Tài liệu liên quan đến vấn đề quản lý thông tin trong các tổ chức, đặc biệt trong giáo dục, với các ứng dụng tin học hỗ trợ quản lý hồ sơ học sinh. Nó cũng đề cập đến cơ sở dữ liệu, hệ quản trị cơ sở dữ liệu, và các yêu cầu cần thiết để đảm bảo tính toàn vẹn, an toàn, và độc lập của dữ liệu. Cuối cùng, tài liệu nêu rõ một số ứng dụng của cơ sở dữ liệu trong các lĩnh vực khác nhau như giáo dục, kinh doanh và tài chính.

2. Tiết 1:
- Bài toán quản lí;
Các vấn đề thường gặp trong một bài toán quản
lí.
•
-

3. Ứng dụng của tin học để hỗ
trợ quản lí áp dụng trong
những lĩnh vực nào?

4. Một số ứng dụng quản lí

5. 
STT, Họ và tên, Nữ, Ngày sinh, Nơi sinh, Dân
Để quản lý độ, Ngày vào trong
tộc, Tôn giáo, Trình Đoàn viên Đoàn, nơi vào
Đoàn, Chức vụ, Địa chỉ... Đoàn lập
lớp, Bí thư chi
danh sáchquản lý, việc đầu
Để Đoàn viên gồm
những thông tin nào? sơ
tiên là Tạo lập hồ
Stt
Họ và tên
Ngày Sinh
Giới
Tính
Nơi sinh
Dân
tộc
Tôn
giáo
Ngày vào
đoàn
1
Nguyễn An
12/8/1992
Nam
An Giang
Kinh
Tin
Lành
26/3/2008
2
Trần Văn Giang
21/3/1991
Nam
Tp.HCM
Kinh
Thiên
Chúa
26/3/2007
3
Luis Nguyễn
25/02/1992
Nam
Tp.HCM
Kinh
Phật
30/4/2008
4
Doãn Thu Cúc
14/2/1990
Nữ
Tp.HCM
Kinh
Không
30/4/2008
…

6. Bài toán như thế
nào được gọi là
bài toán quản lí?

Bài toán quản lí rất phổ biến trong xã hội, là bài toán phải xử
lý một lượng thông tin rất lớn và đa dạng, phép toán đơn
giản.

7. Ví dụ
Quản lí học sinh trong nhà trường
Lưu trữ thông
Việc lậptin về học sinh để
hồ sơ không
lưu trữ mà là để khai thác,
nhằm phục vụ các yêu cầu
quản lý của nhà trường.
Lưu trữ thông
tin về Lớp

8. 
A.
B.
C.
D.
E.
F.
Lý do nào dẫn đến việc thay đổi, bổ sung, xóa
hồ sơ?
Em thay đổi, bổ sung, xóa
Việchãy cho biết lý do nào
Học sinh chuyển trường
sausơ học đến việc thay
hồ đây dẫn
Học sinh bỏ còn được gọi là Cập
đổi, phạm nội quy
Học sinh vi bổ sung, xóa hồ sơ?
nhật hồ sơ.
Lớp thay giáo viên chủ nhiệm
Học sinh khai báo tên sai so với giấy khai
sinh.
Học sinh được kết nạp vào Đoàn TNCS Hồ
Chí Minh.

9. 
A.
B.
C.
D.
E.
Những yêu cầu về quản lí nào đòi hỏi phải khai
thác hồ sơ? Khai thác hồ sơ gồm
Việc
Em hãy cho biết những yêu
Sắp xếp danh sách với tên học sinh theo thứ
sắp quản lí kiếm, tổng
cầuCvềxếp, tìmnào đòi hỏi
tự A, B,
phải khai thác hồ lập
Tìm hợp, đếm có điểm TB môn Toán trên
các học sinh (thống kê),sơ?
báo cáo...
8.5
Thống kê tỷ lệ Nam/sĩ số lớp.
Lập báo cáo danh sách học sinh được lên lớp.
Lập danh sách con thương binh

10. Các công việc thường
gặp khi xử lý thông
tin của một tổ chức
là gì?
Làm việc theo nhóm 6
học sinh trong 5 phút

11. Tạo lập
hồ sơ
• Xác định chủ thể quản lý
• Xác định cấu trúc hồ sơ
• Thu thập thông tin
Cập
nhật hồ
sơ
• Sửa chữa vài thông tin
• Bổ sung thêm hồ sơ hoặc thông tin
• Xóa hồ sơ hoặc thông tin
Khai
thác hồ
sơ
• Sắp xếp hồ sơ theo tiêu chí phù hợp
• Tìm kiếm các hồ sơ thỏa điều kiện
• Thống kê (đưa ra thông tin đặc trưng)
• Lập báo cáo (Tạo bộ hồ sơ mới)

12. Ngày nay tin học hóa công tác quản lí
chiếm trên 80% các ứng dụng tin học
Cập
nhật
Tạo lập hồ sơ
hồ sơ
Khai
thác
hồ sơ
Mục đích cuối cùng là
phục vụ, hỗ trợ cho
quá trình lập kế hoạch,
ra quyết định xử lý công
việc của người có trách
nhiệm.

13. t 2)
GVHD: Lê Đức Long
SV: Lê Anh Khoa - K36.103.026
c - K36.103.056

14. Giáo viên
Có 1 em
HS kém!
Lớp trưởng
Lớp cô có HS
kém không?
Tỷ lệ học sinh giỏi
Họ cần là
toàn trường
bao nhiêu nhỉ?
thông tin
gì?
Lớp ta có em nào
ở Quận 2 không?
Tổ nào có học
sinh cá biệt?
Hiệu trưởng
GVCN

15. Cơ sở dữ liệu: (Database)
Cần dữ liệu là lập được các
Một Cơ sở phải tạomột tập hợp các dữ liệu
Vậy Cơ sở dữ liệu là gì? Nó
có liên quan với nhau, chứa thông tin của một
phương thức mô tả, cấu
tổ chức nào cần thiết như thế nào ngân
đó (như một trường học, một
trúc dữ liệu để có thể sử
hàng, một công giai được lưu trữ trên các thiết
trong ti…), đoạn hiện nay?
bị nhớ để dụng máy tính trợ giúp
đáp ứng nhu cầu khai thác thông tin
của nhiều người dùng vớiviệc quản lí khác
trong nhiều mục đích
nhau

16. Cơ sở dữ liệu: (Database)
Ứng dụng CSDL của một tổ chứcCSDL
Lợi ích của việc dùng
CSDL Thư viện
• Thông tin về
sách lưu trữ
• Thông tin về
người đọc
CSDL Hãng
hàng không
• Thông tin về
những
chuyến bay
• Thông tin về
vé bán cho
khách hàng

17. Hệ quản trị cơ sở dữ liệu: (Database
Management System)
Hệ quản trị CSDL:
Là phần mềm cung cấp một môi trường thuận lợi và hiệu quả để tạo
lập, lưu trữ và tìm kiếm thông tin của CSDL được gọi là hệ quản trị CSDL
(hệ QTCSDL-DataBase Manegement System)
Chú ý: Người ta thường dùng thuật ngữ hệ cơ sở dữ liệu để chỉ
một CSDL và HQTCSDL quản trị và khai thác CSDL đó.
Như vậy để lưu trữ và khai thác thông tin
bằng máy tính cần phải có :
 CSDL
 Hệ QTCSDL
 Các thiết bị vật lý (máy tính, đĩa cứng,
mạng máy tính...)

18. CSDL
Caùc thaønh phaàn cuûa heä CSDL

19. Các mức thể hiện của CSDL:
 Mức vật lí: CSDL vật lí là tập hợp các
tệp dữ liệu tồn tại trên các thiết bị
nhớ.
Ví dụ: CSDL vật lí của CSDL lớp gồm 50
tệp, mỗi tệp ghi dữ liệu thực tế về
một học sinh trong lớp
DỮ LIỆU
Mức vật lí của CSDL

20. Các mức thể hiện của CSDL:
 Mức khái niệm: Nhóm người quản trị hệ
CSDL hoặc phát triển các ứng dụng họ cần
phải biết: Những dữ liệu nào được lưu trữ
trong hệ CSDL? Giữa các dữ liệu có các mối
quan hệ nào?
Ví dụ: một lớp học sinh, mỗi học sinh có
một số thông tin :họ tên,ngày sinh,giới
tính….tạo thành một bảng, mỗi cột là một
thuộc tính, mỗi hàng tương ứng với thông
tin về một học sinh
Ví dụ về mức khái niệm của CSDL

21. Các mức thể hiện của CSDL:
 Mức khung nhìn: Khi khai thác cơ sở dữ liệu một người dùng
không quan tâm đến toàn bộ thong tin trong csdl mà chỉ cần một
phần thong tin nào đó phù hợp với nghiệp vụ hay mục đích sử
dụng của mình
Ví dụ: nếu bỏ bớt một vài cột của CSDL khái niệm lớp phần còn lại
là một khung nhìn

22. Các mức thể hiện của CSDL:
Giao diện dành cho GV môn Tin học
Giao diện dành cho GVCN
Nhiều khung nhìn đối với một CSDL

23. Các mức thể hiện của CSDL:

24. t 3)
GVHD: Lê Đức Long
SV: Lê Anh Khoa - K36.103.026
c - K36.103.056

25. Các yêu cầu cơ bản của hệ cơ sở dữ liệu:
TÍNH CẤU TRÚC
TÍNH TOÀN VẸN
TÍNH NHẤT QUÁN
TÍNH AN TOÀN VÀ
BẢO MẬT
TÍNH ĐỘC LẬP
TÍNH KHÔNG DƯ
THỪA

26. Các yêu cầu cơ bản của hệ cơ sở dữ liệu:
Tính cấu trúc:
Tính cấu trúc: thông tin trong CSDL được lưu trữ theo một cấu trúc
xác định.
Stt
Họ tên
Ngày sinh
Giới
tính
Đoàn
viên
Địa chỉ
Điểm
Toán
Điểm
Lí
Điểm
Hoá
Điểm
Văn
Điểm
Tin
1
Nguyễn An
12/8/91
Nam
C
Nghĩa Tân
7,8
8,2
9,2
7,3
8,5
2
Trần Văn Giang
21/3/90
Nam
K
Cầu Giấy
5,6
6,7
7,7
7,8
8,3
3
Lê Minh Châu
3/5/91
Nữ
C
Mai Dịch
9,3
8,5
8,4
6,7
9,1
4
Doãn Thu Cúc
14/2/90
Nữ
K
Trung Kính
6,5
7,0
9,1
6,7
8,6
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
50
Hồ Minh Hải
30/7/91
Nam
C
Nghĩa Tân
7,0
6,8
6,5
6,5
7,8

27. Các yêu cầu cơ bản của hệ cơ sở dữ liệu:
Tính toàn vẹn:
Các giá trị dữ liệu được lưu trữ trong CSDL phải thỏa mãn một số
ràng buộc tùy thuộc vào hoạt động của tổ chức mà CSDL phản ánh.
Ví dụ : Để đảm bảo tính toàn vẹn dữ liệu trên cột điểm, sao cho
điểm nhập vào theo thang điểm 10 , các điểm của môn học phải đặt
ràng buộc giá trị nhập vào: >=0 và <=10. (Gọi là ràng buộc vùng)

28. Các yêu cầu cơ bản của hệ cơ sở dữ liệu:
Tính nhất quán:
Tính nhất quán: Sau những thao tác cập nhật dữ liệu và ngay cả khi
có sự cố (phần cứng hay phần mềm) xảy ra trong quá trình cập
nhật, dữ liệu trong CSDL phải bảo đảm tính đúng đắn.

29. Các yêu cầu cơ bản của hệ cơ sở dữ liệu:
Tính an toàn và bảo mật thông tin:
Tính an toàn và bảo mật thông tin: CSDL cần được bảo vệ an toàn,
phải ngăn chặn được truy xuất không được phép và phải khôi phục
được CSDL khi có sự cố ở phần cứng hay phần mềm. Mỗi nhóm
người dùng CSDL có quyền hạn và mục đích sử dụng khác nhau. Cần
phải có những nguyên tắc và cơ chế bảo mật khi trao quyền truy
xuất dữ liệu cho người dùng.
Ví dụ về tính an toàn thông tin: Học sinh có thể vào mạng để xem
điểm của mình trong CSDL của nhà trường, nhưng hệ thống sẽ ngăn
chặn nếu HS cố tình muốn sửa điểm. Hoặc khi điện bị cắt đột ngột,
máy tính hoặc phần mềm bị hỏng thì hệ thống phải khôi phục được
CSDL.
Ví dụ về tính bảo mật: Hệ thống phải ngăn chặn được mọi truy cập
bất hợp pháp đến CSDL

30. Các yêu cầu cơ bản của hệ cơ sở dữ liệu:
Tính độc lập:
Tính độc lập: Vì một CSDL phải phục vụ cho nhiều mục đích khác
nhau nên dữ liệu phải độc lập với các ứng dụng, không phụ thuộc
vào bài toán cụ thể, đồng thời dữ liệu cũng phải độc lập với
phương tiện lưu trữ và xử lí.

31. Các yêu cầu cơ bản của hệ cơ sở dữ liệu:
Tính không dư thừa:
Tính không dư thừa:
Ví dụ : Một CSDL đã có cột ngày sinh, thì không cần có cột tuổi. Vì
năm sau thì tuổi sẽ khác đi, trong khi giá trị của tuổi lại không được
cập nhật tự động vì thế nếu không sửa chữa số tuổi cho phù hợp
thì dẫn đến tuổi và năm sinh thiếu tính nhất quán.
Ví dụ khác: Đã có cột soluong và dongia, thì không cần phải có cột
thành tiền. (=soluong*dongia).
Chính vì sự dư thừa nên khi sửa đổi dữ liệu thường hay sai sót, và
dẫn đến sự thiếu tính nhất quán trong CSDL.

32. Một số ứng dụng có sử dụng CSDL:
Cơ sở giáo dục: Quản lí học sinh
Cơ sở kinh doanh: Quản lí việc mua bán
hàng
Cơ sở sản xuất: Quản lí dây chuyền sản
xuất.
Tổ chức tài chính: Quản lí tài chính.
Tổ chức ngân hàng.