬‫آمپر‬‫جريان‬‫مستقيم‬
‫مي‬‫باشد‬.‫به‬‫اين‬‫جريان‬،‫جريان‬‫آستانه‬‫درك‬‫مي‬‫گويند‬.‫اين‬‫جريان‬‫اندكي‬‫باعث‬‫گرم‬‫شدن‬‫پوست‬‫مي‬
‫شود‬.
•‫اگر‬‫جريان‬‫زيادتر‬‫شود‬‫اعصاب‬‫و‬،‫عضالت‬‫شديدا‬‫تحريك‬‫و‬‫مانع‬‫حركت‬‫ارادي‬‫مي‬‫شود‬.‫حداقل‬‫اين‬
‫جريان‬6‫ميلي‬‫آمپر‬‫است‬.
‫برق‌گرفتگی‬
•‫در‬‫برق‬‫گرفتگي‬‫مقداري‬‫از‬‫جريان‬‫كهه‬‫قلهب‬ ‫وارد‬‫مهي‬‫تها‬ ‫را‬ ‫ضهربان‬ ،‫شهود‬300‫در‬ ‫ضهربه‬
‫دقيقه‬‫افزايش‬‫مي‬‫دهد‬.‫اين‬‫ريتم‬‫نامنظم‬‫سريع‬‫را‬‫فيبريالسهيون‬‫بطنهي‬‫مهي‬‫گوينه‬‫د‬.‫حتهي‬‫وقتهي‬
‫هان‬‫ه‬‫جري‬‫هرق‬‫ه‬‫ب‬‫هع‬‫ه‬‫قط‬‫هي‬‫ه‬‫م‬‫هم‬‫ه‬‫ه‬ ‫هود‬‫ه‬‫ش‬‫هن‬‫ه‬‫اي‬‫هده‬‫ه‬‫پدي‬‫از‬‫هين‬‫ه‬‫ب‬‫هي‬‫ه‬‫نم‬‫رود‬.‫هرق‬‫ه‬‫ب‬ ‫در‬ ‫هرر‬‫ه‬‫م‬ ‫هده‬‫ه‬‫عم‬ ‫هل‬‫ه‬‫عام‬ ‫و‬
‫گرفتگي‬‫است‬.‫آستانه‬‫فيبريالسيون‬‫بطني‬‫حدود‬75‫تا‬400‫ميلي‬‫است‬ ‫آمپر‬.
•‫شخصي‬‫كه‬‫برق‬ ‫دچار‬‫گرفتگي‬‫و‬ ‫اسهت‬ ‫شهده‬‫يها‬‫بهه‬‫عبهارتي‬‫دچهار‬‫فيبريالسهيون‬‫ب‬‫طنهي‬‫اتفهاق‬
‫اسهت‬ ‫شده‬‫دسهتگاه‬ ‫توسهط‬ ،‫دي‬‫فيبريالتهور‬‫ارسهال‬ ‫و‬‫جريهان‬‫پالسهي‬،‫ريهتم‬‫ر‬ ‫قلهبش‬‫حالهت‬ ‫بهه‬ ‫ا‬
‫اصلي‬‫خود‬‫باز‬‫مي‬‫گردانند‬.
•‫هامي‬‫ه‬‫هنگ‬‫هه‬‫ه‬‫ك‬‫هاني‬‫ه‬‫جري‬‫هدوده‬‫ه‬‫مح‬ ‫در‬1‫ها‬‫ه‬‫ت‬6‫هت‬‫ه‬‫باف‬ ‫از‬ ‫هر‬‫ه‬‫آمپ‬،‫هذرد‬‫ه‬‫بگ‬‫هه‬‫ه‬‫ماهيچ‬‫هب‬‫ه‬‫قل‬‫هب‬‫ه‬‫منق‬‫و‬‫ها‬‫ه‬‫ت‬
‫هنگام‬‫برقراري‬‫جريان‬‫از‬ ‫قلب‬ ،‫كار‬‫مي‬‫ايستد‬.‫قطع‬ ‫از‬ ‫پس‬‫جريان‬،‫مي‬‫دوبهاره‬ ‫تهوان‬‫به‬‫ا‬‫دي‬
‫فيبريالسيون‬‫را‬ ‫قلب‬ ،‫حالت‬ ‫به‬‫گرداند‬ ‫باز‬ ‫نرمال‬. 26
‌‫سوختگی‌و‌آسیب‬‫فیزیکی‬
•‫دانسته‬‫ها‬‫در‬‫رابطه‬‫با‬‫اثرات‬‫جریان‬‫هاي‬‫باالي‬10‫آمپر‬‫خصوصا‬‫براي‬‫دوره‬‫هاي‬‫كوتاه‬‫بسیار‬‫محدود‬
‫است‬.
•‫گرمایش‬‫مقاومتي‬‫باعث‬‫سوختگي‬‫در‬‫پوست‬‫و‬‫در‬‫محل‬‫اعمال‬‫جریان‬‫مي‬‫شود‬.
•‫به‬‫علت‬‫باال‬‫بودن‬‫مقاومت‬،‫پوست‬‫ولتاژهاي‬‫باالتر‬‫از‬240‫ولت‬‫ممكن‬‫است‬‫باعث‬‫سوراخ‬‫شدن‬‫پوست‬
‫شود‬.
•‫با‬‫عبور‬‫جریان‬‫هاي‬‫باالي‬10‫آمپر‬‫از‬،‫بدن‬‫عملكرد‬‫مغز‬‫و‬‫سایر‬‫بافت‬‫هاي‬‫اعصاب‬‫از‬‫دست‬‫مي‬‫رود‬.
•‫با‬‫عبور‬‫این‬‫جریان‬‫از‬،‫بدن‬‫انقباضات‬‫بسیار‬‫شدیدي‬‫در‬‫عضالت‬‫ایجاد‬‫مي‬‫شود‬‫كه‬‫حتي‬‫مي‬‫تو‬‫اند‬‫باعث‬
‫جداشدن‬‫عضله‬‫از‬‫محل‬‫اتصال‬‫آن‬‫با‬‫استخوان‬‫بشود‬.
28
‫تغییرات‬‫جریان‬‫مجاز‬‫و‬‫آستانه‬‫درک‬‫جریان‬
•‫جریان‬‫مجاز‬‫و‬‫آستانه‬‫احساس‬‫جریان‬‫براي‬‫مرد‬‫و‬‫زن‬‫همچنین‬‫افراد‬،‫مختلف‬‫متفاوت‬
‫است‬.
•‫مقدار‬‫میانگین‬‫آستانه‬‫درك‬‫براي‬‫مردان‬1.1‫میلي‬‫آمپر‬‫و‬‫براي‬‫زنان‬0.7‫میلي‬‫آمپر‬‫مي‬
‫باشد‬.
•‫مقدار‬‫میانگین‬‫جریان‬‫مجاز‬‫براي‬‫عبور‬‫به‬‫فركانس‬‫جریان‬‫وابسته‬‫است‬.
•‫كمینه‬‫جریان‬‫مجاز‬‫عبوري‬‫در‬‫محدوده‬‫فركانس‬‫تجاري‬‫یعني‬‫بین‬50‫تا‬60‫هرتز‬‫مي‬
‫باشد‬.
•‫براي‬‫فركانس‬‫هاي‬‫كمتر‬‫از‬10‫هرتز‬‫مقدار‬‫جریان‬‫عبوري‬‫مجاز‬‫افزایش‬‫مي‬‫یابد‬.
‫همچنین‬‫براي‬‫فركانس‬‫هاي‬‫باال‬‫تر‬‫از‬‫چندصد‬‫هرتز‬‫نیز‬‫مقدار‬‫جریان‬‫مجاز‬‫افزایش‬‫مي‬
‫یابد‬.
•‫با‬‫افزایش‬‫وزن‬‫افراد‬‫آستانه‬‫احساس‬‫جریان‬،‫همچنین‬‫جریان‬‫مجاز‬‫افزایش‬‫مي‬‫یابد‬. 29
Dr. Farzin Asghari Sana
MEDICAL PHYSICS7

Fizik7