Populatie
po·pu·la·tie (de; v; meervoud: populaties) 1voor
statistische doeleinden geselecteerde of
bijeengebrachte groep individuen of zaken
Habitat
• In een ecosysteem heeft iedere soort zijn eigen
habitat (‘leefplek’), waar het microklimaat gunstig is.
Niche
• Soorten hebben niet alleen een eigen leefplek
maar ook een eigen rol in een ecosysteem.
Niche
• Opdracht:
Teken een optimumkromme voor de menselijke
temperatuur. Orgaanfunctie in % op de y-as en de
temperatuur in C° op de x-as.
27 °C Dodelijk
32 °C Kritiek (organen uitval)
37 °C Optimum
39 °C Lage koorts
42 °C Hoge koorts
>44 °C Afsterven van cellen
• De werking van een eigen niche is het best te zien in
een optimumkromme.
Niche
• Opdracht:
Teken een optimumkromme voor de menselijke
voedselinname. Orgaanfunctie in % op de y-as
en de hoeveelheid voeding in kcal op de x-as.
Optimum Over-
gewicht
Morbide
Obesitas
Onder-
gewicht
Malnutritie
Let op gegevens niet
voor volledige
waarheid aannemen
Niche
0
20
40
60
80
100
120
0 1000 2000 3000 4000
Prestatie
Inname Kcal
Optimumkromme voedselinname
van de mens
Series1
0
20
40
60
80
100
120
0 5 10 15 20 25 30 35 40 45 50
Enzymactiviteit%
Temperatuur in °C
Optimumkromme
Lichaamstemperatuur van de mens
Series1
Stress
Optimum
Niche
0% -- normal heat regulation and performance
1% -- thirst is stimulated, heat regulation during exercise is altered, performance begins to
decline
2% -- further decrease in heat regulation, increased thirst, worsening performance
3% -- more of the same
4% -- exercise performance cut by 20 - 30%
5% -- headache, irritability, "spaced-out" feeling, fatigue
6% -- weakness, severe loss of thermoregulation
7% -- collapse is likely unless exercise is stopped
Bron: Nutrition for
Cyclists, Grandjean&Ruud, Clinics in
Sports Med. Vol 13(1);235-246. Jan 1994
Niche
0
20
40
60
80
100
120
0 5 10 15 20 25 30 35 40 45 50
Enzymactiviteit%
Temperatuur in °C
Optimumkromme
Lichaamstemperatuur van de mens
Series1
0
20
40
60
80
100
120
0 1000 2000 3000 4000
Prestatie
Inname Kcal
Optimumkromme voedselinname
van de mens
Series1
Niche
0
20
40
60
80
100
120
0 5 10 15 20 25 30 35 40 45 50
Enzymactiviteit%
Temperatuur in °C
Optimumkromme
Lichaamstemperatuur van de mens
Series1
0
20
40
60
80
100
120
0 1000 2000 3000 4000
Prestatie
Inname Kcal
Optimumkromme voedselinname
van de mens
Series1
Temperatuur 
Kcal
Niche
Wederzijdse uitsluiting: Twee soorten kunnen
niet dezelfde niche in een gebied bezetten
Fundamentele Niche: de niche die een
organisme zou kunnen hebben
Gerealiseerde Niche: de niche die een
organisme daadwerkelijk heeft ingenomen
Het verspreidingsgebied van de ijsvogel:
██ Zomerverblijf trekvogels
██ Verblijf standvogels
██ Overwinteringsgebied trekvogels
Populatiedichtheid
Populatiedichtheid
• Wereldwijd worden haaiensoorten bedreigd
door (onnodige) overvisserij.
Populatiedichtheid
Super- & Mesopredatie
Eerder…
• Basisstof 1
– Organisatieniveaus
– (a)biotische factoren
– Experiment van het ecosysteem op een steen
• Basisstof 2
– Optimumkromme, tolerantiegrenzen en
verspreidingsgebied
– De invloed van Abiotische factoren op individuen
• Basisstof 3
– Invloeden op populatie van factoren
Vandaag
• Hoe beïnvloeden factoren populaties?
– Populatiedichtheid / Groei
– Biologisch evenwicht en Draagkracht
Draagkracht
Andere invloeden
populatiedichtheid
• Geboorte- & Sterftecijfer
• Immigratie & Emigratie
• Populatiegroei
– Bij onbeperkte hulpbronnen (overschot voedsel):
• populatie groeit exponentieel (J-vormige groeicurve)
– Bij beperkte hulpbronnen:
• evenwicht wordt bereikt --> stabiele populatie (S-
vormige groeicurve)
Biologisch evenwicht
Populatiedichtheid Berekenen
• Kwadrant methode
• Lijn-transect
• Merken en terugvangen
Verspreidingspatronen
• Gegroepeerd, regelmatig of verspreid.

Ecologie bs 3

  • 1.
    Populatie po·pu·la·tie (de; v;meervoud: populaties) 1voor statistische doeleinden geselecteerde of bijeengebrachte groep individuen of zaken
  • 2.
    Habitat • In eenecosysteem heeft iedere soort zijn eigen habitat (‘leefplek’), waar het microklimaat gunstig is.
  • 3.
    Niche • Soorten hebbenniet alleen een eigen leefplek maar ook een eigen rol in een ecosysteem.
  • 4.
    Niche • Opdracht: Teken eenoptimumkromme voor de menselijke temperatuur. Orgaanfunctie in % op de y-as en de temperatuur in C° op de x-as. 27 °C Dodelijk 32 °C Kritiek (organen uitval) 37 °C Optimum 39 °C Lage koorts 42 °C Hoge koorts >44 °C Afsterven van cellen • De werking van een eigen niche is het best te zien in een optimumkromme.
  • 5.
    Niche • Opdracht: Teken eenoptimumkromme voor de menselijke voedselinname. Orgaanfunctie in % op de y-as en de hoeveelheid voeding in kcal op de x-as. Optimum Over- gewicht Morbide Obesitas Onder- gewicht Malnutritie Let op gegevens niet voor volledige waarheid aannemen
  • 6.
    Niche 0 20 40 60 80 100 120 0 1000 20003000 4000 Prestatie Inname Kcal Optimumkromme voedselinname van de mens Series1 0 20 40 60 80 100 120 0 5 10 15 20 25 30 35 40 45 50 Enzymactiviteit% Temperatuur in °C Optimumkromme Lichaamstemperatuur van de mens Series1 Stress Optimum
  • 7.
    Niche 0% -- normalheat regulation and performance 1% -- thirst is stimulated, heat regulation during exercise is altered, performance begins to decline 2% -- further decrease in heat regulation, increased thirst, worsening performance 3% -- more of the same 4% -- exercise performance cut by 20 - 30% 5% -- headache, irritability, "spaced-out" feeling, fatigue 6% -- weakness, severe loss of thermoregulation 7% -- collapse is likely unless exercise is stopped Bron: Nutrition for Cyclists, Grandjean&Ruud, Clinics in Sports Med. Vol 13(1);235-246. Jan 1994
  • 8.
    Niche 0 20 40 60 80 100 120 0 5 1015 20 25 30 35 40 45 50 Enzymactiviteit% Temperatuur in °C Optimumkromme Lichaamstemperatuur van de mens Series1 0 20 40 60 80 100 120 0 1000 2000 3000 4000 Prestatie Inname Kcal Optimumkromme voedselinname van de mens Series1
  • 9.
    Niche 0 20 40 60 80 100 120 0 5 1015 20 25 30 35 40 45 50 Enzymactiviteit% Temperatuur in °C Optimumkromme Lichaamstemperatuur van de mens Series1 0 20 40 60 80 100 120 0 1000 2000 3000 4000 Prestatie Inname Kcal Optimumkromme voedselinname van de mens Series1 Temperatuur  Kcal
  • 10.
    Niche Wederzijdse uitsluiting: Tweesoorten kunnen niet dezelfde niche in een gebied bezetten Fundamentele Niche: de niche die een organisme zou kunnen hebben Gerealiseerde Niche: de niche die een organisme daadwerkelijk heeft ingenomen
  • 11.
    Het verspreidingsgebied vande ijsvogel: ██ Zomerverblijf trekvogels ██ Verblijf standvogels ██ Overwinteringsgebied trekvogels Populatiedichtheid
  • 12.
  • 13.
    • Wereldwijd wordenhaaiensoorten bedreigd door (onnodige) overvisserij. Populatiedichtheid
  • 14.
  • 15.
    Eerder… • Basisstof 1 –Organisatieniveaus – (a)biotische factoren – Experiment van het ecosysteem op een steen • Basisstof 2 – Optimumkromme, tolerantiegrenzen en verspreidingsgebied – De invloed van Abiotische factoren op individuen • Basisstof 3 – Invloeden op populatie van factoren
  • 16.
    Vandaag • Hoe beïnvloedenfactoren populaties? – Populatiedichtheid / Groei – Biologisch evenwicht en Draagkracht
  • 17.
  • 18.
    Andere invloeden populatiedichtheid • Geboorte-& Sterftecijfer • Immigratie & Emigratie • Populatiegroei – Bij onbeperkte hulpbronnen (overschot voedsel): • populatie groeit exponentieel (J-vormige groeicurve) – Bij beperkte hulpbronnen: • evenwicht wordt bereikt --> stabiele populatie (S- vormige groeicurve)
  • 19.
  • 20.
    Populatiedichtheid Berekenen • Kwadrantmethode • Lijn-transect • Merken en terugvangen
  • 21.