As actividades económicas
A ACTIVIDADE
ECONÓMICA
Repasamos conceptos
ACTIVIDADE ECONÓMICA: é o conxunto de actuacións realizadas polos seres humanos para
organizar a produción, a distribución e o consumo de bens.
BENS: produtos cos que os seres humanos satisfacemos as nosas necesidades.Poden ser mate-
riais ( alimentos, manufacturas, …) ou inmateriais (educación, xustiza, sanidade, …)
Debemos ter en conta que as necesidades dos seres humanos poden considerarse
ilimitadas, mentres que os recursos son limitados.
PRODUCIÓN: é o conxunto de bens proporcionado pola actividade económica.
Para obter os bens utilízanse recursos naturais e recursos humanos.
* RECURSOS NATURAIS: proceden do medio natural.Poden ser:
 biolóxicos (vexetais e animais)
 minerais (metais, non metais e minerais preciosos)
 rochas industriais (granito, arxila, calcaria, mármore, …)
 combustibles fósiles (carbón, petróleo, gas natural) e minerais
enerxéticos (uranio)
O aproveitamento destes recursos orixina actividades económicas básicas: agricultura, gande-
ría, pesca, explotación forestal (= sector primario), minería, produción enerxética e produ-
ción industrial (= sector secundario).
* RECURSOS HUMANOS: formados por:
- o traballo (man de obra, traballadores)
- o capital (ou bens dispoñibles para producir: instalacións,
maquinaria, diñeiro)
- a tecnoloxía (conxunto de coñecementos e métodos
utilizados para producir)
DISTRIBUCIÓN: consiste no traslado da produción e na súa venda no mercado. mercado.As acti-
vidades vinculadas a este concepto forman parte do sector terciario.
MERCADO: ten un dobre significado, xa que pode significar o conxunto formado polos produtores
que ofrecen os seus bens e os consumidores que os demandan ou pode referirse ao
lugar concreto onde se realizan as operacións de compravenda.
CONSUMO: é a adquisición ou uso dos bens producidos para satisfacer as necesidades humanas.
Lembremos que:
- os recursos naturais son limitados.
- as necesidades humanas son ilimitadas.
As actividades económicas agrúpanse en tres grandes sectores ou conxuntos de actividades que presentan
certos trazos comúns:
 sector primario: comprende as actividades económicas dedicadas a obter recursos directamente da nature-
za (agricultura, gandería, explotación forestal e pesca)
 sector secundario: comprende as actividades económicas que permiten a transformación de materias pri-
mas noutros produtos que poidan satisfacer distintas necesidades (industria, construción,
produción de enerxía e, dadas as súas dimensións, orientación e estrutura, tamén se in-
clúe aquí a minería)
sector terciario (ou de servizos): inclúen as actividades que non producen bens materiais pero proporcionan
servizos que satisfán as necesidades das persoas ou doutros sectores produtivos .Engloba
un grupo de actividades moi heteroxéneas e inmateriais: sanidade, educación, xustiza, co-
mercio, transporte, ocio e turismo, información e comunicación, administración, finanzas,
cultura, atención social e/ou persoal, asesoramento, etc.
Dentro deste, e na análise das economías dos países máis desenvolvidos, algúns autores
diferencian o chamado SECTOR TERCIARIO SUPERIOR ou SECTOR ECONÓMICO CUATER-
NARIO que estaría constituído polo conxunto de servizos caracterizados pola alta cualifica-
ción dos profesionais que os levan a cabo: investigación, alta administracción e finanzas,
etc.
PRODUCIÓN: cando se fala de produción nun deteminado sector da actividade, xeralmente refí-
rese ao valor absoluto dos bens ou servizos producidos.
PRODUTIVIDADE: é unha medida que relaciona un valor total cunha ou máis variables.Permite
comparar situacións ou ámbitos territoriais diferentes, xa que independiza a avaliación
dos valores absolutos, que non son comparables.
PRODUTO INTERIOR BRUTO (PIB)
É o valor total dos bens e servizos producidos nun territorio durante un período de tempo
(xeralmente un ano).Reflicte a riqueza ou renda xerada nese territorio.
PIB PER CÁPITA
Resulta da división do PIB dun territorio entre o número dos seus habitantes.É un valor máis
eficaz, xa que permite comparar distintos ámbitos territoriais.
Se imos á páxina do INE (Instituto Nacional de Estatística) podemos achegarnos a valores actuais.
Interesa o seguinte apartado do mesmo porque nos presenta valores globais actualizados:
http://www.ine.es/ss/Satellite?L=0&c=INEPublicacion_C&cid=1259924856416&p=125473511067
2&pagename=ProductosYServicios%2FPYSLayout&param1=PYSDetalleGratuitas
Do informe filtramos a seguinte información:
PRODUTO INTERIOR BRUTO (PIB)
11%
34%
9%
46%
Estrutura do PIB español en 1970
Agricultura e pesca
Industria e enerxía
Construción
Servizos
3%
16%
10%
71%
Estrutura do PIB español en 2010
Agricultura e pesca
Industria e enerxía
Construción
Servizos
PRODUTO INTERIOR BRUTO (PIB)
Agricultura e
pesca
Industria e
enerxía
Construción Servizos
% PIB 11 34 8.8 46.3
0
5
10
15
20
25
30
35
40
45
50
%devalor
Estrutura do PIB español en 1970
Agricultura e
pesca
Industria e
enerxía
Construción Servizos
% do PIB 2.7 15.6 10.1 71.6
0
10
20
30
40
50
60
70
80
Valorporcentual
Estrutura do PIB español en 2010 0
10
20
30
40
50
60
70
80
1970 2010
Agricultura e
pesca
Industria e
enerxía
Construción
Servizos
VALORES DO PIB ESPAÑA
O valor total do PIB no ano 2013 foi:
(a variación -0,6% é con respecto ao ano 2012)
Os diferentes sectores participan do seguinte xeito:
VALORES DO PIB ESPAÑA
O PIB per cápita desde 2008 a 2013 tivo os seguintes valores e evolución:
VALORES DO PIB ESPAÑA
Por CC. AA. foi o seguinte: Levado a un mapa porcentual de coropletas:
VALORES DO PIB ESPAÑA
Tamén se estuda e reflicte a porcentaxe de participación na xeración do mesmo de cada CC.AA.
(en vermello rodeamos a porcentaxe coa que aprticipou Galicia: o 5,4% do total)
VALORES DO PIB ESPAÑA
Que posición de PIB per cápita ten España na U.E.:
no 2012, dánolo esta táboa.
Neste outro gráfico vemos a evolución do PIB de
España e da UE dos 28 entre os anos 2005 e 2013:
cando atopamos o peor momento da crise?
MERCADO LABORAL
Dende o punto de vista do mercado laboral, debemos lembrar estes conceptos:
POBOACIÓN ACTIVA: está integrada polo conxunto de persoas que teñen traballo remunerado e
subministran man de obra para a produción de bens (Poboación activa ocupada) ou aquelas ou-
tras que non traballan pero se atopan dispoñibles para incorporarse ao proceso produtivo (Po-
boación activa parada ou desocupada)
POBOACIÓN INACTIVA: a que non realiza un traballo remunerado nin está dispoñible para de-
sempeñalo.Integrado por pensionistas, estudantes, rendistas, persoas adicadas ás labores do fo-
ga, …
TAXA DE ACTIVIDADE: porcentaxe da poboación activa en relación co total de persoas en idade
de traballar.
Taxa de actividade = Poboación activa x 100/ Poboación > 16 anos
TAXA DE PARO: porcentaxe de poboación activa desocupada respecto ao total da poboación acti-
va.
Taxa de paro = Poboación activa desocupada x 100/ Poboación activa
MERCADO LABORAL
Podemos ver algúns datos referentes ao mesmo no citado informe do INE:
Datos xerais relativos ao ano 2013:
MERCADO LABORAL
Como evolucionaron as variables
na última década:
E por sector económico:
(a variación interanual é con
respecto a 2012)
E por CC.AA.
E en valores
porcentuais
en Europa
somos unha
potencia
MERCADO LABORAL
UNHA BREVE PANORÁMICA HISTÓRICA
Ata o s. XIX, todos os paíse mantiñan un predominio do sector primario, e boa parte da súa po-
boación activa dedicábase a obter alimentos e outros bens de primeira necesidade.
Só entón algúns países iniciaron un proceso de industrialización (“Revolución in-
dustrial”) que fixo que o sector secundario se convertese no máis importante na
súa economía.
Nas últimas décadas deste s.XIX, os países máis desenvolvidos mantiveron a redu-
ción progresiva do sector primario e, paulatinamente, xa no s. XX, do sector secun-
dario fronte a un rápido crecemento do sector terciario ou de servizos.
A comezos do s. XX, España era aínda unha sociedade rural, onde apenas 1/5 parte da súa po-
boación vivía en cidades.Contaba cunha economía agraria amplamente dominante,
na que 2/3 ( aprox 65%) da poboación activa traballaba no sector primario, fronte a
1/3 que se repartía a partes moi semellantes entre os sectores secundario e tercia-
rio.
No período franquista, tras o abandono da política autárquica e o inicio do período
“desarrollista”, iniciado co Plan de Estabilización de 1959, modifícase esa situa-
ción ao acelerar o proceso de industrialización e, en paralelo, provocar un éxodo
rural asociado a unha intensa desagrarización.
Por primeira vez, no censo de 1970, os ocupados no sector primario (29%) foron superados tanto
polos da industria (37%) como polos do terciario (34%)
Na actualidade, inverteuse a situación de hai un século: o sector primario só dá emprego ao
4,5% da poboación activa ocupada e xera un valor algo inferior (4%) do PIB, moi
por debaixo do secundario (29% da poboación activa) e, sobre todo, do terciario
(66%)
Na chamada sociedade posindustrial, as actividades agrarias non poden competir con ou-
tras que xeran maior riqueza, nin tampouco cos produtos procedentes doutros paí-
ses, o que aumenta a súa dependencia exterior nesta materia.
De todos os xeitos, actualmente a produción final agraria é un 30% superior á de
hai un cuarto (25 anos) de século grazas ao seu maior grao de tecnificación, cun
evidente aumento da produtividade.

As actividades económicas

  • 1.
    As actividades económicas AACTIVIDADE ECONÓMICA
  • 2.
  • 3.
    ACTIVIDADE ECONÓMICA: éo conxunto de actuacións realizadas polos seres humanos para organizar a produción, a distribución e o consumo de bens. BENS: produtos cos que os seres humanos satisfacemos as nosas necesidades.Poden ser mate- riais ( alimentos, manufacturas, …) ou inmateriais (educación, xustiza, sanidade, …) Debemos ter en conta que as necesidades dos seres humanos poden considerarse ilimitadas, mentres que os recursos son limitados. PRODUCIÓN: é o conxunto de bens proporcionado pola actividade económica. Para obter os bens utilízanse recursos naturais e recursos humanos.
  • 4.
    * RECURSOS NATURAIS:proceden do medio natural.Poden ser:  biolóxicos (vexetais e animais)  minerais (metais, non metais e minerais preciosos)  rochas industriais (granito, arxila, calcaria, mármore, …)  combustibles fósiles (carbón, petróleo, gas natural) e minerais enerxéticos (uranio) O aproveitamento destes recursos orixina actividades económicas básicas: agricultura, gande- ría, pesca, explotación forestal (= sector primario), minería, produción enerxética e produ- ción industrial (= sector secundario). * RECURSOS HUMANOS: formados por: - o traballo (man de obra, traballadores) - o capital (ou bens dispoñibles para producir: instalacións, maquinaria, diñeiro) - a tecnoloxía (conxunto de coñecementos e métodos utilizados para producir)
  • 5.
    DISTRIBUCIÓN: consiste notraslado da produción e na súa venda no mercado. mercado.As acti- vidades vinculadas a este concepto forman parte do sector terciario. MERCADO: ten un dobre significado, xa que pode significar o conxunto formado polos produtores que ofrecen os seus bens e os consumidores que os demandan ou pode referirse ao lugar concreto onde se realizan as operacións de compravenda. CONSUMO: é a adquisición ou uso dos bens producidos para satisfacer as necesidades humanas. Lembremos que: - os recursos naturais son limitados. - as necesidades humanas son ilimitadas.
  • 6.
    As actividades económicasagrúpanse en tres grandes sectores ou conxuntos de actividades que presentan certos trazos comúns:  sector primario: comprende as actividades económicas dedicadas a obter recursos directamente da nature- za (agricultura, gandería, explotación forestal e pesca)  sector secundario: comprende as actividades económicas que permiten a transformación de materias pri- mas noutros produtos que poidan satisfacer distintas necesidades (industria, construción, produción de enerxía e, dadas as súas dimensións, orientación e estrutura, tamén se in- clúe aquí a minería) sector terciario (ou de servizos): inclúen as actividades que non producen bens materiais pero proporcionan servizos que satisfán as necesidades das persoas ou doutros sectores produtivos .Engloba un grupo de actividades moi heteroxéneas e inmateriais: sanidade, educación, xustiza, co- mercio, transporte, ocio e turismo, información e comunicación, administración, finanzas, cultura, atención social e/ou persoal, asesoramento, etc. Dentro deste, e na análise das economías dos países máis desenvolvidos, algúns autores diferencian o chamado SECTOR TERCIARIO SUPERIOR ou SECTOR ECONÓMICO CUATER- NARIO que estaría constituído polo conxunto de servizos caracterizados pola alta cualifica- ción dos profesionais que os levan a cabo: investigación, alta administracción e finanzas, etc.
  • 7.
    PRODUCIÓN: cando sefala de produción nun deteminado sector da actividade, xeralmente refí- rese ao valor absoluto dos bens ou servizos producidos. PRODUTIVIDADE: é unha medida que relaciona un valor total cunha ou máis variables.Permite comparar situacións ou ámbitos territoriais diferentes, xa que independiza a avaliación dos valores absolutos, que non son comparables.
  • 8.
    PRODUTO INTERIOR BRUTO(PIB) É o valor total dos bens e servizos producidos nun territorio durante un período de tempo (xeralmente un ano).Reflicte a riqueza ou renda xerada nese territorio. PIB PER CÁPITA Resulta da división do PIB dun territorio entre o número dos seus habitantes.É un valor máis eficaz, xa que permite comparar distintos ámbitos territoriais. Se imos á páxina do INE (Instituto Nacional de Estatística) podemos achegarnos a valores actuais. Interesa o seguinte apartado do mesmo porque nos presenta valores globais actualizados: http://www.ine.es/ss/Satellite?L=0&c=INEPublicacion_C&cid=1259924856416&p=125473511067 2&pagename=ProductosYServicios%2FPYSLayout&param1=PYSDetalleGratuitas Do informe filtramos a seguinte información:
  • 9.
    PRODUTO INTERIOR BRUTO(PIB) 11% 34% 9% 46% Estrutura do PIB español en 1970 Agricultura e pesca Industria e enerxía Construción Servizos 3% 16% 10% 71% Estrutura do PIB español en 2010 Agricultura e pesca Industria e enerxía Construción Servizos
  • 10.
    PRODUTO INTERIOR BRUTO(PIB) Agricultura e pesca Industria e enerxía Construción Servizos % PIB 11 34 8.8 46.3 0 5 10 15 20 25 30 35 40 45 50 %devalor Estrutura do PIB español en 1970 Agricultura e pesca Industria e enerxía Construción Servizos % do PIB 2.7 15.6 10.1 71.6 0 10 20 30 40 50 60 70 80 Valorporcentual Estrutura do PIB español en 2010 0 10 20 30 40 50 60 70 80 1970 2010 Agricultura e pesca Industria e enerxía Construción Servizos
  • 11.
    VALORES DO PIBESPAÑA O valor total do PIB no ano 2013 foi: (a variación -0,6% é con respecto ao ano 2012) Os diferentes sectores participan do seguinte xeito:
  • 12.
    VALORES DO PIBESPAÑA O PIB per cápita desde 2008 a 2013 tivo os seguintes valores e evolución:
  • 13.
    VALORES DO PIBESPAÑA Por CC. AA. foi o seguinte: Levado a un mapa porcentual de coropletas:
  • 14.
    VALORES DO PIBESPAÑA Tamén se estuda e reflicte a porcentaxe de participación na xeración do mesmo de cada CC.AA. (en vermello rodeamos a porcentaxe coa que aprticipou Galicia: o 5,4% do total)
  • 15.
    VALORES DO PIBESPAÑA Que posición de PIB per cápita ten España na U.E.: no 2012, dánolo esta táboa. Neste outro gráfico vemos a evolución do PIB de España e da UE dos 28 entre os anos 2005 e 2013: cando atopamos o peor momento da crise?
  • 16.
    MERCADO LABORAL Dende opunto de vista do mercado laboral, debemos lembrar estes conceptos: POBOACIÓN ACTIVA: está integrada polo conxunto de persoas que teñen traballo remunerado e subministran man de obra para a produción de bens (Poboación activa ocupada) ou aquelas ou- tras que non traballan pero se atopan dispoñibles para incorporarse ao proceso produtivo (Po- boación activa parada ou desocupada) POBOACIÓN INACTIVA: a que non realiza un traballo remunerado nin está dispoñible para de- sempeñalo.Integrado por pensionistas, estudantes, rendistas, persoas adicadas ás labores do fo- ga, … TAXA DE ACTIVIDADE: porcentaxe da poboación activa en relación co total de persoas en idade de traballar. Taxa de actividade = Poboación activa x 100/ Poboación > 16 anos TAXA DE PARO: porcentaxe de poboación activa desocupada respecto ao total da poboación acti- va. Taxa de paro = Poboación activa desocupada x 100/ Poboación activa
  • 17.
    MERCADO LABORAL Podemos veralgúns datos referentes ao mesmo no citado informe do INE: Datos xerais relativos ao ano 2013:
  • 18.
    MERCADO LABORAL Como evolucionaronas variables na última década: E por sector económico: (a variación interanual é con respecto a 2012) E por CC.AA. E en valores porcentuais en Europa somos unha potencia
  • 19.
  • 20.
    UNHA BREVE PANORÁMICAHISTÓRICA Ata o s. XIX, todos os paíse mantiñan un predominio do sector primario, e boa parte da súa po- boación activa dedicábase a obter alimentos e outros bens de primeira necesidade. Só entón algúns países iniciaron un proceso de industrialización (“Revolución in- dustrial”) que fixo que o sector secundario se convertese no máis importante na súa economía. Nas últimas décadas deste s.XIX, os países máis desenvolvidos mantiveron a redu- ción progresiva do sector primario e, paulatinamente, xa no s. XX, do sector secun- dario fronte a un rápido crecemento do sector terciario ou de servizos. A comezos do s. XX, España era aínda unha sociedade rural, onde apenas 1/5 parte da súa po- boación vivía en cidades.Contaba cunha economía agraria amplamente dominante, na que 2/3 ( aprox 65%) da poboación activa traballaba no sector primario, fronte a 1/3 que se repartía a partes moi semellantes entre os sectores secundario e tercia- rio. No período franquista, tras o abandono da política autárquica e o inicio do período “desarrollista”, iniciado co Plan de Estabilización de 1959, modifícase esa situa- ción ao acelerar o proceso de industrialización e, en paralelo, provocar un éxodo rural asociado a unha intensa desagrarización. Por primeira vez, no censo de 1970, os ocupados no sector primario (29%) foron superados tanto polos da industria (37%) como polos do terciario (34%)
  • 21.
    Na actualidade, inverteusea situación de hai un século: o sector primario só dá emprego ao 4,5% da poboación activa ocupada e xera un valor algo inferior (4%) do PIB, moi por debaixo do secundario (29% da poboación activa) e, sobre todo, do terciario (66%) Na chamada sociedade posindustrial, as actividades agrarias non poden competir con ou- tras que xeran maior riqueza, nin tampouco cos produtos procedentes doutros paí- ses, o que aumenta a súa dependencia exterior nesta materia. De todos os xeitos, actualmente a produción final agraria é un 30% superior á de hai un cuarto (25 anos) de século grazas ao seu maior grao de tecnificación, cun evidente aumento da produtividade.