A desertificaciónA desertificación é un proceso de degradación ecolóxico no que que o chan fértil e productivo perde total ou parcialmente o potencial da súa producción. Isto sucede como resultado da destrucción da súa cuberta vexetal, da erosión do chan e da falta de auga; con frecuencia o ser humano favorece e incrementa este proceso como consecuencia de actividades como o cultivo e o pastoreo en exceso ou a deforestación. Según datos do Programa das Nación Unidas para o Medio Ambiente (PNUMA) , o 35% da superficie dos continentes poden considerarse como áreas desérticas. Dentro destes territorios sobreviven millóns de persoas en condicións de duradeira sequía e escaseza de alimentos. Considérase que a expansión destes desertos débese a accións humanas. Cando o proceso é sen intervención humana, é dicir, por causas naturais chámaselle desertización.
3.
4.
Zonas con desertificaciónMadagascar : é o país máis erosionado do mundo. O 93% do bosque tropical e o 66% da súa selva chuviosa foron talados. África : en países moi poboados e con poucos recursos, como os da franxa subsahariana, obsérvase un incremento da desertificación. España : é o país da Unión Europea con maior índice de desertificación. Argentina : A zona máis afectada é a da Patagonia Arxentina debido ó sobrepastoreo, ó aprobeitamento incorrecto dos recursos hídricos e lacustres, do espazo empregado para a agricultura e a explotación petroleira descontrolada.
5.
Evolución Unha dasprimeiras etapas da desertificación é a destrución da cuberta vexetal. Tamén pode ser causa dun proceso de aridización. Orixinariamente estas eran zonas fértiles, nas cales se practicaba unha agricultura secuencial. O aumento da poboación obrigou a unha explotación intensiva do terreo ata que se produciu o seu esgotamento. A segunda etapa comeza cando o chan deixa de ser fértil e se atopa sen a cuberta vexetal, a auga e o vento erosiónano dun xeito rápido ata chegar á roca. Na maioría das zonas de cultivo, o chan erosiónase máis rápido ca o que tarda en formarse.
6.
¿Cales son asprincipais causas da desertificación? A desertificación prodúcese como consecuencia dunha combinación de factores sociais, políticos, económicos e naturais que varían según o lugar e evolucionan co tempo. Entre eles atópanse factores indirectos como a presión poboacional, factores socioeconómicos e políticos, o comercio internacional e factores directos como a distribución dos usos do chan e as técnicas de explotación ou os procesos relativos ó clima. Estos factores diminúen a productividade da terra e provocan unha espiral de degradación e pobreza. As poboacións das terras secas poden previr a degradación mellorando os seus métodos agrícolas e o seu réxime de pastoreo dun xeito sostible, sempre que as condicións o permitan.
7.
Factores sociais, económicose políticos que contribúen á desertificación A agricultura pode resultar beneficiosa ou perxudicial. As institucións locais poden previr a desertificación permitindo ós usuarios das terras un uso e unha xestión máis efectiva dos servizos dos ecosistemas, así como un acceso máis amplo á terra productiva, o capital, a man de obra e a tecnoloxía. As decisións equivocadas poden provocar problemas de escaseza de auga, esgotamento dos acuíferos, erosión do chan e salinización. As políticas que fomentan a agricultura sedentaria en vez do pastoreo nómada poden contribuír á desertificación. A maioría das zonas secas son pastos máis aptos para o pastoreo sostible que para a producción agrícola. Tanto a sedentarización dos pobos nómadas coma a restricción dos seus desplazamentos contribúen á desertificación.
8.
Efectos que producea globalización sobre a desertificación Demostrouse que, nas zonas secas, a liberalización do comercio, das reformas macroeconómicas e dos esforzos centrados en aumentar a producción agrícola e ganadeira para a exportación poden, en ocasións, conducir á desertificación. A organización do comercio mundial e as políticas dos gobernos sobre a materia poden influír sobre a capacidade dos ecosistemas das terras secas para recuperarse ante as presións.
9.
Usosdo chan que afectan á desertificación O crecemento da poboación motivou a extensión dos cultivos nas zonas secas o que provocou a desertificación e numerosos conflictos entre a xente. Nalgunhas zonas, a expansión dos cultivos foi posible grazas a un aumento da irrigación. O avance do regadío pode provocar problemas medioambientais, anegamento, salinización, contaminación da auga e sobreexplotación dos acuíferos. Isto provocou un gran impacto nas augas continentais, provocando a diminución da biodiversidade e o aumento da desertificación. Os incendios intensos e frecuentes que afectan á vexetación natural tamén contribúen á desertificación.