Ane Aguirre etaArianne Extremera 04/04/2014 Ezkontzak
1
EZKONTZAK
ᴥ NOLAKOAK ZIREN?
Antzinako erroman, ezkontzak, senar-emazteen egoera
politikoa eta propietateak oinordetzatuko zituzten semea sortzea
zuen helburu.
Betebeharrak
Conumbiun: ezkontzeko behar diren dokumentuak.
Erromarrei bakarrik eskaintzen zizkieten.
Gutxienezko adina: normalean pubertaroarekin dago
lotuta, mutilengan 14 urte eta neskengan 12.
ᴥ COMFARREATIO
Ezkontzeko modurik zaharrena da eta bertan patrizioek (goi-
mailako biztanleak) hartzen zuten parte, hamar lekukoren aurrean.
Jupiterreko ospakizuna apaizpiku batek egiten zuen eta errituan
Jupiterri sakrifizio eskaintzen zion. “Confarreatio-a” deuseztatzeko
“Diffarreatio-a” ospatzen zen. Diffarreatio-a prozesu saila eta arraroa
zen.
ᴥ COOEMPTIO
Erosketa antzeko bat da, emakumearen senarrak beste gizon
bati kobrezko txanpon batengatik saltzen zion emaztea. Hau hamar
lekukoren haurrean egiten zen.
ᴥ USUS
Bazegoen ezkontza mota bat ez zuela behar ospakizunik, hau
“usus” deitzen zen. Urte bat eman behar zenuen mutilarekin bizitzen
eta ezkonduta egongo zinen.
2.
Ane Aguirre etaArianne Extremera 04/04/2014 Ezkontzak
2
ᴥ IUS CONNUBIUM
Neskak beste behar batzuk ere zituen, haren sabela
mutilarena zen eta bertan bere umeak jarriko zituen. Erromatar
baten lagun batek ume baten beharra bazuen, honek bere emaztea
utzi eta bertan bere umeak izango zituen. Umea ateratzen zenean,
emakumea bere senarrarekin itzultzen zen.
ᴥ ERRITUAK.
× Egun hautaketa:Errepublika garaian, bazeuden garai batzuk
non ezkontzak ez zeuden gomendatuak, zeren eta hildakoak
bizien mundura igotzen ziren; adibidez otsailak 18 eta 21
egunen artean, martxoak 1etik 15era,abuztuak 24, urriak
5ean, azaroak 8an ezta maiatzan ere.Txarto ikusita zegoenez
erromako jai-egunetan ezkontzea, senideak ezkontzara joan
ordez, jaiak ospatzera joango zirelako.Ezkontzeko egunak,
gehienenetan ekaineko lehenengo bi aste artean ospatzen
zen.
× Janzkera:Emaztegaiak, lehen erabiltzen zituen togak alde
batera uzten zituen eta tunika zuzen zuri bat janzten zuen,
lurreraino heltzen zena. Gerrian, gerriko bat jartzen zen
korapilo berezi batekin, nodus herculeus izenekoa. Korapilo
hau senarrak askatu behar zuen dibortzioaren
kasuan. Emaztegaiak, sei trentza lotzen zituen buruan,
artilezko zinta batekin. Burua, ezkontza-belo laranja batekin
estaltzen zuen. Ekintza hau ezkontzako garrantzitsuena zen.
Beloaren gainen koroa bat jartzen zen. Erabiltzen ziren
zapatak beloaren kolore berdinekoak ziren.
× EskakizunakBikotearen familiako gela batean batzen ziren,
han mutilak Burdinezko eraztuna (geroago urrezkoa izango
zena) jartzen zion neska-lagunari hatz nagian. Antzinako
Erroman, behatz honek bihotzarekin nerbio baten bidez
komunikatuta zegoela pentsatzen zuten.
3.
Ane Aguirre etaArianne Extremera 04/04/2014 Ezkontzak
3
ᴥ EMAKUMEA TRESNA BAT BEZALA.
Bi motatako ezkontzak zeuden:
× Antzinako conventioin manum: neskaren aita gizonarentzako
ematen zion bere alaba, bere jabea izan dadin.
× Sine manu (dote barik): Neska aitarena izaten jarraitzen du eta
adulterioa egiten bazuen, nahiz eta bere senarra barkatu, aitak
neska hil ahal zuen.
ᴥ EMAZTEA LAGUN BAT BEZALA.
II.mendearen osteangauzak aldatzen joan ziren pentsaera
aldaketa bat egon zen eta emakumeak haien senarren lagunak
izaten hasi ziren eta ez tresna bat.
baina normalena ospakizun bat egitea edo emakumea saldu zen,
ekitaldi hau coemptio deitzen zen. Patrizioak confarreatio deituriko
ospakizun hau egiten zuten: emakumea eta gizona garizko torta bat
jaten zuten, hau ikur bat zen.
Esklaboak ez zuten ezkontzeko bakarrik Patrizioen etxeetan
bizi ziren esklabo batzuk ezkontzen ziren
ᴥ DESLEIALTASUNA
Delitu hau oso maiz ikusten zen, Augusto enperadoreak
kopurua murrizten saiatu zuen, baina ez zuen lortu. Erromatarrek
gizona patetiko bezala ikusten zuten. Emakumearen errore hau
gizonaren errua bezala ikusten zen. Konstantinok ezarri zuen legeak
zion bezala, adulterioa egiten zuenari zilar urtua bota behar zion
eztarritik eta honek heriotza zekarren.
ᴥ DIBORTZIOA
4.
Ane Aguirre etaArianne Extremera 04/04/2014 Ezkontzak
4
Erromatar dibortzioa oso sinplea zen; Senarra txarto jaikitzen
bazen edo humore txarraz bazegoen dibortziatzeko eskubidea zuen,
Orduan emaztea etxetik joaten zen bain seme-alabak aitarekin
geratzen ziren. Bitako bat antzua bazen emakumearen errua zen
eta senarra dibortzioa egiten zuen.
Emakumearentzat ere erraza zen banatzea, baina gero bere
pertsona txarto ikusita zegoen. Inperio garaian neska gutxi zeuden,
eta beraz, “Usus” zeremoniaren bitartez ezkontzen bazinen, urtero
senarraz aldatu ahal zenuen. Dibortzioa erraza zen, emakumea hiru
gau etzetik kanpo ematen bazituen dibortziatuak kontsideratzen
ziren.