Nguyễn Ngọc Phan Văn, profile picture
Uploaded byNguyễn Ngọc Phan Văn
PPT, PDF2,309 views

Chuong 3 cac khai niem

Tài liệu bàn về các khái niệm cơ bản trong kiểm toán, định nghĩa cơ sở dẫn liệu và yêu cầu về bằng chứng kiểm toán. Nó cũng phân tích gian lận và nhầm lẫn, cùng với sự khác biệt giữa hai khái niệm này, và nhấn mạnh tầm quan trọng của trọng yếu trong kiểm toán. Các bước vận dụng tính trọng yếu trong quy trình kiểm toán cũng được đề cập.

Embed presentation

Download to read offline
1 Chương 3Chương 3 Các khái niCác khái niệệm cơ bm cơ bảản trong kin trong kiểểm toánm toán I. Cơ sở dẫn liệuI. Cơ sở dẫn liệu II. Gian lận và nhầm lẫnII. Gian lận và nhầm lẫn III. Trọng yếuIII. Trọng yếu IV. Rủi ro kiểm toánIV. Rủi ro kiểm toán V. Bằng chứng kiểm toánV. Bằng chứng kiểm toán
2 + Là những giải trình của các nhà quản lý để chứng+ Là những giải trình của các nhà quản lý để chứng minh về các khoản mục được trình bày trên báo cáominh về các khoản mục được trình bày trên báo cáo tài chính.tài chính. ++ Cơ sở dẫn liệu của BCTC là sự khẳng định mộtCơ sở dẫn liệu của BCTC là sự khẳng định một cách công khai hoặc ngầm định của ban quản lýcách công khai hoặc ngầm định của ban quản lý về sự trình bày của các bộ phận trên BCTC.về sự trình bày của các bộ phận trên BCTC. I. C s d n li uơ ở ẫ ệI. C s d n li uơ ở ẫ ệ 1.1. Khái niệm:Khái niệm:
3 Cơ sở dẫn liệuCơ sở dẫn liệu Theo CMKT Việt Nam:Theo CMKT Việt Nam: “Cơ sở dẫn liệu là các khẳng định của BGĐ đơn vị được kiểm toán một cách trực tiếp hoặc dưới hình thức khác về các khoản mục và thông tin trình bày trong BCTC và được KTV sử dụng để xem xét các loại sai sót có thể xảy ra”
4 - Hiện hữu- Hiện hữu - Quyền và nghĩa vụ- Quyền và nghĩa vụ - Chính xác- Chính xác - Đánh giá- Đánh giá - Đầy đủ- Đầy đủ - Trình bày và thuyết minh- Trình bày và thuyết minh b. Các yêu cầu của cơ sở dẫn liệu
5 2. Cơ sở dẫn liệu và mục tiêu kiểm toán2. Cơ sở dẫn liệu và mục tiêu kiểm toán -- KTV phải thu thập được bằng chứng kiểm toánKTV phải thu thập được bằng chứng kiểm toán cho từng CSDL của các khoản mục trên BCTC.cho từng CSDL của các khoản mục trên BCTC. Ví dụ:Ví dụ: Khi kiểm toán khoản mục Hàng tồn kho,Khi kiểm toán khoản mục Hàng tồn kho, KTV phải thu thập được đầy đủ bằng chứngKTV phải thu thập được đầy đủ bằng chứng chứng minh rằng khoản mục hàng tồn kho trênchứng minh rằng khoản mục hàng tồn kho trên BCTC là có thực, đã được phản ánh đầy đủ, đãBCTC là có thực, đã được phản ánh đầy đủ, đã được đánh giá đúng, phân loại phù hợp với cácđược đánh giá đúng, phân loại phù hợp với các chuẩn mực, nguyên tắc kế toán.chuẩn mực, nguyên tắc kế toán.
6 2. Cơ sở dẫn liệu và mục tiêu kiểm toán2. Cơ sở dẫn liệu và mục tiêu kiểm toán - Bằng chứng kiểm toán liên quan đến một CSDL- Bằng chứng kiểm toán liên quan đến một CSDL không thể bù đắp cho việc thiếu bckt liên quankhông thể bù đắp cho việc thiếu bckt liên quan đến một csdl khác. Ví dụ: Sự hiện hữu của hàngđến một csdl khác. Ví dụ: Sự hiện hữu của hàng tồn kho và Giá trị của hàng tồn kho.tồn kho và Giá trị của hàng tồn kho. - Các thử nghiệm có thể cung cấp bckt cho nhiều- Các thử nghiệm có thể cung cấp bckt cho nhiều csdl cùng một lúc.csdl cùng một lúc. Ví dụ:Ví dụ: Kiểm tra việc thu hồiKiểm tra việc thu hồi các khoản phải thu có thể cung cấp bằng chứngcác khoản phải thu có thể cung cấp bằng chứng cho sự hiện hữu và cho giá trị của các khoảncho sự hiện hữu và cho giá trị của các khoản phải thu đó.phải thu đó.
7 II. Gian lận và nhầm lẫnII. Gian lận và nhầm lẫn (CMKT số 240)(CMKT số 240) 1 Khái niệm gian lận và nhầm lẫn1 Khái niệm gian lận và nhầm lẫn 1.1.Khái niệm và biểu hiện gian lận:1.1.Khái niệm và biểu hiện gian lận: Là những hành vi chủ ý lừa dối có liênLà những hành vi chủ ý lừa dối có liên quan đến việc lập báo cáo tài chính vàquan đến việc lập báo cáo tài chính và biển thủ tài sản.biển thủ tài sản.
8 * Biểu hiện của gian lận* Biểu hiện của gian lận  Xuyên tạc, làm giả (bao gồm cả việc giả mạo chữ ký),Xuyên tạc, làm giả (bao gồm cả việc giả mạo chữ ký), hoặc sửa đổi chứng từ, sổ kế toán có chứa đựng cáchoặc sửa đổi chứng từ, sổ kế toán có chứa đựng các nội dung, số liệu được dùng để lập báo cáo tài chính;nội dung, số liệu được dùng để lập báo cáo tài chính;  Làm sai lệch hoặc cố ý không trình bày trong báo cáoLàm sai lệch hoặc cố ý không trình bày trong báo cáo tài chính các sự kiện, giao dịch hoặc các thông tintài chính các sự kiện, giao dịch hoặc các thông tin quan trọng khác;quan trọng khác;  Cố ý áp dụng sai các nguyên tắc kế toán liên quanCố ý áp dụng sai các nguyên tắc kế toán liên quan đến các số liệu, sự phân loại, cách thức trình bàyđến các số liệu, sự phân loại, cách thức trình bày hoặc thuyết minh.hoặc thuyết minh.
9 * Biểu hiện của gian lận* Biểu hiện của gian lận  Lập các bút toán khống, nhất là vào thời điểm gần cuối kỳ kếLập các bút toán khống, nhất là vào thời điểm gần cuối kỳ kế toán, để điều chỉnh kết quả kinh doanh hoặc để đạt được cáctoán, để điều chỉnh kết quả kinh doanh hoặc để đạt được các mục đích khác;mục đích khác;  Điều chỉnh các giả định và thay đổi các xét đoán dùng để ướcĐiều chỉnh các giả định và thay đổi các xét đoán dùng để ước tính số dư tài khoản một cách bất hợp lý;tính số dư tài khoản một cách bất hợp lý;  Không ghi nhận, ghi nhận trước hoặc trì hoãn việc ghi nhận vàoKhông ghi nhận, ghi nhận trước hoặc trì hoãn việc ghi nhận vào BCTC các sự kiện và giao dịch tài chính phát sinh trong kỳ báoBCTC các sự kiện và giao dịch tài chính phát sinh trong kỳ báo cáo;cáo;  Che giấu hoặc không trình bày các sự kiện có thể làm ảnhChe giấu hoặc không trình bày các sự kiện có thể làm ảnh hưởng đến các khoản mục được ghi nhận trong BCTC;hưởng đến các khoản mục được ghi nhận trong BCTC;  Dàn xếp các giao dịch phức tạp nhằm làm sai lệch tình hình tàiDàn xếp các giao dịch phức tạp nhằm làm sai lệch tình hình tài chính hoặc kết quả kinh doanh của đơn vị;chính hoặc kết quả kinh doanh của đơn vị;  Sửa đổi các chứng từ và điều khoản liên quan đến các giaoSửa đổi các chứng từ và điều khoản liên quan đến các giao dịch lớn và bất thường.dịch lớn và bất thường.
10 * Biểu hiện của gian lận* Biểu hiện của gian lận  Biển thủ các khoản thu;  Lấy cắp tài sản vật chất hoặc tài sản trí tuệ (ví dụ lấy cắp hàng tồn kho, phế liệu, bán các tài liệu kỹ thuật cho đối thủ cạnh tranh);  Làm cho đơn vị phải thanh toán tiền cho hàng hóa và dịch vụ mà đơn vị không nhận được (ví dụ thanh toán cho những người bán không có thực, thanh toán cho người bán với mức cao hơn giá trị thật để cá nhân được hưởng hoa hồng do chênh lệch giá, thanh toán cho các nhân viên không có thực);  Dùng tài sản của đơn vị để đem lại lợi ích cho cá nhân (ví dụ dùng tài sản của đơn vị làm tài sản thế chấp cho khoản vay cá nhân hoặc khoản vay cho một bên liên quan).
11 ** Khái niệm:Khái niệm: Là những lỗi không cố ý nhưng làm ảnh hưởngLà những lỗi không cố ý nhưng làm ảnh hưởng đến hệ thống thông tin và báo cáo tài chính.đến hệ thống thông tin và báo cáo tài chính. ** Biểu hiện:Biểu hiện: + Lỗi về tính toán số học hay ghi chép sai+ Lỗi về tính toán số học hay ghi chép sai + Bỏ sót hoặc hiểu sai sự việc+ Bỏ sót hoặc hiểu sai sự việc + Áp dụng sai chế độ kế toán, tài chính nhưng+ Áp dụng sai chế độ kế toán, tài chính nhưng không cố ýkhông cố ý 1.2. Khái niệm và biểu hiện của nhầm lẫn1.2. Khái niệm và biểu hiện của nhầm lẫn
12 1.3. So sánh gian lận và nhầm lẫn1.3. So sánh gian lận và nhầm lẫn  Giống nhau:Giống nhau: Đều là hành vi sai phạm,Đều là hành vi sai phạm, đều làm sai lệch thông tin. Trong lĩnh vựcđều làm sai lệch thông tin. Trong lĩnh vực tài chính kế toán, dù bất kỳ ai gây nêntài chính kế toán, dù bất kỳ ai gây nên hành vi sai phạm thì trách nhiệm liên đớihành vi sai phạm thì trách nhiệm liên đới thuộc về những người quản lý nói chung,thuộc về những người quản lý nói chung, những người làm công tác TCKT nói riêngnhững người làm công tác TCKT nói riêng
13 1.3. So sánh gian lận và nhầm lẫn Tiêu thức Gian lận Nhầm lẫn Về mặt ý thức Có tính toán, có chủ ý nhằm vụ lợi Không có chủ ý, vô tình gây ra sai phạm Về mức độ tinh vi Được tính toán kỹ lưỡng, che giấu nên rất khó phát hiện, nhất là gian lận gắn liền với người quản lý cấp cao Do không có chủ ý nên dễ phát hiện Về tính trọng yếu của SP Luôn luôn được xem là nghiêm trọng Tùy thuộc vào quy mô và tính chất của sai
2. Các yếu tố làm nảy sinh và làm tăng2. Các yếu tố làm nảy sinh và làm tăng gian lận & nhầm lẫngian lận & nhầm lẫn Động cơ hoặc áp lưc Cơ hội Thái độ hoặc sự biện minh cho HĐ Năng lực yếu kém Sức ép (Thời gian, tâm lý) Lề lối làm việc Gian lận Nhầm lẫn
GIAN LẬN VÀ NHẦM LẪNGIAN LẬN VÀ NHẦM LẪN 3. Những tình huống cho thấy có khả năng có gian lận Sự khác biệt giữa thực tế với sổ sách kế toán Bằng chứng mâu thuẩn hoặc thiếu bằng chứng Mối quan hệ bất thường hoặc có vấn đề giữa KTV và BGĐ Tình huống khác
17 ““Trung thực và hợp lý” nghĩa là:Trung thực và hợp lý” nghĩa là: + BCTC được lập theo đúng các chuẩn mực kế toán hiện+ BCTC được lập theo đúng các chuẩn mực kế toán hiện hành, vàhành, và + Trên báo cáo tài chính không có các+ Trên báo cáo tài chính không có các sai phạm lớnsai phạm lớn làmlàm bóp méo bản chất của BCTC.bóp méo bản chất của BCTC. Chỉ có thể và có trách nhiệm bày tỏ ý kiến về tính Trung thực & Hợp lý 1.1. Khái niệm trọng yếu Bày tỏ ý kiến về tính Chính xác và Đầy đủ KTV II. Tính trọng yếu trong kiểm toán (CMKT số 320) 1. Khái niệm và ý nghĩa trọng yếu
- Trọng yếu là một thuật ngữ dùng để thể hiện tầm quan trọng của một thông tin (một số liệu kế toán) trong BCTC - Thông tin được coi là trọng yếu nếu thiếu thông tin đó hoặc thiếu tính chính xác của thông tin đó sẽ ảnh hưởng đến quyết định kinh tế của người sử dụng thông tin (Chuẩn mực số 320 - Mức trọng yếu trong lập kế hoạch và thực hiện kiểm toán) II. TÍNH TRỌNG YẾU CỦA KIỂM TOÁN
19 -- Mức trọng yếu:Mức trọng yếu: Là một mức giá trị do kiểmLà một mức giá trị do kiểm toán viên xác định tùy thuộc vào tầm quantoán viên xác định tùy thuộc vào tầm quan trọng và tính chất của thông tin hay sai sóttrọng và tính chất của thông tin hay sai sót được đánh giá trong hoàn cảnh cụ thể.được đánh giá trong hoàn cảnh cụ thể. Mức trọng yếu là một ngưỡng, một điểmMức trọng yếu là một ngưỡng, một điểm chia cắt chứ không phải là nội dung của thôngchia cắt chứ không phải là nội dung của thông tin cần phải có.tin cần phải có.
20 - Mức trọng yếu thực hiện: Là một mức giá trịLà một mức giá trị hoặc các mức giá trị do KTV xác định ở mức thấp hơnhoặc các mức giá trị do KTV xác định ở mức thấp hơn mức trọng yếu đối với tổng thể BCTC nhằm giảm khảmức trọng yếu đối với tổng thể BCTC nhằm giảm khả năng sai sót tới một mức độ thấp hợp lý để tổng hợpnăng sai sót tới một mức độ thấp hợp lý để tổng hợp ảnh hưởng của các sai sót không được điều chỉnh vàảnh hưởng của các sai sót không được điều chỉnh và không được phát hiện không vượt quá mức trọng yếukhông được phát hiện không vượt quá mức trọng yếu đối với tổng thể BCTC.đối với tổng thể BCTC. Trong một số trường hợp,Trong một số trường hợp, “mức trọng yếu thực hiện”“mức trọng yếu thực hiện” có thể hiểu là mức giá trị hoặc các mức giá trị do KTVcó thể hiểu là mức giá trị hoặc các mức giá trị do KTV xác định thấp hơn mức hoặc các mức trọng yếu củaxác định thấp hơn mức hoặc các mức trọng yếu của một nhóm các giao dịch, số dư tài khoản hoặc thôngmột nhóm các giao dịch, số dư tài khoản hoặc thông tin thuyết minh trên BCTC.tin thuyết minh trên BCTC.
1.2.Ý nghĩa của khái niệm trọng yếu Giúp KTV xác định được tính hợp lý, trung thực của các thông tin Giúp KTV xác định được nội dung, thời gian, phạm vi kiểm toán
III. Tính trọng yếu trong kiểm toán 2. Xét đoán tính trọng yếu Định lượng Định tính Mức độ sai sót tổng thể Mức độ sai sót chi tiết Ngưỡng-Điểm chia cắt-Giới hạn phát hiện Bản chất; SP dây chuyền
23 - Các nhân tố ảnh hưởng đến việc xác định tính- Các nhân tố ảnh hưởng đến việc xác định tính trọng yếu:trọng yếu: - Đặc điểm của từng đơn vị và từng loại nghiệp vụ- Đặc điểm của từng đơn vị và từng loại nghiệp vụ - Phụ thuộc vào yêu cầu của pháp luật và các quy- Phụ thuộc vào yêu cầu của pháp luật và các quy định cụ thểđịnh cụ thể - Việc xét đoán mang tính nghề nghiệp của KTV- Việc xét đoán mang tính nghề nghiệp của KTV III. Tính trọng yếu trong kiểm toán
24 3. Vận dụng tính trọng yếu3. Vận dụng tính trọng yếu Trọng yếu là một trong những khái niệmTrọng yếu là một trong những khái niệm quan trọng nhất, xuyên suốt quá trìnhquan trọng nhất, xuyên suốt quá trình kiểm toán từ khâu lập kế hoạch đến khâukiểm toán từ khâu lập kế hoạch đến khâu hoàn tất và lập báo kiểm toán.hoàn tất và lập báo kiểm toán. Trong quá trình kiểm toán, KTV phải vận dụngTrong quá trình kiểm toán, KTV phải vận dụng tính trọng yếu như thế nào?tính trọng yếu như thế nào?
III. Tính trọng yếu trong KTIII. Tính trọng yếu trong KT CÁC BƯỚC VẬN DỤNG TÍNH TRỌNG YẾU TRONG KIỂM TOÁN Bước 1 Xác định mức trọng yếu tổng thể Bước 2 Xác định mức trọng yếu, mức trọng yếu thực hiện cho từng nhóm giao dịch, số dư tài khoản Bước 3 Xác định tổng số sai ở từng khoản mục Bước 4 Xác định tổng số sai kết hợp ở các khoản mục Bước 5 So sánh tổng số sai kết hợp ở các khoản mục với ước tính ban đầu Giai đoạn lập kế hoạch Giai đoạn đánh giá kết quả
26 (1).(1). Xác định mức trọng yếu tổng thểXác định mức trọng yếu tổng thể - Xác định mức trọng yếu tổng thểXác định mức trọng yếu tổng thể là lượng sailà lượng sai phạm tối đa mà kiểm toán viên tin rằng ởphạm tối đa mà kiểm toán viên tin rằng ở trong mức đó, các BCTC có thể có những saitrong mức đó, các BCTC có thể có những sai phạm nhưng vẫn chưa ảnh hưởng tới quanphạm nhưng vẫn chưa ảnh hưởng tới quan điểm và quyết định của người sử dụng thôngđiểm và quyết định của người sử dụng thông tin.tin. - Đây là công việc xét đoán nghề nghiệp mangĐây là công việc xét đoán nghề nghiệp mang tính chủ quan của kiểm toán viên.tính chủ quan của kiểm toán viên.
27 (2).(2). Xác định mức trọng yếu, mức trọng yếu thựcXác định mức trọng yếu, mức trọng yếu thực hiện cho từng nhóm giao dịch, số dư tài khoảnhiện cho từng nhóm giao dịch, số dư tài khoản - Trong những trường hợp cụ thể, nếu có một hoặc một số nhómTrong những trường hợp cụ thể, nếu có một hoặc một số nhóm các giao dịch, số dư tài khoản hoặc thông tin thuyết minh (nếucác giao dịch, số dư tài khoản hoặc thông tin thuyết minh (nếu xét riêng lẻ) có sai sót với mức thấp hơn mức trọng yếu đối vớixét riêng lẻ) có sai sót với mức thấp hơn mức trọng yếu đối với tổng thể BCTC nhưng có thể ảnh hưởng (nếu xét tổng thể) đếntổng thể BCTC nhưng có thể ảnh hưởng (nếu xét tổng thể) đến quyết định kinh tế của người sử dụng BCTC, thì KTV phải xácquyết định kinh tế của người sử dụng BCTC, thì KTV phải xác định mức trọng yếu hoặc các mức trọng yếu áp dụng cho từngđịnh mức trọng yếu hoặc các mức trọng yếu áp dụng cho từng nhóm giao dịch, số dư tài khoản hay thông tin thuyết minh.nhóm giao dịch, số dư tài khoản hay thông tin thuyết minh. - KTV phải xác định mức trọng yếu thực hiện cho mục đích đánhKTV phải xác định mức trọng yếu thực hiện cho mục đích đánh giá các rủi ro có sai sót trọng yếu và xác định nội dung, lịchgiá các rủi ro có sai sót trọng yếu và xác định nội dung, lịch trình, phạm vi của các thủ tục kiểm toán tiếp theo trong quátrình, phạm vi của các thủ tục kiểm toán tiếp theo trong quá trình kiểm toántrình kiểm toán
28 (3). Ước tính tổng số sai sót trong(3). Ước tính tổng số sai sót trong từng bộ phậntừng bộ phận  Khi tiến hành kiểm toán từng khoản mục, bộ phậnKhi tiến hành kiểm toán từng khoản mục, bộ phận của BCTC, kiểm toán viên dựa vào những sai sótcủa BCTC, kiểm toán viên dựa vào những sai sót phát hiện được trong mẫu để ước tính sai sót củaphát hiện được trong mẫu để ước tính sai sót của toàn bộ một khoản mục.toàn bộ một khoản mục.  Sai sót này gọi là sai sót dự kiếnSai sót này gọi là sai sót dự kiến  Được dùng để so sánh với bước 2 nhằm quyết địnhĐược dùng để so sánh với bước 2 nhằm quyết định chấp nhận hay không chấp nhận khoản mục đó hoặcchấp nhận hay không chấp nhận khoản mục đó hoặc phải tiến hành thêm các thủ tục kiểm toán thích hợp.phải tiến hành thêm các thủ tục kiểm toán thích hợp.
29 (4). Ước tính sai số kết hợp của toàn BCTC(4). Ước tính sai số kết hợp của toàn BCTC  Trên cơ sở sai sót dự kiến của từng khoảnTrên cơ sở sai sót dự kiến của từng khoản mục, bộ phận, KTV tổng hợp sai sót dựmục, bộ phận, KTV tổng hợp sai sót dự kiến của tất cả các khoản mục trên BCTCkiến của tất cả các khoản mục trên BCTC
30 (5). So sánh ước tính sai số tổng hợp với sai số(5). So sánh ước tính sai số tổng hợp với sai số ước lượng ban đầuước lượng ban đầu  Việc so sánh này sẽ cho phép đánh giá toàn bộ cácViệc so sánh này sẽ cho phép đánh giá toàn bộ các sai sót trong các khoản mục có vượt quá giới hạn vềsai sót trong các khoản mục có vượt quá giới hạn về mức trọng yếu chung của toàn bộ BCTC hay không.mức trọng yếu chung của toàn bộ BCTC hay không.  Thông qua so sánh KTV sẽ quyết định lập Báo cáoThông qua so sánh KTV sẽ quyết định lập Báo cáo kiểm toán chấp nhận toàn bộ, ngoại trừ hoặc ý kiếnkiểm toán chấp nhận toàn bộ, ngoại trừ hoặc ý kiến trái ngược đối với các BCTC đã được kiểm toán.trái ngược đối với các BCTC đã được kiểm toán.
IV. Rủi ro kiểm toánIV. Rủi ro kiểm toán 1. Khái niệm rủi ro kiểm toán 2. Các bộ phận hợp thành rủi ro kiểm toán 3. Mối quan hệ giữa các loại rủi ro 4. Mối quan hệ trọng yếu và rủi ro
32 1. Khái niệm rủi ro kiểm toán1. Khái niệm rủi ro kiểm toán Rủi ro kiểm toán là rủi ro do kiểm toán viên đưa ra ý kiến kiểm toánRủi ro kiểm toán là rủi ro do kiểm toán viên đưa ra ý kiến kiểm toán không phù hợp khi BCTC đã được kiểm toán còn chứa đựng sai sótkhông phù hợp khi BCTC đã được kiểm toán còn chứa đựng sai sót trọng yếutrọng yếu.. (ISA 200)(ISA 200) Ví dụ:Ví dụ: ++ KTV đưa ra ý kiến chấp nhận toàn bộ các thông tin được kiểm toánKTV đưa ra ý kiến chấp nhận toàn bộ các thông tin được kiểm toán trong khi nó vẫn còn có các sai phạm trọng yếu =>trong khi nó vẫn còn có các sai phạm trọng yếu => Hậu quả:Hậu quả: NgườiNgười sử dụng thông tin đưa ra các quyết định kinh tế, qđ quản lý.. . saisử dụng thông tin đưa ra các quyết định kinh tế, qđ quản lý.. . sai hoặc:hoặc: + KTV đưa ra ý kiến không chấp nhận các thông tin được kiểm toán+ KTV đưa ra ý kiến không chấp nhận các thông tin được kiểm toán trong khi nó không có các sai phạm trọng yếu.trong khi nó không có các sai phạm trọng yếu. Trong chuẩn mựcTrong chuẩn mực kiểm toán Việt Nam, “rủi ro kiểm toán” không bao gồm rủi ro màkiểm toán Việt Nam, “rủi ro kiểm toán” không bao gồm rủi ro mà KTVKTV có thể đưa ra ý kiến là báo cáo tài chính có sai sót trọng yếu nhưngcó thể đưa ra ý kiến là báo cáo tài chính có sai sót trọng yếu nhưng thực tếthực tế BCTCBCTC không có sai sót như vậy. Rủi ro này thường khôngkhông có sai sót như vậy. Rủi ro này thường không nghiêm trọng.nghiêm trọng.
1. KHÁI NiỆM RỦI RO KiỂM TOÁN1. KHÁI NiỆM RỦI RO KiỂM TOÁN Nguyên nhân Gian lận thì khó phát hiện,… Sử dụng ph.pháp chọn mẫu Trong nhiều trường hợp KTV thu thập BCKT để thuyết phục chứ không phải chứng minh tính trung thực của số liệu
Rủi ro có sai sót trọng yếu Ở cấp độ cơ sở dẫn liệu của các nhóm giao dịch, số dư tài khoản và Ở cấp độ cơ sở dẫn liệu của các nhóm giao dịch, số dư tài khoản và thông tin thuyết minh Ở cấp độ tổng thể BCTC Ở cấp độ tổng thể BCTC Rủi ro phát hiện (Detection Rủi ro kiểm toán (Auditing Risk) Có rủi ro gì không? 2. Các bộ phận hợp thành rủi ro kiểm toán2. Các bộ phận hợp thành rủi ro kiểm toán
Rủi ro có sai sót trọng yếu Ở cấp độ cơ sở dẫn liệu của các nhóm giao dịch, số dư TK và thông tin thuyết minh Ở cấp độ cơ sở dẫn liệu của các nhóm giao dịch, số dư TK và thông tin thuyết minh Ở cấp độ tổng thể BCTC Ở cấp độ tổng thể BCTC 2. Các bộ phận hợp thành rủi ro kiểm toán2. Các bộ phận hợp thành rủi ro kiểm toán Là những rủi ro có sai sót trọng yếu có ảnh hưởng lan tỏa đối với tổng thể BCTC và có thể ảnh hưởng tiềm tàng tới nhiều cơ sở dẫn liệu. Là những rủi ro có sai sót trọng yếu có ảnh hưởng lan tỏa đối với tổng thể BCTC và có thể ảnh hưởng tiềm tàng tới nhiều cơ sở dẫn liệu. Rủi ro tiềm tàng Rủi ro tiềm tàng Rủi ro kiểm soát Rủi ro kiểm soát Là rủi ro của đơn vị được kiểm toán và tồn tại một cách độc lập đối với cuộc kiểm toán BCTC. Là rủi ro của đơn vị được kiểm toán và tồn tại một cách độc lập đối với cuộc kiểm toán BCTC.
2. Các bộ phận hợp thành rủi ro kiểm toán2. Các bộ phận hợp thành rủi ro kiểm toán Là rủi ro tiềm ẩn, vốn có, do khả năng cơ sở dẫn liệuLà rủi ro tiềm ẩn, vốn có, do khả năng cơ sở dẫn liệu của một nhóm giao dịch, số dư tài khoản hay thôngcủa một nhóm giao dịch, số dư tài khoản hay thông tin thuyết minh có thể chứa đựng sai sót trọng yếu,tin thuyết minh có thể chứa đựng sai sót trọng yếu, khi xét riêng lẻ hay tổng hợp lại, trước khi xem xétkhi xét riêng lẻ hay tổng hợp lại, trước khi xem xét đến bất kỳ kiểm soát nào có liên quanđến bất kỳ kiểm soát nào có liên quan.. 2.1. Rủi ro có sai sót trọng yếu: a. Rủi ro tiềm tàng (IR):
2. Các bộ phận hợp thành rủi ro kiểm toán2. Các bộ phận hợp thành rủi ro kiểm toán Như vậy, RRTT là khả năng có thể có những sai lệch trọng yếu trong BCTC bắt nguồn từ HĐKD hoặc do bản chất của khoản mục hay nghiệp vụ, hay Bản chất đối tượng kiểm toán chứa sai phạm dù rằng có hay không có HTKSN. Như vậy RRTT là bản thân đối tượng kiểm toán mặc nhiên nó có. 2.1. Rủi ro có sai sót trọng yếu: a. Rủi ro tiềm tàng (IR):
Nhân tố ảnh hưởng đến rủi ro tiềm tàng Các nhân tố thuộc về bản chất KD Bản chất của các nghiệp vụ hay khoản mục được kiểm toán. Bản chất của hệ thống, phương pháp kế toán 2. Các bộ phận hợp thành rủi ro kiểm toán2. Các bộ phận hợp thành rủi ro kiểm toán
Là rủi ro xảy ra sai sót trọng yếu, khi xét riêng lẻ hayLà rủi ro xảy ra sai sót trọng yếu, khi xét riêng lẻ hay tổng hợp lại, đối với cơ sở dẫn liệu của một nhómtổng hợp lại, đối với cơ sở dẫn liệu của một nhóm giao dịch, số dư tài khoản hay thông tin thuyết minhgiao dịch, số dư tài khoản hay thông tin thuyết minh mà kiểm soát nội bộ của đơn vị không thể ngăn chặnmà kiểm soát nội bộ của đơn vị không thể ngăn chặn hoặc không phát hiện và sửa chữa kịp thờihoặc không phát hiện và sửa chữa kịp thời.. 2. Các bộ phận hợp thành rủi ro kiểm toán2. Các bộ phận hợp thành rủi ro kiểm toán 2.1. Rủi ro có sai sót trọng yếu: b. Rủi ro kiểm soát (CR):
Nhân tố ảnh hưởng rủi ro kiểm soát (CR) Tính chất phức tạp và mới mẻ của các giao dịch. Tính chất phức tạp và mới mẻ của các giao dịch. Tính hữu hiệu các thủ tục kiểm soátTính hữu hiệu các thủ tục kiểm soát 2. Các bộ phận hợp thành rủi ro kiểm toán2. Các bộ phận hợp thành rủi ro kiểm toán Số lượng và cường độ các giao dịch Số lượng và cường độ các giao dịch Nguyễn Thi Kim Anh
Là rủi ro mà trong quá trình kiểm toán, các thủ tụcLà rủi ro mà trong quá trình kiểm toán, các thủ tục mà kiểm toán viên thực hiện nhằm làm giảm rủi romà kiểm toán viên thực hiện nhằm làm giảm rủi ro kiểm toán xuống tới mức thấp có thể chấp nhậnkiểm toán xuống tới mức thấp có thể chấp nhận được nhưng vẫn không phát hiện được hết các saiđược nhưng vẫn không phát hiện được hết các sai sót trọng yếu khi xét riêng lẻ hoặc tổng hợp lạisót trọng yếu khi xét riêng lẻ hoặc tổng hợp lại 2. Các bộ phận hợp thành rủi ro kiểm toán2. Các bộ phận hợp thành rủi ro kiểm toán 2.2. Rủi ro phát hiện
Các yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro phát hiện (DR) Phạm vi kiểm toánPhạm vi kiểm toán Tính thích hợp và hiệu quả của các thủ tục kiểm toán Tính thích hợp và hiệu quả của các thủ tục kiểm toán Trình độ kinh nghiệm và khả năng xét đoán nghề nghiệp của KTV Trình độ kinh nghiệm và khả năng xét đoán nghề nghiệp của KTV 2. Các bộ phận hợp thành rủi ro kiểm toán2. Các bộ phận hợp thành rủi ro kiểm toán 2.2. Rủi ro phát hiện
1. Keá toaùn kho kieâm nhieäm thuû kho 2. KTV chính không giám sát KTV phụ 3. Saûn phaåm laø ñoà trang söùc baèng vaøng, ñaù quyù Nguyễn Thi Kim Anh Trong các tình huống sau đây hãy xác định ảnh hưởng của chúng đến IR, CR, DR? 2. Các bộ phận hợp thành rủi ro kiểm toán2. Các bộ phận hợp thành rủi ro kiểm toán
Rủi ro tiềm tàng Rủi ro kiểm soát Rủi ro phát hiện Rủi ro kiểm toán Sai sót HT KSNB Thủ tục kiểm toán Nhận xét không thích hợp của KTV BCTC 3.3. Mối quan hệ giữa các loại rủi ro kiểm toán:Mối quan hệ giữa các loại rủi ro kiểm toán:
45 3. Mối quan hệ giữa các loại rủi ro:3. Mối quan hệ giữa các loại rủi ro:  Rủi ro tiềm tàng và rủi ro kiểm soát là nhữngRủi ro tiềm tàng và rủi ro kiểm soát là những rủi ro gắn liền với quá trình hoạt động củarủi ro gắn liền với quá trình hoạt động của doanh nghiệp, nó luôn tồn tại cho dù có tiếndoanh nghiệp, nó luôn tồn tại cho dù có tiến hành hoạt động kiểm toán hay không. Rủi rohành hoạt động kiểm toán hay không. Rủi ro tiềm tàng và rủi ro kiểm soát có ảnh hưởng tớitiềm tàng và rủi ro kiểm soát có ảnh hưởng tới rủi ro phát hiện và tới rủi ro kiểm toán.rủi ro phát hiện và tới rủi ro kiểm toán. => Mối quan hệ này có thể được thể hiện thông=> Mối quan hệ này có thể được thể hiện thông quaqua Mô hình rủi ro kiểm toánMô hình rủi ro kiểm toán vàvà ma trận rủi roma trận rủi ro phát hiệnphát hiện
3. Mối quan hệ giữa các loại rủi ro Mô hình rủi ro kiểm toán AR = IR x CR x DR AR - Audit risk: rủi ro kiểm toán AR DR = IR x CR IR - Inherent risk: rủi ro tiềm tàng CR - Control risk: rủi ro kiểm soát DR - Detection risk: rủi ro phát hiện
47 - Ma trận rủi ro phát hiện:- Ma trận rủi ro phát hiện: Đánh giá của KTV về rủi ro tiềm tàng (IR) Cao Trung bình Thấp Đánh giá của KTV về rủi ro kiểm soát (CR) Cao Trung bình Thấp CaoTrung bình Thấp nhất Thấp Thấp Trung bình Trung bình Cao Cao nhất
4. Mối quan hệ giữa trọng yếu và rủi ro4. Mối quan hệ giữa trọng yếu và rủi ro kiểm toán:kiểm toán: Quan hệ tỷ lệ nghịch: Mức trọng yếu càngQuan hệ tỷ lệ nghịch: Mức trọng yếu càng cao thì rủi ro kiểm toán càng thấp và ngượccao thì rủi ro kiểm toán càng thấp và ngược lạilại
49 V. Bằng chứng kiểm toánV. Bằng chứng kiểm toán (CMKT số 500)(CMKT số 500) 1. Khái niệm & ý nghĩa1. Khái niệm & ý nghĩa a. Khái niệma. Khái niệm:: LLà tất cả cácà tất cả các tài liệu,tài liệu, thông tin dothông tin do KTVKTV thu thậpthu thập được liên quan đến cuộc kiểm toán và dựa trên cácđược liên quan đến cuộc kiểm toán và dựa trên các tài liệu,tài liệu, thông tin này,thông tin này, KTVKTV đưa ra kết luận và từ đó hình thành ý kiếnđưa ra kết luận và từ đó hình thành ý kiến kiểm toán.kiểm toán. Bằng chứng kiểm toán bao gồm nhữngBằng chứng kiểm toán bao gồm những tài liệu,tài liệu, thông tin chứathông tin chứa đựng trong cácđựng trong các tài liệu,tài liệu, sổ kế toán, kể cả báo cáo tài chính vàsổ kế toán, kể cả báo cáo tài chính và nhữngnhững tài liệu,tài liệu, thông tin khácthông tin khác”.”. => Như vậy bằng chứng kiểm toán chính là cơ sở để chứng minh=> Như vậy bằng chứng kiểm toán chính là cơ sở để chứng minh cho báo cáo kiểm toán, và thực chất của giai đoạn thực hiệncho báo cáo kiểm toán, và thực chất của giai đoạn thực hiện kiểm toán là quá trình thu thập các bằng chứng kiểm toán.kiểm toán là quá trình thu thập các bằng chứng kiểm toán.
50 2. Phân loại BCKT2. Phân loại BCKT - Phân loại theo nguồn gốc của bằng chứng kiểm toán:- Phân loại theo nguồn gốc của bằng chứng kiểm toán: + Bằng chứng do đơn vị được kiểm toán cung cấp+ Bằng chứng do đơn vị được kiểm toán cung cấp + Bằng chứng do bên ngoài cung cấp (có thể có liên quan+ Bằng chứng do bên ngoài cung cấp (có thể có liên quan hoặc không liên quan): đối thủ cạnh tranh, bạn hàng, đốihoặc không liên quan): đối thủ cạnh tranh, bạn hàng, đối tác của đơn vị được kiểm toán, những người khác…tác của đơn vị được kiểm toán, những người khác… + Bằng chứng thu thập từ các nguồn thông tin đại chúng+ Bằng chứng thu thập từ các nguồn thông tin đại chúng + Bằng chứng do kiểm toán viên tự tính toán+ Bằng chứng do kiểm toán viên tự tính toán - Phân loại theo hình thức biểu hiện:- Phân loại theo hình thức biểu hiện: + Bằng chứng vật chất+ Bằng chứng vật chất + Bằng chứng tài liệu+ Bằng chứng tài liệu + Bằng chứng lời nói+ Bằng chứng lời nói
51 3. Yêu cầu của bằng chứng kiểm toán.3. Yêu cầu của bằng chứng kiểm toán. a. Tính thích hợp Là tiêu chuẩn đánh giá về chất lượng của cácLà tiêu chuẩn đánh giá về chất lượng của các BCKTBCKT.. BBCKTCKT phải đảm bảo phù hợp và đáng tin cậy để hỗ trợ chophải đảm bảo phù hợp và đáng tin cậy để hỗ trợ cho KTVKTV đưa ra các kết luận làm cơ sở hình thành ý kiến kiểm toánđưa ra các kết luận làm cơ sở hình thành ý kiến kiểm toán.. b. Tính đầy đủ Là tiêu chuẩn đánh giá về số lượngLà tiêu chuẩn đánh giá về số lượng BCKTBCKT.. Số lượngSố lượng BCKTBCKT cần thu thập chịu ảnh hưởng bởi đánh giácần thu thập chịu ảnh hưởng bởi đánh giá củacủa KTVKTV đối với rủi ro có sai sót trọng yếu và chất lượng củađối với rủi ro có sai sót trọng yếu và chất lượng của mỗimỗi BCKTBCKT.. Tuy nhiên, lưu ý, nhiều BCKT được thu thập khôngTuy nhiên, lưu ý, nhiều BCKT được thu thập không có nghĩa là chất lượng kiểm toán được đảm bảo.có nghĩa là chất lượng kiểm toán được đảm bảo.
Yêu cầu của BCKT Tính đầy đủ Tính thích hợp Tính trọng yếu của khoản mục Mức Trọng yếu dự kiến của khoản mục Mức độ rủi ro của khoản mục Tính thuyết phục của BCKT Tính kinh tế của việc thu thập BCKT Nguồn gốc bằng chứng kiểm toán Hình thức biểu hiện của BCKT Thời điểm thu thập BCKT Tính khách Quan của BCKT …
53 4. Các kỹ thuật thu thập bằng chứng kiểm toán4. Các kỹ thuật thu thập bằng chứng kiểm toán Để có thể thu thập được các bằng chứng kiểm toán đầyĐể có thể thu thập được các bằng chứng kiểm toán đầy đủ và thích hợp, kiểm toán viên thường áp dụng các kỹđủ và thích hợp, kiểm toán viên thường áp dụng các kỹ thuật sau đây:thuật sau đây: 1- Kiểm tra1- Kiểm tra 2- Quan sát2- Quan sát 3- Xác nhận từ bên ngoài3- Xác nhận từ bên ngoài 4- Tính toán lại4- Tính toán lại 5- Thực hiện lại5- Thực hiện lại 6- Thủ tục phân tích6- Thủ tục phân tích 7- Phỏng vấn7- Phỏng vấn
54 a. Kiểm traa. Kiểm tra - Là việc KTV trực tiếp kiểm tra, đối chiếu xem xétLà việc KTV trực tiếp kiểm tra, đối chiếu xem xét các tài liệu, sổ sách kế toán và các tài sản hữucác tài liệu, sổ sách kế toán và các tài sản hữu hình để kiểm tra tính đúng đắn của sổ sách kếhình để kiểm tra tính đúng đắn của sổ sách kế toán và sự tồn tại, quyền sở hữu của các TS vậttoán và sự tồn tại, quyền sở hữu của các TS vật chất đó.chất đó. - Kiểm tra thường bao gồm 2 loại:Kiểm tra thường bao gồm 2 loại: Kiểm tra vật chất Kiểm tra tài liệu
55 * Kiểm tra vật chất:* Kiểm tra vật chất: - KTV trực tiếp tham gia kiểm kê hoặc chứng kiến kiểm kê- KTV trực tiếp tham gia kiểm kê hoặc chứng kiến kiểm kê tài sản thực tế về hàng hoá, vật tư tồn kho, máy móc thiếttài sản thực tế về hàng hoá, vật tư tồn kho, máy móc thiết bị, tiền mặt tồn quĩ…. Sau đó đối chiếu với sổ sách kếbị, tiền mặt tồn quĩ…. Sau đó đối chiếu với sổ sách kế toán để đánh giá.toán để đánh giá. - Cung cấp bằng chứng vật chất => có độ tin cậy cao,- Cung cấp bằng chứng vật chất => có độ tin cậy cao, + Nhược điểm:+ Nhược điểm:  Chỉ cho biết về sự hiện hữu của các tài sản màChỉ cho biết về sự hiện hữu của các tài sản mà khôngkhông cho biết về:cho biết về:  Quyền sở hữu vàQuyền sở hữu và  Giá trị của chúng.Giá trị của chúng. => Vì vậy kiểm kê vật chất phải đi kèm với các bằng chứng=> Vì vậy kiểm kê vật chất phải đi kèm với các bằng chứng khác để xác định quyền sở hữu và giá trị của các tài sản.khác để xác định quyền sở hữu và giá trị của các tài sản.
56 * Kiểm tra tài liệu :* Kiểm tra tài liệu : - Là xem xét, đối chiếu các tài liệu, văn bản, sổ sách, bao- Là xem xét, đối chiếu các tài liệu, văn bản, sổ sách, bao gồm:gồm: + Chứng từ với sổ kế toán+ Chứng từ với sổ kế toán + Sổ kế toán với báo cáo kế toán+ Sổ kế toán với báo cáo kế toán + Các báo cáo kế toán với nhau+ Các báo cáo kế toán với nhau + Đối chiếu kỳ này với kỳ trước…+ Đối chiếu kỳ này với kỳ trước…
57 b. Quan sát.b. Quan sát. - Quan sát là việc theo dõi một quy trình hoặc thủ tục do- Quan sát là việc theo dõi một quy trình hoặc thủ tục do người khác thực hiện -> xem qui định về qui trình nghiệpngười khác thực hiện -> xem qui định về qui trình nghiệp vụ có được tuân thủ.vụ có được tuân thủ. ““Thử nghiệm kiểm soát”Thử nghiệm kiểm soát” - Ưu:- Ưu: Các bằng chứng thu thập được là các bằng chứngCác bằng chứng thu thập được là các bằng chứng trực tiếp, khách quan, đáng tin cậytrực tiếp, khách quan, đáng tin cậy - Nhược:- Nhược: Bằng chứng mang tính thời điểm, nhất thời,Bằng chứng mang tính thời điểm, nhất thời, không khẳng định được sự việc luôn xảy ra như vậy.không khẳng định được sự việc luôn xảy ra như vậy.
58 c. Xác nhận từ bên ngoàic. Xác nhận từ bên ngoài - Là việc thu thập các xác nhận của bên thứ 3 về các thông tin liên- Là việc thu thập các xác nhận của bên thứ 3 về các thông tin liên quan đến đối tượng được kiểm toánquan đến đối tượng được kiểm toán VD:VD: Xác nhận về số dư tiền gửi tại NH, về số dư các khoản phải thu,Xác nhận về số dư tiền gửi tại NH, về số dư các khoản phải thu, phải trả...phải trả... - Có 2 cách xác nhận:- Có 2 cách xác nhận: + Tất cả các bên thứ 3 được gửi thư xác nhận đều gửi thư trả lời+ Tất cả các bên thứ 3 được gửi thư xác nhận đều gửi thư trả lời + Bên thứ 3 chỉ gửi thư trả lời nếu thông tin đó là thông tin trái+ Bên thứ 3 chỉ gửi thư trả lời nếu thông tin đó là thông tin trái ngượcngược - Bằng chứng thu thập sẽ rất có giá trị nếu đảm bảo được các yêu- Bằng chứng thu thập sẽ rất có giá trị nếu đảm bảo được các yêu cầu:cầu: + Xác nhận bằng văn bản+ Xác nhận bằng văn bản + Tính độc lập, khách quan và trình độ của người trả lời xác nhận+ Tính độc lập, khách quan và trình độ của người trả lời xác nhận -> KTV cần đề phòng: Các thông tin xác nhận bị DN đạo diễn-> KTV cần đề phòng: Các thông tin xác nhận bị DN đạo diễn
59 d. Tính toán lạid. Tính toán lại - Là việc kiểm tra độ chính xác về mặt toán học của các số- Là việc kiểm tra độ chính xác về mặt toán học của các số liệu.liệu. VD: Tính lãi đi vay, thu lãi tiền gửi, khấu hao TSCĐ, thuế…VD: Tính lãi đi vay, thu lãi tiền gửi, khấu hao TSCĐ, thuế… - Các bằng chứng đáng tin cậy. Cần chú ý kiểm tra hệ- Các bằng chứng đáng tin cậy. Cần chú ý kiểm tra hệ thống xử lý thông tin trên máy, các nhân viên có canthống xử lý thông tin trên máy, các nhân viên có can thiệp được vào hay không.thiệp được vào hay không.
60 e Thực hiện lạie Thực hiện lại Thực hiện lại là việc kiểm toán viên thực hiện một cách độcThực hiện lại là việc kiểm toán viên thực hiện một cách độc lập các thủ tục hoặc các kiểm soát đã được đơn vị thựclập các thủ tục hoặc các kiểm soát đã được đơn vị thực hiện trước đó như một phần kiểm soát nội bộ của đơn vị.hiện trước đó như một phần kiểm soát nội bộ của đơn vị. Phương pháp này thu thập BCKT có độ tin cậy cao nhưngPhương pháp này thu thập BCKT có độ tin cậy cao nhưng chi phí phát sinh lớn, tốn thời gian.chi phí phát sinh lớn, tốn thời gian.
61 g. Thủ tục phân tíchg. Thủ tục phân tích - Là sự đánh giá các thông tin tài chính của đơn vị thông qua- Là sự đánh giá các thông tin tài chính của đơn vị thông qua việc nghiên cứu mối quan hệ giữa các thông tin tài chính vớiviệc nghiên cứu mối quan hệ giữa các thông tin tài chính với nhau và với các thông tin phi tài chính, chẳng hạn:nhau và với các thông tin phi tài chính, chẳng hạn: + So sánh các thông tin tài chính kỳ này với các thông tin tài+ So sánh các thông tin tài chính kỳ này với các thông tin tài chính kỳ truớcchính kỳ truớc + So sánh giữa số liệu thực tế với số liệu kế hoạch, dự toán+ So sánh giữa số liệu thực tế với số liệu kế hoạch, dự toán + So sánh giữa các chỉ tiêu của đơn vị với chỉ tiêu bình quân+ So sánh giữa các chỉ tiêu của đơn vị với chỉ tiêu bình quân ngành.ngành. + Nghiên cứu mối quan hệ giữa các thông tin tài chính trong kỳ+ Nghiên cứu mối quan hệ giữa các thông tin tài chính trong kỳ + Nghiên cứu mối quan hệ giữa thông tin tài chính và thông tin+ Nghiên cứu mối quan hệ giữa thông tin tài chính và thông tin phi tài chínhphi tài chính => Trên cơ sở đó phát hiện những vấn đề không hợp lý, không=> Trên cơ sở đó phát hiện những vấn đề không hợp lý, không bình thuờng hoặc những vấn đề, những khoản mục tiềm ẩn rủibình thuờng hoặc những vấn đề, những khoản mục tiềm ẩn rủi ro, sai phạm; phát hiện những mối quan hệ mang tính bản chất.ro, sai phạm; phát hiện những mối quan hệ mang tính bản chất.
62 f. Phỏng vấn.f. Phỏng vấn. -- Phỏng vấn là việc tìm kiếm thông tin tài chính và phi tàiPhỏng vấn là việc tìm kiếm thông tin tài chính và phi tài chính từ những người có hiểu biết bên trong hoặc bênchính từ những người có hiểu biết bên trong hoặc bên ngoài đơn vị.ngoài đơn vị. - KTV phải chuẩn bị trước danh mục câu hỏi: hỏi gì? hỏi ntn- KTV phải chuẩn bị trước danh mục câu hỏi: hỏi gì? hỏi ntn -> tạo được niềm tin và khơi được sự sẵn sàng hợp tác-> tạo được niềm tin và khơi được sự sẵn sàng hợp tác của người được phỏng vấncủa người được phỏng vấn - Phải phỏng vấn nhiều người, không tin vào thông tin từ 1- Phải phỏng vấn nhiều người, không tin vào thông tin từ 1 ngườingười - Phỏng vấn những người có trách nhiệm cao, phẩm chất- Phỏng vấn những người có trách nhiệm cao, phẩm chất tốt.tốt.
63 4. Xét đoán bằng chứng kiểm toán.4. Xét đoán bằng chứng kiểm toán. - Một số căn cứ để xét đoán bằng chứng:- Một số căn cứ để xét đoán bằng chứng: + Những bằng chứng ghi thành văn bản có độ tin cậy+ Những bằng chứng ghi thành văn bản có độ tin cậy cao hơn bằng chứng bằng lời nóicao hơn bằng chứng bằng lời nói + Bằng chứng nguyên bản có giá trị hơn bằng chứng+ Bằng chứng nguyên bản có giá trị hơn bằng chứng sao chụpsao chụp + Bằng chứng thu thập từ các nguồn bên ngoài có độ+ Bằng chứng thu thập từ các nguồn bên ngoài có độ tin cậy cao hơn bằng chứng được cung cấp bởi đơntin cậy cao hơn bằng chứng được cung cấp bởi đơn vị được kiểm toán.vị được kiểm toán.
64 4. Xét đoán bằng chứng kiểm toán.4. Xét đoán bằng chứng kiểm toán. - Một số căn cứ để xét đoán bằng chứng:Một số căn cứ để xét đoán bằng chứng: - + Những bằng chứng do KTV tự tính toán, thu thập được có+ Những bằng chứng do KTV tự tính toán, thu thập được có độ tin cậy cao hơn những bằng chứng do người khác cungđộ tin cậy cao hơn những bằng chứng do người khác cung cấp.cấp. + Bằng chứng thu thập từ nhiều nguồn khác nhau ở nhiều dạng+ Bằng chứng thu thập từ nhiều nguồn khác nhau ở nhiều dạng khác nhau cùng chứng minh cho 1 vấn đề có độ tin cậy caokhác nhau cùng chứng minh cho 1 vấn đề có độ tin cậy cao hơn so với các bằng chứng đơn lẻ.hơn so với các bằng chứng đơn lẻ. ** Chú ý:Chú ý: Nếu các bằng chứng khác nhau tự các nguồn khácNếu các bằng chứng khác nhau tự các nguồn khác nhau cho kết quả trái ngược nhau thì KTV phải hết sức thậnnhau cho kết quả trái ngược nhau thì KTV phải hết sức thận trọng, phải giải thích được các sự khác biệt đótrọng, phải giải thích được các sự khác biệt đó
65 6. Một số bằng chứng kiểm toán đặc biệt6. Một số bằng chứng kiểm toán đặc biệt - Ý kiến của các chuyên gia- Ý kiến của các chuyên gia - Thư giải trình của các nhà quản lý- Thư giải trình của các nhà quản lý - Sử dụng tư liệu của kiểm toán viên nội bộ- Sử dụng tư liệu của kiểm toán viên nội bộ - Sử dụng tư liệu của kiểm toán viên khác- Sử dụng tư liệu của kiểm toán viên khác - Bằng chứng về các bên hữu quan- Bằng chứng về các bên hữu quan

More Related Content

PPTX
Hệ thống kiểm soát nội bộ---kiểm toán
bytrinh nguyen duc
 
PPT
Slide+kiem+toan
byChris Christy
 
PPTX
Rủi ro kiểm toán
byNgcCmH
 
DOCX
kiểm toán tài sản cố định
bytrungan88
 
DOC
Ly thuyet kiem toan
byleehaxu
 
PDF
Đề tài tốt nghiệp: Quy trình đánh giá rủi ro trong kiểm toán, HOT
byDịch vụ viết bài trọn gói ZALO 0917193864
 
DOC
Tóm tắt các điều kiện niêm yết trên hnx và hose trong nđ59
byTrang Toét
 
DOC
Đánh giá rủi ro kiểm toán trong giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán BCTC tại côn...
byNguyễn Công Huy
 
Hệ thống kiểm soát nội bộ---kiểm toán
bytrinh nguyen duc
 
Slide+kiem+toan
byChris Christy
 
Rủi ro kiểm toán
byNgcCmH
 
kiểm toán tài sản cố định
bytrungan88
 
Ly thuyet kiem toan
byleehaxu
 
Đề tài tốt nghiệp: Quy trình đánh giá rủi ro trong kiểm toán, HOT
byDịch vụ viết bài trọn gói ZALO 0917193864
 
Tóm tắt các điều kiện niêm yết trên hnx và hose trong nđ59
byTrang Toét
 
Đánh giá rủi ro kiểm toán trong giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán BCTC tại côn...
byNguyễn Công Huy
 

What's hot

PPTX
Thực trạng phát hiện gian lận và sai sót của kiểm toán tại Việt Nam.pptx
byLinh Do
 
DOCX
Khái niệm trọng yếu
byThanh Vũ
 
PPTX
Chứng từ ghi sổ
byNhan Nguyen
 
DOC
Bài giảng kế toán quản trị
byHọc kế toán thực tế
 
PPTX
Chuong 1 tổng quan về HTTT kế toán
bydlmonline24h
 
PPTX
Rủi ro và kiểm soát trong httt kế toán
byleemindinh
 
PPTX
Chu tr nh chi phí
byxuan2803
 
PDF
Chương 1. kiểm toán tiền và các khoản tương đương tiền
byPhanThNgcHuyn3
 
PPT
Chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp của kiểm
byHồng Nhật General
 
PPT
Đề tài : XÁC LẬP MỨC TRỌNG YẾU VÀ ĐÁNH GIÁ RỦI RO KIỂM TOÁN TRONG GIAI ĐOẠN ...
byNguyễn Công Huy
 
PDF
Đề tài: Kểm toán vốn bằng tiền trong kiểm toán báo cáo tài chính
byDịch vụ viết bài trọn gói ZALO: 0909232620
 
PPT
Kiểm soát nội bộ chu trình bán hàng – thu tiền tại Công ty cổ phần Dệt Hòa Kh...
byNguyễn Công Huy
 
DOCX
Bt kiểm toán tài chính
byChris Christy
 
DOC
Trac nghiem He thong thong tin ke toan
byNguyễn Tú
 
DOC
Kiểm toán vốn bằng tiền
byhuynhducnhut
 
PDF
Giáo trình: Kế toán tài chính 1, HOT
byDịch vụ viết bài trọn gói ZALO 0917193864
 
PDF
Bộ đề thi trắc nghiệm môn Kiểm toán (có đáp án)
bynataliej4
 
PDF
Đề tài: Quy trình kiểm toán khoản mục nợ phải thu khách hàng, 9đ
byDịch vụ viết bài trọn gói ZALO 0917193864
 
DOC
Bài giải bài tập kiểm toán bctc
bylovesick0908
 
PDF
Bộ câu hỏi trắc nghiệm Kế toán Doanh nghiệp - phần 4
byvietlod.com
 
Thực trạng phát hiện gian lận và sai sót của kiểm toán tại Việt Nam.pptx
byLinh Do
 
Khái niệm trọng yếu
byThanh Vũ
 
Chứng từ ghi sổ
byNhan Nguyen
 
Bài giảng kế toán quản trị
byHọc kế toán thực tế
 
Chuong 1 tổng quan về HTTT kế toán
bydlmonline24h
 
Rủi ro và kiểm soát trong httt kế toán
byleemindinh
 
Chu tr nh chi phí
byxuan2803
 
Chương 1. kiểm toán tiền và các khoản tương đương tiền
byPhanThNgcHuyn3
 
Chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp của kiểm
byHồng Nhật General
 
Đề tài : XÁC LẬP MỨC TRỌNG YẾU VÀ ĐÁNH GIÁ RỦI RO KIỂM TOÁN TRONG GIAI ĐOẠN ...
byNguyễn Công Huy
 
Đề tài: Kểm toán vốn bằng tiền trong kiểm toán báo cáo tài chính
byDịch vụ viết bài trọn gói ZALO: 0909232620
 
Kiểm soát nội bộ chu trình bán hàng – thu tiền tại Công ty cổ phần Dệt Hòa Kh...
byNguyễn Công Huy
 
Bt kiểm toán tài chính
byChris Christy
 
Trac nghiem He thong thong tin ke toan
byNguyễn Tú
 
Kiểm toán vốn bằng tiền
byhuynhducnhut
 
Giáo trình: Kế toán tài chính 1, HOT
byDịch vụ viết bài trọn gói ZALO 0917193864
 
Bộ đề thi trắc nghiệm môn Kiểm toán (có đáp án)
bynataliej4
 
Đề tài: Quy trình kiểm toán khoản mục nợ phải thu khách hàng, 9đ
byDịch vụ viết bài trọn gói ZALO 0917193864
 
Bài giải bài tập kiểm toán bctc
bylovesick0908
 
Bộ câu hỏi trắc nghiệm Kế toán Doanh nghiệp - phần 4
byvietlod.com
 

Similar to Chuong 3 cac khai niem

DOCX
BCTC-outline.docx
byNgnNguyn801876
 
DOCX
De kiem toan
byCon Gái Song Tử
 
PDF
The audit presentation slide (OU University)
byjiangriming1904
 
DOC
Dự Đoán Khả Năng Sai Phạm Báo Cáo Tài Chính Của Các Công Ty Niêm Yết Trên Sở ...
byDịch vụ viết thuê Luận Văn - ZALO 0932091562
 
PPT
Chuong 1 Khái niệm kiểm toán
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
PPT
Cmkt 29
byNgoc Tran
 
PDF
Finance 4 non financial manager - accounting principles
byChuc Cao
 
PPT
C10 thidiem-cong,t anh
byaaclub1407
 
PPT
Nguyên lý kế toán
byMinh Hoàng Hà
 
PDF
2023. CHƯƠNG 1 TONG QUAN.pdf
byTuynHong18
 
PDF
Tổng Quan Về Kiểm Toán
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
PDF
Tổng quan về kiểm toán
byhttps://www.facebook.com/garmentspace
 
PDF
Phaplua111.54165165165tketoan.kto01.docxx.pdf
bydvphotocopysmn
 
PDF
03 acc403-bai 1-v1.0
byvanhung_vn
 
PDF
C1. Tổng quan về kế toánvvvvvvvvv
bylailuongduccuongwork
 
DOC
Giáo trình nguyên lý kế toán rất chi tiết
byTrung tâm đào tạo kế toán hà nội
 
DOCX
Kiểm toán tài chính NEU bài tập cuối chương
byKimChi142293
 
PDF
Xác định sai lệch trên Báo cáo tài chính của công ty Bất động sản
byDịch Vụ Viết Bài Trọn Gói ZALO 0917193864
 
PDF
Mô hình xác định sai lệch báo cáo tài chính của công ty bất động sản - Gửi mi...
byDịch vụ viết bài trọn gói ZALO: 0909232620
 
PDF
Chuẩn mực kế toán Việt Nam
bylion_king1402
 
BCTC-outline.docx
byNgnNguyn801876
 
De kiem toan
byCon Gái Song Tử
 
The audit presentation slide (OU University)
byjiangriming1904
 
Dự Đoán Khả Năng Sai Phạm Báo Cáo Tài Chính Của Các Công Ty Niêm Yết Trên Sở ...
byDịch vụ viết thuê Luận Văn - ZALO 0932091562
 
Chuong 1 Khái niệm kiểm toán
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
Cmkt 29
byNgoc Tran
 
Finance 4 non financial manager - accounting principles
byChuc Cao
 
C10 thidiem-cong,t anh
byaaclub1407
 
Nguyên lý kế toán
byMinh Hoàng Hà
 
2023. CHƯƠNG 1 TONG QUAN.pdf
byTuynHong18
 
Tổng Quan Về Kiểm Toán
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
Tổng quan về kiểm toán
byhttps://www.facebook.com/garmentspace
 
Phaplua111.54165165165tketoan.kto01.docxx.pdf
bydvphotocopysmn
 
03 acc403-bai 1-v1.0
byvanhung_vn
 
C1. Tổng quan về kế toánvvvvvvvvv
bylailuongduccuongwork
 
Giáo trình nguyên lý kế toán rất chi tiết
byTrung tâm đào tạo kế toán hà nội
 
Kiểm toán tài chính NEU bài tập cuối chương
byKimChi142293
 
Xác định sai lệch trên Báo cáo tài chính của công ty Bất động sản
byDịch Vụ Viết Bài Trọn Gói ZALO 0917193864
 
Mô hình xác định sai lệch báo cáo tài chính của công ty bất động sản - Gửi mi...
byDịch vụ viết bài trọn gói ZALO: 0909232620
 
Chuẩn mực kế toán Việt Nam
bylion_king1402
 

More from Nguyễn Ngọc Phan Văn

DOC
Phát triển ngân hàng hiện đại
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
DOCX
Giải pháp mở rộng cho vay ngắn hạn
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
DOC
Phát triển cho vay trung dài hạn
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
DOC
Giải pháp phát triển kinh doanh
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
PDF
Giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng hiện đại
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
DOC
Giải pháp nâng cao năng lực kinh doanh
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
PDF
Báo cáo tài chính thường niên của ABBank năm 2019
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
PDF
Báo cáo tài chính thường niên của Sacombank năm 2019
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
DOCX
Phân tích hoạt động thanh toán quốc tế tại Sacombank
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
DOC
Thực trạng và giải pháp phát triển tín dụng cá nhân tại Sacombank
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
DOC
Giải pháp phát triển DNVVN tại Sacombank
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
DOC
Tình hình hoạt động kinh doanh tại Agribank
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
PDF
Quan tri ngan hang
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
PDF
De thi MBBank
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
PDF
De thi MBBank
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
PDF
De thi MBBanh
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
PDF
Tong hop de thi MBBank
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
PDF
Tong hop de thi MBBank
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
PDF
Tong hop de thi MBBank
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
PDF
Tong hop de thi MBBank
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
Phát triển ngân hàng hiện đại
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
Giải pháp mở rộng cho vay ngắn hạn
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
Phát triển cho vay trung dài hạn
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
Giải pháp phát triển kinh doanh
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
Giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng hiện đại
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
Giải pháp nâng cao năng lực kinh doanh
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
Báo cáo tài chính thường niên của ABBank năm 2019
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
Báo cáo tài chính thường niên của Sacombank năm 2019
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
Phân tích hoạt động thanh toán quốc tế tại Sacombank
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
Thực trạng và giải pháp phát triển tín dụng cá nhân tại Sacombank
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
Giải pháp phát triển DNVVN tại Sacombank
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
Tình hình hoạt động kinh doanh tại Agribank
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
Quan tri ngan hang
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
De thi MBBank
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
De thi MBBank
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
De thi MBBanh
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
Tong hop de thi MBBank
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
Tong hop de thi MBBank
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
Tong hop de thi MBBank
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 
Tong hop de thi MBBank
byNguyễn Ngọc Phan Văn
 

Chuong 3 cac khai niem

  • 1.
    1 Chương 3Chương 3 Cáckhái niCác khái niệệm cơ bm cơ bảản trong kin trong kiểểm toánm toán I. Cơ sở dẫn liệuI. Cơ sở dẫn liệu II. Gian lận và nhầm lẫnII. Gian lận và nhầm lẫn III. Trọng yếuIII. Trọng yếu IV. Rủi ro kiểm toánIV. Rủi ro kiểm toán V. Bằng chứng kiểm toánV. Bằng chứng kiểm toán
  • 2.
    2 + Là nhữnggiải trình của các nhà quản lý để chứng+ Là những giải trình của các nhà quản lý để chứng minh về các khoản mục được trình bày trên báo cáominh về các khoản mục được trình bày trên báo cáo tài chính.tài chính. ++ Cơ sở dẫn liệu của BCTC là sự khẳng định mộtCơ sở dẫn liệu của BCTC là sự khẳng định một cách công khai hoặc ngầm định của ban quản lýcách công khai hoặc ngầm định của ban quản lý về sự trình bày của các bộ phận trên BCTC.về sự trình bày của các bộ phận trên BCTC. I. C s d n li uơ ở ẫ ệI. C s d n li uơ ở ẫ ệ 1.1. Khái niệm:Khái niệm:
  • 3.
    3 Cơ sở dẫnliệuCơ sở dẫn liệu Theo CMKT Việt Nam:Theo CMKT Việt Nam: “Cơ sở dẫn liệu là các khẳng định của BGĐ đơn vị được kiểm toán một cách trực tiếp hoặc dưới hình thức khác về các khoản mục và thông tin trình bày trong BCTC và được KTV sử dụng để xem xét các loại sai sót có thể xảy ra”
  • 4.
    4 - Hiện hữu-Hiện hữu - Quyền và nghĩa vụ- Quyền và nghĩa vụ - Chính xác- Chính xác - Đánh giá- Đánh giá - Đầy đủ- Đầy đủ - Trình bày và thuyết minh- Trình bày và thuyết minh b. Các yêu cầu của cơ sở dẫn liệu
  • 5.
    5 2. Cơ sởdẫn liệu và mục tiêu kiểm toán2. Cơ sở dẫn liệu và mục tiêu kiểm toán -- KTV phải thu thập được bằng chứng kiểm toánKTV phải thu thập được bằng chứng kiểm toán cho từng CSDL của các khoản mục trên BCTC.cho từng CSDL của các khoản mục trên BCTC. Ví dụ:Ví dụ: Khi kiểm toán khoản mục Hàng tồn kho,Khi kiểm toán khoản mục Hàng tồn kho, KTV phải thu thập được đầy đủ bằng chứngKTV phải thu thập được đầy đủ bằng chứng chứng minh rằng khoản mục hàng tồn kho trênchứng minh rằng khoản mục hàng tồn kho trên BCTC là có thực, đã được phản ánh đầy đủ, đãBCTC là có thực, đã được phản ánh đầy đủ, đã được đánh giá đúng, phân loại phù hợp với cácđược đánh giá đúng, phân loại phù hợp với các chuẩn mực, nguyên tắc kế toán.chuẩn mực, nguyên tắc kế toán.
  • 6.
    6 2. Cơ sởdẫn liệu và mục tiêu kiểm toán2. Cơ sở dẫn liệu và mục tiêu kiểm toán - Bằng chứng kiểm toán liên quan đến một CSDL- Bằng chứng kiểm toán liên quan đến một CSDL không thể bù đắp cho việc thiếu bckt liên quankhông thể bù đắp cho việc thiếu bckt liên quan đến một csdl khác. Ví dụ: Sự hiện hữu của hàngđến một csdl khác. Ví dụ: Sự hiện hữu của hàng tồn kho và Giá trị của hàng tồn kho.tồn kho và Giá trị của hàng tồn kho. - Các thử nghiệm có thể cung cấp bckt cho nhiều- Các thử nghiệm có thể cung cấp bckt cho nhiều csdl cùng một lúc.csdl cùng một lúc. Ví dụ:Ví dụ: Kiểm tra việc thu hồiKiểm tra việc thu hồi các khoản phải thu có thể cung cấp bằng chứngcác khoản phải thu có thể cung cấp bằng chứng cho sự hiện hữu và cho giá trị của các khoảncho sự hiện hữu và cho giá trị của các khoản phải thu đó.phải thu đó.
  • 7.
    7 II. Gian lậnvà nhầm lẫnII. Gian lận và nhầm lẫn (CMKT số 240)(CMKT số 240) 1 Khái niệm gian lận và nhầm lẫn1 Khái niệm gian lận và nhầm lẫn 1.1.Khái niệm và biểu hiện gian lận:1.1.Khái niệm và biểu hiện gian lận: Là những hành vi chủ ý lừa dối có liênLà những hành vi chủ ý lừa dối có liên quan đến việc lập báo cáo tài chính vàquan đến việc lập báo cáo tài chính và biển thủ tài sản.biển thủ tài sản.
  • 8.
    8 * Biểu hiệncủa gian lận* Biểu hiện của gian lận  Xuyên tạc, làm giả (bao gồm cả việc giả mạo chữ ký),Xuyên tạc, làm giả (bao gồm cả việc giả mạo chữ ký), hoặc sửa đổi chứng từ, sổ kế toán có chứa đựng cáchoặc sửa đổi chứng từ, sổ kế toán có chứa đựng các nội dung, số liệu được dùng để lập báo cáo tài chính;nội dung, số liệu được dùng để lập báo cáo tài chính;  Làm sai lệch hoặc cố ý không trình bày trong báo cáoLàm sai lệch hoặc cố ý không trình bày trong báo cáo tài chính các sự kiện, giao dịch hoặc các thông tintài chính các sự kiện, giao dịch hoặc các thông tin quan trọng khác;quan trọng khác;  Cố ý áp dụng sai các nguyên tắc kế toán liên quanCố ý áp dụng sai các nguyên tắc kế toán liên quan đến các số liệu, sự phân loại, cách thức trình bàyđến các số liệu, sự phân loại, cách thức trình bày hoặc thuyết minh.hoặc thuyết minh.
  • 9.
    9 * Biểu hiệncủa gian lận* Biểu hiện của gian lận  Lập các bút toán khống, nhất là vào thời điểm gần cuối kỳ kếLập các bút toán khống, nhất là vào thời điểm gần cuối kỳ kế toán, để điều chỉnh kết quả kinh doanh hoặc để đạt được cáctoán, để điều chỉnh kết quả kinh doanh hoặc để đạt được các mục đích khác;mục đích khác;  Điều chỉnh các giả định và thay đổi các xét đoán dùng để ướcĐiều chỉnh các giả định và thay đổi các xét đoán dùng để ước tính số dư tài khoản một cách bất hợp lý;tính số dư tài khoản một cách bất hợp lý;  Không ghi nhận, ghi nhận trước hoặc trì hoãn việc ghi nhận vàoKhông ghi nhận, ghi nhận trước hoặc trì hoãn việc ghi nhận vào BCTC các sự kiện và giao dịch tài chính phát sinh trong kỳ báoBCTC các sự kiện và giao dịch tài chính phát sinh trong kỳ báo cáo;cáo;  Che giấu hoặc không trình bày các sự kiện có thể làm ảnhChe giấu hoặc không trình bày các sự kiện có thể làm ảnh hưởng đến các khoản mục được ghi nhận trong BCTC;hưởng đến các khoản mục được ghi nhận trong BCTC;  Dàn xếp các giao dịch phức tạp nhằm làm sai lệch tình hình tàiDàn xếp các giao dịch phức tạp nhằm làm sai lệch tình hình tài chính hoặc kết quả kinh doanh của đơn vị;chính hoặc kết quả kinh doanh của đơn vị;  Sửa đổi các chứng từ và điều khoản liên quan đến các giaoSửa đổi các chứng từ và điều khoản liên quan đến các giao dịch lớn và bất thường.dịch lớn và bất thường.
  • 10.
    10 * Biểu hiệncủa gian lận* Biểu hiện của gian lận  Biển thủ các khoản thu;  Lấy cắp tài sản vật chất hoặc tài sản trí tuệ (ví dụ lấy cắp hàng tồn kho, phế liệu, bán các tài liệu kỹ thuật cho đối thủ cạnh tranh);  Làm cho đơn vị phải thanh toán tiền cho hàng hóa và dịch vụ mà đơn vị không nhận được (ví dụ thanh toán cho những người bán không có thực, thanh toán cho người bán với mức cao hơn giá trị thật để cá nhân được hưởng hoa hồng do chênh lệch giá, thanh toán cho các nhân viên không có thực);  Dùng tài sản của đơn vị để đem lại lợi ích cho cá nhân (ví dụ dùng tài sản của đơn vị làm tài sản thế chấp cho khoản vay cá nhân hoặc khoản vay cho một bên liên quan).
  • 11.
    11 ** Khái niệm:Kháiniệm: Là những lỗi không cố ý nhưng làm ảnh hưởngLà những lỗi không cố ý nhưng làm ảnh hưởng đến hệ thống thông tin và báo cáo tài chính.đến hệ thống thông tin và báo cáo tài chính. ** Biểu hiện:Biểu hiện: + Lỗi về tính toán số học hay ghi chép sai+ Lỗi về tính toán số học hay ghi chép sai + Bỏ sót hoặc hiểu sai sự việc+ Bỏ sót hoặc hiểu sai sự việc + Áp dụng sai chế độ kế toán, tài chính nhưng+ Áp dụng sai chế độ kế toán, tài chính nhưng không cố ýkhông cố ý 1.2. Khái niệm và biểu hiện của nhầm lẫn1.2. Khái niệm và biểu hiện của nhầm lẫn
  • 12.
    12 1.3. So sánhgian lận và nhầm lẫn1.3. So sánh gian lận và nhầm lẫn  Giống nhau:Giống nhau: Đều là hành vi sai phạm,Đều là hành vi sai phạm, đều làm sai lệch thông tin. Trong lĩnh vựcđều làm sai lệch thông tin. Trong lĩnh vực tài chính kế toán, dù bất kỳ ai gây nêntài chính kế toán, dù bất kỳ ai gây nên hành vi sai phạm thì trách nhiệm liên đớihành vi sai phạm thì trách nhiệm liên đới thuộc về những người quản lý nói chung,thuộc về những người quản lý nói chung, những người làm công tác TCKT nói riêngnhững người làm công tác TCKT nói riêng
  • 13.
    13 1.3. So sánhgian lận và nhầm lẫn Tiêu thức Gian lận Nhầm lẫn Về mặt ý thức Có tính toán, có chủ ý nhằm vụ lợi Không có chủ ý, vô tình gây ra sai phạm Về mức độ tinh vi Được tính toán kỹ lưỡng, che giấu nên rất khó phát hiện, nhất là gian lận gắn liền với người quản lý cấp cao Do không có chủ ý nên dễ phát hiện Về tính trọng yếu của SP Luôn luôn được xem là nghiêm trọng Tùy thuộc vào quy mô và tính chất của sai
  • 14.
    2. Các yếutố làm nảy sinh và làm tăng2. Các yếu tố làm nảy sinh và làm tăng gian lận & nhầm lẫngian lận & nhầm lẫn Động cơ hoặc áp lưc Cơ hội Thái độ hoặc sự biện minh cho HĐ Năng lực yếu kém Sức ép (Thời gian, tâm lý) Lề lối làm việc Gian lận Nhầm lẫn
  • 15.
    GIAN LẬN VÀNHẦM LẪNGIAN LẬN VÀ NHẦM LẪN 3. Những tình huống cho thấy có khả năng có gian lận Sự khác biệt giữa thực tế với sổ sách kế toán Bằng chứng mâu thuẩn hoặc thiếu bằng chứng Mối quan hệ bất thường hoặc có vấn đề giữa KTV và BGĐ Tình huống khác
  • 17.
    17 ““Trung thực vàhợp lý” nghĩa là:Trung thực và hợp lý” nghĩa là: + BCTC được lập theo đúng các chuẩn mực kế toán hiện+ BCTC được lập theo đúng các chuẩn mực kế toán hiện hành, vàhành, và + Trên báo cáo tài chính không có các+ Trên báo cáo tài chính không có các sai phạm lớnsai phạm lớn làmlàm bóp méo bản chất của BCTC.bóp méo bản chất của BCTC. Chỉ có thể và có trách nhiệm bày tỏ ý kiến về tính Trung thực & Hợp lý 1.1. Khái niệm trọng yếu Bày tỏ ý kiến về tính Chính xác và Đầy đủ KTV II. Tính trọng yếu trong kiểm toán (CMKT số 320) 1. Khái niệm và ý nghĩa trọng yếu
  • 18.
    - Trọng yếulà một thuật ngữ dùng để thể hiện tầm quan trọng của một thông tin (một số liệu kế toán) trong BCTC - Thông tin được coi là trọng yếu nếu thiếu thông tin đó hoặc thiếu tính chính xác của thông tin đó sẽ ảnh hưởng đến quyết định kinh tế của người sử dụng thông tin (Chuẩn mực số 320 - Mức trọng yếu trong lập kế hoạch và thực hiện kiểm toán) II. TÍNH TRỌNG YẾU CỦA KIỂM TOÁN
  • 19.
    19 -- Mức trọngyếu:Mức trọng yếu: Là một mức giá trị do kiểmLà một mức giá trị do kiểm toán viên xác định tùy thuộc vào tầm quantoán viên xác định tùy thuộc vào tầm quan trọng và tính chất của thông tin hay sai sóttrọng và tính chất của thông tin hay sai sót được đánh giá trong hoàn cảnh cụ thể.được đánh giá trong hoàn cảnh cụ thể. Mức trọng yếu là một ngưỡng, một điểmMức trọng yếu là một ngưỡng, một điểm chia cắt chứ không phải là nội dung của thôngchia cắt chứ không phải là nội dung của thông tin cần phải có.tin cần phải có.
  • 20.
    20 - Mức trọngyếu thực hiện: Là một mức giá trịLà một mức giá trị hoặc các mức giá trị do KTV xác định ở mức thấp hơnhoặc các mức giá trị do KTV xác định ở mức thấp hơn mức trọng yếu đối với tổng thể BCTC nhằm giảm khảmức trọng yếu đối với tổng thể BCTC nhằm giảm khả năng sai sót tới một mức độ thấp hợp lý để tổng hợpnăng sai sót tới một mức độ thấp hợp lý để tổng hợp ảnh hưởng của các sai sót không được điều chỉnh vàảnh hưởng của các sai sót không được điều chỉnh và không được phát hiện không vượt quá mức trọng yếukhông được phát hiện không vượt quá mức trọng yếu đối với tổng thể BCTC.đối với tổng thể BCTC. Trong một số trường hợp,Trong một số trường hợp, “mức trọng yếu thực hiện”“mức trọng yếu thực hiện” có thể hiểu là mức giá trị hoặc các mức giá trị do KTVcó thể hiểu là mức giá trị hoặc các mức giá trị do KTV xác định thấp hơn mức hoặc các mức trọng yếu củaxác định thấp hơn mức hoặc các mức trọng yếu của một nhóm các giao dịch, số dư tài khoản hoặc thôngmột nhóm các giao dịch, số dư tài khoản hoặc thông tin thuyết minh trên BCTC.tin thuyết minh trên BCTC.
  • 21.
    1.2.Ý nghĩa củakhái niệm trọng yếu Giúp KTV xác định được tính hợp lý, trung thực của các thông tin Giúp KTV xác định được nội dung, thời gian, phạm vi kiểm toán
  • 22.
    III. Tính trọngyếu trong kiểm toán 2. Xét đoán tính trọng yếu Định lượng Định tính Mức độ sai sót tổng thể Mức độ sai sót chi tiết Ngưỡng-Điểm chia cắt-Giới hạn phát hiện Bản chất; SP dây chuyền
  • 23.
    23 - Các nhântố ảnh hưởng đến việc xác định tính- Các nhân tố ảnh hưởng đến việc xác định tính trọng yếu:trọng yếu: - Đặc điểm của từng đơn vị và từng loại nghiệp vụ- Đặc điểm của từng đơn vị và từng loại nghiệp vụ - Phụ thuộc vào yêu cầu của pháp luật và các quy- Phụ thuộc vào yêu cầu của pháp luật và các quy định cụ thểđịnh cụ thể - Việc xét đoán mang tính nghề nghiệp của KTV- Việc xét đoán mang tính nghề nghiệp của KTV III. Tính trọng yếu trong kiểm toán
  • 24.
    24 3. Vận dụngtính trọng yếu3. Vận dụng tính trọng yếu Trọng yếu là một trong những khái niệmTrọng yếu là một trong những khái niệm quan trọng nhất, xuyên suốt quá trìnhquan trọng nhất, xuyên suốt quá trình kiểm toán từ khâu lập kế hoạch đến khâukiểm toán từ khâu lập kế hoạch đến khâu hoàn tất và lập báo kiểm toán.hoàn tất và lập báo kiểm toán. Trong quá trình kiểm toán, KTV phải vận dụngTrong quá trình kiểm toán, KTV phải vận dụng tính trọng yếu như thế nào?tính trọng yếu như thế nào?
  • 25.
    III. Tính trọngyếu trong KTIII. Tính trọng yếu trong KT CÁC BƯỚC VẬN DỤNG TÍNH TRỌNG YẾU TRONG KIỂM TOÁN Bước 1 Xác định mức trọng yếu tổng thể Bước 2 Xác định mức trọng yếu, mức trọng yếu thực hiện cho từng nhóm giao dịch, số dư tài khoản Bước 3 Xác định tổng số sai ở từng khoản mục Bước 4 Xác định tổng số sai kết hợp ở các khoản mục Bước 5 So sánh tổng số sai kết hợp ở các khoản mục với ước tính ban đầu Giai đoạn lập kế hoạch Giai đoạn đánh giá kết quả
  • 26.
    26 (1).(1). Xác địnhmức trọng yếu tổng thểXác định mức trọng yếu tổng thể - Xác định mức trọng yếu tổng thểXác định mức trọng yếu tổng thể là lượng sailà lượng sai phạm tối đa mà kiểm toán viên tin rằng ởphạm tối đa mà kiểm toán viên tin rằng ở trong mức đó, các BCTC có thể có những saitrong mức đó, các BCTC có thể có những sai phạm nhưng vẫn chưa ảnh hưởng tới quanphạm nhưng vẫn chưa ảnh hưởng tới quan điểm và quyết định của người sử dụng thôngđiểm và quyết định của người sử dụng thông tin.tin. - Đây là công việc xét đoán nghề nghiệp mangĐây là công việc xét đoán nghề nghiệp mang tính chủ quan của kiểm toán viên.tính chủ quan của kiểm toán viên.
  • 27.
    27 (2).(2). Xác địnhmức trọng yếu, mức trọng yếu thựcXác định mức trọng yếu, mức trọng yếu thực hiện cho từng nhóm giao dịch, số dư tài khoảnhiện cho từng nhóm giao dịch, số dư tài khoản - Trong những trường hợp cụ thể, nếu có một hoặc một số nhómTrong những trường hợp cụ thể, nếu có một hoặc một số nhóm các giao dịch, số dư tài khoản hoặc thông tin thuyết minh (nếucác giao dịch, số dư tài khoản hoặc thông tin thuyết minh (nếu xét riêng lẻ) có sai sót với mức thấp hơn mức trọng yếu đối vớixét riêng lẻ) có sai sót với mức thấp hơn mức trọng yếu đối với tổng thể BCTC nhưng có thể ảnh hưởng (nếu xét tổng thể) đếntổng thể BCTC nhưng có thể ảnh hưởng (nếu xét tổng thể) đến quyết định kinh tế của người sử dụng BCTC, thì KTV phải xácquyết định kinh tế của người sử dụng BCTC, thì KTV phải xác định mức trọng yếu hoặc các mức trọng yếu áp dụng cho từngđịnh mức trọng yếu hoặc các mức trọng yếu áp dụng cho từng nhóm giao dịch, số dư tài khoản hay thông tin thuyết minh.nhóm giao dịch, số dư tài khoản hay thông tin thuyết minh. - KTV phải xác định mức trọng yếu thực hiện cho mục đích đánhKTV phải xác định mức trọng yếu thực hiện cho mục đích đánh giá các rủi ro có sai sót trọng yếu và xác định nội dung, lịchgiá các rủi ro có sai sót trọng yếu và xác định nội dung, lịch trình, phạm vi của các thủ tục kiểm toán tiếp theo trong quátrình, phạm vi của các thủ tục kiểm toán tiếp theo trong quá trình kiểm toántrình kiểm toán
  • 28.
    28 (3). Ước tínhtổng số sai sót trong(3). Ước tính tổng số sai sót trong từng bộ phậntừng bộ phận  Khi tiến hành kiểm toán từng khoản mục, bộ phậnKhi tiến hành kiểm toán từng khoản mục, bộ phận của BCTC, kiểm toán viên dựa vào những sai sótcủa BCTC, kiểm toán viên dựa vào những sai sót phát hiện được trong mẫu để ước tính sai sót củaphát hiện được trong mẫu để ước tính sai sót của toàn bộ một khoản mục.toàn bộ một khoản mục.  Sai sót này gọi là sai sót dự kiếnSai sót này gọi là sai sót dự kiến  Được dùng để so sánh với bước 2 nhằm quyết địnhĐược dùng để so sánh với bước 2 nhằm quyết định chấp nhận hay không chấp nhận khoản mục đó hoặcchấp nhận hay không chấp nhận khoản mục đó hoặc phải tiến hành thêm các thủ tục kiểm toán thích hợp.phải tiến hành thêm các thủ tục kiểm toán thích hợp.
  • 29.
    29 (4). Ước tínhsai số kết hợp của toàn BCTC(4). Ước tính sai số kết hợp của toàn BCTC  Trên cơ sở sai sót dự kiến của từng khoảnTrên cơ sở sai sót dự kiến của từng khoản mục, bộ phận, KTV tổng hợp sai sót dựmục, bộ phận, KTV tổng hợp sai sót dự kiến của tất cả các khoản mục trên BCTCkiến của tất cả các khoản mục trên BCTC
  • 30.
    30 (5). So sánhước tính sai số tổng hợp với sai số(5). So sánh ước tính sai số tổng hợp với sai số ước lượng ban đầuước lượng ban đầu  Việc so sánh này sẽ cho phép đánh giá toàn bộ cácViệc so sánh này sẽ cho phép đánh giá toàn bộ các sai sót trong các khoản mục có vượt quá giới hạn vềsai sót trong các khoản mục có vượt quá giới hạn về mức trọng yếu chung của toàn bộ BCTC hay không.mức trọng yếu chung của toàn bộ BCTC hay không.  Thông qua so sánh KTV sẽ quyết định lập Báo cáoThông qua so sánh KTV sẽ quyết định lập Báo cáo kiểm toán chấp nhận toàn bộ, ngoại trừ hoặc ý kiếnkiểm toán chấp nhận toàn bộ, ngoại trừ hoặc ý kiến trái ngược đối với các BCTC đã được kiểm toán.trái ngược đối với các BCTC đã được kiểm toán.
  • 31.
    IV. Rủi rokiểm toánIV. Rủi ro kiểm toán 1. Khái niệm rủi ro kiểm toán 2. Các bộ phận hợp thành rủi ro kiểm toán 3. Mối quan hệ giữa các loại rủi ro 4. Mối quan hệ trọng yếu và rủi ro
  • 32.
    32 1. Khái niệmrủi ro kiểm toán1. Khái niệm rủi ro kiểm toán Rủi ro kiểm toán là rủi ro do kiểm toán viên đưa ra ý kiến kiểm toánRủi ro kiểm toán là rủi ro do kiểm toán viên đưa ra ý kiến kiểm toán không phù hợp khi BCTC đã được kiểm toán còn chứa đựng sai sótkhông phù hợp khi BCTC đã được kiểm toán còn chứa đựng sai sót trọng yếutrọng yếu.. (ISA 200)(ISA 200) Ví dụ:Ví dụ: ++ KTV đưa ra ý kiến chấp nhận toàn bộ các thông tin được kiểm toánKTV đưa ra ý kiến chấp nhận toàn bộ các thông tin được kiểm toán trong khi nó vẫn còn có các sai phạm trọng yếu =>trong khi nó vẫn còn có các sai phạm trọng yếu => Hậu quả:Hậu quả: NgườiNgười sử dụng thông tin đưa ra các quyết định kinh tế, qđ quản lý.. . saisử dụng thông tin đưa ra các quyết định kinh tế, qđ quản lý.. . sai hoặc:hoặc: + KTV đưa ra ý kiến không chấp nhận các thông tin được kiểm toán+ KTV đưa ra ý kiến không chấp nhận các thông tin được kiểm toán trong khi nó không có các sai phạm trọng yếu.trong khi nó không có các sai phạm trọng yếu. Trong chuẩn mựcTrong chuẩn mực kiểm toán Việt Nam, “rủi ro kiểm toán” không bao gồm rủi ro màkiểm toán Việt Nam, “rủi ro kiểm toán” không bao gồm rủi ro mà KTVKTV có thể đưa ra ý kiến là báo cáo tài chính có sai sót trọng yếu nhưngcó thể đưa ra ý kiến là báo cáo tài chính có sai sót trọng yếu nhưng thực tếthực tế BCTCBCTC không có sai sót như vậy. Rủi ro này thường khôngkhông có sai sót như vậy. Rủi ro này thường không nghiêm trọng.nghiêm trọng.
  • 33.
    1. KHÁI NiỆMRỦI RO KiỂM TOÁN1. KHÁI NiỆM RỦI RO KiỂM TOÁN Nguyên nhân Gian lận thì khó phát hiện,… Sử dụng ph.pháp chọn mẫu Trong nhiều trường hợp KTV thu thập BCKT để thuyết phục chứ không phải chứng minh tính trung thực của số liệu
  • 34.
    Rủi ro cósai sót trọng yếu Ở cấp độ cơ sở dẫn liệu của các nhóm giao dịch, số dư tài khoản và Ở cấp độ cơ sở dẫn liệu của các nhóm giao dịch, số dư tài khoản và thông tin thuyết minh Ở cấp độ tổng thể BCTC Ở cấp độ tổng thể BCTC Rủi ro phát hiện (Detection Rủi ro kiểm toán (Auditing Risk) Có rủi ro gì không? 2. Các bộ phận hợp thành rủi ro kiểm toán2. Các bộ phận hợp thành rủi ro kiểm toán
  • 35.
    Rủi ro có sai sót trọng yếu Ở cấpđộ cơ sở dẫn liệu của các nhóm giao dịch, số dư TK và thông tin thuyết minh Ở cấp độ cơ sở dẫn liệu của các nhóm giao dịch, số dư TK và thông tin thuyết minh Ở cấp độ tổng thể BCTC Ở cấp độ tổng thể BCTC 2. Các bộ phận hợp thành rủi ro kiểm toán2. Các bộ phận hợp thành rủi ro kiểm toán Là những rủi ro có sai sót trọng yếu có ảnh hưởng lan tỏa đối với tổng thể BCTC và có thể ảnh hưởng tiềm tàng tới nhiều cơ sở dẫn liệu. Là những rủi ro có sai sót trọng yếu có ảnh hưởng lan tỏa đối với tổng thể BCTC và có thể ảnh hưởng tiềm tàng tới nhiều cơ sở dẫn liệu. Rủi ro tiềm tàng Rủi ro tiềm tàng Rủi ro kiểm soát Rủi ro kiểm soát Là rủi ro của đơn vị được kiểm toán và tồn tại một cách độc lập đối với cuộc kiểm toán BCTC. Là rủi ro của đơn vị được kiểm toán và tồn tại một cách độc lập đối với cuộc kiểm toán BCTC.
  • 36.
    2. Các bộphận hợp thành rủi ro kiểm toán2. Các bộ phận hợp thành rủi ro kiểm toán Là rủi ro tiềm ẩn, vốn có, do khả năng cơ sở dẫn liệuLà rủi ro tiềm ẩn, vốn có, do khả năng cơ sở dẫn liệu của một nhóm giao dịch, số dư tài khoản hay thôngcủa một nhóm giao dịch, số dư tài khoản hay thông tin thuyết minh có thể chứa đựng sai sót trọng yếu,tin thuyết minh có thể chứa đựng sai sót trọng yếu, khi xét riêng lẻ hay tổng hợp lại, trước khi xem xétkhi xét riêng lẻ hay tổng hợp lại, trước khi xem xét đến bất kỳ kiểm soát nào có liên quanđến bất kỳ kiểm soát nào có liên quan.. 2.1. Rủi ro có sai sót trọng yếu: a. Rủi ro tiềm tàng (IR):
  • 37.
    2. Các bộphận hợp thành rủi ro kiểm toán2. Các bộ phận hợp thành rủi ro kiểm toán Như vậy, RRTT là khả năng có thể có những sai lệch trọng yếu trong BCTC bắt nguồn từ HĐKD hoặc do bản chất của khoản mục hay nghiệp vụ, hay Bản chất đối tượng kiểm toán chứa sai phạm dù rằng có hay không có HTKSN. Như vậy RRTT là bản thân đối tượng kiểm toán mặc nhiên nó có. 2.1. Rủi ro có sai sót trọng yếu: a. Rủi ro tiềm tàng (IR):
  • 38.
    Nhân tố ảnhhưởng đến rủi ro tiềm tàng Các nhân tố thuộc về bản chất KD Bản chất của các nghiệp vụ hay khoản mục được kiểm toán. Bản chất của hệ thống, phương pháp kế toán 2. Các bộ phận hợp thành rủi ro kiểm toán2. Các bộ phận hợp thành rủi ro kiểm toán
  • 39.
    Là rủi roxảy ra sai sót trọng yếu, khi xét riêng lẻ hayLà rủi ro xảy ra sai sót trọng yếu, khi xét riêng lẻ hay tổng hợp lại, đối với cơ sở dẫn liệu của một nhómtổng hợp lại, đối với cơ sở dẫn liệu của một nhóm giao dịch, số dư tài khoản hay thông tin thuyết minhgiao dịch, số dư tài khoản hay thông tin thuyết minh mà kiểm soát nội bộ của đơn vị không thể ngăn chặnmà kiểm soát nội bộ của đơn vị không thể ngăn chặn hoặc không phát hiện và sửa chữa kịp thờihoặc không phát hiện và sửa chữa kịp thời.. 2. Các bộ phận hợp thành rủi ro kiểm toán2. Các bộ phận hợp thành rủi ro kiểm toán 2.1. Rủi ro có sai sót trọng yếu: b. Rủi ro kiểm soát (CR):
  • 40.
    Nhân tố ảnh hưởng rủi ro kiểm soát (CR) Tínhchất phức tạp và mới mẻ của các giao dịch. Tính chất phức tạp và mới mẻ của các giao dịch. Tính hữu hiệu các thủ tục kiểm soátTính hữu hiệu các thủ tục kiểm soát 2. Các bộ phận hợp thành rủi ro kiểm toán2. Các bộ phận hợp thành rủi ro kiểm toán Số lượng và cường độ các giao dịch Số lượng và cường độ các giao dịch Nguyễn Thi Kim Anh
  • 41.
    Là rủi romà trong quá trình kiểm toán, các thủ tụcLà rủi ro mà trong quá trình kiểm toán, các thủ tục mà kiểm toán viên thực hiện nhằm làm giảm rủi romà kiểm toán viên thực hiện nhằm làm giảm rủi ro kiểm toán xuống tới mức thấp có thể chấp nhậnkiểm toán xuống tới mức thấp có thể chấp nhận được nhưng vẫn không phát hiện được hết các saiđược nhưng vẫn không phát hiện được hết các sai sót trọng yếu khi xét riêng lẻ hoặc tổng hợp lạisót trọng yếu khi xét riêng lẻ hoặc tổng hợp lại 2. Các bộ phận hợp thành rủi ro kiểm toán2. Các bộ phận hợp thành rủi ro kiểm toán 2.2. Rủi ro phát hiện
  • 42.
    Các yếu tố ảnh hưởng đến rủiro phát hiện (DR) Phạm vi kiểm toánPhạm vi kiểm toán Tính thích hợp và hiệu quả của các thủ tục kiểm toán Tính thích hợp và hiệu quả của các thủ tục kiểm toán Trình độ kinh nghiệm và khả năng xét đoán nghề nghiệp của KTV Trình độ kinh nghiệm và khả năng xét đoán nghề nghiệp của KTV 2. Các bộ phận hợp thành rủi ro kiểm toán2. Các bộ phận hợp thành rủi ro kiểm toán 2.2. Rủi ro phát hiện
  • 43.
    1. Keá toaùnkho kieâm nhieäm thuû kho 2. KTV chính không giám sát KTV phụ 3. Saûn phaåm laø ñoà trang söùc baèng vaøng, ñaù quyù Nguyễn Thi Kim Anh Trong các tình huống sau đây hãy xác định ảnh hưởng của chúng đến IR, CR, DR? 2. Các bộ phận hợp thành rủi ro kiểm toán2. Các bộ phận hợp thành rủi ro kiểm toán
  • 44.
    Rủi ro tiềmtàng Rủi ro kiểm soát Rủi ro phát hiện Rủi ro kiểm toán Sai sót HT KSNB Thủ tục kiểm toán Nhận xét không thích hợp của KTV BCTC 3.3. Mối quan hệ giữa các loại rủi ro kiểm toán:Mối quan hệ giữa các loại rủi ro kiểm toán:
  • 45.
    45 3. Mối quanhệ giữa các loại rủi ro:3. Mối quan hệ giữa các loại rủi ro:  Rủi ro tiềm tàng và rủi ro kiểm soát là nhữngRủi ro tiềm tàng và rủi ro kiểm soát là những rủi ro gắn liền với quá trình hoạt động củarủi ro gắn liền với quá trình hoạt động của doanh nghiệp, nó luôn tồn tại cho dù có tiếndoanh nghiệp, nó luôn tồn tại cho dù có tiến hành hoạt động kiểm toán hay không. Rủi rohành hoạt động kiểm toán hay không. Rủi ro tiềm tàng và rủi ro kiểm soát có ảnh hưởng tớitiềm tàng và rủi ro kiểm soát có ảnh hưởng tới rủi ro phát hiện và tới rủi ro kiểm toán.rủi ro phát hiện và tới rủi ro kiểm toán. => Mối quan hệ này có thể được thể hiện thông=> Mối quan hệ này có thể được thể hiện thông quaqua Mô hình rủi ro kiểm toánMô hình rủi ro kiểm toán vàvà ma trận rủi roma trận rủi ro phát hiệnphát hiện
  • 46.
    3. Mối quanhệ giữa các loại rủi ro Mô hình rủi ro kiểm toán AR = IR x CR x DR AR - Audit risk: rủi ro kiểm toán AR DR = IR x CR IR - Inherent risk: rủi ro tiềm tàng CR - Control risk: rủi ro kiểm soát DR - Detection risk: rủi ro phát hiện
  • 47.
    47 - Ma trậnrủi ro phát hiện:- Ma trận rủi ro phát hiện: Đánh giá của KTV về rủi ro tiềm tàng (IR) Cao Trung bình Thấp Đánh giá của KTV về rủi ro kiểm soát (CR) Cao Trung bình Thấp CaoTrung bình Thấp nhất Thấp Thấp Trung bình Trung bình Cao Cao nhất
  • 48.
    4. Mối quanhệ giữa trọng yếu và rủi ro4. Mối quan hệ giữa trọng yếu và rủi ro kiểm toán:kiểm toán: Quan hệ tỷ lệ nghịch: Mức trọng yếu càngQuan hệ tỷ lệ nghịch: Mức trọng yếu càng cao thì rủi ro kiểm toán càng thấp và ngượccao thì rủi ro kiểm toán càng thấp và ngược lạilại
  • 49.
    49 V. Bằng chứngkiểm toánV. Bằng chứng kiểm toán (CMKT số 500)(CMKT số 500) 1. Khái niệm & ý nghĩa1. Khái niệm & ý nghĩa a. Khái niệma. Khái niệm:: LLà tất cả cácà tất cả các tài liệu,tài liệu, thông tin dothông tin do KTVKTV thu thậpthu thập được liên quan đến cuộc kiểm toán và dựa trên cácđược liên quan đến cuộc kiểm toán và dựa trên các tài liệu,tài liệu, thông tin này,thông tin này, KTVKTV đưa ra kết luận và từ đó hình thành ý kiếnđưa ra kết luận và từ đó hình thành ý kiến kiểm toán.kiểm toán. Bằng chứng kiểm toán bao gồm nhữngBằng chứng kiểm toán bao gồm những tài liệu,tài liệu, thông tin chứathông tin chứa đựng trong cácđựng trong các tài liệu,tài liệu, sổ kế toán, kể cả báo cáo tài chính vàsổ kế toán, kể cả báo cáo tài chính và nhữngnhững tài liệu,tài liệu, thông tin khácthông tin khác”.”. => Như vậy bằng chứng kiểm toán chính là cơ sở để chứng minh=> Như vậy bằng chứng kiểm toán chính là cơ sở để chứng minh cho báo cáo kiểm toán, và thực chất của giai đoạn thực hiệncho báo cáo kiểm toán, và thực chất của giai đoạn thực hiện kiểm toán là quá trình thu thập các bằng chứng kiểm toán.kiểm toán là quá trình thu thập các bằng chứng kiểm toán.
  • 50.
    50 2. Phân loạiBCKT2. Phân loại BCKT - Phân loại theo nguồn gốc của bằng chứng kiểm toán:- Phân loại theo nguồn gốc của bằng chứng kiểm toán: + Bằng chứng do đơn vị được kiểm toán cung cấp+ Bằng chứng do đơn vị được kiểm toán cung cấp + Bằng chứng do bên ngoài cung cấp (có thể có liên quan+ Bằng chứng do bên ngoài cung cấp (có thể có liên quan hoặc không liên quan): đối thủ cạnh tranh, bạn hàng, đốihoặc không liên quan): đối thủ cạnh tranh, bạn hàng, đối tác của đơn vị được kiểm toán, những người khác…tác của đơn vị được kiểm toán, những người khác… + Bằng chứng thu thập từ các nguồn thông tin đại chúng+ Bằng chứng thu thập từ các nguồn thông tin đại chúng + Bằng chứng do kiểm toán viên tự tính toán+ Bằng chứng do kiểm toán viên tự tính toán - Phân loại theo hình thức biểu hiện:- Phân loại theo hình thức biểu hiện: + Bằng chứng vật chất+ Bằng chứng vật chất + Bằng chứng tài liệu+ Bằng chứng tài liệu + Bằng chứng lời nói+ Bằng chứng lời nói
  • 51.
    51 3. Yêu cầucủa bằng chứng kiểm toán.3. Yêu cầu của bằng chứng kiểm toán. a. Tính thích hợp Là tiêu chuẩn đánh giá về chất lượng của cácLà tiêu chuẩn đánh giá về chất lượng của các BCKTBCKT.. BBCKTCKT phải đảm bảo phù hợp và đáng tin cậy để hỗ trợ chophải đảm bảo phù hợp và đáng tin cậy để hỗ trợ cho KTVKTV đưa ra các kết luận làm cơ sở hình thành ý kiến kiểm toánđưa ra các kết luận làm cơ sở hình thành ý kiến kiểm toán.. b. Tính đầy đủ Là tiêu chuẩn đánh giá về số lượngLà tiêu chuẩn đánh giá về số lượng BCKTBCKT.. Số lượngSố lượng BCKTBCKT cần thu thập chịu ảnh hưởng bởi đánh giácần thu thập chịu ảnh hưởng bởi đánh giá củacủa KTVKTV đối với rủi ro có sai sót trọng yếu và chất lượng củađối với rủi ro có sai sót trọng yếu và chất lượng của mỗimỗi BCKTBCKT.. Tuy nhiên, lưu ý, nhiều BCKT được thu thập khôngTuy nhiên, lưu ý, nhiều BCKT được thu thập không có nghĩa là chất lượng kiểm toán được đảm bảo.có nghĩa là chất lượng kiểm toán được đảm bảo.
  • 52.
    Yêu cầu củaBCKT Tính đầy đủ Tính thích hợp Tính trọng yếu của khoản mục Mức Trọng yếu dự kiến của khoản mục Mức độ rủi ro của khoản mục Tính thuyết phục của BCKT Tính kinh tế của việc thu thập BCKT Nguồn gốc bằng chứng kiểm toán Hình thức biểu hiện của BCKT Thời điểm thu thập BCKT Tính khách Quan của BCKT …
  • 53.
    53 4. Các kỹthuật thu thập bằng chứng kiểm toán4. Các kỹ thuật thu thập bằng chứng kiểm toán Để có thể thu thập được các bằng chứng kiểm toán đầyĐể có thể thu thập được các bằng chứng kiểm toán đầy đủ và thích hợp, kiểm toán viên thường áp dụng các kỹđủ và thích hợp, kiểm toán viên thường áp dụng các kỹ thuật sau đây:thuật sau đây: 1- Kiểm tra1- Kiểm tra 2- Quan sát2- Quan sát 3- Xác nhận từ bên ngoài3- Xác nhận từ bên ngoài 4- Tính toán lại4- Tính toán lại 5- Thực hiện lại5- Thực hiện lại 6- Thủ tục phân tích6- Thủ tục phân tích 7- Phỏng vấn7- Phỏng vấn
  • 54.
    54 a. Kiểm traa.Kiểm tra - Là việc KTV trực tiếp kiểm tra, đối chiếu xem xétLà việc KTV trực tiếp kiểm tra, đối chiếu xem xét các tài liệu, sổ sách kế toán và các tài sản hữucác tài liệu, sổ sách kế toán và các tài sản hữu hình để kiểm tra tính đúng đắn của sổ sách kếhình để kiểm tra tính đúng đắn của sổ sách kế toán và sự tồn tại, quyền sở hữu của các TS vậttoán và sự tồn tại, quyền sở hữu của các TS vật chất đó.chất đó. - Kiểm tra thường bao gồm 2 loại:Kiểm tra thường bao gồm 2 loại: Kiểm tra vật chất Kiểm tra tài liệu
  • 55.
    55 * Kiểm travật chất:* Kiểm tra vật chất: - KTV trực tiếp tham gia kiểm kê hoặc chứng kiến kiểm kê- KTV trực tiếp tham gia kiểm kê hoặc chứng kiến kiểm kê tài sản thực tế về hàng hoá, vật tư tồn kho, máy móc thiếttài sản thực tế về hàng hoá, vật tư tồn kho, máy móc thiết bị, tiền mặt tồn quĩ…. Sau đó đối chiếu với sổ sách kếbị, tiền mặt tồn quĩ…. Sau đó đối chiếu với sổ sách kế toán để đánh giá.toán để đánh giá. - Cung cấp bằng chứng vật chất => có độ tin cậy cao,- Cung cấp bằng chứng vật chất => có độ tin cậy cao, + Nhược điểm:+ Nhược điểm:  Chỉ cho biết về sự hiện hữu của các tài sản màChỉ cho biết về sự hiện hữu của các tài sản mà khôngkhông cho biết về:cho biết về:  Quyền sở hữu vàQuyền sở hữu và  Giá trị của chúng.Giá trị của chúng. => Vì vậy kiểm kê vật chất phải đi kèm với các bằng chứng=> Vì vậy kiểm kê vật chất phải đi kèm với các bằng chứng khác để xác định quyền sở hữu và giá trị của các tài sản.khác để xác định quyền sở hữu và giá trị của các tài sản.
  • 56.
    56 * Kiểm tratài liệu :* Kiểm tra tài liệu : - Là xem xét, đối chiếu các tài liệu, văn bản, sổ sách, bao- Là xem xét, đối chiếu các tài liệu, văn bản, sổ sách, bao gồm:gồm: + Chứng từ với sổ kế toán+ Chứng từ với sổ kế toán + Sổ kế toán với báo cáo kế toán+ Sổ kế toán với báo cáo kế toán + Các báo cáo kế toán với nhau+ Các báo cáo kế toán với nhau + Đối chiếu kỳ này với kỳ trước…+ Đối chiếu kỳ này với kỳ trước…
  • 57.
    57 b. Quan sát.b.Quan sát. - Quan sát là việc theo dõi một quy trình hoặc thủ tục do- Quan sát là việc theo dõi một quy trình hoặc thủ tục do người khác thực hiện -> xem qui định về qui trình nghiệpngười khác thực hiện -> xem qui định về qui trình nghiệp vụ có được tuân thủ.vụ có được tuân thủ. ““Thử nghiệm kiểm soát”Thử nghiệm kiểm soát” - Ưu:- Ưu: Các bằng chứng thu thập được là các bằng chứngCác bằng chứng thu thập được là các bằng chứng trực tiếp, khách quan, đáng tin cậytrực tiếp, khách quan, đáng tin cậy - Nhược:- Nhược: Bằng chứng mang tính thời điểm, nhất thời,Bằng chứng mang tính thời điểm, nhất thời, không khẳng định được sự việc luôn xảy ra như vậy.không khẳng định được sự việc luôn xảy ra như vậy.
  • 58.
    58 c. Xác nhậntừ bên ngoàic. Xác nhận từ bên ngoài - Là việc thu thập các xác nhận của bên thứ 3 về các thông tin liên- Là việc thu thập các xác nhận của bên thứ 3 về các thông tin liên quan đến đối tượng được kiểm toánquan đến đối tượng được kiểm toán VD:VD: Xác nhận về số dư tiền gửi tại NH, về số dư các khoản phải thu,Xác nhận về số dư tiền gửi tại NH, về số dư các khoản phải thu, phải trả...phải trả... - Có 2 cách xác nhận:- Có 2 cách xác nhận: + Tất cả các bên thứ 3 được gửi thư xác nhận đều gửi thư trả lời+ Tất cả các bên thứ 3 được gửi thư xác nhận đều gửi thư trả lời + Bên thứ 3 chỉ gửi thư trả lời nếu thông tin đó là thông tin trái+ Bên thứ 3 chỉ gửi thư trả lời nếu thông tin đó là thông tin trái ngượcngược - Bằng chứng thu thập sẽ rất có giá trị nếu đảm bảo được các yêu- Bằng chứng thu thập sẽ rất có giá trị nếu đảm bảo được các yêu cầu:cầu: + Xác nhận bằng văn bản+ Xác nhận bằng văn bản + Tính độc lập, khách quan và trình độ của người trả lời xác nhận+ Tính độc lập, khách quan và trình độ của người trả lời xác nhận -> KTV cần đề phòng: Các thông tin xác nhận bị DN đạo diễn-> KTV cần đề phòng: Các thông tin xác nhận bị DN đạo diễn
  • 59.
    59 d. Tính toánlạid. Tính toán lại - Là việc kiểm tra độ chính xác về mặt toán học của các số- Là việc kiểm tra độ chính xác về mặt toán học của các số liệu.liệu. VD: Tính lãi đi vay, thu lãi tiền gửi, khấu hao TSCĐ, thuế…VD: Tính lãi đi vay, thu lãi tiền gửi, khấu hao TSCĐ, thuế… - Các bằng chứng đáng tin cậy. Cần chú ý kiểm tra hệ- Các bằng chứng đáng tin cậy. Cần chú ý kiểm tra hệ thống xử lý thông tin trên máy, các nhân viên có canthống xử lý thông tin trên máy, các nhân viên có can thiệp được vào hay không.thiệp được vào hay không.
  • 60.
    60 e Thực hiệnlạie Thực hiện lại Thực hiện lại là việc kiểm toán viên thực hiện một cách độcThực hiện lại là việc kiểm toán viên thực hiện một cách độc lập các thủ tục hoặc các kiểm soát đã được đơn vị thựclập các thủ tục hoặc các kiểm soát đã được đơn vị thực hiện trước đó như một phần kiểm soát nội bộ của đơn vị.hiện trước đó như một phần kiểm soát nội bộ của đơn vị. Phương pháp này thu thập BCKT có độ tin cậy cao nhưngPhương pháp này thu thập BCKT có độ tin cậy cao nhưng chi phí phát sinh lớn, tốn thời gian.chi phí phát sinh lớn, tốn thời gian.
  • 61.
    61 g. Thủ tụcphân tíchg. Thủ tục phân tích - Là sự đánh giá các thông tin tài chính của đơn vị thông qua- Là sự đánh giá các thông tin tài chính của đơn vị thông qua việc nghiên cứu mối quan hệ giữa các thông tin tài chính vớiviệc nghiên cứu mối quan hệ giữa các thông tin tài chính với nhau và với các thông tin phi tài chính, chẳng hạn:nhau và với các thông tin phi tài chính, chẳng hạn: + So sánh các thông tin tài chính kỳ này với các thông tin tài+ So sánh các thông tin tài chính kỳ này với các thông tin tài chính kỳ truớcchính kỳ truớc + So sánh giữa số liệu thực tế với số liệu kế hoạch, dự toán+ So sánh giữa số liệu thực tế với số liệu kế hoạch, dự toán + So sánh giữa các chỉ tiêu của đơn vị với chỉ tiêu bình quân+ So sánh giữa các chỉ tiêu của đơn vị với chỉ tiêu bình quân ngành.ngành. + Nghiên cứu mối quan hệ giữa các thông tin tài chính trong kỳ+ Nghiên cứu mối quan hệ giữa các thông tin tài chính trong kỳ + Nghiên cứu mối quan hệ giữa thông tin tài chính và thông tin+ Nghiên cứu mối quan hệ giữa thông tin tài chính và thông tin phi tài chínhphi tài chính => Trên cơ sở đó phát hiện những vấn đề không hợp lý, không=> Trên cơ sở đó phát hiện những vấn đề không hợp lý, không bình thuờng hoặc những vấn đề, những khoản mục tiềm ẩn rủibình thuờng hoặc những vấn đề, những khoản mục tiềm ẩn rủi ro, sai phạm; phát hiện những mối quan hệ mang tính bản chất.ro, sai phạm; phát hiện những mối quan hệ mang tính bản chất.
  • 62.
    62 f. Phỏng vấn.f.Phỏng vấn. -- Phỏng vấn là việc tìm kiếm thông tin tài chính và phi tàiPhỏng vấn là việc tìm kiếm thông tin tài chính và phi tài chính từ những người có hiểu biết bên trong hoặc bênchính từ những người có hiểu biết bên trong hoặc bên ngoài đơn vị.ngoài đơn vị. - KTV phải chuẩn bị trước danh mục câu hỏi: hỏi gì? hỏi ntn- KTV phải chuẩn bị trước danh mục câu hỏi: hỏi gì? hỏi ntn -> tạo được niềm tin và khơi được sự sẵn sàng hợp tác-> tạo được niềm tin và khơi được sự sẵn sàng hợp tác của người được phỏng vấncủa người được phỏng vấn - Phải phỏng vấn nhiều người, không tin vào thông tin từ 1- Phải phỏng vấn nhiều người, không tin vào thông tin từ 1 ngườingười - Phỏng vấn những người có trách nhiệm cao, phẩm chất- Phỏng vấn những người có trách nhiệm cao, phẩm chất tốt.tốt.
  • 63.
    63 4. Xét đoánbằng chứng kiểm toán.4. Xét đoán bằng chứng kiểm toán. - Một số căn cứ để xét đoán bằng chứng:- Một số căn cứ để xét đoán bằng chứng: + Những bằng chứng ghi thành văn bản có độ tin cậy+ Những bằng chứng ghi thành văn bản có độ tin cậy cao hơn bằng chứng bằng lời nóicao hơn bằng chứng bằng lời nói + Bằng chứng nguyên bản có giá trị hơn bằng chứng+ Bằng chứng nguyên bản có giá trị hơn bằng chứng sao chụpsao chụp + Bằng chứng thu thập từ các nguồn bên ngoài có độ+ Bằng chứng thu thập từ các nguồn bên ngoài có độ tin cậy cao hơn bằng chứng được cung cấp bởi đơntin cậy cao hơn bằng chứng được cung cấp bởi đơn vị được kiểm toán.vị được kiểm toán.
  • 64.
    64 4. Xét đoánbằng chứng kiểm toán.4. Xét đoán bằng chứng kiểm toán. - Một số căn cứ để xét đoán bằng chứng:Một số căn cứ để xét đoán bằng chứng: - + Những bằng chứng do KTV tự tính toán, thu thập được có+ Những bằng chứng do KTV tự tính toán, thu thập được có độ tin cậy cao hơn những bằng chứng do người khác cungđộ tin cậy cao hơn những bằng chứng do người khác cung cấp.cấp. + Bằng chứng thu thập từ nhiều nguồn khác nhau ở nhiều dạng+ Bằng chứng thu thập từ nhiều nguồn khác nhau ở nhiều dạng khác nhau cùng chứng minh cho 1 vấn đề có độ tin cậy caokhác nhau cùng chứng minh cho 1 vấn đề có độ tin cậy cao hơn so với các bằng chứng đơn lẻ.hơn so với các bằng chứng đơn lẻ. ** Chú ý:Chú ý: Nếu các bằng chứng khác nhau tự các nguồn khácNếu các bằng chứng khác nhau tự các nguồn khác nhau cho kết quả trái ngược nhau thì KTV phải hết sức thậnnhau cho kết quả trái ngược nhau thì KTV phải hết sức thận trọng, phải giải thích được các sự khác biệt đótrọng, phải giải thích được các sự khác biệt đó
  • 65.
    65 6. Một sốbằng chứng kiểm toán đặc biệt6. Một số bằng chứng kiểm toán đặc biệt - Ý kiến của các chuyên gia- Ý kiến của các chuyên gia - Thư giải trình của các nhà quản lý- Thư giải trình của các nhà quản lý - Sử dụng tư liệu của kiểm toán viên nội bộ- Sử dụng tư liệu của kiểm toán viên nội bộ - Sử dụng tư liệu của kiểm toán viên khác- Sử dụng tư liệu của kiểm toán viên khác - Bằng chứng về các bên hữu quan- Bằng chứng về các bên hữu quan

Editor's Notes

  • #37 Như vậy, rủi ro tiềm tàng là khả năng có thể có những sai lệch trọng yếu trong báo cáo tài chính bắt nguồn từ hoạt động kinh doanh hoặc do bản chất của khoản mục hay nghiệp vụ, hay Bản chất đối tượng kiểm toán chứa sai phạm dù rằng có hoay không có HTKSN. Như vậy rủi ro tiềm tàng là băn thân đối tượng kiểm toán mặc nhiên nó có. Ví dụ : doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực có sự thay đổi nhanh về mặt kỹ thuật, vì vậy mà sản phẩm của nó trên thi trường có nguy cơ bị lỗi thời, cho nên có thể có sai sót như không lập dự phòng đầy đủ cho các hàng hóa bị lỗi thời, ngành nghề kinh doanh khác nhau, rủi ro tiềm tàng khác nhau, thậm chí trong một ngành nghề kinh doanh, mỗi doanh nghiệp khác nhau rủi ro tiềm tàng không giống nhau: ví dụ đối với lĩnh vục thời trang: thời trang cho trẻ em rủi ro tiềm tàng của nó được đánh giá thấp hơn đối với thời trang của người lớn. Việc đánh giá rủi ro tiềm tàng ở một doanh nghiệp đòi dỏi KTV phải có một sự hiểu bít sâu sắc, toàn diện và đầy đủ thực trạng của doanh nghiệp, cũng như đòi hoi KTV phải có một sự xét đoán nghề nghiệp với những kinh nghiệm kiểm toán khá tốt mới có thể có được một kết quả sát thực. Thông thường KTV họ căn cứ vào những nhân tố ảnh hưởng đến rủi ro tiềm tàng sau đay: -Kinh doanh : nói nhân tố ảnh hưởng. Ví dụ: Doanh nghiệp đự kiến sẽ kiểm toán hoạt động ở khu vực thường xuyên xảy ra luc lụt,hay có sự hoạt động của núi lửa thì khi đó rủi ro tiềm tàng dc đánh giá cao. - Khoản mục: Khoản mục tiền thường có khả năng xảy ra sai sót cao do tiền là tài sản nhạy cảm với gian lận. Bản chất của hệ thống kế toán. Phương pháp kiểm kê định kỳ có rủi ro tiềm tàng cao hơn phương pháp kiểm kê thường xuyên +Không theo dõi, phản ánh thường xuyên, liên tục; + Chỉ phản ánh hàng tồn đầu kỳ và cuối kỳ, không phản ánh nhập - xuất trong kỳ; +Trị giá hàng xuất kho trong kỳ = trị giá hàng tồn kho đầu kỳ + trị giá hàng nhập kho trong kỳ - trị giá hàng tồn kho cuối kỳ. (cuối kỳ mới tính được) (cuối kỳ kiểm kê, xác định hàng tồn kho; sau đó, kết chuyển trị giá hàng xuất trong kỳ)
  • #38 Như vậy, rủi ro tiềm tàng là khả năng có thể có những sai lệch trọng yếu trong báo cáo tài chính bắt nguồn từ hoạt động kinh doanh hoặc do bản chất của khoản mục hay nghiệp vụ, hay Bản chất đối tượng kiểm toán chứa sai phạm dù rằng có hoay không có HTKSN. Như vậy rủi ro tiềm tàng là băn thân đối tượng kiểm toán mặc nhiên nó có. Ví dụ : doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực có sự thay đổi nhanh về mặt kỹ thuật, vì vậy mà sản phẩm của nó trên thi trường có nguy cơ bị lỗi thời, cho nên có thể có sai sót như không lập dự phòng đầy đủ cho các hàng hóa bị lỗi thời, ngành nghề kinh doanh khác nhau, rủi ro tiềm tàng khác nhau, thậm chí trong một ngành nghề kinh doanh, mỗi doanh nghiệp khác nhau rủi ro tiềm tàng không giống nhau: ví dụ đối với lĩnh vục thời trang: thời trang cho trẻ em rủi ro tiềm tàng của nó được đánh giá thấp hơn đối với thời trang của người lớn. Việc đánh giá rủi ro tiềm tàng ở một doanh nghiệp đòi dỏi KTV phải có một sự hiểu bít sâu sắc, toàn diện và đầy đủ thực trạng của doanh nghiệp, cũng như đòi hoi KTV phải có một sự xét đoán nghề nghiệp với những kinh nghiệm kiểm toán khá tốt mới có thể có được một kết quả sát thực. Thông thường KTV họ căn cứ vào những nhân tố ảnh hưởng đến rủi ro tiềm tàng sau đay: -Kinh doanh : nói nhân tố ảnh hưởng. Ví dụ: Doanh nghiệp đự kiến sẽ kiểm toán hoạt động ở khu vực thường xuyên xảy ra luc lụt,hay có sự hoạt động của núi lửa thì khi đó rủi ro tiềm tàng dc đánh giá cao. - Khoản mục: Khoản mục tiền thường có khả năng xảy ra sai sót cao do tiền là tài sản nhạy cảm với gian lận. Bản chất của hệ thống kế toán. Phương pháp kiểm kê định kỳ có rủi ro tiềm tàng cao hơn phương pháp kiểm kê thường xuyên +Không theo dõi, phản ánh thường xuyên, liên tục; + Chỉ phản ánh hàng tồn đầu kỳ và cuối kỳ, không phản ánh nhập - xuất trong kỳ; +Trị giá hàng xuất kho trong kỳ = trị giá hàng tồn kho đầu kỳ + trị giá hàng nhập kho trong kỳ - trị giá hàng tồn kho cuối kỳ. (cuối kỳ mới tính được) (cuối kỳ kiểm kê, xác định hàng tồn kho; sau đó, kết chuyển trị giá hàng xuất trong kỳ)