2. LIBRARY OF THE
JVjLassacnusetts
Jjiole iSociety
Catalog No. Ai. -J/kT Id'ni
Family A/NU
OuD-xamily
Jjrancn
trroup
Language AfNU
Dilalect.
Locality
Contents...N.Bw Te-S7- AA^if Afir
Version
Translator l^?V,Jpt!K'Ba.±cK« (9 r
PutliskeJ by B (r k ^ri^iiif*' C*7Vi >»••' ffxt
Place VokoK^Mvifl^ Lf°r 3'«»-pqs:n
Date /.rt.7
Accession ^o. 5^>
Accession T) ate ^AHr J{j> l^J
o

3. CHIKORO UTARAPA NE
YESU KIEISTO
ASHIRI AEUITAKNUP
OMA KAMBI.
THE
NEW TESTAMENT
OK
OUR LOKD AND SAVIOUK
JESUS CHRIST
IN AINU
TRANSLATED OUT OF THE GREEK
BY THE
Eev. JOHN BATCHELOR C.M.S.
(SAPPORO, JAPAN).
PRINTED
FOR THE BIBLE SOCIETIES' COMMITTEE FOR JAPAN
BY THE YOKOHAMA BUNSHA.
1897.

5. CONTENTS
OSHKE OMAP.

7. MATTAIOS
OROWA NO ASANGE
PIRIKA SHONGO.
1 Ik.
1 Abraham polio lie Dabid koro pobo Yesu Kiristo
ekasbi sbinrit ikiri auiiye kambi.
2 Abraham aiiak ue Isaak sangere ; Isaak anak ne
Yakob sangere ; Yakob anak De Yuda iiewa Y^uda
B koro akutari sangere ; Y^uda anak ne Tamara tura
Perez newa Zera sangere ; Perez anak ne Ezrom
4 sangere ; Ezrom anak ne Aram sangere ; Aram anak
ne Amin ad ab sangere ; Aminadab anak ne Naasson
sangere ; Naasson anak ne Saramon sangere ; Sara-
5 mon anak ne Rakab tura Booz sangere ; Booz anak
ne Kut tnra Obeed sangere ; Obeed anak ne Yessai
6 sangere ; Y'essai anak ne moshiri esapane guru Dabkl
sangere nisa ruwe ne.
Dabid anak ne hoshiki no an Uria koro machi
7 tnra Soromon sangere ; Soromon anak ne Eoboam
sangere ; Eoboam anak ne Abia sangere ; Abia anak
8 ne Asa sangere ; Asa anak ne Yosapat sangere ;
Yosapat anak ne Yoram sangere ; Yoram anak ne
Ozia sangere ; Ozia anak ne Yoatam sangere
;
Yoatam anak ne Akaz sangere ; Akaz anak ne
10 Ezekia sangere ; Ezekia anak ne Manasse sangere ;

8. 2 MATTAIOS. [1. 11-21.
Manasse anak ne Axnon safigere ; Anion anak ne
11 Yosia sangere ; Babironia moshiri orota teke apaskte
wa atura ita, Yosia anak ne Yekonia newa Yekonia
koro akutari sangere nisa ruwe ne.
12 Babironia mosbir'otta teke apasbte wa atiira
okaketa, Yekonia anak ne Saratiru sangere ; Saratiru
13 anak ne Zorobaberu sangere ; Zorobaberu anak ne
Abiod sangere ; Abiod anak ne Eriakeim sangere ;
14 Eiiakeim anak ne Azoro sangere ; Azoro anak ne
Sadok sangere ; Sadok anak ne Akein:i sangere
;
15 Akeim anak ne Eriod sangere ; Eriod anak ne
Ereazar sangere ; Ereazar anak ne Mattan sangere ;
16 Mattan anak ne Yakob sangere; Yakob anak ne
Maria koro boku Yosep sangere : tan Maria orowa
Yesu ani aye Kiristo bekatu nisa ruwe ne na.
17 Tambe gusu, aukotania cbiki Abrabam orowa no
Dabid pakno ine ainu ikiri ikasbima wan ainu ildri
an ; Dabid orowa no Babironia mosbiri orota teke
apasbte wa atura pakno ne yakka ine ainu ikiri
ikasbiina wan ainu ikiri an ruwe ne ; sbui, Babironia
moshiii orota teke apasbte wa atura orowa no Kiristo
pakno ine ainu ikiri ikasbima wan ainu ikiri an ruwe
tapan na.
18 Yesu Kiristo bekatu katubu anak ne tapne ne
ruwe ne : Koro habo Maria anak ne Yosep otta
akopakasbnu wa an rapoketa, naa sbomo uorepa
ita, Asbkanne Eamat gusu bonkoro wa an-i anukan
19 ruwe ne. Koro hoku Yosep anak ne oupeka ainu ne,
awa, mosbima guru tek samata nei sbiwentep yaini-
korosbmare niukesb, tambe gusu, nuina no uosuruba
20 ani yainu nisa ruwe ne. Aige, tap ambe eyaikosbi-
ramse rapoketa beta, ingar'an Utarapa uitekbe
wendarap ani Yosep orota ek bine ene itak-bi :
—
Dabid sanike ne Yosep, e kon macbi bonkoro katubu
anak ne Asbkanne Bamat an ambe ne gusu, e koro
21 macbi koro kuni iteki isbitoma. Nei sbiwentep anak
ne okkai po bekature kusu ne na ; orowa, Shinuma
anak ne koro utara koro katpak isamka kuni gusu ne
aiai ne gusu, Yesu ani an reihei ani kore yan, sekoro

9. 1. 22.-2. 6.] MATTAIOS. 3
22 itak. Tap ambe an katu anak ne,
Okkai eramuslikare shiwentep houkoro «'a okkai aiai hekature,
Reihei anak ne Immanueru sekon reihei ani areikore kusu ne,
sekoro Utarapa orowa no uweingara guru aitakte
hawehe auweomare kuni gusu an ambe ne ruwe ne ;
23 Immanueru sekoro an itak ibebe anak ne, Kamui un
tura no an ruwe ne ani an itak ibebe ne ruwe ne.
24 Orowa, Yosep mosb, aige, bopuni w^a Utarapa uitekbe
ikasbpaotte nei no ki wa koro macbi kon ruwe ne ;
25 awa, po koro pakno samata botke sbomoki ruwe ne
:
nei bekature pobo YESU ani an reibei ani reikore
nisa ruwe ne na.
2 Ik.
1 Mosbiri esapane guru Herod sbikiui wa an rapo-
keta, Yesu Yudea mosbiri ta an Betrehem kotan ta
hekatu nisa rawe ne ; awa, iiigar'an, mosbiripa wano
pawetok koro utara Yerusarem kotan ta araki wa
2 ene bawe okai-bi :
—Yudea raosbir'un utara esapane
gusu bekatu gur'anak ne bunakta an ruwe be an ?
Mosbiripa ta koro nocbiu cbi nukara, awa, ongami
kuni gusu cbi araki asb ruwe ne, sekoro itak.
3 Mosbiri esapane guru Herod anak ne tan orusbpe
nu obiki, Yerusarem kotan ta okai utara tura sbine-
4 ikinne keutum cbiukopoye nisa ruwe ne. Aige,
Herod anak ne Kamui kora kenru esapane utara
obitta, kambi-nuye utara tura uwekarire wa Kiristo
bunakta an kotan ta bekatu kusu ne ya, sekoro
5 sbinuma uwepekennu nisa ruwe ne. Nei utara ese
wa ene bawe okai-bi :
—
Yudea moshir'un Betrehem kotan,
Ku ororo Israeru nn ntara epungine knni giisn an ap
Eani orowa no hekatu kusu ne gusu,
Aokai anak ne Yudea uu esap;uie gnvu tuinugeta ivot^a koshnep
shomo e ne rune ne ;
6 sekor'an itak uweingara gnru nuye kambi-sosb kasbi-
keta anuye wa an gusu, Yudea mosbir'un Betrebem

10. 4 MATTAIOS. [2. 7-16.
kotan ta hekatu kusu ne, sekoro iiei utara ese iiisa
7 ruwe ne na. Orowa, Herod anak ne nuina no
pawetok koro utara hotuyepakara wa nei nochiu
bembarata anukarape an sekoro usa pisbl^ani nwe-
8 pekere im. Aige, Betrebem kotan oran payere wa
ene itak-bi :
—Ecbi paj^e wa pon aiai orusbpe tomte
no bimara wa nu yan. Aine, ecbi pa cbiki kanna-
sbui bosbippa wa en nure wa en kore yan, orota
kuani ne j^akka ku oman wa ongami ku ki gusn
9 ne na, sekoro itak. Orowa, nei utara mosbiri esapane
guru ye itak nu okere koro paye : aige, ingar'an,
mosbiripa ta anukara nocbiu sbui anukara, awa,
nei nocbiu sbinuma utara kotcbaot oman bine aiai an
1 usbike l^asbil^egeta an wa an pakno ki nisa ruwe ne.
1
1
Nei nocbiu nukara cbiki sbi no ara enupetne ruwe ne.
Orowa, cbisei orun abup wa aiai koro babo Maria
tura no an wa nukara, aige, bepoldcbiu wa Sbinuma
ongarui, samata, ikoro o sbuop maka bine kongani,
senko, motsuyaku sapte wa, orota yange nisa ruwe
12 ne. Korolca, iteki Herod otta bosbippa yan, sekoro
wendarap ani akasbpactte wa gusu, nei utara oya ru
kaii koro kotan un bekcmba nisa ruwe ne na.
13 Nei utara paye wa isam okaketa, ingar'an, Kamui
uitekbe wendarap ani Yosep orota ek bine ene itak-
bi :
—Herod anak ne aiai I'aige kuni ne bunara kusu
ne gusu. bopuni wa aiai unubu tura Ecbipt nx)sliir'otta
ekira, Kuani Ku yep e nure kuni pakno nei kotan ta
14 okai yan, sekoro itak. Orowa, Yosep bopuni wa, aiai
unubu tura wa ancbikara ta Ecbipt mosbiri orun
paye ruwe ne ; awa, Herod rai wa isam pakno nei
mosbir'otta okai : tap ambe anak ne, Utarapa orowa
no uweingara guru cbiitakte b awe-be :
—Ecbipt mo-
sbiri orowa Ku Pobo Ku botuyekara na, sekoro aye
itak auweomare kuni gusu an okaibe ne ruwe ne.
1(3 Pawetok koro utara orowa no akokandama a an
sekoro Herod eramu an koro, sbi no irasbka, aige,
nei pawetok koro utara otta usa pisbkani anu pakibi
esanniyo bine ipawetenge sange wa Betrebem kotan
ebitta okari tu pa tukariketa an okkai aiai obitta

11. 2. 17.—3. 5.] MATTAIOS. 5
17 ronnu yara nisa ruwe ne. Tambe gasu, uweingara
guru Yerimia 3^e itak,
lo Rama kotau ta bawe auii,
Chish axahe newa poro yaituwasbkarap au,
Rakeru auak ue koro polio gusu chisli ;
Aige isam Ava gusu aratchire eaikap,
—
sekor'an itak auweomare ruwe ne. Hero:l rai
wa isam chiki, ingar'an, —Utarapa uitekbe Echipt
moshir'otta an Yosep orofca wendarap ani ek
20 hine ene ifcak-hi :
—Aiai inotu ebunara utara rai
wa okere gusu, bopuni wa aiai unubu tura wa
21 Israeru mosbiri orun pave yan, sekoro itak. Orowa,
sbinunia bopuni wa aiai unubu tura bine Tsraera
22 mosbiri orun ek nisa ruwe ne. Koroka, onaba Herod
sbiribine iVrukeraus anak ne mosbiri sbikkasbnia wa
an sbiri sekoro orusbpe sbinuma inu koro, nei mosbiri
orun paye kuni isbitoma ruwe ne : orowa, wendarap
ani aeramande wa gusa Gainraya mosbir' otta hekomo,
28 aige, Nazaret ani aporose macbiya otta osbiroma nisa
ruwe ne : tap ambe anak ne, Nazaret un guru ani
areikore kusu lie sekoro uweingara utara ye itak
auweomare kuni gusu an ruwe ne na.
8 Ik.
1 Nei tobo ta Baptisiua kore Yoannes anak ne Yudea
mosbir'un nup otta ek wa upaskuma ki buie ene
2 itak-bi :
—Ecbi yaikokatpak yan : kando mosbiri
3 ebange no an ruwe ne gusu ne lia ani itak. Tambe
anak :
—
Nup otta aiuu liawe auu,
Utarapa ruhu etokooiki,
Koro apkash ru kuwauuo kara yau,
sekoro uweingara guru Isaya itak bawe epeka gun'ne.
4 Yoannes yaikota koro mip anak ne Eakuda numaba
ani akara amip ne, kut anak ne tonto kut ekut kon
rawe ne ; aep anak omakirasb newa kim un soyai
5 ninge ne ruwe ne na. Nei ita Yerusarem kotan un
utara bembem, 5^udea mosbir'un utara bembem,

12. 6 MATTAIOS. [3. 6-16.
Yorodan pet ebitta sbikapneka no okai utara hemhem
6 Yoannes orota paye, orowa koro wen-buii eyaipnshi
wa Yorodan pet otta baptisnia akore nisa ruvve lie.
7 Koroka, Baptisma akore kuiii ne Parisee iin utara
iiewa Saddokai un utara iniie no araki sbiri nukara
cbiki, orota ene hawe okai-bi :
—Paskuru tokkoni koro
saiiike ne ecbi utara, iyosbi no ek irusbka anibe orowa
no ecbi kira kuni, inaii guru ecbi epakasbnu ruwe be
8 an ? Tainbe gusu, yaikokatpak kopakeat buii ecbi ki
9 yan : orowa, cbikoro iiiicbi anak ne Abrabani ne sekoro,
iteki ecbi keutura ta ye kuni ainbe esaimiyo yan ;
inambe gusu ne yakun, ecbi otta ku ye, Kaiiiui anak
ne tan sbuma ani Abrabam pobo ne gusu betukure
10 easbkai ruwe ne gusu ne iia. Taiie poka niukara
anak ne ni sbinrit otta aande ruwe ne : tambe gusu,
pirika ibebe sbomo betukure obitta no okai cbikuni
anak ne aotuiba wa abe osbiketa aosuruba kusu ne.
11 Ecbi yaikokatpakte laiiii gusu son no newa kuaiii
wakka ani baptisma eclii kore asb na : koroka, en osb
ek guru anak ne en akkari kiroroasbnu guru ne,
Sbinuina koro keirebe ku ani poka pakno an guru
sbomo ku ne ruw-e ne : Sbinuma anak Asbkanne
Raiuat newa abe ani baptisma ecbi lore kusu ne na :
12 koro tekebe otta niui koro wa tointe no koro atuituye
usbike asbkannere kusu ne : orowa, mungi uwe-
karapare wa pubu otta omare, raurubu anak ne
ausbka eaikap abe ani ubuika kusu ne na
13 Okake an koro, baptisma akore kuni gusu Y'esu
anak Gariraya mosbiri orowa no Yorodan pet samata
14 an Yoannes orota ek. Koroka, Yoannes analc ne Yesu
etokotuye kuni aramu bine ene itak-bi :
—Aokai orowa
no kuani baptisma a en kore Icunip ne awa, en otta
1
5
Aokai ek ya ? sekoro itak. Koroka orota Yesu ese bine
ene itak-hi :
—Cbi utara anak ne tambe nei no obitta
no okai oupeka buri ki kuni aesanniyop ne gusu, tane
en ukte wa en kore. Orow'a no akore nisa ruwe ne.
16 Orowa Yesu anak baptisma akore cbiki, naiii wakka
orowa no yan: aige, ingar'an, Sbinuma gusu kando
kotoro makke, awa, Kamui kon Eamat kusuwep

13. 3. 17.-4. 1-10.] MATTAIOS. 7
katnliii nepkoro an wa ran hine Shinuma kashiketa
17 reu sbiri anukan ruwe iia ; orowa, ingar'an, kando
orowa no bawe ami wa ene ifcak-hi : —-Tambe anak,
Ku o:nap, Sbi no ku enupetne Pobo ne ruwe ne, ari
itak nisa ruwe ne na.
4 Ik.
1 Nei oro Yesu anak ne nitne kaniui orowa no ako-
rainnalcara kuni ne Eamat ani nupuri orota atura nisa
'2 rawe ne na. Avva, kunne rereko tu botne rereko,
tokap rereko tu botne rereko uturufca sbomo ramnu
ki, okaketa Sbinuiua satnbe-tasaske nisa ruwe ne.
3 Aige ikorauinukarape Sbinuma orota ek wa ene itak-
bi :
—Aokai anak ne Kamui Pobo E ne cbiki, tan
sbuma aep ne akara kuni gusu kasbpaotte yan, sekoro
4 itak. Koroka, Sbinuma ese wa :
—Ainu anak ne ouse
aep an gusu asbiknure sboniold, koroka, Kamui
parobo wano san pisbno okai itak an gusu sbiknu
kusu ne, sekor' an itak anuye wa an ani an itak ari
5 itak nisa ruwe ne. Orowa no, nitne kamui anak ne
Shinuina tura wa asbkanne inacbiya orun paye, aige,
Kamui kora kenru kifcaigeta asbte wa ene italc-bi :
—
G Aokai anak ne Kamui Pobo E ne yakun, E kon
netobake berasbi osura : inambe gusu ne yakun, ene
cbiesbinnuye wa an na :
—
Aokai gasii sliiiuima anak ne koro liautuimibe kashpaoUe :
E koro kemalia iteki shuma eokte kuni ne,
Koro teke kata e punire kuni kusu ne na ; sekoro itak.
7 Orota Yesu :
—E koro Utarapa ne Kamui iteki
koramnukara yan sekor' an itak ne yakka anuye wa
8 an raw:e ne, ani ye nisa ruwe ne. Sbui, nitne kamui
anak ne Yesu tura wa sbi no ri nupuri orota paye wa
ingi mosbir' otta okai cbitomtep obitta nukare wa ene
9 itak-bi :
—Aokai en orun kokkae-sbirotlve wa en
ongami yak anal^ ne tan okaibe obitta e kore asb
kusu ne, sekoro itak.
10 Orowa sbinuma orun Y^esu ene itak-bi :
—Satan,
oyakta oman, E koro Utarapa ne Kamui otta ongami,

14. 8 - MATTAIOS. [4. 11-22.
ouse Bhinuma otta patek yaishieiwangere e ki kusu
ne na, sekor' an itak anuye wa an ruwe ne gusu ne
11 na, sekoro ye nisa ruwe ne. Orowa no, nitne
kamui Shinuma ekobopi, awa, Kamui hauturunbe
araki wa Shinuma otta yaishieiwangere nisa ruwe
ne na.
12 Orowa, Yoannes anak ne upakashnu chisei otta
aahunge wa an orushpe Yesu nu child Shinuma
13 Gariraya moshiri orota oinan nisa ruwe ne ; Nazaret
kotan ekohopi wa Zeburon kotaii newa Napfcari
kotan okari an atui samta okai Kapernaum kotan
14 orota oman wa an nisa ruwe ne ; ta-nbe anak ne
Yorodau pet kuslita, atui samta okai,
Zeburon kotan liene, Naptari kotan bene,
Oya mosbir'uu guru koro Gariraj^a mosbiri,
15 Kunne-i osbiketa rok utara
Poro nupeki nukan nis3,
Sbui, rai kurihi an usbiketa rok utara otta,
16 Nei utara otta pekere betuku nisa rmve ne na,
sekoro uweingara guru ne Isa3'a ye itak auweoiiiare
kuni gusu an ambe ne ruwe ne na.
17 Tande oro Yesu upaskuma ki kuni heasbi wa ene
itak-hi :
—Echi yaiicokatpak yan ; kando moshiri
ehange no an ruwe ne gusu ne na, ani itak.
18 Yesu Gariraya moshiri atui sainata apkash wa
an ita iriwak ne utara tun mikan nisa ruwe ne,
reihei anak ne Simon ani aye Petros newa koro
iriwak ne Andreas ne ruwe ne : nei utara anak ne
chep koiki utara ne wa gusu, Ivoro ya atui otta turupa
wa okai shiriki ruwe ne. Awa, orota Sbinuma ene
19 itak-hi : —En osh araki yan, ainu perai-kara utara
20 echi ne kuni gusu echi kara ash na, ari itak. Orowa
nani koro ya osurupa wa nei utara Yesu osh paye
21 nisa ruwe ne. Imakaketa nei i wano arupa, aige,
shui moshima okai tu iriwak ne utara Zebedee koro
poho Yakob newa koro iriwak Yoannes newa nukan
nisa : koro nrichi Zebedee tura no cinp otta okai wa
ya oske wa okai, awa, shinuma nei utara ne yakka
22 hotuyekara. Orowa, nani koro michi newa koro chip
kane ande wa Shinuma osh paye nisa ruwe ne na.

15. 4.23.-5.1-9.] MATTAIOS. 9
23 Orowa, Yesu anak ne Gariraya raoshir' ebitta ap-
kash wa Kamui kora kenru ta epakashnu hemhem ki,
moshiri gusu an pirika shongo ye wa upaskuina
hemhem ki : naa samata, ainu tumugeta okai usa
tashum newa usa shiyeye iwaiigere nisa ruwe ne na.
'24 Orowa, Siria moshir' ebitta Shinuma sbiassuru ashte
wa an, awa, usa okai tashum koro utara hemhem,
usa okai iunin newa shiyeyepa utara hemhem, nitnep
shikatkari utara hemhem nochi-iush utara hemhem,
tushushke tashum ki utara hemheui, obitta atura wa
Shinuma orota araki, aige, aiwangere nisa rawe ne.
25 Orowa no, Gariraya moshhi hemhem, Dekaporis
moshiri hemhem, Yudea moshiri hemhem, orowa,
Yorodan pet kushta okai utara hemhem, shi no inne
no Shinuma osh paye nisa ruwe ne na.
e5 Ik.
1 Orowa, inne utara nukara wa Shinuma nupuri
hemesu : aige, a wa an koro, orota koikara utara
2 araki nisa ruwe ne : orowa Shinuma paro maka hine
utara epakashnu, aige, ene itak-hi
:
3 Eamat gusu otek-sak utara anak ne anunuke ne ;
kando moshiri nei utara korope ne gusu ne na.
4 Yaituwashkarap utara anak ne anunuke ne ; nei
utara aomaoma ruwe ne kusu ne gusu ne na.
5 Ramu-rotcha utara anak ne anunuke ne ; nei
utara moshiri eikeshkoro ruwene kusu ne gusu ne na.
G Ibe rusui iku rusui korachi oupekap kon rusui utara
anak ne anunuke ne ; nei utara akironnure ruwe ne
kusu ne gusu ne na.
7 Erampokiwen wa kore utara anak ne anunuke
ne ; nei utara aerampokiwen wa akore ruwe ne kusu
ne gusu ne na.
8 Keutum turu-sak utara anak ne anunuke ne; nei
utara Kamui nukan ruwe ne kusu ne gusu ne na.
9 Itomo ashte utara anak ne anunuke ne ; nei utara
Kamui Poho utara ne ani areikore ruwe ne kusu ne
gusu ne na.

16. 10 MATTAIOS. [5. 10-19.
10 Oupeka-ainbe gusu aepokba iitara anak ne anuimke
ne : kando moshiri nei ntara korope ne ruwe ne kusu
-1 1 ne gusu ne na. Ku ankusbkerai gusu mosbima guru
orowa no ecbi obaigeakara an, orowa, aekesbke an,
samata, usa sbunge" itak sange wa ecbi wen no aye
12 cbild, ecbi anunuke ne. Nupetne yan, sbi no yaiko-
puntek yan ; kando osbiketa ecbi gusu an pummaba
anak ne porope ne ruwe ne gusu ne na ; orowa, ecbi
etokofca okai nweingara utara ne yakka tambe nei no
aepokba nisa ruwe ne gusu ne na.
13 Ecbi okai utara anak ne toitoi sbippo ne ruwe ne :
koroka, sbippo anak ne koro niawebe turainu cbiki
bemanda ani tu sbui nei mawebe aomare ruw^e be
an? nei no an sbippo aeiw-ange usbike ka isam, soita
aosura wa ainu orowa no aotereke kuni patek an
14 raka an ruwe ne. Ecbi utara anak ne niosbiri
pekere ecbi ne, nupuri kasbiketa an macbiya anak
15 ne anuina eailvap ruwe ne. Naa samata. ratcbako
ubuika wa cbomba cboropoketa ande guru ka isam,
set kasbiketa nei ambe ande, yakun, cbisei ta obitta
16 no okai utara otta nupeki at ruwe ne. Tauibe
koracbi, ecbi ki pirika ikip mosbima guru nukara wa
kando otta an ecbi koro Micbi koiramye kuni gusu,
ecbi koro pekere inosbima utara kotcbaketa atte
17 Tuitak bene uweingarape bene isamka kuni ne Ku
ek sbiri ani iteki yainu yan, isamka kuni gusu Ku ek
sbomoki, uweomare kimi gusu Ku ek nisa ruwe ne.
18 Inambe gusu ne yakun, son no ecbi otta Ku ye,
kando newa toitoi newa isam palcno nep ne yakka
auweomare sbomoki cbiki, tuitak pon no -bene amras
pakno bene ne yakka aisamka sbomoki kusu ne.
19 Tambe gusu, nen ne yakka tap iyotta pon ikasb-
paotte otereke, orow-a, mosbima okai utara nei ambe
otereko'kuni epakasbnu gur' anak ne, kando mosbir*
otta iyotta pon guru ani aye kusu ne : koroka, nen ne
yakka nei tuitak nei no ki wa nei ambe mosbima
guru otta epakasbnu gur' anak ne, nei guru kando
m^osbir' otta pase guru ne ani 'aye kusu ne na.

17. 5.20-3].] MATTAIOS.
*
11
20 Eclii koro oupeka-i anak ne Parisee un utara bene
kambi iiuye utara bene koro oupeka anibe eakkari
sliomoki cbiki kando mosbiri orun oara ecbi abup
eaikap riiwe ne sekoro ecbi otta Ku ye ruwe ne gusu
ne na.
21 Iteki keuk, nen ne yakka keuk gur' anak ne
ayaikikip no akoipisbi knsn ne, ari an teed a itak
22 ekasbi otta ayebi sekoro ecbi nu wa okai : koroka,
Kiiani ecbi otta Ku ye, nen ne yakka koro iriwak
gnsii irusbka gur' anak ne aeyaikikip no akoipisbi
kusu ne : oi'owa, nen ne yakka koio iriwak Eaka ani
porc^se gur' anak ne ukoramkoro ki utara gusu
aeaikikip no an kusu ne ruwe ne : orowa, nen ne
yakka More ani porose gar' anak ne abe onia
Gebenna gusu aeyaikikip no an ruwe ne kusu ne
28 na. Tainbe gusu, ayange kunip an, aige eani gusu
koro iriwak irusbka ika an ani esbkarun cbiki, koro
21 yange l^unip yange-set kotcbaketa ande bine bosbiki
no iriwak otta on:ian wa irenga usaraye, orowa,
25 ol^aketa ek wa ayange kunip yange yan. lyepokba
guru ru kasbi tura no an cbiki, tunasbi no iipakbare
yan ; ikineipeka nei iyepokba guru ]<oipisbi guru otta
ekosbi, orowa, ikoipisbi guru anak no tutanu an guru
otta e ekosbi wa ipakasbnu cbisei otta ika e abunde an
26 kuni gusu ne na. Son no e otta Ku ye, aniras pakno
an ambe ne yakka sbomo e sange yak anak ne e
soine eaikap kusu ne ruwe ne na.
27 Iteld omoinu, sekor' an italc ecbi nu nisa ; koroka
28 ecbi otta Ku ye, nen ne yakka wen -bun' ki kuni rusui
gusu sbiwentep orun nukara gur' anak ne keutum ta
nei sliiwentep tura omoinu koro okere ruwe ne.
29 Orowa, e sbimon sbikibi e epetcbiure cbiki, oasbinge
wa osura yan : kon netobake ebitta Gebenna otta
aeyapkire kasu no netol^ake ]<oro sbine awebe aisam-
ka ambe anak eani gusu naa pirika ruwe ne kusu
30 ne gusu ne na. E sbimon tekebe epetcbiure cbiki,
otuye wa osura yan : netobake ebitta Gebenna otta
aeyapkire sbomoki no koro sbine awebe aisanika-i
anak, eani gusu pirika ruwe ne kusu ne gusu ne na.

18. 12 MATTAIOS. [5. 31-45.
31 Nen ne yakka koro machi osurupa chiki, aosurupa
ruwe ne aiii anuye kauibi kore yan, sekor' an itak ne
32 yakka an nisa, koroka, echi otta Ku ye, boiyo moshinia
aiube ^usu koro machi osurupa gur' anak ne, nei
sbiwentep ani oinoinu koro guru ne kan ruwe ne ;
orowa nei aosurupa sbiwentep koro guru ne yakka
oiiioinu kon ruwe ne.
33 Sbui, iteki sbunge no ekambakbe ki, koroka,
Kanrai gusu e ki ekambakbe kara yan, sekoro deeda
34 an itak ecbi nu ; koroka, ecbi otta Ku ye, iteki
nep ka ko-ye no ekajnbakbe ki yan, kando anak
ne Kamui amset ne wa gusu, kando ko-ye wa iteki
35 ekambakbe ki yan. Sbui toitoi anak ne Kamui
koro kemaba andep ne wa gusu, toitoi ko-ye wa iteki
ekambakbe ki yan ; Yerusarem kotan anak ne poro
sapane guru koro macbiya ne wa gusu, Yerusarem
kotan ko-ye wa iteki ekambakbe ki yan. Sbui ecbi
36 utara sbine otop tu retara bene kunne bene ecbi kara
eaikap ruwe ne gusu, koro sapaba ko-ye we iteki
37 ekambakbe ki. Koroka, ruwe un anak ne ruwe un
api ye, sbomo anak ne shomo ani ye, tapan itak kama
itak ambe anak ne wen be orowa no an ambe ne.
38 Orowa, sbiki gasu sbikihi, nimaki gusu nimakibi
sekor' an deeda itak ecbi nu okere, koroka, ecbi otta
Ku ye, iteki wenbe eumontasbpa yan, koroka, nen ne
yakka ecbi shiujon notakam kokik guru an cbiki
mosbima an notakam ne yalvka akik kuni ne kobosari
40 yan. Orowa, cbarange wa ecbi borowasbi amip uk
rusui g"uru an cbiki, bokamiasbi mipibi ne yakka
41 kore yan. Ecbi tura wa sbine tem arapare guru an
4:2 cbiki, tu tem pakno tura no oman yan. Ecbi orota
koramkoro guru an cbiki, kore, orovva, ecbi orowa
etun rusui guru an cbild iteki sbisbipnoye yan.
4 3 A-un guru omap wa, epokba guru etunne yan,
44 sekor'an itak ecbi nu okere, l^oroka, ecbi otta Ku
ye, ecbi epokba utara omap yan, echi kesbke
45 utara rengap gusu inonno itak ki yan ; kando otta an
ecbi l^oro Micbi pobo ecbi ne lami gusu tambe nei no
ki yan ; inambe gusu ne yakun, Sbinuma anak ne wen

19. 5. 46.-6. 1-7.] MATTAIOS. 13
gum gusu ne yakka pirika guru gusu ne yakka koro
tokap chup hetukure, orowa, keutum oupeka guru
otta ne yakka keutum oheuge guru otta ne yakka
46 apto ashte ruwe ne gusu ne na. Eclii omap utara
ecbi koomap yakun, nep eyaiepirikarep ecbi koro ya ?
47 Yaku efcaye utara ka nei no ki shomoki ya ? Echi
koro iriwak utara otta patek echi rangarap yakun, nep
inoshima guru kasu no aki ya ? Oya utara ne yakka
48 nei no ki shomoki ya ? Tambe gusu, kando otta an
ecbi koro Micbi aeramusbinne wa an koracbi, ecbi
utara ne yakka aeramusbinne no okai yan.
6 Ik.
1 Anukara kuni gusu raosbima guru tek samata ecbi
oupekap iteki kara yan, anukara kuni gusu oupekap
ecbi ki yakun, kando otta an ecbi koro micbi anak
ne pummaba sbomo kore ruwe ne.
2 Tambe gusu eungeraitep kore cbiki, anun utara
otta ramuaye kuni gusu kankapkapeka utara nei no
uwekari cbisei ta bene macbiya otta bene iteki ecbi kot-
cbaketa rappa arektere yan. Son no ecbi otta Ku
ye, sbinuma utara anak ne pummaba koro okere ruwe
8 ne. Koroka, eungeraitep ecbi Ivore cbiki, nei akorep
4 nuina no an kuni ne, sbimon tek ani echi kip anak
ne bariki tek otta iteki nukare yan ; yakun, nuina otta
nukara ecbi koro micbi anak ne pummaba ecbi kore
kusu ne.
5 Oi'owa inonno-itak ecbi ki cbiki kankpakapeka
utara nei no iteki ki yan : sbinuma utara anak ne
moshima utara orowa no anukara kuni ne, uwekara-
pa cbisei ta bene macbiya ututta bene rosbki koro,
inonno-itak ki-bi nupure ruwe ne. Son no ecbi
orota Ku ye, nei utara anak ne pumujaba koro
i) okere ruwe ne. Koroka, eani anak ne inonno-itak
ki cbiki, koro tumbu ta abun, orowa, apa-usbta
ashi cbiki nuina no e koro Micbi otta inonno-
itak ki yan, yakun nuina otta nukara e koro ^licbi
7 anak pummaba e kore kusu ne na. Orowa

20. 14 MATTAIOS. [6. 8-21.
inonno-itak ki chiki oya utara korachi raka isam
no an ramma shine itak iteki ki yan : nei utara
poron no itak ki gusu anu kusQ ne aiii yainu ruwe ne.
8 Tambe gusu iteki nei no okai yan : echi inonno-itak ki
etokota echi kon rusuibe echi koro Michi eramu an
9 wa an ruwe ne gusu ne na. Tambe gusu, tap korachi
inonno-itak ki yan : Kando otta an chikoro Michi, E
kon reihei orota aeoripak kuni ne ki wa un l?ore.
10 E koro moshiri ekte wa un kore. E l^or' irenga kando
otta an korachi, moshu'otta ne yakka une no aki
11 kuni ne ki wa un kore. Kesto kesto chi e kunip
12 tanto ne yakka un kore. Chi utara anak ne chikoro
ashosere utara tusare okere korachi, chikoro shosep
13 ne yakka tusare wa un kore. Chi utara anak ne
iteki akorainnukara kuni ne ki wa un kore ; koroka
14 wenbe orowa no un ohaitare wa un kore. Inambe
gasu ne yakun, moshima guru koro katpak echi
tusare yakun, kando otta an echi koro michi ne yakka
15 echi tusare kusu ne. Koroka, moshima guru koro
katpak shomo echi tusare yak anak ne, echi koro
Michihi ne yakka echi koro katpak shomo tusare
16 kusu ne. 8hui, shomo ramnu echi ki rapoketa
kankapkapeka utara nei no iteki ok iporo oma yan,
nei utara anak ne shomo ramnu ki sekoro moshima
guru orowa no anukara kuni gusu yaiiporosakka
ruwe ne. Son no echi otta Ku ye, nei utara analc ne
17 pummaha koro okere ruwe ne. Koroka, eani anak
ne shomo ramnu ki ita sapaha karakara nanuhu
18 furaye yan ; aokai shomo ramnu ki sekoro moshima
guru otta nukara shomoki no nuina wa an e koro Michi
orow^a no anukara kuni gusu tannbe nei no ki yan ;
yakun, nuina otta ingara e koro Michihi anak ne
pummaha eclii koropare kusu ne na.
19 Hhish newa shikopopbe gusu aisamka, ikka guru
opattekka wa ikka tan moshir'otta itel<i ikoro euma-
20 shnu yan : koroka, shish ne yakka shikopopbe ne yakka
isamka shomoki, ikka guru opattekka wa ikka shomoki
2
1
kando otta il^oro eumashnu j^an : inambe gusu ne
yakun, echi ikoro an ushiketa echi keutum ne yalvka

21. 6. 22-3a.] MATTAIOS. 15
22 an kusu ne gusu ne na. Netobake gusu an ratchako
anal^ ne shildlii ne ruwe ne : tainbe gusu, ecbi sbikibi
pekasbnii yakiin netobake ebitta apekereka kusu ne.
23 Koroka, ecbi sbikibi anak ne wen yalam, kon
netobake ebitta ekureok esbik kusu nen:uwe ne. Tarnbe
gusu ecbi osbiketa an pekere ekureok ne cbiki, nep
24 poro ekureokbe bumi ! Tu sapane guru orota yaishi-
eiwaiigere easbkai guru isam : inambe gusu ne yakun,
sbinen kowen, sbinen oinap ; sbinen l^opuri pirika,
sbinen kopuri wen nangoro; Ecbi okai utara Kamui
newa ikoro newa tup ne kane orota yaisbieiwangere
25 eaikap ruwe ne. Tambe gusu, ecbi otta ku ye, ecbi
isbu gusu bemanda ecbi e, bemanda ecbi ku, samata,
netobake gusu bemanda ecbi mi, ari an ambe gusu
iteki nisbomap yan. Inotu anak ne aep kasu no
pase ambe sbomo ne ruwe be an ? Netobake
anak ne amip kasu no pase ambe sborao ne ya ?
26 Eik peka oman cbikap ingara yan, nei okaibe toita
sbomoki, nanke ka sbomoki, pu otta eumasbnu ka
sbomoki, yakka kando otta an ecbi koro Micbibi
anak ne nei okaibe ibere ruwe ne. Ecbi utara nei
cbilsap akkari pase ambe sbomo ne riiwe be an?
27 Ecbi tumugeta inan gum ka nisbomap wa sbii^.e ik
28 pakno bene yaikewe porore easbkai ya? Hemanda
gusu ecbi mi kunip enisbomap ya ? Napuri kata an
nonno nekoii ne wa betuku ya, sekoro esainiiyo yan :
29 monraige sbomoki, isbitaige ka sbomoki ;
yakka ecbi
otta Ku ye, Horomon ne yakka iyotta tomte wa an ita
anak ne tan nonno pakno eyaitomcbiin."e sbomoki
30 ruwe tapan na. Koroka, Kamui anak ne tan to nup
otta okai wa, nisbatta aubuika mun nei no tomte no
kan rawe ne cliiki nei akkari ecbi okai utara okai
31 gusu sbomo]<i ya ? aa eisbokor-i pon utara bumi
!
tambe gusu, liemanda cbi e, bemanda cbi ku, sbui,
nelson a amip ani ayaimire ya ? sekoro ye bine iteki
32 nisbomap yan ; obitta tan okaibe anak ne oya guru
bunarape ne ruwe ne : koroka, kando otta an ecbi koro
Micbi anak ne obitta tan okaibe ecbi koro kunip ne
33 sekoro eraman wa an ruwe tapan na. Koroka iyotta

22. 16 MATTAIOS. - [6.34.-7.1-12.
hoshiki no Shinuraa moshiri hemhem, Shinuma
oupeka-i hemhem hunara yan : j^akun, tapan okaibe
34 obitta echi akore kusu iie. Tambe gusu, nishatta gusu
iteki nishomap yan : nishatta anak ne yaikota gusu
nishomap kusu ne. Toho kor'ewenbe anak nei toho
gusu pakno ne ruwe ne na.
7 Ik.
1 Echi utara shomo akoipishi kuni ne, iteki koipishi
2 yan Inambe gusu ne yakun, koipishi wa esanniyo nei
no, echi akoipishi wa aesanniyo kusu ne : orowa, pakari
wa echi kore korachi, echi gusu ne yakka apakari wa
8 akore kusu ne. Orowa, nep gusu yaikota koro shikihi
oshiketa an umanki-ni shomo nukara wa,iriwak shikihi
4 otta an pana numi esanniyo ya ? Samata, yaikota
koro shikihi oshiketa umanki-ni an, aige, nekou ne
wa koro iriwak otta, e koro shikihi oshiketa an pana
5 numi en ukte yan, ani italc 3^a ? Kankapkapeka guru,
yaikota koro shikihi otta an umanki-ni hoshiki no
oashinge, yakun, iriwak shikihi oshiketa an pana
numi oasbinge kuni gusu nukara eashkai nangon na.
6 Ashkanne okaibe iteki seta kore, orowa, buta
kotchaketa echi koro shinju itelvi osura yan, ika
ikineipeka buta anak ne kema ani shinju otereke,
orowa, hosari wa echi kubaba nangon na
7 Koramkoro yan, yakun echi akore kusu ne
;
humara yan, yakun, echi pa ; apa ushta shirikik
8 yan, yakun, echi gusu amajca kusu ne na ; inambe
gusu ne 3^akun, nen ne yakka koramkoro chiki akore ;
hunara guru pa ; apa ushta shiiikik guru otta amaka
9 kusu ne na. Koro poho shito koramkoro yak anak
ne, otta shuma kore guru echi tumuta okai ya ?
10 Chep koramkoro chiki okokko kore guru an rawe he
11 an? Wen buri koro echi utara ne yakka pirika
eikrap koro poho otta koropare katu aramu yakun,
kasu no kando otta an echi koro michihi anak ne
koramkoro guru otta pirikap shomo koropare ruwe
12 he an ? Tambe gusu, moshima guru orowa no nep

23. 7. IB -26.] MATTAIOS. 17
ki ambe echi koii rusui Jiei no, shinuma otta iie yakka
ki yan : tambe anak ne Kamui ikashpaotte newa
uweingarape ne ruwe ne na.
13 Hutne apa kari almp yan : aisamka an i orun
arapa ru anak ne sep, orowa apa poro, te oro
14 abup utara inne ruwe ne gusu ne na. Inotu an i otta
Oman ru anak ne butne, apa usbta pon, tan ru kari
abup utara anak ne nioyo ruwe ne gusu ne na.
15 Shunge uweingara utara yaitubare yan ; nei utara
hitsuji rusb yaiiiiire wa araki, koroka, keutum anak
16 nivven borokeu l^oracbi ne ruwe ne. Nei utara ene
iki ikip ani aeraniu an kusu ne. Ainu anak ne
17 emauri ni orowa no bat uk ya ? Anzami orowa no
icbijiku uk ruwe he an ? Tap ne korachi, nep piiika
cbikuni ne yakka pirika ibebe koro, koroka, wen
cbikuni anak ne wen ibebe betukbare ruwe ne.
18 Pirika cbikuni wen ibebe koro eaikap, wen cbikuni
19 pirika ibebe koro eaikap ruwe ne. Nep cbikuni ne
yakka pirika ibebe betukure sbomoki cbiki, aotuye
20 wa abe orota aomare ruwe ne. Tambe gusu, nei
utara ene ikibi ani aeramu an ruwe tap an
21 na. En otta Utarapa, Utarapa, ani ye guru anak ne
pisbno kando mosbir'otta abup sbomoki ; ouse kando
otta an Ku goro Micbi irenga nei no ki guru patek
22 aban kusu ne na. Nei tobo ta inne utara En
otta ene ye-bi :
—Utarapa, Utarapa, E reibei
rengap gusu uweingara sbomo cbi ki ya? E
reibei rengap gusu nitne kamui oasbinge sbomo cbi
ki ya ? E reibei rengap gusu usa kiroro an ikip
sbomo cbi ki ruwe he an ?—sekoro itak kusu ne.
23 Nei ita Kuani ene ese itak-bi :
—Kuani echi eramush-
kare, wen buii ki utara, oyakta paye yan, ari Ku ye
24 kusu ne. Tambe* gusu, tap Ku ye itak nu wa nei
no ki utara anak ne, watara kata koro chisei kara
25 wayashnu guru ukoberaye ruwe ne : aplo ran,
okimumbe san, rera rui wa nei chisei epsl^a yakka,
horak sbomoki ruwe ne : watara kata asama aande
2(i wa an ruwe ne gusu ne na. Orowa, tap Ku ye itak
nu wa nei no ki sbomoki utara anak we ota kata

24. 18 MATTAIOS. [7. 27.-8. 1-9.
cliissi kara ramu isam gura ukoheraye rawe ne.
27 Apto ran, okimumbe san, rera rui wa iiei cliisei epeka
gusu borak ; iiei borak ambe auak Jie poro ruwe
tapan iia.
28 Yesu tan okai itak ye okere cbiki, nei inne utara
anak ne nei epakasbi gusu iyokuiinure ruwe ne
:
29 in ambe gusu ne yakuii, kambi-nuye utara nei no
epakasbnu sbomoki, monduin nei no an koracbi
epakasbnu nisa ruwe ne gusu ne na.
8 Ik.
1 Sbinuma nupuri orowa no ran cbiki inne utara nei
2 osb paye nisa rawe ne na. Orowa, munin tasbuio
ki guru sbinen Yesu orota ek wa ongami Inne ene
itak-bi :
—Utarapa, Aokai eramuosbnia yakun, ku
kon i]etol)ake asbkannere easbkai ruwe ne sekoro
3 itak. Orowa Yesu tekebe tuii wa nei guru tomosbma
bine ene itak-bi: —Ku raniuosbma na, e asbkannere
asb na—-sekoro itak : orowa, n:iunin tasbum anak ne
4 nani isam nisa ruwe ne na. Orowa, nei guru otta
Yesu ene ye-bi :
—Nen ne yakka otta iteki tan
orusbpe nure ; Kamui kora kenru esapane guru otta
Oman wa yainukare, samata, pawetesbu ne gusu
Mose kasbpaotte ayangep yange 3^an, sekoro Yesu
itak nisa ruwe ne na.
5 Orowa, Sbinuma Kapernaum kotan ta sbirepa cbi-
ki, asbikne botne tumi-koro utara esapaiie guru ko-
ramkoro wa Sbinuma otta ek bine ene itak-bi :
—
6 Utarapa, Ku uni ta sbine beikacbi tususbke tasbum
7 sbi no yupke bike ki wa botke wa an, ani itak. Orota
8 Sbinuma ene ye-bi :
—Ku ek wa iwangere kusu ne
—
sekoro itak. Utarapa, ku kgt'cbisei kitai cboropo-
keta abun-i sbi no ku oripak an, oase itak ye wa en
kore, yakun, ku goro beikacbi aiwangere kusu ne.
9 Kuani ne yakka mondum korope ku ne ruwe ne, en
tutanu tumi-koro utara okai : sbinen otta, oman ani
ku itak cbiki, oman ; sbui ek ani mosbima guru otta
ku ye koro, ek : orowa, ku ussbiune guru otta tambe

25. 8- 10-21.] MATTAIOS. 19
kara yan sekoro ku ye yakmi, kaii niwe ne gusu iie
na—sekoro nei tiiini-koro utara esapane gura ye rawe
10 ne. Orowa, Yesu tan italv nn cbiki iyokuniiure, aige,
osh araki utara otta ene itak-hi :
—Son no echi otta
Ku ye, Israeru un utara tumugeta ne yakka naa
slionio tap korachi an poro eishokor-i Ku nukara
11 eraniushkare. Orowa echi otta Ku ye, cliupka wano
bene cbuppok wano bene inne utara araki wa
Abrabani bembeui Isaak benibeni Yakob bembem
12 tura Rbine ikinne Kando mosbir'otta rok ruwe ne
;
koroka, niosbiri pobo utara anak ne iyotta kunne
usbike orun aokeuba kusu ne, nei usbiketa cbisb ambe
newa niyorokara ambe an ruwe ne kusu ne na.
13 Orowa, nei sapane guru otta Yesu ene itak-bi :
—
Oman, eani eisbokor-i an nei no eani gusu aki ruwe
ne, ani itak. Orowa, nei pakibi waino nei a tasbum
ki beikacbi iwange no an ruwe ne na.
14 Orowa, Y^esu anak ne Petros koro cbisei ta abun
cbiki, koro sbuito-babo seisekinau tasbum ki wa
15 botke wa an siu'ri nukara. Orowa, Sbinunia nei
sbiwentep koro tekebe to:noosbma, aige, seisekinau
tasbu:n koboppa ; orowa, sbinuma bopuni wa otta
16 yaisbieiwangere nisa ruwe ne. Orowa sbiri-onuman
an koro, utara anak ne nitne kamui sbikatkari utara
poron no tura wa araki: aine, itak ani Sbinuma nitne
kauiui soyumbare, orowa, tasbum ki utara obitta
17 iwangere nisa ruwe ne na : tambe anak ne,—Nei
guru yaikota cbikoro katcbakbs uina bembem ki
;
cbikoro tasbum sei bembem ki ruwe ng —sekor'an
uweingara guru Isaya ,ye itak ambe auweomare kuni
gusu an ambe ne ruwe ne na.
18 Yesu yai sbirokari ta inne utara okai ruwe nukara
cbiki ikusli un paye kuni kasbpaotte nisa ruwe ne na.
19 Orowa, sbine kambi-nuye guru ek wa Sbinuma otta
ene itak-bi :
—-Epakasbnu guru, nean E oman yaklva
20 ku itura kusu ne, ari itak. Yesa nei guru otta ejie
itak-bi :
—Obironnup anak ne sbui koro, rik peka o:nan
cliikap anak ne reusbi usbi an, koroka, Ainu Pobo
21 anak ne sapa eninui usliil^e ka sak ruwe ne. Orowa,

26. 20 MATTAIOS. [8.22-34.
moshima an Bbinuma koikara guru naa sliinen ek
wa ene itak-hi :
—Utarapa, kuani hosbiki nooiDau vva
ku micbi iyurui otta ku omare kuni ramuosbma
22 wa en kore, aiii itak. Koroka, Yesu nei guni otta
ene itak-bi :
—En osh ek yan ; rai guru anak ne koro
rai guru iynrui otta omarere yan, sekoro itak.
23 Orowa Sbinuma cbip o, awa, koikara utara ne
24 yakka tiira no o rawe ne. Orowa, ingar'an, atui
nosbiketa rui man sbirosbnm vva cbip maanibungo
25 akarnure pakno riri poro ruwe ne : koroka, Sbinuma
anak ne niokoro wa an ruwe ne. Koikara utara sbi-
numa otta araki wa niososo bine ene itak-bi :
—Utara-
•
pa, im kasbiobiuki wa nn kore, tane aisaml^a ange sbiri-
2fi ki na, sekoro itak. Nei utara otta Sbinuma ene itak-bi
:
—Eisbokor-i aabak utara bemanda gusu ecbi isbitonia
ya? sekoro itak. Orowa, Sbinuma bopuni wa rera newa
27 atui kopao ; orowa, easbka ratcbi neto aii na. Orowa,
nei utara iyokunnure wa ene itak-bi :
—Tan guru
nekon a an guru ne ruwe be an ? Atui ne yakka
rera ne yakka koro itak nu, sekoro itak.
28 Orowa, atui kusbketa an Gadara niosbiii orun
Sbinuma arapa chiki, tusbiri orowa no araki sbi no
niwen nitne kamui sbikatkari utara tun etunangara,
mosbiina guru nei ru kari apkasb eaikap pakno ne
29 ruwe ne. Orowa ingar'an, nei utara bawe sange wa
ene itak-bi : —-Kamui Pobo Yesu, un otta nep irenga
an a ? Naa etoko an aine teda ek wa un panakte
30 sbiri ruwe be an ? sekoro itak. Hangeko no an
usbiketa ibe wa okai buta poron no an, awa, nitne
31 kamui Sbinuma otta ene itak-bi :
—-Aokai un oasbinge
yakun, buta tamu un abup asb kuni ramuosbma wa
un kore, sekor'an itak ani koramkon nisa ruwe ne.
32 Paye yan, sekoro Sbinuma itak ; orowa, nitne kamui
soyunba wa buta tumugeta abup, nige, buta obitta
rauneusbike orowa rap wa atui otta abnp bine esnmba
33 wa rai nisa ruwe ne na. Orow^a no, buta resbpa utara
anak ne macbiya ko-kira wa paye, aige, tan orusbpe
newa nitne kamui sbikatkari utara orusbpe ye nisa
34 ruwe ne. Orowa, Yesu etunangara kuni gusu macbi-

27. 9. Ill] MATTAIOS. 21
ya koro uiara obitta araki ; awa, Shinuma nukara
chiki, nei Ivotan orowa no paye kuni koramkon nisa
riiwe ne im.
9. Ik.
1 Orowa, Shiimuia chip otta abun ; aige, atui tomotuye
2 wa koro kotan orota ek nisa rawe ne. Awa, utara
anak ne hotke wa an tususbke tasbum ki sbiiie ainu
Sbinmua otta sei wa araki ruwe ne : orowa, Yesu nei
utara koro eisbokor-i nukara koro tususbke tasliuui
ki guru otta ene itak-bi :
—Pobo, keutum ritetkere yan,
e koro cbikokatpak atusare ruwe ne gusu ne na.
3 Orowa, kambi-nuye utara tumugeta okai utara anak
ne koro keutuui ta, tan guru Kamui koatcba ruwe ne,
4 ari itak. Yesu nei utara yainu-bi eramu an wa ene
itak-hi :
—Hemanda gusu ecbi utara keutumu ta wen
6 no ecbi yaikosbiratnse ya ? E koro cbikokatpak
atusare wa an sekoro itak ye, newa, e hopuni wa
apkasb, sekoro itak ye-bi anak ne, inambe ye
6 katu isaika itak ne ruwe be an ? Koroka, Ainu
Pobo sbiri kata an wa cbikokatpalv tusare
monduni koro wa an ani anibe ecbi eramu an
kuni gusu (tususbke tasbuni ki guru otta ene itak-
bi :
—) e bopuni bine e koro sbotki cbupu wa e uni
7 un bosbipi, sekoro itak. Orowa, nei guru bopuni wa
8 koro cbisei orun arapa lusa ruwe ue. Koroka, inne
utara tap anibe nukara cbiki isbitonm sbiriki, orowa,
tap koracbi an n^onduiu ainu otta koropare Kauiui
ko oripak nisa ruwe ne na.
9 Yesu tewa no oiiian wa sbirikusb, aine, yaku
etaye cbisei otta a wa an Mattaios ani aye ainu
nukara bine orota ene itak-bi :
—En osb ek yan,
Orowa, nei guru bopuni wa Sbinuma osli ouian nisa
ruwe ne na
10 Orowa, Sliinunia ibe gusu cbisei ta a rapoketa,
yalcu etaye utara bene cbikokatpak utara bene inne
no Yesu newa koro koikara utara tura rok wa okai
11 nisa ruwe ne. Aige, Parisee un utara anak ne tap

28. 22 MATTAIOS. [9. 12-20.
aiiibe Diikara chiki nei koikara iitara oruii ene itak-lii
:
—Ecbi epakaslmu guru iiep gusu yaku etaye utara
bembem cbikokatpak utara bembein tiu^a aep e ya ?
12 all itak. Koroka, Sbinuoia tap ambe nu cbiki uei
utara otta ene itak-bi :
—Iwange no okai utara arak
ne potara guru irammkka ruwe ne, ouse tasbum koro
13 utara patek kon rusui ruwe ne. Koroka, Kuani
raujpoken Ku kon rusui wa ayange kunip kon rusui
sbomoki na, sekor'an itak ambe nek on a ikkewebe
an itak ne ya ? ani ecbi paye wa ramepa,kari yan :
Kuani oupeka utara botuyekara kuni gusu ek ka
sbomoki, katpak isoro utara botuyekara gusu Ku ek
nisa ruwe ne gusu ne na.
14 Nei ita Yoannes koro koikara utara Sbinuma oriui
araki wa ene itak bi :
—Cbi utara bembem Parisee un
utara bembem kanna-kanna sbomo ramnuki, koroka,
e koro koikara utara sbomo ramnu ki ka sbomoki
16 ambe anak ne inambe gusu ne ya ? ari itak. Orowa,
Yesu nei utara otta ene itak-bi :
—Tane matakore guru
an rapoketa, nei marapto gusu an utara anak ne
yaituwasbkarap easbkai ruwe be an ? Okaketa tane
matakore guru auk tobo ek kusu ne, nei ita
16 sbomo ramnu ki kusu ne im. Cbiworo-at ani
fusbko araip utapke guru isain : nei no ki yakun,
autapke ambe anak ne fusbko ambe orowa no yara,
17 orowa, nei yara usbike naa poro ne ruwe ne Sbui,
asbiii tonoto fusbko kapu-pukuru ta omare guru
isam : nei no ki yakun, pukuru patke w^a tonoto
ecbikiki, orowa, kapu-pukuru aisamka ruw^e Jie
:
koroka, asbiri tonoto anak ne asbiri kapu-pukuru ta
aomare, yakun, tup ne kane akoro wa okai.
18 Sbinuma tan okai itak nei utara otta ye rapoketa,
ingar'an, sbine sapane guru ek wa ongami bine ene
itak-bi :
—Ku matnepo tane poka rai etokooiki wa
an : koroka, Aokai ek wa kasbiketa tekebe ande wa
en kore, yak anak ne sbiknu kusu ne, sekoro itak.
19 Orowa, Yesu bopuni wa koikara utara tui*a no nei
20 guru osb oman ruw^e ne. Orowa, ingar'an, tu pa
ikasbima, wan pa kemnu tasbum ki sbiwentep Yesu

29. 9.21-33.] MATTAIOS. 23
oshiDaketa ek wa koro aiiiip cbingi tomoosbma i isa
2 J ruwe ne, inambe gnsu ne yakiin, Shinuma mipi ouse
tomoosbma yak ne a en kaobinki kusu ne, ani
22 keutum ta yainu nisa ruwe ne gusu ne na. Koroka,
Yesn bosari wa nei sbiwentep nukara bine ene
itak-bi :
—Matkacbi, keutum ratcbire, e koro eisbokoro
i anak ne e kasbiobiuki nisa ruwe ne na, sekoro itak.
Aige, nani nei sbiwentep kaobiuki wa an ruwe ne na.
23 Orowa, Yesu nei sapane guru uni ta abun cbiki, top
rekte utara newa inne utara sakayo bau nukara l^oro
24 anak ne ene itak-bi :
—Makta paye yan : nmtkacbi
rai sbiri sbomo ne, oase rtiokon ruwe ne, ani itak.
Aige, nei utara emina esapse nisa ruwe ne na.
25 Koroka, inne utara asoyumbare okaketa, Sbimima
abun wa nei matkacbi koro teke kisbima ; awa,
26 matkaclii bopuni nisa ruwe ne na. Nei assurubu
anak ne nei kotan ebitia sbipirasa nisa ruwe ne.
27 Orowa, Yesu tande oro oman, aige, tu sliiknak
utara Sliinuma osb araki wa liawe asbte bine ene
itak-bi :
—Dabid koro Pobo Aolca, un erampokiwen
28 wa un kore, ari itak. Orowa, Sbinum.a cliisei orun
abun cbiki, nei sbiknak utara Sbinuma orota araki
:
awa, Y^esu nei utara otta ene itak-bi :
—Kuani tap
ambe Ku kara easbkai ani ecbi eisbokoro ya ? ari
itak : orota nei utara, Utarapa, ruwe un, ani ese
29 wa ye ruwe ne. Tata otta Sliinuma nei utara koro
sbikibi tomoosbma wa ene itak-bi :
—Ecbi eisbokor-i
30 an koracbi akara na, sekoro itak. Orowa, koro
sbikibi makke. Aige, Yesu yupke no nei utara
ikasbpaotte wa ene itak-bi : —Yaitubare no mosbima
31 guru iteki nu kuni ki 3^an, ari itak. Koroka, nei
utara paye wa sbiri ebitta Yesu assuru asbte nisa
ruwe lie na.
32 Nei utara soyumba, aige, nitne kamui sbikatkaii
wa an sbine sliomo-itak guru Sliinuma otta atura wa
38 ek. Nei nitne kamui aosbinge cliiki. sbomo- itak
guru itak : orowa, inne utara iyokunnure wa ene
itaklii : —Israeru uu utara tumugeta naa sbomo tap
ne kane okaibe anukara eramusbl^are na, ari itak.

30. ^4 MATTAIOS. [9. 34.-10. 1-7.
34 Koroka, Parisee un utara anak ne, Sbinuma iiitne
kamui esapanep aiii iiitne kainui oashiiige ruwe ne
iia, sekoro itak.
35 Orowa, Yesu shiri ebitfca iiiachiya bene kotau bene
okari omaii wa uwekarapa cbisei ta epakasbou, aige,
mosbiri gusu an pirika orusbpe eupaskuma, samata,
usa okai tasbum De yakka usa okai sbiyeye ne yakka
36 iwangere nisa ruwe ne. Koroka, Sbinuma in ne utara
Dukara cbiki, gusu erauipokiwen wa kore na, oresbpa
guru sak no an bitsuji cbikoikip koracbi yairam-
bekonio wa sbifccbari wa okai ruwe ne gusu ne na.
37 Nei ita koro koil<ara utara otta Sliiminia ene itak-bi
;
—Anai:!ge kunip anak ne iiuye an, koroka, nionraige
38 utara moyo ruwe ne. Tambe gusu, anange kuni usbi
koro Utarapa anak ne nionraige gusu an utara kot
toi oruti payere kuni gusu koranikoro yan, ari itak.
10 Ik.
1 Orowa, Sbinuma anak ne koro koikara utara ne tun
ikasbima wa niu sbibekote botuyekara, aige, icbak-
kere ramat oasbiiige kuni mondum bembem nep
tasbum ne yakka nep sbiyeye ne yakka iwangere
kuni mondum bembem koropare nisa ruwe ne.
2 Orowa nei tun ikasbima wan koikara utara reibei
anak ne tambe ne ruwe ne : Hosbiki, Petros ari an
reibei koro Simon newa koro iriwak Andreas an ;
Zebedaios pobo Yakob newa koro iriwak ne Yoannes
3 an ; Pirippos newa Bartoromaios an ; Tomas newa
yaku etaye guru ne Mattaios an ; Arpaios koro pobo
Yakob an ; Taddaios an ; Kanaan mosbir'un guru ne
4 Simon newa Yesu ekosbi Kaiiot kotan un Y^oudas an
5 ruwe ne. Yesu anak ne tan tun ikasbima wa niu
payere bine kasbpaotte wa ene itak-bi : —
-
6 Oya uirup koro ru oro-peka iteki paye yan, samata,
Samaria un utara koro kotan orota ne j-ald^a iteki
abup : koroka, ouse Israeru cbisei un ru turainu wa
7 okai bitsuji cbikoikip otta paye yan. Orowa, ecbi
paye, aige upaskuma ki wa—Kando mosbiri ebange

31. 10. 8-20.] MATTAIOS. 25
8 no an mwe ne,—-ari an itak ari itak yan. Tasbum
utara iwaiigere, rai utara hetopo-sbiknure, raunin
tasbinn ki utara asbkannere, nitne kaniui oasbinge
yan : oro isam no ecbi eungerai, oro isain no koropare
9 yan. Kongani bene, sbirokani bene, sbiuninkani
bene ecbi koro kani o pukurn ottaiteki omare ; orowa,
10 payekai pusaru iteki koro, tu aniip bene, keirebe bene,
kuwa bene iteki koro yan : inambe gusu ne yakun,
monraige guru anak ne aep uk kunip ne ruwe ne.
11 Orowa, nep macbiya ta bene nep kotan ta bene ne
yakka ecbi kusb cbiki, nei usbiketa okai pirika guru
bunara yan ; orowa, ebopiru wa oman pakno nei
V2 guru otta reusbi yan. Orowa cbisei ta ecbi abup
13 cbiki ko-ongami yan. Orowa, cbisei koro guru ecbi
l^or'irenga kon rasui yakun, kore yaii : koroka,
sbouioki yak anak ne, ecbi koro irenga Icanna bosbi-
14 pire yan. Orowa, nen ne yakka ecbi uk sbonioki
no ecbi ye itak sbomo nu yakun, nei cbisei bene nei
macliiya bene orowa no ecbi ebopiru wa paye cbiki,
15 ecbi cbikiri usb koponcbi tuituye yan. Son no ecbi
otta Ku ye, koipisbi tobo ta Sodom newa
Gonioron kotan akore panakte-i anak ne nei kotan
kasu no kasusb knsu ne.
16 Ingar'an, Kuani ecbi payere asb katu anak ne bitsuji
horokeu turnu un abupte koracbi ne : tanjbe gusu, okok-
ko pakno wayasluiu no okai, kusuwep puri-ratcbi
17 pakno puri-ratcbi wa okai yan. Koroka, utara
yaitubare yan : inambe gusu ne yakun, utara anak
ne ulvorauikoro utara otta ecbi sange, orowa, Icoro
uwekaii cbisei ta ecbi kosbirkik kusu ne gusu ne na ;
18 ruwe un, Ku rengap gusu inosbiri esapane utara sliik-
samata bene, njosiiiri epungine utara tek samata bene
ecbi niniba an knsu ne, tainbe anak ne nei utara gusu
bene, oya mosbir'un utara gusu liene sbirosb ne kusu
19 ne na. Koroka, ecbi asange ita, nekon a, bemanda
an itakani itak ya gusu iteki nishoniap yan : beniaiida
gusu ne yakun, nei ita eclii ye kuni itak anak ne
20 akoropare kusu ne gusu ne na. Ecbi yaikota ye itak
sbonio ne wa, ecbi koro Micbi kon liainat ecbi keutum

32. 26 MATTAIOS. [10.21-33.
21 oshiketa itak bawe ne riiwe ne. Orowa, iriwak anak
ne irivvakihi araigere gusu ekoshi, michilii anak iie
koro poho sange kusu ue : samata, po utara aiiPok ne
koro 01] a koro unu koiyouDuppa wa raigere kusu ne.
22 Orowa, echi utara anak ne Ku reihei ankushkeraipo
obitta no okai utara orowa no aetunne kusu ne :
koroka, okese pakno yaisbiporore gur'anak ne, nei
23 gur'anak kasbiaobiuki kusa ne. Koroka, tan macbi-
. ya ta utara ecbi kesbke cbiki, nei samalce an niacbiya
orun kira yan : son no ecbi otta Ku ye,—Ecbi utara
Israeru un macbiya ebitta kusb sboraoki, aine, Ainu
Pobo ek kusu ne na.
24 Koikara guru anak ne epakasbnu guru kasu no an
a:iibe sbomo ne, aussbiunere guru anak ne kon nisbpa
25 kasu no an ambe sbomo ne ruwe ne. Koikara guru
anak ne Icoro epakasbnu guru nei no an, aussbiunere
guru kon nisbpa nei no an ambe anak ne pakno ne
ruwe ne : cbisei kon nisbpa Beeruzeboru ani reikore
yakun, kasu no nei cbisei un utar3> ne yakka sbomoki
26 kusu ne ya ? Tambe gusu iteki nei utara koisbitoma
yan ; inambe gusu ne yakun," akamure wa anukare
sbomoki ambe isam, anuina wa asarare sbomoki
27 ambe sbinep ka isam ruwe ne. Kuani kunne ita ecbi
nure asb ambe, pekere otta ye yan : orowa, kisara ani
pi-nu no ecbi nup anak ne, cbisei kitaige wa rui bawe
28 ani sbiassuru asbte yan. Netobake raige easbkai, koro-
ka rainat raige eaikap utara iteki koisbitoma yan :
koroka, ramat bembem netobake bembem tup ne kane
Gebenna orota isamka easbkaibe koisbitoma yan.
29 Tu amam e cbikap anak ne sbine issen gusu sbomo
aeiyok ruwe be an ? yakka, sbiiiep ne yakka ecbi koro
Micbi eramusbkare no sbiri kata bacbiii sbomoki
30 ruwe ne : koroka, ecbi sapaba usb otop-tu katap
31 obitta apisbki wa an na. Tambe gusu, iteki isbito-
ma yau, ecbi utara anak ne inne aman e cbikap kasu
32 no oro an ambe ne. Tambe gusu, nen ne yakka
mosbima guru tek-samta en eyaipusbi wa ye guru an
cbiki Kuani ne yakka kando otta an Ku Micbi tek-sam-
33 ta nei gara eyaipusbi wa ye kusu ne. Kouoka, nen ne

33. 10. 34.-11. 1-2.]
MATTAIOS. 27
yakka rnoshima guru tek-samta en eshikaslike guru
an cbiki, Kuani ne 3^akka kando otta an Ku goro
Michi tek samta nei guru eshikashke kusu ne na.
34 Kuani anak ne niosbiii otta itomo sange kuni gusu
Ku ek shin iteki yainu yan ; itomo sange gusu Ku ek
85 sbomoki, emush asange gusu Ku ek ruwe ne. Inambe
gusu ne yakun, Ku ek katu anak ne ainu koro michi
eukopire, matne pobo ne yakka koro habo eukopire,
kosbmat koro sbiuto-babo eukopire kuni gusu Ku ek
8(i nisa ruwe ne : orowa, ainu epokba utara anak ne
87 yaikota koro uni un utara ne kusu ne ruwe ne. En
akkari koro michi bene koro habo bene kasu no ko-
omap gur'anak ne, En ko-oripak sbomoki ruwe ne ;
orowa, En akkari koro okkai pobo bene matne po bene
kasu no koomap gur'anak ne, En ko-oripak shomoki
8S gun'ne. Orowa, koro utasap uk wa En osb shoino ek
gur'anak ne En ko-oripak sboiuoki guru ne ruwe ne.
8r< Kon ramat pa gur'anak ne, nei ambe turainu kusu ne ;
orowa, Ku rengap gnsu kon ramat turainu gur'anak
ne, ramat pa kusu ne ruwe ne na.
40 Ecbi uk gur'anak ne En uk ruwe ne, orowa, En uk
41 gur'anak ne En omandep uk ruwe ne na. Uwein-
gara guru ne gusu uweingara guru uk gur'anak ne
uweingara guru koro pummaba uk kusu ne ; orowa
oupeka guru ne gusu oupeka guru uk gur'anak ne
oupeka guru koro pummaba uk Icusu ne ruwe ne.
4*2 Orowa, nen ne yakka En koikara guru ne gusu teda
okai shine nokan gTiru otta nam wakka shine itangi
patek poka kure gur'anak ne, son no ecbi otta Ku
ye, nei gui'U anak koro pummaha earikinne turainu
shomoki kusu ne ruwe ne na.
11 Ik.
1 Orowa, Yesu anak ne koro tun iK'asiiima wa niu
ne koikara utara kasbpaotte okere cbiki okai macbiya
otta upaskuma heinhem ki epakashnu hemliem ki
kuni gusu nei kotan ekohopi wa oman nisa ruwe ne.
2 Ipakashnu chisei ta an Yoannes anak ne Kiristoiki

34. 28 MATTAIOS. [11.3-lJ.
aiiibe nu child, koi'o ]>:oikara utara [asere wa
3 Shiiiuina otta ene yere lii :
—Ek kuni ainu anak ne
Aokai ne iQwe? sbui, Dnoshima ainu cbi ehu.ye ruwe
4 he an ? sekoro itakle. Orowa Yesii ese wa iiei utara
otta ene j-e-hi :
—Echi paye wa, echi niip hemliem
ecbi nukarape hemhem Yoannes otta nine yan
:
5 shiknak utara aingare, hera utara aapkashte, munin
tashuni ki utara aashkannere, ashpa utara ainure, rai
utara hetopo-ashiknure, orowa, pirika shongo anak
6 ne irapokkari utara otta anure riiwene. Orowa, nen
ne 7/akka En gusu epetchiu laiiii ika nukara shomoki
guru anak ne anunuke ne ruwe ne—-sekoro itak.
7 Nei utara paye shiri rapoketa Yesu Yoannes orushpe
gusu inne utat'topaba otta ene ye-bi :
—Ecbi okai
utara nep nukara gusu kijnta ecbi paye ya ? Eera ani
asbuyesbuye rapembe nukara kuni gusu ecbi paye
nisa ruwe be an ? Koroka, nep nukara gusu ecbi paye
8 ya ? Sarambe aniip nri guru nukara kuni gusu ecbi
paye nisa ruwe be an ? Sarambe amip ani ini utara
anak ne Mosliiriesapane guru kot' cbisei ta okai ruwe
9 ne. Koroka, nep gusu ecbi paye ya'^ Uweingaraguru
nukara kuni gusu ne ruwe be an ? Son no un ;
Kuani ecbi otta Ku ye ; uweingara guru kasu no pase
guru nukara gusu ecbi paye nisa ruwe ne na.
10 E kotchaot e kon rubii etoko-oiki gusu,
Ku sliongo kore guru e imiiuhu kotcliaketa Ku omaude kusu ne
—
sekoro anuye wa an itak anak ne tan guru epeka
11 no aye itak ne ruwe ne na. Son no ecbi otta Ku
ye, sbiwentep utara bekatparep tumugeta Baptisma
, kore Yoannes kasu no pase guru naa sbonio
bopuni nisa ruwe ne : yakka, kando mosbir'otta an
iyotta pon guru ne yakka nei guru kasu no pase guru ne
12 ruwe ne na. Orowa, Baptisma kore Y'oannes an tobo
wano tane pakno kando niosbiri aeyaikoniwen ruwe
ne, awa, niwen no iki ulara anak ne nei ambe kon
13 ruwe ne. Inambe gusu ne yakun, obitta no okai
uweingarape newa nep tuitak an yakka obitta
14 Yoannes ek pakno uweingara nisa ruwe iie. Orowa,
ecbi utara rengaine uk yak anak ne, okaketa ek kusu

35. 11.15-25.] MATTAIOS. 29
15 lie Ericba anak tau guru ne ruwe De. Nu kuni
16 gusu an kisara koro giir'anak ne nu yan. Koroka,
tane okai utara ikiri nep otta Ku koberayere kiisu ne
'
ya ? Ihok ushiketa rok wa, koro katairotke utara otta
17 hotuyepakara wa ene ye poho iikoberaye :
—Chi utara
anak ne ecbi gusu top rekte asb ruwe ne, awa, ecbi
rimse sbomoki, chi chisb ash nisa, koroka, ecbi sara-
18 chisb sbomoki ruwe ne. Inambe gusu ne yakun, Yoan-
nes anak ne ibe sbomoki iku sbomoki no ek, aige, nei
guru nitne karaui sbikatkari ruwe ne,—^ani utara ye
19 ruwe ne. Ainu Poho anak ne ibe bembem In iku
hemhem ki koro ek, awa, ingara, ibe rui tonoto iku
rui ainu, cbikokatpak utara newa yaku etaye koro
katairotke guru ne—ari utara ye ruw^e ne. Waya-
sbnu ambe anak ne yaikota ki ambe gusu oupeka no
aattere ruwe ne.
20 Orowa no, orota iyotta poron no kiroro an ikip iki
macbiya koro utara anak ne yaikokatpak sbomoki
gusu, Shinuma kosakayokara beasbi bine ene itak-
21 hi :
—Aa Korazin kotan, aeyaisambepokasbbe e ne
bumi ! Aa Betsaida kotan aeyaisambepokasbbe e ne
huini ! Ecbi osbiketa Ku ki kiroro yupu ikip aiiak
ne Turos kotan ta bene Sidon kotaji ta bene akara
yak anak ne, nei utara fusbkone bai ani akara amip
22 newa uiiia ani yaikokatpak kusu ne. Yakka ecbi
otta Ku ye, koipishi tobo ta Turos kotan newa Sidon
kotan otta akore panakte-i anak ne, ecbi otta akorep
23 kasu no kasush ne kusu ne. Aa Kapernaum kotan,
eani anak ne kando pakno arikinde kusu ne ruwe be
an ? Hedes pakno aeraiige kusu ne : inambe gusu ne
yakun, e osbiketa kiroro yupu an ikip anak ne Sodojn
kotan otta aki yak anak, nei kotan tane pakno an
24 nangoro gusu ne. Yal^ka, ecbi otta Ku ye : —koipishi
tobo ta, Sodom kotan akore panakte-i anak ne
ecbi otta akorep kasu no kasusbbe ne ruwe ne kusu
ne na,—sekoro itak.
25 Nei ita Y^esu ese wa ene itak-bi :
—Kando newa
mosbiri koro Utarapa ne Ku Micbi, tan orusbpe
wayasbnu utara newa oramush utara gusu nuina wa

36. 30 MATTAIOS. [11. 26.-12. 1-7.
aiai otta rmkare iiisa ruwe ue gusu, Ku yaiiraige ash
26 iia : ruwe ne wa, Micbi, tap koracbi E ki kuui ambe
27 anak iie e esanniyop ne ruwe ue gusu ne na. Nep
ne yakka obitta Ku Micbi orowa no A en koropare
nisa ruwe ne : orowa Micbi mosbima Pobo eranau an
guru sbinen Iva isani : saiuata Pobo newa koro Micbi
otta Pobo nukare ainu mosbima, Micbi eramu an
28 guru isam ruwe ne. Nen ne yakka n^onraige wa
kososb no ashikere utara anak ne Ed otta araki yan,
29 yakan, Kuani ecbi sbinire asb kusu ne na. Kuani
anak ne ramu-sbiroma wa keutum yaieoripakka ambe
Ku ne ruwe ne gusu, Ku rekucbi orunbe uk wa Eii
orowa no eyaibannokkara yan ;
yak anak ne ecbi
30 keutum gusu sbiui usbi apa kusu ne. Ku goro
rekucbi orunbe bauge, Ku sbikebe kosbnep ne ruwe
ne gusu ne na.
12 Ik.
1 Nei ita Yesu anak ne sbini tobo ta mungi toi'kusb
wa omaii ; aige, koro koikara utara ibe rusui gusu
2 n:iungi upusb tuiba wa ibe beasbi koroka Parisee uii
utara tap ambe nukara cbiki Sbinuma otta eoe itak-
bi :
—Ingar'ai), E koro koikara utara anak ne sbini
tobo ta aki yak ne cbikokatpal^ iiep ki koro okai ruwe
3 ne, ani itak. Koroka, nei utara otta Sbinuma ene
ye-bi :
—Dabid newa tura no okai utara ibe-rusm ita
4 bemaiida ki orusbpe ; nei guru Kamui kora kenru
orun abun wa Kamui otta yaisbieivvangere utara
mosbima okai utara e ko cbikokatpak ne sekoro
Kamui otta ayangep uk wa yaikota newa tura no
5 okai utara ibe ambe ecbi oro-uitak sbomoki ya ? Sbui,
sbini tobo ta Kamui kora kenru un utara anak ne
sbini tobo otereke yalvka katpak isam ruwe ne a ambe
ne yakka Kamui tuitak kasbiketa ecbi oro-oitak
6 sbomoki ruwe be an ? Korol^a, ecbi otta Ku ye,
Kamui kora kenru kasu no porobe teda an ruwe ne.
7 Koroka, Kuaiii anak ne ramu-bauge ambe Ku kon
rusui wa ayange kunip Ku koJi rusui sbomoki ruwe

37. 12.8-22.] MATTAIOS 81
ne sekor'aii anuye vva an itak ikkewebe ecbi eraniu
an wa okai yalvun, Ivatpak sak iitava kokatpakte
8 shoino ecbi ki nangoro kiisu ne. Ainu Pobo anak ne
sbini tobo Ivoro Utarapa ne ruwe ne.
9 Orowa Sbinuma nei oro ekobopi wa oiiian, aige, nei
10 utara koro uwekari cbisei ta abun nisa rawe ne : awa,
ingar'an, oatteke sbipesbte . sbine ainu an. Orowa,
ei3^onnappa ika bunara rusui gusu ntava uwepekennu
wa otta ene ifcak-bi :
—Sbini tobo ta iwangeie anibe
anak ikasbpaofcte an i koracbi ne niwe be an ?
11 ari itak ruwe ne. Nei utara otta Sbinuuia ene itak-
bi :—Ecbi utara tumugeta inan guru sbine bitsuji cbi-
koikip koro wa an wa nei ambe sbini tobo ta sbui oro-
12 osbuia cliiki kisbima wa yange sbomoki ya ? Hitsuji
kasu no ainu anak ne nep oro an-i aesanniyop bumi!
Tanibe gusu sbini tobo ta pirikap ki anibe anak ne
13 pirikap an i ne ruwe ne na, ari itak. Orowa, nei
ainu otta : —E teke turi yan, ani Sbinuuja ye. Orowa,
aturi, aige, mosbima an ambe koracbi atuinasbnure
14 nisa ruwe ne. Koroka, Parisee un utara soyuniba
wa Sbinuma raige kuni eukorauikon nisa ruwe ne,
15 Aige, Yesu tambe eraman gusu nei kotan wano ekobopi
16 wa Oman : aine, inne utara nei osb paye. Orowa, Sbi-
numa nei utara obitta iwangere, aige, rnosbirna utara
otta sbou:io iamkirire kuni ne kasbpaotte nisa ruwe
ne.
2^7 l^'i miinoe wa ku uitelc aiuu ;
Kit ouiap wa Ku keiitum euupetiie aiuu iugara yau :
Slmmuia kashiketa Ku lauiat Ku aiide wa,
Oya uiriip ofta Ku ikaslipaotte nure kusu ne.
IP, Nei guru etushinak shomoki, rui hau sange ka sliomoki :
Orowa machiya otta koro hau ueu ne yakka orowa no ami ka
shoiiioici kusu ne
19 Orowa, ikaK!i])aotte akire pakno phi o rapembe kaye sliomoki.
20 Epuipuise Iiai ushka ka shomoki.
Orowa, Oya moshir'un utara nei ainu kon reihei ankushkerai
chipachipa kusu ne,
21 sekoro uweiiigara guru Isaya aitakte bawebe
auweomare kuni gusu ne na.
22 Tande imakake nitne kaniui sbikatkari gusu sbik-
nak sbomo-itak gura sbinen Sbinuma otta atura, awa,

38. 32 MATTAIOS. [12. 23-33.
Shiniima nei gura ingara hemhem Ivi, ifcak hemhem ki
23 kuni lie iwangere nisa ruwe ne. Orowa iniie utara
tambe Dukara, aige, eoyamokte waeneitak-bi :
—Tan
guru anak ne Dabid koro Pobo ne ruwe be an ?
24 sekoro itak. Koroka, Parisee un ufcara nei ambe nu,
aige, eneitak-bi :
—Tan guru anak ne ouse Beeruzeboru
ani aporose nitne kamui esapanep ani nifciiep soyum-
25 bare rawe ne, ari itak. Sbinuma nei utara yaiim-hi
eramu an wa otta ene itak-bi :
—In an mosbiri uirup
ne yakka yaikota gusu utasbpa uwekopi yak anak ne,
nei mosbiri aboknsbte kusu ne ; sbui, inan macbiya
bene in an cbisei bene ne yakka, yaikota gusu uwekopi
yakun okai eail^ap kusu ne na : orowa, Satan anak ne
26 Saltan soyurabare yakun, Satan yaikota gusu yaiekopi
ruwe ne ;
yak anak ne nekon a sbinuma koro mosbi-
27 ri asb easbkai 5^a ^ Sbui, Kuani anak ne Beeruzeboru
ani nitnep soyumbare yakun, ecbi pobo utara inan
guru ani nei ambe soyumbare ruwe be an ? Tambe
gusu nei utara anak ne ecbi koipisbi kusu ne ruwe
28 ne na. Koroka, Kuani anak ne Kamui Kaniat ani
nitnep soyumbare yakun, Kamui mosbiri ecbi orota ek
29 wa an ruwe ne. Sbui, Ainu anak ne bosbiki no
okirasbnu garu tupetupe sbomoki yakun, nekon a
iki wa sbinuma kot cbisei ta abun wa nei okirasbnu
guru korope akoisamka kusu ne ya '? Atupetupe
30 okere clnki kot cbisei koisamka kusa ne na. En
tura no iki sbomoki gur'anak ne En epokba gun'ne ;
orowa, En tura no uwgkarapare sbomoki gur'anak ne
31 cbiesbitcbari ruwe ne. Tambe gusu ecbi otta Ku ye,
nep cbikokatpak ne yakka, nep koatcbap ne yakka
utara gusu atusare kusa ne, koroka, Ramat epeka
no an koatcbap anak ne atusare sbomoki kusa ne
32 ruwe ne. Orowa, nen ne yakka Ainu Pobo epeka
sempiroitak ki guru an yakka atusare kusu ne, koro-
ka, nen ne yakka Asbkanne Ramat epeka sempiroitak
ki guru ana,k ne, tan mosbir'otta ne yakka, ek kasbki
mosbir'otta ne yakka atusare sbomoki kusu ne ruwe ne.
33 Cbikuni anak ne koro nikaop tura pirika ruwe ne ani
ye yan : shomo ne yakun, cbikuni nikaop tura wen

39. 12. 34-44.] MATTAIOS. 33
ruwe lie ari ye yan : inambe gusu ne yakuD, cbikuiii
34 aiiak iie koro iiikaop giisu aeranian ruwe ne. Paskiiru
okokko koro saiitek utara, echi wen w'a giisn nekon
a echi iki wa pirikap ye eashkai ya ? Keutuni osbiketa
nuye an no aii-i wano parobo itak sange ruwe ne gusu
35 ne iia. Pirika ainu anak ne piiika ikoro an usbike w^ano
piiikap sange ruwe ne, wen ainu anak ne wen ikoro an
36 usbike wano wenbe sange rTiwe ne. Orowa, ecbi otta
Ku ye, nep ikkewe sak no an itak ani ye yakka, ako-
37 ipisbi tobo ta nei ambe gusu aesanniyo kusu ne. JH
ye itak gusu eani aopekare kusu ne, orowa e ye itak
gusu akokatpakte kusu ne gusu ne na.
38 Orowa, kambi-nuye utara tumugeta okai utara
newa Parisee un utara tumugeta okai utara anak ne
Sbinuma orun ese wa ene itak-bi :
—Epakasbnu guru,
cbi okai utara anak ne E ki sbirosb sbinep anukan
39 rusui ruwe ne, aii itak. Koroka, Sbinuma nei utara
otta ese wa ene itak-bi :
—Wen newa om'oinu koro
ainu ikiri anak ne sbirosb bunara ruwe ne ; aige
uw^eingara guru Yona koro sbirosb mosbima anak
40 sbirosb akore sboinoki : Toiia anak ne tokap-to
rereko kunne-to re ancbikara uturuta poro rep un
cbikoikip boni osbiketa an koracbi, tambe nei no
Ainu Pobo ne yakka tokap-to rereko kunne-to re
ancbikara uturuta toitoi sambe osbiketa an kusu ne.
41 Ninepe kotan un utara anak ne tane okai ainu ikiri
gusu bopuiiiba bine koipisbi wa kokatpakte kusu ne
;
inambe gusu ne yakun, nei utara anak ne Yona ki
upaskuma gusu yaikokatpak nisa ruwe ne, awa,
ingar'an, Yona kasu no pase guru teda an ruwe ne.
42 Pikata un inosbiri esapane sbiwentep anak ne bopuni
wa tane okai ainu ikiri gusu koipisbi wa kokatpakte
kusu ne : inambe gusu ne yakun, sbinuma anak ne
Soron:on koro wayasbnu atnbe nu kuni gusu mosbiii-
43 gesb wano ek nisa ruwe ne ; awa, ingar'an, Sororaon
kasu no pase guru teda an ruwe ne. Koroka, icbak-
kere ramat anak ne ainu orowa no soine cbiki sbini
usbike bunara gnsu wakka-sak ikusbwa oman, aige,
44 pa sbomoki ruwe ne. Orowa no ene ye-bi :
—Kuani

40. 3-i MATTAIOS. [12. i5.-13. 1-6.
auak ne orowa Ku soiiie cbisei slmi orun Ku hoshipi
kusu ne, ari itak ; orowa, ek, aige, nei cliisei oha, acha-
shnure wa an, atomtere ruwe ne—ari nukan ruwe ne.
45 Orowa no shinuma oman wa moshima an yaikasu no
wen arawan ramat uina wa tura no ahup wa okai ruwe
ne ; orowa, nei ainu hosbiki no an katu kasu no
iyosbi no an katuhu anak ne naa wen ruwe ne.
Tajie okai w^en ainu ikiri otta ne yakka tauibe nei no
an kusu ne na.
46 Sbinuina anak ne inne topaba utara orota itak
rapoketa, ingar'an, koro babo koro iriwak utara tura
Sbinutna otta itak rusui gusu soita rosbki wa okai
47 Awa, sbine ainu Sbinutna otta ene itak-bi :
—Ingar'an,
E koro babo E k'oro iriwalc utara tura E otta itak rusui
48 gusu soita rosbki wa okai ruwe ne, ani itak. Koroka,
nei guru otta Sbinuma ese wa ene itak-bi :
—Ku goro
babo nen ne ? Ku goro iriwak utara nen ne ruwe
49 be an ?—ari itak Orowa, Sbinuma koro koikara
utara oro untekebe turi wa ene itak-bi : —'Ingar'an, Ku
50 goro babo Ku goro iriwalv utara ! Inambe gusu ne
yakun, in an guru ne yakka kando otta an Ku goro
Micbi irenga ki gur'anak ne sbinuma analv Ku okkai
ainu iiiwak ne, Ku mat ainu iriwak ne, Ku babo ne
ruwe ne na.
13 Ik.
1 Kei tobo ta Yesu cbisei soine bine atui samta a nisa
ruwe ne, awa, poro inne utara uwekarapa gusu,
2 Shinuma chip orun abun wa a nisa ruwe ne ; uwe-
karapa utara anak ne atui samata rosbki wa okai nisa
3 ruwe ne na. Awa, itak-maukusbte-itak ani Sbinuma
usausa okaibe nei utara otta ye, aige, ene itak-bi :
—
4 Ingar'an, Piyebe etoita sbine ainu oman wa piyebe
etoita ; etoita orola ru paruru ta bacbiri ambe an,
5 aige, cbikap reu wa nei ambe e nisa ruwe ne : orowa,
sbuma-usb kapan no toi an usbiketa bacbiri ambe
6 an, awa, toitoi abak gusu nani betukba : aige, cbup ri
cbiki sbukus-cbire ; samata, sbinrit isamV)e ne gusu

41. 13. 7-19.] MATTAIOS. 36
7 shuinutiige wa isam nisa ruwe ne. Orowa, inoshiinap
aiiak Be ai-usli oi an ushiketa hachiri ; awa, ai-ush ni
8 hetukba wa nei ainbe ateye nisa ruwe ne ; shui,
mosliiina arabe anak ne toitoi pirika ushike ta hachiri
wa hefcukba, aine, ashikne hotne pakno bene, re hotne
pakno bene, wanbe ikashima hotne pakno bene
9 . shipiraspa nisa ruwe ne na. Kisara koro guru, nu
yan.
10 Orowa, koikara utara araki wa Shinuina orota ene
ye-hi :
—Hernanda gusu itak-maukushte-itak ani nei
11 utara otta E itak ya ? Sbinunia ese wa orota ene bawe
oka-bi :
—Kando mosbir'otta aiiuinap eram'an-bi anak
ne echi otta akore wa an, koroka, nei utara otta
12 sboino akore ruwe ne. Inambe gusu ne yakun, nen
ne ya]<ka koro guru otta akore wa nuye an no
sbinuma koro kusu ne ; koroka, nen ne j^akka koro
sbomoki gur'anak ne, l^oro wa an ambe ne yakka
13 auk kusu ne gusu ne na. Nei utara ingara wa nukara
sbomoki, inu wa nu ka shouioki, shui, ramepakari
sbomoki wa okai gasu tambe gusu itak-maakashte-
itak ani Ku ye ruwe ne.
24 li'i^i ^a echi-nu, Icoroka, oaia erampeutek ;
Iiigara wa echi iiuK-arn, koroka, ramepakari ka sbomoki
:
Tan utara anak ne slukibi ani shomo nukara,
Kisara imi sliomo nu,
J-& Keutum ani sliomo eram'an lami,
Aige, Ku iwangere gusu sliomo liosari kuni ne
Tan utara Itoro sambe nislito ne,
Koro kisiira ashpa ne,
Sbikihi sliildcamuktek ne ;
sekoro uweingara guru Isaya koro uweingarape tan
16 utara gusu auweomare ruwe ne na. Koroka, echi koro
sbikihi anak ne nukara gusu, echi koro kisara nu gusu
17 anunuke ne. Inambe gusu ne yakun, son no echi
otta Ku ye, inne uweingara utara bene, inne oiipeka
utara ne yakka eclii nukarabe nukan rusui a koroka,
sboino nukara ; echi nu ambe nu rusui a koroka, nu
18 ka sbomoki nisa ruwe ne. Tainbe gusu piyebe etoita
19 guru gusu an itak-maukushte-itak nu yan. Nen ne
yakka neim.osliiri gusu an orusbpe nu wa erampeutek

42. 36 MATTAIOS. [13.20.-30.
child aiiak i^e, wenl^f^ ek wa nei gum keutum oshiketa
aetoitap ehekem wa uk ruwe ne. Tain be aiiak ru
20 parnru ta aetoita gnru lie ruwe iie. Orowa, sliuma-
iisli nshiketa aetoita gur' anak ne, tarn be anak itak
21 nu, orow'a, iiaiii j-aikopuntek bine kon ruwe ne ; yakka
koro keutum ta sbinrit isamma gusu, irukai-tomta
yaisbiporore ; aige, nei itak gusu aeramchuptekbe
bene aepokbap bene betuku yakun, uani epetcbiu
22 ruwe ne. Orowa, ai-usb ni an usbiketa aetoita
gur' anak ne, tambe anak nei itak nu ; orowa, kanna
mosbiii gusu an nisbomap ambe bene, aeoteknu ambe
gusu an kokandarea ambe bene gusu, nei itak ateye,
23 aio;e, ibebe sbomo betukure gun'ne. Orowa toitoi
pirika usbiketa aetoita gur'anak ne, tam])e ana!< nei
itak nu wa eram'an ; orowa, son no poka sbinuma
ibe o, asbikne botne pakno bene, re botne pakno bene,
wanbe ikasbirca botne pakno bene betukure guru ne
ruwe ne, ari itak.
24 Sbinuma naa sbine itak-ma.ukusbte-itak nei utara
otta sange wa ene j^e-lii :
—Kando mcsbiri anak ne
kot toi otta pirika piyebe etoita guru akoberayere
25 ruwe ne ; koroka, utara mokon rapoketa epokba guru
sbinen ek wa mungi tumugeta zizania mun etoita wa
20 Oman ruwe ne. Aw^a, nei raba betukba wa ibebe
asbippa koro anak ne zizania mun ne yakka
27 anukan nisa iTiwe ne. Orowa, toi koro guru orota
aussbiune utara araki wa ene itak-bi :
—Nisbpa, e kot
toi otta pirika piyebe e toita sbomo ki ya? aige,
bem.anda gusu zizania miui betukba niW'e be an ?
28 sekoro itak. Toi kon nisbpa ene baw^e an-bi :
—
Tambe anak ne en epokba guru ki ikip ne ruwe ne,
sekoro itak. Orow^a, orota uitek utara ene ye-bi :
—
Tap ne ne bawe ne yakun, paye ash w-a nei a zizania
29 mun uwekarire yak pirika ya ? sekoro itak. Sbon]o,
nei ambe ecbi risbpa yak anak ne mungi ne 3^akka
30 tura no akoiisbpa nangon na. Anange paba pakno
tup ne kane iteki ekottanu yan : aotuye ita, otuye
utara orota ene ku ye kusu ne-bi :
—Ecbi paye- wa
bosbiki no nei zizania mun uina wa ubuika kuni ne

43. 13. 31.-42.]
MATTAIOS. 37
111113^6 ne kara : koroka niungi anak lie ku pnbu otta
oniare yan, sekoro ku itak kusu ne.
31 Naa shine itak-maukusbte-itak Shinuma nei utara
otta sange wa ene ye-bi :
—Kando mosbiri anak ne
sbine karasbi piyebe koberaye rawe ne ; an ainu
32 nei ambe nk wa kot toi otta etoita : awa, nei piyebe
anak son no poka mosbiina okaibe kasn no pokasbnu
nokanbe ne ; a koroka, betuku koro anak ne niosbima
okai barn kasii no poro, aige, rik peka kusb cbikap
arald wa nei tekebe kata reusbi mwe ne.
33 Naa sbine itak-maukusbte-itak ani nei utara otta
Sbinuma ye nisa ruwe ne ; Kando mosbiii anak ne
sbiwentep orowa auk wa l^obo re cbomba osbil^eta
anuina, nei okaibe obitta sbipusbkere pan-dane
koberaye ruwe ne, ani itak.
31 Tan orusbpe obitta Yesu itak-maukusbte-itak ani
nei inne topaba utara' otta ye wa nure nisa ruwe ne,
aige, itak-maukusbte-itak isam no nep ne yakka utara
35 otta ye sbo noki : tambe anak,
Itak-maiiknshte-itak gusu ku paroho ku maka kusn ne,
Moshiri heashi-i wano auuina wa aii oruslipe Ku ye kiisu ne,
sekoro uweingara guiTi ye itak auweoniare kuui gxisu
an ap ne ruwe ne na.
36 Orowa, Sbinuma nei inne topaba utara ekobopi wa
cbisei orun abun : aw^a, koro koikara utam otta araki
bine ene itak-bi :
—Toi otta aetoita zizania mun gusu
an itak-maukusbte-itak pita wa un kore, ari itak.
37 Orota Sbinuma ese wa ene itak-bi :
—Pirika piyebe
etoita gur'anak ne Ainu Pobo ne ruwe ne ; toi anak
38 ne mosbiri ne ;
pirika piyebe anak ne mosbir' un gun'
ne ; zizania mun anak ne nitnep koro pobo ne ; nei
39 ambe etoita epokba gur'anak ne nitne kan.iui ne ruwe
ne : anange pa anak ne n^osbiii sbiolvere-i ne ; otuye
utara anak ne Kamui bautur'un utara ne ruwe ne na.
40 Tambe gusu, zizania mun anak ne auwekarire wa
abe ani aubuika koracbi, mosbiri aokere-i ta ne yakka
41 nei no an kusa ne. Ainu Pobo anak ne koro uitek
utara payere wa koro mosbiri orowa no nep ne yakka
42 epetcbiurep bene wenbe ki utara bene etayere wa,

44. 38 MATTAIOS. [13. 43.-55.
abe sokot otta osiirare kusu ne ; nei ita chish ambe
4,3 bene Diyorokara an kusu ne. Nei ita aimk ne tokap
chnp niipeki atte korachi oupeka utara ne yakka
koro micbi koro iiioshiri ta nupeki atte kusu ne na.
Kisara koro guiu, nu yan.
44 Kando n:ioshiri anak ne toi tumugeta anuina wa
an ikoro koheraye ruwe ne ; ainu nei ambe pa cbiki
nuina ; orowa, yaikopuntek gusu oman, aige, yaikota
korobe obitta eibok wa nei toi bok ruwe ne.
45 Sbui, Kando mosbiii anak ne pirika shinju sbik-
hunara rambasbne guru koberaye ruwe ne ; aige, nei
46 guru ataye yupke sbinju sbinep apa cbiki oman wa
yaikota korope obitta eibok wa nei ambe bok nisa
ruwe ne.
47 Sbui, Kando mosbiri anak ne atui otta aare wa usa
48 okai cbep-rup okarire ya kobereye ruwe ne : nei ya
sbikno an koro anak ne utara ya ta etaye wa yange ;
orowa, rok wa pirika ilve saranip oro omare, koroka
49 wen ike osuruba ruwe ne. Mosbiri sbiokere-i ta ne
yakka nei no aki kusu ne : Kamui bauturumbe araki
50 wa oupeka utara tumuge wano wen utara numge
bine abe sokot otta osurupa kusu ne : nei ita cbisb
ambe bene niyorokara bene an kusu ne.
51 Ecbi utara anak ne tan okai orusbpe obitta eram'an
ruwe be an ? Orota, cbi eram'an ruwe ne ari nei
52 utara ye ruw^e ne. Orowa, orota Shinuma ene ye-bi
:
—Tambe gusu nen ne yakka kando mosbiri gusu
akoikare kambi-nuye ainu anak ne, koro ikoro orowa
no fusbko ambe bene, asbiripe bene sange cbisei-koro-
guru koberaye ruwe ne, ari itak nisa ruwe ne na.
63 Orowa, Yesu tan okai itak-maukusbte-itak ye okere
cbiki, nei kotan ekobopi wa oman nisa ruwe ne.
54 Orowa, koro kotan ta ek wa uwekarapa cbisei
orun abun bine utara epak^sl^nu nisa ruwe ne
;
aige, nu utara iyokunnure wa ene itak-bi :
—Tan ainu
anak ne nei no okai wayasbnu ambe bene kiroro an
55 mondum bene bunak wa kon ruwe be an ? Tambe
anak ne pancbo ainu koro pobo sbomo ne ruwe be
an ? Koro babo anak ne Maria ani an reibei koro

45. 9
13. 56.-14. 1-9] MATTAIOS. 39
sbiwentep shomo ne ya ? samata koro okkai ainu
iriwak ntp.ra anak ne Yakob newa Yosep newa Simon
newa Y^uclas newa ani aye utara shomo ne ya ?
56 Orowa, koro mat ainu iriwak utara ne yakl^a un tura
no okai shomo ne ruwe he an ? Ta an guru anak
57 ne nei no okaibe hunak wa koro ya ? ari itak. Orowa,
Shinuma ejus a nei utara aureepetchiure nisa ruwe
ne na. Koroka, Yesu nei utara otta ene itak-hi :
—
Uweingara guru anak ne yaikota koro moshiri ta
bene koro unihi ta bene mosbima an usbiketa ne
58 yakun aeoripakbe ne, sekoro itak. Orowa, nei utara
eumbipka keutum gusu, Shinuma nei kotan ta kiroro
an iki ikip poron no shomo iki nisa ruwe ne na.
14 Ik.
1 Kei ita Tetrakes Herod anak ne Yesu gusu an
orusbpe nu wa—Tan guru anak Baptisma kore
Yoannes ne, rai orow^a no betopo-sbiknu nisa ruwe
ne, tambe gusu otta tan okai kiroro unbe aki ruwe
ne, ari koro uitel^ utara otta ye. Inambe gusu ne
yakun , Herod anak ne koro iriwak Piiipos koro macbi
Herodias gusu Yoannes kisbima wa tupetupe bine
upakashnu chisei orota oraare yara nisa iTiwe ne.
Nei sbiwentep koro ambe anak ne ipawetenge ehaitap
ne ruwe ne, ari orota Yoannes ye nisa rawe ne gusu
ne na Orowa, shinuma Yoannes raige !<uni ramu, awa,
inne utara koishitoma ruwe ne, nei guru anak ne
uweingara guru ne ani utara esanniyo nisa ruwe ne
gusu ne na. Koroka, Herod bekatu tobo ek ita anak
ne Herodias koro matne-po ainu tunita rimsei wa
Plerod nupetnere. Aige, nep ne yakka eikoramkorobe
e kore a,sh kusu ne, ari shinuma nei matkatchi otta
sbiyuppa no eitakamkire nisa ruwe ne. Orowa, koro
habo orowa no aonisbnishi wa,—ISfima kasbiketa
Baptisma kore Yoannes sapaba aande wa teda en
kore aii itak. Orowa, sapane guru oknatara ; Iwroka,
ibe gusu tm-a no rok utara gusu bemhem, koro
eitakamkire ambe gusu bemhem, nei ambe akore

46. 40 MATTAIOS. [14. 10-23.
10 kuni kashpaotte nisa, aige, ainu omande wa upaka-
sbnu cbisei ta an Yoannes sapaba otu^^ere yara nisa
11 ruwe ne. Oiowa, sbinuina sapaba nima kasbiketa
akoro wa ek wa nei matkacbi otta akore ; aine,
matkacbi anak ne koro babo otta koro wa oman nisa
12 ruwe ne. Orowa, koro koikara utara araki bine nei
kaise uk wa iyurui orota omare ; orowa, paye wa
Yesu nure nisa ruwe ne na.
13 Yesu tan orusbpe nu cbiki ekobopi bine cbip o wa
sbinen ne utara isani no an usbi oran oman nisa ruwe
ne : orowa inne utara nu cbiki macbiya orowa no
14 payel^ai wa Sbinuma oslii araki nisa rawe ne. Aige,
Sbinuma ek wa poro ainu topaba ndkara, awa,
erampokiwen wa kore bine koro tasbum ki utara
15 iwangere nisa ruwe ne. Sbiri-onuuian an cbiki, koro
koika..ra utara Sbinuina otta araki wa ene itak-bi :
—
Tan usbike anak ne nepka isam usbi ne, orowa tane
moire okere ruwe ne ; inne topaba utara yaikota gusu
aep bok kuni ne macbiya oiTin payere wa un kore,
16 ani ye. Koroka, nei utara otta Y^esu ene itak-bi :
—
Oman kuni ika isam ; ecbi utara ibere yan, ari itak.
1
7
Sbinuma orota nei utara ene itak-bi :
—Teda anak ne
ouse pan asbikne tak newa tu cbep patak an ruwe ne.
18 Orowa Sbinuma ene itak-hi :
—Ete-un koro wa araki
19 yan. Orowa, Sbinuma nei topaba utara niun kata
rokte kuni kasbpaotte nisa ruwe ne ; awa, nei asbikne
pantak bembem nei tu cbep bembem uina bine
kando orun bepuni wa yaiiraige ki, orowa, mesbpa wa
koikara utara otta pantak kore, aige, koikara utara
20 anak utara topaba otta koropare nisa ruwe ne. Utara
obitta ibe wa akironnure ruwe ne : orowa, nei
amesbpa pantak ikaslrima ike anak ne tu saranip
ikasbima wan saranip pakno umoinare nisa ruwe ne
21 na. Awa, sbiwentep utara newa pon utara mosbima
e ainu pisbki-i anak ne go sen nin ne ainu ebange
ruwe ne.
2*2 Orowa Sbinuma nani inne utara payere okere
pakno koro koikara utara cbip ore wa kotcbaot ekusb
23 un omande nisa ruwe ne Orowa, inne utara payere

47. 14 24-36.] MATTAIOS 41
okaketa Shinuma inomio-itak ki gusu oyakta an
nupuri hemesu : orowa, onuman an koro sbinen ne
24 an ruwe ne. Koroka, chip anak ne tane atui kata
an wa riri gusu ra.iouchuptek ; rera wen wa gusu ne
25 na. Orowa anchikara ine ikinne no an pungi pakita
anak ne Shinuma atui kata apkash wa nei utara orota
26 ek nisa ruwe ne. Aige, koikara utara anak ne
Shinuma atui kata apkash shiri nukara chiki yaikowe-
pekere hine : —Tukap ne, sekoro itak ; awa, ishitoiua
27 gusu hawe ashte nisa ruwe ne. Koroka, orota Yesu
nani itak sange wa ene itak-hi :—Eama-ritetke yan ;
28 Kuani ne ; iteki ishitoma yan, ari itak. Orowa,
Petros Shinuma orota ese wa ene itak-hi ; —-Utara pa,
Aokai ne yakun, wakka kashiketa ku apkash wa E
orun ku oman kuni ne en kashpaotte wa en kore, ari
29 itak. Orowa, Ek, ani Shinuma ye nisa ruwe ne.
Tata otta Petros chip orowa no yan, aige, Yesu otta
ek kuni gusu wakka kata apkash nisa ruwe ne.
30 Koroka, rera yupkep nukara chiki ishitoma, awa,
wakka tumuge un ren heashi, aige, hawe ashte wa : —
•
31 Utarapa, en kaobiuki wa en kore, ari itak. Orowa,
Yesu nani tekehe turi hine shinuma kishima wa orota
ene itak-hi :
—Aa eishokoro-i pon guru, hemanda gusu
32 keutum utumashi ya ? Orowa, chip otta ahup chiki,
33 rera okake an ruwe ne. Awa, chip otta okai utara
Shinuma ko-ongami wa :
—Son no poka Aokai anak
ne Kamui Poho E ne ruwe ne, ari an itak ani ye
nisa ruwe ne na.
34 Orow^a, atui-tomotuye wa ya ta yap chiki Gen-
35 nesaret kotan ta araki nisa ruwe ne. Aige, nei kotan
un utara Shinuma eamkiri koro anak ne nei kotan
okari teshkara wa tashum guru obitta Shinuma orun
36 koro wa araki nisa ruwe ne ; awa, Shinuma mipihi
paruruge tomooshma kuni koramkoro : aige, nen
ne yakka nei ambe tomooshma gur'anak ne aiwangere
nisa ruwe ne na.

48. 42 MATTAIOS [15.1-15.
15 Ik.
1 Orowa, Yerusarem kotaii wano Parisee un utara
bemhem kaixibi-nnye iitara hemhem Yesii orota araki
2 wa ene itak-hi :
—Hemanda gusu E koro koikara
utara anak ne ekasbi oina obaita ruwe be an ? In-
ambe gusu ne yakun, ibe etokota sbonio tekebe
3 furaye ruwe ne gusu ne na, sekoro itak. Sbinuma
ese wa ene itak-hi :
—Hemanda gusu ecbi utara ne
yakka yaikota koro oina gusu Kamui ikasbpaotte
4 obaita ruwe be an ? Inambe gusu ne yakun, e koro
onaba e koro unubu kooripak yan ; orowa, koro ona
koro unu obaigekara guru anak ne son no poka rai
5 kusu ne, ari an itak ani Kaniui itak. Koroka, nen ne
yakka — Ani eani epirikare kuni gusu an a]nbe anak
ne ayange okere ari an itak ani koro ona koro unu
6 otta ye guru anak ne ; sbinuma aoak koro onaba
kooiipak sbomoki knsu ne ruw^e ne. Ecbi utara
anak ne koro oina gusu Kamui itak isamka ruwe ne.
7 Kankapkapeka ecbi utara, Isaya anak ne irammakaka
8 ecbi epeka no uw^eingara wa ene ye bi :
—
Tan utara anak ne patoi ani en kooripak ;
y Koroka, kentum anak ne En orowa no ukattuima no okai rawe ne.
Koroka, Ainu kara epakashi epalcashuu gusu,
Raka isam no en koougami ruwe ne,
10 Orowa, Sbinuma topaba utara sbibekote botuyekara
1
1
W' a orota ene itak-bi :
—Nu wa eramu yan : Parobo
orota abunbe anak ne ainu turu-usbtep sbomo ne ;
koroka, parobo orowa no oasbinbe anak ne tambe
12 ainu turu usbte iTiwe ne. Orowa, koikara utara
araki w-a ene itak-bi :
—Parisee un utara tap itak nu
ita irusbka ruwe ne, sekoro Aokai eramu an ya?
13 Koroka, Sbinum.a ese w^a ene itak-bi :
—Nep aetoitap
ne yakka kando otta an Ku goro Micbi orowa no
aetoita sbomoki yak anak ne arisbjja kusu ne na.
14 Kei utara miosbima okai yan ; sbiknak ru-epakasbnu
utara ne rawe ne. Orowa, sbiknak guru anak ne
sbiknak guru ru epakasbnu cbiki, tun kane sbui oro-
15 osbima kusu ne. Orowa, Petros anak ne Sliinuma

49. 15. 16-28.] MATTAIOS. 43
otta ese wa ene itak-hi :
—Tan itak-iiiaukushte-itak un
16 gnsu pita wa en kore, ari itak. Sbinuma ene ye-hi :
—
Tane ne yakka naa ecbi utara poka erau:)peutek rnwe
17 be an ? Nep ne yakka parobo otta abiinbe anak ne
boni osbiketa ran wa rera otta aoasbinge ruwe ne,
18 'sekor'ambe ecbi eranipeutek ya ? Koroka, paro
orowa no betukup anak ne keutum orowa no ek
ruwe ne ; nei okaibe anak ainu turu-usbtep ne.
19 Inambe gusu ne yakmi, wen yainu-bi bene, keuklje
bene, onioinu ambe bene, boiy^p bene, ikka ambe
bene, sbunge pawetesbu ki ambe bene, sakayokara
ambe bene, ainu keutum wano betuku ruwe ne gusu
20 ne na : tan okaibe anak ne ainu turu-usbte okaibe
ne ruwe ne ; koroka, tekebe furaye sbomoki no ibe
katu anak ne ainu tui'u-usbte sbomoki ruwe ne na.
2
1
Orowa Yesu nei i w^ano paye wa Turos new^a Sidon
kotan pisbkanikepeka orun arapa nisa ruwe ne.
22 Awa , sbine Kanaan mosbir'un sbiwentep nei samake ta
an kotan wano ek wa bawe asbte bine ene itak-bi :
—
23 Aa Dabid Pobo ne Utarapa, en erarapokiwen wa en
kore, ku matne po anak ne yupke no nitne kamui
sbikalkari wa an na, sekoro itak. Koroka, Yesu anak
ne sbine itak ani ka ese sbomoki ruwe ne. Orowa,
koikara utara araki wa Sbinuma kora.nkoro bine ene
itak-bi :
—Tan sbiwentep un osbi bawe asbte gusu
oyal^e un omande wa un kore, ani itak nisa ruwe ne.
24 Koroka, Sbinuma ese wa ene itak-bi :
—Kuani anak
ne ouse Israeru cbisei un ru turainu bitsuji otta
25 patek a en omandep ne, sekoro itak. Koroka, nei a
sbiwentep ek wa Yesu ko-ongami bine ene itak-bi :
—
26 Utarapa en kaobiuki wa en kore, ari itak. Sbinuma
ese wa ene itak-bi :
—Pobo utara gusu an aep uk wa
seta otta koropare-i anak ne pirikap shomo ne ruwe
27 ne, sekoro itak nisa ruwe ne. Koroka, sbiwentep ese wa
ene itak-bi :
—Euwe un, Utarapa, yakka seta anak
ne kon nisbpa set cboropoke un rapapse aep uibe e
28 ruwe ne, sekoro itak. Orowa, Yesu nei guru orota
ese wa ene itak-bi :
—Aa sbiwentep, e koro eisbokor-i
anak ne porobe ne ruw^e ; eani e kon rusui koracbi

50. 44 MATTAIOS [15.29-39.
aki kusa ne, sekoro itak. Orowa, iieiLa nani koro
matne-po aiwangere nisa riiwe ne iia.
'29 Orowa, Yesu nei kotaii ekobopi wa Gariraya atai
saDiakeun eknisa ruwe ne ; awa, nupuri hemesu wa a
30 nisa ruwe ne. Orowa, orota poro topaba utara, bera
utara bene, sbiknak utara bene, sboino-itak utara
bene, yaiewen utara bene, naa mosbima utara bene,
inne no tura wa araki bine Sbinuma cbikiri sainaketa
are nisa rawe ne ; aige, Sbinuma iwangere nisa ruwe
31 ne : awa, topaba utara anak ne nei sbo;no-itak utara
itak bawe bembem, yaiewen gQra aiwangere wa okai
kata bembem, bera utara apkasb katu bembem,
sbiknak utara ingara katu bembem nukara cbild
Israeru un utara koro Kamni ko-iramye nisa ruwe ne
na.
32 Orowa, Yesu anak ne koikara utara sbibekote
botuyekara wa orota ene itak-bi :
—Topaba utara tane
rere-ko sbomo ibe no En tura no okai gusu, Ku
erampoldwen wa kore ruwe ne : orowa, ikineipeka ru
bontomo ta ika sambe esbingi kuni ne, sliomo ibere
33 no Ku payere niukesb ruwe ne, sekoro itak. Orowa,
Sbinuma otta koikara utara ene itak-bi :
—Ani tap
okai poro topaba utara kironnure kuni pakno an pan-
tak tap koracbi an nepka isam usbi ta bunak wa
34 koro ya, ari itak. Orota Yesu ene itak-bi :
—
Pantak bempakbe ecbi koro ya ? Orota, Arawanbe
an, orowa, cbeppo anak pon no ka an ruwe ne, ari
35 itak. Orowa, topaba utara sbiri kata rok kuni
Sbinuma kasbpaotte, aige, nei arawan pantak newa
36 nei cbep uina ; aine, yaiiraige ki wa mesbpa, orowa
koikara utara kore, awa, koikara utara anak ne topaba
37 utara orota koropare nisa ruwe ne. Nei utara obitta
ibe w^a akironnure : orowa, amesbpa wa ikasbma ike
38 arawan saranip pakno umomare nisa rawe ne. Ibe
ainu anak ne pobo utara newa sbiwentep utara
39 mosbima, sbi sen nin ne ainu ne ruwe ne. Orowa,
nei topaba utara payere, aige, cbip otta abun bine
Magadan kotan kosbirepa nisa ruwe ne na.

51. 16. 1-12.] MATTAIOS. 45
16. Ik.
1 Orowa, Parisee un iitara newa Saddokai mi utara
araki hine Shiiinma koramnukara ^va kando orowa
sbirosh niikare kuni koramkon nisa rawe ne iia.
2 Koroka, orota Shinuma ese wa ene itak-hi :
—Onmnan
aiiak lie kando kotoro fnre giTsu, shiri pirika kusu ne
3 sekoro echi ye rawe ne. Orowa, knnneiwano anak ne
kando kotoro fure, nisbknru ram gusu, tanto sbiri wen
kusu lie sekoro ecbi ye ruwe ne. Kando kotoro
uwande wa ecbi eranian, koroka, pakihi gusu an
4 sbiiosb ecbi erampeutek ruwe ne. Wen wa omoinu
koro sanikiri anak ne sbirosb bunara ruwe ne, koroka,
Yona gusu an sbirosb mosbima anak sbirosb akore
sbomoki kusu ne na. Orowa, Sbinuma nei utara
ekobopi wa onian nisa ruwe ne na.
5 Oro^'a, koikara utara anak ne atui kusbta sbirepa,
awa, pantak koro kuni ambe oiia nisa ruwe ne.
6 Orowa. orota Yesu ene itak-bi :
—Parisee un utara
newa Saddokai un utara koro pandane yaitubare yan.
7 Aige, nei utara anak ne utasbpa uwe-upaure wa ene
itak-bi :
—Tap ambe anak ne pantak cbi oira gusu
8 an itak ne. ari itak. Awa, Yesu tambe eramu an wa
ene itak-bi : —Aa eisbokor-i pon utara, bemanda gusu
pantak ecbi oira gusu uwe-upaure ruwe be an?
9 Kei go sen nin ne ainu new^a nei asbikne pantak,
10 orowa, saranip bempakbe ecbi mromare ambe bene ;
samata, sbui, nei sbi sen nin ne ainu newa arawan
pantak orowa saranip bempakbe ecbi umomare
amlje bembem, ecbi rairepakari wa esbikarun sbomoki
11 ruwe bean? Kuani anak ne pantak epeka gusu
ecbi utta Ku ye sbomoki ambe bemanda gusu sbomo
ecbi ramepakari ya ? Koroka, Parisee ^ un utara
newa Sf^dokai un utara koro pandane ya.itubare yan.
12 Tambe gusu, Sbinuma anak ne pantak pandane
gusu yaitubare kuni ye ambe sbomo ne, koroka
Parisee un utara newa Saddokai un utara koro
epakasbi gusu an itak ne, sekoro koikara utara
eraman liisa ruwe ne na.

52. 46 MATTAIOS. [16.13-23.
13 Orowa, Yesu. anak iie Kaisarea Pirippos kotao an
ushita ek wa an ita, koro koikara utara ofcta ene
uwepekennu-hi :
—Ainu Poho anak ne nen ne kuni
14 utara ye ruwe be okai ? Orota nei utara ene itak-
hi :
—Baptisma kore Yoannes ne ye utara ka okai
;
Ericba ani ye utara ka okai ; Yeremia liene,
uweingara utara tumuoje un shine uweingara
guru bene ye utara ka okai ruwe ne, ari ye nisa
1
5
ruwe ne. Orota, Sbinuma ene itak-bi :
—Ecbi utara
16 anak Kuani nen ne kuni ecbi ye ruwe be an ? Simon
Petros ese wa ene itak-bi : —-Aokai anak ne Kiristo
ne, Isbu Kamui koro Pobo E ne ruwe ne, ari itak.
17 Orowa, sbinuma otta Yesu ese wa ene itak-bi :
—
Simon Bar-Yona, tap ambe e epakasbnu gur'anak
ne kam newa kem sbomo ne, kando otta an Ku
Micbi anak tan orusbpe e eramande nisa ruwe ne
IB gusu, anunuke ainu e ne ruwe ne. Orowa, tambe
ka e otta Ku ye, Aokai anak ne Petros ne, orowa tan
watara kata Ku karisia Ku asbte kusu ne ; orowa,
Hedes apa nei ambe annokara sbomoki kusu ne ruwe
19 ne, Kuani anak ne kando mosbiri apa kangi e
kore asb kusu ne ; orowa, nep ne yakka mosbiri kata
e tupetupe yakun, kando otta ne yakka atupetupe
kusu ne : orowa, nep ne yakka mosbiri kata e pita
yakun, kando otta ne yakka apita laisu ne na.
20 Orowa Sbinuma anak ne Kiristo ne sekoro iteki
mosbima guru otta nure kuni koikara utara eikasbpa-
otte nisa ruwe ne na.
21 iS'ei i orowa no Yesu anak ne Yerusarem kotan
orota Oman wa ekasbi orowa no bembem Kamui
kora kenru esapane utara orowa no bembem, kambi-
nuye utara orowa no bembem inne okaibe gusu
ramuasbitnere, aige, araige bine rere-ko an ita betopo-
a-sbiknure kusu ne aii an ambe koro ^oikara utara
22 otta epakasbnu beasbi nisa ruwe ne. Orowa, Petros
anak ne Sbinuma uk wa kosakaj^okara bine ene itak-
bi : —Aerampokiwen wa akore, Utarapa, tap okaibe
anak ne ara E epeka sbomoki kusu ne na, sekoro
23 itak. Koroka, Sbinuma bosari wa Petros otta ene

53. 16. 24.-17. 1-4.
MATTAIOS. 47
itak-hi :
—Satan, En oshmake un oman ; eani anak
ne En gusu an ureepetcbiurep e ne, eani anaJv ne
Kaniui gusu an orushpe esanniyo shomoki, ainu gosu
an orushpe esaniyo rawe ne gasu ne na, sekoro itak.
24 Orowa no Yesu anak ne koro koikara utara otfca ene
itak-hi :
—Nen ne yakka En osh ek kuni ramu guru
an chiki, yaikota yaieshina wa koro utasap ani wa
25 En osh ek van. Inambe gusu ne yakun, nen ne
yakka kon ramat kaolnuki kuni esanniyo guru anak
ne nei ain])e turainu kusu ne ; orowa, Ku rengap gusu
kon ramat turainu gur'anak ne nei ambe pa kusu ne
26 ruwe ne gusu ne na. Inambe gusu ne yakun, Ainu
anak ne moshir' ebitta eyaiepirikare wa kon ramat
evaiewende yak anak ne, hemanda ani aeyaiepirikare
ruwe he an ? Orowa, ramat shirihine ainu anak ne
27 nep koropare ruwe he an ? Inambe gusu ne yakun,
Ainu Poho anak ne koro Michi nupekihi hemhem,
koro uitekbe hemhem tura no ek kusu ne ; nei ita
anak ne Shinuma obitta no okai utara pish no ikichi
28 buri an-i korachi kore rawe ne kusu ne na. Son no
echi otta Ku ye, teda okai utara tunuigeta roshki
utara anak ne Ainu poho koro moshiri tura wa ek
shiriki-hi nukara pakno, oara rai auibe sapke shomoki
kusu ne na.
17 Ik.
1 Orowa, iwan rereko okaketa Yesu anak ne Petros
newa, Yakob newa, Yakob koro iriwak ne- Y^oannes
newa tura wa oyakta an ri nupuri hemesu nisa ruwe
2 ne ; awa, nei utara shik samata Shinuma katuhu oya
kat ne akan nisa ruwe ne: koro nanubu anak ne
tolcap chup korachi heri at, naipibi anak shiripekere
3 pakno retan ruwe ne Orowa ingar'an, Mose hem-
hem, Ericha hemhem Shinuma tura ukowepekere w^a
4 okai katu anukan nisa ruw^e ne. Aige, Petros ese wa
Yesu otta ene ital^-hi :
—Utarapa, teda chi okai kuni
ambe anak ne pirika ruwe ne: Aokai E ramuoshma
yakun, kuani teda kash rep-pish ku kara kusu ne
;

54. 48 MATTAIOS. [17. 5-18.
sbinep aiiak ne Aokai g*u.su, sbinep aimk ne Mose
gusn, .sbinep aiiak ne Ericba gusu ne ruwe ne.
5 Sbinuma naa ye rapoketa in gar'an, peken nishkurn
sbinep enkasbike kamii ; orowa, ingar'an, nei nisb-
kiUTi orowa no ban anu wa ene bawe okaibi :
—Tambe
anak Ku omap sbi no Ku enupetne Pobo ne ruwe ne,
6 Sbinuma nu yan, ari bawe asb. Orow^a, koikara
utara nei bawe nu cbiki, enpuina no bacbiri, aige, sbiri
7 isbitoma nisa ruwe ne. Awa, Yesa ek wa nei utara
tomoosbma, aige, Hopuni, iteki isbitoma yan, ari itak.
8 Orowa, bepuni wa iiigara cbiki nen ne yakka nukara
sbouioki, ouse Yesu patek riukan nisa iTiwe ne na.
9 Orowa, nupuri wano rap koro an ita, Yesu ikasb-
paotte wa ene itak-bi : —'Ainu Pobo rai orowa no
betopo-asbiknure an pakno tap ecbi nukarape nen ne
10 5-akka ika nure yan, ari ki ruwe ne. Orota koro
koikara utara uwepekennu wa ene itak-bi :
—Yakun,
kambi-nuye utara anak ne Ericba bosbiki no ek kusu
11 ne, ari nep gusu itak ya ? Sbinuma ese wa ene itak-
bi :
—Ericba anak ne son no ka ek wa nep ne yakka
12 bosbipire kusu ne ; koroka, ecbi otta Ku ye, Ericba
ek okere ruwe ne, orowa, utara anak ne sbomo
sbinuma eamkiri wa rengaine otta ikicbi nisa r-uwe ne.
Tambe koracbi Ainu Pobo ne yakka nei utara orowa
18 no aeramusbitnere kusu ne, ari itak. Orowa, Eap-
tism.a kore Yoannes epeka no Sbinuma itak ruwe ne
ani koikara utara eramu an wa an ruwe ne na.
14 Orowa, inne utara orota araki cbiki anak ne sbine
ainu.Sbinuma orota ek wa kokkaea bine ene itak-bi :
—
15 L'tarapa, ku okkai pobo erampokiwen wa en kore
;
sbinuma nupitke tasbujn ki wa sbi no aeramusbitne
ruwe ne, kanna-kanna abe otta bacbiri, kanna-kanna
16 wakka otta ne yakka bacbin niwe ne. Aige, E koro
l^oikara utara otta ku tura wa ek a koroka, iwangere
17 eaikap ruwe ne. Orowa, Yesu ese wa ene itak-bi: :
—
Aa, eisbokoro-i sak wa obeuge ikiri, bembara pakno
ecbi tura no Ku an kusu ne ya ? Hembara pakno
ecbi eyaisbiporore kusu ne ya ? Nei guru En otta
18 tura wa ek yan, ari itak. Orowa, Yesu sakayo itak

55. 17 19-27.-18. 2.] MATTAIOS. 49
ki ; awa, nitne karani oashin ; aige, nei i orota nei
19 heikachi aiwangere nisa ruwe ne na. Orowa, koikara
utara arorokishne no Yesu otta araki wa, Hemanda
gusu chi utara nei ambe oashin ge eaikap ruwe he an,
20 ari itak. Orota Shinuma ene itak-hi :
—Echi eishokor-
i pon ruwe ne gusu ruwe ne : son no echi otta
Ku ye, karashi piyehe pakno eishokor-i echi koro
child, tan nupuri otta ne yakka, toani un oman yan
21 ani itak yakun oraan kusu ne ; orowa, echi ki
eaikapbe oara isani kusu ne na.
22 Orowa, Gariraya moshiri ta okai rapoketa, nei utara
otta Yesu ene itak-hi :
—Ainu Poho anak ne utara
teke otta aekoshi kusu ne ; orowa utara orowa no
araige, aige, rereko an ita hetopo-a-shiknure kusu ne,
23 ari itak. Orowa, nei utara shi no oknatan nisa ruwe
ne na.
24 Orowa, Kaperunaum kotan ta araki chiki didrakma
kani akore kuni guru Petros otta araki wa, E koro
epakashnu guru anak ne didrakma kani shomo sange
25 iiiwe he an ? Sange, ani Petros ese ruwe ne. Orowa,
chisei orun ahun chiki Yesu hoshiki no shinuma otta
ene itak-hi :
—Simon, nekon a e yainu ya ? Moshiri
esapane utara anak ne, nekon a okai utara orowa
no yaku etaye ya ? Poho utara orow^a no hene ya,
26 oya utara orowa no hene ya ? Orowa, Oya utara
orowa no auk ani shinuma ye chiki, orota Yesu ene
27 itak-hi :
—Yakun, poho utara shomo sange ruwe ne,
koroka, nei utara iteki aepetchiure kuni ne, atui
orun e oman wa perai-kara, orowa, hoshiki no ayange
chep uk ; nei chep paroho e maka chiki, kani shine
stata anukara kusu ne : nei ambe uk wa Kuani newa
eani gusu nei utara otta kore yan, ari itak nisa ruwe
ne.
18 Ik.
1 Nei ita anak ne koikara utara Yesu orota araki wa
ene itak-hi :
—Y^akun, kando moshiri ta hunna iyotta
2 pase guru ne ruwe he an ? ani itak. Orowa, Yesu shine

56. 50 MATTAIOS. [18.3-13.
pon guru shihekote hotuyekara wa nei utara noshi-
3 keta ande wa ene itak-hi :
—Son no echi otta Ku ye,
echi utara hosari wa pon utara okai-i korachi ne
shomoki yak anak ne, oara Kando moshiri ahup
4 eaikap kusu ne. Tambe gusu, nen ne yakka tan
pon poho an i korachi yaieoripakka guru anak ne
nei guru anak Kando mosturi ta iyotta pase
5 guru ne ruwe ne. Orowa, nen ne yakka Ku
reihei ankushkerai gusu tap korachi an shine pon
6 guru uk gur'anak ne En uk ruwe ne : koroka, En
eishokoro wa an shine pon guru epetchiure guru
an chiki, nei guru poro shuma-nishu rekuchi aunu
wa ooho atui otta arende-i anak, nei guru gusu pirika
7 ruwe ne. Epetchiure-i an gusu moshiri yaisambe-
pokash humi ; inambe gusu ne yakun, epetchiure-i
anak ne ek gusu ne ap ruwe ne ; koroka, gusu
epetchiure ambe hetuku guru yaisanibepokash ruwe
8 ne. Orowa, e teke bene e chikiri bene e epetchiure
yak anak ne oattuye wa osura yan : inambe gusu ne
yakun, tu teke bene tu chikiri bene koro wa hembara
pakno ne yakka ush shomoki abe otta aeyapkiri
ambe kasu no hera bene yaiewen bene ne wa ishu-i
9 otta ahun katu eani gusu naa pirika ruwe ne. Orowa,
e shikihi e epetchiure yak anak ne oashinge wa osura
yan : inambe gusu ne yakun, tu shikihi koro wa
Gehenna un abe otta aeyapkiri ambe kasu no shine
shiki koro wa ishu-i otta ahun katu eani gusu naa
10 pirika ruwe ne. Tap pon utara tumuge un shinen ka
11 iteki etunne : inambe^ gusu ne yakun, echi otta Ku
ye, nei utara koro hauturunbe anak ne hembara
ne yakka kando otta an Ku Michi nanuhu nukan
12 ruwe ne. Nekon a echi yainu ya ? ashikne hotne
hitsuji chikoikip koro ainu an wa nei shinep ru
turairm child, shinepesambe ikashima wan e ashikne
hotnep are wa nupuri otta oman bine nei aturainu
13 hike hunara shomold ruwe be an ? Orowa, pa yak
anak ne, son no echi otta Ku ye, aturainu shomoki
shinepesambe ikashima wan e ashikne hotne bike
gusu kasu no nei a turainu hike naa enupetne ' ruwe

57. 18. 14-25.] MATTAIOS. 51
14 ne. Tap korachi tan okai pon utaia shinen ne yakka
isam kuni ambe anak ne, kando otta an echi koro
Michi kor'irenga shomo ne ruwe ne.
15 Orowa, e koro iriwak anak ne e epeka no chiko-
katpak an chiki, e oman wa tun patek echi an ita
otta nure ; e ye itak nu chiki, eani anak ne koro
16 iriwak epirika ruwe ne. Koroka, e ye itak nu
sbouioki yak anak ne tun bene ren bene paweteshu
guju gusu obitta no okai itak asonnere kuni ne
17 mosbima shinen tun tura yan. Orowa, nei paweteshu
utara ye itak nu shomoki chiki, karisia otta ye
;
karisia ye itak ne yakka nu shomoki yak anak ne
shinuma yaku-etaye guru bene oya guru bene
18 korachi otta iki yan. Son no echi otta Ku ye, nep
ne yakka kanna moshiri ta echi tupetupep anak ne
kando otta ne yakka atupetupe kusu ne ; orowa, nep
ne yakka kanna moshiri ta echi pitap anak ne
19 kando otta ne yakka apita kusu ne. Shui, echi otta
Ku ye, nep ne yakka echi ikoramkorobe gusu echi
tun ne wa ukoramkoro eramusbinne chiki, kando otta
20 an Ku Michi anak ne nei no ki kusu ne. Inambe
gusu ne yakun, Ku reihei ankushkerai tun ren uwe-
karapa wa okai ita, Kuani nei utara tumugeta an
ruwe ne.
21 Orowa, Petros ek wa shinuma otta ene itak-hi
:
—Utarapa, En epeka no ku iriwak anak ne katpak
ki chiki, hembak shui ku tusaj:e kusu ne ya ? arawan
22 shui pakno kusu ne ya ? sekoro itak. Orota Yesu ene
itak-hi :
—Ai'awan shui pakno tusare yan sekoro Ku
ye shomoki, koroka, arawan shui ikasbima wan e ine
botne shui pakno ki yan, sekoro Ku ye ruwe ne.
23 Tambe gusu, Kando moshiri anak ne koro ussbiune
utara tura esanniyo ki shine moshiri esapane guru
24 ukoherayere ruwe ne. Orowa, esanniyo beashire
koro ashikne shine wan botne taranton sange kunip
ne a guru shinen nei sapane guru otta atura wa
25 ek ruwe ne. Koroka, sange kuni kani sak ruwe ne
gusu, kon nishpa o):owa no nei guru bemhem koro
macbi bemhem po utara hembein korope bemhem

58. 52 MATTAIOS. [18.26-35.-19.2.
obitta aeihokte wa nei ata3^e sange kuni ne akash-
26 paotte nisa ruwe ne im. Tambe gusii, nei ausshiu-
nei"e guru sbiri-karau wa ongami bine ene itak-bi :
—
Utarapa en gusa yaiyupupu wa en kore, 3'akun,
27 obitta ku sange kusu ne na, aii itak. Orowa, sapane
giiru anak ne nei aussbiunere guru gusu erampoki-
wen wa kore bine omande wa nei a sbosep tusare
28 nisa ruwe ne. Koroka, nei aussbiunere guru oman
wa yaikota asbikne botne denaria sbosere tura no iki
auitek guru nukara wa, nei guru uk wa rekucbi
29 kisbima bine ene itak-bi :
—Ku sboserep sange yan,
ari itak. Aige, tura no auitek guru sbiri-kan:iu wa
koramkoro bine ene itak-bi :
—En gusu yaiyupupu
wa en kore, yakun, nei sbosep ku sange kusu ne,
30 sekoro ita,k. Nei gTiru kopan : koroka, oman wa
sange kanip asange pakno upakasbnu cbisei otta
31 abunge nisa ruwe ne. Tambe gusu, tura
aeiwangere utara nei iki ambe nukara koro sbi no
oknatara wa araki bine aki orusbpe obitta kon nisbpa
32 otta nure nisa ruwe ne. Orowa, kon nisbpa anak
ne nei no iki guru sbibekote botuyekara wa ene
itak-bi—Wen aussbiunere guru e ne, eani en koram-
33 koro gusu nei a sbose ambe obitta ku tusare ; kuani e
erampokiwen wa kore koracbi eani ne yakka tura
auitek guru otta erampokiwen wa kore kusu ne ap
34 sbom.o ne ruwe be an ? sekoro itak. Orowa, kon
nisbpa irusbka wa nei a sbosep obitta sange pakno
35 ipanakte guru otta omande nisa ruwe ne na. Ecbi
utara ne yakka pisbno pisbno ramu-ossbi wano ecbi
koro iriwak tusare sbomoki cbiki, kando otta an Ku
Micbibi ne yakka nei no ecbi otta ki kusu ne na.
19 Ik.
1 Orowa, Yesu tan itak ye okere cbiki Gariraya
mosbiri ekobopi oman wa Yorodan pet kusbketa an
2 Yudea mosbiri eepaketa ek ruwe ne ; awa, inne
topaba utara Sbinuma osb araki ruwe ne ; awa,
toad a Sbinuma nei utara iwangere nisa ruwe ne na.

59. 19-3-14.] MATTAIOS. 53
3 Orowa, Parisee un utara Shinmna koramnukara
gusu orota aralii wa ene itak-bi : —-Nep ikkewehe ari
yakka ainu anak ne k'oro machi osurupa yakun
4 pirika ruwe he an ? ari itak Shiiiuina ese wa
ene itak-bi :
—Atpaketa Kamui ainu kara ita anak
okkai ainu newa niatne ainu kara, orowa ene
5 ye-bi: —Tanibe gusu ainu anak ne koro ona koro
unu are wa kon macbi tura ko-an kusu ne ; orowa,
nei tun anak ne sbine kani ne ruwe ne, sekor'anibe
6 echi oro-oitak sbomoki ruwe be an ? Tanibe gusu nei
utar.i anak ne tun sbo:no ne, sbine karii ne ruwe ne,
Tambe gusu, Kaniui orowa no aukotulds:a anibe nen
7 ne yakka iteki usa and.e yan. Nei utara Sbinuma
otta ene itak-bi :
—Yakun, ainu anak ne koro macbi
osurupa cbiki, aosurupa kambi sange yan, ani nep
8 gusu Mose ikasbpaotte nisa ruwe be an ? Orota
Yesu ene italc-bi :
—Ecbi sambe-nisbte wa gusu,
ecbi koro macbi osurupa ambe Mose ramu-osbma
nisa ruwe ne ; koroka, atpake wano nei no an sbomo
9 ne ruw^e tapan na. Orowa, ecbi otta Ku ye, nen ne
yakka ramupekere ika mosbima ajnbe gusu koro
macbi osurupa wa mosbimap abupkara gur'anak ne
omoinu kon ruwe ne ; orowa, nei aosurupa sbiwentep
abupkara guru ne yakka omoinu Icon ruwe ne.
10 Orowa, koikara utara Sbinuma otta ene itak-bi :
—
Umurek guru tapne ne bawe ne yakun, macbi sbomo
11 abupkara ambe pirika ruwe ne. Koroka, orota
Sbinuma ene itak-bi :
—Ainu obitta tap Ku ye itak
uk eaikap, ouse uk kuni mondum akore guru patek
12 tan itak koro easbkai ruwe ne. Hekatu orowa no
eunokos ka okai ruwe ne ; ainu orowa no akara
eunokos ka okai ruwe ne ; orowa, Kando mosbiri
ankusbkerai gusu yai-kara eunokos ka okai ruwe ne.
Tap ambe uk easbkai guru, uk yan.
18 Orowa, kasbiketa koro tekebe ande wa inonno-
itak kuni ne nokan utara atura wa okai ruwe ne ;
14 awa, koikara utara kopao nisa ruwe ne. Koroka,
Yesu ene itak-lii :
—Nokan utara En otta araki-i
ramu-osbma, iteki battoki yan ; Kando mosbir'unbe

60. 54 MATTAIOS. [19.15.-28.
auak ne nei no okail3e ne ruwe ne gusu ne na.
15 Orowa, Shinuma nei utara kashiketa teke ande
;
orowa no nei kotan wano paye nisa ruwe ne na.
16 Orowa, ingar'an, shine ainu Shinuma otta ek wa ene
itak-hi :
—Epakashnu guru, hembara pakno ne yakka
isani shomoki inotu a en kore kuni ne, nekon a pirika
17 ambe ku iki yak pirika ya ? Orota Shinuma ene
itak-hi :
—Hemanda gusu pirika ambe gusu En orun
uwepekennu ruw^e he an ? Pirika guru shinen an :
koroka eani ishu-i orun ahun rusui chiki, ikashpaotte
18 shikkashima yan, Nei guru, Inambe, ari itak ruwe
19 ne. Yesu ene itak-hi :
—Iteki keuk yan, iteki omoinu
koro yan, iteki ikka yan, iteki shunge paweteshu ki
yan, e koro ona e koro unu ko-oripak yan ; orowa,
yai-omap korachi moshima an guru omap yan.
20 Orota nei upen ainu ene itak-hi :
—Nei okaibe obitta
ku shikkashima nisa ruwe ne ; naa uhaita ushike an
21 a ? Orota Yesu ene itak-hi :
—Uhaita sak no an
kuni e kon rusui chiki anak ne, oman wa e korobe
eihok, orowa, irapokkari guru otta kore, yakun, kando
oshiketa ikoro koro kusu ne : orowa, ek wa En osh
22 ek yan. Koroka, nei upen guru tan itak nu chiki,
oknatara wa oman, poro ikoro koro gui'u ne ruwe ne
gusu ne na.
23 Orowa, Yesu anak ne koro koikara utara otta ene
itak-hi :
—Son no echi otta Ku ye, Ikoro koro guru
Kando moshir'otta ahun-i anak ne hokamba ruwe
24 ne. Shui echi otta Ku ye, ikoro koro guru Kamui
moshir'otta ahun ambe kasu no rakuda chikoikip
kem-pui oboso wa oman-i anak ne naa isaika ruwe
25 ne. Orowa koikara utara tap itak nu chiki shi no
enushkari hine ene itak-hi :
—Yakun, kashi-a-obiuki
26 eashkai guru nen ne ruwe he an ? Orowa, Yesu nei
utara orun ingara wa ene itak-hi :
—Tambe anak
ne ainu gusu eaikapbe ne, koroka, Kamui gusu nep
27 ne yakka aeaikapbe isam ruwe ne. Orowa, Petros
ese wa Shinuma otta ene itak-hi : Ingar'an chi utara
anak ne nep ne 3^akka ande wa E oshi araki ash,
28 tambe gusu nep chi koro kusu ne? ari itak. Nei

61. 19. 29.30.-20. 8] MATTAIOS, 55
utara otta Yesa ene itak-hi :
—Son no echi otta Ku
ye, En osh araki ntara echi utara anal^ ne asliino
hekatu ita, Ainu Poho nupeki aniset kata a kusa ne
ita, echi utara ne yakka tup ikashima wan amset
kashiketa rol^ wa Israeru un tup ikashima wan ikiri
29 ne okai utara koipishi kusu ne. Orowa, nen ne
yakka chisei hene, ainu uiriwak hene, matne uiriwak
hene, ona hene, unu hene, poho hene, toi hene, Ku
rengap gusu ande chiki, ashikne hotne pakno koro,
orowa, hembara pakno ne yakka shiokere shomoki
30 inotu eikeshkoro kusu ne. Koroka, inne iyoshi no an
ambe anak ne hoshiki no ne, hoshiki an ambe anak
iyoshi ne kusu ne na.
20 Ik.
1 Kando moshiri anak ne koro hat toi otta monraigere
kuni ne aro-kunneiwano monraige utara nishuk
gusu soine chisei-koro guru koheraye ruwe ne.
2 Orowa, shine to range shine denaria sange kusu ne
sekoro nei monraige utara tura ukoramkoro okere
3 chiki, koro hat toi otta payere ruwe ne. Orowa, ku
ji pakita shui soine wa usa okaibe ehok ushi ta
4 rooshima okai utara toranne wa roshki wa okai-i
nukara wa, echi utara ne yakka hat toi otta ahup
yan : orowa, nep echi uk kunip yakka echi kore ash
5 na, sekoro itak. Orowa no nei utara paye nisa ruwe
ne. Shui, ju ni ji pakita hene san ji pakita hene
soine wa kanna-shui nei a-i korachi ki nisa ruwe ne.
6 Orowa, go ji pakita soine wa moshima okai utara
roshki wa okai-i nukara, awa, orota ene itak-hi :
—
Nep gusu echi utara ramne to toranne wa teda roshki
7 ruwe he an ? sekoro itak. Orota nei utara ene itak-
hi :
—Un nishuk guru isarama gusu ne, sekoro itak.
Nei guru, echi utara ne yakka hat toi otta ahup yan,
8 ani itak. Orowa, onuraan an koro hat toi kon
nishpa anak ne korobe epunginere ainu otta ene
itak-hi :
—Monraige utara hotuyekara wa, iyoshi no
anishuk utara orowa no hoshiki anishuk utara pakno

62. 56 MATTAIOS. [20.9-21.
9 pumma kore yan, ari itak. Orowa, go ji pakita
anishuk utara araki wa shinen range shine denaria
10 uk nisa rawe ne. Orowa, liosliiki anishuk utara
araki koro, naa kasu no akore nangoro ani yainu wa
okai, awa, nei utara ne yakka sbinen range shine
11 denaria uk nisa ruwe ne. Orowa, nei ambe akore
okere chiki chisei koro guru orun oromam wa ene
12 itak-bi :
—Tan okai iyoshi no araki utara ouse shine
icbi ji kan utaruta patek monraige, awa, chi utara
anak kunneiwano orowa no tokap popkemau eyaishi-
porore, awa, orota ukorachi ki ruwe ne, selvoro itak.
13 Koroka, chisei-koro guru ese wa nei utara sbinen otta
ene itak-bi :
—Ainu, eani gusu wenbe sbomo ku ki
:
shine denaria gusu en tura ukoramkoro shomoki ya ?
14 E korobe uk wa oman ; e kore ash pakno tan iyoshi
no araki utara otta ne yal<ka ku kore-hi anak ne ku
15 keututn ne ruwe ne. Kuani anak ne yaikota korobe
ani rengaine ku ki yakun wen ya ? Kuani pirika ne
16 ruwe ne gusu e shikihi wen ya ? Tambe gusu, iyoshi
no ambe hoshiki ne, boshiki no an ambe iyoshi ne
kusu ne.
17 Oro^va, Yesu Yerusarem kotan orun oman ita, tun
ikasbima wan koikara utara tui'a wa ainu isam ushi
18 kush wa orota ene itak-bi :
—Ingar'an, chi utara anak
ne Yerusarem kotan orun paye ; orowa, Ainu Poho
Kamui kora kenru esapane utara newa kambi-nuye
utara orota aekoshi kusu ne ; orowa, Shinuma araige
kuni ne nei utara orowa no aesanniyo, samata, aemina-
esapse, akosbirikik, utasa chikuni otta a kungi
19 kokikkik kuni ne Oya utara otta ekoshi kusu ne ;
orowa, rereko an ita betopo-a-sbiknure kusu ne na,
ari itak.
20 Orowa, Zebedee koro poho unuhu anak ne po utara
tura wa shine eikoramkoro-i an gusu Shinuma otta ek
21 w^a ko-ongami nisa ruwe ne. Orowa, nei shiwentep
otta Shinuma ene itak-bi :
—Nep e kon rusui ya ?
Orota shiwentep ene itak-bi :
—E koro mosbiri ta tan
ku tu poho anak ne shinen E shimon tek samata,
sbinen E hariki tek samata a kuni kashpaotte wa en

63. 20. 22-34.] MATTAIOS. 57
22 kore. Koroka, Yesu ese wa ene itak-hi :
—E eikoram-
korobe e erampeutek ruwe ne. Echi utara auak ne
tane Ku iku kusu ne itangi echi iku eashkai ya ?
23 Orota nei utara :
—Iku ash eashkai ruwe ne ari itak.
Otta Shinuma ene itak-hi :
—Son no newa Ku iku
itangi echi iku kusu ne : koroka, Ku shimon tek satnata
a hene, Ku hariki tek samata a hene anak ne Ku kore
kunip shomo ne ; koroka, Ku Michihi orowa no
aetokooiki gusu an utara otta akore kusu ne, sekoro
24 itak. Orowa, wa niu ne koikara utara tap anibe nu
cbiki nei tu uiriwak utara koirushka ruwe ne.
25 Koroka, Yesu nei utara shihekote hotuyekara wa ene
ifcak-hi :
—Oya utara esapane utara anak ne shiram-
niukesh yara wa epungine, orowa, nei pase utara
26 ishioushi ko-ki ruwe ne. Echi okai tumugeta nei no
an shomoki kusu ne : koroka nen ne yakka echi
tumugeta pase rusui guru anak ne echi auitek
27 guru ne kusu ne ; orowa, nen ne yakka echi tumugeta
esapane rusui gurai anak ne echi usshiune guru ne
28 kusu ne : tambe korachi Ainu Poho anak ne
moshima guru eiwange kuni ne ek ka shomo ne,
yaishieiwangere kuni gusu ek ruwe ne ; orowa, inne
utara kikiraye gusu kon ramat kore gusu ek nisa ruwe
tapan na.
29 Orowa no, Yeiiko machiya orowa no paye koro
poro inne utara Shinuma oshi paye nisa ruwe ne.
30 Aige, 1^1 parugeta rok wa okai tu shiknak ainu an
awa, Yesu shirikush shiri humi nu chiki hawe ashte
bine ene itak-hi :
—Dabid koro Poho ne Utarapa, un
31 erampokiwen wa un kore, ari itak. Orowa, inne
utara nei guru hawe more kuni ne kopao nisa ruwe
ne : koroka, nei utara naa naa liawe ashte wa Dabid
koro Poho ne Utarapa, un erampokiwen wa un kore,
32 ani itak nisa ruwe ne. Orowa, Yesu ash bine nei
utara hotuyepakara wa ene itak-hi :
—Kuani anak ne
echi utara gusu nepi iki ambe eikoramkoro, ya ?
33 Orota nei utara ene itak-hi : — Utarapa, chikoro
34 shiki amaka kuni chi koramkoro ash. Orowa, Yesu
erampokiwen wa kore bine shikihi tomooshma : orowa,

64. 58 MATTAIOS. [21.1-12.
nani nei utara aingare, orowa, Yesu oshi paye nisa
ruwe ne.
21 Ik.
1 Orowa, nei utara anak ne Yemsarem kotan ebange
no araki wa Betpage kotan un Kanran-usb nupuri
orota shirepa chiki, Yesu tu koikara utara teshkara
2 wa orota ene itak-hi :
—Ikushketa an kotan orun
paye, yakun, nani asbirikote wa an roba po tura
anukara kusu ne : pita wa En orun tura wa aral<i
3 yan. Nen ka ecbi otta nep ka ye cbiki, Utarapa
tambe kon rusui, ani ye yan ; yalam, nani omande
4 kusu ne na, sekoro itak. Tapne aki katu anak ne,
Sion matne po otta ene ye yan,
Ingar'an, e esapane gnm anak ne ramu-rotclia,
Roba newa roba polio ne pon roba
Kashiketa o wa e otta ek ruwe ne,
5 sekoro uweingara guru ani cbi itakte itak auweomare
6 kuni ne aki nisa ruwe ne na. Orowa, koikara utara
7 paye wa Yesu orowa akasbpaotte nei no poka ki bine,
roba newa pon roba tura wa araki, aine, kata koro
mipi ande, awa, Sbinmna nei kasbiketa o nisa ruwe
8 ne. Orowa, inne utara poro sereke anak ne koro
mipi ru otta pirasa ; mosbima okai utara cbil^uni ni-
9 tek otuiba wa ru otta piraspa nisa rawe ne. Orowa,
Sbinuma kotcbaot paye inne utara bembem, osbi
araki utara bembem bawe asbte wa ene itak-bi :
—
Dabid koro pobo otta Hosanna an na ; Utarapa
reibei ani ek guru anak ne anunuke ne ; iyotta rikun
10 usbiketa Hosanna an na ; ari itak. Orowa, Yeru-
sarem kotan orota Sbinuma ek cbiki, macbiya an
utara obitta keutum cbiukopoye wa ene itak-bi :
—
1
1
Tan guru nen ne ruwe be an ? Tan guru anak nei
Gariraya un Nazaret kotan wano ek Yesu ne ruwe
ne, sekoro inne utara ye nisa ruwe ne.
12 Orowa, Yesu Kamui kora kenru orun abun wa nei
osbiketa okai eibok utara newa bok uta.ra obitta
esoyun okeuba, orowa, kani itasari utara koro set

65. 21. 13-22.] MATTAIOS. .59
bene, kusuwep eibok utara koro set bene bokusbte
13 nisa ruwe lie ; aige, utara otta eiie itak-hi :
—Ku kora
kenra anak ne inonno-itak kuni cbisei ani aye kusu
ne, sekor'an itak aiiuye wa an, koroka, ecbi utara
anak ne nei kenru ani ikka guru cbisei ne kan nisa
14 ruwe ne, sekoro itak. Orowa, shik-nak utara newa
bera utara anak ne Kamui kora kenru ta an Sbinuma
orun abup nisa ruwe ne ; aige, Sbinuma nei utara
15 iwangere nisa ruwe ne. Koroka, Kamui kora kenra
esapane utara newa kambi-nuye utara anak ne
Sbinuma iki iyokunnure ikip bene, Kamui kora kenra
ta okai wa,—Dabid pobo otta Hosanna an na,—ari an
itak ani, pobo utara bawe asbte-bi bene nukara cbiki,
16 irusbka bine Sbinuma otta ene itak-bi :
—Tan utara
ye itak E nu ya ? ari itak. Orota Yesu ene itak-bi
:
—O un : Aiai utara newa tonun utara parobo orowa
no Aokai anak ne ramuyere kuni ambe eramusbinnere
nisa ruwe ne, ari an itak ecbi oro-oitak sbomoki
17 rawe be an ? Orowa, Sbinuma nei utara ande wa
nei macbiya ekobopi wa on:ian bine Betania kotan
ta reusbi nisa ruwe ne na.
18 Orowa, kunneiwano Sbinun:ia macbiya orun bosbipi
19 ita, ibe rusui ruwe ne. Awa, ru paruruta sbine icbi-
jiku cbikuni an wa nukara bine orota omaii wa ibebe
sak cbikuni ne, ouse bam patek an ruwe ne ; nei ambe
orota Sbinuma ene itak-bi :
—Tewa no bembara pakno
ne yakka iteki nikaop betukure yan, ari itak.
Orowa, nani nei a icbijiku cbikuni sbumumge nisa
20 ruwe ne. Aige, koikara utara nei ambe nukara
cbiki enusbkari wa ene itak-bi :
—Nep tunasbi no nei
21 icbijiku cbikuni sbumumge ruwe ? Orowa, Yesu ese
wa nei utara otta ene itak-bi :
—Son no ecbi otta Ku
ye, ecbi utara anak ne utumasbi sbomoki no eisbo-
koro yakun tan icbijiku cbikuni otta aki Ivoracbi ecbi
ki kusu ne ambe patek sborao ne, koroka, tan nupuri
otta poka—Eani auk wa atui osbiketa aosura wa
22 okai yan—ani ecbi ye cbiki, aki kusu ne. Orowa,
nep ne yakka ecbi eisbokoro wa inonno-itak ani ko-
ramkoro yakun obitta akore kusu ne na.

66. 60 MATTAIOS. [21. 23-32.
23 Oi'owa, Shinuma Kamui kora kenm ornn abun
chiki nei kenni esapane utara hernhe;ii utara koro
ekashi utara hembem Shinuma epakashnu wa an
rapoketa orota araki wa ene itak-hi : —-Nep inondum
e koro gusu tap okaibe e iki ya ? Tan mondum e kore
24 guru nen ne ruwe be an ? ari itak. Orota Yesu ese
wa ene ital^-bi :
—Kuani ne yakka ecbi otta sbine itak
Ku uwepekennu kusu ne, ecbi En nure cbiki anak ne
Kuani ne yakka nep mondum Ku goro wa gusu tap
25 okaibe Ku iki ya ecbi nure asb kusu ne. Yoannes
kore Baptisma nei wano ekbe ne ruwe ? Kando
orowa no ekbe ne niwe ? Ainu orowa no ekbe ne
ruwe be an ? Orowa, nei utara utasbpa upaure wa,
ene itak-bi :
—Kando orow^a no ekbe ne ani cbi ye
cbiki, Nep, gusu ecbi utara Yoannes eisbokoro sbomoki
26 ya ? Ari Sbinuma itak nangoro. Koroka, ainu orowa
no ekbe ne ani an itak cbi ye yak anak ne inne
utara koisbitoma asb ruwe ne, inambe gusu ne
yakun, obitta no okai utara anak ne Y^oannes uwein-
27 gara guru ne sekoro yainu wa okai ruwe ne. Orowa,
nei utara Yesu otta ese wa ene itak-bi :
—Cbi eramusb-
kari, ari itak. Orota Sbinuma ne yakka ene itak-
bi : —Nep mondum Ku goro wa gusu tap okaibe
Ku iki ya ne yakka ecbi nure asb sbomoki ruwe ne.
28 Koroka, nekon a ecbi yainu ? Shine ainu tu po kon
ruwe ne ; awa, kiyanne-po orota sbinuma oman wa
ene itak-bi :
—Ku pobo, tanto e oman wa ku kot toi otta
29 monraige yan. Nei guru ese wa :
—sbomo ku oman,
ari itak : orowa, okaketa sbinuma yaikokatpak wa
30 oman nisa ruwe ne. Orowa, sbinuma anak ne tutanu
an pobo otta ukorachi an itak ani ye nisa ruwe ne.
Orowa, pobo ese wa : —-Nisbpa, ku oman kusu ne ari
31 itak : koroka, oman sbomold. Tan tun ututta inan
guru michi kor' irenga ki nisa ruwe be an ? Nei
utara :
—Hosbiki an gun'ne, ari itak. Orota Yesu ene
itak-bi :
—Son no ecbi otta Ku ye, yaku-etaye utara
newa ramupekere shiwentep utara anak ne ecbi
32 etokota Kamui mosbiii orun abup ruwe ne. Inambe
gusu ne yakun, Yoannes anak ne oupeka an ru kari

67. 21. 33-43.] MATTAIOS. 61
echi otta ek nisa ruwe ne, awa, echi eumbipka nisa
ruwe ne : koroka, yaku-etaj^e utara newa ramupekere
sbiwentep aiiak ne eishokon nisa ruwe ne : aige, echi
uiara nei ambe nukara, cbiki okaketa sbinuma eisho-
koro kuni ne yaikokatpak ka sbomoki nisa ruwe ne.
33 Kaa shine itak-maukushte itak nu yan. Chisel
koro ainu shinen an, awa, sbinuma hat toi kara wa
okaii ankura rosbki, orowa, toi osbiketa ani tonoto
orun akara nisbu ande, naa samata, sbiruwe kuni
cbisei kara, aige, toi kara utara otta eirusa w-a oya
34 nioshir'otta oman nisa ruwe ne. Orowa, nikaop
okai ushi epa ebange ko anak ne nei ambe uina kuni
gusu toi kara utara orota koro usshiune utara payere
35 nisa ruwe ne, awa, toi kara utara anak ne koro
usshiune gurai shinen shirikik, shinen raige, sbunia ani
36 shinen kopiyekara nisa ruwe ne. Shui, hoshiki no
apayere aussbiunere utara kasu no pase utara payere,
37 awa, kanna-sbui orota nei no iki nisa raiwe ne. Koroka,
okaketa, nei utara anak ne ku poho ko-oripak kusu
ne ari ye wa orota koro poho omande nisa ruwe ne.
38 Koroka, toi kara utara nei poho nukara cbiki utasbpa
ene itak-bi :
—Tan guru anak ne eikesbkoro gum ne :
hetak, raige wa nei eikesbkoro ambe aukro, ari itak.
39 Aige, nei utara Sbinuma kishima wa bat toi orowa no
40 eyoniak wa raige nisa ruwe ne. Tambe gusu, hat
toi kon nisbpa ek cbiki, nei a toi kara utara otta
41 nekon a iki nangoro ya ? Orota nei utara ene itak-bi :
—
Sbinuma nei wen utara wen noisamka, orowa nikaop
epa ita iotta koropare kuni mosbima okai toi kara
42 utara orun bat toi eirusa kusu ne, ari itak. Nei utara
otta Yesu ene itak-bi :
—
Chisei kara utara emaka sliuuia anak ne
Chisei shikkeu sapanep ne akan nisa mwe ne :
Tambe anak Utarapa orowa no an ap ne :
Chi shik samata aehoiuatup ne ruwe ne,
sekor' an itak Kamui kambi-sosh kasbiketa echi oro-
43 oitak sbomoki ya ? Tambe gusu, echi otta Ku
ye, Kamui mosbiri anak ne echi orowa no auk
wa gusu betukure kuni nikaop hetukui-e uirup

68. 62 MATTAIOS, [21. 44-46.-22* 9.
44 otta akore kusu ne. Orowa, nei shuma kashi-
keta hachivi gur'anak ne humne apereke kusu
ne : koroka, nen ne yakka kashiketa tan shuina
hachiri guru anak ne, toitoi koponchi apatu korachi
45 apatu kusu ne, ari itak. Orowa, Kamui kora kenru
esapane utara newa Parisee un utara koro itak-
maukushte itak nu cbiki, shinuma utara epeka no
46 aye itak ne-i sekoro eraman nisa ruwe ne. Orowa,
Shinuma kishima kuni hunara chiki, inne utara koi-
sbitoma ruwe ne, iuambe gusu ne yakun, Shinuma
anak ne uweingara guru ne sekoro esanniyo nisa
ruwe ne na.
22 Ik.
1 Orowa, Yesu ese wa shui itak-maukushte itak ani
2 nei utara otta ene ye-hi :
—Kando moshiii anak ne
3 koro poho gusu shuke iwai kara moshiii esapane guru
koheraye ruwe ne, nei marapto otta araki kuni aho-
tuyepakara utara tak gusu ausshiunere utara payere
4 ruwe ne : koroka, araki nukuri nisa ruwe ne. Shui,
Shinuma moshima okai ausshiunere utara payere
wa ene -itak-hi :
—Ingar'an, kuaui ku marapto
etokooiki okere : ku beko bemhem mimush chikoikip
hemhem aronnu, nep ne yakka etoko-a-oiki an okere :
shuke iwai orota araki yan, ari abotuyepakara utara
5 otta itak yan, ani ye. Koroka, nei utara anak ne
nei ambe isaika no esanniyo wa paye, kot toi otta
6 Oman guru an, iraugetupa gusu oman guru ka an,
orowa, moshima okai utara nei ausshiunere utara
kishima wa wen no epeka bine ronnu nisa ruwe
7 ne. Koroka, moshiii esapane guru irushka wa
tumi-koro topaha payere wa nei keuk utara isamka
yara, orowa, koro machiya uhuyekare nisa ruwe ne.
8 Orowa, koro usshiunere utara otta ene ye-hi :
—Shuke
iwai anak ne etoko-a-oiki an okere, koroka, orota
abotuyepakara utara araki kuni upak utara shomo ne
9 ruw^e ne. Tambe gusu, ru eukopi ushita paye wa nen ne
yakka echi nukara guru obitta shuke iwai otta tak yan.

69. 22.10-23.] MATTAIOS. ^
63
10 Orowa, nei ausshiuuere utara ru omn paye wa nen ne
yakka nukara guru, pirika guru bene wen guru bene
uwekarapare : aige, marapto urokte utara inne nisa
11 ruwe ne na. Koroka, aurokte utara nukara gusu
nioshiri esapane guru ahun chiki ; marapto eshiyuk
amip shomo mi wa an guru nukan ruwe ne ; awa,
12 orota ene itak-hi : —-Katairotke gura, nekon a e iki wa
marapto eshiyuk amip shomo mi no eteun e ahun
nisa ruwe he an '?
ari itak. Orowa, nei guru mo no an
13 ruwe ne. Tata otta moshiri esapane guru anak ne koro
uitek utara otta ene itak-hi :
—Tan guru chikiri newa
14 teke echi tupetupe wa soita an kunne-i otta eyapkiii
yan ; nei ita chish hemhem niyorokara hemhem an
kusu ne. Inne utara ahotuyepakara wa okai, koroka,
anumge utara moyo ruwe ne gusu ne na.
15 Orowa no Parisee un utara paye wa Shinuma ye
itak ani oitaksakte kuni eukoramkon nisa ruwe ne.
16 Awa, shinuma utara koro koikara utara Herodian un
utara tura Shinuma otta payere wa ene itakte-hi :
—
Epakashnu guiTi, Aokai anak ne sone an guru ne ruwe
ne, orowa, son no Kamui ruhu epakashnu wa nen ne
-
yakka koishitoma shomoki ruwe ne ; ainu E esanniyo
17 shomoki ruwe ne gusu ne na. Tajnbe gusu, nekon a
E yainu ya ? Un nure wa un kore,—Kaisaros otta
yaku koropare-i anak ne oupeka ambe ne ya ? Shomo
18 ne ya ? Un nure wa un kore, ari itak. Koroka,
Shinuma nei utara wen koro ambe eraman wa otta
ene itak-hi :
—Echi kankapkapeka utara, hemanda
19 gusu echi En koramnukara ya ? Yaku koropare kuni
ichen En nukare yan. Nei utara shine denarion koro wa
20 araki nisa. Orota Shinuma ene itak-hi :
—Tan nokaha
newa kashiketa anuye wa an ikiri nen korope ne ruwe
he an ? Kaisaros korope ne shinuma utara ye nisa
21 ruwene. Orowa, nei utara otta Shinuma ene itak-hi:
—
Tambe gusu Kaisaros otta Kaisaros korope koropare
yan ; Kamui korope anak ne Kamui otta yange yan,
22 ari itak. Nei utara tan itak nu chiki iyokunnure wa
Shinuma moshima no okai bine paye nisa ruwe ne.
23 Nei tobo ta hetopo-shiknu-ambe isam ari ye Saddo-

70. 64 MATTAIOS. [22. 24-38.
kai un utara Shinuma orota araki wa uwepekennu
24 hine ene itak-hi :
—Epakashnu guru, po sak no ainu
rai chiki koro iriwak nei machihi ahupkara wa iriwak
otta kese kore kuni po hetukure yaii, ari Mose itak
25 nisa ruwe ne. Tap, ainu uiriwak arawa niu okai
;
awa, kiyanne guru mat ahupkara, orowa no rai ruwe
ne ; po sak gusu koro akihi otta machihi hoppa nisa
26 ruwe ne ; tutanu an ainu ne yakka nei no iki, naa
otutanu an ainu hemhem arawan uotutanu an ainu
27 pakno hemhem nei no iki nisa ruwe ne. Ainu uiriwak
obitta rai wa isam okaketa nei a shiwentep ne yakka
28 rai okere. Tambe gusu, hetopo-shiknu ita anak ne
nei shiwentep arawa niu otta inan gxiru machihi ne
iTiwe ? Obitta kon nisa ruwe ne gusu ne na, aii itak.
29 Koroka, nei utara otta Yesu ese wa ene itak-hi :
—
Echi utara anak ne, Kamui kambi-sosh newa Kamui
mondum erampeutek wa gusu ohaita ruwe ne.
30 Inambe gusu ne yakun, hetopo-shiknu ita anak ne
mat ahupkara ambe hoku ahupkara ambe, mat akore
ambe hoku akore ambe isam ruwe ne, koroka, kando
otta an Kamui hauturumbe ukorachi ne ruwe ne.
31 Koroka, rai guru hetopo-shiknu ambe gusu anak,
—
32 Kuani anak ne Abraham koro Kamui ne, Isaak koro
Kamui ne, Yakob koro Kamui Ku ne ruwe ne, ari
Kamui ye itak echi oro-oitak shomoki ruwe he an ?
Kamui anak ne rai guru koro Kamui shomo ne,
koroka, ishu guru koro Kamui ne ruwe tapan na.
33 Inne utara tan itak nu chiki, Shinuma koro epakashi
koenushkari nisa ruwe ne na.
34 Koroka, Shinuma anak ne Saddokai mi utara hau
more ruwe ne sekoro Paiisee un utara nu chiki yai-
35 uwekarapare nisa ruwe ne. Awa, Kamui tuitak pita
guru shinen Shinuma koramnukara hine uwepekennu
36 wa ene itak-hi :
—Epakashnu guru, tuitak tumugeta
pase ikashpaotte inambe ne ruwe he an ? sekoro itak.
37 Orota Shinuma ene itak-hi : Eani sambe osslii pakno
hemhem, keutum osshi pakno hemhem, ramu an pakno
hemhem, Utarapa ne e koro Kamui omap yan.
38 Tambe anak pase newa hoshiki no an ikashpaotte ne

71. 22. 39.-23. 1-7.] MATTAIOS. 65
39 ruwe lie. Tutaiiu an ap anak lie tambe iiei no an
ruwe ne, Eani yaikota yaioraap korachi aofca un guru
40 ne yakka omap yari. Tan tu ikashpaotte kaf.a tnitak
newa uweingarape obitta akopasbte wa okai ruwe ne.
41 Orowa, Parisee un utara uwekarapa wa okai rapo-
keta Yesu sbine uwepekennu-i nu wa ene itak-bi :
—
42 Kiristo gusu ecbi nekon a yainu ? Sbinuma inan
guru koro pobo ne ya ? Aige, Dabid pobo ne sekoro
43 nei utara ye nisa ruwe ne. Orota Sbinuma ene
itak-bi :
—
Yakun, E epokba utara e cliikiii clioropoketa ku ande pakiio,
Ku sliimon tek samata a,
Alii Utarapa aiiak ne ku Utarapa otta ye,
44 sekor'an itak ani nep gusu Dabid anak ne ramat
osbikefca koro pobo epeka no Utarapa ani reikore ya ?
45 Dabid anak iie Sbinuma Utarapa ani ye cbiki, nekon
46 a iki wa gusu koro pobo ne ya ? Orowa shine itak
ani poka ese easbkai guru sbinen ka isam, aige, nei
tobo wano Sbinuma otta uwepekennu easbkai guru
sbinen ka isam nisa ruwe ne na.
23 Ik.
1 Nei ita Yesu anak ne inne utara newa koikara
2 utara otta ene itak-bi :
—Kambi-nuye utara newa
3 Parisee un utara Mose koro set kasbiketa rok ruwe
ne : tambe gusu nep ne yakka nei utara ecbi kasb-
paotte cbiki, nei no ki wa sbikkasbima yan : koroka,
nei utara ki ikip nei no iteki ki yan, nei utara ye,
koroka, yaikota iki sbomoki ruwe ne gusu ne na.
4 Buwe un, nei utara anak ne pase wa sei bokamba
sbikebe kara wa ainu utara tapsutu kata ande, koroka,
koro sbine asbil^epet ani nei ambe kosbnere sbomoki
5 ruwe ne. Nei utara anak ne aesbikkoingara kuni ne
ikip ki ruwe ne : inambe gxisu ne yakun, sbinuma
utara sep pirakteria usbi, orowa, amip cbingi porore
6 ruwe ne, orowa, marapto an-i ta sapaiie usbiketa rok
7 katu bembem, Karaui kora kenru sapane set liembem,
iraugetupa usbita ako-ongami-i b<embem, utara orowa

72. 66 MATTAIOS. [23.8-20.
no Kabbi ani aye-i hemhem konobiiru ruwe ne gusn
8 ne na. Koroka, echi utara anak ne iteki Eabbi ani
aye yan : inambe gnsu ne yakun, echi koro epakashnii
guru anakne sbinen ne, aige, ecbi ufcara obitta uiriwak
9 ne ruwe ne. Naa samata, kanna moshiri ta nen ne
yakka niicbi ani iteki ye yan, inambe gusu ne yakun,
kando otta an sbinen anak ne ecbi koro Micbi ne ruwe
10 ne. Naa sauiata, nisbpa ani iteki aye yan, inambe
sjLTSU ne yakun, ecbi kon Nisbpa sbinep ne, Kiristo
11 ne ruwe ne. Koroka, ecbi tuiiiuo;eta an i3^otta pase
12 gur'anak ne ecbi koro uitek guru ne kusu ne. Orowa,
nen ne yakka yaikota yairikta ande gur'anak ne ae-
oripakka kusu ne ; orowa, yaikota yaieoripakka guru
anak ne arikta ande kusu ne.
13 Aa kankapkapeka kambi-nuye utara newa Parisee
uii utara, ecbi yaisanibepokasb bumi ! Inambe gusu
ne yakun, utara gusu Kando mosiiiri ecbi koapasbi
:
14 ecbi utara yaikota abup sbonioki, orowa, abup kor'an
utara etokotuye ruwe ne gusu ne na.
15 Aa kankapkapeka kambi-nuye utara newa Parisee
un utara, ecbi yaisambepokasb bumi ! sbine koikara
guru Icara kuni ne rep oro ya oro ecbi nikkutama ruwe
ne ; orowa, koikara guru anere cbiki ecbi kasu no tup
pakno Gebenna un po ne kan ruwe ne gusu ne na.
16 Nen ne yakka Kamui kora kenra koye wa ekam-
bakbe kara cbiki, nep ne ka aramu sboino ne ; koroka,
nen ne yakka Kamui kora kenru un kongani koye wa
ekambakbe ki yakun, sbosei guru ne ani ye sbiknak
ru epakasbnu ecbi utara yaisambepokasb bumi!
17 Haita newa sbiknak ecbi utara : kongani bene
kongani asbkanuere Kamui kora kenru bene inambe
IB pase ambe ne ruwe be an ? Sbui, nen ne yakka yange
set koye wa ekambakbe kara cbiki, nep ne ka aramu
sbomo ne ; koroka, nen ne yakka 3'ange set kasbi-
keta okai ayangep koye wa ekambakbe ki cbiki, sbosei
19 guru ne ruwe ne. Sbiknak ecbi utara ; ayangep bene
ayangep asbkannere yange set bene, inambe pase
20 ambe ne ruwe be an ? Tambe gusu, yange set koye
wa ekambakbe kara guru anak ne yange set newa

73. 23. 21-29.] MATTAIOS. 67
kasliiketa okai iiep lie yakka nkotamge no koye wa
21 ekambakbe ki riiwe ne. Orowa, Kaiiiui kora kenrn
koye wa ekambakbe kara guru anak ne Kauiui
kora kenru newa orota an Kamui ne yakka koye wa
22 ekambakbe ki ruwe ne. Orowa, kando koye wa
ekambakbe kara guru anak ne Kamui amset newa
kasbiketa a Kannii koye wa ekambakbe ki ruwe ne na.
23 Aa kankapkapeka kambi-nuye utara newa Parisee
un utara, ecbi yaisarabepokasb bumi ! Inambe giisu
ne yakun, ecbi utara anak ne bakka mun gusu
bembem, uikiyo mun gusu hemhera, makin mun gusu
bembem, yaku ecbi sange ruwe ne, koroka, tuitak
gusu an aesanniyop newa rampoken newa eisbokor-i
nei no an pase ambe sbomo ecbi kan ruwe ne
:
koroka, tap okaibe ecbi ki kunip ne, orowa nei ambe
ne yakka ecbi sbomo ki no an katu anak ne wen
2-J ruwe ne. Shiknak ru epakasbnu utara, etutanne
kikiri gusu ecbi rekucbi iun, Icoroka, rakuda cbikoikip
ecbi ruki ruwe ne.
25 Aa kankapliapeka l^ambi-nuye utara newa Parisee
im utara, ecbi yaisambepokasb bumi ! Inambe gusu
ne yakun, itangi newa orowa aibe sei soige ecbi
asbkannere ruwe ne, koroka, onnaige anak ne ibesbi-
kasbure a^iibe newa eikaunu ambe ani esbik ruwe ne.
2(3 Sbiknak Parisee un guru, itangi newa orowa aibe sei
soige ne yaklva aasbkannere kuni ne bosbiki no nei
onnaige asbkannere yan.
27 Aa kankapkapeka kambi-nuye utara newa Parisee
un utara, ecbi yaisambepokasb huuri ! Inambe gusu
ne 'yakun, ecbi utara anak ne aretaraka tusbiri kora-
cbi ne ruwe ne, nei soige anak ne atomte ne, koroka,
onnaige anak ne rai guru koro pone newa obitta no
28 okai icbakkere ambe ani esbik ruwe ne. Tap koracbi
ecbi utara ne yakka ainu sbik orogeta oupeka utara
ukorachi anukara, koroka, ecbi onnaige anak ne
kankapkapeka ambe newa wen-buri ani esbik ruwe
ne gusu ne na.
20 Aa kankapkapeka kambi-nuye utara newa Parisee
un utara ecbi yaisambepokasb bumi ! Ecbi utara

74. 68 MATTAios. [23. :-''0.-24:. 1.
anak ne uweiugara iitara koro tusLiii kara, oro^a,
oupeka iitara koro iyurui tomtere ruwe do, aige, ene
30 itak-hi :
—Ekashi okai ita chi iitara ne yakka shiknu
a cbiki, nei utara tura do chi utara anak ne uweiii-
31 gara utara sliomo ronnu, ari echi itak. Taml;e gusu
echi utara anak ue uweiiigara utara ronnu guru koro
poho utara echi ne sekoro yaiyepaweteshu echi ki
32 ruwe ue. Tambe gusu echi koro ekashi koro chomba
33 eshikte yau. Okokko utara, paskuru tokkoni koro
sanike ne echi utara, Geheuua oum aesanniyop nekon
34 a echi ehaita kusu ne ya ? Tambe gusu, ingai'an,
uweingara utara hemhem wayashnu utara hembem
kambi-nuye utara hemhem echi orun Ku payere :
orowa, echi utara anak ne nei tumugeta sereke okai
utara ronnu wa ntasa chikuni otta kungi kokikkik kusu
ne, sereke utara Kamui kora kenru otta shirikik, orowa,
machiya orow'a no oya machiya otta keshke kusu ne ;
35 tambe anak ne moshiri kata aohetu oupeka kem,
oupeka Aberu kem orowa no yange set newa Kamui
kora keniTi ukouturugeta echi raige Barakia poho
Zakaria kem pakno obitta echi kata aande kuni ne
36 echi ki kusu ne. Son no echi otta Ku ye, tane okai
ainu ikiri otta tap okaibe ek kusu ne.
37 A a uweingara utara ronnu, orota apayere utara
shuma ani kopiyekara Yerusarem kotan, Yerusarem
kotan ! niwatori chikap koro tekkup choropoketa pon
chikap uwekarire korachi, hembak-shuiKuani neyak-
38 ka echi poho Ku uwekarire rusui ? xwa, echi kopan !
Ingar'an, echi kot chisei anak ne po sak chisei korachi
39 echi gusu an ruwe ne. Echi otta Ku ye, Utarapa reihei
ani ek gur'anak ne anunuke ne ari an itak ani echi
ye pakno echi En liukara sl^iomoki kusu ne gusu ne
na.
24 Ik.
1 Orowa, Yesu anal^ ne Kamui kora kenru orowa no
soine wa oman shiiiki, aine, koikara utara araki wa

75. 24.2-11.] MATTAIOS. 69
nei Kamni Ivora kenru akara aiiibe orota niikare nisa
2 ruwe iie na. Koroka, nei utara otta Sbiiiuma ese va
ene itak-]ii :
—Tan okaibe ecbi niikara sboinoki ya ?
Son no ecbi otta Ku ye,—Tan ukata okai sbomo
abacbire kusu ne a sbunia anak ne sbine sbuma poka
sbo:no aande kusu ne na.
3 Orowa, Sbinuuia Kanran-usb nupuri kata a wa
an rapoketa, koikara utara Pvrorokisbne no orota araki
wa ene itak-bi :
—Tan okaibe benibara ta betuku ya ?
orowa, E ek kuni sbirosb bembem, mosbiri sbiokere kuni
gusu an sbirosb bembem, nekon a an sbirosb ne ya ?
4 un nure wa un kore, ai-i itaiv. Yesu ese wa nei utara otta
ene itak-bi :
—Inan guru orowa no ne yakka iteki ecbi
5 kokandama kuni ne yaitubare yan. Inambe gusu ne
yakun, inne utara Ku reibei ye bine araki wa :
—Kuani
anak ne -Kiristo ku ne, ari itak, aine, inne utara ru
6 turainure kusu ne. Orowa, tumi-koro orusbpe bene
tumi pabau bene ecbi nu kusu ne : iteki kimatek no okai
yan: inainbe gusu ne yakun, tap okaibe anak ne betuku
gusu ne ap ruwe ne : koroka, sbiokere-lii anak ne
7 naa sbomo ruwe ne. Uirup anak ne uirup kotuini
koro, mosbiri anak ne mosbiri kotumi-l?oro kusu ne :
orowa, usa okai kotan ta kemusb bene iki, sbirisbi-
8 moye bene an kusu ne. Koroka, obitta tan okaibe
9 anak ne nuwap an kuni-i atpake ne ruwe ne. Nei
ita anak ne ecbi aeranicliuptekte gusu ecbi ekosbi wa
ecbi raige kusu ne : orowa, Ku reibei ankusbkerai
obitta no okai uirup orowa no ecbi aepokba an kusu
10 ne. Orowa, nei ita. anak ne inne utara ureepetcbiu,
aige, utasbpa uwe-ekosbi, utasbpa uwe-etunne kusu ne.
11 Orowa, inne sbunge uw^eingara utara bopuni wa
12 [)oron no okai utara ru turainure kusu ne. Samata,
wenbe aporore an kusu ne gusu, inne utara koro
13 omap-i nin kusu ne. Koroka, okese pakno yaisbi-
14 porore gur'anak ne kasbi-a-obiuki kusu ne. Orowa,
ol)itta no okai uirup utara orota an pawetesbu ne
gusu, ingi-mosbiri ta tan mosbiri gusu an pirika
orusbpe aeupaskuma kusu ne ; orowa, sbiokere ambe
anak ne ek kusu ne na.

76. 70 MATTAIOS. [24.15-30.
15 Tambe orusn nweingara guru ue Dairiera ani ayere
aetuniie iwendep nei asbkaDiie asbita asb sbiri ecbi
16 Dukara chiki (orooitak guru ramepakari yar.) Yudea
17 ta okai utaia nupuri orun kokira : cbisei l?ata an guru
18 chisel otta okaibe uina gnsu iteki ran : orowa toi otta
an guiTi bokannashi mip uk gusu iteki bosbipi yan.
19 Koroka nei ita bonkoio guru nevva tononde utara
20 yaisambepokasb limiii ! Orowa, ecbi kira-i anak ne
iteki jnata otta bene Sbini tobo ta bene an kuni
21 korarakoro yan : mosliiii beasbi wano lane pakno,
orowa, te wano bembara pakno ne yakka isani pakno
nei ita anak ne poro aerainucbuptekbe betaku kusu
22 ne na. Orowa, nei tobo atalaiere sbomoki cbiki
anak ne, nen ne j^akka sbomo kasbi a-obiuki iTiwe ne
a an na : koroka, anuinge wa okai utara gusu nei
23 tobo ataknere kusu ne. Orowa, nei ita Kiristo anak
ne teda an, toada an sekoro ecbi otta ye guru an cbiki,
24 iteki eisbokoro yan. Inambe gusu ne yakun, inne
sbunge Iviristo newa sbunge uweingara guru hetuku
wa poro sbirosb poro iyokunnurep nukare : orowa,
easbkai cbiki anak ne anumge utara ne yakka
25 kokandama kusu ne. Ingar'an, etoko wano tap ecbi
nure asb na. Tambe gusu, sbinmna anaic ne nupuri
26 kata an sekoro nei utara ecbi otta ye cbiki : iteki
paye : orowa, ingar'an, cbisei onnaigeta an tumbu ta
an, sekoro ecbi otta ye cbiki, iteki eisbokoro yan.
27 Inambe gusu ne yakun, imeru anak ne niosbiri-pa
wano betuku wa mosliiri-gesb pakno anukara koracbi
;
28 Kaniui Pobo ek katu ene ani ne. Xeita ne yakka
kaisei an ita anak ne nei ita kapacbiri kou^-ekarapa
kusu ne na.
29 Koroka, nei tobo ta betuku aerainucbuptekbe nani
okaketa, tokap cbup alainnere, kunne cbup koro
pekere atte sbomoki, nocbiu cbup anak ne kando
orowa no rapapse, orowa, kando kiroro asbuyesliuyere
30 kusu ne : orowa, Ainu Pobo koro sbirosb kando otta
anukara kusu ne : orowa no mosbiri otta okai mosbir'-
un utara obitta yaituwasbkarap, orowa, kiroro newa
poro nupeki koro wa kando nisbkuru kata o wa ek

77. 24. Hl-47 ] MATTAIOS. 71
31 Ainu Poho luikara kusu lie Orowa, rappa poro
Immi ashte bawe tura Sbinunia anak ne koro uitekbe
paj^ere wa me rera orowa no kaiiclo-pa wano kando-
gesl] wano koro Bunige utara uwekarapare kosu ne.
82 Icbijiku cliikuni gnsii an shine itak-maukushte
itak nu van : koro ni-tek tane hapuru wa bam
betukuxe yak anak ne, sak ebange ruwe ne sekoro
33 ecbi eraman ; tap koracbi ecbi utara ne yakka tan
okaibe obitta nukara cliiki, Bbinurna ebange no an,
34 apa samaketa an sekoro ecbi onnere yan. Son no
ecbi otta Ku ye, tap ambe obitta auweonjare pakno
35 tane okai ainu ikiri isajii sbomoki kusu ne. Kando
newa toi anak ne aisamka kusu ne, koroka, Ku itak
36 anak aisamka sbomoki kusu ne na. Koroka, nei
tobo newa pakibi eraman guru isam, kando otta
okai bautnrumbe ka eram]3eutek, Pobo ne yakka
eramu an sbomoki, ouse Micbi patek eram'an ruwe
37 ne. Orowa, Noa tobo an koracbi Ainu Pobo ek
38 pakibi ne yakka ene ani ne. Inambe gusu ne yakun,
pe-san etokota Noa cbip otta abun pakno utara
39 anak ne ibe wa okai iku wa okai, mat akore boku
akore wa okai wa pe-san betuku wa nei utara
obitta isamka pakno nei utara erampeutek koracbi,
40 Ainu Pobo ek pakibi ene ani ne. Nei. ita anak ne tu
ainu toi otta okai wa sbinen auk sbinen aande kusu
41 ne : tu sbiwentep nisbu otta uta, sbinen auk sbinen
42 aande kusu ne. Tauibe gusu sbiruwande yan : ecbi
koro Utarapa inan tobo ta ek ya ecbi erampeutek
43 ruwe ne gnsu ne na. Koroka, tambe ecbi onnere
yan : ikka guiTi inan pakibi pakita ek ya sekoro cbisei
kon nisbpa eraman chiki, sbiruwande wa koro cbisei
44 iteki aopattekka kuni ne kan nangon na. Tambe
gusu ecbi utara ne yakka etokooiki wa okai yan ;
inambe gusu ne yakun, ecbi esanniyo sbomoki pakibi
45 ta Ainu Pob.o ek kusu ne. Cbisei koro guru koro
cbisei epunginere aussbiunere kipniukesb wayasbnu
utara nen ne ruwe be an ? Nei utara otta nei pakibi
4»i epa ita aep koropare kusu ne. Kon nisbpa ek ita nei
47 no iki guru nukai-a cbiki anunuke ne ruwe ne Son

78. 72 MATTAIOS. [24. 48.-25. 1 U.
110 ecbi otta Ku ye, iiisbpa anak iie koro wa okaibe
48 obitta nei guru esapanere kusu iie. Koroka, wen
aussbiunere guru keutumu ta ku kon iiisbpa ek moire
49 ari ye ; aige, tura no okai auitek utara sbirikik, orowa,
ibosbki utara tura no ibe benibem ki iku berabem
50 ki cbiki, nei ussbiune guru esanniyo sbomoki tobo
ta, ek kuni aramu sboinoki pakibi ta kon nishpa ek wa
51 nei guru sbiri sbirikik, orowa, kankapkapeka utara tura
no eimekbe koropare kusu ne : nei ita anak ne cbisb
benabem niyorokara bembeiu an kusu ne na.
25 Ik.
1 Kando mosbiri anak ne ratcbako koro wa sbine naat-
abupkara guru el^anok gusu paye wa niu ne boku-sak
2 sbiwentep utara koberaye ruwe ne. Asbikne niu anak
ne wayasbnu ne, asbikuen anak ne wayasap ruwe
3 ne. Inam]:)e gusu ne yakun, wayasap utara anak ne
ratcbako koro wa paye ita, sbuni amba sbotnold nisa
4 ruwe ne : koroka, wayasbnu utara anak ratcbako tura
5 sbum op amba ruwe ne. xlwa, mat-abupkara guru
moire wa gusu, nei utara obitta rubotke wa mokon
6 ruwe ne. Aige, an nosbike pakita, ingar'an mat-
abupkara guru ek an na, betak, bopumba wa ekanok
gusu soyumba wa araki yan, ari an bawe anu
7 ruwe ne. Tata otta, nei boku-sak sbiwentep utara
obitta bopumba wa koro ratcbako kan nisa ruwe ne.
8 Awa, wayasap utara anak ne wayasbnu utara otta
ene itak-bi :
—Cbi kon ratcbako tane oraitek gusu,
9 ecbi koro sbum pon no un kore, ari itak. Koroka,
wayasbnu utara ese wa ene itak-bi :
—Ecbi paye wa
ecbi eiwange kunip bok yan : ildneipeka ecbi okai
bembem cbi okai bembem eipak sbomoki nangon na,
10 sekoro itak. Orowa, nei utara sbum bok gusu paye
wa isam rapoketa, mat-abupkara guru sbirepa nisa
ruwe ne ; aige, iyetokooiki wa okai utara anak ne
nei sbuke iwai gusu mat-abupkara guru tura abup
ruwe ne : orowa, apausbta aasbi nisa ruwe ne.
11 Okaketa mosbima okai wayasap utara ne yakka araki

79. 25.12-24.] MATTAIOS. 73
wa ene itak-bi :
—Utarapa, Utarapa, cbi utara giisu
12 apa niaka wa iiii kore, ari itak. Koroka, nei utara
otta sbinuma ese wa ene itak-bi :
—Son no ecbi otta
13 ku ye ; ecbi eraniusbkare asb na, aii itak. Tainbe
gusu sbiruwande yan ; inambe gusu ne yakun, toho
ne yakka pakibi ne yakka ecbi erampeutek ruwe ne
gusu ne na.
14 Sbui, ene ani ne :
—Sbine ainu oya niosbiri ta
Oman, aine, otta l<oro nssbiune utara botuyekara wa,
15 yaikota korobe sbikkasbiinare nisa rawe ne. Awa,
shinen otta asbikne taranton kore, sbinen otta tup
kore, sbinen otta sbinep kore ; nei utara pisbno okai kj
no an mondum rainepakari wa koropare nisa ruw'e ne,
16 orovva, payekai wa oi nan ruwe ne. Asbikne taranton
akore gur'anak ne nani nei ambe koro wa ani
iraugetupa bine naa ashiknep epirika nisa rawe ne
17 Tup akore garu ne yakka oman wa naa tup epirika
IB nisa ruwe ne. Koroka, sbine taranton akore gar'
anak ne ornan wa toitoi obori bine kon nisbpa koro
19 icben nuina nisa rawe ne na. Obon no sbir'an ko
anak ne nei aussbiunere utara kon nisbpa ek wa tura
20 no ukosanniyo nisa rawe ne. Awa, asbikne taranton
akore gui''anak ne naa niosbima asbiknep koro wa ek
wa ene itak-bi :
—Nisbpa, ashikne taranton e en kore,
awa, naa niosbima okai asbiknep ku epirika nisa rawe
2i ne na, sekoro itak. Otta kon nisbpa ene itak-hi :—
Pirika, ikipniakesb wa pirika ussbiune garu : pon
no ambe gasu e ikipniukesb, awa, poron no ambe
esapane kuni e kara asb kusu ne : e kon nisbpa Ivoro
22 nupetne-i otta abun, ari itak. Orowa, tup akore
guru ne yakka ek wa ene itak-bi :
—Utarapa, tu
taranton e en kore, awa, naa tup ku epirik'a nisa ruwe
23 ne. Otta kon nisbpa ene itak-bi :
—Pirika, ikip-
niukesb wa pirika ussbiune gura ; pon no ami^e gusu
e ikipniukesb, awa, poron no ambe esapane kuni e
kara asb kusa ne : e kon nisbpa koro nupetne-i otta
24 abun, ari itak. Orowa, sbine taranton akore garu ne
yakka ek wa ene itak-bi :
—Utarapa, aokai anak ne
l^eutuii yupke garu a ne wa etoita sbomoki usbike wa

80. 74 MATTAIOS. [25. 25-37.
25 nange ruwe ne, e cbari shomoki ushike wa umomare
ruwe lie, sekoio ku eramu an, awa, kii ishitoma wa
Oman hiiie e koro taranton toi tiinita ku nuina iiisa
ruwe ne ; ingar'an, e korope a koro an na, ari itak.
26 Koroka, otta kon nishpa ese wa ene itak-hi :
—Wen
newa toranne usshiune guru, ku etoita sliomoki ushike
wa ku nange, orowa, ku cbari shomoki ushike wa ku
27 umomare sekoro e eramu an, awa, tambe gusu, ku
goro ichen ginko otta e omare l^unip ne, aige, ku ek ita
28 ku korope risoku tura auk easbl^ai ruwe ne. Tambe
gusu, nei guru koro shine taranton uk wa, wanbe
29 koro guru otta kore yan. Inauibe gusu ne yakun,
nen ne yakka koro giu'u otta akore kusu ne, aige,
sbinuma nuye an no koro : koroka, koro shomoki
30 guru orowa no korobe poka auk kusu ne na. Tan
raka isam usshiune guru kishima wa soita an kunne
ushike un eyapkiri yan : nei ita anak ne chish hem-
hem niyorokara hemheuj an kusu ne na.
31 Koroka, Ainu Poho anak ne koro arakuru newa
Kamui hauturunbe obitta tura no ek ita anak ne, nei ita
32 Sbinuma arakuru oma amset kata a kusu ne : orowa,
mosliiri uirup ol:)itta Sbinuma kotchaket a uweakarapare
kusu ne : orowa, bitsuji chikoikip pungi anak ne yangi
chikoikip tumuge w^ano bitsuji usaare koracbi,nei utara
33 ne yakka ausaare kusu ne : orowa, oshimon samta
bitsuji are, koroka, ohariki samta yangi are kusu ne.
34 Kei ita anak ne oshimon samta okai utara otta Mosbiri
Shikkasbima guru ene itak-hi :
—Ku Michi orowa no
anunuke utara, araki wa mosbiii asamaba aande
pakibi wano echi utara gusu aetokooiki mosbiri
35 eikesbkoro yan : inambe gusu ne yakun, Ku ibe rusui,
awa, echi En ibere : Ku iku rusui, awa, echi En
36 ikure : oya guru Ku ne, awa, echi kot chisei ta En
ahunde ; Ku atusa, awa, echi En mire : tasbum Ku
ki, awa, echi En hotanukara : ipakashnu chisei ta Ku
37 an, awa, En orota echi araki nisa ruwe ne na. Nei
ita anak ne oupeka utara ese wa ene itak kusu ne-bi :
—Utarapa, bembara Aokai ibe rusui ruwe chi nukara
wa E ibere ash ya ? Hembara E iku rusui ruwe chi

81. 25.38.-26.1-2.] MATTAIOS. 75
38 nukara wa E ilvure asb 3'a ? Orowa, hembara
Aokai anak ne oya guru a kopa asb wa cbisei otta E
abunde ya ? Sbui, beinbara E atusa ruwe cbi nukara
39 wa E imire ya ? Orow^a, bembara E tasbuni ruwe
bene, ipal^asbnu cbisei otta E an wa botanu kara
40 gusu araki asb ya ? Mosbiri Sbikkasbima guru nei
utara otta ese wa ene itak kusu ne-bi :
—Son no echi
otta Ku ye, tan Ku iriwak ne utara tumuge un
sbinen otta, iyotta ponbe poka ecbi ki nisa ruwe ne
41 gusu, En otta aki nisa ruwe ne na. Nei ita anak ne
obariki samta okai utara otta ka ene itak kusu ne-bi
:
—Aiyoitakusbi ecbi utara. En orowa no paye wa
Nitnep newa koro bauturunbe gusu etokooiki wa an
bembara pakno ne yakka usb sbomoki abe otta abup
42 yan : inainbe gusu ne yakun, Ku ibe rusui, awa, ecbi
En ibere sbomoki: Ku i!U rusui, awa, ecbi En ikure
43 sbomoki : oya guru Ku ne, awa, ecbi kot cbisei orun
En abunde sbomoki : atusa, awa, ecbi En mire
sbomold : Ku tasbum bene Id, ipakasbnu cbisei ta
Ku an, awa, ecbi En botanukara gusu araki sbom.oki
44 nisa ruwe ne gusu ne na. Orowa no, nei utara ese
wa ene itak kusu ne-bi :
—Utarapa, E ibe rusui
hembem ki, E iku rusui bembem ki, B oya giu'u ne
bembem, E atusa bembem, E tasbum bembem,
ipakasbnu cbisei ta E an-i bembem, bembara cbi
nukara wa E otta yaisliieiwangere sbomoki nisa ruw^e
4.5 be an ? Tata otta Sbinuma ese wa ene itak kusu
ne-bi :
—Tan okai utara tumuge un iyotta pon guru
otta sbomo ecbi ki nisa ruwe ne gusu. En otta ecbi
46 iki sbomoki nisa ruwe ne, sekoro itak. Orowa, tan
utara anak ne bembara palino ne 3'akka okere sbomoki
apanakte i orun paye : koioka, oupeka utara anak
beinl)ara pakno ne yakka inotu ani orun abup kusu
ne na.
26 Ik.
1 Orowa, Yesu tan itak obitta ye olvere cbild, koro
2 koikara utara otta ene itak-lii :
—Tut ko okaketa

82. 76 MAITAIOS. [26. 3-16.
kama-kusli marapto an kiisu ne-hi eclii eraman,
orowa, Ainu Pobo anak ne utasa chikuni otta araige
3 gusu aekosbi ruwe ne. Nei pakibita Kamui kora
kenru esapane utara newa utara koi'o ekasbi utara
anak ne Kaiapa ari an reibei ani areikore Kamui kora
kenru iyotta pase esapane gum koro tumbu ta
4 uwekarapa wa okai ruwe ne, awa, arorokisbne no
Yesu kisbima wa raige kuni ukoramkon nisa ruwe ne.
5 Koroka, ene itak-bi :— Marapto tobo ta sbomo, iki-
neipeka utara tuniiigeta sakayo bopuni kusu ne na,
ari itak.
6 Orosama, Yesu anak ne Betania kotan un munin
tasbum ki Simon ani aye gui'u koto cbisei ta an ita,
7 sbine sbiwentep sbi no oro an no an sbum o sei
sbintoko sbinep koro wa ek bine, Shinuma a wa ibe
rapoketa, koro sapa kasbiketa ota nisa ruwe ne na.
8 Koroka, koikara utara nei anibe nukara cbiki irusbka
bine ene itak-bi :
—Kep gusu tap akoisainka ambe
9 an a '? Tan sbum ataye rui no aeibok wa irapok-
kari utara otta aeungeraite aeasbkaibe ne ruwe ne
10 gusu ne na, ari itak. Koroka, Yesu tambe eraman
wa otta ene itak-bi :
—Nep gusu, sbiwentep ecbiramu-
sarakka ya ? Sbinuma En orun pirikap iki nisa ruwe
11 ne gusu ne na. Irapokkari utara anak ne ramma-
l^ane ecbi tura no okai, koroka, Kuani anak ramina
12 pakno sbomo ecbi tura no an ruwe ne. Tan sbiwen-
tep Ku netobake kasbiketa tan sbum ota ambe anak
ne iyurui orota a en omare kuni gusu etokooil^ire kusu
13 nep ne. Son no ecbi otta Ku ye, ingi-mosbiii ta tan
pirika sbongo aeupaskuma ita, nei ita anak tan sbi-
wentep ild ikip sbomo aoira kuni ne tan orusbpe aye
kusu ne na.
14 Tun ikasbima wa niu tumugeta an Kariot kotan
un Yudas ani an reibei ani areikore sbine ainu anak ne
Kamui koTa kenru esapane utara orota oman wa ene
15 itak-bi :
—Kuani Sbinuma ecbi otta ekosbi yakun, nei
pakno ecbi en kore kuni aramu ya ? ari itak. Orowa
no nei utara sbirokani wanbe e tu bot pakno pakaii
16 wa Ivore nisa ruwe ne. Nei orowa no nei guru

83. 26. 17-29.] MATTAIOS. 77
anak ne Sliiimma ekoshi kuni i bunara shiri an vuvve
ne.
17 Orosaiiia, paiidane sak pan niarapto atpake an
tobo ta koikara utara anale ne Yesu otta araki wa
ene itak-bi :
—Kama-kusb nmrapto E ibe gusu neita
18 etokocbioiki kuni E rauin ya ? sekoro itak. Sbinuma
ene itak-bi :
—Macbiya onm paye wa nei an ^niru
otta ene ye yan : —Epakasbnu guru ene itak-bi :
—Ku
pakihi ebange no an ; Kuani Ku koikara utara. tura e
kot cbisei ta Kama-kusb niarapto Ku iki kusu ne, ari
19 an itak ani ye yan. Orowa, Yesu kasbpaotte koracbi
nei koik'ara utara Ivara wa Kama-kusb marapto eto-
20 kooild nisa ruwe ne. Orosama, onuman an koro
Sbinuma nei tun ikasbinia wan koikara utara tura no
a wa ibe sliiri an ruwe ne ; awa, ibe rapoketa Sbi-
2i numa ene itak-bi:—Son no ecbi otta Ku ye, ecbi
utara tumuge an sbinen anak ne En ekosbi kasu ne.
22 Orowa, nei utara sbiii ramu-oknatara bine pisbno
28 pisbno ene baw^e beasbiii ki :
—Utarapa, kuani ne ruwe
?
Orowa Sbinuma ese wa ene itak-bi : —-En tura no tekebe
nima otta oniare gur'anak ne, nei guru En ekosbi
24 kusu ne Guso cbiesbinnuye wa an koracbi Ainu
Pobo Oman ruwe ne : koroka, ani xVinu Pobo ekosbi
gur'anak ne yaisan^.bepokasb burai ! Nei guru sbiko
a sbomo ki a yak ne sbinuma gusu pirika a ambe ne.
25 Orowa, Sbinuma ekosbi Yuclas anak ne ese wa ene
itak-bi .
—Rabbi, kuani ne ruwe be an ? Otta Sbi-
numa ene itak-bi :
—E ye okere ruwe ne, ari itak.
26 Orowa, ibe rapoketa Yesu pan-tak uk, aige, nunuke
bine jiiesbpa ; orowa, koikara utara otta koropare
wa ene itak-bi :
—Uk wa ibe ; tambe anak ne Ku
27 netobake ne ruwe ne. Orowa, Sbinuma itangi uk,
aige, yaiiraige ki wa nei utara otta koropare bine ene
28 • itak-bi :
—Ecbi utara obitta tambe iku yan ; tambe
anak ne inne utara koro cbikokatpak atusare kuni ne
aobeta aeuitaknu gusu an Ku kemibi ne ruwe ne.
29 Koroka, ecbi otta Ku ye :
—Ku Micbi koro raosbir*
otta ecbi tura no asbiripe Ku iku palcno. tande orowa
no bat pungara nikaop Ku iku sbomoki kusu ne na.

84. 78 MATTAIOS. [26. 30-42.
30 Orowa, shine shinotcba ki okere chiki soynmba wa
Kam-an-ush napuri orota paye iiisa niwe ne na.
31 Nei ita Yesu nei utara otta ene itak-bi :
—Ecbi
utara obitta tan ukuran En pusu aepetcbiare kusu ne :
inambe ousa ne yakun, bitsuji pungi Ku sbirikik,
orowa bitsuji anak ne oyakta acbatcbari kusu ne sekor'
32 anibe anuye wa an ruvve ne gusu ne na. Koroka,
Kuani betopo a skiknure imakake ecbi kotcbaot Gari-
h3 raya kotan otta Ku oiiian Ivusu ne. Koroka, Petros
ese wa Sbinunia otta ene itak-bi :
—Ainu obitta Aokai
gusu aepetcbiure yalcka, kuani ramma pakno ne yakka
31 sbomo, ari itak. Bbinunia otta Yesu ene itak-bi :
—
Son no e otta Ku ye, tan ukuran, niwatori cbikap
bau-koro sboujoki pakno, eani re sbui En esbina kusu
35 ne. Petros Sbinunm otta ene itak-bi :
—E tura no
ku rai yakka E esbina sboinoki kusu ne, ai'i ye.
Mosbima okai koikara utara ne yaldva obitta nei no
ye nisa ruwe ne na.
36 Orowa, Yesu anak ne nei utara tui'a Getsemane ari
aye usbike ta ek, awa, koio koikara utara orota ene
itak-bi :
—Tnonno-itak Ku ki ^usu toani un Ku oman
37 rapoketa, teda ecbi rok yan, ari itak. Orowa, Sbinunia
Petros newa Zebedee koro tu pobo tura wa oinan,
38 aige, ok wa sbi no ramu-oknatara beasbiri. Nei ita
Sliinuina nei utara otta ene itak-bi :
—Ku ru rai
pakno Ku keutum sbiri 5'airarakoiki ruwe ne : teda
39 ecbi tere wa En tura no sbiruwande yan. Orowa,
Sbinu'na pon no bosbiki no oraan wa nanubu ko-
sbirikata pakno bacbiri wa inonno-itak liine ene itak-
bi :
—Aa Ku Micbi, aeasbkaibe ne yak anak ne, tan
itangi En orowa no sbiniaka aoraye kuni ne ki wa
En kore : korok'a, Ku rengai ne koracbi sbonio ne, E
40 rengai ne koracbi ki wa En kore, ari itak. Orowa,
Sbinuma koikara utara otta ek bine niokoro wa okai-i
nukara, orowa Petros otta ene itak-bi :
—Hemanda,
sbine pakibi pakno En tura no sbiruwande easbkai
41 sbomoki ya ? Iteki akoraranukara Icuni ne sbiruwande
wa inonno-itak ki yan : ramat anak ne ki rusuibe ne,
42 koroka kam anak katcbakbe ne ruwe ne. Sbui,

85. 26. 43-55.] MATTAIOS 79
Shinunua kaniia oiimii, aige, inonno-itak hine ene
itak-hi :
—Aa Ku Michi, taiiibe Ku iku sbonioki chiki
shiiiiaka aoraye eaikap yakun E kor'irenga aki kusu
48 ne, ari itak. Orowa, shui Shinuma ek wa nei utara
mokoro wa okai-i nukara, sbikihi pase rawe ne gasu
44 ne rawe ne na. Orowa, sliui, Shinuma nei utara
ancle wa Oinan, awa, re ikinne inonno-itak bine ubunak
45 aye-bi koracbi kanna-sbui ye nisa ruwe ne. Orowa,
Shinuma anak ne koro koikara utara otta ek wa orota
ene itak-bi :
—Tane mokoro wa echi shini yan :
ingar'an, pakibi change no an ruwe ne, Ainu JPoho
anak ne katpak koro utara tekebe otta aekoshi wa an
46 ruwe ne. Hopumba wa paye anro : ingar'an, En
ekosbi garu ebange no an ruwe ne.
47 Orowa, Shinuma itak rapoketa tun ikasbima wa niu
tumugeta an sliinen ne Yudas anak ne, sbirikik kuwa
bemhem emush bemhem koro inne topaba tura, Kamui
kora kenru esapane utara newa utara koro ekashi utara
48 orowa no ek nisa rnwe ne. Shinuuja ekosbi guru anak
ne utara otta shine shirosh kore wa ene itak-hi :
—Nen
ne yakka ku chopchopsekara guru anak ne Sliinuma
49 ne, kisbima yan. Orowa, nani nei guru Yesu otta ek
wa ene itak-bi :
—Rabbi be, irangarapte ; orowa,
50 Shinuma chopchopsekan nisa rawe ne. Orota Yesu ene
itak-bi :
—Katairotke guru, gasu e ek ambe ki yan,
ari itak. Orowa no utara araki wa Y^esu kisbima nisa
51 ruwe ne na. Orowa. ingar'an, Yesu tura no okai
utara tumuge un shinen anak ne, teke turi wa
emush etaye bine Kamui kora kenru esapane guru
koro ussbiane guru ko kik wa oat-kisaraba oattuye
52 ruwe ne. Orota Yesu ene itak-hi :
—E koro enuisb
shirika eushi yan : inambe gusu ne yakun, enuisb koro
utara anak ne ohitta einusli tura no aisamka gusu ne.
53 Ku Miclii otta Ku koramkoro yakun, tane Shinuma
En otta tu ikasbima wan Eegeon pakno an liau-
54 turanbe ette sbomoki kuni echi ramu 3^a ? Koroka,
nei no Ku ki yakun auweomare kuni gusu an Kamui
55 itak nekon a aiki easbkai ya '?
ari itak. Nei ita utara
topalia otta Yesu ene itak-hi :
—Einush bemhem

86. 80 MATTAIOS. [26. '^6-65.
sbirikik ki.iwa hen:ibem koro wa ikka guru kisliima
kuni korachi En orota echi araki riiwe he an ? Kuani
kesto epakaslinu gusu Kamui kora kenru ta Ku a,
5.6 awa, nei ita echi En kishinia shornoki. Koroka, tap
okaibe betuka ambe anak ne, Uweingara utara imye
anibe auweoniare kuni gusu an ap ne ruwe ne, ari
itak. Nei ita anak ne koikara utara obitta Yesu
ekohopi wa shaot nisa ruwe ne na.
57 Orowa, Yesu kishima utara anak ne kambi-nuye
utara newa ekashi utara uvvekarapa wa okai Kamui
kora kenru esapane guru Kaiapa otta Sbinuma tura
58 nisa ruwe ne. Koroka, Petros tuinia no Sbinuma oshi
ek, aine, nei okese ambe nukara kuni gusu, Kamui
kora keiu'u esapane guru koro ipishi tumbu orota
59 abun wa tono utara tura a nisa ruwe ne. Awa,
Kamui kora kenru esapane utara obitta no ukoramkoro
utara tura Yesu raige kuni sbunge paweteshu ambe
60 bunara ruwe ne ; aine, inne sbunge paweteshu ki utara
araki yakka, nei ambe pa eaikap ruwe ne. Koroka,
6
1
okaketa tun araki wa ene itak-bi :
—Tan guru yep anak
ne,—Ka-nui kora kenru Ku isamka wa rereko uturuta
62 eashiri kara easbkai ruwe ne, ari itak nisa. Orowa,
Kamui kora kenru esapane guru ash wa Sbinuma
otta : —Eani nep ne yakka ese sboraoici ruw^e be an ?
E epeka no tan okai utara paweteshu ki ambe nep ta
63 an? ari itak. Koroka, Yesu nep poka ye ka shornoki
ruwe ne. Otta Kamui kora keniu esapane guru ese wa
ene itak-bi :
—Eani Kamui Pobo ne Kiristo E ne ruwe
he an ? Shomo ruwe he an ? ari an ambe En
otta E ye kuni ne, Isbu Kamui koye wa E ikasbpaotte
64 ash ruwe ]ie, aii itak. Orota Yesu ene itak-bi :
—
E
ye okere ruwe ne : yakka e otta Ku ye, tap irnakake
Ainu Pobo mondum koro shimon-tek samta a bine
kando nisbkuru kasbiketa an wa ek shiri e nukara
65 kusu ne ruwe ne, selvoro ilak. Orowa. Kamui kora
kenru esapane guru anak ne yaikota mi amip yaspa
-^Ya ene itak-bi :
—Sbinuma Kaumi koatcha itak ye
nisa ruwe ne : Nep gusu mosbima an paweteshu
ambe chi kon insui ya '? Ingar'an, ecbi utara tane

87. 26. 06.-27. 1-2.] MATTATOS. 81
nei Kaniui koatcba itak ainbe echi nu okere i-uwe ne :
66 Nekon a echi yainu ya ? ari itak. Nei utara ese wa
ene itak-hi :
—Araige kuiii gusu ne a guru ne ruwe ne,
67 sekoro itak. Orowa, nei utara Shinuraa nanuhu kashi
topse-topse kara wa sliiriki, samta, para^tek ani kokik
68 utara okai wa ene itak-hi :
—Kiristo, e sbirikik giu'o
anak in an gura ne ya uweingara wa un nure yan,
ari itak.
69 Orowa, Petros anak ne nei ipishi tumbu soige wa
an nshike ta a wa an ruwe ne : awa, otta shine
nmtkachi ek wa ene itak-hi :
—Eani ne yakka
Gariraya un Yesu tura no an gun ne, sekoro itak.
70 Koroka, shinmna anak ne okai utara obitta kotchaketa
eshina hine ene itak-hi :
—E ye ambe ku eramushkare.
71 Orowa, soine wa shem otta an ita, shui, shine
matkachi shinunia nukara wa saniaketa ol<ai utara
otta ene itak-hi :
—Tan guru ne yalcka Nazaret un
72 Yesu tura no an gun ne, ari itak. Orowa, shui
shinuma toiko ye wa eshina hine kuani nei ainu
78 eanikiri shomoki, ari itak. Naa pon no shiran ko
sainaketa roshki wa okai utara Petros otta araki wa
ene italc-lii :
—Boon no poka eani nei utara tumuge an
shinen e lie ; e ki itak gusu e pashte an ruwe ne gusu
74 ne na, ari itak. Orowa no Petros iyoitakushi wa
toiko ye heashiri hine kuani nei ainu eanikiri shomoki,
an itak. Orowa nani niwatori chikap hau-kon ruwe
75 ne. Orowa, Petros anak ne niwatori chikap hau koro
shojnoki pakno, eani re shui ne En eshina kusu ne,
sekoro Yesu ye itak an a-i eshkarun nisa ruwe ne.
Aige, shinuma soine wa shi no cliish nisa rawe ne na.
27 Ik.
1 Orowa, knnneiwano an ita anak ne obitta no okai
Kanuii kora kenra esapane utara lieniheu], utara koro
2 ekashi utara hemhem, Y^esu raige kuni eukoranikon
nisa ruwe ne : awa, Sbinuuia tupetupe wa itura hine
kotan shikkashinia guru Pirato otta ekoshi nisa ruwe
ne na.

88. 82 MATTAIOS. [27. 3-15.
3 Orowa, Yesu ekosbi Yudas anak ne Shinuma
apanakte kunip ne aesaniiiyo-hi nu koro, yaikota
yaikokafcpak wa nei shirokani wanbe e tu botnep koro
bine Kamui kora kenru esapane utara newa ekasbi
4 utara otta bosbippare, aine, ene itak-bi :
—Katpak
koro sbomoki ainu ka ekosbi, awa, katpalc ku ki nisa
rawe ne, sekoro itak. Koroka, otta nei utara ene
5 ye-bi :
—Nei ambe anak ne cbikoro orusbpe ne
bawe? E korobe nei ambe, sekoro ye nisa rawe ne.
Orowa, sbinuma Kamui kora kenru osbiketa nei
sbirokani tek-obosore wa oman ; aige, arapa wa yai-
6 rikotte nisa ruwe ne na. Orowa, Kamui kora kenru
esapane utara nei sbirokani uina bine ene itak-bi :
—
Tan kani anak ne kem ataye ne gusu, Kamui karauto
oro omare yak aAiak ne ikasbpaotte oterekep ne,
7 sekoro itak. Orowa no nei utara u!oramkoro wa,
oyak un guru tusbiri oro omare gusu, nei sbirokani
ani sei sbintoko kara guru kot toi bok nisa ruw^e ne na.
8 Tambe gusu, nei toi anak ne tanto pakno kem toi ani
9 aporose ruwe ne Tau orusbpe gusu Israeru un utara
ataye kotukka ainu atayebe, wanbe e tu botne
10 sbirokani an ataye nei utara uina wa : Utarapa en
kasbpaotte koracbi nei kani ani sei sbintoko kara gusu
kot toi bok nisa ruwe ne, sekoro Uweingara guru ne
Yeremia orowa no aye itak ambe auweo.nare nisa ruwe
ne na.
11 Orowa, Yesu anak ne nei esapane guru kotpokita
asb ; awa, esapane guru Sbinuma otta nu wa ene
itak-bi :
—Eani anak ne Yudea un utara esapane guru
12 E ne ruwe be an ? Orota Yesu ene itak-bi :
—E ye na,
sekoro itak. Orowa, Kamui kora kenru esapane utara.
orowa no bembera, ekasbi utara orowa no beinbeni
Sbinuma aeiyonupba ita, nep ne yakka ese sbomoki
13 nisa ruwe ne Orowa, Sbinuma orota Pirato ene
itak-bi :
—Tan okai utara anak bembak poron no
okaibe ani E eiyonupba-bi E nu sbomoki ruwe be an ?
14 sekoro itak. Aige, Sbinuma sbineitak ani poka sbomo
ese nisa rTiwe ne ; tambe gusu esapane guru anak ne
15 sbi no enusbkarl nisa ruwe ne. Shui, marapto an ita

89. 27. 16-'.6.] MATTAIOS. 83
Dei esapaiie ^uvn anak ne okai utara rengaine
upakashnu cliisei ta an shine apakasbnu garu tusare
1(3 biiri an luwe ne Awa, nei ita anak ne Barabbas
17 ani aye assuni asb apakasbnu ainu an. Tanibe
gusu, utara uwekarapa wa okai ita, orota Pirato ene
ye-bi :
—Kuani ecbi otta inan guru tusare wa kore
kusu ne ya ? Barabbas ne ruwe ? Kiristo ani aye
18 Yesu ne ruwe be an ? sekoro itak. Inauibe gusu ne
yakuii, nei utara anak ne eyaitunnap gusu Yesu
eiyonupba oisa ruwe ne, sekuio eraman ruwe ne gusu
19 ne na. Orovva, Pirato koipisbi set kata a sbiri an
rapoketa, koro machi tesbkara wa orota ene yere-bi
:
—Nei oupeka ainu iteki ekottanu yan, kuani anak ne
tan to wendarap ku ki wa nei guru rengap gusu
poron no ku yairanikoiki nisa ruwe ne gusu ne na,
•20 ari an itak ani itakte nisa ruwe ne na. Aige, Kamui
kora kenru esapane utara anak ne ekasbi utara tin-a
no Yesu isanika wa Barabbas alvore knni-i ekorauikoro
21 kuni ne eonisbnisbi nisa ruwe ne. Koroka, esapane
guru nei utara otta ese wa ene itak-bi: —Tan tun
otta inan guru ku tusare kuni ecbi kon rusui ya ?
22 Orota utara :
—Barabbas, ani itak. Orowa, Pirato
nei utara otta ene ye-bi : —Yakun Kiristo ani aye
Yesu otta nekon a ku ki kusu ne ya ? Utasa cbikuui
otta raige ayanro, utara obitta ye nisa ruwe ne.
23 Pirato ene itak-bi :
—Hemanda gusu, nep katpak aki
ya ? sekoro itak. Koroka, utara slii no bawe asbte
wa, utasa cbikuni otta raige ayanro, ari itak nisa.
24 Orowa, ene akari ka isam kunak Pirato erauian wa,
ouse sakayo patek tane bcjpuni kusu ne sekoro nukara
cbiki, wakka uk wa, inne utara kotpoldta kom tekebe
furaye bine ene itak-lii :
—Tan oupeka guru koro
keinibi sboino ku ekottanu ; ecbi okai utara ki yan,
25 sekoro itak. Utara obitta ese wa ene itak-bi :
—
Shinunra koro keaiibi anak ne cbi okai utara cbikoro
26 sanikiri utara kasbiketa aandero, ari itak. Orowa no,
Pirato anak ne Barabbas nei utara gusu bonnere ;
koroka, Yesu sbirikik orowa utasa cbikuni otta araige
kuni ne otta ekosbi nisa ruwe ne na.

90. 84 MATTAIOS. [27.27-42.
27 Taiide orowa esapane guru koro tmui-koro utara
Yesu Pretorium otta ahuuge, orowa, tura iki tumi-
28 koro utara obitfca otta uwekarire r.isaruwe dg. Awa,
Yesu atusare wa, fure amip ainire nisa ruwe ne.
29 Orowa, ai-ush-ni aiii sapa umbe akara wa 8hmun:a
sapa unu, sair.ata, sbimou teke aiii ra.pembe
sbinep kisbimare : orowa, Ixotpoketa kokkaerok wa
eoyaitak bine ene ye-bi :
—Yudea un utara koio
80 esapane guru, irangarapte aki na. ari ye. Orowa,
nei utara Sbinuma kasbike topse-kara, naa samata,
tekebe wano rapeinbe etaye wa ani sapa sbirikik nisa
81 ruwe ne. Sbui, eoyaitak okere cbiki anak ne, nei
fure uiipibi soslipa wa, yaikota koro uupibi amire,
orowa, utasa cbikuni otta ra^ge kuni gusu Sbinun a
itui'a wa paye nisa ruwe ne na.
3-2 Orowa, soyumba cbiki Binioi] ani an reibei l^oro
Kairene un sbine ainu anukara : awa, nei guru utasa
cbikuni seire kuni ne itura wa arapare nisa ruwe ne.
88 Aige, Gorogota ani aye usbike orota arald cbiki (nei
an^be anak ne " ujecbakko an usbike " sel-;oro an
84 ambe ne), tonolo newa ninge aukopoyege wa Sbinmua
ikure : orowa, nei ambe sap]<e cliiki, iku sbonmki nisa
85 ruwe ne. Orowa, utasa clii]<uni otta Bbinuina kungi
akokikkik okere cbiki, nei utara ul<okor.cbi etaye wa
86 koro raipibi ukousaraye. Aige, nei usbiketa rok wa
87 sbiure nisa ruwe ne na. Awa, Sbinuma koro sapa
kasbiketa :
—
Tamhe anak ne Yudea Mosliirvu utara
esapane Yesu ne ruwe ne, ari an itak ani nuye w^a
88 ande nisa ruwe ne. Oiowa no, Sbinun a tura tu
ikka guru koro sbin.on tek san ata sliinen, bav;ki tek
89 sau^ata sbiiien akungi kokikkik nisa ruwe ne. Orowa,
sbirikusb utara analc ne koro sapaba sliuye sbuye wa
40 Sbinuma esapse bineene itak-bi :
—Kan mi kora kenru
isamka wa rerel^o uturuta asbin no kara guru, yaikota
yaikaobiuki yan : Kamui Pobo E ne yak anak ne
41 utasa cbikuni orowa ran yan, ari itak. Sbui, an no
koracbi Kamui kora kenru esapane utara anak ne
kam])i-nuye utara bene ekasbi utara tura eoyaitak
42 wa ene ye-bi :
—Slnnuma anak ne niosbima lUara

91. 27. 43-55.] MATTAIOS. 85
kashiobiuki iiisa, koroka, yaikota yaikaobiuki eaikapbe
ue ruwe ne. Israeru uii ufcara esapane ^uru ne ; tane
utasa cbikiiiii orowa no ran, yak anak ne Shinuma
43 ausu cbi eisbokoro ash kusu ne na. Karnni irenga
Sbinamaeyaikopasbte, awa, Kamui anak ne Sbinunaa
kon msui chiki, tane kashiobiuki 5^ak pirika : Kamiii
Poho Kn ne ani ani itak ani ye nisa mwe ne pusu ne
44 na, sekoro nei utara ye nisa ruwe ne. Orowa, tura
no utasa chikuni otta akungi kokikkik ikka guru ne
yakka ukorachi eoyaitak nisa ruwe ne na.
45 Orowa, iwan ikinne an pakihi wano shinepesan
ikinne an pakibi palcno ixioshir'ebitta shirikunne ruw^e
46 ne Orowa, shinepesan ikinne an pakihi pakita
Yesu rui hau sange wa ene itak-bi :
—
Eri, Eri, ramci
sabaktani ! sekoro itak. Tan italc eepaketa aye
yakun, " Ku goro Kainui, ku goro Kaniui, nep gusu
47 Aokai en ande ya ? " sekor'an itak ne. Orowa,
saniaketa roshki utara tumugeta okai utara tan itak
nu wa ene itak-hi :
—^Tan guru Ericha nisbuk na,
48 sekoro itak. Orowa, nani shine aiiiu boyupu wa
atui wata uk bine shukkakep wata oro eshikte,
orowa, rapembe etu eush bine Yesu ikure ruwe ne.
49 Koroka, moshima okai utara: — Iteki ekottanu;
Ericha ek wa Shinuina kashiobiuki ya, shonio ya,
50 anukara kusu ne, sekoro itak. Orowa, Yesu shui
rui bawe sange, orowa no, ramat arapare nisa
51 ruwe ne. Awa, ingar'an Kamui kora kenru ta an
otbe anak ne horikashi wano ra oro pakno tup
ne ayaske wa aeukohopi ; saniata, shirishinioye an ;
52 orowa watara yasaske ; orowa, tushiri amaka wa
mokonnoye wa okai inne ashkanne utara hetopo
53 ashiknure ; aige, Shinania hetopo shiknu okake, koro
tushiri orowa no araki w^a ashkanne machiya otta
ahup bine inne utara otta yainukare nisa ruwe ne na.
54 Orosania, nei kenturion newa tura no Yesu shiure
tunii-koro guru anak ne, nei shirishinioye heuihem
usa-okai ikip hemhein nukara koro, toiko ishitoma bine
ene itak-hi :
—Soon no poka tambe anak ne Kannii
55 Poho ne a an, sekoro itak ruwe ne. Orowa, gusu

92. 86 MATTAIOS. [27.56-66.
yaisbieiwangere Gariraya iiiosbiri orowa no Yesu osb
araki inne sbiwentep utara otiiima sbitta rosbki wa
56 ingara wa okai : nei utara tumugeta Makdarene un
Maria bembem an, Yakob newa Yoses koro babo
Maria bembem an, orowa, Zebedee koro pobo ntara
koro babo an ruwe ne.
57 Sbirikunne an koro xiiinatea kotan un Yosep ani
aye oteknu guru ek na, shinuma yaikota ne 5^akka
58 Yesu koikara gun'ne ruwe ne : tan ainu anak ne
Pirato orun oinan wa Yesu kaisei eikoramkon nisa
59 ruwe ne. Orowa, Pirato ipawetenge wa orota nei
60 ambeakore nisa ruwe ne na. Orowa, Y'osep nei kaisei
uk wa, asbkanne senkaki otta kokarakari bine, watara
aobori wa an yaikota koro asbiri tusbiri orota ande
ruwe ne : orowa, poro sbunia tusbiri apa orota l^o-
61 karakarasere bine esesbke wa oraan. Orowa,
Makdarene un Maria bembem mosbiina an Maria
bembem tusbiri samaketa rok wa okai ruwe ne na.
62 Orowa, nisbat ta an k'oro, Etoko-oiki tobo eoya-
sbimge tobo ne wa, Kamui kora kenru esapane utara
Parisee un utara tnra Pirato orota uwekarapa wa ene
63 itak-bi :
—Nisbpa, tan ikokandama guru anak ne
sbiknu wa an rapoketa—Kuani rere-ko imakake
betopo ku sbiknu kusu ne—ari an itak ani itak a-i cbi
64 esbkarun ruwe ne. Ikineipeka nei koikara utara ika
araki wa l^aisei eikka, orowa,—Sbinuma betopo sbiknu
wa an, sekoro iteki utare otta ye kuni ne rere-ko
palcno nei tusbiri sbikkasbimare wa un kore : sbomo
yak anak ne ekanaita an ikokandania-i kasu no iyosbi
65 no an usbike naa wen kusu ne, sekoro itak. Pirato nei
utara otta ene itak-bi, Ecbi otta epungine utara okai
:
pave wa ecbi easbkai pakno nei an^be tumasbnure
66 yan, sekoro itak. Oi'owa no, nei utara epungine
utara tura no paye wa nei a shuma otta numpe usbi
wa iiammakaka nei tusbiri tanasbnure nisa ruwe ne
na.

93. 28.1-12.] MATTAIOS. 87
28 Ik.
1 Orowa, sbini tobo ii^oire do an-kesb paketa nei
iDawari atpake an tobo ebaD^e ita, Makdarene un
Maria beiiibeiii, inosbima an Maria beinbein utura
2 bine tasbiri nul<ara gnsu araki nisa ruwe ne. Aige,
ingar'an, poro sbirisbimoye an ; kando orowa no
Kaniiii uitekbe ran bine ek wa nei poro shurna oyakta
karakarasere wa kata a nisa ruwe ne gusu ne na.
8 Koro katubii anak ne imeru koracbi ne, inipibi anak
4 ne upas pakno retan ruwe ne : orowa, pungi utara
sbinunia koisbitonia gusu tususbke, aine, rai guru iporo
5 koracbi ipukitara ruwe ne Orowa, Kamui uitekbe
ese wa nei sbiwentep utara otta ene itak-hi :
—Iteki
isbitoma yan : ecbi utara utasa cbikuni otta araige
Yesu bunara w^a ecbi okai wa ku eranian ruwe ne
6 gusu ne na. Sbinmna teda isam, bosbiki itak
koracbi betopo-sbiknu nisa laiwe ne gusu ne na.
Ai'aki wa Utarapa bosbiki otta botke-i ingara yan.
7 Orowa no tuiiashi no paye wa koro koikara utara
otta :
—Sbinunia rai orowa no betopo-sbiknu wa an
sekoro nure yan, orowa, ecbi kotcbaot Gariraya
mosbiri oran o^nan nisa ruwe ne ; nei ita ecbi nukara
8 kusu ne ; ingar'an, kuani ecbi nure okere na. Orowa
no nei utara yaitunasbka liine kimatek i^:oro sbi no
yaikopuntek wa tusbiri ekobopi wa koikara utara otta
9 nure kuni ne paye nisa ruwe ne na. Aige, ingar'an,
Yesu nei utara etunangara, orowa, irangarapte—ari
itak. Orowa, nei utara araki wa Sbinuma koro
10 kerna kisbinia wa ongami nisa ruwe ne. Awa, nei
utara otta Yesu ene itak-bi : —Iteki isbitoma yan ;
paye wa Ku uiriwak utara Gariraya mosbiri orota
paye kuni ne otta ye yan, orota nei utara En nukara
Ivusu ne na, ari itak.
11 Nei utara paye rapoketa anak ne, ingar'an, pungi
utara nimaraba macbiya otta paye wa Kamui kora
kenru esapane guru orota nei betuku okere oruslipe
12 obitta nure nisa ruwe ne. Orowa no nei utara anak
ne ekasbi utara tura uwekarapa bine ukoranikoro

94. 88 MATTAIOS. [28. 13.-20.
okere, ichen kani poron no sange wa iiei tunii-koroutara
13 otta koropare hine ene itak-hi : —-Chi utara mokoro
ash rapoketa, anchikarata kuro lvoil<ara utara arald wa
Shinuma eikka wa isaui ruwe ne, ani ecbi ye 3'an.
14 Orowa, esapane guru anak ne tan orushpe nu yaknn,
echi utara iteki nishomap kuiii ne, otta itak wa
15 ouishnishi ash kasii ne na, ari itak. Tauibe gusu, nei
utara anak ne nei kani uk, aige, aepakashnu korachi
ki nisa ruwe ne : orowa, tan orushpe anak ne Yudea
moshir'un utara otta assura ashte wa tanto pakno an
ruwe ne.
16 Koroka, nei shinen ikashima wan koikara utara
anak ne Yesu bosbiki Gaiiraya mosbiri ta nunige shine
17 nupuri otta paye nisa ruw^e ne. Orowa, Shinuma
nukara cliiki, ko-ongami nisa ruwe ne : koroka, utu-
18 inasbire utara okai. Orowa, Yesu nei utara otta
ek w^a itak sange hawe ene ani :
—Mosbiri kata ne
yakka kando osbiketa ne yakka obitta no an monduni
19 a en kore an na. Tanibe gusu ecbi paye wa ingi-
moshiri uirup ani koikara gun'ne kara yan, aige, Michi
reihei otta ne yakl^a Poho reibei otta ne yakka
Ashkanne Eainat reihei otta ne yakka baptisma
*20 koie : orowa, nep ne yakka Kuani ecbi kashpaotte
okaibe nei utara sbilikasbiina kuni ne ki yan : orowa,
ingar'an mosbiri ko-onne pakno Kuani anak echi
tura no an kusu ne na.

95. MARKOS
OKOWA NO ASANGE
PIRIKA SHONGO,
1 Ik.
1 Kaiimi Poho ne Yesu Kiristo koro piiika shongo
lieasbi aiube.
*2 Uweingara guru Isaya kambikata chiesbinnuye wa
ail koracbi,
Ingar'au, e nauuhu kotcliaketa,
E kou nihil etoko-oiki giisii Ku sliongo kore guru kii omaiide ;
3 Nup otta aiuu liawe ami wa ye,
Utavapa riilm etoko-oiki,
Koro apkash ru kuwanno kara van,
4 sekorobe ne. Yoannes ek, aige, nup otta baptisiiia
kore bine cbikokatpak atusave gusu yaikokatpak kuni
5 baptismaeupaskuina ki. Orowa, Yudea iijosbir'ebitta
newa Yerusaiem kotan un utara obitta Sbinuma orota
paye ; orowa, cbikokatpak eyaipusbi liine Y^orodan
pet otta sbinunia orowa no baptism a akore nisa ruwe
6 ne. Yoannes rakuda nuiiiaba eyaiiiiire, ton to kut
eknt koro, omakirusb newa nup un soyai ninge ibe
7 nisa ruwe ne. Shinuma upaskuma ki wa ene itak-bi
:
—En osbi anak ne en akkari kiroro koro guru ek, Sbi-
numa koro keirat ku pita katap ku botku tukareke-po
8 ureecbiuruwe ne. Kuani anak ne wakka ani baptisma

96. 90 MARKOS. [1. 9-22.
ecbi kore ash na ; koroka, Shinuma anak Asbkanne
Raraat ani baptism a ecbi kore kusu De iia.
9 Nei tobo ta Yesu anak ne Garira^^a mosbir'un
Nazaret kotan wano Yorodan pet otta ek wa
Y^oaimes orowa no baptism a akore nisa ruwe ne.
10 Aige, wakka omwa no nani van cbiki kando kotoro
ayaske-eukopi, awa, Ramat anak ne knsuwep nei no
an wa Sbinuma kata ran ap anukara : orowa, kando
11 wano bawe ami:—Aokai anak ne Ku omap an Pobo
E ne, Kuani sbi no Aokai ennpetne ruwe ne, ari itak.
12 Orowa, Eainat nani niip oran Sbinmna omande.
18 Tu botne rere-ko uturuta Sbinuma nup otta Satan
orowa no akoramnukara, : samata, puri yupke cbikoi-
kip tura no an ; orowa, Kamui bauturunbe Sbinuma
otta yaisbieiwangere nisa ruwe ne.
14 Yoannes aekosbi oka]<eta Yesu analv ne Gariraya
mosbiri orota ek, aige, Kamui pirika sbongoeupaskiima
15 wa ene itak-bi :
—Pakibi uweaoraare an, Kamui
mosliiri ebange : ecbi yailcokatpak wa pirika sbongo
eisbokoro yan.
16 Orowa, Gariraya mosliiri atui sam sliirikusb ita
Simon newa Simon iriwak ne Andreas anak ne koro
ya atui otta turupa sbiri Sbinunia niikara : nei utara
17 cbep koiki utara neruwe ne gusu ne na. Orota Yesu
ene itak-bi :
—En osb aralci yan, ainu peraikara utara
18 ecbi ne kani gasu eclii kara asb na, ari itak. Orowa,
nani nei utara anak ne koro ya ande wa Sbinuma
19 osb paye nisa ruwe ne. Orowa, naa pon no arupa an,
aige, cbip osbiketa koro ya oske wa okai Zebedee
pobo Yakob newa koro iriwak Yoannes nukan ruwe
20 ne. Awa, Sbinuma nani nei ntara botuyekara, orowa,
cbip osbiketa an koro micbi Zebedee newa tura no
okai auitek utara ande wa Sbinuma osb paye nisa
ruwe ne na.
21 Orowa, nei utara Kapernaum kofcan ta paye : awa,
sbini tobo ta Sbinuina nani Uwekarapa cbisei ta abun
2.2 wa epakasbiiu Utara anak ne Sbinuma koro
epakasbi eiyokonnui'e : inambe gusu ne yakun, kambi-
nuye utara nei no epakasbnu sbomoki, mondum koro

97. 1.23-37.] MARKOS. 91
koracbi utara ko-epakasbnu nisa ruwe ne gusu ne
23 na. Orowa, nani nei Uwekarapa chisei ta ichak-
kere ramat shikatkari guru shinen an : awa, shinuma
24 hawe aslite wa ene itak-hi :
—Nazaret un Yesu un
otta nep irenga an a ? Un isauika gusu E ek a ?
Aokai Den ne ruwe sekor'ambe ku eram'an, Kamui
25 Asblcannep E ne ruwe ne, ari itak. Orowa, Yesu nei
ambe ko sakayokara wa ene itak-bi :
—Iteki nep ye
2G no shinuma orowa no oashin yan, ari itak. Aige,
ichakkere ramat shinuma yasa bine poro bau ant
27 bawe asbte wa oashin nisa ruwe ne. Qtara obitta
eoyamokte ; awa, utashpa uwepekennu bine,—Tap
ambe nep ta an ? Asbiri epakashi ! Shinuma
mondum koro wa ichakkere ramat kashpaotte wa
2S itaknu ruwe ne. Orowa Shinuma gusu an assurubu
anak ne nani Gariraya u'oshir'ebitta sbi]<apneka no
aashte nisa ruwe ne.
29 Orowa nani Uwekarapa chisei orowa no soyumba
cbiki Yakob newa Yoannes tura Simon newa Andreas
80 koro uni nn ahup nisa ruwe ne. Awa, Simon koro
shiuto-habo seisek mau tashum ki bine hotke wa an ;
81 aige, nani nei shiwentep orushpe Shinuma anure
:
orowa, Shinuma ek wa nei shiwentep koro teke kishima
bine punire ruwe ne ; aige, seisek mau tashum aisamka,
orowa, shinuma anak ne okai utara otta yaishiei-
wangere nisa ruwe ne na.
32 Orowa, shiri-onuman chup ahun ita, utara anak ne
obitta no okai tashum ki utara bemhem, nitne kamui
sliikatkari utara bemhem Shinuma orota koro wa
33 araki. Orowa, mp.chiya un utara obitta apa samaketa
34 •uwekarapa. Awa, Shinuma usa-usa an tashum ki
inne utara iwangere bemhem ki. inne nitne kamui
oashinge hemheia ki ; awa, nitne kamui Shinuma
eamkiri gusu, itak kuni hattoki nisa ruwe ne na.
35 Orowa, shiri aro kunneiwano, naa shomo tokap an
ita, Shinuma hopuni wa soine bine kim un ushike
orun Oman, aige, nei ita inonno-itak ki nisa ruwe ne.
36 Orowa, Simon newa tura no okai utara Shinuma osh
37 paye : orowa. pa cbiki orota ene itak-bi :
—Utara obitta

98. 02 MARKOS. [1. 38--2. 1-4.
8S E hunara sbirikl, ari itak. Oiota SLinuira cne haw6
okai-hi :
—Oyalce nil okari an kotan ta paye yanro,
nei ita iie yakka upaskunia Ku ki kusa ne, taiube
89 guRu Ku soiiie nisa ruwe iie na. Orowa, Gariraya
mosbir'ebifcta kiish wa koro Uwekarapa cbisei orun
abmi, aige, npaskunia beinbem ki, iiitne ka-imi
oasbinge bembem ki nisa ruwe ne im.
40 Orowa, miinin tasbuiii ki sbine ainu Sbiiiuma orota
ek wa korauil^oro, aige, kotpokita kokkaea liiiie ene
itak-bi :
—Aolcai raiiinosbiua yakun en asbkannere
41 easbkai ruwene. Orowa, Sbinuina rampoken keutuin
sange gusn, koro tel<e turi wa tomoosbma, aige, orota
ene itak-bi :
—Ku ramuosbraa na, e asbkannere ash
4*2 na, ari itak. Orowa, nani munin tasbum anak ne
sbinmna boppa, awa, aasbkannere nisa ruwe ne.
43 Orowa, Shinuma nei guru yupke no kasbpaotte wa
44 nani soinere bine otta ene itak-bi :
—Nep) ne yakka
mosbima guru otta iteki ye : koroka, e oman wa
Kaniui kora kenru esapane guru otta yainukare,
orowa, nei utara otta pawetesbu ne gusu Mose
eikasbpaotte ayangep e aasbkannere wa an gusu
45 yange yan, sekoro itak. Koroka, sbinuma soine
wa Yesu anukan no macbiya otta abun eaikap
pakno poron no upaskuma beasbire bine nei orusbpe
assuru asbte ; tanibe gusu Sbinuma kini un usbiketa
an : awa, nei ita pakno nei wa ne yakka utara anak
ne Sbinuma orota araki nisa ruwe ne.
•2 Ik.
1 Nei tobo okaketa sbui Sbinuma Kapemlium
macbiya otta abun cbiki, Sbinuma anak ne cbisei ta an
2 sekoro orusbpe assuru aasbte nisa ruwe ne. Awa, inne
utara uwekarapa, naa cbisei abup eaikap pakno, apa
saraake katap okai eaikap pakno sbiri-esbik ruwe ne:
orowa, Sbinuma nei utara otta itak ye nisa ruwe ne.
3 Orowa, ine ainu sbine tususbke tasbum ki guru ani
4 wa araki utara okai, awa, atura wa araki. Aige,
inne utara okai gusu ko-ebange no araki eaikap

99. 2. 5-10.] MAKKOS. 93
chiki, Sbinmiia an chisei kitai iiiaka nisa rinve i e :
Dei anibe yaspa aokere yakun tiisushke laslium ki
guru kata hotke wa an atarabe range nisa ruwe ne.
5 Orowa, Yesu nei utara koro eisbokor i nukara wa
tususbke tasbuni ki guru otta—l^olio, e koro katpak
(5 atusare wa an ruwe ne,' ari itak. Koroka, nei
usbiketa rok wa okai kambi-nuye u ara tumugeta
7 keutuni ta upaore, aige,—Tan guru bemanda gusu
nei no itak ya '? Kaniui koatcba ruwe ne : Sbinen
niosbiuia, Kamui mosbima katpak tusare easbl<aibe
8 nen ne ruwe ? ari ild ruwe ne. lioro raiiiat ani nani
Yf-su anak ne sbinunia utara keutum oshiketa. nei no
okaibe upaore katu eram'an koro, orota ene itak-bi
:
Hen^anda gusu ecbi keutiuii ta tap okaibe ecbi upaore
9 ya ? Tususbke tasbura ki guru otta e koro kati ak
atusare wa an sekoro itak ye newa bopuni wa atara] e
ani wa apkasb yan, sekoro itak ye anak ne, ina.ml e
10 ye itak katu isaika itak ne ruwe be aii ? K(;roka,
Ainu Pobo sbiii kata an wa katpak tusare niondmn
koro wa an ai i anibe ecbi eraniu an kur.i gusu
11 (tususbke tasbuin ki guru otta ene itak-bi) e otta Ku
ye, liopuni wa koro atarape ani wa e uni un oman
12 yan, ari itak. Oi'owa, nei guru bopuni bine nani
atarape koro wa obitta no okai utara kotcbaketa soine
nisa ruw^e ne ; okai utara obitta oyan:okte, cTowa,
Kanuii ko oripak wa ene itak-bi :
—Tamle nei no iane
pakno naa sbon.o cbi nukara asb nisa ruv,e ne na,
ari itak.
13 Sbni, Sbinmna atui san:i un on:an, aige, obitta no
okai inneula.ra Sbinuii aorotaaraki, awa, Sbinumanei
14 utara epakasbnu nisa ruwe ne. Orowa, Sbinunia
sbirikusb an ita, Arupeus koro pobo Eebi yaku-etaye
usbiketa a wa an i nukara, awa, otta En osn ek yan,
ani itak. Orowa, sbinunia bopuni wa I osb oman nisa
15 ruwe ne. Orowa sbiinunm koro cbisei ta ibe gusu a
wa an, aige, inne yaku-etaye utara newa cbikokatpalc
utara Yesu newa koro koikara utara tura rok wa
okai ; nei utara inne w'a Sbinuma osh paye nisa ruwe
16 ne gusu ne na. Parisee im utara koro kan)bi-nuye

100. 94 MARKOS. [2. 17-25.
utara anak ne Sbinuma cbikokatpal^ utara newa yaku-
etaye utara tiira ibe kafcu nukara cbiki koro koikara
utara otta ene itak-bi :
—Sbinuma yaku-etaye utara
newa cbikokatpak utara tura ibe hembem ki iku
17 beiDbem ki ruwe ne, ari itak. Yesu tap ambe nu
yakun nei utara otta ene itak-bi :
—Iwange no okai
utara anak ne potara guru irannal^ka, ouse tasbuiii an
guru patek kon rusui ruwe ne : Kuani anak ne oupeka
utara botuyekara gusu Ku ek ka sbonioki, katpak
koro utara Ku botuyekara gusu Ku ek nisa ruwe ne
na.
18 Orowa, Yoannes koro koikara utara newa Parisee
un utara koro koikara utara anak ne sbomo ramnu
ki kor'aii, awa, Sbinuma orun utara araki wa orota
ene itak-bi :
—Hemanda gusu Yoannes koro koikara
utara newa Paiisee un utara koro koikara utara
sbomo ramnu ki a koroka E koro koikara utara
19 sbomo ramnu ki ka sbomoki ]Tiwe be an? Omta
YesQ ene itak-bi:—Tane mat-abupkara guru koro
tumbu ta abup utara anak ne nei mat-abupkara
guru an ita sbomo ramnu ki easbkai ruwe be an?
Tane mat-abupkara guru anak ne utara tura no an
rapoketa sbomo ramnu ki eaikap ruwe ne na.
*20 Koroka, nei mat-abupkara guru auk tobo ek kusu ne,
nei tobo ta utara sbomo rannu ki kusu ne na.
21 Cbiworo-at ani fusbko a- nip utapke guru isam ; nei no
ki ya!mn autapke asbiribe anak ne fusbko ambe orowa
no yara, orowa, nei yara usbike naa aporore ruwe ne.
'22 Sbui, asbiri tonoto fusbko kapu pukuru ta omare
guru isam : nei no ki yakun tonoto anak ne pukuru
patkere, orowa, tonoto newa pukuru aisamka ruwe
ne : koroka, asbiri tonoto asbiri kapu pukuru orota
aomare ruwe ne.
23 Orowa, Sbini tobo ta Sbinuma mungi toi kusb wa
Oman kor'an ; awa, koro koikara utara paye rapoketa
24 mungi pusb tuiba beasbi nisa ruwe ne. Aige, Parisee un
utara Sbinuma otta ene itak-bi :
—Ingar'an, bemanda
gusu nei utara Sbini tobo ta aki yak ne tuitak otereke
25 nep ki koro okai ruwe be an? Orota Sbinuma ene

101. 2. 26.-3. 1-8.] MABKOS. 95
itak-hi :
—Dabid newa tura no okai utara ibe rusui wa
aeisbiranmep an ita iki orusbpe naa sbomo ecbi oro-
•26 oitak ya? Kauiui kora kenru iyotta pase esapane
guru Abiatar an ita, sbinuiiia Kamui kora kenru orun
abun wa Kamui kora kem-u esapane utai'a mosbinm
okai utara e ambe tuitak oterekep ne Kamui otta
ayange pan uk wa yaikota e, sauiata, tura no okai
utara ne yakka ere ambe ecbi oro-oitak sbonioki ruwe
t37 he an ? Orota sbui Sbinuuia ene itak bi :
—Sbini
tobo anak ne ainu gusu akarape ne, ainu anak ne
Sbini tobo gusu akarape sbomo ne ruwe ne ; tambe
^8 gusu, Ainu Pobo anak ne Sbini tobo poka enisbpane
ruwe ne na.
3 Ik.
1 Orowa, sbui Sbinuma Uwekarapa cbisei orun abun ;
awa nei ita teke sbipesbte guru sbinen an wa an.
2 Aige, utara anak ne Sbinuma eiyonnupba kuni ikkewe
kon rusui gusu Sbini tobo ta sbinuma iwangere kusu
ne ya nukara gusu orun osbitkurukote nisa ruwe ne.
3 Orowa, Sliinuma teke sbipesbte guru otta,—Utara
4 tumugeta asb yan, ari itak. Aige, utara otta Sbinuma
ene itak-bi :
—Sbini tobo ta pirikap ki bene wenbe
ki bene, rainat sbiknure bene raige bene iki liatu
inambe ikasbpaotte uweomarepe ne ruwe be an ?
5 Koroka, nei utara mo no okai ruwe ne. Orowa,
Sbinuma nei utara sambe nisbte wa gusu yairamkoiki
bine irusbl<a wa orun ekesbne ingara koro, nei ainu
otta,—E teke turi yan, ari itak. Orowa koro teke
6 turi, aige, atumasbnure nisa ruwe ne. Awa, Paiisee
un utara soyu:nba wa, nani nekon a iki wa Sbinuma
isamka easbkai ya, sekoro Herod un utara tura
eukoratnkon nisa ruwe ne.
7 Orowa, Yesu anak ne koro koikara utara tura atui
orun ekobopi : awa, Gariraya wano an poro imie
8 utara nei osb paye nisa ruwe ne : samata, Yudea
wano liene, Yerusarem wano bene, Idumea wane
bene, Yorodan pet ikuslita wano bene, Tiros newa

102. 96 MARKOS [3.9-23.
Sidon kotan okari wano bene, poro inne utara
hemaiida porobe Bhinuina kara kata iiu wa olcai gusu
9 orota araki nisa riiwe lie. Orowa, ikiiieipeka inne
atara orowa no iki ararapa kuni ne koro koikara
10 nta,ra pon chip etokooiki kuni ^nsu ye nisa luwe ne :
inambe gusu ne yakun, Bbinimia inne utara iwangere
okere ; tambe gasu, nen ne yakka sbiyeyepa utai-a
ton^ooslima kuni ne Sbinmna ukonumba shiriki okai
11 ruwe ne. Orowa, Icbakkeri raniat anak ne beiiil ara
ne yakka Shinuma nukara cbiki, kotpoketa bacbiripa.
orowa, bawe asbte bine ene itak-bi :
—Aokai anak ne
12 Kaniui Pobo E ne ruwe ne, ari ital^. Orowa, iteki
mosbima guru otta Sbinmna anikirire kuni ne sbiri
yupke no kasbpaotte nisa ruwe ne na.
13 Orowa, Sbinuma nupuii beraesn, awa, orota
rengaine utara botuyepakai-a, aige, abotuyepakara
14 utara Sliinuma otta paye nisa ruwe ne Orowa,
Sbinuma tu niu ikasbima wa niu tura no okai kuni
15 ne, samata, upaskunia ki kuJii ne payere gusu, orowa,
nitne kamui oasbinge kuni jnondurn akore kuni gusu
Ifi are nisa ruwe ne : orowa, Simon anak ne Petros ani
17 reikore : sbui, Zebedaios l^oro pobo Yakob newa
sbinuma koro iriwak Yoannes, tan utara Boanerges
ani reikore, tambe anak Kamui-bum pobo ikkewe ani
IS an itak ne : orowa, Andreas bene, Piiipos bene,
Bartoromaios bene, Mattaios bene, Tomas bene,
19 Arapaios pobo ne Yakob bene, Taddaios bene, Kanaan
un Sin:on bene, orowa, Sbinuma ekosbi Kariot kotan
un guru ne Yudas bene ne ruwe ne.
20 Orowa, Sliinun:a chisei orun abun. Awa, sbui,
aep ibe eaikap pakno inne utara uwekarapa nisa
2i ruwe ne. Aige, Sbinuma koro uiriwak utara anak
nei orusbpe nu cbiki,—Sbinuma cbiitasare ruwe ne,
22 ari itak koro kisbima kuni ne soyumba. Orowa,
Yerusarem kotan wano sap kambi-nuye utara anak
ne, Sbinuma Beruseinib koro, orowa, nitne kamui
esapanep ani nitne kamui oasbinge ruwe ne. sekoro
23 itak. Orota Sbinuma nei utara sbikekote botuyepa-
kara w^a ita,k-maukusbte itak ani ene itaU-bi : —Satan

103. 3.24.-4.1.] MARKOS. 97
aimk ne nekon a ki wa Satan oashinge easbkai ya ?
24 Moshiri uirup anak ne yaikota gusu utashpa uwekopi
25 wa okai cbiki, nei mosbiri asb eaikap ruwe ne. Samata,
cbisei un utara anak ne yaikota gusu utasbpa uwekopi
26 cbiki, nei cbisei an eaikap kusu ne ruwe ne. Orowa,
Satan anak ne bopuni wa yaikoiki cbiki, yaiuwekopi
27 an ; aige, okai eail^ap wa aokere ruwe ne. Koroka,
bosbiki no kiroroasbnu guru tnpetnpe sliomoki yakun,
nei kiroroasbnu guru koro cbisei orun abun wa korobe
eikka eailcap ; atupetnpe yakne koro cbisei kowende
28 rnwe ne. Son no eclii otta Ku ye :
—Utara pobo
utara koro obitta no okai cbikokatpak newa koatcba
ani iki koatcba ainbe anak ne atusare kusu ne ; koroka,
29 nen ne yakl^a Asbkanne Eaniat koatcba gur'anak
ne nei pakno ne yakka atusare sbonioki kusu ne,
Ivoroka, nei guru koro cbikokatpak bembara pakno
30 ne yakka an ap ne ruwe ne: Sbinuma anak ne
Icbakkere ramat kon ruwe ne, ari nei utara ye nisa
ruwe ne gusu ne na.
31 Orowa, k'oro babo newa koro ainu iriw^ak utara
araki, aige, soita rosbki wa Sbinuma botuyekara gusu
32 teshkan nisa ruwe ne. Awa, inne utara Sbinuma
okari ta rok wa okai : aige, Sbinuma otta utara anak
ne ene itak-lii :
—Ingar'an, E koro bal^o E koro
ainu ii'iwak utara soita okai bine E bunara w^a okai
33 ruwe ne. Slnnuma ese wa ene itak-bi :
—Ku ba,bo
newa Ku ainu iriwak utara inambe ne ruwe be an ?
34 Orowa, Sbinuma okari rok wa okai utara orun bosari
35 ingara wa ene italc-bi :
—Ku goro babo Ku goro
ainu iriwak utara ingara yan ! Inambe gusu ne
yakun, nen ne yakka Kamui irenga ki gur'anak ne,
sbinuma anak Ku okkai ainu iriwak ne, Ku mat ainu
iriwak ne, Ku babo ne ruwe ne gusu ne na, ari itak
nisa ruwe ne.
4 Ik.
1 Orowa sbui Sbitmma atui samta epakasbnu beasbi
nisa ruwe ne. Awa, orota sbiri poro inne utara

104. 98 MARKOS. [4. 2-16.
uwekarapa, Shinuiua chip otta abun wa atui l^ata a
pakno ne mwe ne ; inne ntara ol)itla atui saiii uii ya
2 ta okai. Orowa, itak-ii:auknsbte itak aiii inne orushpe
epakashnu nisa ruvve ne ; epakashnu rapoketa eiie
3 itak-hi : —-ISu van : ingar'an, Piyehe etoita gusu shine
4 toita guru oman nisa mwe ne ; etoita rapoketa ru
paruruta hacbii-i piye an, awa, cbikap reu wa nei
5 ambe e ruwe ne. Orowa, n:iosbiujap anak ne watara-
usb kapan no toi an usbiketa bacbiri ; nani nei ambe
betukba, toitoi kapara usbike ne ruwe ne gusu ne na :
6 orowa, sbinrit isanibe ne gusu cbup ri koro sbukus-
7 cbire, aige, sbumumge nisa rmve ne. Orowa, ai-ush
ni tuniugeta bacbiiipe an, awa, ai usb ni lietukba wa
nei piyebe eteyeba, aige, ibe-o sbomoki ruwe ne.
8 Orowa, niosbima an piyebe anak ne toitoi pirika
usbike kata bacbiri, orowa, ibe-o, betukba wa poro
ne ; orowa, wan e tu botne pakno bene, re botne
pakno bene, asbikne botne pakno bene, sbipiraspa
9 nisa ruwe ne. Sbui ene itak-bi :•
—Nu kuni kisara
koro guru nu yan.
10 Orowa, Sbinunia pui no an ita tun ikasbima wa
niu tura no okai, okari un utara Sbinuma otta nei
itak-maukusbte-itak gusu uw^epekennu nisa ruwe ne.
11 Orow^a, orota Sbinuma ene itak-bi :
—Kamui mosbiri
gusu an anuina ambe anak ne ecbi otta akore ; koroka,
soita okai utara otta obitta no okaibe itak-maukusbte-
12 itak ani akan ruwe ne ; ikineipeka nei utara iteki
hosari wa atusare kuni ne, ingara wa nukara, yakka,
ramepakare sbomoki ; inu wa nu, yakka, eram'an
sbomoki ruwe ne gusu ne na. Orowa, orota Bbinuma
13 ene itak-bi :
—Tan itak-maukusbte-itak ecbi eram'an
sbomoki ruwe ? Yakun, bemanda ani obitta no okai
14. itak-maukusbte itak eram'an kusu ne ya ? Toita
15 gura anak ne itak etoita ruwe ne. Itak aetoita wa
ru parurugeta okai utara anak ne tambe ne ruwe ne
;
nei utara nu okere koro nani Satan ek wa nei oshi-
keta aetoita itak uina ruwe ne. Orowa, watara-ush
16 kapan no toi an usbiketa aetoitap sbem koiacbi, nei
utara itak nu cbiki nani yaikopuntek wa koro ; orowa,

105. 4. 17-31.] MARKOS. 99
17 nei utara yai-osbiketa sbinrit isain, koroka irukai okai
;
orowa, itak gusu aerauicbuptek bene aepokbap bene
18 betnku cbiki imni ureecbiu rawe ne. Orowa, mosbiuia
okaibe ai-nsb ni tuinugeta aetoitap lie ; tan utara
19 anak itak nu, orowa, niosbiri o-usu an nisboniap bene,
ikorobe kokandaiiia ainbe bene, orowa, mosbinia okai
anibe ibesbikasbure-bi abup wa itak eteye bine ibe-o
20 sbomoki ruwe ne iia. Orowa, pirika toi kata aetoitap
anak ne tambe ne, nei utara itak nu wa koro, orowa,
wan e tu botne pakno bene, re botne pakno bene,
a-sbikne botne pakno bene ibe-o ruwe ne,
21 Orowa, orota Sbinmna ene itak-bi :
—Ratcbako
koro wa ek cbiki set kata aande gusu sbomoki no
cbomba cboropoketa bene sbotki cboropoketa bene
22 aande gusu ne ruwe be an ? Nep ne yakka anuinap
anak ne asarare gusu anuina ruwe ne ; orowa, nep
ne yakka akamurep anak ne anukare gusu akamure
23 ruwe ne na. Nu kuni kisara koro guru an cbiki, nu
24 yan. Orowa, orota ene itak-bi :
—Henianda ecbi nu
ya yaltubare yan ; ecbi pakari wa kore nei no, ecbi
gusu apakari kusu ne, orowa, naa ecbi otta akore
25 kusu ne na. Inanibe gusu ne yakun, koro guru otta
a]<ore kusu ne ; koro sbomoki guru orowa no koro wa
an ambe ne yakka aetaye kusu ne gusu ne na.
26 Orowa, Sbinuma ene itak-lii :—Kamui mosbiri anak
ne ainu toi kata piyebe cbari koracbi ne ; nei guru
27 kunne-to ta bene tokap-to ta bene botke bembem ki
bopuni bembem ki, orowa, nekon a aetoita piyebe
23 betuku wa sbukup ya eramusbkare. Toitoi rengaine
ibe-o ; bosbiki no ra an, orowa no pusb an, orow^a no
29 pusb otta okai epa ibebe an ruwe ne. Koroka, nei
ibebe cbi yakun, nani iyokl^e aomare, nange kuni pa
epa ruwe ne gusu ne na.
30 Orowa, Sbinuma ene itak-bi :
—Nekon a Kamui
mosbiri cbi koberayere kusu ne ya ? Nekon a itak-
31 maukusbte-itak ani nei ambe pita kusu ne ya ? Sbine
karasbi piyebe koberaye rawe ne, nei ambe sbiii kata
aetoita cbiki, toi kata an o])itta no okai piyebe kasu
no pokasbnu nokanbe ne a yakka aetoita cliiki

106. 100 MARKOS. [4.B2.-5.1-'i.
32 hetuku, orowa, luoshima okai bara Ivasu no poro ne,
samata, poro teke piraspa ; rik nii cbikap nei seinpiii-
keta shiiii eashkai pakno lie ruwe ne Da, sekoro itak.
33 Okai iiiara anak ne nu eashkai pakno Sbinuma
itak-niaukusbte-itak ani orota itak nnre nisa luwe ne ;
34 itak-mankusbte-itak isam no otta Sbinmna ye sbomo-
ki : koroka, yaiikiri no okai ita koro koikara utara otta
obitta pita nisa rawe ne na.
35 Kei tobo ta sbiri-onuman an ita, ikusbta paye
36 yanro, ari ntara otta ye. Orowa, inne utara ande va
cbip otta Sbinmna an koracbi tura wa atui-tomotuye
nisa ruwe ne. Orowa, mosbima an cbip ne yakka tura
37 no okai ruwe ne. Awa sbiii rui rera mau betaku, riri
anak ne cbip abun, cbip sbikte koro pakno abun nisa
38 ruwe ne. Sbinunia yaikota anak ne cbip urnta
cbieninuibe koro wa mokon ruwe ne : aige, utara
Sbinuma mososo wa orota ene itak-bi :
—Epakasbnu
guru, cbi utara aisamka ange sbiriki-i x4okai raniu-
39 eunin ruwe ? Aine, Sbinuma n:osb wa rera kopao,
samata, Eatcbi, mo no an, ari an itak ani atui otta
ye. Orowa, rera isam wa poro neto an iiiwe ne.
40 Orow^a, nei utara otta—Hemanda gusu ecbi isbitoma
ya ? Naa sbomo ecbi eisbokon ruwe be an ; ari itak.
41 Orowa, utara poron no isbitoma wa utasbpa ene itak-
bi : —Yakun, tan guru nen ne ruwe be an ? Eera ne
yakka atui ne yakka koro itak nu ruwe ne.
5 Ik.
1 Orowa, atui kusbta Gerasene un utara koro niosb.ir
2 ta sbirepa nisa ruwe ne. Awa, cbip yan koro, nan
tusbiii orowa no ek Icbakkere ramat sbikatl^ari guru
3 sbinen Sbiimma etunangara, nei guru tusbiri ani uni
ne kon nisa ruwe ne : orowa. sbinuma tupetupe
easbkai guru isam, kani sbinkop ani ka tupe eaikap
4 ruwe ne ; nei guru kanna-kanna cbikiri eok sbinkop
newa kani sbinkop ani atupetupe, yakka kani sbinkop
yasa cbikiri eok sbinkop kaye nisa ruwe ne gusu ne
ne ; samata, sbinuma ratcliire gusu eipak ]iroro koro

107. 5.5-19.] •
MARKOS. 101
5 auxii isaui niwe ue iia. Orowa, kumie-to ta bene,
tokap-to ta bene shinunux raiiirna tusliiri otta bene
nup otta bene an wa bav/e asbfce beinbeiu ki sbuma
6 ani yai-taye bembem ki ruwe ne. Nei guru tnimano
an usbike wano Yesu nukara, awa, boyupu bine
7 orota ko-ongami ; orowa, rui hau ani hawe asbte wa
ene itak-bi :
—lyotta rik un Kamui Pobo Yesu, E
otta nep irenga'ku an a ? Iteki Aokai en panakte kuni
ne Kamui ani ku E ikasbpaotte asb na, ari itak.
8 Inaiube gusu ne yakun,—Icbakkere raniat, nei guru
orowa no oasbin yan, ani an itak ani Sbinuma ye nisa
9 ruwe ne gusu ne na. Orowa, nekon a reibei e koro
ya, ari Sbinuma nu. Cbi utara iinie ne gusu, ku
10 reibei anak ne Begion ne ruwe ne, ari itak. Orowa,
iteki nei niosbiri wano sliinunia utara aokeuba kuni
gusu nei ainu poron no Sbinuma koramkon nisa ruwe
11 ne. Nei nupuri kotoro ta ibe wa okai poro buta to-
12 paba an ruw^e ne. Icbakkere ramat utara Sbinuma
koramkoro wa ene itak-bi :
—Buta osbiketa cbi abup
13 asb kuni ne un payere waun kore. Orowa, Sbinuma
raiuu-osbma. Awa, Icbakkere raniat oasbip bine
buta osbiketa abup : aige, ])uta topa rauge usbike
ra|) wa atui orun abup ; nei pisbki-bi anak ne
wan sbine wan botne ebange ruwe ne ; nei okaibe
14 atui otta a-eteyeba nisa ruwe ne. Orowa, nei bota
resbpa utara kira wa macbiya otta bene kotan otta
bene nei orusbpe assuru asbte nisa ruwe ne. Orowa,
nekon a orasbpe betuku nisa ruwe be an ingara
15 gusu utara anak ne araki nisa rawe ne. Aige, Yesu
otta araki wa nitn.e l^iamui sbikatkari guru, bosbiki no
nei Eegion koro guru a bine mi ambe ami wa keutuin
yai-easbirikara wa an-i nukara : awa, isbitoma nisa
K) ruwe ne. Orowa, nei okaibe nukara utara anak ne
nitne kamui sbikatkari guru orusbpe bene, buta
17 orusbpe bene nure nisa ruwe ne. Awa, koro kotan
wano Yesu paye kuni ne nei utara Ivoramkoro beasbi.
18 Orowa, cbip orun abun kor'an ita bosbiki nitne
lca:iiui sbikatkari guru Sbinuma ukoiram no an-i
19 Ivoramkoro. Aige, ramu-osbma sbomoki no orota ene

108. 102 MAEKOS. [5.20-33.
italv-bi :—E uni nn, e koro titara orun oman wa eani
gusu Utarapa Bekon a porobe ki aiobe newa e erarn-
20 pokiwen wa kore anibe nuie j'an, ari itak. Orowa,
Dei guru oinan wa, Yesn sbinnma gusu nekon a
porobe ki-i, Dekaporis kotan ta assnru asbte beasbi,
orowa, iitara obitta eniisbkari iiisa niwe ne na.
21 Orowa, Yesu cbip o wa sbui ikusbiin aliii tomo-
tuye cbiki poro iii]:ie utaia Sbinuiua otta nwekarapa :
awa, Sbinnma anak ue atui samta an ruwe lie.
22 Aige, Yairos ani an reibei koro, Uwekarapa cbisei
esapane shine ainn ek bine Yesu nukara koro, keraa
sainaketa bacliiri, aine, koramkoro wa ene itak-bi :
—
23 Ku pon niatkacbi rai ebange ruwe ne : sbinuma
kasbi-a-obiuld wa asbiknure kuni gusu ek wa ka-
24 sbiketa tekehe ande wa en kore, ari ilak. Orowa,
nei guru tura Sbinuma oman ; aige, inne utara nei osb
paye wa Sbinun.a eukonumba nisa ruwe ne.
25 Orowa, tu pa ikasbiii:a wan pa keiiinu tasbum
26 ki wa inne potara guru gusu poron no aiuninkare,
27 orowa, korobe obitta eivvangei-e, yakka, apirikare
sbomo ne no, koroka, naa tasbum yupke sbine
sbiwentep Yesu gusu an orusbpe nu cbiki Sbinun^a
osbmaketa okai inne utara tumugeta ek bine koro
28 amip tomoosbma nisa ruwe ne. Inambe gusu ne
yakun, Sbinuma mipibi poka ku tomoosbma katap
29 ku iwange kusu ne, ari itak. Aige, nani nei kein
betuku usbike sat nisa ruv/e ne ; orowa, nei sbiyeye
aisamka wa an kuni kon netobake ta eram'an ruwe
30 ne. Orowa, nani yaikota orow^a no kii'oro oasbin ari
an ambe, Yesu keutum ta eram'an wa inne utara
orun bosari bine, Ku mipi tomoosbma guru anak
31 inan guru ne ruwe be an, sekoro itak. Orota, kcikara
utara anak ne inne utara E eukonumba katu E
nukara, yakka,—En tomoosbma guru nen ne ruwe be
32 an ani E ye ya ? Orowa, nei ambe ki guru nukara
33 gusu bosari wa ingan' nisa ruwe ne. Koroka, nei
sbiwentep isbitoma wa tususbke bine otta akaiabe
eram'an, aige, ek wa Sbinuma kotchaketa bacbiri
bine son no an okaibe obitta nure nisa ruwe ne.

109. 5.B4.-6.1-2.] MARKOS. lOB
34 Orota Shinniiia ene itak-hi :
—Matne-po e koro eisho-
koro-i ariak ne e kaobiuki nisa rnwe ne, mo no paye
wa e ki sbiyeye esbini yan, ari itak.
85 Sbinnma itak an aine Uwekarapa cbisei esapane
gnrn koro uni wano utara araki wa ene itak-hi :
—
E
koro matne-po rai okere rawe ne : nep gusu naa
86 Epakasbnn guru sbingere ya ? Koroka, Yesu anak
ne nei ye itak sbiramsamte wa nei esapane giiru otta,
Iteki isbitonja yan, eisbokoro patek ki yak pirika na,
37 ari itak. Orova, Petros newa YalK)!^ newa Yakob
koro iriwak ne Yoannes mosbima nen ne 3^akka tura
88 no paye katu Sbinuuia etokotuye nisa ruwe ne. Awa,
nei sapane guru koro cbisei ta sbirepa, aige, sakayo
anukara, poron no cbisb an rai-cbisbkara bau an
89 ruwe ne. Orowa, Sbinuma abun cbiki utara orota
ene itak-lii :—Hemanda gusu sakayo bembeui ki,
cbisb bembem ecln ki ya '? Pon guru anak ne rai an
40 ka sbomo ne, mokon ruwe ne, ari itak. Okai utara
Sbinuma emina esapse nisa ruwe ne. Koroka, Sbi-
numa nei utara obitta soyumbare okere cbiki pobo
ona newa unu tura no okai utara ani wa pobo an
41 usbike un abun. Orowa, pon guru tekebe kisbima
wa orota, Tarita kumi, ari an itak an itak : tan
itak ibebe anak ne, Matkacbi, bopuni ani ku itak,
42 sekor'an itak ibebe ne ruwe ne. Orowa, nani nei
matkacbi liopuni wa apkasb : sbinuma tu pa ikasbima
wan pa pakno epa matkacbi ne rawe ne gusu ne na.
Aige, utara anak ne nani poro aeoyamolvtep ani
48 oyamokte nisa ruwe ne. Orowa, iteki njosluma
utara otta tan orusbpe nure kuni ne Sbinuma yupke
no ikasbpaotte nisa ruwe ne : samata, aep iere gusu
ye nisa rawe ne na.
6 Ik.
1 Orowa no, nei usbike wano Sbiimma soine, awa,
koro kotan orun ek ; aine, koikara utara nei osb paye
2 nisa ruwe ne. Sbini tobo an koro Uwekarapa cbisei
ta epa]<asbnu beasbi : orowa, inne utara nu wa iyo-

110. 104 MARKOS. [6. 3-13.
kminure, awa, eiie itak-bi :
—Tan guru anak ne tap
okaibe bunak wa koro ysi ? Tap okai kiroro an ikip
ambe koro telce ani ki kuui iDondum tan guru otta
akore wayasbnu-i nekon a anibe ne iTiwe be an?
3 Tambe auak ne bancbo ne guru, Maiia koio pobo
sborno ne ya? Yakob bene, Yoses bene, Youdas
bene, Simon bene, koro okkai ainu uiriwak sbonio ne
be an ? Sainata, koro matne ainu uiriwak teda an
tura no okai sbomo ne ruwe be an ? aii itak. Orowa,
4 nei utara Sbinuma gusu epetcbiu nisa ruwe ue. Oro-
wa nei utara orota Yesu ene itak-bi :
—Uweingara
guru anak ne yaikota koro kotan ta bene, koro uiri-
wak utara tumta bene, koro uni ta bene sbonio ne
cbiki aeoripak sak no an ambe sbomo ne ruwe ne, ari
5 itak. Orowa, nei ita kiroro an ikip iki eaikap ruwe
ne, ouse moyo no okai tasbum ki utara kata koro
6 teke ande wa iwangere nisa ruwe ne. Nei utara
eiunbipkap Sbinunia enusbliari nisa ruwe ne na.
Orowa, Sbinuma okari okai kotan orun oman wa
epakasbnu nisa ruwe ne.
7 Orowa, Sbinuma nei tu niu ikasbima wa niu shibe-
kote botuyekara wa tun range payere beasbi ; awa,
Icbakkere ramat oasbinge kani mondum koropare ;
8 samata, payekai gusu kuwa mosbima nep ne yakka
koro sboraoki kuni kasbpaotte ; aep bene, pusaru
bene, icben o pukuru otta liani bene iteki koro kuni
9 kasbpaotte ; koroka, sbutu keire usb koro paye
;
samata, tu amip iteki yaitomcbiure kuni kasbpaotte
10 nisa ruwe ne. Orowa, orota ene itak-bi :
—Nep cbisei
ta ne yakka ecbi abup cbiki ecbi ebopiiTi wa paye
11 pakno nei cbisei ta reusbi yan. Orowa, nep usbike
ne yakka eclii uk sbomoki no sbomo ecbi nu cbiki,
nei usbike orowa no ecbi paye koro, nei utara epeka
no an pawetesbu ne gusu ecbi cbikiri pok usb kopon-
12 cbi tuituye yan, ari itak. Orovva, nei utara paye wa
utara yaikokatpak kuni upaskuma ki nisa ruw^e ne.
13 Samata, inne nitne kamui oasbinge, orowa, inne
tasbum ki utara kata sbum ota wa iwangere nisa
ruwe ne na.

111. 6.14-24.] MARKOS. 105
] 4 Orowa, Moshiri shikkashima guru Herod anak ne
nei orushpe iiu ; Bbinuma kon reihei assuru aaslite wa
an ruwe ne gusu ne na : aige, ene itak-bi :
—Baptisnra
kore Yoannes rai-i orowa no betopo-a-shiknure, tainbe
gusu tap kiroro an ambe Sbinunia osbiketa iki ruwe ne,
15 ari itak. Koroka, Ericba ne ruwe ne ani ye utara
okai. Orowa, uweingara guru bene uweingara guru
16 koracbi bene ne ruwe ne ani itak utara okai. Koro-
ka, Herod nu cbiki, sapaba ku otuye yara Yoannes ne,
17 betopo-a-sbiknure wa an na, ari itak. Inanibe gusu
ne yakun, Herod ya,ikota anak ne koro iriwak Piripos
koro niacbi Herodias gusu tesbkara wa Yoannes
kisbimare bine tupetupe wa upakasbnu cbisei orota
omare yara nisa ruwe ne ; sbinuma nei sbiwentep
18 abupkan nisa ruwe ne gusu ne na. Orowa, e koro
iriwak koro inacbi e abupkara ambe anal<: ne tuitak
oterekep ne, sekoro Yoannes Herod otta ye nisa ruw^e
19 ne gusu ne na. Orowa, Herodias anak ne sbinuma
kesbke bine raigere rusui a koroka eaikap ruwe ne ;
20 in ambe gusu ne yakun, Herod anak Yoannes koisbi-
toma, sbinuma oupekanewa asbkanne guru ne sekoro
eram'an wa irammakaka sbikkasbima nisa ruwe ne
gusu ne na. Orowa, sbinuma nu cbild usa keutum
utumasbi ki : samata, yaikopuntek wa sbinuma ye
21 itak nu nisa ruwe ne na. Orowa, ki kuni pirika tobo
an koro, Herod anak ne koro bekatu tobo ta koro
nisbpane utara bene, tumikoro utara esapane utara
22 bene, Gariraya mosbir'un pase utara hem gusu
marapto koro ; orowa, Herodias koro matne po abun
va rimse bine Herod newa ibe gusu tura no rok utara
nupetnere ; awa, Mosbiri sbikkasbima guru anak ne
nei niatkacbi otta, nep ne yakka e kon rusuibe e
en koranikoro cbiki e kore asb kusu ne, ari itak.
23 Samata, otta sbinuuja sbiyuppa no ekambakte ki wa
nep ne yakka aokai en koramkorobe, ku mosbiri
24 nimara pakno, e kore asli na, ari itak. Orowa,
sbinuma soine wa nep ku koramkoro kusu ne ya
kunak orusbpe koro babo otta nu. Orota koro babo
ene italc-bi :
—Baptisma kore Yoannes sapaba ekoram-

112. 106 MARKOS. [6.25-37.
25 koro yan, ari itak. Orowa, nani shinuma chashiiu
no Moshiri sbikkasbirua gura otta ahnn wa kovara-
koro hine ene itak-hi :
—Niraa kashiketa Baptisma
kore Yoannes sapaha aiide wa tane en kore kuni ku
26 koraiTikon na. Orowa, Moshiri shikkashima ^uru
shiri yairamkoiki ruwe ne ; koroka, shiynppa no ekarn-
bak itak an ^nsa newa ibe gusu tnra no rok utara
27 ^iisii nei matkachi ekatupase sbonioki. Awa, nani
Mosbiri sbikkasbinia guru yaikota epungine gusn okai
sbme tumi-koro giUTi omaiide wa Yoannes sapaha
koro wa ek kuni kashpaotte nisa ruwe ne ; awa,
28 shinmna oman wa upakasbnu chisei ta an Yoannes
koro sapa otuye, aige, ninia kata ande wa koro wa ek
bine rcatkacbi otta koropare ; noatkacbi anak ne koro
29 babo orota kore nisa ruwe ne. Orowa, Yoannes koro
koikara utara anak ne nei orusbpe nu cbiki araki hine
nei kaise uk wa iyurui orota omare nisa ruwe ne na.
30 Orowa, apostoro utara anak ne Yesu orota uweka-
rapa ; aige, orota nep ne yakka kai'ape, nep ne yakka
?>! ki epakashnu anibe nure nisa ruwe ne. Orowa,
Sbinuum nei utara orota, Echi yaikota oyakta an kim
un ushike paye wa irukai shini anro, ari itak. Inne
utara araki heinhem ki pa^'e hernbem ki wa aep ibe
32 katap pakibi isam ruwe ne gusu ne na. Orowa, chip
o bine oyake un kim mi ushike paye nisa rnwe ne.
33 Paye shiri utara nukara koro inne no eauikiri gasu
obitta no okai machij'a orowa no hoyupu wa ya peka
34 nei ushiketa etoko uwekarapa nisa ruwe ne. Orowa,
Sbinuuia ek wa poro inne utara nukara, aiue, eram-
pokiwen wa kore, nei utara reshpa guru sak hitsuji
chikoikip koracbi ne ruwe ne gusu ne na ; orowa, Shi-
numa inne orushpe epakashnu heashi nisa ruwe ne.
3o Orowa, tane tokap okere ebange ita orota koikara
utara araki wa ene itak-hi :
—Tan ushike kiinta ne,
36 tokap anak ne aokere ; nei utara yaikota gusu nepka
aep hok kuni ne okari okai niacbiya otta bene kotan
37 otta bene payere yan, ari itak. Koroka, Shinuina ese
wa ene itak-hi : —Echi utara ibere yan. Orota nei
utara ene itak-hi : —-Ghi paye ash wa wan hot denaria

113. 6. 28-53.] MAEKOS. 107
38 pakno an aep hok wa ibere ya ? Orota Sbinuina ene
itak-hi :—Pantak herapakbe ecbi koro? Oman wa
iDgara, ani itak. Orowa eram'an cbiki, asbiknep
89 okai, samata, tu cbep an niwe ne, ari itak. Orowa,
Sbinuma anak ne okai utara ikiri ranpje ikiri range
fnkinani mun kata rok kuni kashpaotte nisa ruwe ne.
40 Awa, ikiri range, asbikne hotne range no an ikiri
bene, wan e re botne an ikiri range bene rok nisa
41 ruwe ne. Orowa, Shinuma nei asbikne pantak newa
tu cbep uina bine kando orun bepuni inc^^ara wa
nunuke ki, orowa, pantak mesbpa ; aige, nei tu cbep
42 obitta no okai utara otta eimek nisa ruwe ne. Awa,
43 utara obitta ibe wa kironnu nisa ruwe ne. Orowa,
amesbpa uibo tu saranip ikasbima wan saranip umo-
44 mare, cbep ne yakka shem koracbi ne. Nei pantak
ibe utara anak ne go sen nin ne ainu ne ruwe ne.
45 Orowa, nani Sbinuuia yaikota inne utara payere
rapoketa koro koikara utara cbip ore wa kotcbaot
ekusb un Betsaida orun paye kuni kasbpaotte ruwe ne.
46 Orowa, Sbinuina utara etukopak okere cbiki, inonno-
47 itak ki gusu nupuri orun oman nisa ruwe ne. Orowa,
onmnan an koro cbip atui nosbike an, awa, Sbinunia
48 anak sbinen ne ya ta an ruwe ne. Aige, rera wen wa
gusu nei utara cbip o kuni monraige esbingi siiiri
Bbinuma nukara cbiki, an ine pungi pakita a.tui kata
apkasb wa orota ek ruwe ne ; aine, nei utara koakkari
49 kotoni an, awa, nei utara Sbinuma atui kata apkasb
sbiri nukara, aige, ainu tukap ne kunak yainu gusu
50 bawe asbte ruwe ne : nei utara obitta Sbinuma
nukara wa keutum cbiukopoye ruwe ne. Koroka,
Sbinuma nani otta itak ki, aw^a, Eamu ritetke yan ;
51 Kuani ne ; iteki isbitoma yan, aii itak. Orowa,
Sbinuma nei utara otta cbip orun abun ; aige, rera
isam ; awa, nei utara koro keutum ta sbiri enusbkari
52 nisa ruwe ne : inambe gusu ne yakun, nei pantak
oruslipe erampeutek, koroka, koro sambe anisbtere
wa an iiisa ruwe ne gusu ne na.
53 Orowa, atui-tojnotuye wa ya ta sbirepa, aine,
Gennesaret kotan orun araki wa atui samta cbip

114. 108 MARKOS. [6.54.-7.1-9.
o4 kote nisa rawe ne. Orowa. chip yap, aine, nani
55 utara Shinuma eamkiri gusa, obitta nei kotan shikap-
neka no paye wa atarape kata hotke wa okai tashum
ki utara Sbinama an ushike nu wa orota ani wa araki
56 beashi. Orowa, neita ne yakka nep kotan orun bene,
inachiya orun bene, usbike orun bene, oman 5^akun,
utara anak ne ibok usbiketa tasbum ki utara are,
orowa, ouse Sbinuma koro niipibi cbingi patek torno-
osbma kuni koramkoro : orowa, nen ne yakka nei
ambe touroosbma guru anak obitta iwangere nisa
ruwe ne na.
7 Ik.
1 Orowa, Sbinuma koro koikara utara tumugeta okai
utara use tekebe ani, sbomo afuraye teke ani, koro
2 aep ibe katu nukara Yerusarem wano araki Parisee un
utara newa kanil^i-nuye utara Sbinuma otta uwe-
3 karapa. Parisee un utara newa obitta no okai Yudea
un utara anak ne ekasbi koro oina sbikkasbinia gusu
irammakaka tekebe yasbke sbon^old cbiki, aep sbomo
4 ibe ruwe ne : orowa, nei utara ibok usbike orowa no
araki ita yai-faraye sboiiioki cbiki, ibe sbomoki
:
samata, tuki bene, itangi bene, sbiunin-kani op bene,
faraye koracbi an no okai niosbima an buri koro wa
6 sbikkasbiina ruwe ne. Orowa, Parisee un utara newa
kambi-nuye utara Sbinuma otta ene itak-bi :
—
Hemand a gusu E koikara utara anak ne ekasbi koro
oina nei no apkasb sbomoki no use teke ani aep ibe
6 ya?arinu. Orota Yesu ene itak-bi :
—Kankapkapeka
utara, ecbi utara gusu cbiesbinnuye wa an koracbi,
Isaya pirika no uweingara Ivi
:
—
Tan utara niiak ne koro papush ani en ko-oripak,
Koroka, koro keutum anak ne en kattuima no okai riiwe ne.
Koroka, raka isam no nei utara en ko-ongami,
Ainu kara epakaslii ani ipawetenge nei no epakaslmu ruwe ne na.
8 Ecbi utara anak ne Kamui sange kasbpaotte emaka
9 wa ainu kara oina sbikkasbima ruwe ne. Sbui, orota
Sbinuma ene itak-bi :
—Ecbi koro oina nei no ecbi ki

115. 7. 10-24.] MARKOS. 109
laiui ne, Kamni ikaRlipaotte earikiime eclii ekatupase
10 riiwe ne. Iimnibe giisu iie yakun, Mcse ene itak-bi
:
—E koro ona e koro miu eoripak 33,11, orowa, koro
ona koro unu gnsu wen itak sange gnr'anak ne son
no poka nei rai ambe erairero : ari Mose itak.
11 Koroka, nen ne yakka ani en orowa no e yai-epirikare
easbkaibe Korban ne, nei ambe anak, Kamui otta
12 ayangep ne ari an itak ani koro ona koro unii otta ye
cbiki, nei 01m unn gusu nep ne yakka ki kuni ecbi bat-
13 toki ruwe ne ; ecbi iita,ra anak ne ecbi saiige oina ani
Kamui itak isamka ; samata, iime nei no okaibe ecbi ki
14 ruwe ne. Orowa, kanna sbui inne utara sbibekote
15 botuyekara wa orota ene itak-bi :
—Ecbi utara obitta
En nu wa eramu yan ; nep ne yakka ainu soige wa an
okaibe ainu osliike un abun wa sbinuma turu-usblep
16 isama : koroka, ainu orowa no oasbin an:ibe anak ne
17 ainu tura-usbte ruwe ne. Orov^a, Sbinuma inne utara
boppa wa cbisei orun abun cbiki, koio loikara utara
anak ne nei itak-maukusbte-itak nu nisa ruwe ne.
18 Orota Sbinuma ene itak-bi :
—Ecbi utara ne yakka
ene ramu-sakya? Nep ne yakka soita an okaibe
anak ne ainu osbike un abun w^a sbinuma turu-usbte
19 eaikap ; nei ambe anak ne sbinuma koro keutum orun
abun sbomoki no boni osbiketa ran, aige, rera otta
oasbin ruwe ne, ani an ambe ecbi eramu an sbomoki
ya ? Nep aep ne yakka turu-asaktep ne ruwe ne,
20 ari itak. Orowa, ene itak-bi :
—Ainu orowa no
oasbinbe anak ne nei ambe anak sbinuma turu-usbte
21 ruwe ne Inambe gusu ne yakun, osbike wano, ainu
22 utara keutum w^ano wen yainu-bi bene, boiyo ambe
bene, ikka ambe bene, keukbe bene, omoinu ambe
bene, yaikosbipuinere-bi bene, wen-buri bene, kokan-
dama ambe bene, ramupekere bene, wen-sbiki bene,
23 koatcba ambe bene, sbiokunnure a,mbe bene, baita-
buri bene ; tap okaibe obitta onnaige wano betuku wa
ainu turu-usbte ruwe ne gusu ne na, sekoro itak.
24 Orowa, Sbinnn^a bopuni wa nei kotan wano paye
liine Turos newa Sidon kotan onm oman nisa rawe
ne. Awa, cbisei orun abun wa nen ne vakka sbomo

116. 110 MARKOS. [7.25-37.
eraiii'aii l^uni kon rusui ; koroka, anuina eaikap ruwe
25 ne. Aige, koro pon iimtkachi Ichakkere ramat
sbikafckari wa an shine sliiwentep anak ne Sbinaina
gusu an orashpe nu wa nani ek bine Sbinuma cbikiri
26 samaketa bacbiri ruwe ne. Nei sbiwentep anak oya
kotan 111] gan'ne, Saropenisia un gura sanike ne ruwe
ne. Sbinuma nei matkacbi orowa no Icbakkere
27 ramat oasbinge kuni ne ekoramkon na. Orota Sbi-
numa ene itak-bi : —-Hosbild no pobo utara kironnure
yan : po utara koro aep uk wa seta otta koropare
ambe anak ne pirikap sbomo ne ruwe ne gusu ne na,
28 ari itak. Koroka, nei sbiwentep Sbinuma otta eiie
itak-bi :
—Kuwe un Utarapa, yakka set cboropoke un
29 seta anak ne po utara aep uibe ibe ruwe ne. Orota
Yesu ene itak-bi :
—o^ei no e itak an gusu, oman yan,
e koro matnepo wano nitne kamui oasbin wa isam
30 ruwe ne, ari itak. Orowa, sbinuma anak ne koro uni
un oman wa pobo sbotki kata botke wa an sbiri
nukara, awa, nitne kamui oasbin wa isam sbiri ne
ruwe ne.
31 Orowa, sbui Sbinuma Turos kotan boppa bhie
Sidon kotan orun arapa, aige, Dekaporis kotan no-
32 sbike kusb wa Garuaya atui orun ek. Awa, utara
anak ne itak eaikap asbpa uwopuk guiu sbinen
Sbinuma otta tura wa araki ; aine, sbinuma kata
33 tekebe ande kuni koramkoro. Orowa, Sbinuma inne
utara orowa no oyake un ainu isam usbiketa, nei guru
ani wa arapa, orowa, kisara otta asbikepet omare
31 bine topsekara, aige, parumbe tomoosbma ; orowa,
kando ouun bepuni ingara bine tanne beisei ki, aine,
nei guru otta :
—
Eppata, ani itak ; tan itak anak ne,
35 *'
amaka yan," sekor'an itak ne ruwe ne. Orowa,
koro kisara amaka, parumbe ricbi apita, samata,
36 sbinuma itak nisa ruwe ne. Orowa, nei utara iteki
mosbima guru nure kuni kasbpaotte : koroka, Sbinu-
ma poron no ikasbpaotte pakno, naa masbkin no nei
37 orusbpe utara assmru asbte nisa ruwe ne na. Orowa,
utara sbiri iyokunnure kasbpa wa ene itak-bi :
—Sbi-
numa nep ne yakka pirika no kan'nisa : asbpa guru

117. 8. 1-12.] MARK(3S. Ill
lie yakka luire, sbonio itak garu itakte ruwe ne,
sekoro itak.
8 Ik.
1 Nei tobo ta sbni poro iiine utara okai, awa, aep
isama, nei ita orota Sbinuma koikara utara sbihekote
2 botuyekara wa eiie itak-bi :
—Inne utara rampokiwen
wa Ku kore na, tane rereko ta En tura no okai wa
iiep lie yakka ibe sbomoki nisa ruwe ie gusu ue na :
8 sboiuo raniriu ki do Ku payere cbiki, ru bontoiiiota
sambe-torauDe nangoro ; samata, ebangeko no an-i
4 wano araki utara okai ruwe ne, ari itak. Orota
koikara utara ese wa ene itak-bi :
—Nei wano teda
tan kiui un usbiketa aep ani tan okai utara kironnure
5 easbkai ya ? sekoro itak. Orowa, Sbinuma pantak
bempakbe ecbi koro ya ? aii nu. Orota, arawanbe
6 an ani nei utara itak. Orowa, inne utara sbiui kata
rok kuni Sbinuma kasbpaotte ; aige, Sliinuma nei
arawan pantak uk, awa, yaiiraige ki okere cbiki,
mesbpa bine inne utara kotcliaketa sange gnsu koro
koikara utara otta koropare nisa ruwe ne ; awa, nei
utara anak ne inne utara kotcbaketa sange nisa ruwe
7 ne na. Samata, cbeppo anak moyo no kon ruwe ne ;
nei ambe Sbinuma nunuke okere cbiki, cbep ne yakka
utara kotcbaketa sange kuni ikasbpaotte nisa ruwe
8 ne. Orowa, utara ibe wa akironnare : orowa, amesb-
pa wa ikasbima uibe arawan saranip pakno umo-
9 mare nisa ruwe ne. Nei utara pisbkibi aukotama
cbiki sbi sen nin ne ainu ne : orowa, Sbinuma nei
10 utara payere nisa ruwe ne na. Orowa, nani Sbinuma
koro koikara utara tura cbip o wa Darmanuta un
liotan orim ek nisa ruwe ne na.
11 Orowa, Parisee un utara araki wa Sbinuma ko-
uwepekennu beasbi, aige, koramnukara wa kando
12 orowa no aki sbirosb ek kuni bunara ruwe ne. i^wa,
Sbinuma keutum ossbi wano tanne beisei ki wa ene
itak-bi :
—Nep gasu tan ainu ikiri sbirosb bunara ya ?
Son no ecbi otta Ku ye, tan ainu ikiri otta sbirosb

118. 112 MARKOS. [3. lB-27.
13 akore shomoki knsu ne ruwe ne, ari itak. Orowa,
Shinuma nei utara inoshima no ande wa chip orun
abnn liine iknsb un ara})a nisa ruwe ne iia.
14 Orowa, pan koro kuni oira ; samata, tura no chip
oshiketa shine pantak kasu no pan isaui rawe ne.
15 Avv^a, Shinuma nei utara kashpaotte wa ene itak-hi :
—
Ingar'an, Parisee un utara koro pan-dane hene Herod
16 koro pan-dane heue yaitubare yan. Orowa, nei utara
utashpa uwe-upaore wa,—Pan isam gusu ne, ari itak.
17 Yesu tambe eramu an wa orota ene itak-hi:
—
Hemand a gusu pan sak gusu echi upaore ya ? Naa
shomo echi eramu hemhem ki ramepakari hemhem
18 ki ya '? Echi keutum anisbtei'e ya ? Shiki koro wa
shomo echi nukara ? Kisara koro wa shomo echi nu ?
19 Shomo echi eshkarun ya ? Go sen nin ne ainu otta
ashikne pantak Ku meshpa ita, nei an:esbpa uibe
umomare wa ani herapak no okai saranip echi shikte
ya ? Orota, tu saranip ikashima wan saranip ne, ari
20 itak. Orowa, shi sen nin ne ainu otta arawan pantak
an ita ameshpa uibe ani bempak saranip echi shikte
21 ya ? Orota nei utara, Arawanbe, ari itak. Orota
Shinuma ene itak-hi :
—Naa shomo echi ramepakari
ya?
22 Orowa, Betsaida kotan orun araki nisa ruwe ne.
Aige, utara anak ne shik-nak gunr sbinen Shinuma
otta tura bine, Shinuma tomooshma kuni koramkoro.
23 Orowa, Shinuma nei shik-nak guru koro teke kishma
wa l<otan soige un itura ; aige, shiki kata topsekara
chiki kasbiketa teke ande koro, nepka e nukara ya,
24 ari uwepekennu. Nei guru hepuni ingara wa, utara
ku nukara, chikuni nei no anukarabe apkash kor'an-
25 hi ku nulvara na, ari itak. Orowa, shui Shinuma nei
guru shiki kata teke ande ruwe ne ; orowa, shinuma
irammakaka ingara koro aiwangere, aige, nep ne
26 yakka irammakaka nukan nisa ruwe ne na. Orowa,
koro uni orun Shinuma nei guru omande bine ene
itak-hi :
—Iteki kotan otta ahun poka ki yan, ari itak.
27 Orowa, Yesu newa koro koikara utara anak ne
paye wa Kaisarea Piripos kotan otta abup nisa ruwe

119. 8. 28-38.] MAEKOS. 113
ne : awa, ru hoiitomota koikara iitara otta Shinnma
uwepekennii wa ene itak-hi :
—Kuani anak ne nen ne
28 kuni utara ye ya ? Orota nei utara eiie ye-hi :
—
Baptisma kore Yoannes ne ari ye utara okai : Ericha
ani ye utara okai ; koroka, raosliium utara anak,
uwein^ara utara tumuge un shine uvveingaia guru E
29 ne ruwe ne, ani ye ruwe ne, sekoro itak. Tata otta
Shinuma ene nu-hi :
—Ecbi utara anak Kuani nen ne
kuni ecbi ye ruwe be an ? Petros ese wa orota ene
30 itak-bi :—Aokai anak ne Kiristo ne ruwe ne. Orowa,
tan orusbpe iteki mosbima guru otta nure kuni
31 Sbinuma kasbpaotte nisa ruwe ne. Orowa. Ainu
Poho poron no araiuusbitnere wa ekasbi utara orowa
no bembem, Kamui kora kenru esapane utara orowa
no hembem, kambi-nuye utara orowa no benibem
aemaka bine araige, saniata, rereko an ita betopo-
sbiknu kuni orusbpe nei utara otta epakasbnu bdasbi
82 nisa ruwe ne. Sbinuma tan itak anu no ye nisa ruwe
ne. Orowa, Petros Sbinuma uk wa ko-sakayokara
33 heasbi ruwe ne. Koroka, Sbinuma bosari wa koro
koikara utara nukara bine Petros orun ko-sakayokara
wa ene itak-bi :
—Satan, En osbmake un oman ; eani
anak ne Kamui orusbpe esanniyo shomoki no ainu
orusbpe esanniyo ruwe ne gusu ne na, aii itak.
34 Orowa, orota inne utara newa koro koikara utura
tura sbiliekote botuyekara wa otta ene itak-hi :
—En
osh ek kuni esanniyo guru an chiki, yaikota yaiesbina
35 bine koro utasap ani wa En oshi ekte yan. Inambe
gusu ne yakun, kon ramat shiknure kuni esanniyo
gur'anak ne nei ambe turainu kusu ne ; orowa, Ku
rengap gusu bemhem pirika shongo rengap gusu
hembem kon ramat turainu gur'anak ne, nei ambe
36 shiknure kusu ne gusu ne na Ainu anak mosbir'
ebitta eyaiepirikare, aige, kon ramat turainu chiki nep
37 aeyaiepirikarep an ruwe he an? Sau:iata, kon
ramat sbiiibine ainu anak ne nep itasa kore kusu ne
38 ya ? Inan guru ne yakka tane okai hoiyo new^a wen
ainu ikiri ta Ku goro orusbpe newa Ku goro italc
eyainikoroshma gur'anak ne, Ainu poho ne yakka

120. 114 MARKOS. [9. 1-12.
asbkanne liauturumbe tura no koro Miclii arakuru
koYO wa ek ita, nei gura eyaiDikoroshma kusu ne.
9 Ik.
1 Orowa, orota Shinuma ene itak-hi :
—Son no echi
otta Ku ye, tan okai utara tumugeta teda roshki wa
okai utara anak ne Kauiui moshiri anak ne kiroro ani
ek shiri nukara pakno oara rai ambe sapk^ katap
sbomoki kusu ne ua, sekoro itak.
2 Orowa, iwan rereko okaketa Yesu anak ne Petros
newa Yakob newa Yoannes tura wa ainu isam ri
nupuri bemesu nisa ruwe ne : awa, nei utara sbik
3 samata katuhu oya kat ne akan ruwe ne : koro mipibi
anak ne sbikayekaye wa sliiri rctan ruwe ne ; amip
retaraka giu'u inipibi iretaraka eaikap pakno retan
4 ruwe ne. Orowa, Ericha anak ne Mose tura anukara,
5 awa, Yesu tura uweneusara sbiri an. Tata otta
Petros ese wa Yesu otta ene itak-bi :
—Rabbi, cbi
utara teda okai ambe anak ne pirika ruwe ne
:
kasb reppisb clii kanro : sbinep Aokai gusu, sbinep
6 Mose gasu, sbinep Ericba gusa ne na, ari itak. Nep
itak ani itak yak pirika ya erampeutek ; nei utara
sbiri isbitouia shiriki nisa ruwe ne gusu ne na.
7 Orowa, nei utara enkasbike kashi-kamu sbine nisli-
kuru ek : aige, nisbkuru wano,—Tanibe anak ne Ku
oiiiap an Pobo ne ; 8binuD:ia ecbi nu van, sekor'an
8 bawe an ruwe ne. Orowa, ekusbkonna ekeshne
ingara koro, ouse tura no an Yesu mosbima nen ne
yakka anukaia. sbomoki nisa ruwe ne na.
9 Nupuri orowa no rap sbiri an ita, Ainu Pobo rai i
orowa no betopo-sbiknu pakno iteki nen ne yakka
otta nei orusbpe nure kuni kasbpaotte nisa ruwe ne.
10 Awa, sbinunia utara tan itak sbikkasbima ; orowa no,
rai i orowa no betopo-sbiknu sekor'an italc itak ibebe,
nekon a ibehe ne nangoro ya ani an ambe ani utasbpa
11 uwepekennu nisa ruwe ne. Orowa, utara anak ne
Sliinuma otta, Ericba bosbiki no ek kusu ne, ani
12 kambi-nuye utara ye ambe gusu uwepekennu. Orota,

121. 9-^:^-2''-]
MARKOS. 115
Shinutna ene itak-hi :
—Son do ka iin, Ericba lioshiki
no ek wa p.ep ne yakka iki : orowa, Ainu Polio
benianda okaibe ani ayairanisbitnere wa otta sbomo
13 yaikatanu aki katu cbiesbinnuye wa an a ? Koroka,
ecbi otta Ku ye, Eiicba ek okere, aige, gusu cbiesbin-
nuye wa an koracbi utara anak ne rengaine nei guru
gusu iki nisa ruwe ne na, ari itak.
11 Orowa, koikara utara otta araki cbiki nei okari poro
iinie utara newa kanibi-nuye utara ko-uwepekennu
15 sbiri anukara. Awa, nani inne utara obitta Sbinuina
nukara cbiki sbiri kiiiiatek wa orota boyuppa bine
K) ko-ongami nisa rawe ne. Aige, orota nu wa Sliinuma
ene itak-bi :
—Kei utara tura bemanda ecbi uwepe-
17 kennu ruwe be an ? Orowa, inne utara osbiketa
sbinen anak ne esewa ene itak-bi : —-Epakasbnu guru,
sbomo itak raniat sbikatkare ku pobo e otta ku tura
18 wa ek ; awa, neita ne yakka asbikatkare yupke ita
ayasa ; orowa, koisbmn oasbinge wa niniaki niyoro-
kara, orowa, sattek ne ruwe ne : E koro koikara
utara nei raniat oasbinr/e gusu ku koranikoro, koroka,
19 eaikap ruw^e ne, sekoro itak. Nei utara otta Sbinmna
ese wa ene itak-bi :
—A a eisbokor-i sak ikiri, bembara
pakno ecbi tura no Ku an kusu ne ya *? Henibara
pakno ecbi gusu Ku yaisbiporore ya? En orota i ani
20 wa ek yan, ari itak. Orowa, Sbinuma otta atura wa
araki : awa, nei guru Sbinuroa ingara cliiki nani
ramat anak ne. yupke no pitkere ; aine, sbiri kata.
bacbiri wa tesbke-tesbke bine koisbmn oasbinge nisa
•21 ruwe ne. Orowa, bembara wano tan tasbum ki ruwe,
koro niicbi oLta Sbinuma inu. Ponram orowa no
22 ani nei guru ye. Orowa, kanna-kanna sbinuma rtiige
kuni ne abe otta liene wakka osbiketa bene eyapkiri
ruwe ne, koroka, Aokai nep ka ki easbkai cbiki, un
erampokiwen wa un kasbiobiuki wa un kore, sekoro
28 itak. Orota Yesu ene itak-hi :
—Ki easbkai ! Eisbo-
koro guru otta anak ne nep ne yakka an easbkaibe ne.
24 Nani nei micbi anak ne liawe asbte wa, ku eisbokon
ruwe ne, ku eisbokor-i sakbe kasbiol)iuki wa en kore.
25 Orowa, inne utara lioyuppa wa uwekarapa sbiri Yesu

122. 116 MARKOS
.
[9. 20 37.
iiLikara child, Icbakkere ramat ko-sakayol<ara waotta
ene. itak-bi :
—Shomo-itak ashpa uwopuk rauiat, nei
giira wano oasbin wa, kannasbui iteki otta abun yan,
26 ari ku kasbpaotte na. Orowa, bawe asbte koro sbiri
sbinuraa pitkere cbiki oasbin: awa, nei guru rai guru
koracbi ne : sbinuma rai okere ari inne utara poro
27 sereke ye pakno ne ruwe ne. Koroka, Yesu anak
ne koro tekebe kisbima wa punire, orowa, sbinuma
28 bopuni nisa ruwe ne. Orowa, cbisei orun abun cbiki
koil^ara utara anak ne arorokisbne no Sbinuma otta,
29 Cbi utara nei ap oasbin ge eaikap ikkewebe nu ruwe
ne. Aige, orota, nei okaibe anak ne mosbima ambe
gusu sbomo ne, ouse inonno-itak an gusu oasbinbe
ne ruwe ne, ari itak.
30 Orowa, sbinuma utara nei kotan wano pave wa
Gariraya mosbiri kusb nisa ruwe ne ; awa, nen ne
yakka iteki nei ambe eramu an kuni Sbinuma kon
31 rusui ruwe ne. Orowa, Sbinuma koikara utara
epakasbnu wa, ene itak-bi :
—Ainu Pobo anak ne
utara teke otta aekosbi, aige, nei utara Sbinuma raige
kusu ne ; araige okere cbiki rereko orowa no betopo-
32 sbiknu kusu ne, ari itak. Koroka, ntara anak ne nei
itak ibebe erampeutek, samata, otta ibebe nu kuui
isbitoma ruwe ne.
33 Orowa, Kaperuaum kotan ta araki : awa, cbisei ta
okai koro,—Ku bontomota nepi ecbi eukoyupekere
'34 ya ? ani Sbinuma nu ruwe ne. Koroka, nei utara nep
ka ye sbomoki •
inambe gusu ne yakun, iyotta pase
guru nen ne ruwe be an sekor'ambe ani nei utara ru
bontomota uwe- eukoyupekere nisa ruwe ne gusu ne
35 na. Orowa, Sbinuma a, aige, orota nei tu niu ikasbi-
ma wa niu botuyekara wa ene itak-bi :
—Sapane rusui
guru an cbiki, nei guru iyotta keseke un gim ne,
obitta no okai utara koro uitek guru ne kusu ne na,
36 sekoro itak. Orowa, Sbinuma sbine pon guru uk wa
utara nosbiketa ande : orowa, tek omare wa nei
37 utara otta ene itak-bi :
—Nen ne yakka Ku reibei
rengap gusu tap koracbi an pon guru uk gur'anak
ne En uk ruw^e ne : orow'a, nen ne yakka En uk

123. 9. 38-50.] MARKOS. 117
f][ur'anak ne En uk siiouioki koroka En omandep
uk rawe ne, ari itak.
38 Yoannes anak ne Sbiniinia otta ene itak-bi :
—
Epakasbnu guru, E reibei ankushtapne nitne kaniui
oasbinge guru sbinen cbi nukara, awa, nei guru un osb
ek sbonjoki gusu cbi battoki asb nisa ruwe ne, ari
39 itak. Koroka, Yesu ene itak-hi :
—Iteki battoki yan :
inainbe gusu ne yakun, Ku reibei ankusbtapne kiroro
umbe ki wa tunasbi no En obaigekara guru isam
40 ruwe ne gusu ne na. Un epokba sbomoki gur'anak
41 ne un raniuosbma ruwe ne. Orow^a, nen ne yakka
eciii utara anak Kiiisto koro utara ecbi ne na gusu iku
kuni wakka sbine itangi ecbi l^ore gur'anak ne, son
no ecbi otta Ku ye, nei guru oara koro pummaba
42 turainu sbomoki kusu ne. Orowa, nen ne yakka tap
okai En eisbokoro pon guru sbinen ure-epetcbiure
gur'anak ne, nei guru koro rekucbi otta poro sbunia-
nisbu aunu wa atui otta aeyapkiri katu nei guru gusu
43 kasu no pirika ruwe ne. E koro tekebe e epetcbiure
yakun, oattuye yan: inambe gusu ne yakun, tu
teke e ]<oro wa Gebenna un, ausbka eaikap abe un,
oman kasu no eani bera wa isbu-i otta abun katu
anak ne eani gusu naa pirika ruwe ne gusu ne na.
45 Orowa, e cbikiri e epetcbiure yakun, oattuye yan :
inambe gusu ne yakun, e koro tu cbikiri koro wa
Gebenna otta aeyapkiri kasu no yaiewen wa isbu-i
otta abun katu anak ne eani gusu naa pirika ruwe ne
47 gusu ne na. Orowa, e sbikibi e epetcbiure yakun,
oasbinge yan ; tu sbikibi koro wa Gebeima otta
aeyapkiri kasu no, sbine sbik koro wa Kamui
rnosbiri orun abun katu eani gusu naa pirika ruwe
48 ne gusu ne na ; nei usbiketa koro mososbpe rai
sbomoki, saujata, abe anak ne sbomo ausbka ruwe ne.
49 ISlen ne yakka, obitta abe ani sbippo ausbte Ivusu ne
50 . gusu ne na. Sliippo anak ne pirika ruwe ne : korol^a,
nei sbippo anak koro runnu mawe turainu cbiki, nep
ani nei nmwebe aoniare ya ? Ecbi utara yaikofca
osbiketa sbippo koro wa utasbpa itotno an no okai
yan.

124. 118 MARKOS. [10.1-15.
10 Ik.
1 Orowa, Shiuuma bopuni bine nei kotaii wano
Oman wa Yorodan pet kusbta an Yiidea raosbiri orun
ek nisa ruwe ne : orowa, kanna-sbui inne utara
Sbinuma otta uwel^aiapa ; awa, ramma koracbi sbui
2 Sbinuma epakasbnu nisa ruwe ne na. Orosama,
orota Parisee un utara araki wa korarnnukara bine
ene uwepekennu-bi :
—Ainu anak ne koro machi
osurupa cbiki kasbpaotte ebaita ruwe be an, ani nu.
3 Orota Sbinuma ese wa ene itak-bi :
—Mose anak ne
4 nep ani ecbi kasbpaotte ya '?
Tata otta nei utara ene
ye-bi :
—Mose anak cbi utara uwosiirupa kambi kore
wa sbiwentep osurupa kuni ranmosbma nisa ruwe ne,
5 sekoro italc. Koroka, Yesu nei utara otta ene itak-
bi :
—Ecbi koro sambe nisbte wa gusu Mose nei
6 ikasbpaotte ecbi gusu nuye nisa ruwe ne. Koroka,
mosbiri akara beasbi ta okkai sbinen matne sbinen
7 alcan ruw^e ne. Tambe gusu, ainu anak ne koro ona
koro unu ande wa kon macbi tura ko-an kusu ne ;
8 orowa, nei tun anak ne sbine kam ne kusu ne na ;
tambe gusu nei utara naa tun sbomo ne sbine kam
9 ne ruwe ne. Tambe gusu, Kamui ukotul<kare utara
10 nen ye yakka iteki usa ande yan. Orowa, cbisei ta
okai ita anak ne koro koikara utara sbui nei orUsbpe
11 gusu Sbinuma otta nu nisa ruwe ne. Orota Sbinuma
ene itak-bi :
—Nen ne yakka kon macbi osurupa wa
mosbima an sbivventep ani macbi ne kara gur'anak
32 ne sbinuma gasu omoinu kon ruwe ne : samata, nei
sbiwentep yaikota anak ne koro boku osurupa wa
mosbin'ja an ainu ani boku ne koro cbiki sbinuma
omoinu kon ruwe ne.
13 Orowa, atomoosbmare kuni ne utara anak ne Sbi-
numa orota nokan utara tura wa araki nisa ruwe ne :
34 awa, koikara utara kopao nisa ruwe ne. Koroka,
Yesu nei ambe nukara cbiki irusbka bine orota ene
itak-bi: —Nokan utara En otta araki kuni ambe
ramuosbma ; iteki hattoki yan : Kamui mosbir'umbe
15 anak ne nei no okaibe ne ruw^e ne gusu ne na. Son

125. 10. H''-27.] MAKKOS. 119
no echi otta Kn ye, nen ne yakka nokaii guru nei no
Kamui moshiri uk shojnoki gur'anak ne, earikinne
nei moslnri orun ahun shonioki kusu ne, ari itak.
16 Oro.wa, Shinuma nei nokan ntara otekomare wa
kashiketa tekelie ande koro sbinnunuke nisa ruwe ne.
17 Orowa, Sbinuma payekai kor'an ita, orota shine
ainu hoyupu wa kotcbaketa kokkaea bine ene itak-
lii :
—Pirika epakasbnu guru, kuani bembara pakno
ne yakka sbiokere sboiiioki inotu l^u eikesbkoro kuni
IH ne nekon a ku ki yak pirika ya ? sekoro nu. Orota
Yesu ene itak-ln :
—Hemanda gusu pirika ani En ye
ya? Sbinen mosbima pirikap isarna, nei ainbe atiak
19 Kamui ne ruwe ne. Eani ikasbpaotte erara'an, Iteki
l^euk yan, Iteki omoinu koro yan, Iteki ikka yan,
Iteki sbunge paweteshu ki yan, Iteki iramisamka, E
20 koro ona, newa unu ko-oripak yan, aii itak. Orota
nei guru ene itak-bi :
—Epakasbnu guru, pon ram
orowa no tap okaibe obitta ku sbikkasbima nisa ruwe
21 ne. Orowa, Yesu nei guru orun nukara wa omap ki,
aine, orota ene itak-bi :
—E baita ambe sbinep an :
e om.an wa e korobe obitta ebok bine irapokkari
guru otta koropare, yak anak ne kando osbiketa
aeoteknup e l<oro kusu ne ; orowa no ek wa En osb
22 apkasb yan, ari itak. Koroka, sbinuma nei itak nu
koro enanbacbire, aige, oknatara wa oman nisa ruwe
ne ; nei guru sbiri poro ambe koro guru ne ruwe ne
gusu ne na.
23 Orowa, Yesu ekesbne orun ingara wa koro koikara
utara otta ene itak-bi :
—Nep bokamba no aeoteknu
ambe koro utara Kamui inosbiri orun abup b.umi !
24 Orowa, koikara utara Sbinuma ye itak eoyaniokte.
Koroka, Yesu sliui ese wa nei utara otta ene itak-bi
:
—Pobo, aeoteknu ambe eyaikopasbte utara Kamui
25 mosbiri oi'un abup-i nep bokamba ruwe ! Aeoteknu guru
Kamui mosbiri orun abun-i kasu no rakuda cliikoikip
kem-pui oboso wa oman-i anak ne naa isaika ruwe
2(i ne. Orowa, nei utara sbi no iyokunnure wa otta ene
itak-bi :
—Yakun, kasbi-a-obiuki easbkai guru inan
27 guru ne ruwe be an ? Yesu nei utara oriin ingara

126. 120 MARKOS. [10. 28-36.
wa ene itak-hi :
—Tambe anak ne ainii gusu eaikapbe
lie, koroka, Kamui gusu shouio ne ruwe ne ; inambe
gusu ne yakun, Kamui anak ne nep ne yakka ki eash-
28 kai ruwe ne gusu ne na. Orota Petros itak heashi wa
ene itak-hi :
—Ingar'an, Chi utara anak nep ne yakka
chi ande ash wa E osh araki ash ruwe ne, sekoro itak.
29 Yesu ene itak-hi :
—Son no echi otta Ku ye, Ku
rengap gusu hemhem, pirika shongo rengap gusu
hemhem, chisei bene, okkai ainu uiriwak bene, matne
ainu uiriwak bene, unu bene, ona bene, po utara bene,
30 toi bene are wa, tane an pakibi ta ashikne hotne
pakno shomo akore guru isam ruwe ne : chisei bena-
hem, okkai ainu uiriwak hemhem, matne ainu uiriwak
hemhem, unu hemhem, po utara hemhem, toi hem-
hem, aepokbap tura no koro ; orowa, ek kushki
moshiri ta hembara pakno ne yakka shiokere shomoki
31 inotu kon ruwe ne kusu ne na. Orowa, inne bosbiki
no okai utara iyoshi no ne kusu ne ; samata, iyoshi no
okai utara bosbiki no ne kusu ne na.
32 Orowa, nei utara Yerusarem kotan orun bemesu
kor'an, awa, ru bontomota okai ; Yesu nei utara
ratcbaot oman shiri an : aine, utara oyamokte
;
samata, osh pa^^e utara ishitoma nisa ruwe ne
Orowa, shui, Shinuma nei tun ikashima wa niu uk
bine yaikota gusu hetuku kusu ne orushpe nure
33 heashi wa ene okai-bi .
—Ingar'an, chi utara Yeru-
sarem kotan orun bemespa ; orowa, Ainu Pobo anak
ne Kamui kora kenru esapane utara newa kambi-
nuye utara otta aekoshi ; orowa, nei utara Shinuma
raige kuni esanniyo wa Oya uirup utara otta ekoshi
;
84 nei utara anak ne Shinuma eoyaitak hemhem ki,
kata topsekara hemhem ki, shirikik hemhem ki, orowa
no raige hemhem ki kusu ne ; orowa, rereko okaketa
Shinuma betopo-sbiknu kusu ne na.
35 Orowa, Zebedee koro pobo Yakob newa Yoannes
Shinuma karange no araki bine orota ene itak-hi :
—
Epakashnu guru, nep ne yakka Aokai otta chi koram-
korobe un gusu iki kuni cbii kon rusui ruwe ne.
36 Orota :
—Hemanda echi ousu Ku kara kuni echi kon

127. 10. B7-48.] MARKOS. 121
37 riisui ya ? ari Shinunia itak. Orota iiei utara ene itak-
hi :
—E koro nujjeki otta chi utara aiiak ne shinen E
shimon tek saiiiata, shinen E liariki tek samata rok
38 kuni kara v/a un kore. Koroka, Yesu nei utara otta
ene itak- hi :
—Echi eikoranikorobe echi erampeutek
ruwe ne. Echi utara anak ne Ku iku kuni itangi
echi ku eashkai ya? Samata, Ku uk kuni baptisma
39 ani baptisma echi uk eashkai ya ? Orota, eashkai
ruwe ne, aii nei utara ye ruwe nisa ne. Orota Yesu
ene itak-hi :
—Ku iku kuni itangi echi ku kusu ne»;
samata, Ku uk kuni baptisma ani baptisn:ia echi akore
40 kusu ne na : koroka, Ku shimon tek samata a hene,
Ku hariki tek samata a hene ani an ambe anak ne Ku
kore kunip shomo ne ; koroka, gusu aetokooiki utara
41 otta akore kusu ne na, sekoro itak. Orowa, nei wa
niu nei itak nu chiki Yakob newa Yoannes ko-irushka
42 heashi nisa ruwe ne. Orowa, Y^esu nei utara shihe-
kote hotuyekara wa orota ene itak-hi :
—Oya uirup
utara esapane kuni aesanniyo utara anak ne enish-
pane iki wa epungine, orowa, nei pase utara anak ne
43 shiramniukesh mondum ko-ki ruwe ne. Koroka,
echi utara tuinugeta nei no an shomo ne kusu ne
:
koroka, nen ne yakka echi tumugeta pase rusui gur'
44 anak ne echi auitek guru ne kusu ne : orowa, nen ne
yakka echi tumugeta sapane rusui gur'anak ne echi
45 obitta gusu an usshiune guru ne kusu ne na Inambe
gusu ne yakun, son no newa Ainu Poho anak ne
moshima utara eiwange kuni gusu ek shomo ne,
koroka, yaishieiwangere kuni gusu ek, inne utara
kikiraye gusu, koro inotu kore kuni gusu ek nisa rawe
ne na.
46 Orowa n.o, Yeriko ta araki : awa, koro koikara
utara newa inne utara tura no Yeiiko orowa no laye
koro, Timaios poho Bartimaios ani an reihei koro
47 shilvnak iyahup guru ru samta a wa an. Orowa,
Nazaret kotan un Yesu ne sekoro nei guru nu chiki,
hawe ashte heashi wa ene itak-lii :
—Dabid koro Polio
48 Yesu, en erampokiwen wa en kore, ari itak. Orowa,
inne utara shinuma mo no an kuni ne ko-sakayokara :

128. 122 MARKOS. [10. ^9.-11. 1-8.
koroka, shimima naa kasu no eaiikiiine hawe ashte,
Dabid koro Pobo ne Aokai. en erampokivven wa en
49 kore, ari an itak ani ye. Orowa, Yesu asb wa nei
guru botu3^ekara yan, ari ye. Orowa, okai utara nei
sbiknak guxii botuyekara wa, ramu ritetke yan
!
Hopiini, Sbinuma e botuyekara an na, ari itak.
50 Orowa, sbinuma anak ne koro mipi emaka bine
51 bopnnikatta wa Yesu orota ek nisa ruvve ne. Orota
Yesu ese wa ene itak-bi :
—E otta Ku ki kuni nep e
kon rusui ya ? Orota sbiknak guru ene itak-bi :
—
Ka]:)boni, ku inaara kuni ku kon rusui ruwe ne.
52 Sbinuma orota Yesu ene itak-bi : —-Paye 3^an ; e koro
eisbokor-i anak ne e iwangere nisa ruwe ne na, ari
itak. Orowa, nei guru nani nukara wa ru otta Yesu
osb Oman nisa ruwe ne na.
11 Ik.
1 Orowa, nei utara Yerusarem nevva Betpage newa
Betania kotan un Kanran usb nupun orota karange
no araki cbiki, Sbinuma tu koikara utara omande wa
2 ene itak-bi :
—Ikusbta an kotan orun paye yan : aine,
ecbi abup kor'an ita nani ainu naa sbomo o asbirikote
wa an pon roba cbikoikip ecbi nukara kusu ne, nei
3 ambe pita bine nimba wa araki yan. Orowa no, nen
ka : —-Hemanda gusu nei no ecbi ki ya ? ari an itak
ani ye guru an yak anak ne, " Utarapa kon rusui, orowa
nani teda sbui omande kusu ne na," ari itak yan.
4 Orowa, nei utara paye, aine, soita cbisei okan un ru
otta apa saraaketa asbirikote wa an pon roba nukara,
5 awa, pita nisa ruwe ne. Orowa, nei usbiketa rosbki
guru tumugeta okai utara anak ne :
—Pon roba pita
6 gum, nep ecbi ki ya ? ari itak. Orowa, nei utara
Yesu ye koracbi itak nisa ruwe ne : awa, aomande
ruwe ne. Orowa, nei utara anak ne nei pon roba
7 Yesu otta nimba wa araki, aige, kasbiketa koro mipi
8 ande ; orowa, Sbinujna ore nisa ruwe ne. Orowa,
inne utara anak ne koro mi; i ru kata pirasa, samata,

129. 11.9-18.] MAEKOS. 123
moshima utara okim wane iiitel^ otuiba wa piraspa
9 iiisa ruvve ne iia. ( h'owa, Yesu kotcbaofc paye utara
hemheiii, iiei osb araki utara hembeui, ene bawe
asbte-bi :
—Hosanna ; Utarapa reibei ani ek ,c:iu'anak
10 ne anunuke ne : ek kusbki u:iosbiri, ek kusbki akoro
Micbi Dabid korobe anunuke ne : iyotta likun kando
otta Hosanna an na, ari an bawe ani bawe asbte nisa
ruwe ne.
11 Omw^a, Sbinmna ^'erusarem kotan ta oman wa
Kanaui kora kenrii orun abun ; awa, nep ne yakka
otta ekesbne ingara cbiki tane sbiri-onuman koro iiei
tun ikasbima wa niu tura no Betania kotan orota
oman nisa ruwe ne.
12 Orowa no, nei sbimge tobo ta Betania kotan wa
1?> soyumba ita, Sbinuma ibe-rusui, awa, ebangeko no an
usbiketa baui o icbijiku cbikuni nukara, aige, nepka
ibebe ao kuni raniu wa orota ek : awa, otta ek cbiki
bam mosbima nep ne yakka isam ruwe ne ; ibe o kuni
14 pa sbomo ne ruwe ne gusu ne na. Sbinuma ese wa
nei cbikuni otta ene itak-bi :
—Nen ne yakka tewa no
bembara pakno ne yakka eani orowa no betuku
nikaop iteki ibe yan, ari itak. Nei koikara utara tan
itak nu nisa ruwe ne na.
If) Orowa, Yeriisarem kotan ta araki ; awa, Katnui
kora kenruoiun abun wa nei osbiketa eibok utara newa
bok utara esoyumbare beasbi, samata, ichen itasari
utara koro set beiie, kusuwep eibok utara koro set
IT) bene bokasbte nisa ruwe ne ; orowai, nen ne yakka
oro-omap ani wa Kamui Ivora kenru kusb wa oman
17 ambe ramuosbiua sbonjoki ruwe ne. Orowa, Sbinu-
ma epakasbnu wa utara otta ene itak-bi :
—Ku kot
cbisei anak ne iiigi-mosbir'un utara gusu an inonno-
itak cbisei ne aporose kusu ne, sekor'ambe cbi-
esbinnuye wa an sbomoki ruwe be an ? Korolva,
ecbi utara anak ne ikka utara cbisei ne kan nisa rnwe
18 ne na, ari itak. Orowa, Kamui kora kenru esapane
utara bembem, kambi-nu3^e utara bembein, nei
orusbpe nu, awa, Sbinuma isamkji kuni ika bunara
ruwe ne : nei utara Sbinuma ko-isbitoma gusu, samata,

130. 124 MARKOS. [11- 19-^1-
inne utara obitta nei epakashi eiyokunnure kor'an
nisa ruwe iie gusu iie^iia.
19 Orowa, shiri-onuman range nei machiya wano
arapa nisa ruwe ne.
20 Orowa, kaniieiwaiio sbirikusli kor'an ita nei ichijiku
chikuni sbinrit pakno sbumumge wa an sbiri armkara.
21 Petros nei cbikuni gusu an orusbpe esbkarun wa
Sbinuma orota ene itak-bi ;
—Rabbi, ingar'an, Aokai
oital^usbi icbijiku cbikuni sbumumge okere ruwe ne,
22 sekoro itak. Yesu ese wa orota ene itak-hi :
—Kaniui
28 eisbokoro yan. Son no ecbi otta Ku ye, nen ne
yakka tan nupuri otta, eani aulc wa atui osbiketa e
aeyapkiri yan, ani an itak ani ye cbiki, samata, keu-
tum ta utumasbi sbomoki no ye itak koracbi uwe-a-
omare kusu ne sekor'ambe eisbokoro yakun, akara
24 kusu ne na. Tambe gusu, ecbi otta Ku ye :
—Nep ne
yakka ecbi koro kuni gusu koranikoro wa inonno-itali
cbiki, obitta nei okaibe ecbi koro kusu ne ani eisbo-
25 koro yan, yakun, akore kusu ne na. Orowa, kando
otta an ecbi koro Micbi anak ne ecbi koro cbiko-
katpak tusare kuni ne, bembara ne yakka ecbi rosbki
wa inonno-itak ki ita mosbima guru ecbi otta ki
katpak an yakun tusare yan.
27 Orowa, sbui sbinuma utara Yerusarem kotan ta
araki : awa, Yesu Kainui kora kenru upsborota apkasb
kor'an ita Kamui kora kenru esapane ut-ara newa,
kambi-nuye utara newa, ekasbi utara tura, Yesu orota
28 araki : aige, orota ene itak-bi :
—Nep nionduni E koro
wa gusu tap okaibe E ki ya ? Tap okaibe E ki kuni
mondum E kore guru nen ne ruwe be an, ari itak.
29 Orowa, nei utara otta Yesu ene itak-bi :
—Kuani
sbine itak ecbi otta Ku nu kusu ne, ecbi utara En
orun ese italc ki yakun, Kuani nep mondum Ku goro
wa gusu tap okaibe ki ya ecbi nure asb kusu ne.
30 Yoannes kore baptisma anak ne kando orowa noekbe
ne ruwe, ainu orowa no ekbe ne ruwe ? En orun ese
81 yan. Orowa, nei utara utasbpa upaore wa ene itak-
hi :—Kando orowa no ekbe ne ani cbi ye ko anak ne,
yakun, nep gusu ecbi utara sbinun:ia eisbokoro sbo-

131. 11.32.-12.1-0.] MARKOS. 125
82 mold ya ? avi an itak aiii Sliinuma ye naugoro. Koro-
ka, ainu orowa no ekbe ne ani cbi ye chiki :
—Utara
ko-isbitoma : Yoannes anak ne uweingara guru ne ani
utara obitta eisbokou nisa ruwe ne gusu ne na.
83 Orowa, Yesu otta, Chi eraniusbkari, ani ese itak
ki nisa ruwe ne. Orota Yesu ene itak-hi :
—Nep
inoiidunj Ku goro wa gusu tap okaibe Ku ki ya bene
sbomo ecbi uure asli na, ari itak.
12 Ik.
1 Orowa, itak-maukusbte-itak ani utara otta ye
beasbi nisa ruwe ne. Shine ainu anak ne bat toi
etoita, nei okari ankura ashte, orowa, orun touoto
kara kuui uishu oma gusu sbui ouri, saniata, sbiruwe
chisei kara, aige, toi-kara utara otta eirusa wa oya
2 njosbiri orun oman nisa ruwe ne. Awa, ibe o ush-i
epa ita hat toi un nikaop toi-kara utara orowa no
uiua kuni ne orota shine uitek guru oniande nisa
3 ruwe ne. Aige, toi-kara utara anak ne shinuma ki-
4 shima wa shirikik bine nep ka sak no arapare. Oro-
wa, sbui, naa shine uitek guru nei utara otta aomande,
awa, utara anak ne nei guru sapa piri omare bine otta
5 sbonio yaikatanu ki ruwe ne. Orowa, naa sbinen
omande, awa, nei utara shinuma raige nisa ruwe ne :
orow^a, moshiina okai inne utara payere ; aige, sereke
6 shirikik, sereke ronnu nisa ruwe ne na. Toi kon
nishpa naa sbinen poka koro, omap an poho ne : awa,
iyotta okal'ieta nei utara otta shinuma omande wa :
—
7 Ku pobo ko-oiipak nangoro, ari itak. Koroka, toi-
kara utara utashpa ene uw^e itak-hi : —-Tan guru anak
ne eikesblioro gun'ne ; hetak, shinuma raige, yak
anak ne nei eikeslikoro kunip cbi korobe ne kusu ne
8 na, an itak. Tata otta nei utara shinuma kisbima
wa raige, orowa no, hat toi wano emaka nisa ruw'e
9 ne. Tambe gusu, hat toi kon nishpa nekon a Ivi
nangora ? Shinunua ek wa nei okai toi-l^ara utara
isauika, aige, nioshima utara otta nei bat toi koropare

132. 126 MARKOS. [12. 10-19.
10 kusu ne na. Tan cbieshinnuye wa an itak lea naa
shomo ecbi orooitak ya> '?
—
Cliisei kara vitara osuia sliuma auak,
Nei ambe sliikkeu sapalia sbnma ne akau iiisa ruwe ue :
11 Tambe analc ne Utarapa oiowa no an ambe ne,
Cbi sLik samata aennshkarip ne ruwe ne :
12 sekoi'o Yesu itak. Orowa, utara anak ne Shinuma
kisbima rusui a koroka, inne utara ko-isbitonia, nisa
ruwe ne ; Sbinuraa nei utara epeka no nei itak-inau-
kusbte-itak ye sbiri ramepakari wa okai ruwe ne gasu
ne na ; orowa no, nei utara Sbinmna niosbima no
ande wa pave nisa ruwe ne na.
13 Orow^a no, Sbinuma oitaksakte kuni ne utara anak
ne Parisee un utara new^a Plerodian un utara Sbinuma
14 orota payere nisa ruwe ne. Awa, orota araki chiki
Sbinuma otta ene itak-bi :
—Epakasbnu isjuru, Aokai
anak ne sone an gun'ne, nen ne yakka E ko-isbitoma
sboinoki ruwe ne sbiri cbi eram'an : ainu katubu
Aokai esanniyo sbomoki no son no newa Kamui ru
epakasbnu ruwe ne gusu ne na : Kaisaros otta yaku-
icben koropare-ambe anak ne kasbpaotte nei no an
15 an:ibe ne ya, sborao ya ? Cbi utara anak ne nei ambe
sange kunip ne ya, sbomo sange yak pirika ya ? ari
itak. Koroka, Sbinuma nei utara kankapkapeka
ambe eram'an wa orota ene itak-bi :
—ISTep gusu ecbi
En koramnukara ya? Denaria sbinep koro wa araki
16 wa En nukare. Orowa no, korowa araki. Tata otta
Sbinuma nei utara otta ene itak-bi :
—Tan nokaba
new^a kasbiketa anuye wa an ildri inan guru korope
ne ruwe be an ? sekoro itak. Orota, Kaisaros korope
17 ne ani nei utara ye ruwe ne. Tata otta Yesu nei
utara otta ene itak-bi :
—Kaisaros otta Kaisaros koro-
be koropiare yan, Kamui otta Kamui korobe koropare
yan, ari itak. Orowa no, nei utara sbi no enusbkari
nisa ruw^e ne na.
IS Orowa, betopo-sbiknu ambe isam selvoro ye SaJ-
dokai un utara anak ne Yesu otta araki bine uwepe-
19 kenna wa ene itak-bi :
—Epakasbnu guru, Mose arjak
ne un gusu kambi-iuiye katu ene okai-bi :
—Ainu

133. 12.20-30.] MARKOS. 127
koro aimi iriwak rai wa koro nmchi boppa, ai^e, po
sak chiki, rai ejuru koro ainu iiiwak anak nenei machi
koro wa iriwak ofcta kese kore kuni po hetukiire yan,
20 ani ne ruwe iie. Arawaii ainu uiriwak okai : kiyanne
guru u^acbi koro, orowa no po sak no rai : tutanu an
21 ainu nei shivventep koro, aine, po hoppa shomoki no
22 rai : nei otutanu an ainu sbeni koracbi ; arawan utara
po ancle shomoki nisa ruwe ne. Okaketa nei shi-
23 wentep ne yakka rai nisa ]"uwe ne na. Hetopo-
sbiknu-i ita anak ne nei sbiwentep anak nei utara
otta inan guru koro iijacbibi ne kusu ne ya ? arawa
24 nia macbi ne kon nisa ruwe ne gusu ne na. Orota
Yesu ene itak-hi :
—Ecbi utara anak ne Kaniui nuyere
kambi-sosb newa Kamui kiroro ecbi erampeutek wa
gusu, tambe gusu, ecbi obaita shomoki ruwe be an ?
25 Rai orowa no betopo-sbiknu ita anak ne mat abup-
kara ambe, ainu abupkara ambe, mat koie, ainu kore i
isauia ; koroka, kando otta an Kamui bauturunbe
26 ukorachi ne ruwe ne. Koroka, rai guru betopo-a-sbik-
nure gusu an ap anak : Mose nuye kambi-sosh kata
nei cbaha orusbpe cbieshinnuye wa an usbiketa,
nekon a itak ani shinuma orota Kamui ye ya ? Naa
shomo ecbi orooitak ya ?—Kuani anak ne Abraham
koro Kamui ne, Isaak koro Kamui ne, Yakob koro
Kamui ne ruwe ne, ari an itak ani Kamui itak nisa.
27 Shinuma anak ne rai guru koro Kau:iui shomo ne,
shiknu guru koro Kamui ne ruwe ne : ecbi utara poron
no ohaita ruwe ne na.
28 Orowa, kambi-nuye guru shinen ek, awa, nei
utara utashpa uwepekenuu shiii nu, samata, Yesu
anak ne pirika no nei utara otta ese itak ki sekor'ambe
eram'an koro, orota ene uwepekennu-hi :
—lyotta
sapane an ikashpaotte nekon a ambe ne ya, ari itak.
29 Yesu ese wa ene itak-hi :
—lyotta sapanep anak ne
tambe ne :
—Israeru un utara inu yan, Utarapa ne
30 chikoro Kanmi anak shine Utarapa ne : eani anak
sambe osshi wano bemhem, keutum osshi wano hem-
hem, ramu osshi wano bemhem, orowa, kiroro an
pakno bemhem, Utarapa ne e koro Kamui omapyan.

134. 128 MARKOS. [21.31-41.
31 Nei otutainip anak ne tanibe ne : Eani yaikota yai-
omap korachi aota un gura oniap yaii. Tan ikasb-
S'l paotte kasu no pasep isain ruwe ne. Shinuraa orota
nei kanibi-nuye guru ene itak-bi :
—Son no poka,
Epakasbnu guru, Bbinnina anak ne sbinep ne, orowa,
nei Karnui mosbiuia Utarapa isam, ani E ye katu
38 pirikap ne ruwe ne ; orowa, sanibe ossbi wano beni-
hem, raiBU an pakno benibem, kiroro an pakno bem-
hem, Sbinuma ko-omap, samata, yaiomap koracbi
aota un guru omap anibe anak ne obitta no okai
ubuyeka-yangep newa yange kunip kasu no earikinne
34 ikasbima an ainbe ne na, sekoro itak. Orowa, nei
guru orainusb no ese ruwe ne sekoro Yesu nukara
koro, orota ene itak-bi :
—Aokai anak ne Kamui
mosbiri orowa no ebangeko no an sbon:io ne, ani itak.
Orowa no, nei i wano nen ne yakka Yesu otta nepka
uwepekennu kuni guru isani ruwe ne na.
85 Orowa, Yesu Kamui kora kenru ta epakasbnu w^a
an ita ese wa ene itak-bi :
—Hemanda gusu kambi-
nuye utara anak ne Kiristo anak Dabid koro pobo ne
86 ani itak ya '? Dabid anak ne yaikota Asbkanne
Eamat ani,
Utarapa anak ne ku Utarapa otta, ene itak-lii :
—
E epokba utara kata e cliikiri aande kunip ne ku kara pakno,
Ku shiu'.on tek samata a,
37 sekoro itak. Dabid yaikota Sbinuma Utarapa ani ye ;
Hempaida gusu koro pobo ne ruwe ne ya ? Orowa,
nei uwatte no an utara anak ne yaikopuntek no
Sbinuma nunisa ruwe ne.
38 Orowa, epakasbnu rapoketa ene itak-bi :
—Tanne
niipibi mi wa apkasb rusui, iraugetupa usbiketa ako-
39 rangarap konobui'u, Uwekarapa cbisei ta iyotta sapane
set kata, samata marapto an ita iyotta sapane usbiketa
40 rok rusui kambi-nuye utara yaitubare yan ; nei utara
sbiyompiyara sbiw^entep koro cbisei isamka, orowa,
akoingara kuni gusu tanne inonno-itak ki ruwe ne :
nei utara anak ne naa poron no apanakte kusu ne na.
41 Orowa, Sbinuma anak ne Kamui yange icben
karauto an usbil^eta a w'a inne utara nei karauto

135. 12 42.-13. 1-8.] MARKOS. 129
osbiketa ichen omare katunukara : orowa, inne oteknu
42 utara anak ne poron no omare nisa ruwe ne. xwa,
shine otek-sak shiyompiyara shiwentep ek wa tu
reptos omare nisa ruwe ne, nei ambe anak go rin
4:-^ pakno an ap ne. Orowa, Shinuma anak ne koro
koikara utara hotuyekara wa orota ene itak-hi :
—
Son no ecbi otta Ku ye, nei karauto otta icben omare
guru kasu no tan otek-sak shiyompiyara shiwentep
44 naa poron no omare nisa ruwe ne : ina4nbe gusu ne
yakun, nei utara anak ne ikashima an ambe orowa
no uk wa omare ruwe ne : koroka, tan shiwentep
anali otek-sak yakka korobe obitta omare nisa ruwe
ne gusu ne na, sekoro itak.
18 Ik.
1 Orowa, Shinuma Karaui kora kenru orowa no soine
wa Oman, aige, koikara guru shinen Shinuum otta
ene itak-hi : —-Epakashnu guru, tap nep okai shuma
2 nep okai chisei ingara ! Orota Yesu ene itak-hi :
—
Tan okai poro chisei e nukara ya ? Teda an ukata
ukata okai shuma obitta ahachire wa shinep ka ukata
ande shomoki kusu ne na, sekoro itak.
3 Orowa, Shinuma Kamui kora kenru samake un
Kanran ush nupuri kata a wa an ita, Petros newa
Yakob newa Yoannes newa Andreu newa arorokishne
4 no Shinuma otta ene nu-hi :
—Tap okaibe hembara
hetulcu ya ? orowa, tap orushpe obitta uweomare kuni
kusu ne paha ta hemanda shirosh an nangoro ya ?
5 nei ambe un nure wa un kore, ari nu. Orota Yesu
ene itak heashi :
—Iteki moshima guru echi shiren wa
6 kokandama kimi yaitubare ySjU. Inne utara Ku
reihei ani bine araki wa, Kuani Shinuma ne, ari itak
7 wa inne utara shiren wa kokandama kusu ne. Orowa,
tumiram bene, tumii'am assuru bene, echi nu chiki,
iteki kimatek yan : tap okaibe hetuku kunip ne ruwe
ne ! . Koroka, kesehe anak ne naa shomo ruwe ne !
8 Inambe gusu ne yakun, uirup anak ne uirup ko-tumi
koro, moshiii anak ne niosbiri ko-tumi koro : usa okai

136. 130 MARKOS. [13. 9-21.
kotan ta sbiri-shimoye an ; kemusli iki kiisu iie : tap
okaibe unuwap eatpake ue ruwe ne iia.
9 Korok^, echi utara yaitubare van : iiianibe sjusu ne
yakun, utara anak ne ukoramkoro utara otta ecbi
ekosbi kusu ne: orowa no, Uvvekarapa chisel ta echi
shirikik an, samata, nei utara epeka no paweteshu-i
ecbi ne kuni Ku rengap gusu Esapane utara newa
Moshiri shikkashima utara sbik-samata ecbi rosbki
10 kusu ne. Orowa, ingi mosbir'un uirup otta Pirika
11 shongo bosbiki no aeupaskuma kusu ne na. Orowa,
utara ecbi ani wa ekosbi ita, nekon a katu an itak
ani ye ya, iteki etokota nisbomap yan ; koroka, nei
pakibi ta nep ne yakka ecbi koropare an ambe ani
eclu ye kusu ne ; ecbi yaikota ye itak sbomo ne,
Asbkanne Eaniat ye itak ne ruwe ne gusu ne na.
12 Ainu iriwak anak ne koro ainu iriwak araigere gusu
ekosbi, michi anak ne koro poho ekosbi kusu ne ;
orowa, po utara anak ne koro eshikop kopiuki wa
IB raige kusu ne na. Samata, ecbi utara analv ne Ku
reibei rengap gusu obitta no okai utara orowa no
aetunne kusu ne : koroka, kesebe pakno yaisbiporore
guru anak ne, nei guru anak kaslii-a-obiuki kusu ne na.
14 Koroka, sbomo ash kuni usbiketa aetunne wendep
ash sbiri echi nukara ita (orooitak guru iramu yan),
15 nei ita Yudea un utara nupuri otta ko-kira : orowa,
cbisei kata an gum cbisei otta au okaibe uk kuni gusu
16 iteki ran wa ahun yan : orowa, toi otta an guru
17 bokannashi mip uk gusu iteki hosbipi yan. Koroka,
honkoro guru newa ito nonde guru yaisambepokash
18 bumi ! Tap okaibe iteki mata-pa otta an kuni
19 inonno-itak yan. Inambe gusu ne yakun, nei tobo
ta anak ne Kamui kan rok moshiri beashi wano tane
pakno bene, tane wano bembara pakno ne yakka
isam pakno an aeramucbuptekbe hetuku kusu ne na.
20 Orowa, Utarapa anak ne nei tobo taknere shomoki
chiki, nen ne yakka sbomo kasbi-a-obiuki ruwe ne,
koroka, Shinuma numge anunige utara rengap gusu
21 nei tobo atalaiere nisaruwe ne. Orowa, nei ita anak
ne, ingara, Kiristo teda an toada an ai'i an itak ani ye

137. 13.22-85.] MARKOS. 131
22 guru an child, iteki eishokoro j^an ; inambe gusu lie
3^akuii, sliunge Kiristo sbunge uweingara utara hetuku
wa eashkai cbiki aiiuiDge utara sbiren wa turainure
kuni gusu shirosh newa i^^okuiiiiurep nukare kusu
23 ne na. Koroka, ecbi yaitubare yan : iiigara, etoko
wano nep ne yakka echi nui'e ash nisa ruwe ne.
24 Koroka, nei toho ta nei aeramuchuptekbe aokere
ita anak ne, tokap chupakunnere, kunne chup pekere
25 atte shoinoki, orowa iiocbiu anak ne kando orowa no
rapapse, satnata, kando un Idroio ashuyeshuye kusu
26 ne. Orowa, Ainu Pobo anak ne poro kiroro newa
nupeki-hi koro wa nishkuru o wa ek sbiri utara
27 nukara kusu ne. Orowa no, Shinuma anak ne koro
hautujumbe payere wa moshiripa pakno inoshirigesh
pakno, kando-pa wano kando- gesh pakno ine rera
wano koro numge utara uwekarapare kusu ne na.
28 Ichijiku chikuni ankushkerai itak-maukushte-itak
nu yan : koro nitek tane hapuru wa ham hetukure
29 yak anak ne sak ehange ruwe ne sekoro echi eram'an ;
tap korachi ne yakka tan okaibe hetuku shiri echi
nukara chiki, Shinuma ehange no an, apa samaketa
30 an ruwe ne ari an ambe eraman yan. Son no echi
otta Ku ye, tam]:)e obitta auweomare pakno tane okai
31 ainu ikiri isam shomoki kusu ne. Kando newa toi
anak ne isam kusu ne : koroka, Ku ye itak anak ne
32 isam shomoki kusu ne ruwe ne. Koroka, nei toho
hene, pakihi bene, eram'an guru shinen isam, kando
ta okai hauturumbe ka, Pobo ka, eramu an shomoki.
33 Ouse Michi patek eram'an ruwe ne. Yairamatte wa
shiruwande hemhem ki, inonno-itak bemhem ki yan
:
nei pakihi hembara ta an ya ecbi erampeutek ruwe
34 ne gusu ne na. Nei ambe anak, Koro usshiune utara
otta mondum koropare, iki kuni inoni pishno gusu
esanniyo, samata, apa pungi ne yakka shiruwande
kuni kasbpaotte, oya mosbiri ta reushi gusu koro
35 chisei ande ainu korachi ne ruwe ne. Tambe gusu,
shiruwande yan:' inambe gusu ne yakun, chisei kon
nishpa hembara ta ek ya, shiri-onuman ita bene, an
noshike ta hene, niwatori chikap bau koro ita bene,

138. 132 MAEKOS.
.
[13. ?S.-U. 1-9.
kiinneiwano ita bene, echi erainiisbkare ruwe ne
3(3 giisu ne Da : ikineipeka ika Sbiniima eknsbkoniia ek
37 wa ecbi mokoro sbiri anukara na. Ecbi otta Ku 3'e
itak obitta no okai iitara otta Ku ye :—Sbiruwande
yan.
U Ik.
1 Tiifc ko okaketa Kamakusb luarapto, Pandane sak
pan marapto an ; orowa, Kaniui kora kenru esapane
utara newa, Kambi-nnye utara anak ne nuina no
2 Shinuma kisbima wa raige kuni bunara ruwe ne : awa,
ene itak-hi :
—Marapto tobo ta sboiiio, nei tobo ta nei
noki cbiki utara tmnugeta sakayo ulvobopuni nangoro
kusu ne, sekoro itak.
3 Orosama, Sbinmna Betania kotan un munin tasbum
ki Simon koro cbisei otta an wa aep ibe rapoketa,
shiue sbiwentep sbi no ataye rui turu sak nardos
sbuni o sei sbintoko sbinep koro wa ek, aige, nei
ap pereke bine Sbijiuma sapa kata sbum ota
4 nisa ruwe ne. Koroka, utara tumugeta irusbka
5 utara okai w^a ene itak-bi :
—Nep gusu tan sliuni
akoatcba an a ? Tan sbum anak ne ashikne botne
denaria ilvasbima sbine wan bot denaria gusu
aebok wa otek-sak guru otta aeungeraite eashkaibe
ne, ani itak. Orowa, nei sbiwentep kosakayo itak ki
6 nisa ruwe ne. Koroka, Yesu ene itak-bi : —Nei sbi-
wentep mosbima no okai yan ; nep gusu sbinnma
ramusarakl^a ya ? Sbinuma anak ne En otta pirika
7 ikip ki nisa ruwe ne. Otek-sak ntara ramma ecbi
tura no okai gusu bembara ne yakka ecbi rengaine
nei utara pirikare easbkai : koroka, Kuani anak ne
8 ramma ecbi tura no an sbomo ne ruwe ne. Nei
sbiwentep analc ne kara easbkai pakno ki : tusbiri
otta Ku neto])ake aomare gusu etokota kaslnketa
9 sbum ota nisa ruwe ne. Orowa, son no ecbi otta Ku
ye :
—Ingi mosbir'ebitta Pirilva sbongo eupaskuma an
usbiketa tap tan sbiwentep ikip anak ne aesbkarun
kuni gusu aye kusu ne na, sekoro itak.

139. 14. 10-21.]
MARKOS. 133
10 Omwa, Dei tun ikasbima wa urn tmiiugeta an Kariot
kotan un jjuru Youdas aiiak ue Shinaiua ekosbi kiini
£;nsu Kamui kora kenru esapane utara orota oman
11 iiisa ruwe ne. Awa, nei utara ni cbiki yaikopuutek
vva sliiuuma otta iclien kore kuui eitakamkire nisa ruwe
ue. Orowa, shiiuima irasiiuiakaka Yesu ekoshi kuui
i buuara nisa ruwe ne na.
12 Orowa, Pandane sak pan niarapto eafcpake toho
ta, Kaujakushbe yange tobo ta, l^oikara utara anak
ne Sbinuma otta ene itak-bi :
—Aokai Kamakusb
niarapto ibe kuni ne neita cbi paye asb wa etokooiki
18 gusu E ramu ya ? ani itak. Orowa, Sbinuma
koikara utara tun payeie wa orota ene itak-hi :
—
Macbiya otta echi paye, yak anak ne wakka o sei op
sei wa ek sliine ainu etunangara kusu ne : nei guru
14 osli paye: orowa, neita neyakka sbinuma ahun cbisei
ta, nei cbisei koro guru otta ene itak yan ; Epakaslmu
guru ene ye-hi :
—Kuani Ku koikara utara tura no otta
Kamakush marapto ibe kuni gusa an tumbu neita an
15 a? ari ye yan. Orowa, nei guru yaikota so akara
etoko-a-oiki wa an poro rikta an tumbu echi nakare
kusu ne, nei ita etokooiki yan, sekoro Y^esu nei utara
16 otta itak Orowa, koikara utara paye bine macbiya
otta araki. aige, orota Yesu ye koracbi nukan nisa ruwe
ne : awa, Kamakusli marapto etokooiki nisa ruwe ne na.
17 Orosama, onuman an koro Shitu^ma nei tun
ikasbima wan koikara utara tura no araki ruwe ne.
18 Orowa, rok wa ibe kor'an ita, Yesu ene itak-hi :
—Son
no echi otta Ku ye, echi shinen En tura no ibe kor'an
19 guru anak ne En ekosbi kusu ne, sekoro itak. Awa,
nei utara yairamkoild beashi, orowa, shinen range
20 shinen range, Kuani he ? ani ye Ijeashiriki. Orota
Sbinuma ene ital^-bi :
—En tura no tekebe nima otta
omare tun i]<asliima wa niu tutnugeta okai shine ainu
2 J ne Inambe gusu ne yakun, gusu cliiesljinnuye wa
an koracbi ka Ainu Pobo oman ruwe ne : koroka, ani
Ainu Pobo aekoshi gui'u anak ne yaisambepokash
humi ! Nei guru shomo ashilcore yak ne sbinuma
gusu pirika ruwe ne, sel^oro itak.

140. 134 MARKOS. [14. 22-35.
22 Ibe rapoketa Shinuma pantak uk va iiimuke koro
mesbpa, orowa, nei utara otta kore wa ene itak-lii :
—
23 Uk yan, lambe anak Ku netobake ne. Samata,
itaiigi uk koro yaiiraige ki cbiki utara otta kore : orowa,
nei utara iku nisa ruwe ne. Orosauia, orota Sbinuma
24 ene itak-bi :
—Tauibe anak ne inne utara gusu aobetu
25 aeuitaknup gusu Ku kemibi ne ruwe ne. Son no ecbi
otta Ku ye, Kamiii mosbir'otta ecbi tura no asbiripe
Ku iku pakno, tande orowa no bat pungara ibebe Ku
iku sbomold kusu ne ne, sekoro itak.
26 Orowa, sbine sbinotcbaki ki okere cbiki Kanran
usb-nupuri orota soyumlia wa }^iaye nisa ruwe ne na.
27 Orowa, nei utara otta Yesu ene itak-bi :
—Ecbi
utara obitta aure-epetcbiure kusu ne : inambe gusu ne
•
yakun, bitsuji cbikoikip resbpa guru ku sbirikik wa
nei bitsuji oyake un sbitcbari luisu ne sekor anibe
28 anuye wa an ruwe ne gusu ne na. Yakka, betopo a
En asbiknure injakakeecbikotcbaot Gariraya mosbir'
29 otta Ku Oman kusu ne na, sekoro itak. Koroka,
S bin urn a otta Petros ene itak-bi :
—Ainu obitta aure-
30 epetcbiure yakka, kuani anak sbomo, ani itak. Orota
Yesu ene itak-bi :
—Son no e otta Ku ye, tan to, tan
ukuran, tu sbuine niwatoii cbil^ap bau koro etokota
eani re sbui ne En esbina kusn ne na, selwro itak.
31 Koroka, sbinuma sbi no yupke itak ani, Aokai tura
no ku rai yakka, l^uani E esbina sbomoki kusu ne, aii
itak. Samata, okai utara obitta nei no koracbi ye
nisa ruwe ne na.
32 Orowa, Getseinane ani aye kotan ta araki : awa,
Kuani inonno-itak Ku ki gusu, nei rapoketa teda ecbi
rok yan, aii an itak ani Sbinui):a anak ne koikara utara
33 otta ye nisa ruwe ne. Orowa, Sbinmna anak ne
Petros benibeui, Y'akob benibeui, Yoannes benjbeni,
tura wa paye, aine, sbi no Idmatek wa poron no
34 ranuioknatara beasbi nisa ruwe ne. Orowa, nei
utarn otta ene itak-bi :
—Ku ru-rai pak no Ku keutum
anak ne sbiri yairamkoiki ruwe ne : teda ecbi okai wa
35 sbiruwe yan, sekoro itak. Orowa, Sbinuma pon no
hosbiki no oman wa sbirikata bacliiri, aige, aeasbkai

141. 14.36-47.] MARKOS. 135
yak anak ne nei pakibi Shinuma orowa no bechaka
3B kiuii inonno-itak iiisa rawe ne. Awa, ene itak hi:
—
Abba, Michibi, Aokai ki eaikapl)e nep ne yakka
isama : tan itai:igi En orowa no uk wa En kore
;
koroka, Ku lencraine korachi shomo ne, E rengaine
37 nei no ki wa En kore, ari itak. Orowa, Shinuma ek
wa nei utara mokoro wa okai i nukara, aige, Petros
38 otta ene itak-hi :—Simon, e moloro ya? Shine
pakibi eani shiure eaikap ya? Ecbi utara iteki
akoramnukara kuni ne shiure wa inonno-itak ki yan
:
ramat anak ne ki rusuibe ne, koroka, kam anak
c,9 katchakbe ne ruwe ne, sekoro itak. Orowa, shui,
Shinuma oyake un oman wa inonno-itak ki wa deeda
4'>
yep korachi kanna-shui ye nipa ruwe ne. Orowa no,
shui ek wa nei utara mokoro shiri nukara, shiki pase
ruwe ne gusu ne na ; orowa, orota nep itak ani ese
41 itak ki kuni nei utara erampeutek ruwe ne. Orowa,
Shinuma re shuine orota ek wa ene itak-hi :
—Tane
echi mokoro wa shini yan ; pakno ne ; pakibi ek wa
an ; ingara, Ainu Poho anak ne katpak koro utara
42 koro teke otta aekoshi ruwe ne. Hopuni wa paye
anro, hetak, En ekoshi guru eliange no an ruwe ne,
ani an itak ani itak nisa ruwe ne.
43 Orow^a, nani, Sliinuma itak rapoketa nei tun
:kashima wa niu tumugeta an sbinen ne Youdas anak
ne emush hemhem, sbirikik kuwa hemhem koro
wa, Kamui kora kenru esapane utara newa kambi-
nuye utara newa ekashi utara newa orowa no
44 aDmande inne utara tura no e]^ nisa ruwe ne. Orowa,
Shinuma elioshi guru anak ne nei utara otta shine
sliirosh kore wa ene itak-hi :
—Nen ne yakka ku
chopchopsekara guru anak ne nei guru anak Shinuma
ne ; kishima wa yaitubare no tura yan, ari itak.
45 Oiowa, nei guru ek cbiki nani Sbinuma otta arapa
hiiie, ene itak-hi :
—Eabl^i he ! Aige, chopchopsekan
46 nisa ruwe ne. Orowa no. okai utara telie ani Yesu ki-
47 shi.na ruwe ne. Koroka, samaketa roshki wa okai utara
tura an sbinen anak ne koro emush etaye wa Kamui
kora, kenru esapane giu'u koro uitelv guru kisaraha

142. 136 MARKOS. [14.48-61.
48 oattuye nisa ruwe ne iia. Nei utara otta Yesn ese wa
eneitak-hi :
—Emush hemhera, shirikik kuwa heinhem
koro wa ikka guru kishima kuni koracbi echi araki wa,
49 En kishitiia shiri he an ? Kuani kesto Kamui kora
kenru ta echi tura no Ku an wa epakashnu, awa, nei
ita ecbi En kishima shomoki : koroka, tan okaibe
anak ne Kamui kambi-sosh auweoma kuni ne hopun:
50 ambe ne ruwe ne, sekoro. itak. Orowa, ufcara obitta
Yesu shaot nisa ruwe ne na.
51 Orowa no, Yesu osb oman koro atusa netobake
senkaki kokarakari shine upen ainu an : awa, utara
52 nei ainu kishima : koroka, shinuraa anak ne koro
senkaki ande wa atusa wa shaot nisa ruwe ne na.
53 Orowa, utara anak ne Kamui kora kenru esapare
guru otta Yesu tui'a nisa ruwe ne : awa, shinuma ukoi-
ram no Kamui kora kenru esapane utara obitta hem-
hem, ekashi utara hemhem, kambi-nuye utara herahem
54 uwekarapa. Petros anak ne tuima no Shinuma osh
ek wa ahun, Kamui kora kenru esapane guru Iwro
ipishi tumbu otta ka ahun nisa ruwe ne ; orowa,
auitek koro utara tura no abe-nupek samata a wa
55 yaipopkere kor'an ruwe ne. Awa, Kamui kora ksnru
esapane utara ukoramkoro utara anak ne Yesu raige
kuni shunge paweteshu-i hunara ruwe ne ; koroica, pa
56 eaikap. Inne utara Shinuma gusu shunge pawe-
teshu ki yakka, l^oro paweteshu-i uweoupak shomoki
57 ruwe ne. Orowa, shinuma gusu shunge paweteshu
58 ki utara hopumba bine ene itak-hi : —Kuani ariak ne
tekehe ani akara tan Kamui kora kenru Ku isa-mlca,
orowa, rereko uturuta teke sak no akara ashiripe Ku
kara kusu ne. ani tan guru ye itak chi nu nisa ruwe
59 ne, sekoro itak. Tap koracbi ye yakka nei paweteshu-i
60 uweoupak shomoki nisa ruwe ne. Orowa no Kamui
kora Icenru esapane guru anak utara tumugsta ash
wa Yesu otta nu wa ene itak-hi :
—Nep ne yakka E
ese shomoki ruwe ? Eani gusu tan okai utara
61 paweteshu ambe nekoii a ambe ne ya ? Koroka,
Shinuma mo no an wa nep ka ye shomoki n/sa ruwe
ne. Orowa, shui, Kamui kora kenru esapjine guru

143. 14. 62-72.] MAEKOS 137
Shinmna otta iiu wa ene itak-bi :
—A.nunukep koro
62 Pobo ne Kiiisto E ne ruwe he an ? Orota Yesa ene
itak-hi :
—Buwe ne wa ; orowa, Ainu Poho kiroro
sbimon tek samata a bine kando nisbkuru koro wa
63 ek sbiri ecbi nukara kusu ne na, ari ifcak Orowa no,
Kaniui kora kenru esapane guru yaikota mi amip
yaspa wa ene itak-bi :
—]>^ep gusu mosbima okai
64 pawefcesbu-i cbi kon rusui ya ? Nei koatcbap echi
nu: nekon a ecbi yainu ya ? Orowa, utara obitta
Sbinuioa arai^e kuni guru ne sekoro esanniyo nisa
65 ruwe ne. Awa, Shinunja kata topse-kara bine koro
narmbu kamure, orowa, sbirikik wa,uweingara yan, ani
Sbinuma otta itak utara okai : orowa no, auitek utara
anak ne Sbinuma kokik koro kisbima nisa ruwe ne na.
66 Orowa, Petros anak ne rata tumbu ta an ita
Kamui kora kenru esapane guru uitek-mat sbinen ek ;
awa, yaipopkere kor'an Petros nukara koro orun
67 ingara wa, Eani ne yakka Nazaret un Yesu tura an
68 guru e ne, sekoro itak. Koroka, sbinuma esbina
wa ene itak-bi :
—E ye itak ku eramu ka sbomoki, ku
ramepakari ka sbon:ioki ruwe ne, sekoro itak koro,
sbem otta soine nisa ruwe ne ; awa, niwatori cbikap
69 bau kon nisa ruwe ne. Orowa, sbui, nei uitek-mat
sbinuma nakara, aige, Tan guru anak ne nei utara
un sbinen ne, sekor'an itak ani samaketa rosbki wa
70 okai utara otta ye beasbi nisa ruwe ne. Koroka,
kanna-sbui sbinuma nei ambe esbina nisa ruwe ne.
Samata, naa pon no sbiran koro, samaketa rosbki wa
okai utara anak ne Petros otta ene itak-bi :
—Son no
poka eani nei utara un sbinen e ne ; eani, Gariraya un
71 guru e ne ruwe ne gusu ne na, sekoro itak. Koroka,
sbinuma iyoitakusbi itak bembem ki toiko ye bembem
ki wa,—Gusu ecbi ye tan ainu ku eamkiri sbomoki,
72 sekoro itak. Orowa nani tu sbuine niwatori cbikap
bau kon ruwe ne. Tata otta,—Tu sbuine niwatori
cbikap bau koro etokota eani re sbuine En esbina
kusu ne na, ani an itak ani orota Yesu ye itak Petros
esbikarun nisa ruwe ne. i.wa, nei ambe esanniyo
cbiki sbinuma cbisb nisa ruwe ne na.

144. 138 MARKOS. [15. 1-14.
15 Ik.
1 Orowa, kunneiwano an ita nani Kamui kora kenru
esapane utara anak ne ekashi utara newa kaiiibi-
nuye utara newa obitta ukoramkoro utara tura
eukoramkoro, orowa, Yesu tupetupe wa tura wa
2 j)aye hine Pirato otta ekoshi nisa rawe ne. Orowa,
Pirato anak ne Shinuma otta ene nu-bi :
—Eaui anak
ne Yudea un guru shikkasbima guru E ne iTiwe be
an ? Sbinuma ese wa orota ene itak-bi :
—E 5'e ruwe
3 ne, sekoro itak. Orowa, Kamui kora kenru esapane
utara poron no okaibe ani Sbinuma eiyonnupba nisa
4 ruwe ne. Orowa, Pirato anak ne sbui Sbinuma otta
nu wa ene itak-bi :
—Nep ka E ese sbomoki ya ?
Nep inne okaibe ani E eiyonnupba ki sbiri ingara !
5 Koroka, Yesu naa nep ne yakka ese itak ki ka
sbomoki : tambe gusu, Pirato anak ne enusbkari nisa
ruwe ne na.
. 6 Orosama, n:iarapto an ita okai utara rengaine
koramkoro pakasbnu guru sbiuen bonnere buri an.
7 Awa, nei ita anak ne Mosbiri sbikkasbima utara
eiokbare wa keweuk utara tura no tupetupe wa an
8 Barabbas ani an reibei koro guru an w^a an. Aige,
inne utara Pirato otta paye wa ramma koracbi ki
9 kuni koramkoro beasbi. Orota Pirato ese wa ene
itak-bi:—Yudea un utara sbikkasbima guru ku
10 bonnere kuni ecbi kon rusui ya : sekoro itak. Nei Kamui
kora kenru esapane utara anak ne eyaitunnap gusu
Yesu ekosbi nisa ruwe ne, sekoro sbinuma eram'an
11 ruwe ne gusu ne na. Koroka, Barabbas abonnere
wa otta akore kuni ne Kamui kora kenru esapane
utara anak ne inne utara eonisbnisbi nisa ruwe ne.
] 2 Orowa, sbui Pirato ese wa orota ene itak-bi :
—Yakun,
Yudea un utara sbikkasbima guru ani ecbi ye gum
13 otta nekon a ku ki ya ? sekoro itak. Orowa, sbin
nei utara anak ne,—Utasa cbikuni otta Sbinmna
kungi kokikkik, ani bawe asbte wa itak nisa ruwe ne.
14 Hemanda gusu, nekon a wen buii Sbinuma ki ya ?
ani nei utara otta Pirato ye. Koroka sbui nei utara

145. 15.15-29.] MARKOS. 139
toiko hawe ashte wa, Utasachikuni otta kungi kokik-
15 kik, sekoro itak. Orowa, Pirato anak ue nei inne
utara ramusbinneie rnsui giisu, orota Barabbas
bonnere, orowa, Yesii sbirikik okere cbiki, Utasa
cbikuiii otta araige kiini ne utara otta ekosbi nisa
ruwe ne iia.
16 Orowa, tumi-koro utara Sbinunia ani wa Pretoriam
ani aye tumbu otta tura, orowa, tura do iki ikiri an utara
17 uwekarapare nisa rnw^e ne. Awa, fure amip ani
18 Sbinuma mire, orowa, ai-ush ni ani sapa-urabe kara
wa kasbiketa uiui ; orowa, Sbinunia ko-rangarap wa,
Yuclea un utara sbikkasbima guru, irangarapte aki na,
19 ari itak. Orowa, rapenibe ani Sbinuma koro sapa
sbirikik, sanmta, otta topse-topse kara, samata, kokkae-
20 rok bine ko ongami nisa ruwe ne. Orowa no, eoya-itak
okere koro nei t'ure amip sosbpa wa koro mipi mire.
Orowa, utasa cliikuni otta Sbinuma raige kuni ne ani
wa paye nisa ruwe ne.
21 Orowa, okim un ek sbirikusb wa an Areksandros
newa Eoupos koro micbi Kurene kotan un Simon
anak ne nei utasa cbikuni sei kuni ne tura no aomande
22 nisa ruwe ne. Awa, Gorogota ani aye usbike un
Sbinuma tura no araki ; nei Gorogota ani an itak
itak eepaketa yakun—Mecbakko an usbike, ani an
23 itak ibebe ne rawe ne. Orowa, Sbinuma otta
motsuyaku ukopoyege wa an tonoto kore, koroka,
24 Sbinuma nei ambe uk sbomoki nisa ruwe ne. Oiowa,
nei utara anak ne Sbinuma utara cbikuni otta kungi
kokikkik, samata, sbinen range inambe uk ya esan-
niyo kuni ne koro amip gusu ukokoncbi etaye wa nei
•25 mipibi uko-usaraye nisa ruwe ne. Re pakibi ta nei
utara anak ne Yesu utasa cbikuni otta kungi kokikkik
26 nisa ruwe ne. Orowa, Sbinuma kasbiketa tan anuye wa
an eiyonnupba ikiri anuye wa an :
—
Yudea un utara
27 SHIKKASHIMA GURU. Samata, Sbinuma tura tn ikka
28 guru sbmen Sliinuma sbimon tek samata, sbinen
Sbinuma bariki tek samata akungi kokikkik nisa
29 ruwe ne. Orowa no, sbirikusb utara anak ne
Sbinuma eoya-itak bine koro sapa sbuye-sbuye wa

146. 140 MAEKOS. [15.30-41.
30 ene itak-hi :
—Aha, Kamni kora ke^ra isaiiika wa
rereko utumta eashiii do kara guru, yaikaobiuki wa
31 utasa chikuni wano ran yan, ari itak. Shui, an a-i
korachi Kamni kora kenru esapane ntara anak ne kambi-
nuye utara tura Yesu ukoeoya-itak wa ene ye-bi :
—
Shinuma utara kashiobiuki, koroka, yaikota yaikao-
32 biuki eaikapbe ne rawe ne. Chi utara nukara wa
eishokoro kuni ne, nei Kiristo nei Israeru shikkashima
guru tane utasa chikuni wano ran yak pirika, sekoro
itak. Samata, tura no utasa chikuni otta akungi
kokikkik utara Shinuma esapse nisa ruwe ne na.
33 Orowa no, iwan pakihi ek koro shinepesan
34 pakihi pakno shiri ebitta shirikunne an. Awa,
shinepesan pakihi ta Yesu rui hau sange wa
ene itak-hi :
— Eroi, eroi, rama sabaktani ?
ari itak. Tan itak eepaketa yakan,—Ku goro
Kamui, Ku goro Kamui, nep gusu E en emaka ya ?
35 sekor'an itak ne. Orowa, samaketa roshki wa okai
utara tumuge un utara nei itak nu chiki :
—Ingara,
36 Shinuma Ericha nishuk na, ani itak. Orowa, shine
ainu hoyupu wa shukkakep ani atui-wata oro eshikte
hine rapembe etu eush, orowa, Shinuma ku kuni
kore wa ene itak-hi :
—Iteki ekottanu ; Ericha ek wa
Shinuma range ya shomo ya chi nukanro, ani itak.
37 Orowa, Yesu rui hawe sange wa raujat arapare nisa
38 ruwe ne. Orowa no, Kamui ]?ora kenru ta an otbe
anak ne horikashi wano ra oro pakno tup ne ayas-
39 ke eukopi nisa rawe ne. Orowa, Yesu sanmketa ash
w^a an Kenturion anak ne Shinuma nei no ramat
arapare shiri nukara chiki ;
—Soon no poka tan guru
anak ne Kamui Poho ne ruwe ne, sekoro itak.
40 Orowa no, otuima-shitta roshki wa okai ingara kor'an
shiwentep utara ka okai : nei tumugeta Makdarene
un Maria hemhem, Y^alcob newa pon Yoses koro
habo Maria hemhem, Sarome hen:ihera okai ruwe ne ;
41 Shinuma Gariraya moshiri ta an ita, tan utara nei oshi
paye wa otta yaishieiwangere nisa rawe ne ; samata,
• Shinuma tura no Y^erasarem kotan otta araki moshima
okai inne shiwentep okai ruwe ne na.

147. 15.i2.-16.l-7.] M.4RK0S. 141
42 Orowa, taiie sbiri-onuniaii an koro, Sbirii tobo etoko
an tobo ta, Etokooiki ani reibei an tobo ne ruwe ne
43 giisu, yaikota Kaniiii iiiosbiri ecbipacbipa wa an
a ainu koro ukovanikoro guru Arimatea iin Yosep
ek ; sbinunia rauietokkon no Pirato otta abim wa
44 Yesu kon netobake Icoranikon nisa ruwe ne. Awa,
Pirato anak ne tane Shinuma rai okere katu eniisb-
kari : orowa, nei KentfUrion tak vara bine Sbinuma
45 obon no rai ruue be an aninwepekennu. Orowa no,
nei Kenturion orowa no tin cbiki, Yosep otta nei kaisei
46 koropare nisa ruwe ne. -
Aine, nei guru senkaki bok,
orowa, Sbinuma range bine nei senkaki otta kokara-'
kaii w^a watara aouri wa an tusbiri orota ande, orowa
no, poro sbuina tusbiri apa otta karakarasere nisa
47 ruwe ne. Aige, Makdarene un Maria newa Yoses
koro ba]:)o Mavia anak ne Sbinuma aande usbike
nukan'nisa ruwe ne na.
16 Ik.
1 Orowa, Sliini tobo okere cbiki Makdarene un
Maria newa Yakob koro babo Maiia anak ne Sarome
utura bine ani Sbinuma kasbi ota gnsu pirika bura
2 usbbe koro wa araki. Awa, Sliini tobo esbimge no
an tobo ta aro-kunneiwano an ita, cbup betuku cbiki
3 tusbiri orota araki nisa ruwe ne. xAige, un gusu
tusbiri apa wano sbuma oyalita kokarakarasere guru
4 bunna ruwe? ari itak ; aige, bepuni ingara cbiki, nei
sbuma oyake un kokarakarase wa an, ani nukara ; nei
5 ambe sbiri porobe ne gusu ne na. Orowa no, tusbiri
otta abup koro sbimon samata a retara mipibi amire
wa an sbine upen ainu anukara ; aige, nei utara
6 kimatek nisa ruwe ne. Orowa, nei sbiwentep otta
sbinuma ene itak-bi :
—Iteki kimatek yan, ecbi utara
anak ne utasa cbikuni otta a Ivungi Icoldkkik Nazaret
kotan un Yesu ecbi bunara sbiri okai : Sbinuma
betopo-a-sbiknure wa teda isama, utara Sbinuma
7 ande usbike ingara yan ! Koroka, ecbi paye wa :
—
Sbinuma anak ne ecbi kotcbaot Gariraya mosbiri un

148. 142 MARKOS. [16. '^-IB.
Oman ruwe ue, edi'i otta ye koi'achi iiei inosliiri ta
echi iiukara kusu ne, ari an itak ani koro koikara
8 utara newa Petros otta ye yan, ari itak. Orowa no,
nei utara soyumba wa tusbiri wano kira nisa ruwe
ne : inambe gusu ne ^^akun, nei utaia tususbke hem-
. bein ki, homatu heinhem ki ruwe ne crusu ne na ;
orowa, nen ye yakka otta nep ka ye sbonioki : isbitoma
nisa ruwe ne gusu ne na.
9 Orosama, Sbini tobo esbimge tobo ta aro-kunneiwano
Sbinuma betopo-sbikiiu wa an ita, orowa no arawan
nitne kaumi oasbinge Makdarene un Maria otta
10 bosbiki no yainukare. Nei guru anak ne liosbiki no,
Sbinuma tura no okai yaituwasbkarap beiiibeui ki,
cbisb bembeni ki sbiri okai utara otta oman wa nure
H nisa ruwe ne. Awa, nei utara anak Sbinutoa sbiknu
wa an, aige, nei sbiw^entep orowa no anukara sekor'
orusbpe nu koro, eumbipka nisa ruwe ne.
12 Tap okaibe an okaketa nei utara tuinuge un tu nin
kim ta apkasb rapoketa, oya katubu koro bine otta
13 Sbinuma yainukare nisa ruwe ne. Awa, nei utara
paye wa mosbima okai utara nure ;
yakka, nei utara
ne yakka eisbokoro sbomoki nisa ruwe ne.
14 Orowa, okaketa, nei sbiuen ikasbima wa niu ibe gusa
rok wa olvai rapoketa otta Sbinuma anukan nisa ruwe
ne ; awa, nei utara sambe nisbte eisliokor'i sak gusu ko-
sakayokara ruwe ne, betopo-a-sbiknure okaketa
Sbinuma nukara utara eisbokoro sbomoki nisa ruwe
15 ne gusu ne na. Orowa, Sbinuma nei utara otta ene
itak-bi :
—Ingi mosbir'otta ecbi paye wa obitta no okai
16 utara otta Pirika sbongo eapaskuma yan. 'Eisbokoro
wa baptisma akore gam anak ne kasbi-a-obiuki kusu
ne ; koroka, eumbipka guru anak ne katpak kon
17 ruwe ne sekoro aesanniyo kusu ne na. Orowa, tap
okai sbirosb anak ne eisbokoro guru osbi araki kusu
18 ne ; Ku reibei ankusbkeraipo nitne l<amui oasbinge,
orowa, asbiii itak ani ye kusu ne ; okokko kisbima,
orowa, raige kuni iku ambe iku yakka oara a wende
sbomoki ; tasbum utara kata teke ande cbiki aiwan-
gere kusu ne na, sekoro itak.

149. 16. 19-20.] MARKOS. 143
19 Tambe gasu, Utarapa ne Yesu anak ne ntara otta
itak okere cbiki kando otta auk wa Karaui sbiiiion
•20 tek samata a nisa ruwe ne. Orowa, nei utara paye
wa, neita ne yakka upaskuma ki, Utarapa nei utara
tura no ki wa osbi ek shirosb ani koro itak asbte nisa
ruwe ne na. Amen.

151. KOUKOS
OROWA NO ASANGE
PIRIKA SHONGO.
1 Ik.
lyotta oripak an Teopiros, nn tumngeta auwe-
omare an okaibe, atpake wano nukara utara, itak otta
auitek utara iin koropare nei no, inne utara nei
orusbpe ene ene koracbi nuye kuni yainu wa kambi
nuye nisa ruwe ne gusu, tambe gusu, kuani ne yakka
nep ne yakka okai orusbpe atpake wano obeuge sak
no an-bi koracbi ku uwepekennu wa eram'an gusu,
aokai aepakasbnu orusbpe son no ambe ne ya sbomo
ne ya, aeramande kuni ne, e otta kambi ku onmnde
yak pirika ruwe ne sekoro ku yainu.
Yudea mcsbiri sbikkasbima gur-u Herod an ita
anak ne Abicba ikiri otta Zakarias ani an reibei koro
Kamui kora kenra esapane guru an : awa, koro machi
anak ne Aaron sanikiri ne, Eiizabet ani an reibei koro
matnepo ne rawe ne. Nei umurek guru Kamui tek-
samata oupeka utara ne, obeuge sak no obitta no okai
Utarapa ikasbpaotte newa esanniyop otta apkasb
kor'an nisa ruwe ne. Orowa, Erizabet anak po sak
sbiwentep ne wa gusu, santek isam ruwe ne, samata,
nei tun anak ne tane pa poro utara ne ruwe ne na.

152. 146 ROTJKOS. [1. 8-21.
8 Orowa, sbinuma anak ne koro ikiri nokari wa
Kamui teksamata Kamni kora kenru esapane guru ki
9 kusu ne a-i ki ita, Kamui kora kenru esapane guru
ki buru an-i korachi, sbinuma Utarapa kenru otta
10 abun wa senko ubuilva nisa ruwe ne. Awa, senko
ubuika pakita utara topaba anak ne obitta soita okai
11 wa inonno-itak ki ruwe ne. Orowa, senko ubuika
gusu an set sbimon saraata asb wa an Utarapa koro
sbine bauturumbe sbinuma otta yainukare ruwe ne.
12 Aige, Zakarias nukara cbiki keutum cbiukopoye wa
13 isbitoma nisa ruwe ne. Koroka, bauturumbe anak
ne sbinuma otta ene itak-bi :
—Zakarias, iteki isbito-
ma yan, inambe gusu ne yakun, e ki inonno-itak anu
wa an na, e koro macbi Eiizabet eani gusu okkai pobo
sbikore kusu ne, Yoannes ani an reibei ani sbinuma e
14 reikore kusu ne ; aine, eani ayaikopuntektere anupet-
nere kusu ne na, samata, inne utara sbinuma sbiko
15 gusu akopuntek kusu ne ruwe ne. Orowa, sbinuma
anak ne Utarapa teksamata pase kusu ne, tonoto bene
sikera bene iku sbomoki, orosama, koro babo orowa
bekatu wano Asbkanne Ramat ani aesbik kusu
16 ne na. Sbinuma anak ne Israeru un inne utara
koro Utarapa Kamui otta bosbippare kusu ne.
17 Samata, ona keutum pobo otta kirure, itak-kasbi
utara oupeka utara koro wayasbnu-i otta kirure
kuni gusu sbinuma anak ne Ericba ramat newa
kiroro koro w^a Utarapa ratcbaot oman kusu ne
;
Utarapa gusu etoko-a-oiki utara sbipini kusu ne gusu
18 ne na. Zakarias anak ne bauturumbe otta ene itak-
bi :
—Nepi ani kuani tapne ambe ku eram'an kusu ne
ya ? Onne guru ku ne ruwe ne, ku macbi ne yakka
19 onne ruwe ne na. Orota bauturumbe ese wa ene
itak-bi :
—Kuani Kamui teksamata asb Gabrieru ku
ne ruwe ne ; orowa, e otta itak wa tap pirika sbongo e
nure asb gusu e otta a en omande nisa ruwe ne.
20 Ingar'an, nei paki epa cbiki auweomare kusu ne
ku ye itak e eisbokoro sbomoki nisa ruwe ne gusu tan
okaibe epa tobo pakno mo no e an wa itak eaikap
21 kusu ne, ari itak. Orowa, utara anak ne Zakarias ek

153. 1' 22-35.] ROUKOS. 147
kuni ehnyepa wa okai, awa, Kamui kora kenru ta
22 shinuina obon no an-i enusbkari rawe ne. Awa,
Zalvarias soine ita, okai utara orofca itak eaikap : tambe
gusu, sbinuina Kaiimi kora kenru ta anukarepe luikara
a an ruwe ne sekoro aerani'an : samata, Zakarias utara
23 otta sbirosb iki wa sbonio itak wa an ruwe ne. Awa,
Kamui kora kenru ta yaisbieiwangere pakibi okere
cbiki anak ne koro uni un bosbipi nisa ruwe ne.
24 Orowa, nei tobo okaketa koro macbi Erizabet sbin-
naikat iyeunu, aige, asbikne cbup j^ainuina, awa, ene
25 itak-bi :
—Utat'tmnuge wano ku aeyainikorosbniare
ambe isamka gusii Utarapa en koingara ita, tapne en
otta ki nisa ruwe ne, ari itak.
26 Orowa, iwan ikinne an cbup ta Gariraya mosbir'un
27 Nazaret ani aye kotan ta an Dabid sanikiri ne Yosep
ani an reibei koro guru otta akopakasbnu wa an sbine
okkai eraniusbkare sbiwentep otta Kamui bauturumbe
ne Gabriera Kamui orowa no aomande nisa ruwe ne ;
nei okkai erainusbkare sbiwentep reibei anak INIaiia
2S ne ruwe ne. Hauturumbe sbinuma otta abun wa ene
itak-bi :
—Irangarapte, pirika irenga akore guru,
29 Utarapa e tura no an ruwe ne, ari itak. Koroka,
sbiwentep nei itak nu koro sbi no yaiossereke koro tan
rangarap-itak nekon a ambe ne ya sekoro yaikosbi-
30 ramse nisa ruwe ne. Orota nei bauturumbe ene itak-
bi :
—Maria, iteki isbitoma yan, Kamui irenga e Ivoro
31 gusu ne na. Orowa, ingar'an, e boni ta e bonkoro
wa okkai pobo e bekature kusu ne, aige, Yesu ani an
82 veiliei ani e reikore kusu ne na. Sbinuma anak ne
pase guru ne kusu ne, lyotta Rikumbe Pobo ani aye
kusu ne : Utarapa Kamui anak ne koro micbi Dabid
38 amset Sbinuma otta kore : aige, otusasbuisbiri pakno
ne yakka Sbinuma Yakob sanikiri epungine kusu ne,
samata, nei mosbiri sbiokere sboi]ioki kusu ne, ari
34 itak. Hauturumbe orota Maiia ene itak-bi :
—Ainu
eraniusbkare guru ku ne ruwe ne, aine, nep gusu
35 tapne ambe an ya ? ari itak. Tata otta nei bauturumbe
ese wa sbinuma otta ene itak-bi :
—Asbkanne Earaat
ekasbi keta ek wa lyotta Rikunube kiroro e kamu

154. 148 EOUKOS. [1.36-53.
kusu ne ; tambe giisii, eani orowa no hekatu Imsu ne ap
aiia,k ne " Ashkannep " ani aye, Kamui Poho ani aye
36 '
kusa ne na. Orowa, ingjar'an, E apaha ne Erizabet
anak ne onne, koroka, shinuma ne 3^akka okkai poho
katkon ruwe ne : tane po-sak ani aye guru iwan
37 ikinne an cliup ne ruwe ne. Kamui orowa no an
itak anak obitta kiroro sakbe shomo ne kusu ne ruwe
SB ne gusu ne na, ari itak. Orowa, Maria ene itak-hi
:
—-Utarapa uitek mat ku ne ruwe ne gusu ; e ye korachi
en otta anro, sekoro itak. Orowa, nei hauturumbe
shinuma orowa no oman nisa ruwe ne na.
39 Orowa, nei toho ta Maria hopuni wa tunashi no
huru ush kotan ta, Yuda un machiya orun oman, awa,
40 Zakarias koro chisei otta ahun wa Erizabet erangarap
41 nisa ruwe ne. Orowa, Erizabet anak ne Maria
erangarap itak nu ita, honi ta an aiai tereke nisa ruwe
42 ne ; tata otta Erizabet Ashkanne Eamat ani aeshikte ;
aige, rui hawe ani hawe ashte wa, ene itak-hi :
—
43 Shiwentep ututta anmuike guru e ne ruwe ne, samata,
e honi esanbe anunuke ne ruwe ne. Orowa no, nep
44 gusu ku Utarapa koro habo en otta ek a ? E ki
rangarap hau anak ne ku kisara otta ahun ita, ku
honi ta an aiai nupetne gusu tereke nisa ruwe ne gusu
45 ne na. Orowa, eishokoro shiwentep anak ne anunuke
ne, Utarapa orowa no Shinuma otta anure orushpe
46 auweomare kusu ne gusu ne na. Tata otta Maria
ene itak-hi :
—
Kii keiitum anak ne Utarapa pasere,
47 Ku rainat anak ne en kashiobiuki Kamui enupetne ruwe ne.
4B Koro uitek-inat raka isambe Shinuma ko-ingara gusu ne ruwe ne :
lugara, tancle oro ainu ikiri ol)itta kuani anunuke guru ne sekoro
en ye kusii ne.
4J Inambe gusu ne yakun, kiroro koro guru anak ne porope ki nisa
ruwe ne ;
Shinuma reihei anak ne " Ashkanne " ne ruwe ne.
50 Shinuma ko-ishitoma utara
Ikiii ikiri otta poro rampoken an ruwe ne.
51 Koro teke ani kirorobe kan ruwe ne.
Keutum ta shiokunnure yainu ki utara charichari nisa ruwe ne.
oZ Amset orowa no sapane utara range ruwe ne wa,
Utara keshi un utara rikta ande nisa ruwe ne.
5o Pirikap ani ibe-rusui utara kironnure ;

155. 1. 54-69.] ROUKOS. 149
Orowa, oteknii iitara oha no omande iiisa ruwe lie.
04 Shiuuma chikoro ekaslii oinu ;
Hembara pakuo lie j^akka okai Abraham sauikiii oriui ye koracbi,
5 D Koro poho lie Isiaeru ikashiu kuiii,
Rampokeu esbkarun nisa ruwe iie, sekoro itak.
56 Orowa, Maria anak ne Erizabet tura re chnp pakno
an, okake an cbiki koi-o uni ta hosbipi nisa ruwe ne.
57 Orowa, Erizabet anak ne po sbikorekusu ne pakibi
58 epa ; aige, okkai pobo bekatu nisa ruwe ne. Orowa,
sbinuma ofcta Utarapa anak ne ranipoken porore ruwe
ne sekoro koro apaba ntara newa ami utara nu, awa,
59 tura no ukonupetne nisa ruwe ne. Orowa, tupesan
ikinne an tobo ta nei aiai okarituye buri akire gusu
uwekarapa wa okai rawe ne ; awa, koro micbi
reibei an koracbi Zakarias ani an reibei ani reikore
60 kuni yainu ; koroka, sbomo, Yoannes ani an reibei ani
reikore kusu ne sekoro koro babo ese wa itak nisa
61 ruwe ne na. Orota nei utara ene itak-bi :
—ISIei no
an reibei koro guru e koro apaba utara otta isam ruwe
Cy2 ne, ari itak. Orowa, aiai koro nuicbi otta sbirosb ki
wa, nekon a an reibei ani areikore kusu ne yak pirika
63 ya ? ani nu. Sbinuma anak ne nuye-ita kana, aige,
nuye wa ene itak-bi :
—Sbinuma reibei anak ne
Yoannes ne ruwe ne, ani nuye. Oro^va no, utara
64 obitta enusbkari nisa ruwe ne. Orowa, Sbinuma Ivoro
parobo nani amaka, koro parurabe eiwange wa itak
65 ani Kamui nunuke ruwe ne. Orowa no, sbinuma
utara pisbkaniketa okai osbiroma utara isbitoraa nisa
ruwe ne ; aige, tap orusbpe obitta Yuda mosbiri un
66 buru sbikapneka no assuru-a-asbte nisa ruw^e ne. Nei
orusbpe nu utara anak ne obitta tap okaibe koro
keutum ta eumasbnu wa ene itak-bi:—Yakun, tan
aiai nekon a ambe ne kusu ne ya ? Utarapa tekebe
sbinuma tura no an ruwe ne gusu ne na, ari an itak
ani itak nisa ruwe ne na.
67 Koro m.icbi Zakarias anak ne Asbkanne Eamat
ani aesbik wa uweingara bine ene itak-bi :
—
53 Israeru utara Icoro Kaniui ne Utarapa auak ne anunuke ne ;
Koro ntara ko-ingara, utara kikiraye nisa ruwe ue gusu ne na.
69 Koro poho Dabid ikiri tuniugeta

156. 150 ROUKOS. [1.70.-2.1-7.
Un kashiobiuki Kiraii clii iTtara orusu liopuuire iiisa rinve lie.
70 (Mosliii-i lieaslii waiio taiie pakiio liekatn Aslikaime iiweiugara
utara paio aiii je kovaclii),
71 Un epokba utara iiewa uu etuiiBe utara teke orowa no un oliai-
tare ;
/'2 Cbikoro ekasbi otta rampoken kore,
Koro asbkanne eitakanikire itak esbkartin gusu ue ;
73 Cbikoro ekasbi Abrabam orota sbiyuppa itak aiii ye ;
^7-1 Cbi rai pakno turu-sak wa oupeka no Sbiiiuina tek samata okai
"va
75 Isbitonia sboinoki no Shinuma otta cbi utara yai-eiwangere kuni
ne,
Un epokba utara tekebe wano un bonnere ruwe ne.
76 Ruwe un Pobo, Eani anak ne koro ru etokooiki gusu Utarapa
kotcbaot e oiuan gusu,
Orowa, Icatpak atusare kuni
7 / Kasbiobiuki utara otta eraniaude gusu
Aokai anak ne lyotta Rikunbe koro uweiugara guru aui aye kusu
ne.
78 Cbikoro Kamui ramu-bauofe rampoken an gusu
Rik oro nisat pekere uu otta betukure wa
79 Mo an ru otta cbikoro kema aomande kuni ne,
Rai kuribi otta bene, kunne-i otta bene rok wa okai cbi utara
gusu atte pekere ruwe ne, ari Zakarias itak.
80 Orowa, aiai sbukiip wa ramat tuniashini, orosama,
Israeru un utara otta yainukare pakno kimta an nisa
ruwe ne na.
2 Ik.
1 Orowa no, nei toho pakibi ta anak ue ingi-moshir'un
2 utara auwatori kuni Kaizaros Augustos orowa no
ipawetenge san, awa ; tan auw^atori-i anak ne Kuri-
nius Siria mosbiii esapane an ita abeasbire nisa ruwe
3 ne. Orowa, utara obitta yai-uwatori kuni otta
4 bekatu kotan orun paye nisa ruwe ne. Awa, Yosep
anak ne Dabid sanildri, Dabid cbisei un guru ne wa
gusu, sbinuma ne yakka yaikota ne yakka akopa-
kasbnu an sbinnai kateiyeunu Maria tura auwatori
5 kuni gusu, Gariraya mosbiri un Nazaret kotan orowa
no Yudea mosbir'un Betrehem ani aye Dabid kotan
6 orota onian nisa ruwe ne. Oiowa, sbinuma utara
anak ne nei kotan ta okai rapoketa, Maria po koro
7 kuni pakibi epa nisa ruwe ne. Awa, koro kiyanue-
po sbikore wa tanne amip kokarakari bine orun um-

157. 2.8-20.] ROUKOS. . 151
ma eibe kitcbi otta hotkere nisa mwe ne ; reushi
ushiketa aliup kuni tuiiibu isain ruwe ue gasu ne ua.
8 Nei moshiri ta ancbikara kimta okai wa koro cbi-
koikip topaba epungine bitsuji cbikoikip resbpa utara
9 okai. Awa, Ufcarapa koro sbine bauturiimbe i saraa-
keta asb, aige, Utarapa nupeki i pislikanike ta atfce
i]isa luwe ne : awa, nei utara toiko isbitoma nisa
10 rawe ne. Tata otta Kamui bauturumbe i otta ene
itak-hi :
—Iteld isbitoma yan ; ingar'an, ecbi utara
gusu poron no akopuntek kuni sbongo ecbi nure asb
na, nei ambe anak ne obitta no okai utara gusu an
11 ap ne kusu ne gusu ne na : inambe gusu ne yakun,
tan to Dabid kotan ta Utarapa ne Kiristo ani an
kasbiobiukip ecbi utara gasu asbikore nisa ruwe ne.
12 Aine, tambe anak ne ecbi gusu an sbirosb ne ; nei
aiai tanne amip ani akokarakari wa orun umma eibe
13 kitcbi otta botke wa an-i ecbi nukara kusu ne. Tata
otta, ekusbkonna nei bautui'umbe tura inne kando un
topaba okai bine Kamui ramye wa ene itak-bi :
—
14 lyotta rikiui kaudo otta an Kamui oiuu iinpeki au,
Moshiri kata okai pirika irenga koro utara otta itoiiio au ua, seko-
ran itak ani ye nisa ruwe ne.
15 Orowa no, uitekbe anak ne nei utara wano paye
bine kando orun likin wa isam okaketa bitsuji cbikoikip
resbpa utara utasbpa ene itak-bi :
—Utarapa un nure
tan betuku wa an orusbpe nukara gusu, tane Betre-
16 bem kotan orun paye anro, sekoro itak. Orowa no,
sbinuma utara tunasbi no araki wa Maria newa
Yosep nukara, orowa, otta umma eibe kitcbi orota
17 botke wa an aiai nukan nisa ruwe ne. Nei ambe
luikara cbiki, tan aiai gusu an orusbpe assuru asbte
18 nisa ruwe ne. Awa, bitsuji cbikoikip resbpa utara
orowa no aye orusbpe nu utara anak ne obitta nei
19 itak gusu enusbkari nisa ruwe ne. Koroka, Maria
anak ne obitta tan okai orusbpe koro keutum ta
20 sbikkasbima wa eyaikosbiramse ruwe ne. Orowa,
orota aye koracbi obitta nukara bembem ki, nu bem-
bem ki gusu, nei bitsuji cbikoikip resb.pa utara Kamui
ko-oripak wa iramye koro iibsbippa nisa ruwe ne.

158. 152 . EOUKOS. [2. 21-35.
21 Orowa, Yesn okarituye buri akore kiini tupesan
rereko epa koro aiiak ne Shinuma naa sboiuo ebon-
koro etokota uitekbe reikore koracbi Yesn ani an rei-
hei ani areikore iiisa rawe lie.
22 Orowa no, Mose tuitak nei no sbinuma utara turu-
sakte buri ki tobo epa cbiki anak ne, Utarapa otta
23 nei aiai yange gusu, (Ufcarapa tuitak oma kambi
kasbiketa cbiesbin-nuye wa an koracbi
—" Honibi
maka okkaipo anak ne obifcta Utarapa otta turu-
sakbe aye kusu ne,") naa samata, Utarapa tuitak an
24 koracbi ayange kuni, kim un kusuwep newa cbisei
un kusuwep-po tup range yange gusu, Yerusarem
25 kotan otta araki nisa ruwe ne. Orowa, Yerusarem
kotan ta Simeon ani an reibei koro sbiue ainu an, nei
gui-u anak ne oupeka newa Kan:iui eoripak ainu ne,
Israeru un utara omaoma kunip cbipacbipa kor'an
26 ruwe ne : awa, Asbkanne Eamat sbinuma kasbiketa
an ruwe ne. Nei guru Utarapa koro Kiristo nukara
pakno rai sbomoki sek'or'ambe anak ne Asbkanne
27 Eamat ani sbinuma aeramande nisa ruwe ne, Nei
garu Eamat aani w^a Kamui kora kenru orun abun
nisa ruwe ne : orowa no esbikop anak ne atuitak wa
28 an buri nei no ki gusu, Kamui kora kenru otta Yesu
koro wa araki cbiki ; sbinuma anak ne Yesu temkoro
omaie wa Kamui nunuke bine ene itak-bi :
—
29 Aa Utarapa, E ye-lii koracbi,
30 Mo uo au wa E iiitek guru taue E liosliipire ua ;
31 Inj?i utara sliik samata tambe Aokai etokooiki
E koro kasbiobiuki-i ku sbikihi anak ne nukan'nisa ruwe ne gusu
ne ua.
32 Ova utara aekambak an kuni pekere ne,
E koro Israei-u un utara nupeki-hi ne ruwe ne,
33 sekoro itak. Orowa, koro ona koro unu anak ne
Sbinuma gusu aye orusbpe enusbkari koro an, awa,
34 Simeon nei utara nunuke, orowa, koro babo Maria
otta ene itak-bi :
—Ingar'an, tan aiai anak ne Israeruun
inne utara bacbiripa bembem ki bopumba bembem ki,
samata, gusu sempirike-oitak sbirosb ne kuni ne aande
35 ruw^e ne ; ruwe newa, emusb anak ekon ranaat otke
ekusbna kusu ne ; tambe inne keutum yainu-bi

159. 2.36-48.] EOUKOS. 153
36 anukara knni gi.isu ne rnwe iie, ani itak. Orowa,
Aser ainu ikiri un Panueru koro inatne-po Anna ani
an reibei koro shine uweingara sliiwentep an ruwe ne
(tan sbiwentep sbi no pa poro guru ne, hoku koro
37 orowa no arawan pa pakno tura an, orowa, ine pa
ikasbima ine liotiie pa pakno sbi^'ompiyara ne ruwe
ne), nei sbiwentep inonno-itak newa sbomo ramnu kip
ani Kamui otta yaisbieiwangere wa kunne-to ta bene
tokap-to ta bene Kamui kora kenru orowa no oman
38 sbomoki nisa ruwe ne. Nei paki ita sbinuma ek
wa Kamui ko-yaiiraige, samata, Yerusarem kotan
kikiara3'e kuni cbipacbipa utara otta Sbinuma gusu ye
39 nisa ruwe ne. Orowa no, nei utara anak ne Utarapa
tuitak gusu an okaibe obitta ki okere cbiki, Gariraya
mosbir' un koro kotan Nazaret macbiya otta bosbippa
nisa ruwe ne na.
40 Orowa, aiai sbukup wa tumasbnu ne, wayasbnup
ani esbik ruwe ne, orosanm, Kamui irenga nei kasbi-
keta an ruwe ne.
41 Sbinuma koro esbikop anak ne Kamakusb marapto
an gusu ne pakita kespa Yerusarem kotan orun paye
42 range nisa ruwe ne. Orowa, Sbinuma tu pa ikasbima
wan pa epa ita nei marapto buri an gusu Yerusarem
43 kotan otta paye nisa ruwe ne ; nei marapto an tobo
aokere cbiki bosbippa koro an ita beikacbi ne Yesu
anak ne Y^erusarem kotan ta iyokajie nisa ruwe ne ;
koro esbikop anak tambe eramusbkari wa, utara tura
44 an sekoro yainu bine sbine to paye ruwe ne ; awa,
iriwak utara tumngeta bene uonnere utara tumugeta
45 bene Sbinuma bunara ruwe ne ; aige, pa sl]on:ioki gusu
bunara koro Yerusarem kotan otta bosbippa nisa
46 ruwe ne. Awa, rereko okaketa Kamui kora kenru ta
okai epakasbnu utara tumugeta a wa itak nu bembem
ki, uwepekennu bembem ki wa an wa anukan nisa
47 ruwe ne, Orowa, Sbinnma nu utara anak ne obitta
nei eramu ambe l^atu bembem ese itak ki katu bem-
48 bem eoyamokte nisa ruwe ne. Orowa, Yesu nukara
cbiki iyokunnure nisa ruwe ne ; aige, orota koro babo
ene itak-bi :
—Pobo, nep gusu tap koracbi un otta E

160. 154 EOUKOS. [2.i9.-.3. 1-7.
ki 3^a ? E koro micbi newa kuani anak ne ^^airamhe-
49 koiiio wa E hunara rawe ne, sekoro itak. Nei utara
otta Shinuma eiie itak- hi : Nep gusu echi En hunara
ruwe he an ? Ku Michihi kora kenru ta Ku an kuni
gusu ne ap sekor'ambe echi erampeutek a ? ani itak.
50 Orota Yesu ye itak ikkewehe nei utara erampeutek
51 nisa ruwe ne na. Orowa, Shinuma eshikop tura no
ojnan hine Nazaret kotan ta arapa, orowa, koro eshi-
kop koitaknu nisa ruwe ne ; koro habo anak ne tan
orushpe obitta koro keutum ta shikkashima nisa ruwe
ne.
52 Orow^a no, Yesu wayashnu ne, shukup ruwe ne
;
samata, Kamui irenga hemhem, utara irenga hemhem
akore nisa ruwe ne na.
3 Ik.
1 Tibirias Kaisaros anak ne moshiri shikkashiuja
ashikiie ikinne ikashima wan ikinne an paha ta Pon-
tio Pirato anak Yudea moshiri epungine wa an ;
Herod anak ne Gariraya moshiri esapane wa an ;
koro iriwak Piripos anak ne Itouraya kotan newa
Trakonitis kotan esapane wa an ; Eusanios anak ne
2 Abirene kotan esapane wa an ; orowa, Anna newa
Kaiapa anak ne Kamui kora kenru esapane guru ne
ruwe ne, awa, nei ita Kamui itak kimta otta an
3 Zakarias poho Yoannes otta ek nisa ruwe ne. Aige,
shinuma Yorodan pet pishkanike ebitta ek wa katpak
tusare kuniyaikokatpak baptisma eupaskuma ; uwe-
4 ingara guru Isaya itak chieshin-nuye wa an kambi
kashiketa an ap korachi ne :
—
Niip otta ainu hawe anu ^^a ye,
Utarapa ruhu etokooiki,
Koro apkasli lu kuwaiiuo kara yan.
5 Obitta no okai piimai anak ue pishno asliikte laisu ne ;
Nupuri newa liuru anak ne pishno aiamde kusu ne ;
Oheugep anak ne kuwanno ne akara,
Tokitokik rii anak teslinatara ne kusn ne,
6 Orowa, utara obitta Kamui kaskiobiuki-i uukara kusu ne na.
7 Aine, baptisma akore gusu otta paye inne utara
orota shinuma ene itak-hi ;
—Paskuru okokko sanike

161. 3.«-17.] ROUKOS. 155
uii utara, ek kusbki irushka-i orowa no kira kuni-i,
8 nen echi epakashna ruwe he an ? Tambe gusu, yaiko-
katpak uweepeka ibebe betukure yan, orowa, cbikoro
michi gusu Abrabam an sekor'an yainu-bi ani ecbi
keutuui ta iteki ye beasbire yan ; inambe ^usu ne
yakun, ecbi otta ku ye, Kamui anak ne teda okai
sbuuia ani Abrabaui gusu pobo betuluire easbkai ruwe
9 ne. Tane ne yakka mukara anak ni sbinrit ta aande
wa an : tambe gusu, pirika nikaopsbomo betukure cbi-
kuni anak ne obitta otuiba wa abe osbiketa aeyapkiri
10 ruwe ne. Orowa, inne topaba utara sbinuma otta
uwepekennu wa ene itak-bi :
—Yakun, cbi utara ne-
11 kon a iki cbiki pirika ya ? Orota sbinuma ene ese-bi
:
—Tu amip koro guru anak ne araip sak guru otta
kore ; aep koro guru ne yakka sbein koi*acbi ki yan,
12 ariitak. Orowa, yaku-etaye utara ne yakka baptisnm
akore kuni gusu araki wa sbinuma otta ene itak-bi :
—
Epakasbnu guru, cbi utara nekon a iki cbiki pirika
13 ya? Orota sbinuma ene ye-bi :
—-Aesanniyo wa an
14 yaku icben kasu no iteki sangere yan, ari itak. Oro-
wa no, tumikoro utara sbinuma otta nu wa ene itak-
bi :
—Cbi utara anak, nekon a cbi ki yak pirika ya '?
ani itak. Orota sbinuma ene itak-bi : —-Iteki mosbi-
ma guru erarau-nisbte yan, samata iteki sbunge
pawetesbu ki yan ; orowa no, ecbi pumnm gusu yai-
yainuwere yan, ari itak.
15 Orowa no, utara cbipacbipa w'a okai wa okai rapo-
keta, aige, utara obitta Yoannes gusu koro keutum ta
yailsosbiramse wa, sbinuma Kiristo ne ya oyap ne
ya ? sekoro yainu kor'an ita anak ne obitta no okai
16 utara orota Yoannes ese wa ene itak-bi :
—Son no
newa kuani wakka ani baptisma ecbi kore asb ;
koroka, en kasu no kiroroasbnu guru ek, koro keir'at
ku pita katap tukarike ku ure-ecbiu ruwe ne :
—sbi-
numa Asbkaime Kamat newa abe ani baptisma ecbi
17 kore na : koro teke otta mui koro w-a irammakaka
atuituye usbike asbkannere bine mungi uwekarapare
wa koro pu otta omare ; koroka, ausbka eaikap abe
ani raurubu ubuika kusu ne na.

162. 156 BOUKOS. [3.18-32.
18 Orosama, shinuuia anak ne poron do moshima an
onishnisbi an itak ani Pirika shongo utara otta eupas-
19 kuma nisa ruwe ne ; koroka tetrarkes Herod anak
ne koro ainu iriwak koro raachi Herodias gusu bem-
hem, samata naoshima okai Herod ki wen buri gusu
bemhem, Yoannes orowa no akopakasbnu nisa ruwe
20 ne gusu upakasbnu chisei ta sbinuma abunge pakno
naa wen buri l^asbi-iyo nisa ruw^e ne na.
21 Orowa, utara obitta baptisma akore imakake Yesu
ne yakka baptistna akore, awa, inonno-itak l^i rapo-
22 keta kando makke, aige, Asbkanne Eamat kusuwep
netobake katubu nei no an katubu koro wa ran bine
kasbiketa ek, saiuata, kando orowa bawe anu, —Aokai
anak ne Ku omap an Pobo ne ; Kuani xlokai sbiri
enupetne ruwe ne, ari itak.
23 Orowa, Yesu yaikota beasbi ita anak ne wan pa e
tu botne pa pakno ebange ruwe ne, awa, (ainu yaiko-
24 sbiramse-i ne yakun) Yosep pobo ne, nei guru Heri
pobo ne, nei guru Mattat pobo ne, nei guru Eebi
25 pobo ne, nei guru Meruki pobo ne, nei guru Yannai
pobo ne, nei guru Yosep pobo ne, nei guru Mattatios
pobo ne, nei guru Amos pobo ne, nei guru Nabum
pobo ne, nei guru Esri pobo ne, nei guru Naggai pobo
26 ne, nei guru Maat pobo ne, nei guru Mattatios pobo
ne, nei guru Senieein pobo ne, nei guru Yosek pobo
27 ne, nei guru Yoda pobo ne, nei guru Yoanan pobo
ne, nei guru Eesa pobo ne, nei guru Zorobaberu pobo
ne, nei guru Saratieru pobo ne, nei guru Neii poho
28 ne, nei guru Meruki pobo ne, nei guru Addi pobo ne,
nei guru Kosani pobo ne, nei guru Ermadam pobo
29 ne, nei guru Er pobo ne, nei guru Yesu pobo ne, nei
guru Eriezar pobo ne, nei guru Yoreim pobo ne, nei
30 guru Mattat pobo ne, nei guru Eebi pobo ne, nei giiru
Simeon pobo ne, nei guru Yudas pobo ne, nei guru
Yosep pobo ne, nei guru Yonara pobo ne, nei guru
31 Eriakeim pobo ne, nei guru Merea pobo ne, nei
guru Menna poho ne, nei guru Mattata pobo ne, nei
32 guru Natan pobo ne, nei guru Dabid pobo ne, nei
guru Yessai pobo ne, nei guru Obed polio ne, nei guru

163. 3. 33.-4. 1-8.] ROTJKOS. 157
Eooz poho ne, nei guru Sarumon pobo ne, nei gum
33 Kaasson poho ne, nei guru Aminadab poho ne, nei
giu'u Arnei poho ne, nei guru Esron poho ne, nei
34 ^ura Pares, poho ne, nei guru Yuda poho ne, nei guru
Yakob poho ne, nei guru Isaak poho ne, nei guru
Abraham poho ne, nei guru Tara poho ne, nei
35 guru Nakor poho ne, nei guru Sarouk poho ne, nei
guru Begau poho ne, nei guru Parek poho ne, nei guru
36 Eber poho ne, nei guru Sara poho ne, nei guru Kai-
nan poho ne, nei guru Arpaksad poho ne, nei guru
Sem poho ne, nei guru Noe poho ne, nei guru Eamek
37 poho ne, nei guru INIatausara poho ne, nei guru Enok
poho ne, nei guru Yared poho ne, nei guru Marereeru
38 poho ne, nei gnru Kainan poho ne, nei guru Enos
poho ne, nei guru Set poho ne, nei giU'U Adam poho
ne, nei guru Kamui poho ne ruwe ne na.
4 Ik.
1 Orowa, Yesu ishkanne Pamat ani aeshik wa
Yorodan pet wano hoshipi, aige, Pamat ani nupuri
otta tu hotne rere ko atura bine, nitne kamui orowa
2 no akoramnukana nisa ruwe ne. Shinuma nei toho
rapoketa nep ne yakka ibe shomoki : awa, nei toho epa
3 okere chiki sambe-tasaske nisa ruwe ne. Orowa,
nitne kamui Shinuma otta ene itak-hi :
—Aokai anak
ne Kamui Poho A ne yakun, tan shuma anak ne pan-
tak ne akora kuni ne kashpaotte yan, aii itak.
4 Orota Yesu ene ese okai-hi :
—Ainu anak ne ouse aep
an gusu shiknu shomoki kusu ne, sekor'an itak anuye
5 wa an na. Orowa Shinuma tura wa bemesu bine
ar'ekushkonna-heta ingi-moshir'un ebitta no okai
6 kotan nukare. Aige, orota nitne kamui ene itak-hi
:
—Tan okai mondum newa otta okai arakuru obitta E
kore ash kusu ne : en otta a en korep ne gusu, kuani
ku rengaine nen ne yakka otta ku kore kusbki.
7 Tambe gusu, Aokai anak ne en kotcbaketa ko-ongami
chiki tap okaibe obitta E korope ne kusu ne na, ari
8 itak. Orota Yesu ese wa ene itak-hi :
—Utarapa ne e

164. 158 EOUKOS. [4. 9-20.
koro Kamui ko-ongami, Shinuma otta patek e yaishi-
eiwangere kiisu ne, sekor'an itak chieshinnuye wa an
9 ruwe ne, ani itak. Tata otta shinuma Yerusarem
kutan otta I tura hine Kamui kora kenru un ri ushike
kata ashte wa orota ene itak-bi :
—Aokai Kamui Poho
A ne yakun, te wano yaikota herasbi orun yaiosura
yan :—
10 Aokai epuno;me kimi ^usu Shinuma analc ne
Aokai gusu koro bauturumbe kashpaotte kusu ne :
11 Orowa,
Ikiueipeka E cbikiri sbunia eokte kuni ne,
Nei utara auak ne koro tekehe ani E punire knsn ne ruwe ne,
12 sekor'an itak anuye wa an ruwe ne gasu ne na. Orota
Yesu ese wa ene itak-hi :
—Utarapa ne e koro Kamui
iteki koramnukara yan, ari an aml)e aye an ruwe
ne.
13 Orowa, koramnukara katu obitta aokere chiki ne
nitne kamui pakibi an pakno Sbinunm orowa no oman
nisa ruwe ne na.
14 Orowa, Yesu anak ne Eamat kiroro ani Gaiiraya
mosbir'otta bosbipi ; awa, Sbinuma gusu an assuru
nei kotan sbikapneka no asbte wa a an ruwe ne.
15 Orowa, Sbinuma nei utara koro Uwekarapa cbisei
ta epakasbnu, aige, utara obitta Sbinuma ko-oripak
nisa ruwe ne.
IB Orowa, Sbinuma anak ne otta aresu kotan Nazaret
orota arapa, aige, ramma ki koi'achi Sbini tobo ta
Uwekarapa cbisei otta abun wa kambi orooitak gusu
17 asb nisa ruwe ne. Awa, orota Uweingara guru Isaya
nuye kambi-sosb akore. Aige, nei kan:ibi-sosb maka
liine tap koracbi anuye wa an usbike nukara :
—
Ig utarapa kon Ramat en kasbiketa an,
Tiimbe gusu, otek-sak utara otta pirika sbongo eupaskmna kuni ne
en kasbiota nisa ruwe ne gusu ne na :
Asbikkasbiuia wa okai utara otta apita katu bemhem,
Sbik-nak utara otta pekere nukare katu benibem ku nure,
Piri-ao utara ku bonnere,
1 9 Utarapa uk kuni paba eupaskuma kuni gusu en omande nisa ruwe
lie.
20 Orowa, Sbinuma nei kambi-sosb ukocbupu wa
uitek guru otta kore, aige, a nisa ruwe ne : Uwekarapa

165. 4.21-33.] EOUKOS. 159
chisel ta okai ufcara koro shikihi obitta Shinuma orun
21 tokoko wa okai ruwe ne. Orowa, Shinuma anak ne
iitara otta itak beashire bawe ene okai-bi :
—Tanto tan
anuye wa an itak ecbi kisara ta auweomare nisa ruwe
22 ne, ari itak. Orowa obitta no okai utara Sbinuma
gusu pawetesbu ki, aine, Sbinuma koro parobo wano
oasbin irenga no an itak enusbkari : sainata, Tan
guru anak ne Yosep koro pobo sbomo ne ya ? ari itak.
23 Orosama, nei utara otta Sbinuuia ene itak-bi :
—Oara
ecbi utara anak ne tan itak-maukusbte-itak ani En
otta ye nangoro :
—Potara guru, eani yai-iwangere
yan : nep ne yakka Kapernaum kotan ta cbi nu an e
id ikip tan e koro kotan ta ne yakka ki yan, sekor'an
24 itak ani ecbi ye nangoro. Orowa, Shinuma ene ye-
bi :
—Son no echi otta Ku ye, nep uweingara guru ne
25 yakka koro kotan ta auk sbomo ne. Koroka, sonep
ecbi otta Ku ye, Ericba an ita anak ne re pa iwan
cbup uturuta kando aseshke wa mosbir'ebitta poro
kemusb iki ita, Israeru mosbiri ta sbiyompiyara sbi-
26 wentep poron no okai wa an ; awa, nei utara otta
Ericba aomande sbomo ne, ouse Sidon mosbir'un
Zarepat kotan ta an sbine sbiyompiyara sbiwentep
27 otta patek aomande nisa rmve ne na. Orowa,
uweingara guru Erisba an ita anak ne, Israeru mosbiri
ta munin tasbum ki utara poron no okai wa an ; awa,
nei utara sbinen ka aasbkannere sbomoki ouse Syria
mosbir'un guru Naaman patek aasbkannere nisa ruwe
28 ne, ari itak. Orowa no, Uwekarapa cbisei ta okai
utara anak ne obitta nei orusbpe nu cbiki sbiri irusbka
29 ruwe ne ; aige, bopumba wa macbiya orowa no Sbi-
numa emaka, awa, buru kitai wano eboroka no osura
kuni ne, l^asbiketa koro macbiya kara wa an buru otta
30 tura wa paye nisa ruwe ne. Koroka, Sbinunia nei
utara tumuge kusb wa oman nisa ruwe ne.
31 Orowa, Sbinuma Gariraya mosbiri ta an Kaper-
naum kotan ta ran. Awa, Sbini tobo ta epakasbnu
32 wa an ; aige, utara nei epakasbi eiyokunnure ; itak
ana,k ne mondum koi"0 koracbi an itak ne ruwe ne
33 gusu ne na. Orowa, nitne kamui icbakkere ramat

166. 160 EOUKOS. [4. 34-43.
koro shine ainu Uwekarapa chisei ta an, awa, rui
34 bawe ashte wa—Aa Nazarefc kotan un Yesu, mi otfca
nep irenga an a ? Un isamka kuni gusu E ek ya ?
Aokai anak ne nen ne ya ku eram'an ; Kamui koro
85 Ashkannep E ne ruwe ne—ari itak. Orowa, Yesu
sliinuma ko-sakayokara wa ene itak-hi :
—Iteki nep
ye no nei garu orowa no oashin yan. Aige, nitne
l^amui anak ne utara tiimugeta shinuma hokushte
cbiki iwende sbomoki no orowa no oashin nisa ruwe
36 ne. Utara obitta eoyaraokte wa utasbpa ene itak-bi
:
—Tambe nep itak ne rawe ta a ? Mondum newa
kiroro ani icbakkere rainat kasbpaotte, orowa, oashin
37 rawe ne gasu ne na. Orowa no, nei kotan sbikap-
neka no an usbike ta Yesu gusu an assuru shipirasa
nisa ruwe ne na.
38 Orowa Shinuma Uwekarapa chisei orowa no oman
wa Simon kot'chisei orun abun nisa ruwe ne. Orowa,
Simon koro shiuto-babo yupke seisek mau tashum ki
wa an, awa, nei shiwentep gusu utara anak ne Shi-
39 numa koramkon ruwe ne. Awa Shinuma nei shiwen-
tep samaketa ash wa seisek mau tashum ko-sakayo-
kara, aige, tashum shinuma hoppa : orowa, nei guru
nani hopuni wa utara orota yaisbieiwangere nisa
ruwe ne na.
40 Orowa, chup abun koro ita usa okai tashum ki
utara koro guru anak ne Shinuma orota aani wa araki,
aige, pishno okai utara kashiketa koro tekebe ande
41 wa iwangere nisa ruwe ne. Samata, nitne kamui ne
yakka rui bawe ashte :
—Aokai anak ne Kamui Pobo
E ne ruwe ne, sekor'an itak koro inne utara orowa no
oaship nisa ruwe ne. Orowa, Shinuma nei ap ko-
sakayokara wa iteki nep ye kuni iki, Shinuma anak
ne Kiristo ne sekor'ambe eram'an, ruwe ne gusu ne na.
42 Orowa, tokap ne cbiki Shinuma nup an usbike
orun Oman : aige, inne topaba utara Shinuma bunara
gusu orota araki, awa, nei usbike wano mosbima
kotan orun iteki oman kuni ne eham rusui ruwe ne.
•43 Koroka, orota Shinuma ene itak-bi:—Mosbima okai
machiya otta ne yakka Kamui mosbiri gusu an

167. 4. 44.-5. 1-11.] EOUKOS. 161
Pirika sliongo ku enpaskunia kiinip ne, iiei no ki
gusu a En oinande nisa ruwe ne gusu ne na, ari itak.
44 Orowa, Bbiniima Gariraya mosbiri un Uwekarapa
chisei ta upaskunia ki kor'an nisa rawe ne na.
5 Ik.
1 Orowa no, inne utara Sbiuuma eurarapa wa Kamui
itak nu koran ita, Shinuma Gennesaret to samta ash
2 wa an ; awa, nei to samta tu chip an wa an shiri
Shinuma nnkara : cbep koiki utara anak chip orowa
3 no yap wa ya buraye koro okai nisa ruwe ne. Orowa,
Shinuma Simon koro shine chip otta ahun, aige, ya
orowa no pon no oputuye kuni koramkon nisa rawe
ne. Aige, Shinuma a bine chip otta an kane inne
4 utara epakashnu nisa ruwe ne. OrovYa, Shinuma itak
ol^ere cbiki—Oobo ushike orun chip oputuye wa cbep
rap l^oiki gusu ya are yan—ani Simon otta ye nisa
'">
ruwe ne. Orota Simon ese wa ene itak-bi :
—Nisbpa,
ancbikara ebitta chi monraige ash, awa, eomken ruwe
ne, koroka, E ye itak an gusu ya ku are kusu ne, ari
6 itak. Orowa, nei no ki cbiki poro cbep rupibi ya ekarire
nisa i-uwe ne : aige, koro ya pereke kor'an ruwe ne :
7 tambe gusu, mosbima an chip otta okai tura no ikichi
utara araki wa ikasbiu kuni ne otta inisbuk. Orowa no,
shinuma utara araki cbiki nei tu chip ren beashi pakno
B sbikte nisa ruwe ne. Tata otta, Simon Petros tap
ambe nukara cbiki Yesu koro kokka san:iaketa hepokiki
wa ene itak- hi :
—Aa Utarapa, chikokatpak guru ku
ne ruwe ne gusu, en orowa no oyakta oman wa en
9 kore, sekoro itak. Inambe gusu ne yakun, Simon
newa tura no okai utara nei akoiki cbep rup eoya-
10 mokte ruwe ne gusu ne na ; naa samata, Simon tura
un utara Zebedee pobo Yoannes newa Yakob ne yakka
enushkari nisa ruwe ne. Orowa, Simon otta Yesu
ene itak-bi :
—Iteki ishitoma yan ; te wano eani ainu
11 utara koiki kusu ne, sekoro itak. Orowa no, nei
utara ya oro pakno koro chip yange cbiki, obitta no
okaibe hoppa wa Yesu osh paye nisa ruwe ne.

168. 162 EOUKOS. [5.12-21.
12 Orowa, shinuma nei utaia koro sliine macbiya otta
an ita, muiiin tasbum esbik no an guru sbinen an ;
awa, sbinuma Yesu nukara cbiki nanu kosbiri kata
bacbire wa Sbinuma koramkoro wa ene itak-bi :
—
Utarapa, Aokai ramuosbma yakun en asbkannere
13 easbkai niwe ne, ani itak. Orowa, Sbinuma tekebe
turi wa nei guru tomoosbma wa, Ku rau:iuosbtna, e
asbkannere asb na, ari itak. Orowa no, nani nei
munin tasbum anak ne sbinuma ande nisa ruwe ne.
14 Aige, nen ne yakka iteki nure kuni ne Sbinuma
kasbpaotte : koroka, e oman v»'a Kamui kora kenru
esapane guru otta yainukare, samata, nei utara otta
pawetesbu ne gusu ]Mose eikasbpaotte nei no e aasb-
15 kannere gusu an ayangep yange yan, ari italv. Koroka,
Yesu assurii anak ne naa asbte, awa, nu gusu bene,
katcbakbe aiwangere gusu bene, inne topaba utara
16 Sbinuma otta araki nisa ruwe ne. Koroka, Sbinuma
utat'tumuge wa yai-sbietaye wa kimta oman wa
inonno-itak ki nisa ruwe ne.
17 Nei i sbine an tobo ta Sbinuma epakasbnu wa an ;
awa, Gariraya mosbir'un kotan ebitta orowa no bem-
bem, Yudea mosbiri orowa no hembem, Yerusarem
macbiya orowa no bembem araki Parisee^un utara
newa kasbpaotte epakasbnu utara Slunuma samaketa
rok wa okai : orowa, Sbinuma anak ne tasbum
isamka kuni gusu an Utarapa kiroro Sbinuma tura an
18 nisa rnwe ne na. Orowa no, utara anak ne sbotki
kata botke wa an tususbke tasbum ki guru sbinen
ani Vv'a araki bine kotcbaketa ande kuni gusu cbisei
19 otta abunge rusui ruwe ne. Koroka, utara inne wa
otta abunge kuni usbike nuk'ara sbomoki gusu cbisei
kitaigeta bemesu wa atarape kata botke wa an gusu
rik orowa no Yesu kotcbaketa range nisa ruwe ne.
20 Orowa koro eisbokor-i Sbinuma nukara cbiki—Ainu,
e lioro cbikokatpak atusare wa an na—ari itak.
21 Tata otta, Parisee un utara newa l^ambi-nuye utara
upaore beasbi wa ene itak-bi :
—Tan Kamui koatcbap
ye guru nen ne ya ? Kamui mosbima anak cbiko-
katpak tusare easbkaibe inan guru ne ruwe be an ?

169. 5. 22-33.] EOUKOS. 163
22 ani itak. Koroka. Yesu nei upaore ambe eram'an wa
orota ese wa ene itak-hi :
—Nep gusn ecbi iitara keu-
23 tain ta upaore ki ya ? E koro cbikokatpak atusare
wa an sekor'an itak ye newa e bopuni wa apkasb van
sekor'an itak ani ye ambe anak ne inanibe ye katu
24 isaika ruwe be an ? Koroka, Ainu Pobo sbiri kata
an wa cbikokatpak tusare mondum koro wa an ani
an ambe ecbi eram'an kuni gusn (tususblce tasbiiin ki
garu otta ene itak-hi)—E otta Ku ye, bopuni wa koro
2o atarape ani bine e uni un oman yan, ari itak. Tata
otta nei garu anak ne nani utara kotcbaketa bopuni
wa kata botke an ap ani wa Kamui ko-oripak bine
2G koro uni ta oman nisa ruwe ne. Orowa no, nei utara
obitta sbi no enusbkari wa Kamui ko-oripak ruwe ne ;
samata, earikinne isbitoma bine : —Tanto aebomatup
cbi nukan nisa rawe ne na, ari itak.
27 Tap okaibe okere cbiki Sbinuma nei i orowa no
oman rawe ne ; awa, Yaku icben uk kuni cbisei ta a
wa an Yaku-etaye Eebi ani aye garu nukara ; aige,
2B orota :
—En osb ek yan—ani itak. Orowa, sbinuma
obitta no okaibe are wa bopuni bine Sbinuma osb
29 oman nisa rawe ne. Orowa, Eebi anak ne koro
cbisei ta Sbinuma gusu poro marapto kan ruwe ne :
awa, inne topaba ne Yaku-etaye utara bembem,
mosbima okai utara bembem, tura no rok wa marapto
30 ibe kor'an nisa ruwe ne. Aige, Parisee un utara
newa koro kambi-nuye utara anak ne Sbinuma koikara
utara otta oromam wa ene itak-bi :
—Hemanda gasu
ecbi utara anak ne Yaku-etaye utara newa katpak
koro utara tura ibe bembem ki iku bembom ki ya ?
31 Orota Yesu ese wa ene itak-bi :
—Iwange no okai
utara anak ne potara guru irannakka ne, ouse tasbum
32 an guru patek potara guru kon rusui ruwe ne. Kuani
anak ne oupeka utara yaikokatpakte gusu Ku ek ka
sbomoki, katpak koro utara yaikokatpakte kuni gusu
33 Ku ek nisa ruwe ne na, ari itak. Orota nei utara ene
itak-bi :
—Yoannes koro koikara utara anak ne kanna-
kanna sbomo ramna bene ki, inonno itak bene ki
ruwe ne ; Parisee un utara koro koikara utara

170. 164-
'
EOUKOS. [5.34.-6.1-5.
ne yakka nei no ki ruwe ne ; koroka, E koro koikara
utara anak ibe hemhem ki iku hemhem ki wa okai
34 rawe ne. Orota Yesu ene itak-lii :
—Mat-ahupkara
guru an rapoketa tura no okai ikatairotke utara
sbomo ibe sbomo iku kuni kire easbkai ruwe be an ?
35 Koroka, nei mat-abupkara gura auk tobo ek, nei tobo ta
sbinuma utara sbomo ibe sbomo iku benibeni ki kusu
36 ne na. Orowa, Sbinuma nei utara otta sbine itak-
raaukusbte-itak ne yakka ye nisa ruwe ne. Asbiri amip
orowa no bumibi mesu wa ani fusbko amip otta utapke
guru isam ruwe ne, nei no ki yak anak ne asbiri amip
mesu, naa samata, asbiripe anak ne fusbkop gusu
37 oupak sbomo ne ruwe ne. Orowa, fusbko kapu-
bukuru orota asbiri touoto omare guru isam, nei no ki
yak anak ne asbiri tonoto pukuru patke, orowa, to-
noto aobetii, pukuru ne yakka awende kusu ne.
38 Koroka, asbiri tonoto asbiri kapu-pukuru otta aomare
39 kusu ne ap ruwe ne. Orowa, bekai tonoto ika guru
anak ne asbiripe kon rusui sbomoki : bekaibe pirika
ruwe ne, ari nei guru ye ruwe ne gusa ne na.
6 Ik.
Orowa, Sbini tobo ta Sbinmiia mungi toi kusb wa
Oman, aige, koro koikara utara mungi pusb tuiba wa
tekebe otta noyanoya bine ibe kor'an ruwe ne. Koro-
ka, Parisee un utara tumugeta okai utara ene itak-
bi :
—-Sbini tobo ta aki yak anak ne Kamui ikasb-
paotte otereke buri nep gusu ecbi ki ruwe be an ? ani
itak. Orowa, orota Yesu ese wa ene itak-bi :
—Dabid
anak ne ibe-rusui ita tura no okai utara utura nekon
a iki ya sekor'an orusbpe ka ecbi oro-oitak sbomoki
ruwe ? Sbinuma anak ne Kamui kora kenru orota
abun wa, ouse Kamui kora kenru esapane utara patek
ibe kuni Kamui otta ayange aep uk wa e, orowa no,
tura no okai utara otta koropare wa ere-i ecbi oro-
oitak sbomoki ya ? Ainu Pobo anak ne Sbini tobo

171. 6. 6-18.] EOUKOS. 165
koL'o Utarapa ne ruwe ne, sekor'an itak ani Dei utara
otta ye iiisa ruwe ne iia.
6 Orowa no, moshima an Shini toho ta Sbinuuia
Uwekarapa chisei ta ahun wa epakashnii wa an wa
an mwe ne : awa, shimon tek shipesbte shine ainu
7 nei usbiketa an ruwe ne. Awa, ei3^onnuppa kuni
ikkewe kon rusui gusu, Shini toho ta Shinuma ainu
iwangere ya shomo ya nukara gusu, kambi-nuye utara
newa Parisee un utara Sbinunia orun osbikkurukote
8 nisa ruwe ne. Koroka, Shinuma nei utara yainu i
erani'an : aige, teke shipesbte guru otta—Hopuni wa
9 utara tumugeta ash yan—ani itak. Orowa no, shi-
numa hopuni wa ash ruwe ne. Utara orota Yesu
ene itak-hi :—^Orushpe Ku nu ; —Shini toho ta pirikap
ki bene, wenbe ki bene, ramafc shiknui'e bene, ramat
raige bene, inambe kara katu ikashpaotte uweonmrepe
10 ne ya ? Orowa, Shinuma utara orun ingara wa—
E
tekebe tuii yan—^nei guru otta ye nisa ruwe ne. Orowa
11 nei no ki chiki tekebe aivvangere nisa. Koroka, nei
utara wayasap kashpa, awa, Yesu otta nekon a iki
kusu ne ya ani ntashpa ukoramkon ruwe ne.
12 Nei toho ta anak ne inonno-itak ki gusu Shinuma
nupuri hemesu, aige, anchikara ebitfca Kamui otta
13 inonno-itak ki kor'an nisa ruwe ne. Orowa, tokap ne
chiki koikara utara shihekote hotuyekara : awa, nei
tmnuge wano tu niu ikashima wa niu numge wa
11 Apostoro reibei ani reikore ruwe ne. Petros ani arei-
kore Simon newa koro ainu iriwak Andreas an
;
15 Yakob newa Yoannes an ; Piiipos newa Barutoromaios
an ; Mattaios newa Tomas an ; Arupaios pobo Yakob
16 newa Zerotes ani aye Simon an ; Yakob pobo Youdas
newa Yesu ekoshi guru ne nisa Kariot kotan un guru
17 Youdas an ; Shinuma nei utara tura san wa kapara
ushketa inne topaha utara, Shinuma nu gusu hem-
hem, koro tashum aiwangere gusu bemhem akire
gusu Yudea mosbiri ebitta wano bene, Yerusarem
machiya wano bene, Tiros newa Sidon kotan un atui
sam wano bene a,raki inne utara tura no ash wa an ruwe
18 ue ; orowa, ichakkere ramat orowa no aramusarakka

172. 166 EOUKOS.
'
[6.19-31.
19 utara aiwangere nisa ruwe ne. Awsl ; topaha utara
obitta Shinuma tomooshma rusui ; orowa no Idroro
sail wa an wa utara obitta iwangere nisa ruwe ne
gusu ne na.
20 Orowa, Shinuma anak ne koro koikara utara orun
ingara wa orota ene ifcak-hi :
—Otek sak utara, echi
utara, anunuke echi ne, Kamui moshiri echi korobe
21 ne ruwe ne gusu ne na. Tane ibe-rusui utara, echi
utara, anunuke ne, echi akironnure kusu ne gusu ne
na. Tane chish utara, echi utara, anunuke ne, echi
22 inina kusu ne gusu ne na. Ainu Poho rengap gusu,
utara echi etunne hemhem ki, echi shinnai no ande
hemhem ki, echi sakayokara wa echi reihei anak ne
wenbe korachi osura hemhem ki ita anak ne, anunuke
23 an. Kei toho la yaikopuntek wa tereke yan, kando
otta an echi koro kuni pummaha porobe ne ruwe ne
gusu ne na ; utara koro ekashi ne yakka uweingara
utara otta shem korachi ki nisa ruwe ne gusu ne na.
24 Koroka, oteknu utara echi utara, yaisambepokash
humi ! aomaoma ambe echi koro okere ruwe ne gusu
25 ne na. Tane akironnure wa an utara, echi utara,
yaisambepokash humi ! echi ibe-rusui ruwe ne kusu
ne gusu ne na. Tane mina, echi utara, yaisambe-
poixash liumi ! echi yaituwashkarap wa chish ruwe ne
26 kusu ne gusu ne na. Utara obitta echi gusu pirikap
ye ita anak ne echi yaisambepokash humi ! nei utara
koro ekashi anak ne shunge uweingara utara otta nei
no ki nisa ruwe ne gusu ne na.
27 Koroka, nu wa okai echi otta Ku ye :
—Echi epokba
utara omap yan, echi etunne utara epirikare yan, echi
28 oitakushi utara nunuke yan, echi keshke utara gusu
29 inonno-itak ki yan. Echi ara notakam kik guru otta
moshima an notakam ne yakka shikiru yan ;
echi
horawashi mip uk guru otta hokannashi mipi ne
30 yakka uk kuni iteki hattoki yan. Nen ne yakka
ekoramkoro guru an yakun, otta kore ; orowa, e korobe
koro wa oman guru an yak anak ne iteki nei ambe
SI hoshipire yan. Orowa, echi otta moshima an guru
orowa no aki kuni echi kon rusuibe, echi utara ne

173. 6.32-42.] EOUKOS. .
167
82 yakka nei utara otta iki yan. Ecbi omap o'uru ecbi
iyomap yakun, nekoii a irenga an ya ? chikokatpak
utara ne yakka iyomap utara omap ruwe ne gusu
33 lie Da. Orowa bo echi pirikare utara otta echi
epirikare yakun, nekon a ireiiga an ya ? Chikokatpak
utara ne yakka nei no iki ruwe ne gusu ne na.
34 Orowa, sliui uk kuni cbipacbipa wa utara otta ecbi
erusa yak anak ne nekon a irenga an ya ? Cbiko-
katpak utara ne yakka chikokatpak utara otta erusa
35 wa shui nei ambe pakiio uk ruwe ne. Koroka, ecbi
pokba utara omap wa epirikare yan ; ecbi korobe
erasa wa iteki nei ambe gusu nishomap yan ;
yak
anak ne echi pummaha porobe ne kusu ne ; lyotta
Kikumbe pobo ecbi ne kusu ne na ; Shinuma anak ne
wen utara otta ne yakka yaiiraige eramushkare utara
36 otta ne yakka eramu-bauge ruwe ne. Echi koro
jNIicbi rampokiwen wa kore korachi, ecbi utara ne
37 yakka rampokiwen wa kore yan. Iteki koipishi yan,
yakun, echi akoipishi shomoki kusu ne ; iteki katpak
an sekoro esanniyo yan, yakun ecbi katpak an sekoro
38 aesanniyo shomoki kusu ne : honnere yan, yakun, echi
ahonnere kusu ne : kore yan, yakun, ecbi otta a kore
kusu ne : pirika no apakari ; ararapa, eshiriotkeotke,
ika pakno ecbi upsboro ta aomare kusu ne. Mosbi-
ma an guru otta ecbi pakari wa kore korachi, echi
otta ne yakka apakari wa a kore kusu ne na, sekoro
itak.
39 Orowa, nei utara otta Shinuma itak-maukushte-
itak ne yakka ye :
—Shiknak guru anak ne shiknak
guru ani eashkai ya ? Tun kane shui ore oshma
40 shomoki kusu ne ya '? Koikara guru anak ne koro
epakashnu guru kasu no pase shomo ne : koroka, in an
guru ne yakka ramuashinnere chiki anak ne koro
41 epakashnu guru korachi an kusu ne. Orowa, nep
gusu yaikota koro shikibi otta an umanki-ni nukara
shomoki no e iriwak shikibi oshiketa an pana e
4'2 esanniyo ya ? Naa samata, yaikota shikibi oshiketa
an umanki-ni e nukara shomoki, aige, nekon a koro
iriwak otta—-Ku iriwak, e koro shikibi otta an pana

174. 168 EOUKOS. [6. 43.-7. 1-3.
en oashingere yan—ani itak ya ? Kankapkapeka guru,
yaikota sbiki otta au umanki-ni hoshiki no oashinge,
orowa no, iriwak shikibi otta an pana oasbinge
kuni ne irammakaka nukara easbkai nangon na.
43 Inambe gusu ne yakun, wen nikaop betukure pirika
cbikuni isani ; samata, pirika nikaop betukure wen
44 cbikuni ka isam ruwe ne. Nep cbikuni ne yakka
yaikota kasbi o nikaop gusu aeram'an. Aiusb ni
orowa no icbijiku nikaop auina sbonioki ; emauri ni
orowa no utara anak ne bat uina sbomoki ruwe ne.
45 Piiika ainu anak ne keutum ta okai pirika ikoro
orowa no pirikap sange ruwe ne ; wen ainu anak ne
wen ikoro orowa no wenbe sange ruwe ne ; inambe
gusu ne yakun, keutum ta nuye an no an-i wano
parobo anak ne itak ruwe ne.
46 Orowa, eobi utara anak ne Ku yep nei no sbomo iki
yakun, nep gusu Utarapa, Utarapa, ani En ye ya ?
47 Nen ne yaklva En orun ek bine Ku ye itak nu wa nei
no ki guru anak ne, nekon a auibe ukoberaye ya ani an
48 ambe ecbi epakasbnu asb na : Nei ainu anak ne cbisei
kara guru koberaye ruwe ne, oobo pakno ouri wa
watara kata asama ando ruvv^e ne : orowa, pe san wa
wakka cbiu bine nei cbisei epeka yakka moimoigere
eaikap : pirika no akara cbisei ne ruwe ne guSu ne na.
49 Koroka, nu wa nei no ki sbomoki gur'anak ne asama-
ba sak no toi kata cbisei kara gjiru Icobera^^e ruwe
ne ; nei cbisei epeka wakka cbiu wa naiii teike ; aige,
nei cbisei awende-i anak poro nisa ruwe ne na.
7 Ik.
1 Orowa, Sbinuma ye orusbpe obitta no okai utara
anure okere cbiki ; Kaperiiaura kotan orun oman nisa
ruwe ne.
2 Orowa, sbine kentuiion koro aosbkoro ussbiune
3 guru tasbum ki wa tane rai etokooiki ruwe ne. Awa,
nei guru Yesu gusu an orusbpe nu cbiki, orota Yudea
un utara koro ekasbi payere wa, Sbinuma ek wa koro
ussbiune guru kasbiobiuki kuni koramkore nisa ruwe

175. 7.4-15.] ROUKOS. 169
4 ne. Orowa shinuuia utara Yesu orota araki, aige,
ramuossbi wano koraiiikoro vva ene itak-bi :
—Shinuma
5 gusu nei no ki kiiui nei guru oiipak an ainu ne ; cbi
koro moshir'un utara ko katairotke, orowa, cbi utara
gusu sbiiie Uwekarapa cbisei kan Di'sa ruwe ue gusu
6 ne na, ari itak. Orowa, Yesu nei utara tura no
Oman nisa ruwe ne. Tane Ivoro cbisei ebange no ek
ita anak ne nei kenturion anak ne nimaraba teshkara
wa Yesu otta ene itakte-bi :—Utarapa, iteld yaikota
yai-sbingere ; Aokai ku kot cbisei kitai cboropoketa
7 abun sbiri ku eoripak an na : kuani ne yakka yaikota
E otta lai Oman kuni ko-oiipak ruwe ne gusu ne na :
koroka, itak ye wa en kore, yak anak ne ku goro
8 beikacbi aiwangere kusu ne. Kuani ne yakka
mondum koro guru ku. ne, en pokta tumi koro utara
okai : orowa, oman, ari nei guru otta ku ye cbiki,
sbinuma oman ; mosbinia guru otta, ek, ani ku ye
yakun, sbinuina ek ruwe ne ; orowa, tambe kara yan,
ani ku ussbiuoe guru otta ku ye ko anak ne, sbinuma
9 kan ruwe ne gusu ne na. Y'esu tan itak nu cliiki
enusbkari, aine, osb araki topaba utara orun bosari
wa orota ene itak-bi : Ecbi otta Ku ye, Israeru un
utara tumugeta tap koracbi an yupke eisbokor-i tane
10 pakno Ku ]Tuka]:a sbomoki ruwe ne. Orowa, ae-
tesbkara utara anak ne cbisei orun bosbippa wa nei
ussbiune guru tumasbnu wa an i nukan nisa ruwe ne.
J 1 Orowa, naa pon no okaketa Shinuma Nain ani aye
macbiya orota oman ; koikara utara newa poro inne
12 utara ne yakka tura no paye nisa ruwe ne. Awa,
Shinuma nei macliiya apa ko-ebange no ek ita anak
ne, ingar'an, rai guru macbiya orowa no aani sbiri an
ruwe ne ; koro habo anak shiyompiyara ne, rai guru
anak ne sbinuma sbinen ne pobo ne ruwe ne ; orowa,
nei macbiya un inne utara nei sbiwentep tura no okai
13 ruwe ne na. Utarapa nei sbiwentep nukara cbiki
otta erampokiwen wa kore, aine, orota iteki cbisb, ani
14 itak. Orowa, Sbinuma ebange no ek wa ot ani set
tomoosbma ; tata otta sei utara rosbki nisa ruwe ne.
15 Orowa, Sbinuma ene itak-bi :
—Upen guru, e otta,

176. 170 EOUKOS. [7. 16-25.
hopuni, Ku ye, sekoro itak. Aige, rai guru hopuni
liine a, orowa, itak heashire nisa luwe ne. Orowa,
16 koro habo otfca sbiimiiia akoropare nisa, awa, utara
obitta isbitoma, aine, Kamui ko-oripak bine ene itak-
bi :
—Uii otta poro uweingara guru bopuni wa an :
Kamui anak lie koro utara ko-iiigara ruwe ne, sekoro
17 itak. Orowa, sbiuuma gusu tap an orusbpe assuru
anak ne Yudea mosbiri bejie nei kotan sbikapneka no
asbipiraspa nisa ruwe ne na.
18 Orowa, Yoannes koro koilvara utara anak ne tap
orusbpe obitta sbinunia otta nure nisa ruwe ne.
19 Awa, Yoannes anak ne koro koikara utara tu niu
sbibekote botu3^ekara wa Utarapa otta payere wa
ene itakte-bi:—Ek kuni ainu anak ne Aokai ne
ruwe ? Sbui mosbima ek kuni guru cbi ebuyepa
20 kusu ne ya? Orowa, nei utara Sbiuuma orota
araki wa ene itak-bi : —-Baptisma kore Yoannes
anak ne, ek kuni ainu anak iVokai ne ruwe ? Sbui
mosbima ek kuni guru cbi ebuyepa kusu ne ya?
sekor'ambe nu gusu E otta un ette nisa ruwe ne, ani
21 itak. Nei pakibita Sbinuma tasbum ki inne utara
newa sbiyeye an inne utara newa nitne kamui
sbikatkari inne utara newa iwangere, naa • samata,
22 sbiknak utara ingare nisa ruwe ne. Nei utara orota
Sbinuma ese w^a ene itak-bi :
—Ecbi paye wa ecbi
nukarabe newa ecbi nu okaibe Yoannes orota nure
yan ; sbiknak utara ingara, yaiewen utara apkasb,
munin tasbum ki utara aasbkannere, asbpa utara
inu, rai utara betopo-a-sbiknure, otek-sak utara otta
23 Pirika sbongo aeupaskutna an ruwe ne. Orowa, En
gusu aureepetcbiure sbomoki gur'anak ne anunuke
ne ruwe ne, ari itak.
24 Y^oannes, orowa no atesbkara utara paye okaketa,
Y^oannes gusu inne utara orota Sbinuma itak beasbi
wa ene ye-bi :
—Nep ecbi nukara gusu nup otta ecbi
paye ya ? rera aesbuyesbuye rapembe nukara gusu ne
25 ya ? Koroka, nep nukara gusu ecbi paye ya ?
Cbitomte sarambe amip mi guru nukara gusu ne ya ?
cbitomte no ami utara anak ne Mosbiri sbikkasbima

177. 7. 26-37.] ROUKOS. 171
26 utara kot cbisei ta okai. Koroka, nep nukara giisu
eclii paye ya ? Uweingara s^aru ne ya? Son no echi
otta Ka ye, uweingara guru kasu no sbiii pase guru
lie ruwe ue iia.
27 i^ kotchaketa E kou ruliu etokooiki gusu
Ku sliongo Icore gniu E ratcliaot Ku omaude kiisn ne,
sekoro anuye wa an itak anak ne tan guru epeka no
28 aye itak ne ruwe ne. Echi otta Ku ye, shiwentep
utara hekatparep iumugeta Yoannes kasu no pase
guru isam ruwe ne ;
yalika, Kamui nioshir'otta an
pon guru poka Yoannes kasu no pase ruwe ne,
29 ari itak. Orowa, utara obitta bembem yaku-etaye
utara benibean Yoannes kore baptisnia otta baptisma
akore wa okai gusu Kamui oupekare nisa ruwe ne.
30 Koroka, Parisee un utara bembem Mose ikasbpaotte
pita utara beinbeni Sbinuma orowa no baptisma
akore shomold gusu ;
yaikota gusu Kamui esanniyop
81 emaka nisa ruwe ne. Tambe gusu, tane okai ainu
ikiri nep otta Ku ukoberayere ya ? tan ikiri nep
32 kobera3'e ruwe be an '?
Ibok usbiketa rok wa utasa
ukobotuyepa wa ene ye-bi nokan utara koberaye :
—
Cbi utara anak ne ecbi gusu top rekte asb nisa ruwe
ne,-awa, ecbi tapkara sbomoki ; cbi yaituvvasbkarap,
33 awa, ecbi cbisb sbomoki nisa ruwe ne. Inambe gusu
ne yakun, Baptisma kore Yoannes anak ne aep ibe
sbomoki, tonoto iku sbomoki no ek, awa, sbinuma
34 nitne kamui sbikatkari guru ne, ari ecbi ye. Ainu
Pobo anak ne ibe bembem ki, iku bembem ki wa ek,
awa, nei ibe-asbnu guru tonoto iku-asbnu guru
cbikokatpak koro utara newa yaku-etaye utara
ikatairotke ninmraba ingara yan, ari ecbi ye.
35 Wayasbnu-i anak ne koro pobo ani oupeka no a
attere ruwe ne.
36 Orowa, sbine Parisee un guru anak ne tura no ibe
gusu kon rusui. Awa, Sbinuma nei Parisee un guru
kot cbisei ta abun wa ibe gusu a nisa ruwe ne.
37 Orowa, ingar'an nei macbiya otta cbikokatpak an
sbine sbiwentep an ; aige, Sbinuma anak ne Parisee
un guru kot cbisei ta a wa ibe koro an sekor'orusbpe

178. 172 ROUKOS. [7.38-48.
nu chiki, shum o sei shin toko koro wa ek, awa,
38 Shinuma chikiri oshmaketa ash, orowa, chish hine
koro nupe aiii koro kemaha teineika wa koro sapa
otop ani piruba heashi, aine, koro kemaha poron no
chopchopsekara wa kashiketa shum ota nisa rawe
39 ne. Orowa, ibe gara Shinuma tak Parisee un guru
nei ambe nukara chiki keutum oshiketa ye wa ene
itak-hi :
—Tan guru anak uweingara guru ne yakun,
tane tomooshma shiwentep nekon a shiwentep ne
ya? chikokatpak an gun' ne ruwe ne, sekor'auibe
eram'an n a n gora
.
40 Orota Yesu ese^wa ene itak-hi:—Simon, e otta
nepka Ku yep an. Epakashnu guru, ye wa en kore,
41 ani shinuma itak ruwe ne. Shine shohosere guru otta
ashosere utara tun an : shineii anak ne ashikne hot
ikashima tu shine wan hot denariasliosei,shinen anak
42 wan e re hot denaria shosei wa an ruwe ne. Orowa,
nei sho ataye kara liuni ichen sak ruwe an ita, shohosere
guru anak ne nei tun honnere nisa ruwe ne. Tambe
gusu, tan tun otta in an garu iyotta nei gura omap
43 kusu ne ya ? Simon ese wa ene itak-hi :
—Poro
shosei atusare gura nangoro kuni ku ramu. Orota
Yesu ene itak-hi :
—Aokai oupeka no esanniyo hawe
44 ne, ani itak. Orowa, shiwentep orun hosari hine
Simon otta ene itak-hi :
—Aokai tan shiwentep nukara
ruwe he an ? Kuani e kot chisei orun ahun, awa,
Ku childri furaye kuni wakka e En kore shomoki
:
koroka, tan shiwentep anak koro nupe ani Ku chikiri
45 teineika wa koro otop ani piruba nisa ruwe ne. Eani
En chopchopsekara shomoki, koroka, Kuani tan
chisei orun ahun orowa no tane pakno tan shiwentep
46 Ku kemaha chopchopsekara koro an ruwe ne. Ku
sapa kashike eani shum ota shomoki, koroka, tan
shiwentep anak Ku chikiri kata shum ota nisa ruwe
47 ne. Tambe gusu, e otta Ku ye, tan shiwentep koro
chikokatpak inne ne a koroka atusare ruwe ne
:
shinuma poron no omap ki nisa ruwe ne gusu ne na ;
koroka, otta pon no patek atusare guru anak ne pon
48 no patek omap ruwe ne. Orowa, Shinuma nei shi-

179. 7.49-8.1-9.] EOUKOS. 173
wentep otta e koro katpak anak ne atusare wa an na,
49 ari itak. Aige, ibe gusu tura no rok utara anak ne
koro keutum ta, katpak poka tusare tan guru nen ne
50 ruwe he an ? ani itak Leasbi nisa ruwe ne. Orowa,
Shinuma nei sbiwentep otta ene itak-bi :
—E koro
eisbokor-i anak ne e kasbiobiuki nisa ruwe ne, itomo
kon no paye yan, ari itak nisa ruwe ne.
8 Ik.
1 Nei i pon no okaketa Shinuma anak ne upaskuma
beinbeui ki, Karaui niosbiri gusu an Pirika shongo
nure hemhem ki wa machiya newa Ivotan newa kusb
2 wa arapa, awa, tun ikashima wa niu bemheni, wen
Eamat bene katcbakbe bene koro aiwangere sbi-
wentep heinhem, orowa no arawan nitne kamui oashiii
3 Magdarene ani aye Maria bembeui, Herod cbisei
epungine Kousa koro rnacbi Yoanna beniheiii, Sousan-
na hemhem, samata, koro wa okaibe ani shinuma
utara otta yaisbieiwangere inne mosbima okai sbi-
wentep heinhem Shinuma tura no paye nisa ruwe ne.
4 Orowa no, inne topaha utara uwekarapa, samata,
obitta no okai machiya orowa no utara Yesu orota
kouwekarapa wa okai ita anak ne, Shinuma itak-
o maukushte-itak ani ye nisa ruwe ne. Etoita guru
anak ne koro piyebe etoita gusu oman : etoita rapo-
keta ra parurugeta hachiri piye an, awa, aotereke,
orowa, rik pel<a kusb chikap nei ap ibe nisa ruwe ne.
B Orowa, watara kata hachiri piye an ; nei ap hetuku
chiki nani shumumge wa isam, wakka sakbe ne gusu
7 ne na. Orowa, ai-ush ni tumugeta hachiri piye an ;
ai-usb ni anak ne tura no hetuku wa nei piyebe
8 teyepa nisa ruwe ne. Orowa, mosbima an piyebe
anak ne pirika toi otta hachiri wa hetuku, orowa,
ashikne hotne pakno ibebe betukba nisa ruwe ne.
Shinuma tan itak ye okere chiki ; nu kuni kisara koro
guru, nu yai), sekoro rui hau ani itak nisa ruwe ne na.
9 Orowa, tan itak-maukushte-itak nekon a ambe aye-i
ne ya, koikara utara Shinuma otta uwepekennu nisa
ruwe ne, awa, Shinuma ene itak-bi: —Kamui

180. 174 ROUKOS. [8.10-21.
10 moshiri gusu an anuinap eraman knni-lii anak ne echi
otta akore : koroka, inoshima okai utara otta itak-mau-
kushte-itak ani ayep ne ; nei utara ingara, yakka,
nukara shomoki, nu yakka, shomo eraman kuni gusu
11 ne gusu ne na. Tan itak-niaukushte-itak ene ani ne :
12 —Piyebe anak ne Kamui itak ne ruwe ne. Eu
parurugeta okaibe anak ne nu utara ne ; orowa, nitne
kamui ek wa nei utara iteki eishokoro wa kasbiaobiuki
kuni ne keutum orowa no itak etaye ruwe ne.
13 Orowa, watara kata okaibe anak ne itak nu cbiki
yaikopuntek wa nei itak koro ; orowa, tan utara
sbinrit sak wa irukai tomta eisbokoro, orowa, akoram-
14 nukara ita anak ne yaikoemaka ruwe ne. Orowa,
ai-usb ni tumugeta bacbiribe anak ne, nei utara anak
itaknu utara ne, koroka, oman aige, sbiknu gusu an
nisbomap ambe bene, ikorobe gusu bene, kanna
mosbiri la an sbiniwe gusu bene ateyepa wa ibebe
15 epare sbomoki ruwe ne. Orowa, piiika toi otta
okaibe anak ne, obeuge-sak newa pirika keutum koro
wa itak nu bine yupke no sbikkasbima wa yaisbi-
porore wa ibebe betubare utara ne ruwe ne.
16 Orowa, ratcbako ubuika orowa no nepka ani
kamure bene ki, sbotki cboropoketa ande bene ki
guru isama ; koroka, cbisei orun abup utara nei pekere
17 luikara kuni gusu set kasbiketa ande ruwe ne. Anu-
kara sbomoki kusu ne anuinap isam. Akamure wa
pekere i otta sbomo ek wa sbomo aeramu ambe isam
18 ruwe ne. Tambe gusu, nekon a ecbi nu yayaitubare
yan : inambe gusu ne yakun, koro guru otta naa akore
kusu ne ; orowa, koro sbomoki guru orowa no koro
wa an kuni sbinuma yainu ambe ne yakka auk kusu
ne gusu ne na.
19 Orowa, koro babo newa koro ainu iriwak utara
Sbinuma orota araki, awa, inne utara okai gusu Sbi-
20 numa samake un araki eaikap ruwe ne. Aige, E
koro babo E koro ainu iriwak utara soita rosbki waE
nukan rusui, aii an ambe Sbinuo:ia otta aye nisa ruwe
21 ne. Koroka, orota Sbinuma ese wa ene itak-bi :
—
Ku babo newa Ku ainu iriwak utara analv ne, Kamui

181. 8. 22-32.]
EOXJKOS. 175
itak nu wa nei no ki utara ne ruwe ne, ari an itak ani
ye nisa niwe ne na.
22 Orowa, nei i pakita Yesu yaikota anak ne koro
koikara ntara tura chip oriin abun ; awa, nei utara
otta, to kuslita paye yanro, ani itak : ai^e, chip asange
23 nisa ruwe ne. Koroka, to tomotuye rapoketa, Yesu
raokon nisa rawe ne : aine, yupke rera rui wa to epeka
ruwe ne ; awa, chip wakka eshik kor'an gusu, nei
24 utara yaikikip no an na. Orowa, Sbinuma orota nei
utara araki wa mososo wa ene itak-hi :
—Nishpa,
nisbpa, a un isanika kushki na, ari itak. Orowa,
Shinuma mosb hine rera newa yupke rayanibe kopao,
25 aine, nei ambe tui wa neto an ruwe ne. Orowa, nei
utara otta Shinmna ene itak-hi :
—Echi koro eishokor'i
neita an ruwe be an? ani itak. Orowa, nei
utara ishitoma wa enusbkari, awa, utasbpa ene itak-
hi : —-Eera newa wakka kasbpa,otte chiki itak anu tan
gura nen ne ruwe be an ? ari itak nisa rawe ne.
26 Orowa, Gariraya mosbiri samake un Kerasene
27 kotan ta sbirepa nisa ruwe ne. Awa, Sbinuma ya ta
yap chiki macliiya orowa no ek nitne Kamui shi-
katkari shine ainu etunangara ; nei guru ohon no imi
shonioki no an, orowa, chisei otta riya shomoki wa
28 tushiri otta an ruwe ne. Nei guru Yesu nukara chiki
hawe ashte hine Shinuma kotcbaketa hachiri wa oro
mau soyoshma bine ene itak-hi : —'lyotta rikun Kamui
Pobo Yesu, E otta nep irenga ku an a ? Iteki en pa-
29 nakte kuni ku koraml<on na, ani itak. Inambe gusu
ne yakun, nei ainu orov^a no ichakkere ramat oashin
kuni ne Shinuma kasbpaotte nisa ruwe ne gusu ne na.
Kanna-kanna nei ramat anak ne nei ainu turen gusu,
sbinl^op newa chikiri eok shinkop ani atupetupe wa
aepungine 3^akka, nei uokbe tuye wa nitne kamui
30 orowa no nup otta aomande nisa ruwe ne. Orowa,
nekon a reihei e koro ya ? sekoro Yesu uwepelvennu ;
aige, Eegion, ani shinuma ye ; oshiketa ahup nitne
31 kannii inne utara ne ruwe ne gusu ne na Orowa,
iteld kasbpaotte wa asam sak ushike un apayere
32 kuni gusu Shinuma koramkoro nisa ruwe ne. Orowa,

182. 176 EOUKOS. [8. 33-42.
nei Icotan un nnpuri kata ibe wa okai inne biita topaha
an ruwe ne : awa, iiei buta tcunnge un aliup kiini
33 ramuoshmap koramkon nisa, Aine, Shinuma ra-
mnoshma nisa ruwe ne. Awa, nitne kamui utara nei
ainu orowa no oaship wa buta orun ahup : aige, buta
topaba nupuri kotoro rap wa to orun abup bine eteye
34 wa rai nisa ruwe ne. Buta resbpa utara anak ne nei
betuku orusbpe nukara cbiki ; kira wa machiya otta
35 bene kotan otta bene nure nisa ruwe ne. Awa,
nei wa anibe nukara gusu utara paye ; orowa, Yesu
orota araki cbiki orowa no nitne kamui oasbip aina
amip imi wa keutuin yaieasbiri kara wa an wa Yesu
cbikiri samaketa a wa an-i nukara, orowa no, sbinuraa
36 utara isbitoma sbiriki okai. Orowa, nei wa ambe
nukara utara anak ne tap araki utara otta nitne
kamui sbikatkari ainu nekon a iki wa aiwangere ruwe
37 ne-i nure nisa ruwe ne. Orowa, Kerasene kotan
okari un obitta no okai utara anak ne Sbinuma oyake
un Oman kuni ekoramkoro ; nei utara sbiri isbitoma
wa okai nisa ruwe ne gusu ne na ; orowa, Sbinuma
33 cbip orun abun wa bosbipi nisa ruwe ne. Koroka,
orowa no nitne kamui oasbip ainu anak ne Sbinuma
tura no oman kuni koratnkoro ; koroka Sbinuma nei
39 gui'U omande wa ene itak-bi :
—B uiii un bosbipi wa
eani gusu nekon a porobe Kamui ki okere sekor'an
orusbpe nure yan, ani itak. Orowa, nei ainu oman
wa macbiya ebitta orun yaikota gusu Yesu nekon a
porobe ki orusbpe eupaskuraa nisa ruwe ne.
40 Orowa, Yesu bosbipi cbiki topaba utara Sbinuma
enupetne wa uk nisa ruwe ne ; utara obitta Sbinun:ia
41 ebuyepa wa okai ruwe ne gusu ne na. Orowa, ingar'an
,
uwekarapa cbisei esapane Yairos ani an reihei koro
sbine ainu Yesu orota ek wa Sbinuma cbikiri samta
bacbiri wa koro cbisei orun ek kuni koramkoro
;
4*2 inauibe gusu ne yakun, patek sbine nmtne pobo koro,
tu pa ikasbima w^an pa ebange pakno epa wa tane
botke wa rai etokooiki kor'an nisa ruwe ne gusu ne
na. Koroka, Yesu oman rapoketa inne utara Sbi-
numa eukonumba nisa ruwe ne.

183. 8. 43-56.] ROUKOS. 177
43 Orowa, tu pa ikashiiwa wan pa keranu tashuin ki
wa, korobe obitta potara guru £?;usii isamka, yakka,
44 aiwanoere eaikap shine shiwentep anak ne Shinmna
osbmaketa ek hine koro amip chingi tomoosbnia
;
45 orowa nani nei kemnu usbi tui nisa rnwe ne. Awa,
En tomoosbma guru nen ne ruwe be an ? ari Yesu
itak. Orowa, utara obitta eshikasbke chiki, Petros
newa tura no okai utara ene itak-bi :
—Nishpa, inne
topaha utara Aokai okari wa okai, aige, E rarapa ruwe
46 ne. Koroka, Yesu ene itak-bi :
—Nenka En tomo-
osbma nisa ruwe ne ; inambe gusu ne yakun, En orowa
47 no kiroro oasbin katu Ku eram'an, ari itak. Orowa,
nei shiwentep anuina eaikap sekoro eram'an chiki,
tususbke wa ek, awa, Shinuma kotcbaketa hachiri
wa ol^itta no okai utara tek-samata nep gusu tomo-
osbma y a bemhem, orowa, nani aiwangere-i bemhem,
48 otta ye nisa ruwe ne. Orota Sbinun:ia ene itak-bi
:
—Matne-po, e koro eisbokoro-i anak ne e iwangere
nisa ruwe ne ; mo no an wa paye yan, an itak.
49 Orowa, Shinuma itak rapoketa Uwekarapa chisei
esapane guru koro uni wano shinen ek wa, E koro
matne-po I'ai okere gusu, iteki Nisbpa shingere yan,
50 sekoro itak. Koroka, Yesu nei itak nu koro nei
sapane guru otta ese wa ene itak-bi :
—Iteki isbitoma,
ouse eisbokoro yan, yak anak ne e koro matne-po
61 aiwangere kusu ne, ari itak. Orowa, Yesu nei chisei ta
ko-shirepa koro, Petros hene, Yoannes bene. Y^akob
bene, orowa, pobo koro ona koro unu bene, moshima
nen ne yakka tura no abup kuni ramuoshma shomoki
52 nisa ruwe ne. Utara obitta chish newa rai-chish kara wa
okai ; koroka, Shinuma ene itak-bi :
—Iteki chish yan,
shinuma rai ap shomo ne, ouse mokon ruwe ne, ari
53 itak. Orowa, nei matne-po rai okere sekor'ambe utara
eram'an gusu Shinuma emina esapse nisa ruwe ne.
54 Koroka, Shinuma rai guru tekebe Idsbima hine hawe
55 sange wa, " Matkachi, hopuni," ari itak. Orowa,
kon ramat hoshipi wa shinuma nani hopuni nisa
ruwe ne : aige, shinuma aibere kuni Shinuma ikash-
56 paotte nisa ruwe ne. Orowa, esbikop utara anak ne

184. 178 EOUKOS. [9. 1-11.
oyamokte : koroka, taoe aki orushpe moshima utara
otta iteki nure kiini ne otta Shinuma eikasbpaotte
iiisa ruwe ne na.
9 Ik.
1 Orowa, Shinuma nei tun ikashima wan koikara
utara uwekarapare wa obitta no okai nitne kamui
oashinge hemhem ki, tasham iwangere hemheiu ki
kuni kiroro newa mondum koropare nisa ruwe ne.
2 Orowa, Kamui moshiri eupaskuma hemhem ki, tumu
wen utara iwangere hemhem ki kuni ne payere.
3 Aige, orota ene itak-hi :
—Payekai kuni nep ne yakka
kuwa bene, pusaru hene, aep hene, ichen hene, iteki
koro, naa samata, tu mipihi ne yakka iteki koro yan.
4 Samata, nep chisei ta echi ahup yakka nei chisei ta riya,
5 orowa nei chisei wano paye. Orowa, nen ne yakka
echi uk sbomoki utara, otta epeka paweteshu ne gusu,
nei kotan ekohopi ita echi chikiri ush koponchi tuitu-
6 ye yan, ari itak. Orowa no, shinuma utara paye,
aige, kotan akush wa Pirika shongo eupaskuma hem-
hem ki neita ne yakka tashum ki utara iwangere
hemhem ki nisa ruwe ne na.
7 Orowa, Tetrakes Herod anak ne aki oimshpe obitta
nu : awa, keutum chiutumasbbare wa an ruwe ne,
inambe gusu ne yakun, Yoannes rai orowa no
8 hetopo-a-sbiknure ani itak guru okai ; Ericha ek an
na ani ye guru ka okai ; orowa, fushkotoita an shine
uweingara guru shui hopuni an ani ye guru ka okai
9 ruwe ne gusu ne na. Koroka, Herod anak ne ene
itak-hi :
—Kuani Yoannes koro sapa ka otuye okere,
koroka, tap okai anu orushpe gusu an guru nen ne
ruwe be an ? ari itak. Orowa, nei guru Shinuma
nukan rusui ruwe ne.
10 Orowa, Apostoro utara hosbippa wa yaikota ki
orushpe Shinuma otta nure nisa ruwe ne. Orowa,
Shinuma nei utara tura wa Betsaida ani aporose
11 koian orun shietaye nisa ruwe ne. Koroka, inne
topaba utara nei ambe nukara chiki Shinuma

185. 9.12-21.] BOUKOS. 179
osb paye : orowa, Shiiuima nei utara enupefcne
uk wa orota Kaiiiui moshiri giisu an orushpe
nure, samata, tashiim aiwangere knni okai utara
12 iwangere nisa ruwe ne. Orowa, tokap-to aokere
heashi ita anak ne, nei tun ikashima wan koikara
utara Shinuraa orota araki wa ene itak-hi :
—Inne
utara aep koro beinhem ki, orota reushi hemhem
ki kuni ne kotan otta bene okari an ushike orun
bene payere yan, tan usbike nup ne ruwe ne gusu ne
13 na, ari itak. Koroka, orota Sbinurna ene itak-bi :
—
Nei utara ecbi ibere yan, ari itak. Nei utara ene ye-
bi:—Tan inne utara gusu cbi paye wa aep bok
sbomoki cbiki, asbikne pantak newa tu cbep kasu no
14 aep sak ruwe ne, aui itak. Okai utara anak ne go
sen nin ne ainu ne ruwe ne. Orowa, wan e re botne
niu range sbineat no kara wa roktere kuni koikara utara
15 otta Sbinuma ye nisa ruwe ne. Awa, nei utara
16 obitta aroktere nisa ruwe ne. Orowa, Sbinuma nei
asbikne pantak newa tu cbep uina bine kando orun
bepuni wa nunuke, aige, niesbpa, orowa, inne utara
kotcbaketa asange kuni ne koikara utara otta kore
17 nisa ruwe ne. Orowa, utara obitta ibe we akiron-
nure : awa, nei amesbpa pan ae ikasbimap anak
ne tu saranip ikasbima wan saranip pakno auina
nisa ruwe ne.
18 Orowa, Sbinuma sbinen ne po inonno-itak ki wa
an, awa, koro koikara utara tura no okai ruw^e
ne : orowa :
—Kuani anak inan guru Ku ne ya inne
topaba utara ye ruwe be an '? ani Sbinuma ko-uwepe-
19 kennu. Nei utara ese wa ene itak-bi :
—Baptisma
kore Yoannes ne ari ye utara okai ; Ericba E ne
ruwe ne ari ye utara ka okai ; koroka, fusbkotoita an
uw^eingara guru sbui bopuni ruwe ne ani ye utara
20 ka okai ruwe ne, ari itak. Orota Sbinuma ene itak-
bi : —Koroka, ecbi okai utara anak ne inan guru Ku
ne ya sekoro ecbi ye ruwe be an ? Petros ese wa :
—Aokai anak ne Kamui koro Kiristo E ne ruwe ne,
21 ani itak. Koroka, tan orusbpe iteki mosbima utara
nure kuni ne Sbinuma kasbpaotte nisa ruwe ne
;

186. 180 EOUKOS. [9.22-33.
22 samata, ene itak-hi :
—Ainu Pobo aimk ne' poron no
aeyairamushitnere kiisu ne, aige, ekasbi utara orowa
no bene, Kamui kora kenrn esapane utara orowa no
bene, kambi-nuye utara orowa no bene aemaka,
orowa, araioe wa rereko an ita hetopo-a-sbiknure
23 kusu ne na, ari itak. Orowa, Sbinmna obitta no
okai utara otta ene ye-bi :
—En osb ek kuni esannij^o
guru an cbiki yaikota yai-esbina wa kesto koro
24 utasap ani wa En osb ek yau. Inainbe gnsu ne
yakun, kon ramat sbiknure kuni esanniyo guru anak
ne raraat turainu kusu ne ; koroka, Ku rengap gusu
kon ramat turainu gur'anak ne nei aml^e sbiknare
25 kusu ne. Ainu anak ne mosbir'ebitta eyaiepirikare
wa yaikota yai turainu bene ki e5^aiwende bene ki
yak anak ne nep ani aeyaiepirikarep an ruwe be an ?
26 Koroka, Kuani newa Ku ye itak eyainikorosbma
guru an cbiki, Ainu Pobo yaikota newa koro Micbi
newa Asbkanne bauturumbe newa koro nupeki otta
ek ita anak ne Ainu Pobo ne yakka nei guru eyaini-
27 korosbroa kusu ne. Son no newa, ecbi otta Ku ye ;
—Kamui mosbiri sbomo nukara pakno rai-i sapke
sbomoki utara tane teda asb wa okai ruwe ne, an'
itak.
28 Tan orusbpe aye orowa tupesan rereko ebange
pakita, Hbinuma anak ne Petros hembem Yoannes
bembem Yakob benibem tura wa inonno itak ki kuni
29 gusu nupuri bemesu nisa ruwe ne. Awa, inonno-itak
ki rapoketa koro nanu iporo sbinnai no an, orowa,
30 koro njipibi retara wa kiaiusb nisa ruwe ne. Orowa,
ingar'an, tu ainu Sbinuma tura itak kor'an, sbinen
31 anak ne Mose ne, sbinen anak Ericba ne ruwe ne ;
nei utara araguru otta anukara, awa, Sbinuma Yeru-
sarem kotan ta ki kusu ne moshiri koboppa-i gusu
32 itak nisa ruwe ne. Petros newa tura no okai utara
anak ne mokon rusui wa okai, koroka, nei utara
irammaka mosb an cbiki, Sbinuma koro aragiu'u bem-
bem tura no rosbki wa okai tu ainu bembem nukara.
33 Orowa, nei utara Sbinuma ekobopi wa paye koro okai
ita, Petros anak ne Yesu otta ene itak-bi :
—Xisbpa,

187. 9.34-45.] EOUKOS. 181
chi utara teda okai knni ambe anak ne pirika ruwe
ne ; kash reppisli clii kara ash ; sliinep Aokai giisu,
sbinep Mose gU5U, shinep Ericlia orasu akara, ari icak ;
shinuiiia yaikota ye itak erampeatek rawe ne gusu
84 ne na. Orovva, tan itak ye rapoketa nisbkiiru ek wa
sbinunia utara kashi-kamu : awa, nishkuru otta abup
35 aige isbitoina nisa ruwe ne. Orowa, nishkuru wano
hawe anu wa ene ye-hi : Tambe-anak Ku Poho ne,
36 Ku numgep ne, Shinuma nu yan, ari itak. Orowa,
nei hau aokere cbiki Yesu sbinen ne an wa anukara.
Orowa, nei utara nep ka itak shomoki, nei tobo ta
anukara ambe moshima utara otta nei pakiki ta nare
shomoki nisa ruwe ne na.
37 Orowa, nei sbirage tobo ta nupuri wano rap chiki,
poro inne utara Shinuma etanangan nisa ruwe ne.
38 Awa, ingar'an, inne utara tumuge wano shine Ainu
hawe ashte wa ene itak-hi :
—Epakashnu guru, nekon
ka newa ku poho nukan-nukara wa en kore ; shinuma
39 ku sbinen ne poho ne ruwe ne : orowa, ingar'an, rainat
anak ne shinuma turen wa ekashkonna baw^e ashte ;
orowa, ramat shinuma yasa gusu koishum sange
pakno ki ruwe ne, orowa, poron no piri o wa aine-
40 aine orowa no oman ruwe ne Nei ambe oashingere
kuni ne E koro koikara utara ku Ivoramkoro, awa,-
41 e.aikapbe, ari itak. Orowa, Yesu ese wa ene itak-hi •
—Eishokor'i sak, ehaita ainu ikiri, hembara pakno
echi tura no Ku an wa eyaishiporore ya ? E koro po-
42 ho ani wa ek yan. Orow^a, naa ek aine nitne kamui
shinuma hokusbte wa toiko macbitke nisa ruwe ne.
Koroka, Yesu anak ne nei Ichakkere ramat kosaka-
yokara bine heikachi iwangere wa koro michi otta
43 koropare nisa ruwe ne. Orowa, utara obitta Kamui
poro pase ambe eiyokunnure ruwe ne.
Koroka, utara obitta Shinuma ki ikip enushkari wa
okai ita, koro koikara utara otta Shinuma ene itak-
44 hi :
—Tan okai itak ecbi kisara otta ahunge yan :
in ambe gusu ne yakun, Ainu Poho anak ne utara
45 tekebe otta aekoshi kusu ne gusu ne na. Koroka,
nei utara tap itak erampeutek, nei ambe iteki aeram*

188. 182 EOUKOS.
"
[9.i6-58.
an kuini ne anuina wa an kiisu ne gusu ne na : orowa,
tan itak giisu nwepekennu knni isbitoma nisa mwe ne.
46 Orowa, inan guru iyotta pase guru ne kusu ne j^a
sekor'an upakoiki ambe anak ne nei utara tumta
47 abun nisa ruwe ne. Koroka, Yesu nei utara koro
keutum ta upaore an arnbe eraman koro, sbine pen
guru uk wa yaikota samata ande wa nei utara otta
48 ene itak-bi :
—Nen ne yakka Ku reibei rengap gusu
tan pon guru uk guru anak ne En uk ruw'e ne
:
samata, nen ne yakka En uk gur'anak ne En
omande gum uk ruwe ne : inambe gusu ne yakun,
obitta no ecbi utara tumugeta an iyotta pon guru
anak ne, nei guru anak pase ruwe ne, sekoro itak.
49 Yoannes ese wa ene itak-bi :
—Nisbpa, E reibei ani
nitne kamui oasbinge guru sbinen cbi nukara ; awa,
nei guru un tura no E osb ek sbomoki gusu cbi battoki
50 nisa ruwe ne. Koroka, otta Yesu ene itak-bi :
—
Iteki battoki yan, inambe gusu ne yakun, ecbi epokba
sbomoki guru anak ne ecbi tura no an ruwe ne gusu
ne na, ari itak.
51 Orowa, Sbinuma likta auk kuni tobo nanibungo
auweomare kor'an wa an ita anak ne, Sbinuma
Yerusarem kotan orun oman kuni gusu koro nanubu
atte nisa ruwe ne ; awa, kotcbaketa sbongo kore
52 utara paj^ere : aige, nei utara paye wa Samaria un
utara koro sbine kotan orun abup wa Sbinuma ek
53 kuni etokooiki nisa ruwe ne. Orowa, Yerusarem
kotan orun oman noine an gusu, nei utara Sbinuma
54 uk sbomoki nisa ruwe ne. Orowa, koro koikara
utara ne Yakob newa Yoannes anak ne tap ambe
nukara cbiki ene itak-bi :
—Utarapa, cbi utara ikasb-
paotte bine Ivando orowa no abe rapte wa nei utara
55 isamka kuni E ramuosbma ya? ani itak. Koroka,
Sbinuma bosari wa nei utara kosakayokara ruwe ne.
56 Aige, mosbima an kotan ta paye nisa ruwe ne.
57 Orowa, nei utara payekai kor'an rapoketa sbine
ainu Sbinuma otta ene itak-bi :
—Neita E oman
58 yakka E osb ku oman kusu ne na, ani itak. Otta
Yesu ene itak-bi :
—Cbironnun anak ne sbui koro,

189. 9. 59-62.-10. 1-7.] ROUKOS. 183
rik peka oman cbikap anak ne reuslii kuni nshike
koro, koroka, Ainu Pobo anak sapa eninui ushi ka
59 sak rnwe ne, ari itak. Orowa, nioshima an guru
otta Yesu ene ita,k-hi :
—En osh ek yan, ani itak.
Korolv'a, orota shinuma ene itak-hi :
—Utarapa, hoshi-
ki no kn hoshipi wa ku goro micbi tusbiri otta omare
60 kuni raniuoshina wa en kore, ani itak. Koroka,
Yesu nei guru otta ene itak-bi :
—Eai guru anak ne
rai guru tusbiri otta omarere yan ; orowa, e oman wa
61 ' Kanmi niosbiii assuru asbte yan, ari itak. Orowa,
naa raosbima an guru ene itak-bi :
—Utarapa, E osb
ku ek kusu ne na, koroka, bosbiki ku bosbipi wa ku
cbisei ta okai utara uwetutkopak kuni ranmosbma
62 wa en kore, ari itak. Koroka, nei guru otta Yesu
ene itak-bi :
—Inan guru ne yakka toipusbup otta
teke ancle wa iiosari inorara gur'anak ne Kanuii mosbiri
gusu upak ambe sbonio ne ruwe ne, sekoro itak.
10 Ik.
1 Tan orusbpe aokere cbiki Utarapa anak ne niosbi-
ma okai wa niu ikasbinia e ine botne niu nunige wa
yaikota ek kusbki nep macbiya bene kotan bene tun
range otta koro kotcbaketa payere nisa ruwe ne.
2 Awa, otta ene itak-bi :
—Nange laini usbi nuye an
koroka, monraige utara nioyo ruw^e ne : tanibe gusu,
Nange usbi kon nisbpa anak ne nange usbita mon-
3 raige utara payere kuni gusu koramkoro yan. Ecbi
paye yan ; pon bitsuji cbilvoikip anak ne borokeu
4 tumu un abupte koracbi ecbi payere asb na. Icben
o pukuru bene, pusaru bene, keire bene iteki koro
yan : samata, payekai rapoketa iteki nen ne yakka
5 erangarap yan. Orowa, nep cbisei ta ecbi abup
yakka bosbiki no ene itak yan :
—Tan clnsei otta
6 itonio anro. Orowa, nei cbisei ta itonio pobo an
cbiki nei kasbiketa e koro itomo an kusu ne ; sboino
an cbiki nei ambe ecbi otta liosbipi kusu ne na.
7 Orowa, nei cbisei ta ecbi reusbi wa ikore an aep ihe
benibem ki iku bembein ki yan : monraige guru anak

190. 184 ROUKOS. [10.8-20.
lie pummaha nk kuni guru ne rnwe ne gusu ne iia.
8 Orovva, iteki cbisei pish no otta paye yan. Sauiata,
nep machiya otta ne yakka ecbi ahup, aige, nei utara
ecbi uina cbiki, ecbi kotcbaketa aande aep ibe yan ;
9 orowa, nei macbiya otta okai ta,sbuin ki utara iwan-
gere wa otta ene itak yan :
—Kamui mosbiri anak ne
10 ecbi koebange no ek ruwe ne, ani itak. Koroka, nep
macbiya otta ne yakka ecbi abup wa okai utara ecbi
uina sbomoki cbiki ; nei macbiya un pararu otta ecbi
11 soyumba wa ene itak yan :
—Cbikoro cbikiri usb ecbi
koro macbiya un koponcbi poka ecbi epeka no cbi
piruba ruwe ne : yakka, Kamui mosbiri ebange no ek
12 an sekor'ambe ecbi eramu yan. Ecbi otta Ku ye :
—
Nei tobo ta anak ne nei macbiya kasu no Sodom
13 kotan anak naa kasbusb no okai kusu ne. Aa
Korazin kotan, aeyaisambepokasb bumi ! Aa Bet-
saida kotan, aeyaisambepokasb bumi ! Inambe
gusu ne yakun, ecbi otta Ku ki kirorope anak ne
Tiros kotan newa Sidon kotan ta akara yak anak ne
fusbkotoi ta bai ani akara amip newa uina otta rok
14 wa yaikokatpak kusu ne a an. Koroka, koipisbi ita
anak ne eani kasu no Tiros newa Sidon kotan gusu
15 naa kasusb kusu ne. Orowa, eani, Kapernaum
kotan, eani anak ne kando pakno aerikinde an Icusu
16 ne ya '? Hedes pakno e range an kusu ne na. Ecbi
nu guru anak ne En iiu ruwe ne ; orowa, ecbi emaka
gur'anak En emaka ruwe ne ; orowa ; En emaka
guru anak ne En omande guru ne yakka emaka
ruwe ne na.
17 Orowa, nei wa niu ikasbima e ine botne niu anak
ne yaikopuntek bine bosbippa wa ene itak-bi :
—
Utara pa, nitne kamui poka E reibei gusu cbi ki itak
18 nu ruwe ne. Orota Shinuma ene itak-bi :
—Satan
anak ne imeru koracbi kando orowa no ran sbiri Ku
19 nukan nisa. Ingar'an, ecbi utara anak ne okokko
newa sasori kata otereke kuni, samata, epokbap kiroro
esapane kuni mondum ecbi kore asb nisa : awa, nep
ne yakka son no newa ecbi ewende sbomold kusu ne.
20 Koroka, tap ambe gusu, ramat utara ecbi ki itak nu

191. 10. 21-30.] ROUKOS. 185
gusQ, iteki echi yaikopaotek yan ; ecbi kon reihei
aoak ne kaiido oshiketa anuye wa okai gusa
yaikopiintek yan.
21 Nei i pakita hita Sbinuiiia anak ne Ashkanne
Eamat aiii nupetne, awa, ene ifcak-hi :
—Kando nevva
mosbiri Utarapa ne Ku Micbihi, Aokai anak ne tap
okaibe wayasbnu utara newa rama an iitara wano
nuina wa aiai otta niikare gasu Ku koyaiiraige asb
na. Kuwe newa Micbibi, tambe koracbi an-i anak
22 ne Aokai aesanniyop ne ruwe ne gusu ne na. Nep
ne yakka Ku Micbi wano a en koropare nisa rawe
ne ; orowa, Pobo anak ne nen ne ruwe be an sekoro
eram'an guru Micbi niosbima isam ; saraafca, Micbi
anak ne nen ne ruwe be an sekoro eram'an guru,
Pobo newa Pobo raniuosbn:)a wa otfca eram'ande guru
23 isain rawe ne. Orowa, koro koikara utara otta bosa,ri
wa arorokisbne no ene itak-bi :
—Ecbi nukara okaibe
24 ingara ecbi sbikibi anak ne anunuke ne : inambe gusu
ne yakun, echi otta Ku ye, inne uweingara utara newa
Mosbiri sbikkasbinia utara anak ne ecbi nukarabe
nukan rasui, awa, nukara sbonioki ; orowa, ecbi nu
okaibe nu rusui a koroka nu sbomoki nisa ruwe ne na.
25 Orowa, ingar'an, sbine ikasbpaotte pita gum asb wa
Sbinuma koraninukara wa ene itak-bi :
—Epakasbnu
guru, raniraa okere sbomoki inotu ku eikeslikoro kuni
26 nekon a ku ki kusu ne ya. Oiota Sbinuma ene itak-
bi : —Tuitak otta bemanda cbi-esbinnuye wa an a ?
27 Nekon a e orooitak ya ? Nei guru ese wa ene itak-
]ii
:
—Hambe ossbi wano ben:ibem, keutum ossbi wano
hembem, kiroro an pakno bembem. rainu an pakno
bembem, Utarapa ne e koro IKamui omap yan;
orowa yaiomap koracbi aota un guru ne yakka omap
28 yan, ani itak. Orota 8binun:ia ene itak-bi :
—Aokai
ouppka no ese itak nisa ruwe ne, tap koracbi ki, yak
29 anak ne eani isbu kusu ne na, ani itak. Koroka, nei
guru anak ne yaikota yaioupekare rusui wa Yesu otta
ene itak-bi :
—Orowa, ku aota un guru nen ne ruwe
30 be an ? Yesu ese wa ene itak-lii ;
—Sbine ainu anak
ne Yerusarem kotan wano Yeriko kotan orun san

192. 186 EOUKOS. [10. 31-41.
iiisa ruwe ne ; awa, ikka utara orowa do ashik-
kasbima, aige, iiei utara sbinuiDa atnsare wa sbirikik,
31 orowa, ra-rai no aiide wa paye nisa ruwe ne. Orowa
no po, uei ru kavi Kamiii kora kenru esapane gura
sbinen oman ; nei guru sbinuuia iiukara cbiki o_yake
32 un kusb wa arapa. Orowa, sbui nei no koracbi Kebi
un guru nei usbike kari oman bine nnkara koro oyake
33 un knsb wa oman nisa ruwe ne. Koroka, Samaria
kotan un guru sbinen payekai bine nei guru an usbi-
keta ek ; aw'a, sbinunia nukara cbiki erampokiwen wa
34 kore, orowa, orota ek wa koro piri kata sbum newa
tonoto ota wa nei piri Icokarakara nisa ruwe ne
;
samata, yaikota koro cbikoikip kata ore bine yando
cbisei orun ani wa eyam no sbikkasbima nisa ruwe
35 ne. Orowa no, nei sbirage tobo ta tu denaria sange
w'a yando cbisei kon nisbpa otta kore wa ene itak-
hi :
—Nei guru eyam no sbikkasbima ; orow?a, tambe
kasu no e eiwange yak anak ne kuani ku bosbipi ita
36 ku sange wa e kore asb kusu ne na, ani itak Tan
ren tumugeta nei ikka utara orowa no asbikkasbima
ainu otta inan guru ka aota un guru ne ya? Nekon a e
37 yainu ya ? sekoro Yesu itak. Orota nei guru ene itak-
bi :
—Iiampokiwen wa kore guru ne, ani itak. Orota
Yesu ene itak-bi :
—Oman wa eani ne yakka nei no
koracbi kara yan, ani itak.
38 Orowa, nei utara payekai kor'an ita, sbine kotan
orun Sbinuma abun ruwe ne : awa, Maruta ani aye
sbine sbiwentep anak ne koro cbisei ta Sbinuma
39 reusbire nisa ruwe ne. Nei sbiwentep otta Maria
ani an reibei koro turesb-nmt an ruwe ne, sbinujna
anak ne Utarapa koro cbikiri samaketa a w-a koro
40 itak nu koro an nisa ruwe ne. Koroka, Maruta anak
ne usaine okaibe gusu imontabirekasbpa an ; aige,
sbinuma Yesu otta ek wa ene itak-bi :
—Utarapa, ku
turesb-mat anak ne sbinen ku ne po en yaisbiei-
wangere sliiri Aokai ramu-eunin ruwe V Tambe gusu
sbinuma en ikasbui kuni ne kasbpaotte wa en kore,
41 ari itak. Koroka, Utarapa, ese wa ene itak-bi :
—
Maruta, Maruta, eani anak ne inne okaibe gusu

193. 10.42.-11.1-11.] EOUKOS. 187
Dishonmp wa ramusarak ruwe ne ; koroka, an kusu
42 116 ap shinep an : orowa, Maria anak ne orowa no
auk shomoki pirika nshike nunige nisa ruwe ne na.
11 Ik,
1 Orowa, Shinuma an ushiketa an wa inonno-itak ki
ita, aokere chiki, koikara guru shinen Shinuma otta
ene itak-hi :
—Yoannes anak ne koro koikara utara
inonno-itak ki katu epakaslinu korachi un otta ne
2 yakka epakaslinu wa un kore, an itak. Kei utara
orota Shinuma ene itak-hi :
—Echi utara inonno-itak
ki ita ene korachi ye :
—Michi, E reihei orota aeoripak
3 kuni ne ki wa un kore. E koro moshiri ekte wa un
kore. Kesto kesto chi e kuni aep tanto ne yakka un
4 kore. Chikoro chikokatpak tusare wa un kore ; Chi
utara yaikota ne j^akka un orow^a ashohosere utara
pishno tusare ruwe ne gusu ne na. Orowa, chi utara
anak ne iteki akoramnukara kuni ne ki wa un kore.
5 Orowa, Shinuma nei utara otta ene itak-hi :
—Echi
utara tumugeta inan guru ka shine ikatairotke guru
an wa, an noshiketa shinuma otta oman hine
orota ene itak-hi :
—Ikatairotke guru, pantak reppish
6 en erusa wa en kore ; ku nimaraha shinen payekai
wa en orun ek, awa, ere kuni aep ku sak ruwe ne
7 gusu ne na ; orowa, nei chisei ta okai guru ese wa
ene ye-hi :
—Iteki en ramu-sarakka ; apa-ushta tane
ashi wa an, ku po utara en tura no hotke wa okai
;
ku hopuni wa e kore ash eaikap ruwe ne, ari itak ; echi
8 tumugeta inan guru ka nei no ki ya ! Echi otta Ku ye,
ikatairotke guru ne w^a gusu, tambe gusu, hopuni wa
koropare shomoki yakka, nei guru toiko koramkoro
gusu hopuni wa kon rusui pakno koropare kusu ne.
9 Orowa, echi otta Ku ye, Koramkoro yan, yakun, echi
otta akore kusu ne ; hunara yan, yakun, echi pa ;
shirikik yan, yakun, echi gusu amaka kusu ne na.
10 Inambe gusu ne yakun, nen ikoramkoro guru ne
yakka uk, hunara guru pa ; shirikik guru otta amaka
11 kusu ne. Orowa inan guru ka echi tumugeta michi

194. 188 ROUKOS. [11. 12-24.
ne yak anak ne otta koro poho pantak koranikoro
cbiki shuma kore ya ? samata, chep koramkoro cbiki
12 okokko kore ya ? Cbikap-nok koramkoro cbiki sasori
13 kore ya ? Tambe gusii ecbi utara, "wen utara ecbi
ne wa pirika ambe ecbi po utara otta koropare katu
eram'an yakun, kasu no, otta koramkoro utara orota
kando un Micbi anak koro Asbkanne Ramat koropare
sbomoki ya ?
14 Orowa, Sbinuma sbomo itak nitne kamui oasbinge
kor'an. Awa, nei nitne kamui oasbin cbiki sbomo
itak guru itak nisa ruwe ne : aige, inne utara anak ne
15 enusbkari nisa ruwe ne. Koroka, Sbinuma anak ne,
nitne kamui esapane Beeruzebub ani nitne kamui
16 oasbiiige ruwe ne ari ye utara okai. Orowa, mosbima
okai utara anak ne Sbinuma koramnukara wa kando
17 wano an sbirosb nukan rusui ruwe ne. Koroka,
Sbinuma anak nei utara koro yainu-i eraman wa
orota ene itak-bi:—Nep mosbiri ne yakka utasbpa uwe-
yaiukoupipi cbiki awende kusu ne ; samata, nep
cbisei ne yakka utasbpa uweyaiukoupipi cbiki bokusb
18 ruwe ne. Orowa, Satan ne yakka utasbpa uwe-
yaiukoupipi cbiki, nekon a koro mosbiri okai easbkai
ya ? Kuani anak ne Beeruzebub ani nitne kamui Ku
oasbinge ruwe ne ani ecbi ye ruwe ne gusu ne na.
10 Orowa, Kuani anak ne Beeruzebub ani nitne kamui
oasbinge yakun, ecbi pobo utara bunna ani nei ambe
oasbinge ya ? Tambe gusu, nei utara anak ne ecbi
20 pisbi utara ne kusu ne. Koroka, Kuani anak ne
Kamui asbikepet ani nitne kamui oasbinge cbiki,
21 Kamui mosbiri ecbi otta ek nisa ruwe ne. Okirasbnu
guru esbipopkep koro wa koro cbasbi sbiriiwe an ita
anak ne, korobe irammakaka okai : koroka, nei guru
kasu no naa okirasbnu guru ka ek ita anak ne
sbinuma annokara kusu ne, orowa no, gusu
eyaikopasbte bayokbe auk wa orowa no aukbe eimek
23 rawe ne. En tura no iki sbomoki gur'anak ne En
epokba ruwe ne ; En tura no uwekarapare sbomoki
24 gur'anak ne sbitcbari ruwe ne. Icbakkere ramat
anak ne ainu orowa no oasbin cbiki, sbini usbike
00

195. 11.25-34.] EOrKOS.
'
189
hunara gnsu wakka sak i kusb va onian ; aige, pa
shomoki wa, kuani orowa do oasbin chisei orun Kix
25 boshipi na, sekoro itak. Ovowa no ek koro, nei
cbisei acbasbinire bine atonitere wa an annkara.
26 Orowa, slunnnm oman wa yaikasu no wen arawan
raniat uina koro nei ntara abnp wa okai ruwe ne ;
orowa, nei ainu bosbiki no an i kasn no iyosbi no an
i anal^ ne naa wen ne ruwe ne, sekoro itak.
27 Orowa, Sbinunia tan orusbpe ye kor'an ita, inne
utara tumuge an sbine sbiwentep anak ne koro bawe
asbte wa orota ene itak-bi :
—Aokai sange boni-bi
bembein, Aokai non tobo bembem anuniike ne ruwe
28 ne, sekoro itak. Koroka, Sbinunia ene itak-bi :
—
Euwe un, Kamui itak nu wa sbikkasbima utara anak
ne, nei utara anak makangane anunuke ne ruwe ne.
29 Orowa, Sbinuma orota inne utara uwekarapa
kor'an ita anak ne, orota Sbinuma itak beasbi wa
ene ye-bi :
—Tane an ainu ikiri analv ne wen ikiri ne :
sbirosb nukan rusui, koroka, Yona gusu an sbirosh
mosbinia anak sbirosb akore sbomoki kusu ne na.
80 Yona anak ne I^inepe kotan un utara gusu sbirosb
ne akara koracbi, Ainu Pobo ne j^akka tane okai ainu
31 ikiii gusu sbirosb ne akan kusu ne. Pikata un Mosbiri
esapane sbiwentep anak ne koipisbi ita tane okai ainu
ikiri tura bopuni wa, katpak an sekoro esanniyo kusu
ne : inambe gusu ne yakun, sbinuma anak ne
Soromon koro wayasbnu ambe nu gusu mosbii-igesb
wano ek nisa ruwe ne ; aige, ingar'an, nei ambe kasu
32 no an ap teda an ruwe ne. Kinepe un utara koipisbi
ita tane okai ainu ikiri tura no bopuml^a wa katpak
an sekoro esanniyo kusu ne ; inambe gusu ne yakun,
Y^ona ki upaskuma nu wa eyaikokatpak nisa .
ruw^e
ne, aige, ingar'an Yona kasu no an guru teda an ruwe
ne gusu ne na.
33 Eatcbako ubuika wa pokna un pu oro omare bem-
bem ki cbomlm cboropoketa ande bembem ki guru
isam, koroka cbisei orun abup utara pekere iiukara
34 kuni gusu set kaia ande ruwe ne. E kon netobake
koro ratcbako anak ne e sbikibi ne ruwe ne ; e

196. 190 HOUKOS. [11. 35-45.
sbikihi aiiak ne pekashnu ne cbiki, e kon netobake
obitta pekere esbik ruwe ne ; koroka, nei ap wen ne
cbiki, e netobake ne yakka ekureok ani esbik ruwe
35 ne, Tambe gusu, e osbiketa okai pekere anak ne
36 ekureok sbomo ne kuni esanniyo yan. Tambe gusu,
e kon netobake ekureok usbike sak no obitta pekere
ani esbik wa an cbiki, ratcbako anak ne koro atte
nupeki ani e kotomka pekere nukare koracbi, e kon
netobake ebitta pekere esbik kusu ne ruwe ne.
37 Orowa, Sbinuuja itak rapoketa, sbine Parisee un
guru anak ne tura no ibe gusu botuyekan nisa ruwe
ne : awa, Sbinuma abun wa ibe gusu a ruwe ne.
38 Orowa, Parisee un guru nei anibe nukara cbiki, ibe
etokota Sbinuma sbomo yasbke gusu, enusbkari.
39 Orota Utarapa ene itak-bi :
—Tane ecbi Parisee un
utara anak ne itangi newa sei-nima soige furaye
;
koroka ecbi onnaige anak ne niwenbe newa wenburi
40 ani esbik ruwe ne. Ecbi baita utara, soige kara guru
anak ne onnaige ne yakka kara sbomold 3^a ?
41 Koroka, eungeraitep gusu onnaigeta okaibe kore yan ;
yak anak ne nep ne yakka ecbi otta asbkanne ne
ruwe ne.
42 Koroka, Parisee un ecbi utara yaisambepokasb
bumi ! inambe gusu ne yakun, ecbi utara anak ne
bakka mun bene uikyo mun bene obitta mosbima
okai kinratasbkep bene ani wanbe un sbinep ecbi
sange, aige, ipisbi new^a Kamui omap-i ecbi esbisbi
ruwe ne ; koroka, tap okaibe ecbi ki kusu ne kunip
ne, orowa, nei ambe ne yakka mosbima no ande
43 kunip sbomo ne ruwe ne. Parisee un ecbi utara,
yaisambepokasb bumi I inambe gusu ne yakun,
Uwekarapa cbisei otta iyotta sapane set bembem,
iraugetupa usbiketa akorangarap bembem ecbi
44 konobui'U ruwe ne. Ecbi yaisambepokasb bumi
!
ecbi utara nuina wa an tusbiri koracbi ecbi ne, orowa,
kasbiketa apkasb utara anak ne nei ambe tusbiri ne
sekor'ambe eramu an sbomoki ruwe ne na.
45 IkasbpaoLte pita guru sbinen anak ne ese wa
Sbinuma otta ene itak-bi :
—Epakasbnu guru, tap

197. 11. 4G.-12. 1.] ROUKOS. 191
ambe E ye koro wen no un epeka ruwe ne, ari itak.
46 Orota Shinuma ene itak-hi :
—Ikasbpaotte pita echi
utara yaisainbepokash bumi ! Ecbi utara anak ne
sei bokainbakashpa sbikebe ani utara seire wa ecbi
utara koro sbine asbikepet ani nei sbikebe tonioosbma
47 ka sbomoki ruwe ne gusu ne na. Ecbi utara
yaisambepokasb bumi ! Ecbi utara anak ne uwein-
gara utara koro tusbiri kara, koroka, ecbi koro ekasbi
utara nei uweingara utara ronnu nisa ruwe ne.
48 Tambe gusu, ecbi ekasbi utara ikip gusu ecbi utara
anak pawetesbu bembem ki, otta raniuosbnia bem-
bem ki utara ecbi ne ; nei utara anak ne uweingara
utara ronnu wa ecbi utara nei tusbiii kan ruwe ne
49 gusu ne na. Tambe gusu Kamui w^ayasbnu ambe
ene itak-bi :
—Nei utara orota uweingara utara bem-
bem Apostoro utara bembem ku omande kusu ne,
aige, nei utara anak ne nei tumuge un sereke utara
ronnu bembem ki, kesbke bembem ki kusu ne
;
50 tambe anak ne, mosbiri beasbi wano ecbikiki obitta
51 no uweingara utara koro kem, Aberu koro kem wano
Kamui kora kenru newa yange set uturuta aisamka
Zakarias koro kem pakno tane okai ainu ikiri otta
abunara kuni gusu ne na : ruwe ne wa, ecbi otta
Ku ye, tane okai ainu ikiri otta abunara kusu ne na.
52 Ikasbpaotte pita ecbi utara yaisambepokasb bumi
!
Eramu an kuni kangi ecbi uk wa isamka ; orowa,
ecbi utara yaikota abup sbomoki, samata, abup kor'an
utara ecbi battoki nisa ruwe ne.
53 Orowa, Sbinuma nei cbisei soine cbiki kambi-nuye
utara newa Parisee un utara toiko Sbinuma kesbke
beasbi bine inne okai orusbpe gusu Sbinuma itakte ;
54 Sbinuma parobo ani aoitaksakte kuni itak etokotuye
wa okai nisa ruwe ne na.
12 Ik.
1 Nei ita, ukata uweotereke pakno sbiri inne topaba
utara uwekarapa ita anak ne Sbinuma bosbiki no
koro koikara utara otta ene itak beasbi :
—Parisee un

198. 192 ROUKOS. [12.2-14.
utara koro pandane yaitubare van, nei ambe anak
2 kankapkapeka ambe ne ruwe iie. Koioka, akainnre
wa anukara shomoki ambe isam, anuina wa aeramu
3 shomoki ambe isam ruwe ne. Tambe gusu, nap ne
yakka kunne i ta echi yep anak ne pekere otta anu
kusu ne ; onnaige un tumbu ta kisara otta echi yep
anak ne chisei kitaigeta assiiru aasbte kusu ne.
4 Samata, Ku ikatairotke echi utara otta Ku ye,
netobake raige, orowa no nep ne yakka moshimap ki
5 eaikap utara iteki ko-ishitoma yan. Koroka, inaml^e
echi ko-ishitoma kunip ne ya echi nure ash na
:
Kaige orowa no Gehenna otta eyapkiri mondum koro
guru ishitoma yan ; Euwe un, Shinuma ko-ishitoma
6 yan, ani Ku ye. Ashikne amam e chikap anak ne tu
issen gusu shomoaeiyok ruwe he an ? Awa, amam e chi-
kap shinep ne yakka Kamui tek samata aoira
7 shomoki ruwe ne. Koroka, echi sapa ush otop katap
obitta apishki wa an ruwe ne. Iteki shitoma yan :
inne amam e chikap kasu no echi utara anak ne oro
8 an shiri an. Orowa, echi otta Ku ye, nen ne yakka
utara kotchaketa En eyaipuslii guru an chiki Ainu
Poho anak ne Kamui hauturumbe koichaketa nei
9 guru ne yakka eyaipushi kusu ne ; koroka, utara
kotchaketa En eshikashke ainu anak ne Kamui
hauturumbe kotchaketa aeshikashke an kusu ne na.
10 Orowa, nen ne yakka Ainu Poho epeka itak sange
guru anak ne, nei ambe atusare kusu ne, koroka,
Ashkanne Eamat koatcha guru anak atusare shomoki
11 kusu ne na. Orowa, utara anak ne Uwekarapa
chisei otta bene, esapane utara otta bene, mondum
koro utara otta bene echi tak chiki, hemanda kn ye
ya, nekon a katu an itak ani ku ese ya, gusu iteki
12 enishomap yan ; inambe gusu ne yakun, nei ita anak
ne nekon a itak ani echi itak kusu ne ap, Ashkanne
Eamat echi epakashnu kusu ne na.
13 Inne utara tumugeta an shine ainu Shinuma otta
ene itak-hi :
—Epakashnu guru, ku ainu iriwak anak
ne eikeshkorobe en otta usaraye kuni ne ye wa en
14 kore. Koroka, nei guru otta Shinuma ene itak-hi :
—

199. 12. 15-27.] ROUKOS. 193
Ainu, Kuani anak ne ecbi otta ipishi hemhem Id,
usaraye hemhem ki kuni gusu En kara guru nen ne
15 ruwe he an ? ani itak. Orowa, utara otta ene itak-
hi :
—Iteki yaikoshipuinere kuni ne j'airamatte yan :
inambe gusu ne yakun, ainu inotu anak ne poron no
1
6
korobe okai gusu an ambe shomo ne. Orowa, Shinuma
shine itak-]naukushte-itak nei utara otta ye-hi :
—
Shine oteknu ainu kot toi nuye an no ibehe shipiraspa :
17 awa, nei ainu keutum ta yaikoshiramse wa ene itak-
hi :
—Nekon a ku ki ya ? Ku ibehe eumashnu ushike
18 ku sak ruwe ne gusu ne na. Orowa, tambe ku kara
kusu ne, ani itak : Ku puhu ku hokushte wa kasu
no porobe ku kara ; orowa, nei oshiketa ku goro amam
newa ku korobe obitta ku eumashnu kusu ne na.
19 Orowa, ku ramat otta ene ku ye-hi ; Eamat, inne
paha orusu poron no okaibe aeumashnu w^a okai ; shini
yan, ibe hemhem ki, iku hemhem ki, orowa nuchattek
20 wa okai yan, sekoro itak. Koroka, nei guru otta
Kan:iui ene itak-hi :
—Haita guru, tan ukuran e kon
ramat auk kusu ne ; orowa, eani etokooiki okaibe,
21 hunna korobe ne kusu ne ya ? ani itak. Yaikota
gusu aeoteknup eumashnu wa Kamui epeka oteknu
shomo ne an gur'anak ne nei no korachi ne ruwe ne
na.
22 Orowa, koro koikara utara orota Shinuma ene itak-
hi :
—Tambe gusu, echi otta Ku ye, echi shiknu kuni
gusu hemanda echi e ya ? samata, echi kon netobake
23 gusu hemanda echi imi ya? iteki nishomap yan. Inam-
be gusu ne yakun, ramat anak ne aep kasu no an ap
ne, netolmke anak ne amip kasu no an ap ne ruwe
24 ne. Paskuru chikap esanniyo yan, nei okaibe toita
shomoki, nange ka shomoki ; eumashnu tumbu bene
pu bene sak ruwe ne ; Kamui anak ne nei ambe ibere
ruwe ne : chikap kasu no hemanda ataye shiri echi
25 okai ! Orowa, echi tumta inan guru nishomap wa
gusu shine ik pakno kon ramat naa ohon no
26 shiknure eashkai ya ? Tambe gusu, iyotta ponbe ka-
tap echi ki eaikap yakun, nep gusu moshima okaibe
27 gusu echi nishomap ruwe ? Nonno shukup katu

200. 194 ROUKOS. [12.28-40.
esanniyo yan ; nei ambe monraige shomoki, isliitaigi
ka shomoki ;
yakka echi otta Ku ye, Soromon ne
yakka cbitomte wa an ita anak ne tan shine
28 nonno pakno atomte shomo ruwe tap an na. Ko-
roka, Kamui anak ne tanto nup otta okai wa
nishatta abe sokot oshiketa aeyapkiri mon katap nei no
mire chiki, nei akkari echi okai utara shomo ne ya, aa
29 eishokor-i pon utara? Orowa, hemanda echi e, hem-
anda echi ku kuni iteki hunara yan, samata, keutum
30 iteki utumashire yan . Inarabe gusu ne yalcun , moshiri
uirup utara obitta nei okaibe hunara ruwe ne
:
koroka, tan okaibe anak ne echi koro kunip ne sekoro
31 echi koro Michi eram'an ruwe ne. Yakka Shinuma
koro moshiri hunara yan, orowa, tap okaibe obitta
32 echi otta kashi akore kusu ne na. Pon topaha, iteki
ishitoma yan ; echi otta moshiri akore-i anak ne echi
33 koro Michi pirika irenga ne ruwe ne. Echi korobe
eihok wa eungeraitep kore yan ; fushko ne shomo ki
ichen o pukura kara, ikka guru karange no ek shomoki,
, shish wende shomoki kando oshiketa ol^ere shomoki
34 aeoteknup ande yan. Inambe gusu ne yakun, echi
aeoteknup an ushiketa echi keutum ne yakka an kusu
ne gusu ne na.
35 Echi kutkoro wa okai hine koro ratchako uhuika
36 wa okai yan ; orowa, echi utara anak ne shuke iwai
orowa no hoshipi kon nishpa untere, aige, shinuma ek
wa apa kokik chiki nani orota sarare kuni okai utara
37 korachi okai yan. Kon nishpa ek wa shiruwande wa
okai anukara usshiune utara anak ne anunuke ne
ruwe ne : son no echi otta Ku ye, Kon nishpa anak
ne yaikota yai-kutkoro wa, nei utara ibe gusu rokte,
orowa, ek wa otta yaishieiwangere kusu ne na.
38 Orowa, shinuma a^nak ne, tutanu an shiruwe ita ek
bene, re otutanu an shiruwe ita ek bene, nei no okai
wa nukara chiki, nei uitek utara anunuke ne ruwe
39 ne. Koroka, tambe onnere yan, ikka guru inan
pakita ek ya sekoro chisei kon nishpa eraman chiki,
shiruwande wa chisei iteki aopattekka kuni ne kara.
40 Echi utara ne yakka, etokooiki wa okai yan : inambe

201. 12. 41-53.] ROUKOS. 193
gusu ne yakun, ecbi esanni3-o snomoki pakihi ta Ainu
Poho ek kusu lie na.
41 Orowa, Petros ene itak-bi :
—Utarapa, uii otta tan
itak-maukusbte-itak E ye ya, obitta no okai utara
42 otta poka E ye ya ? ari itak. Orowa, Utarapa ene
itak-bi :
—Pakibi epa ita utara otta uina kuni aep kore
gusu kon nisbpa anak ne koro cbisei esapanere ikip-
niukesb wa wayasbnu guru nen ne ruwe be an ?
43 Kon nisbpa ek wa nei no ki wa anukara wa an uitek
44 guru anak ne anunuke ne ruwe ne. Son no ecbi otta
45 Ku ye, korope ebitta esapanere kusu ne na. Koroka,
nei ussbiune guru anak ne, kon nisbpa ek moire,
sekoro keutum ta ye wa auitek-ainu beinbem, auitek-
46 mat bembem sbirikik, orowa, ibe bembem ki, iku
bembem ki wa ibosbki cbiki, nei ussbiune guru kon
nisbpa anak sbinuma ek sbomoki sekoro esanniyo
tobo ta, eramu an sbomoki pakibi ta ek, aige, nei
guru oattuye wa wen utara tura no aimekbe koropare
47 kusu ne. Orowa, kon nisbpa koro ikasbpaotte
eram'an wa etokooiki sbomoki, ikasbpaotte ne yakka
nei no ki sbomoki aussbiunere guru anak ne poron no
43 ani akokik kusu ne ; koroka eramusbkari no akokik
kuni buri ki guru anak ne nioyo no ani akosbirikik
kusu ne na. Orowa, otta poron no akoropare guru
orowa no poron no auk kusu ne : poron no sbikkasbi-
mare guru orowa no naa poron no auk kusu ne ruwe
ne na.
49 Kuani anak ne sbiri kata abe Ku osura kuni gusu
Ku ek ; awa, abe anak ne aare okere cbiki, nekon a
50 Ku ki ya '? Koroka, uk kuni baptisma an, nei ambe
auweomare okere pakno bemanda Ku ramu-pekamam
51 bumi ! Mosbiri kata itomo Ku kore kuni gusu Ku
ek sekoro ecbi yainu ya ? Sbomo, ecbi otta Ku ye,
52 upipi ancle gusu ne na : inambe gusu ne yakun, tewa
no poka sbine cbisei ta asbikne niu okai wa utasbpa
upipi, ren anak ne tun epeka, tun anak ne ren epeka
53 no upipi kusu ne na. Ona anak ne okkai-po epeka,
okkai-po anak ona epeka ; unu anak ne raatne-po
epeka, matne-po anak unu epeka ; sbiuto-babo anak

202. 196 EOUKOS. [12. 54-59.-13. 1-5.
ne koshmat epeka, koshiijafc anak ne shiuto-habo
epeka wa uko-upipi knsu ne na.
54 Orowa, shui hnie iitara otta Shiniima ene itak-hi :
—
Chiippok ta nishkuru hetuka shiri echi nukara chiki,
apto ek, ani nani echi itak, orowa no nei no an ruwe
55 ne. Samata, pikata un rera rui shiri echi nukara
chiki, shiri seisek ne kusu ne, ani echi ye ; orowa no
66 nei no an ruwe ne. Kankapkapeka utara, moshiri
newa kando kotoro uwande katu echi erani'an ; koroka,
nep gusu pakihi uwande katu echi erampeutek ya ?
57 Orowa, nep gusu echi utara yaikota oupekap gusa
58 shonio ko-ipishi ya ? Orowa, ikineipeka, iteld e
epokba guru anak ne koipishi guru otta e tak wa, nei
ipishi guru anak yaku koro guru otta e ekoshi, orowa,
nei yaku koro guru anak ne upakashnu chisei ta e
ahunge kuni ne e epokba guru tura no sapane guru
otta Oman ita, ru hontomota okai rapoketa nei guru
59 orowa no ahonnere kuni ne kara van. Son no e otta
Ku ye, shine reptos pakno an ambe ne yakka obitta
shomo e sange pakno, nei wano oara e soine shomoki
kusu ne na.
13 Ik.
1 Kei pakita Pirato anak ne Kamui yangep newa
Gariraya un utara koro kem ukopoyere orushpe
2 Bhinuma nure utara araki ruwe ne. xWa, Shinuma
ese wa ene itak-hi :
—Kei okaibe ani aramushitnere
gusu nei Gariraya un utara anak nioshima okai
Gariraya un utara kasu no katpak koro utara ne ani
3 echi yainu ya ? Shomo, echi otta Ku ye : koroka,
echi utara yaikokatpak shomoki yak anak ne, obitta
.4 nei no korachi aisamka kusu ne na. Samata,
kashiketa Siroam un shiruwe chisei hokush wa aronnu
tupesan niu ikashima wa niu anak ne Yerusarem
kotan ta obitta no okai utara kasu no wen utara ne
5 ani echi yainu ya ? Shomo, echi otta Ku ye : koroka,
echi utara yaikokatpak shomoki yak anak ne, obitta
nei no korachi aisamka kusu ne na.

203. 13. 6-17.] ROUKOS. 197
6 Orowa, Shiniuiia tan itak-mankusbte-ifcak ye-bi
:
—Shine ainu anak ne koro bat toi ta aetoita wa
an shine ichijiku chikuni koro ; awa, kasbiketa ibe ao
kiini ramu wa ibebe bunara giisu ek, aige, ibebe sak
7 ruwe ne.- Orowa, toita guru otta Sbinwna ene itak-
bi :
—Ingar'an, Kuani re pa tan ichijiku cbikuni ibe o
kuni ku ramu wa ibebe bunara gusu ku ek, awa,
ibebe isam ruwe ne : nei ambe otuye yan ; nap gusu
nei aml^e ne yakka raka isam no toi gusu aerannakka
8 an ruwe be an ? Orowa, orota sbinuina ese w^a ene
itak-bi :
—Nisbpa, tan pa ne yakka iteki ekottanu w'a
en kore, nei okari ku ouri wa teniraun ku omare
9 kusu ne gusu n.e na : orowa no, ibe o yak anak ne,
pirika ; tarn pa gusu sbomo ibe o yak anak ne aotuye
kr.su ne na, ari itak.
10 Orowa, Shini tobo ta Shinuma anak ne shine
'
Uwekarapa chisei ta an w^a epakashnu koro an.
11 . Awa, tupesan pa ikasbima wan pa uturuta katcbak
'
ramat koro shine shiw^entep an ; aige, nei shiwentep
shiri ikkewe-konio gusu oara yaikota ikkeu turi eaikap
V2 ruwe ne. Yesu anak ne nei shiwentep nukara chiki
botuyekara wa otta ene itak-bi :
—Shiwentep, e koro
13 katcbakbe apita ruwe ne, ari itak. Orowa, kasbiketa
Shinunm anak ne tekebe ande : awa, nani, nei shi-
wentep ikkewe aturi wa Kamui ko-oripak nisa ruwe
14 ne. Orowa, Yesu anak ne Shini tobo ta iwangere ki
gusu Uwekarapa chisei esapane guru irushka wa inne
utara otta ene itak-bi :
—Otta utara monraige kuni to-
bo iwan tobo okai : tambe gusu, nei tobo ta echi araki
wa aiwangere yan, iteki Shini tobo ta araki yan, ari
15 itak. Koroka, Utarapa anak ne nei guru otta ese wa
ene itak-bi :
—Kankapkapeka utara, Shini tobo ta
obitta no okai echi utara anak ne kitchi orota asbi-
rikote wa okai koro beko bene, koro roba bene pita
16 wa w^akka an ushike un ani shomoki ya? Orowa,
tupesan pa ikasbiuia wan pa uturuta Satan ani
atupetupe wa an Abraham matne-po ne tan
Shiwentep anak ne Shini tobo ta tan katcbakbe gusu
17 apita kusu ne ap sbomo ne ya ? Orowa, Shinuma

204. 198 ROUKOS. [13.18-28.
tan itak ye child Shinnma epokba utara obitta
ayainikorosbmare nisa rnwe ne : orowa, inne utara
obitta Shinuma ki arakuru an okaibe eyaikopuntek
nisa ruwe ne na.
18 Tambe gusu, Shinuma ene itak-hi :
—Kamui
moshiri anak ne nepi koheraye ya ! Nepi otta Ku
19 koherayere kusu ne ya ? Ainu uk wa kot toi otta
omare shine karasbi piyehe koheraye ruwe ne ; nei
ambe hetuku wa chikmii ne, orowa no, rik un chikap
20 nei tekehe kata reushi nisa ruwe ne. Orowa, Shui
itak-hi :
—Nepi otta Karaui moshiri Ku koherayere
21 3'a ? Shiwentep uk wa amam koho re chomba
osbiketa nuina, aige, nei koho obitta shipushkere
pandane koheraye ruwe ne, ari itak.
22 Orowa, Shinuma anak ne Machiya hemhem,
kotan hemhem kush wa epakashnu hine Yerusarem
23 kotan orun payekai nisa ruwe ne. Awa, shinen
anak ne Shinuma otta ene itak-hi :
—Utarapa, kashi-
24 a-obiuki utara moyo ruwe he an V Orowa, utara
otta Shinuma ene itak-hi :
—Hutne apa otta ahup
kuni etushmak yan : inambe gusu ne yakun, echi
otta Ku ye, inne utara ahup kuni hunara kusu ne,
25 koroka, ahup eaikap. Orowa no, chisei kon nishpa
hopuni wa apa-ushta ashi okere chiki, aine, echi utara
anak ne soita roshki heashi wa apa-ushta shirikik wa
ene itak-hi :
—Utarapa, un otta apa sarare wa un
kore, ani echi ye ita ; nei ita Shinuma echi otta ese
wa ene itak kusu ne-hi :
—Echi utara anak nen ne
ruwe ? Kei wano echi araki ya Ku erampeutek, ari
26 ye ; nei ita anak ne echi ye heashi-i anak ene ani ne
kusu ne-hi :
—E teksamata chi utara ibe hemhem
ki, iku hemhem ki, orowa no, Aokai anak ne chi
koro machiya otta epakashnu nisa ruwe ne na
;
27 orowa, Shinuma ene itak kusu ne-hi :
—Echi utara
nei wano araki j^a ku erampeutek ani ku itak
;
28 w^en-buri ki utara, En oyake un paye yan. Abraham,
Isaak, Yakob newa obitta no okai uweingara utara
anak ne Kamui moshiri ta okai wa, echi utara yaikota
soita asovumbare shiri echi nukara chiki, nei ita

205. 13. 29-35.-14. 1-3.] EOUKOS. 199
cbisli ambe hemheni an, nimaki niyorokara hemhem
29 an kusu ne na. Orowa no, utara anak ne cbupka
wano hembem, chuppok wano bembem, arutoro
wano bembem, pikata wano bembem araki wa
30 Kamui mosbir'otta rok kusu ne na. Orowa, in-
gar'an, iyosbi no okaibe anak ne bosbiki no ne kusu
ne, bosbiki no okai wa iyosbi no ne kusu ne utara ka
okai ruwe ne.
31 Nei paldbeta anak ne Parisee un utara araki wa
Sbinuma otta ene itak-bi :
—Oyakta paye yau, tewa
no Oman, Herod anak ne E raige kuni yainu wa okai
32 ruwe ne gusu ne na, ari itak. Nei utara orota
Sbinuma ene itak-bi :
—Ecbi paye wa nei cbironnup
otta ene ye-bi :
—In gar'an, Kuani tanto bene nisbatta
bene nitne kamui Ku oasbinge bembem ki, tasbum
utara iwangere bembem ki ruwe ne, orowa, oyasbim
33 ne cbiki aokere ruwe ne. Yakka, tanto bembem
nisbatta bembem, oyasbim bembem, Kuani payekai
kuni kusu ne ap : inambe gusu ne yakun, Uwein-
gara guru anak ne Yerusarem kotan soigeta aisamka
34 eaikap ruwe ne. Aa Uweingara utara ronnu bem-
bem ki, orota apayere utara otta sbuma kopiyekara
bembem ki Yerusarem kotan, Yerusarem kotan
!
Kiwatori-cbikap poka koro tekkup cboropoketa yaikota
koro cbilvappo uwekarire koracbi, bempak sbui Kuani
ne yakka ecbi koro pobo uwekarire rusui, yakka ecbi
35 kopan ruwe ! Ingar'an, ecbi kot chisei anak ne ecbi
otta aande : koroka, ecbi otta Ku ye, Utarapa reibei
ani ek guru anak ne anunuke ne, ari an itak ani ecbi
ye pakno tewa no sbomo ecbi En nukara kusu ne na.
14 Ik
1 Orowa, Sbinuma anak ne Sbini tobo ta aep ibe
gr.su Parisee un utara koro sbine esapane guru kot
cbisei ta an, awa, utara anak Sbinuma orun osbit-
2 kurakote nisa ruwe ne. Aige, ingar'an, Sbinuma
3 kotcbaketa suiki tasbum ki sbine ainu an. Orowa,
Yesu ese wa kasbpaotte pita utara newa Parisee un

206. 200 ROUKOS. [14. 4-13.
utara otta ene itak-hi :
—Sbini tobo ta iwangere ki-i
anak iie kashpaotte nei no an ambe ne ya ? sbomo
4 ne ya ? sekoro itak. Koroka, nei utara mo no okai
nisa ruwe ne. Orowa, Shinuma nei guru uk, aige,
5 iwangere wa omande ruwe ne. Orowa, nei okai
utara otta Sbinuma ene itak-bi :
—Ecbi utara
tumugeta inan guru ka koro roba bene beko bene
sbimpui otta bacbiri yakun Sbini tobo ta nani nei
6 ambe yange sbomoki ya ? ani itak. Orowa, sbui
nei utara tap okai itakbe gasu ese ki eaikap nisa
ruwe ne.
7 Orowa, nei ita abotuyepakara utara anak ne iyotta
sapane okai set numge sbiri Yesu esanniyo cbiki, otta
8 sbine itak-maukusbte-itak ye wa ene itak-bi :
—Nen
ka sbnke iwai otta eani botuyekara cbiki iyotta
sapane set otta iteki rok yan ; inambe gusu ne
yakun, eani kasu no aeoripak an gura abotuyekara,
9 aige, nei guru bembem eani bembem liotuyekara
guru e otta ek wa ene itak-bi :
—Oyakta oman,
tan guru rokte yan, sekoro itak: orowa no,
eani anak ne yainikorosbma wa iyotta rata an
10 usbiketa a kusu ne. Koroka, eani abotuyekara cbiki
6 oman wa iyotta rata an usbiketa a jmi ; orowa
no, e botuyekara guru ek wa e otta ene itak-bi :
—
Ikatairotke guru, naa sapane usbike un ek wa en
kore, ani itak ; yak ne ibe gusu rok utara kotcbaketa
11 aeoripak an kusu ne na. Inambe gusu ne yakun,
nen ne yakka yaikota yairikande gur'anak ne aramde
kusu ne ; orowa, yaikota yairamde gur'anak ne
arikta ande kusu ne na.
12 Samata, ibe gusu Sbinuma botuyekara guru otta
ne yakka ene itak-bi :
—Tokap ibe bene, kunne ibe
bene, e kara cbiki, e ikatairotke utara bembem, iiiwak
bembem, apaba utara bembem, aota un oteknu
utara bembem, iteki botuyepakara yan : nei utara
botu5^epakara cbiki, sbui aokai abotuyekara w^a
13 ayaiyattasa an kusu ne na. Koroka, marapto e
kara cbiki, otek-sak utara bembem, bera utara
bembem, yaiewen utara bembem, sbiknak utara hem-

207. 14. U-2i.] EOTJKOS. 201
14 hem hotiwepakara .yan ;
yak anak ne aokai anunuke
an kusu ne ; inamlje gusu ne yakun, nei utara anak
ne eani gusu yaiyattasa eaikap : orowa, oupeka utara
hetopo-shiknu ita, eani aeyaiyattasa an kusu ne gusu
ne na.
15 Orowa no, ibe gusu tura no rok utara un shine
aniu anak ne tap okaibe nu chiki, Shinmna orota ene
itak-hi :
—Kamui moshiri ta aep i])e kusu ne guru
16 anak anunuke ne ruwe ne. Koroka, orota Yesu ene
itak-hi :
—Poro niarapto kara va inne utara ahupte
17 kuni shine ainu an ; awa, nei marapto shipini aokere
chiki otta araki kuni aeahupte utara otta koro
uitek guru omande wa ene itakte-hi :
—Araki yan
;
tane marapto etokoaoiki wa an na, ani itakte.
18 Orowa, utara obitta shine ikinne yaiunashke heashi
ruwe ne. Orota hoshiiki no an guru anak ne :
—
Kuani anak toi ku hok, awa, ku oman wa nei ambe
ku nukara kusu ne ap, nekon ka newa shomo ku ek
19 kuni yaiunashke ku ki na, ani itak. Orowa, moshima
an guru ene itak-hi :
—Kuani anak ne ashikne tup
range beko ku hok, awa, nei ambe uwande kuni gusu
ku Oman kusu ne na : nekon ka newa shomo ku ek
20 kuni yaiunashke ku ki na, ari itak. Orowa, moshima
an guru ene itak-hi :
—Kuani anak ne machi ku
ahupkara nisa, tambe gusu ek eaikap ruwe ne, sekoro
21 itak. Orowa no, nei uitek guru ek wa tap orushpe
kon nishpa nure nisa ruwe ne na. Tata otta chisei
kon nishpa irushka wa koro uitek guru otta ene itak-
hi : —Tunashino machiya un para ru otta newa hutne
ru otta e oman wa irapokkari utara hemhem, yaiewen
utara hemhem, shiknak utara hemhem, hera utara
22 hemhem eteun tura yan, ari itak. Orowa no, uitek
guru ene itak-hi:—E ikashpaottekorachi aki na, yakka
23 ushike an ruwe ne, ani itak. Orota kon nishpa ene
itak-hi :
—Ku kot chisei aeshikte kuni gusu para ru
otta bene, ankuraan ushike otta bene, e oman w^a utara
24 ahup kuni ne ki yan, inambe gusu ne yakun, e otta Ku
ye, marapto otta aeahupte kuni aye utara shinen ka nei
marapto sapke shomoki kusu ne na, sekoro itak.

208. 802 EOUKOS. [14.25-35.-15.1-2.
25 Orowa, inne topaha utara Shinuma tura no paye :
26 aige, Shinuma hosari wa otta ene itak-hi :
—En orun
ek guru anak ne yaikota koro ona hemhem, unu
hemhem, po utara hemhem, okkai ainu iriwak hem-
hem, matne ainu iriwak hemhem, samata, yaikota
kon ramat etunne shomoki chiki, En koikara guru
27 ne eaikap ruwe ne. Nen ne yakka yaikota koro
utasap ani wa En osh ek shomoki gur'anak ne En
28 koikara guru ne eaikap ruwe ne. Echi utara tumu-
ge an inan guru ka shiruwe chisei kara kusu ne kuni
ramu yak anak ne, hoshiki no a wa kara gusu okaibe
upak an ya shomo ya nukara kuni ne nei atayehe
29 esanniyo shomoki ya ? shomo ne chiki, asama aande
wa nei chisei kara okere eaikap shiri nukara utara
obitta shinuma oran eoya-itak heashi wa ene ye-hi :
—
30 Tan guru anak ne chisei kara heashi, koroka, okere
31 eaikapbe, ani ye. Samata, inan Moshiri shikkashima
guru anak ne paye wa moshima okai Moshiii
shikkashima guru tura kotumi koro chiki, hoshiki no
rok wa shine ichi man nin ne ainu ani kotumi koro
gusu ek tu ichi man nin ne ainu ukotumi koro
eashkai ya shomo ya ukoramkoro shomold ya ?
32 Shomo ne yakun, Shinuma naa ehangeko no an
rapoketa itomo koramkoro kuni ne utara payere ruwe
83 ne. Tambe gusu, tap korachi echi utara tumuge an
nen ne yakka obitta no okai yaikota korobe emaka
shomoki yakun, En koikara guru ne eaikapbe ne ruwe
34 ne. Tambe gusu, shippo anak ne pirika ruwe ne :
koroka, shippo ne yakka pan ne chiki nepi ani
35 mawehe aomare ya ? Toi gusu ne yakka tuima-
mindara gusu ne yakka raka isambe ne ruwe ne
:
nei ambe soita osura ruwe ne. Nu kuni Idsara koro
guru^nu yan.
15 Ik
1 Orowa, obitta no okai Yaku-etaye utara hemhem,
chikokatpak utara hemhem Shinuma nu gusu
2 karange no araki kor'an ruwe ne. Awa, Parisee un

209. 15.3-15.] Eomos. 203
utara newa kambi-nuye utara newa oromam wa ene
itak-hi :
—Tan guru anak ue cbikokatpak utara tura
wa ukoiram no ibe ruwe ne, sekoro itak.
3 Orowa, Sbinuma nei utara otta tan itak-maukusbte-
4 itak ye wa ene itak-bi :
—Ecbi utara tumugeta inan
guru ka asbikne botne bitsuji cbikoikip koro wa nei
okai sbinep turainu cbiki, sbinepesan ikasbima wan e
asbikne botne cbikoikip kimta ande wa oman bine pa
5 pakno nei aturainup bunara sbomoki ya '? Orowa,
apa cbiki yaikopuntek wa yaikota koro tapsutu kata
6 ani ruwe ne. Orowa, uui un ek koro, liimaraba newa
aun utara uwekarire wa orota ene itak-bi :
—En tura
BO yaikopuntek wa en kore, aturainu ku bitsuji
cbikoikip apa nisa ruwe ne gusu ne na, sekoro itak.
7 Ecbi otta Ku ye, tap koracbi yaikokatpak kuni
sbomoki sbinepesan i]asbima wan e asbikne botne
oupeka utara gusu kasu no, sbine cbikokatpak guru
yaikokatpak gusu an nupetne ambe anak ne kando
osbiketa naa an ruwe ne na.
8 Sbni, inan sbiwentep anak ne drakma wanbe koro
wa nei sbinep turainu cbiki, ratcbako ubuika wa so
munuye bine pa pakno irammakaka bunara sbomoki
9 ya ? Orowa, nei ambe pa yakun, koro nimaraba
newa aun utara uwekarire wa : —Ku turainu drak-
ma apa gusu en tura no yaikopuntek wa en kore,
10 sekoro itak. Tap koracbi ecbi otta Ku ye, cbikokat-
pak an sbine guiTi yaikokatpak cbiki Kamui uitekbe
kotcbaketa nupetne ambe an ruwe ne na.
11 Orowa, Sbinuma ene itak-bi :
—Tu po koro sbine
ainu an : poniune guru anak ne micbi orun ene itak-
12 bi :
—Micbi, ku uk kuni ruokakep usaraye wa en kore,
13 ani itak. Orowa, korope usaraye wa po utara otta
koropare nisa ruwe ne. Pon no sbiran koro poniune
guru anak ne korobe obitta uwekarire bine tuima
mosbiri orun oman, aige, nei ita boiyo wa korope
14 obitta ebocbari nisa ruwe ne. Orowa, obitta eiwange
okere cbiki nei mosbiri ta.porokeman betaku ruwe ne,
15 awa, nei guru gusu eisbiramnep an ruwe ne. Orowa,
sbinuma oman wa nei mosbiri un sbine ainu otta aeyai

210. 204 ROUKOS. [15. 16-28.
yatoinere, aige, buta reshpa kuni giisu ekim un
16 aomande iiisa ruwe lie. Awa, buta e push e wa
yaikironiiure rusui wa an, orowa, nep ka koropare
17 guru isam ruwe ne. Koroka, shinuma yainukara
wa eue itak-hi :
—Ku goro michi bempak niu ue uitek
utara koro wa nei utara kironiiu pakno aep koro wa
ikasbima wa an, awa, kuaui teda ku an wa rai
,18 etokooiki na ! Kuani ku bopuni wa ku micbi orun ku
arapa, aine, ene itak ku ki-bi :
—Ku micbi, kuani anak
ne Kaniui epeka no bembem, e tek samata bembem,
19 katpak ku ki, awa, e pobo ari aye kuni ku upak
sbonio ne : e uitek guru nei no en kara wa en kore,
20 ani ku itak kusu ne na. Orowa, sbinuma bopuni wa
koro ujicbi orun ek nisa ruwe ne. Koroka, naa
ebangeko no an ita, koro micbi anak ne sbinuma nu-
kara, aige, erampoken kasbpa bine boyupu wa rekucbi
21 ruiruye wa cbopcbopse-kara ruwe ne. Orowa, pobo
anak ne sbinuma orun ene itak-bi :
—Micbi, kuani
Kamui epeka no bembem, e tek samata bembem
katpak ku ki : tane e pobo ari aye kuni ku upak
22 sbomo ne ruwe ne. Koroka, micbi anak ne ussbiune
ucara orun ene itak-bi :
—Tunasbi no iyotta pirika
amip koro wa ek wa sbinuma mire ; tek-un-gani teke
otta unu, orowa, kema otta keire usbte yan :
23 samata, mimush pon beko nimba wa ek wa raige,
24 orowa, cbi ibe ash wa nucbattek anro : inambe
gusu ne yakun, tan ku po anak ne rai wa
isam, awa, kanna sbiknu wa an : aturainu wa
an, awa, kauna apa nisa ruwe ne gusu ne na.
Orowa, nei utara yainucbattek beasbi ruwe ne.
25 Aige, kiyanne guru anak ne toi otta an : awa, sbinuma
unibi ebange no ek cbiki, tunun bawe newa tapkara
26 bum nu nisa ruwe ne. Aine, sbine ussbiune guru
botuyekara wa tap okaibe anak nekon a ambe ne
27 ya '?
sekoro uwepekennu nisa ruwe ne. Orota nei guru
ene itak-bi :
—E akibi ek an ruwe ne : tasbum sbomoki
no tumasbnu wa ek gusu e koro micbi mimush pon-
23 beko raigere nisa ruwe ne na, ari itak. Koroka,
sbinuma irusbka wa cbisei orun abun sbomold
:

211. 15. 29-32.-16. 1-0.] ROUKOS. 205
orowa, koro michi soiiie wa shinnma ahun kuni
29 onishnishi. Koroka, shinnma ese wa koro micbi orun
ene itak-bi :
—Ingar'an, kuani tan inne pa utaru e otta
ku yaishieiwangere nisa, awa, tane pakno e ye ikasb-
paotte ku otereke ka shomoki ;
yakka, kuani ku
ikatairotke utara tura nucbattek kuni gusu pen
30 yange ne yakka e en kore ka sbomoki, aYa, ocbakot
utara gusu e korobe etaraka isamka tan e koro pobo
ek cbiki, sbinuma gusu mimusb pon beko e raige nisa
31 ruwe ne. Orota sbinuma ene itak-bi :
—Ku pobo,
eani anak ne ramma en tura no an, orowa, nep ku
32 korobe ne yakka obitta e korobe ne ruwe ne. E
akibi anak rai wa kanna sbiknu, aturainu wa kanna-
sbui apa nisa ruwe ne, tau:ibe gusu, nucbattek bem-
bem ki, yaikopuntek bembem ki ambe anak ne, aki
kunip ne ruwe tapan na.
16 Ik.
1 Orowa, koro koikara utara otta Sbinuma ene
itak-bi : —Sbine oteknu guru an, aige, otta cbisei
epunginere gusu an uitek guru an ; awa, nei uitek
guru anak ne kon nisbpa korobe koatcba kor'an
ani an ambe ani nisbpa otta aeiyonnupba nisa
2 ruwe ne na. Tata otta sbinuma nei guru botuye-
kara wa otta ene itak-bi :
—Eani gusu an ku nu
orusbpe nekon a ambe ne ya ? Cbisei epungine
gusu okai e esanniyop en nure yan, tewa no eani
lax kot cbisei aepungmere eaikap ruwe ne gusu ne
8 na, ani itak. Orowa, nei guru anak ne koro keu-
tum ta ene itak-bi : —Nekon a ku ki kusu ne ya ?
Ku kon nisbpa en emaka ruwe ne gusu ne na.
Toi ku ta kuni ku tumsak ruwe ne ; orowa, ku
4 iyabup gnsu ku yainikorosbma ruwe ne. Kuani
a en emaka orowa no mosbima okai utara kot
cbisei otta en ahungere kuni nekon a ku kara ya
5 ku osbitcbiu na, sekoro keutum ta itak. Orowa,
sbinuma anak ne kon nisbpa orowa no asbosere
utara sbinen range botuyekara, aige, bosbiki no

212. 206 ROUKOS. ri6. 6-15.
an guru otta ene itak-bi :
—Ku kon nishpa gusu e
6 shoserep anak nei pakno an a ? Orota, Sham
asbikne hotne chomba pakno ne, ani itak. Nei
guru otta sbinuma ene itak-bi :
—E koro sanniyo-
kambi uk wa cbasbnu no a bine wan e re botne
7 cbomba ani nuye yan, sekoro itak. Orowa,. mo-
sbima guru otta, nei pakno aesbosere ya ? ani itak.
Orota, komungi asbikne botne cbomba ne ruwe
ne, sekoro itak. Orowa, nei guru otta sbinuma
ene itak-bi :
—E koro sanniyo-kambi uk wa ine
8 botne cbomba ani nuye yan, ani itak. Orowa,
kon nisbpa anak ne, nei oupeka sak cbisei epun-
gine uitek guru wayasbnu no ki nisa ruwe ne
gusu, iramye nisa ruwe ne na ; inambe gusu ne
yakun, pekere un pobo kasu no anak ne mosbiri
un pobo koro ikiri ta naa wayasbnu wa okai ruwe
9 ne gusu ne na. Sbui, ecbi otta Ku ye, nei ambe
isam kusu ne cbiki, sbiokere sbomoki osbiroma-i
orun ecbi abuptere kuni gusu oupeka sak ikoro ani
10 yaikota gusu ikatairotke utara kara yan. lyotta
ponbe gusu ikipniukesb guru anak ne porobe gusu
ne yakka ikipniukesb ruwe ne ; orowa iyotta ponbe
gusu oupeka sak guru anak porobe gusu ne yakka
11 oupeka sakbe ne ruwe ne na. Tarn be gusu, ecbi
utara anak ne oupeka sak no an ikoro gusu ikip-
niukesb sbomoki yakun, son no ambe ecbi sbik-
12 kasbimare guru nen ne ruwe be an ? Samata,
mosbima guru korope gusu ikipniukesb sbomoki
yakun, yaikota ecbi korope ecbi koropare an guru
13 nen ne ruwe be an ? Tu sapane guru orota yai-
sbieiwangere easbkai uitek guru isam, yak anak
ne, sbinen kowen, sbinen ko-omap ; sbinen ko-
osbkoro, sbinen etunne kusu ne na. Ecbi utara
okai, Kamui bembem, aeoteknup bembem tup ne
kane otta yaisbieiwangere eaikap ruwe ne.
14 Orowa, icben omap Parisee un utara anak ne
obitta no okai tap orusbpe nu, awa, Sbinuma emina
15 esapse nisa ruwe ne. Aige, Sbinuma nei utara
otta ene itak-bi :
—Ecbi utara anak ne utara tek

213. 16. 16-25.] ROUKOS. 207
samata yaikatpak sakte ruwe ne, koroka, Kamui
anak ecbi koro keutum eraman : inambe gusu ne
yakuD, utara tumugeta ariknarep anak ne Kamui
16 tek samata aetunnep ne ruwe ne gusu ne na. Tuitak
newa uweingarape anak ne Yoannes pakno an ;
nei ita wano Kamui moshiri gusu an Pirika shongo
• eupaskuma a an, orowa, obitta no abup utara anak
17 ne yaikoniwen wa abup ruwe ne. Koroka, tuitak
un sbine iyotta ponbe bacbiri kasu no kando newa
18 toitoi isam ambe isaika ruwe ne. Inan guru ne
yakka koro macbi uosurupa wa mosbima okai sbi-
wentep ani macbi ne kara guru anak ne omoinu
kon ruwe ne : samata, koro boku orowa no aosu-
rupa sbiwentep abupkara guru ne yakka omoinu
kon ruwe ne na.
19 Orowa, kesto irammakaka okai fure amip newa
20 sarambe amip mi sbine oteknu ainu an : orowa,
nei oteknu guru koro ibe set wano rapapsep ani
21 yai-ibere rusui bup esbik no oma Kazaros ani an
reibei koro sbine iyabupkara guru sbinuma cbasbi
apa samaketa aande nisa ruwe ne : ruwe un, seta
poka araki wa sbinuma koro piri kemkem nisa
22 ruwe ne. Okaketa, nei iyabupkara gura anak ne
rai, orowa, Kamui uitekbe sbinuma koro wa paye
hine Abrabam upsboro ta ande nisa ruwe ne :
orowa, nei oteknu guru ne yakka rai wa tusbiri
23 oro aomare nisa ruwe ne. Orowa, sbinuma Hedes
osbiketa panakte wa an, awa, sbiki bepuni bine
koro upsboro ta Kazaros koro Abrabam kattuima
24 no okai sbiri nukan nisa ruwe ne. Orowa, sbi-
numa bawe asbte wa ene itak-bi :
—Micbi Abra-
bam, en erampokiwen wa en kore, Kazaros anak
ne koro asbikepet etu wakka oro omare bine ku
goro parumbe memamka kuni gusu omande wa en
kore ; tan abe nui osbiketa ku aiuninka ruwe ne
25 gusu ne na. Koroka, Abrabam ene itak-bi :
—
Pobo, eani kanna mosbiri ta e an rapoketa e koro
pirika okaibe e kon nisa ruwe ne, orowa, Kazaros
anak ne nei no koracbi wen okaibe kon nisa ruwe

214. 208 EOUKOS. [16. 26-31.-17. 1-4.
ne-hi eshkarun yan : koroka, tane anak sbinuma
teda an wa aomaoma wa an, eani anak ne aiunin-
26 ka wa an na. Samata, tan okaibe moshima, cbi
utara newa ecbi utara uturata poro sbiii aatte wa
an, te wano ecbi ornn paye rusui utara paye eaikap
kuni gusu, samata, toani wano un oran kusb rusui
utara araki eaikap kani gusa ne na, sekoro itak.'
27 Orowa, sbinuma ene itak-bi :
—Tambe gusu, micbi
;
ku goro micbi cbisei orun sbinuma omande kuni
28 ka korarakon na ; inambe gusu ne yakun, ainu
iriwak asbikne niu ku goro : nei utara iteki tan
panakte an usbike un abup kuni ne orota pawete-
29 sbu kire wa en kore, sekoro itak. Koroka, orota
Abrabam ene itak-bi : —Nei utara otta Mose newa
Uweingara utara okai; nei utara anak ne sbinu-
ma utara nu yak pirika, aoi itak. Orowa,
30 nei guru ene itak-bi :
—Sbomo, micbi Abrabam :
koroka, rai guru orowa no sbinen oman cbiki, nei
31 utara yaikokatpak kusu ne, sekoro itak. Orota
sbinuma ene itak-bi : —Nei utara anak ne Mose
newa Uweingara utara nu sbomoki yakun, rai
orowa no sbinen betopo-sbiknu yakka inu sbo-
moki kusu ne na, sekoro itak.
17 Ik.
1 Orowa, Sbinuma anak ne koro koikara utara
otta ene itak-bi : —Epetcbiurep sbomo ek katu
anak ne aeaikapbe ne ruwe ne : koroka, nei ambe
2 ekte guru anak ne aeyaisambepokasb bumi ! Nei
guru anak teda okai nokan utara un sbinen epet-
cbiure kasu no, sbinuma rekucbi otta sbuma-nisbu
aunu bine atui otta aeyapkiri-i anak nei guru gusu
3 naa pirika ruwe ne. Ecbi yaitubare yan : e koro
ainu iriwak katpak ki cbiki kopao yan ; orowa,
4 sbinuma yaikokatpak yakun tusare yan. Sbine
to ta arawan sbuine e epeka katpak ki wa arawan
sbuine e otta bosbipi bine :
—Ku yaikokatpak ruwe
ne, ani itak yakun, sbinuma tusare yan.

215. 17. 5-15.] EOUKOS. 209
5 Orowa, Apostoro utara aimk lie Utarapa otta
ene itak-hi :
—Chikoro eishokor-i naa porore wa
6 un kore, ari itak. Orowa, Utarapa ene itak-hi :
—
Karashi piyehe pakiio an eishokor-i echi koro
yakiiD, tan sikaminos chikuni otta :
—Eani arishpa
wa atui oshiketa aetoita yan, ani an itak ani ye
yakan, nei ainbe echi ye itak nn kusu rnwe ne.
7 Koroka, echi tumugeta inan guru toipushup koro
hene ki, hitsuji chikoikip reshpa hene ki usshiune
guru koro hine, nei guiu okim un san wa ek chiki,
shinuma orota :
—Nani ek wa ibe gusu a yan ani
8 ye guru anak nen ne ruwe ? koroka, shoino nei no
ki wa shinuma otta ene itak-hi :
—Ku ibe kuni aep
etokooiki yan, orowa no kut koro wa ku ibe hem-
hem ki, iku hemhem ki eramushinne pakno en
otta yaishieiwangere yan : orowa, okaketa eani ne
yakka ibe hemhem ki, iku hemhem ki kusu ne,
ani an itak ani shinuma otta ye shomoki ya ?
9 Koro usshiune guru anak ne akashpaotte nei no
10 ki gusu otta shinuma koyaiiraige ya ? Tambe
korachi echi utara ne yakka echi ki kuni gusu aei-
kashpaotte wa an okaibe obitta echi ki okeie chiki
:
—Chi utara anak ne raka isam usshiune utara chi
ne ; chi ki kusu ne kuni an okaibe chi ki nisa
ruwe ne ani an itak ani ye yan.
11 Orowa, nei utara Yerusarem kotan orun payekai
kor'an ita anak ne, Shinuma Samaria moshiii newa
Gariraya moshiri tumuge kush wa an nisa ruwe ne
12 na. Awa, shine kotan ahun ita tuima no an ushiketa
13 roshki wa okai munin tashum ki utara wa niu Shi-
numa etunangara : aige, nei utara hawe ashte wa
ene itak-hi :
—Yesu, Nishpa, un erampokiwen wa un
14 kore, ari itak. Shinuma nei utara nukara chiki,
orota ene itak-hi :
—Echi paye wa Kamui kora
kenru esapane utara otta yainukare yan, ani itak.
Orowa, nei utara paye rapoketa, aashkannere nisa
15 ruwe ne. Orowa, nei utara tumugeta an shinen
anak ne yaikota iwange no an shiri nukara chiki,
rui hau ani Kamui iramye wa hoshipi nisa ruwe

216. 210. ROUKOS. [17.16-29.
16 ne ; aige, Shiiiuma chikiri samaketa nanu shiri kata
kamure wa otta koyaiiraige ki : nei guru anak ne
Samaria moshiri un gun'ne ruwe ne. Orowa,
17 Yesu ese wa ene itak-bi :
—xashkannere utara anak
ne wa niu shomo ne ya ? Koroka, nei okai shine-
18 pesan niu ueita okai ruwe he an ? Tan oya un
guru moshima boshipi wa Kamui iramye guru
19 isam ruwe ? Orowa, nei guru otta Shinuma ene
itak-hi :
—Hopuni wa oman : e koro eishokor-i
anak e iwangere nisa ruwe ne na, sekoro itak.
20 Orowa, Kamui moshiri hembara ek kuni orusbpe
Parisee un utara Shinuma otta nu ita anak ne otta
ene itak-bi :
—Kamui moshiri anak ne aosbitkuru-
21 kote no ek shomoki : shui, teda an, toada an, ani
an itak ani aye shomoki ! Ingara, Kamui moshiri
anak ne echi tumugeta an ruwe ne.
22 Orowa, koro koikara utara otta Shinuma ene itak-
hi : —Echi utara anak ne Ainu Poho tobo shinep
echi nukan rusui tobo ek kusu ne, koroka, echi
23 nukara shomoki kusu ne na. Orowa, utara anak
ne echi otta ene itak kusu ne-bi : —Ingara, taada
un ! Toada un ! ani itak kusu ne ita ; iteki paye
24 yan, iteki nei utara osb paye yan : kando cboropok
wano shine an usbiketa imeru hetuku chiki, kando
cboropok un moshima an ushike pakno pekere atte
ruwe ne ; Ainu Poho ne yakka koro tobo ta nei
25 no korachi an kusu ne na. Koroka, bosbiki no
Shinuma inne no okaibe gusu aeramsbitnere wa
tane okai ainu ikiri orowa no aemaka kusu ne.
26 Orowa no, Noe okai rapoketa an korachi, nei ambe
27 nei no Ainu Poho pakita ne yakka an kusu ne. Noe
anak ne chip otta abun wa pe san bine obitta no ok li
utara isamka pakno, nei ita okai utara anak ne ibe
bemhem ki, iku bemhem ki, matkoro, bokukoro,
matkore, bokukore bemhem ki nisa ruwe ne na.
28 Shui, Kot okai pakita ne yakka an ; Utara anak
ne ibe bemhem ki, iku bemhem ki, bok bemhem
ki, eibok bemhem ki, toita bemhem ki, chisei kara
29 bemhem ki nisa ruwe ne ; koroka, Rot anak ne

217. 17.30-36.-18.1-0.] EOUKOS. - 211
Sodom kotan orowa no oman tobo ta kando wano
abe newa ivvau ran wa obitta no okai utara isamka
30 nisa ruwe ne : Ainu Pobo anukare tobo ta ne
31 yakka nei no koracbi an kusu ne na. Nei tobo ta
cbisei kitaigeta an wa korobe anak cbisei osbiketa
.. an guru anak ne iteki nei ambe uk kiini ran yan :
orowa, kimta an orura ne yakka nei no koracbi
32 iteki bosbipi yan. Kot koro macbi esbkarun yan.
33 Nen ne yakka kon ramat eyaiepirikare kuni bu-
nara guru anak ne nei ambe eyaiewende ruwe ne :
koroka, nen ne yakka kon ramat eyaiewende gur'
34 anak ne nei ambe sbikiuu'e kusu ne na. Ecbi otta
Ku ye, nei ancbikara ta tu ainu anak ne sbine
sbotki kata okai, aine, sbinen auk, sbinen aande
35 kusu ne na. Tu sbiwentep utara tu-unasbi yuta
koro, sbinen anak ne auk, sbinen anak aande kusu
36 ne na. Orowa, nei utara ese wa Sbinuma otta,
Neita, Utarapa ? Orota, Sbinuma ene itak-bi :
—
Netobake an usbiketa nei ita anak ne kapacbiri
uwesbineatki kusu ne ruwe ne, ari itak.
18 Ik.
1 Orowa, utara anak ne ramma inonno-itak ki wa
iteki ramu-rai kuni gusu sbine itak-maukusbte-itak
2 ye wa ene itak-bi :
—Sbine an macbiya ta Kamui
ko-isbitoma sbomoki, ainu ka ko-oripak sbomoki
3 koipisbi guru an : samata, nei macbiya ta sbine
sbiyompiyara sliiwentep an ; awa, nei sbiwentep
anak ne kanna-kanna Sbinuma orota ek, aiiie :
—En
4 epokba guru gusu ikemnu wa en kore, ari itak ; orowa,
sbinuma anak ne pon no uturuta sbomo ekottana,
koroka, okaketa yaikota koro keutumta ene itak-
bi :
—Kuani anak ne Kamui ko-isbitoma sbomoki,
5 ainu ko-oripak sbomoki, yakka ; tan sbiyompiyara
sbiwentep en ramu-sarakka gusu, ku ikemnu kusu
ne, sliomo ne cbiki sbinuma kaiuia-kanna ek gusu
6 en sbingere kusu ne na, ari itak. Orowa, Utarapa
ene itak-bi :
—Oupeka sak no an ko-ipislji guru ye

218. 212 ROUKOS. [18.7-16.
7 itak Du yan. Orowa, tokapto ta bene kiiniie to ta
bene orota ko-bawe asbte koro anumge wa okai
utara gusn Kamui aiuik lie otta eramusbiporore
8 wa ikemim kara sbomoki ya? Ecbi otta Ku ye,
ebasbnu no iiei utara gusa Sbinuma ikemnu kusu
ue Da. Yakka, Aiiui Pobo ek ita mosbiri kata
eisbokor-i annkara kusn ne ya ?
9 Orowa, keutum ta yaikota oupekaruwe ne ani an
ambe ani esanniyo wa mosbima okai utara pange
utara otta Sbinuma tan itak-maukusbte-itak ne
10 yakka ye-bi :
—Inonno-itak ki gusu tu ainu Kamui
kora kenru otta bemeslipa nisa ruwe ne ; sbiiien
anak ne Parisee un guru ne, nei mosbimap anak
11 yaku-etaye guru ne ruwe ne. Nei Parisee un guru
asb kane yai otta tap okaibe ani inonno-itak ki :
—
Kamui, kuani anak ne mosbima okai utara koracbi,
niwen no iki guru, oupeka sakbe, omoinu koro
guru sbomo ku ne gusu, samata teda okai yaku-
etaye guru poka ku koberaye sbomoki gusu ku
12 yaiiraige asb na. Sbine mawari uturuta tu sbnine
sbomo ramnu ku ki, nep ne yakka ku eyaiepiri-
karep wanbe un sbinep ku yange ruwe ne, ani
13 itak. Koroka, nei yaku-etaye guru anak ebangeko
no an wa asb bine kando orun ka koro sbikibi
bepuni poka sbomoki, koroka, koro penrarn sbiri-
kik wa ene itak-bi : —Kamui, cbikokatpak guru
ku ne gusu imommuye kara wa en kore, ani itak.
14 Ecbi otta Ku ye : —Kei guru kasu no tan guru
anak ne aoupekare no koro uni oruii san nisa ruwe
ne na : inambe gusu ne yakan, nen ne yakka
yaikota yairikande gur'anak ne aramde kusu ne ;
koroka, yaikota yairamde gur'anak ne arikta ande
kusu ne na, sekoro itak.
15 Orowa, atomoosbma kuni ne okai utara anak ne
koro aiai Sbinuma otta koro wa araki : awa, koi-
kara utara nukara cbiki nei utara kopao nisa ruwe
16 ne. Koroka, Yesu nei utara sbiliekote botuyekara
wa ene itak-bi :
—Nokan utara en orota araki ambe
ramuosbma wa iteki battoki yan : Kamui mosbir'
I

219. 18. 17-30.] EOUKOS. 213
unbe anak ne iiei no okaibe ue rnwe ne gnsii ne
17 iia. Son no ecbi otta Ku ye : —Nen ne yakka
nokan guru nei no Kamui mosbiri uk sbomoki
gjur'anak ne oara nei mosbiri orun abun sbomoki
kusn ne na.
18 Orowa, sbine esapane guru Sbinuma otta nu wa
ene itak-bi :
—Pirika epakasbnu guru, kuani bem-
bara pakno ne yakka okere sbomoki inotu eikesb-
koro kuni nekon a ku ki yak pirika ya, ari nu.
19 Orota Yesu ene itak-bi :
—Nep gusu pirika ani En
ye ya ? Sbinen mosbima pirikap isania, nei ambe
20 anak ne Kamui ne ruwe ne. Eani ikasbpaotte
eram'an, Iteki omoinu; Iteki keuk ; Iteki ikka ;
Iteki sbmige pawetesbu ki ; E koro ona unu ko-
21 oripak yan, ari itak. Nei guru ene itak-lii :
—Tap
okaibe obitta ponram orowa no ku sbikkasbima
22 nisa ruwe ne, ani itak. Yesu nei itak nu cbiki
otta ene itak-bi :
—E sak no an ambe naa sbinep
an ; nep ne yakka e korobe obitta ebok wa otek-
sak ufcara otta eimek, yak anak ne kando osbiketa
ikoro e koro kusu ne : orowa, ek bine En osb
23 Oman yan, ari itak. Koroka, tap okaibe nu cbiki
sbinuma sbiri yairamkoiki ruwe ne ; sbiri oteknu
24 an guru ne ruwe ne gusu ne na. Orowa, Yesu nei
guru nukara koro ene itak-bi : —Nep bokamba no
ikoro koro utara Kamui mosbiri orun abup bumi !
25 Ikoro koro guru Kamui mosbiri orun abun-i kasu
no rakuda cbikoikip bem-pui oboso wa oman-i
26 anak ne naa isaika ruwe ne. Orowa, nu utara
anak ne ene itak-bi :
—Yakun, kasbi-a-obiuki guru
27 anak ne nen ne ruwe be an ? ani itak. Koioka,
Sbinuma ene itak-bi :
—Ainu utara otta aeaikapbe
anak ne Kamui otta easbkaibe ne ruwe ne.
28 Orowa, Petros ene itak-bi : —Ingara, cbi utara
anak ne cbi korobe ande wa E osb araki wa okai
29 ruwe ne, ari itak. Nei utara orota Sbinuma ene
itak-bi :
—Son lio ecbi otta Ku ye :
—Kamui
mosbiri rengap gusu cbisei bene, macbi bene,iriwak
80 bene, esbikop bene, po utara bene are wa tane an

220. 214 EOrKOS. [18.31-43.
pakita naa kasii do poron no akove, aine, iyoshi
no ek pakihita ramma okere sbomoki inotu sbomo
akore garu anak ne isani rnwe lie i^a, ari itak.
31 Orowa, Shinuma nei tun ikasliima wa niu uk
wa orota ene itak-bi :
—Inorar'an, obi utara anakne
Yernsarem kotan orun bemesbpa rnwe ne, ovowa,
Uweingara iitara ani aniiye wa an obitta no okaibe
32 Ainu Pobo otta auweomare knsu ne na. Inambe
gusu ne yakun, Sbinuma anak ne Oya un utara
otta aekosbi, orowa, aeoyaitak, otta sbomo yai-
33 katanu ki, kata topse-topse akara ; samata, nei
utara anak ne Sbinurua sbirikik wa raige kusu ne
:
orowa, rereko an ita Sbinuma betopo-sbiknu kusu
34 ne na, sekoro itak. Orowa, nei utara anak ne
obitta tap okaibe oara erampeutek : tan okai itak
nei utara otta anuina wa clcai gusu, aye okaibe
ramepakari eaikap iiisa ruwe ne na.
35 Orowa, Yeriko kotan ebange no ek ita anak ne
sbine sbiknak guru ru parurugeta a bine eungerai-
36 tep koramkoro kor'an ruwe ne : awa, nei guru
inne utara sbirikusb wa paye sbiri nu cbiki, nei
paye-bi ikkewebe uwepekennu nisa ruwe ne.
37 Orowa, Nazaret kotan un Yesu sbirikusb sbiri an
38 sekoro anure nisa ruwe ne. Tata otta sliinuma
ba^we asbte wa ene itak-bi :
—Dabid pobo ne Yesu,
39 <-n erampokiwen wa en kore, ani itak. Orowa,
kotcbaketa paye utara anak ne sbinuma mo no an
kuni kopao nisa ruwe ne : koroka, sbinuma naa
poron no bawe asbte wa:—Dabid koro pobo, en
erampokiwen wa en kore, ani itak nisa ruwe ne.
40 Orowa, Yesu asb wa orota nei guru atura w'a ek
kuni kasbpaotte : orowa, sbinuma ebange no an
41 ita anak ne : —E otta Ku ki kuni nekon a e kon
]nsui ya .^ ani, sbinuma otta nu. Nei guru ene
itak-bi :
—Utarapa, ku ingara kuni ne ku kon rusui,
42 ani itak. Orota Yesu ene itak-bi :
—Ingara yan, e
koro eisbokor-i anak ne e iwangere nisa ruwe ne
43 na, sekoro itak. Orowa, nani nei guru ingara wa
Kamui ko-oripak bine Sbinuma osl] oman : obitta

221. 19. 1-11.] EOUKOS. 215
no okai ntara aiiak ne nei ambe iinkara cbiki
Kamui ko-iramye iiisa ruwe iie na.
19 Ik.
1 Orowa, Shinuma Yeriko kotan otta ahnn, aige,
2 Dei kotan kusli kor'aii iiisa ruwe.ne. Awa, Zak-
keos ani an reihei koro, yaku-etaye utara esapane
3 guru an ; shinuma oteknu guru ne ruwe ne. Nei
guru Yesu nekon a an guru ne ya eraman kuni
bunara gusu Sbinuma nukan rusui ruwe ne
;
koroka, inne utara okai gusu nukara eaikap, ikke-
4 we ram guru ne ruwe ne gusu ne na. Orowa, nei
guru hoshiki no boyupu bine Sbinuma nukara
kuni ne kuwa-no-ki cbikuni nimu nisa ruwe ne ;
Sbinuma nei rukari kusb kusu ne gusu ne na.
5 Orowa, Yesu nei usbike un ek cbiki bepuni ingara
bine sbinuma otta ene itak-bi : —Zakkeos, tunasbi
no ran ; tanto e kot cbisei ta Ku reusbi kusu ne
6 na, ari itak. Tata otta sbinuma tunasbi no ran
bine yaikopuntek wa Y^'esu tura nisa ruwe ne.
7 Orowa, utara anak ne nei ambe nukara cbiki
obitta oromam wa ene itak-bi :
—Sbinuma cbiko-
katpak guru kot cbisei ta reusbi gusu oman ruwe
8 ne. Orowa, Zakkeos asb wa Utarapa otta ene
itak-bi :
—Utarapa, ingar'an, ku korobe nimara pak
no otek-sak utara otta ku eungerai ; samata,
obeuge sak no inan guru orowa no ku sangere yak
anak ne ine sbui pakno ku bosbipire rawe ne, ari
9 itak. Orowa, orota Yesu ene itak-bi:—Tanto
kasbiobiuki ambe anak ne tan cbisei orun ek an,
nei guru Abrabam koro pobo ne ruwe ne gusa ne
10 na. Inambe gusu ne yakun, Ainu Pobo anak ne atu-
rainu wa okai utara bunara wa kasbiobiuki kuni
gusu ek nisa ruwe ne gusu ne na.
11 Orowa, utara anak ne tap okaibe nu kor'an ita
Sbinuma naa itak omare wa itak-maukusbte-itak
ani ye, inambe gusu ne yakiin, Yerusarem kotan
ta ebange, orowa, okai utara Kamui mosbiri nani

222. 216 ROUKOS. [19. 12-24.
ek kusu ne kaiiak ramu nisa ruwe ne gusu ne na.
12 Tambe gusu, iiei utara otta Shiuuma ene itak-hi
:
—Shine ottena ne guru an, shinuma yaikota gusu
moshiri uk wa orowa no hoshipi kuni ebangeko no
13 an moshiri orun arapa nisa ruwe ne. Orowa, koro
wa niu ne usshiune utara hotuyepukara wa orota
ichen wanbe koropare bine, ku liosbipi pakno irau-
14 getupa yan, ari itak. Koroka, koro kotan un utara
nei nisbpa etunne gusu nei oshi utara tesbkara
bine :
—Tan guru anak ne iteki un esapane kuni
chi emaka ruwe ne, ani an itak ani itakte nisa
15 ruwe ne. Orowa, nei nisbpa uk kuni moshiri uina
wa hoshipi chiki, ichen akore usshiune utaia irau-
getupa wa nei pakno eyaiepirikare orusbpe nu kuni
gusa orota araki kuni ikasbpaotte nisa ruwe ne.
16 Orowa, hoshiki no an guru sbiinima kotcbake un
ek wa :
—Utarapa, E koro shine ichen anak ne naa
17 wan ichen epirikare nisa ruwe ne, ari itak. Orota,
shinuma ene itak-hi :
—Pirika, iki pirika usshiune
guru e ne ruwe ne ! shiri ponbe gusu eani ikipniu-
kesli ari anukara gusu, wan macbiya esapane yan.
18 Orowa, tutaini an guru ek, aige, Utarapa, e koro shine
ichen anak ne ashikne ichen epiiikare nisa ruwe
19 ne, ari itak. Orota shinuma ene itak-hi : —Eani
ne yakka ashikne macbiya esapane yan, ani itak.
20 Orowa, moshima an guru ek wa :
—Utarapa, inga-
ra'n, senkaki otta kokarakari wa an ku shikkasbima
21 e koro ichen teda an : kuani anak ne e ko-ishitoma
ash, aokai anak keutum niwen guru e ne ruwe ne
gusu ne na : shomo ancle ambe e uk, shomo e etoi-
22 tap aokai nange ruwe ne na. Orota shinuma ene
itak-hi :
—Wen usshiune guru, e koro paro wano
san itak ani ku e koipishi ash kusu ne. Kuani
anak ne keutum niwen guru ku ne w^a, ku ande
shomoki okaibe ku uk, shomo ku etoitap ku nange
23 shiri eani eram'an ; tambe gusu, ku ek ita nei
ambe risoko tura no ku uk easkkai kuni ne nep
gusu ginko otta ku goro ichen e ande shomoki ya?
24 Orowa, samaketa roshki wa okai utara otta ene

223. 19. 25-39.] EOUKOS. 217
itak-hi :
—Nei guru orowa no koro shine ichen uk
wa, wan ichen koro guru otta kore yan, ari itak.
25 Utarapa, shinuma wan ichen kon ruwe ne otta nei
26 utara ye nisa ruwe ne. Echi otta Ku ye : —Nen
ne yakka koro guru otta akore kusu ne ; koroka,
koro shomoki guru orowa no koro wa an okaibe ne
27 yakka auk kusu ne na. Samata, en epokba wa ka
esapane kuni kopan utara eteun tura wa en kotcha-
keta ronnu yan, ari itak.
28 Orowa, Shinuma tap okai itak ye okere child,
nei utara kotchaketa oman wa Yerusarem kotan
orun hemesu nisa ruwe ne na.
29 Orowa, Shinuma Betpage newa Betania kotan
un Kanran-ush ani aye nupuri otta karange no ek
chiki, koro koikara utara tu niu payere wa ene
30 itak-hi: —Ikushta an kotan orun paye : nei kotan
orun echi ahup kor'an ita ainu naa shomo o ashi-
rikote wa an pon roba echi nukara kusu ne : nei
31 ambe pita hine nimba wa araki yan. Orowa no,
nen ka nep gusu nei ambe echi pita ya ? ari an
itak ani ye guru an yak anak ne, Utarapa kon
32 rusui, ani ye yan. Orowa, aomande utara paye
33 w^a orota Shinuma ye korachi nukara. Awa, pon
roba pita kor'an ita koro utara nei utara otta :
—
34 Nep gusu pon roba echi pita ya ? ani itak. Orota
nei utara anak ne :
—Utarapa nei ambe kon rusui,
35 ani ese-hi. Orowa no, Yesu otta nimba wa araki
:
aige, pon roba kashiketa koro chimip ande wa
36 Yesu ore nisa ruwe ne. Samata, oman aine utara
37 ru otta koro amip piuaspa nisa ruwe ne. Orowa,
karange no ek wa Kanran-ush nupuri ran orogeta
an ita, obitta no okai inne topaha un koikara utara
anak ne nukara okere obitta no okai kiroro an ikip
gusu yaikopuutek hine rui hau ani Kamui iramye
heashi wa ene itak hi :
—Utarapa reihei ankush-
38 kerai ek Moshiri shikkashima gur'anak ne anu-
nuke ne : Kando oshiketa itomo an, iyotta rik un
39 ushiketa aeoripak ambe an na, ari itak. Omwa,
topaha utara tumugeta okai Parisee un utara anak

224. 218 EOUKOS. [19.40-48.-20.1.
ne Shinuma otta ene itak-hi :
—Epakashnn guru,
E koro koikara utara kopao wa un kore, ari itak.
40 Orowa, Shinuma ese wa ene itak-hi :
—Tan okai
ntara mo no okai chiki, shuma anak hawe ashte
kusu ne na.
41 Orowa, shinuma ehange no ek wa nei machiya
42 nukara chiki, gusu chish hine ene itak-hi :
—Eani
ka, eani, tan toho ta e gusu an itomo irenga e
eram'an yakun humi ! Koroka, tane e shiki otta
43 anuina ruwe ne. E epokba utara anak ne e okari
no sakma roshki hine neita ne yakka iteki e soine
44 kuni ne e nikkotama kusu ne, samata, eani newa
otta okai poho utara newa shiri pakno hokushte
kusu ne toho eani gusu ek kusu ne ; nei utara
shine shuma ne yakka shuma ukata moshima no
ande shomoki kusu ne ; eani anak ne ahotanukara
paki i erampeutek nisa ruwe ne gusu ne na, sekoro
itak.
45 Orowa, Shinuma Kamui kora kenru orun ahun
hine eiyok utara soyumbare heashi, aige, nei utara
46 otta ene itak-hi :
—Ku kora kenru anak ne inonno-
itak ki gusu an chisei ne kusu ne, sekor'ambe
. chieshinnuye wa an : koroka, echi utara ikka utara
kot chisei ne echi kan nisa ruwe ne na, sekoro itak.
47 Orowa, Shinuma kesto Kamui kora kenru ta
epakashnn kor'an nisa ruwe ne. Koroka, Kamui
kora kenru esapane utara hemhem, kambi-nuye
utara hemhem, utara koro pase utara hemhem,
48 Shinuma raige kuni hunara ruwe ne : awa, he-
manda ki kuni i, nei utara esanniyo eaikap : inam-
be gusu ne yakun, obitta no okai utara Shinuma
nu gusu ko-okai shiriki an nisa ruwe ne gusu ne na.
20 Ik.
1 Nei rapoke un shine toho ta Shinuma Kamui
kora kenru ta an wa utara epakashnn hemhem ki,
Pirika shongo eupaskuma hemhem ki ita, ekashi
utara tura no Kamui kora kenru esapane utara

225. 20.2-13.] EOUKOS. 219
2 hembem, kambi-nuye utara liemhem araki ; awa,
itak ki hine Shinuma orota ene ye-hi :
—Uu niire
waunkore': Inan okai mondum e koro wa ^usu
tap okaibe e ki ya? Samata, nei mondum e kore
3 gmu lien ue ruwe he an ? ari ye. Sbinuma ese
wa nei utara otta ene itak-hi : —Kuani nei yakka
shine itak echi otta Ku nu kusu ne ; orowa En
4 nme yan : Yoannes kore baptisma anak ne kando
orowa no ekbe ne ruwe, ainu orowa no ekbe ne
5 ruwe ne ya ? Orowa, nei utara utashpa uwe-
esanniyo wa ene itak-hi :
—Kando orowa no ekbe
ne ani chi ye ko anak ne, yakun, nep gusu echi
utara shinuma eishokoro shomoki ya ? ani Bhi-
6 numa itak mangoro. Koroka, ainu orowa no ekbe
ne ani chi 3'e ko anak ne, obitta no okai utara
shuma un kopiye-kara kusu ne : Yoannes anak ne
'
uweingara guru ne ani utara eishokoro ruwe ne
7 gusu ne na. Orowa, nei utara ese wa :
—Nei wano
ekbe ne ya ? chi eramushkari ash na, ari itak.
8 Orowa, nei utara orota Yesu ene itak-hi :
—Nep
mondum Ku goro wa gusu tap okaibe Ku ki ya
bene shomo echi nure ash ruwe ne.
9 Orowa, Shinuma tan itak-maukushte-itak utara
otta ye beashi nisa ruwe ne :
—Shine ainu anak ne
hat toi etoita wa toi kara utara otta erusa nisa
ruwe ne, orowa, ohon no okai gusu oya moshir'
10 otta Oman nisa ruwe ne na. Awa, ibe o ush-i epa
ita anak ne hat toi un nikaop akore kuni ne shine
usshiune guru nei toi kara utara otta omande nisa
ruwe ne ; koroka, toi kara utara anak ne nei guru
shirikik wa nep ka sak no arapare nisa ruwe ne.
11 Orowa, naa shine usshiune guru omande ruwe ne
:
awa, nei utara shiinuma ne yakka sin'rikik wa otta
shomo ko-oripak no ki hine nep ka sak no arapare
12 ruwe ne. CJrowa no, naa re otutanu an guru
omande : nei utara anak ne shiinima ne yakka piri
13 ore wa emaka nisa ruwe ne. Orowa, nei hat toi
kon nishpa ene itak-hi: —Nekon a ku ki ya? Ku
omap an poho ku omande kusu ne ; nei utara

226. 220 ROUKOS. [20. 14-22.
shiiiuma ko-oripak kiisu ne nangoro, ari itak.
14 Koroka, iiei toi kara utara sbinuma nukara cbiki,
utashpa upaore wa eue itak-hi : —-Tan gura anak
lie eikesbkoro guii'ne ; nei eikesbkoro kunip cbi
15 korobe ne kuni ne raige anro, ari itak. Orowa,
bat toi wano sbinuma eyomak bine raige nisa
ruwe ne. Tambe gusu, bat toi kon nisbpa nei
IG utara otta nekon a iki nangora ? Sbinuma ek wa
nei toi kara utara isamka wa mosbima okai utara
otta koropare kusu ne, ari itak. Orowa, okai utara
17 nei ambe nu cbiki: —Iteki nei no an kuni anro,
sekoro itak. Koroka, Sbinuma nei utara orun in-
gara wa ene itak-lii :
—Yakun, tap cbiesbinnuye
wa an itak nekon a ambe ne ya?
Cbisei kara utara eniaka slinma anak ue
Sbikkeu sapaue sliuma ue akau nisa niwe ne ?
18 Nei sbuma kasbiketa bacbiri gur'anak ne bumne
apereke kusu ne; koroka, neii ne yakka kasbiketa
tan sbuma bacbiri guru an cbiki toitoi mana acbari-
cbari koracbi sbinuma gusu aki kusu ne na.
19 Orowa, nei i epakigeta anak ne kambi-nuye utara
newa Kamui kora kenru esapane utara Sbinuma
kisbima kuni buiiara ruwe ne : awa ; okai utara
ko-isbitoma ; orowa, j^aikota epeka no Sbinuma
nei itak-maukusbte-itak ye nisa ruwe ne, sekoro,
nei utara ramepakari nisa ruwe ne gusu ne na.
20 Orowa, nei utara Sbinuma uwande, samata ye itak
oitak-sakte wa esapane umbe otta bembem mon-
dum koro epungine guru otta bembem ekosbi kuni
ne, orota yaikota sbioupekanere etokousb kuni
21 utara payere nisa ruwe ne. Orowa, nei utara
Sbinuma otta nu wa eiie itak-hi :
—Epakasbnu
guru, Aokai anak ne oupeka no ye bembem ki, epa-
kasbnu bembem ki, orowa, ainu esanniyo sbomoki,
koroka, obeuge sak no Kamui rubu epakasbnu
22 ruwe ne, ari an ambe cbi eram'an : Cbi utara
anak ne Kaisaros otta yaku koropare ambe anak
ne ikashpaotte nei no an ambe ne ya, sbomo ne

227. 20. 23-37] ROUKOS. 221
23 ya ? Koroka, Shinnma anak ne nei ntara koro ira-
24 rabe ei'am'an wa otta ene itak-bi :
—Denaria sbinep
En Dukare yau. Kasbiketa sbinuye wa an nokaba
newa ikiri anak ne inan gurukorobe ne ya ? Otta,
25 Kaisaros korobe ne, ani nei utaraitak. Orowa Sbi-
numa nei utara otta ene itak-bi :
—Yak anak ne
Kaisaros otta Kaisaros korobe koropare yan,
Kamui otta Kaniui korobe koropare yan, ari
26 itak. Orowa, nei utara anak ne utara kotcbaketa
okai wa nei itak oitaksakte eaikap ruwe ne : orowa,
nei ese itak gusu enusbkari wa sbomo itak ki no
okai nisa ruwe ne na.
27 Orowa no, betopo-sbiknu ambe isam sekoro ye
Saddokai un utara araki wa Sbinuma otta nu wa
28 ene itak-bi :
—Epakasbiju guru, Mose un gusu kambi-
nuye katu ene okai-hi :
—Ainu koro ainu iriwak
anak ne macbi koro, orowa, po sak no rai cbiki,
nei ainu anak koro iriwak boppa n:iachi koro w^a
otta kese kore kuni po betukure kusu ne, ani nuye.
29 Arawan ainu uiriwak okai ; kiyanne guru macbi
30 koro wa po sak no rai ; tu otutanu hembem, re
31 otutanu bembem, nei no ne ruwe ne ; arawa niu
ka nei sbiwentep koro, awa, po ande sbomoki no
32 rai nisa ruwe ne. Okaketa, nei sbiwentep ne yakka
33 rai nisa ruwe ne. Hetopo-sbiknu-i ita anak ne
nei sbiwentep anak nei utara otta inan guru koro
njacbi ne kusu ne ya ? arawa niu macbi ne k(Ui
34 nisa ruwe ne gusu ne na. Orota Yesu ene itak-
bi : —Tane okai pobo utara anak ne matakore boku
35 akore ruwe ne : koroka, nei mosbiri bembem
akore, rai orowa no betopo-asbiknure kuni bembem
aesanniyo utara anak ne matakore sbomoki boku
36 akore sbomoki ruwe ne : orowa, sliui nei utara
annk ne naa rai eaikap : Kamui bauturumbe nei
no okaibe ne ; orowa, betopo-sliiknu pobo ne gusu
37 Kamui pobo ne ruwe ne. Koroka, rai guru betopo-
asbiknure gusu an ambe anak, Mose poka nei
cbaba orusbpe an usbiketa, Utarapa ani Abrabam
Kamui, Isaak Kamui, Yakob Kamui sekoro ye ita

228. 222 ROUKOS. [20. 38-47.-21. 1-3.
38 epakasliiuT ruwe ne. Shinuma aiiak iie rai guru
koro Kamui shomo ne, shikiia guru koro Kamui ne
ruwe ne : Shinuma gusu obitta no okai utara anak
39 ne sbiknu ruwe ne. Orowa, kambi-nuye utara ese
wa ene itak-hi :
—Epakasbnu guru, Aokai pirika no
40 ye ruwe ne, ari itak. Orowa, okai utaia anak ne
Shinuma otta naa itak uwepekennu kuiii ishitoma
nisa ruwe ne na.
41 Orowa, Shinuma nei utaia otta ene itak-hi:
—
Hemanda gusu Kiristo anak ne Dabid koro poho
42 ne ani utara ye ya ? Inambe gusu ne yakun, Dabid
yaikota lyohaiochish oma kambi-sosh kata ene
itak-hi :
—
4o Utarapa anak ne ku ororo Utarapa otta ene itak-lii :
—
E epokba utara ani e cbikiri aande kimip ne ku kara pakuo,
Ku sliimon tek samata a, ari itak.
44 Tambe gusu, Dabid anak ne Shinuma Utarapa ani
ye, hemanda ani koro poho ne ruwe ne ya ?
45 Orowa, obitta no okai utara nu wa okai rapoketa
46 koro koikara utara otta ene itak-hi :
—Tanne amip
mi wa apkash rusui hemhem ki, ii-augetupa ushi-
keta akorangarap hemhem, Uwekarapa chisei ta
iyotta sapane set hemhem, marapto an ita iyotta
nishpane ushike hemhem konoburu kambi-nuye
47 utara yaitubare yan ; nei utara anak ne shiyom-
piyara shiwentep koro chisei isamka, orowa, akoin-
gara kuni gusu tanne inonno-itak ki : tan utara
anak ne naa poron no apanakte kusu ne na.
21 Ik.
1 Orowa, Shinuma hepuni ingara wa oteknu utara
kamui yange ichen shuop otta korarape omare
2 shiri nukan nisa ruwe ne. Awa, nei shuop oshi-
keta tu reptos omare shine otek-sak shiyompiyara
3 shiwentep nukara. Aige, Shinuma ene itak-hi :
—
Son ho newa echi otta Ku ye, obitta no okai nei
utara kasu no tan otek-sak shiyompiyara shiwen-

229. 21. 4-14.] BOUKOS. 223
tep anak ne naa poron no omare nisa ruwe ne ;
4 iDambe gusu ne yakun, obitta no tan okai utara
anak ne ikashima an ambe orowa no korarabe otta
omare : koroka, nei shiwentep anak ne korobe
obitta omare nisa vuwe ne gusu ne na, an itak.
5 Orowa, Kamui kora kenru anak ne hemanda
pirika sbuma newa ayangep ani atomtere wa an
katu ye kor'an utara okai rapoketa, otta Shinuma
6 ene itak-bi :
—Tan okai ecbi nukarape gnsu anak,
ahacbiri sbomoki no teda an ukata-ukata okai
sbuma sbinep ne yakka sbuma ukata aaiide slio-
7 moki tobo ek kusu ne na. Orowa, Sbinuma otta
nei utara uwepekennu wa ene itak-bi :
—Epakasbnu
guru, tambe gusu, tap okaibe bembara pakita
hetukuya? Orowa, tap orusbpe auweomare kuni
kusu ne paba ta bemaiida sbirosb an kusu ne ya ?
8 ari itak. Orowa, Sbinuma ene itak-bi : —Iteki
mosbima guru ecbi kokandama kuni ne yaitubare
yan : inambe gusu ne yakun, inne ufcara Ku reibei
ani bine araki wa : —Kuani Sbinuma ne, ani itak
pakibi ebange no an : nei utara otta iteki paye
9 yan. Orowa, tumiram newa sakayo oiiisbpe
ecbi nu cbiki, iteki isbitoma yan : inambe gusu ne
yakun, tap okaibe bosbiki no betuku kusu ne ap ;
koroka, okesebe anak naa tunasb sbomo ne ruwe
ne.
10 Orowa, nei utara orota Sliinuma ene itak-bi :
—
Uirup anak ne uirup kotumi koro, mosbiri anak ne
11 mosbiri kotumi koro : orowa, poro sbirisbimoye
an, usaine okai usbiketa keman newa turuse tasbum
an : samata, kando orowa no aeisbitomap newa
12 poro sbirosb an kusu ne. Koroka, obitta no tap
okaibe an etokota, utara anak ne Ku reibei rengap
gusu ecbi kisbima wa ecbi epokba, aige, uwekarapa
cbisei otta bemhem, upakasbnu cbisei otta bem-
bem ecbi ekosbi bine Mosinri esapane utara newa
13 epungine utara orun ecbi tura kusu ne. Nei ambe
14 anak ne ecbi otta pawetesbu ne kusu ne. Tauibe
gusu, nei etokota nekon a ecbi ese ya iteki yaiko-

230. 224 EOUKOS. [21. 15-26.
sbiraiiise knni echi keufcum ta oshitchiu yan :
15 inambe gusu ne yakuii, Kuani anak ne obitta no
okai ecbi epokba utara eyoko hembem ki, otta ese
itak hembem ki eaikap parobo newa wayasbnu-i
16 ecbi kore asb na. Koroka, ecbi utara anak ne esbi-
kop orowa no bene, iriwak orowa no bene, utara
orowa no bene, nimavaba orowa no bene poka
aekosbi kusu iie ; samata, ecbi tumiigeta okai
17 sereke an utara aronnure kusu ne ruwe ne. Orowa,
Ku reibei ankusbkerai gusu ecbi utara obitta no
18 okai utara orowa no aetunne kusu ne. Orowa,
echi sapa un shine otop tu ne yakka aisamka sbo-
19 moki. Ecbi yaisbiporore wa kon lamat ecbi koro
kusu ne.
20 Koroka, tumi-koro utara ikiri Yerusarem kotan
nikkotama wa okai shiri ecbi nukara chiki, nei
kotan wenderep ebange no an katu ecbi eram'an
21 yan. Nei ita Yudea un utara nupuri otta kokira :
orowa, nei osbiketa okai utara soyumba yan : oro-
wa, kimta okai utara iteki nei oruii ahup yan.
22 Inambe gusu ne yakun, tan tobo anak ne chieshin-
nuye wa obitta no okaibe auweomare kuni ikemnu
23 tobo ne ruwe ne gusu ne na. Nei tobo ta shinnai
kat iyeunu wa okai utara hembem, to nonde wa
okai utara hembem eyaisambepokasb bumi !
inambe gusu ne yakun, mosbiri kata poro aramu-
sarakkap an, tan okai utaia kata irusbkap an kusu
24 ne gusu ne na. Orowa, nei utara emush notaku
ani araige hembem ki, obitta no okai mosbiri uirup
otta teke-a-pasbte hembem ki : orowa, Oya uirup
utara pakibi anak ne auweomare pakno Yerusarem
anak ne Oya uirup orowa no aotereke kusu ne na.
25 Orowa, tokap chup otta bene, kunne cbup otta
bene, nochiu otta bene shiroshi okai kusu ne ; riri
newa atui sash humi gusu sambe-koknruse wa
mosbiri kata okai uirup yairambekomo kusu ne
;
26 mosbiri otta araki kusu ne okaibe araki kuni
esanniyo gusu, utara isljitoma wa ramu-rai kusu
ne : kando un kiroro anak ne asbuyesbuye kusu

231. 21. 27-38.1 B,OUKOS. 225
27 ne giisu ne na. Orowa no, Ainu Poho anak ne kiroro
newa poro nupeki koro wa nisbkuru otta ek shiri
28 anukara knsu ne. Koroka, tap okaibe betuku beasbi
ita anak ne, hepiini iin ingara, ecbi koro sapa puni
yan ; ecbi koro kikiaraye-i karange no ek ruwe ne
giisu ne na.
29 Orowa, nei utara otta Sbinnma itak-maukusbte-itak
ye :
—Icbijiku cbiknni bembeni, obitla no okai cbikuni
30 bembeni insjara yan : nei ambe anak ne tane cbucbu
betukiire cbiki, ecbi nukara wa tane sak un pa
ebange no an sbiri ecbi utara yaikota eraraan ruwe ne.
31 Nei no koracbi ecbi utara anak ne tap okai orusbpe
betuku-bi ecbi nukara cbiki, Kamui mosbiri ebange
32 no an sbiii ecbi eraniu yan. Son no ecbi otta Ku
ye :
—Nep ne yakka an okaibe auweomare pakno, tan
33 okai ainu ikiii isaiii sbomoki kusu ne. Kando newa
toi anak ne isam kusu ne, koroka, Ku itak anak ne
isam sbomoki kasu ne na.
34 Koroka, ecbi keutuin anak ne ibesbikasure ambe
ani bene, ibosbki ambe ani bene, sbiknu gusu an
okaibe enisbomap ambe ani bene sbomo aesbik
kasbpa wa iteki akbe koracbi ekusbkonna ecbi orun
35 nei tobo ek kuni ne yaitubare yan : inambe gusu ne
yakun, mosbir'ebitta no okai utara awesamamba
gusu nei ambe anak ne nei no koracbi ek kusu ne na.
36 Ecbi utara anak ne araki kusu ne tap obitta no an
okaibe obaita easbkai bine Ainu Pobo kotcbaketa
rosbki kuni ne, inan pakibi ta ne yakka sbiruwe wa
inonno-itak ki yan.
37 Orowa, kesto Sbinuma anak ne Kamui kora kenru t
a
an wa epakasbnu ki kor'an nisa ruwe ne ; awa, kes
ancbikara soine wa Kanran-usb ani aye nupuri otta
38 reusbi ruwe ne. Orowa, obitta no okai utara anak
ne, Sbinuma nu gusu aro-kunneiwano Kamui kora
kenru orun araki nisa ruwe ne na.

232. 226 ROUKOS. [22. 1-15
22 Ik.
1 Orowa, Karaakush ani aye Pandane sak pan
2 marapto ehange ruwe ne. Aige, Kamiii kora kenru
esapane utara hemhem, kambi-nuj^e utara hemhein
hemanda Shinuina raige- il^a hunara wa okai ; awa,
utara koishitoma iiisa ruwe ne.
3 Orowa, Satan anal^ ne nei tun ikasbima wa niu
tumugeta an Kaiiot kotan un guru ani aye Youdas
4 onnaige ahun nisa ruwe ne. Aige, sliinuma oman
wa Kpaxiui kora kenru esapane utara newa tumi-koro
utara esapane utara tura, hemanda ki wa orota Tesu
5 ekoshi eashkai ya koesanniyo ruwe ne. Orowa, nei
utara anak ne yaikopuntek hine otta ichen kore kuni
6 eitakamkire nisa ruwe ne. Awa, sbinunia ramuosbma
wa inne utara isam rapoketa Sbinuma ekosbi kuni
pirika pakihi hunara nisa ruwe ne na.
7 Orowa, Kamakushbe j^ange kuni gusu an Pandane
8 sak pan tobo ek. Awa, Sbinuma Petros newa
Yoannes payere bine otta ene itak-bi :
—Gbi utara
ibe kuni ne echi paye wa un gusu Kamakusb marapto
9 etokooiki yan, sekoro itak. Orota nei utara ene
itak-bi :
—Neita chi etokooiki kuni E ramu ya ? ari
10 itak. Orota Sbinuma ene itak-bi :
—Ingara, Macbiya
otta echi abup cbiki, wakka o sei op sei wa ek shine
ainu echi etunangara kusu ne, nei guru, ahun chisei
11 otta sbinuma osb paye. Orowa, nei chisei kon nisbpa
otta ene itak yan : —Aokai otta Epakashnu guru ene
ye-bi, Kuani Ku koikara utara tura no Kamakusb
marapto ibe kuni gasu an tumbu neita an ruwe be
12 an? ani itak yan. Orowa, sbinuma anak ne rikta an
so akara wa an poro tumbu echi nukare : nei ita
13 etokooiki yan, sekoro itak. Orowa, nei utara paye wa
orota Sbinuma ye korachi nukara : orowa, Kamakusb
marapto etokooiki nisa ruwe ne na.
14 Orowa, pakihi ek cbiki, Sbinuma anak ne Apostoro
15 un utara tura no rok nisa ruwe ne. Awa, nei utara
otta Sbinuma ene itak-bi :
—Kuani anak ne ayairam-

233. 22.16-28.] ROUKOS. 227
shitnere etokota tan Kamakiisb marapto ecbi tura no
16 Ku ibe rusui kasbpa nisa ruwe ne : inambe giisu
ne yakun, ecbi otta Ku ye, Kamui mosbir'otta
auweomare pakno sbomo nei ambe Ku ibe kusu ne
17 na. Orowa, Sbinuma itangi uk, aige, yaiiraige okere
cbiki ene itak-bi :
—Tainbe uk wa uwe-eimek yan :
18 inambe gusu ne yakun, ecbi otta Ku ye, Kamui
mosbiri ek pakno tewa no poka bat pungara ibebe
19 sbomo Ku iku kusu ne gusu ne na. Orowa, Sbiuunia
pantak uk wa yaiiraige okeie cbiki mesbpa, orowa,
nei utara otta kore wa ene itak-bi :
—Tambe anak ne
ecbi utara gusu akore ku netobake ne : En esbkarun
20 kuni giisu tambe ecbi ki yan, ari itak. Orowa, kunne-
ibe aokere ita nei no koracbi itangi uk wa ene
itak-bi :
—Tan itangi anak ne ecbi utara gusu aobetu
Ku bem otta an asbiri aeuitaknup ne ruwe ne.
21 Koroka, ingara, En ekosbi guru koro teke En tura no
22 set kasbiketa an. Inambe gTisu ne yakun, son no
newa aesanniyo okere wa an koracbi, Ainu Pobo
anak ne oman ruwe ne gusu ne na : koroka, orowa
no aekosbi guru anak ne aeyaisambepokasb bumi !
23 sekoro itak. Orowa, nei utara anak ne tan okaibe
ki kusu ne guru inan guru ne ruwe be an ? ani utasbpa
uwepekennu nisa ruwe ne.
24 Orowa, nei utara tuinugeta inan guru iyotta pasep
25 ne ruwe, sekor'an sakayo bopuni. Orowa, nei utara
otta Sbinuma ene itak-bi:—Oya un utara sbikkasbima
utara anak ne koro utara enisbpane ruwe ne, orowa,
nei utara gusu mondum koro utara anak ne pirikare
26 ki utara ani aye ruwe ne. Koroka, ecbi utara anak
ne nei no okai sbomo ne : koroka, ecbi tumugeta
iyotta pase guru anak ne iyotta poniune guru nei no an
yan ; orow^a, esapane guru anak ne yaisbieiwangere
27 guru nei no an yan. Inan guru iyotta pase guru ne
ya ? ibe gusu rok guru bene ne ya '? otta yaisbiei-
wangere guru bene ne ya ? Ibe gusu rok guru iyotta
pase sbomo ne ya? Koroka, Kuani anak ne ecbi
tumugeta an wa yaisbieiwangere guru koracbi Ku ne
28 ruwe ne. Koroka, ecbi utara anak ne a en koram-

234. 228 EOUKOS [22.29-39.
nul^ara rapuketa En tura no okai utara echi ne.
29 Orowa, Ku goro michi anak ne Moshiri En shik-
kashimare korachi, Knani ne yalvka moshiri echi
30 shikkashimare ash rnwe ne ; echi utara Ku goro
moshiri otta an set otta ibe hemhem ki, iku hemhenr
ki kuni gusu ne ; orowa, echi utara anak ne amset
kata echi rok wa Tsraera un tu ikiri ikashiraa wan
31 ikiri no an utara koipishi laisu ne na, Simon, Simon,
ingara, komungi mui akara korachi Satan anak ne e
akore wa e mui kara kuni ne koramkon nisa ruwe
32 ne ; koroka, e koro eishokor-i anak ne iteki nin kuni
ne, eani gusu inonno-italc Ku ki nisa ruwe ne : orowa,
eani anak ne kanna hoshipi wa an ita e koro ainu
33 uiriwak tumashnure j'an, selioro itak. Orota, shmuraa
ene itak- hi :
—Utarapa, upakashnu chisei otta hene,
rai-i otta hene Aokai tura no ku oman kuni ku
34 etokooiki wa an. Orowa, Shinuma ene itak-hi :
—
Petros, e otta Ku ye, Eani anak ne re shuine En
eamkiri katu eshina pakno, tanto niwatori chikap hau
koro shonioki kusu ne.
35 Orowa, nei utara otta Yesu ene itak-hi :
—Kani o
pukuru hene, pusaru hene, keire hene isam no echi
payere ash ita nep ka eikohayep okai ya ? sekoro itak.
S6 Orowa, nep ne yakka shomo, ani nei utara ye. Orota
Shinuma ene itak-hi :
—Koroka, tane anak kani o
pukuru koro guru nei ambe uk, shui, pusaru ne yakka
koro yan : orowa, kani o pukuru koro shomoki guru
anak ne koro mipihi eiyok wa emush hok yan.
37 Inambe gusu ne yakun, echi otta Ku ye:—Tap
chieshinnuye wa an orushpe En otta auweomare
kusu ne ap :
—Orowa, Shinuma anak ne kashpaotte
otereke utara tura akoesanniyo nisa ruwe ne na
:
inambe gusu ne yakun, En gusu an okaibe aokere
38 kusu ne, sekoro itak. Orowa, nei utara ene itak-hi
:
—Utarapa, ingara, teda tu emush an ruw^e ne, sekoro
itak. Pakno ne ruwe ne, ani Shinuma nei utara
otta ye nisa ruwe ne na.
39 Orowa, Shinuma soine wa ramma korachi Kanran-
ush nupuri otta oman ; orowa, koikara utara nei osh

235. 22. 40-53,1 EOUKOS. 229
40 paye nisa rnwe ne na. Awa, nei ushiketa an wa nei
utara otta ene itak-bi :
—Ecbi utara iteki akoraranu-
41 kara kuni ne iooniio-itak kiyan, sekoro itak. Orowa,
Shiiiiima nei utara orowa do shuma yapkin no pakno
an wa kokkaea hine inonno-itak ki wa ene itak-hi : —
42 Michi, Aokai ramuoshma yakun, tan itangi En orowa
no oyakta ande wa En kore : koroka, Ku rengaine
gnsu sbomo ne wa E rengaine ki wa en kore, ari itak.
43 Orowa, kando wano Kanuii uitekbe anukara wa Sbi-
44 numa tamasbnure nisa ruwe ne. Aige, Sbinuma
ikoni wa naa sbiyiippa no inonno-itak ki : awa, sange
pop-pe wakka sbiri kata bacbiri, aine, bem num
45 koracbi ne ruwe ne. Orowa, inonno-itak orowa hopuni
wa koikara utara orota ek, aige, nei utara ramusarak
giisu mokoro wa okai sbiri nukara, aw^a, orota ene
46 itak-bi :
—Hemanda gusu ecbi mokoro ya? Hopum-
ba wa iteki ecbi akoramnukara kuni ne inonno-itak
yan, ani itak.
47 Sbinuma naa itak an rapoketa, ingar'an, inne
utara okai, orowa, nei tun ikasbima wa niu tumueje
un Youdas ani aye sbine ainu, nei utara kotcbaot
Oman ; sbinuma anak ne cbopcbopsekara gusu Yesu
48 otta ebange no ek nisa ruwe ne. Koroka, otta Yesu
ene itak-bi :
—Youdas, cbopcbopsekara ambe ani Ainu
49 Pobo e ekosbi ya ? sekoro itak. Orowa, Sbinuma
okari wa okai utara anak ne betnku kusu ne ap nu-
kara cbiki, ene icak-bi :
—Utarapa, emusb ani obi
50 sbirikik kusu ne ya ? ani itak. Nei sbinen anak ne
Kamui kora kenru esapane gura koro uitek gura sbiii-
51 kik wa koro sbimon kisara oattaye nisa ruwe ne. Koro-
ka, Yesu ese wa ene italc-bi :
—Te pakno ramuosbma
yan : orowa, Sbinuma nei kisara tomoosbma wa
52 iwangere nisa ruwe ne. Orowa, Yesa anak ne
epokba gusu araki Kamui kora kenru esapane utara
newa epungine utara newa ekasbi utara otta ene
itak-bi :
—Emusb bembem, sbirikik kuwa bembem
koro wa ikka guru kisbima kuni koracbi ecbi araki
53 sbiri? Kuani kesto ecbi tura no Kamui Ivora Ivenru ta
Ku an ita anak ne En kisbima kuni sliomo ecbi ki
:

236. 230 EOUKOS. [22.51-G6
koroka, tambe aiiak ne ecbi koro pakilii ne, kunne-i
kiroro ne rawe ne.
54 Orowa, utara anak ne Shinama kishima bine tnra
wa paye, aige, Kamni kora kenru esapane guru koro
cbisei orun abup nisa rawe ne. Koroka, Petros anak
55 ne ukatfcuima no nei osb ek. Awa, utara anak ne
tumbuupsbottaabeare wa utura cbiki, Petros ne yakka
56 nei utara tuinugeta a nisa ruwe ne. Orowa, sbine
uitekmat anak ne sbinuma abe pekere otta a sbiii
nukara cbiki, orun iramniakaka ingara w^a :
—Tan
guru ne yakka Sbinuma tura no an guru ne, ari itak.
57 Koroka, sbinuma esbina wa ene itak-bi :
—Sbiwentep,
58 kuani nei guru ku eamkiri sbomoki, ani itak. Orowa,
naa pon no sbiran koro naa sbinen sbinuma nulvara,
aige, ene itak-bi :
—Eani ne yakka nei utara un sbinen
e ne ruwe ne, ani itak. Koroka, Petros ene itak-bi
:
69 —Ainu, kuani anak sbomo, ani itak. Naa sbine
pakibi okaketa anak ne mosbima an naa sbinen
ubumasbi sbomoki no ye wa ene itak-bi :
—Son no
newa tan guru anak ne Sbinuma tura no an guru
ne : sbinuma Gariraya un guru ne ruwe ne gusu ne na,
60 sekoro itak. Koroka, Petros ene itak-bi:—Ainu,
bemanda e ye ya Ivu eramusbkare, ani itak. Orowa
nani, naa itak an rapoketa niwatori cbikap bau kon
61 nisa ruwe ne na. Orowa, Utarapa bosari wa Petros
orun ingara. Awa, Petros anak ne—Tanto, niwatori
cbikap bau koro etokota, eani re sbuine En esbina
kusu ne, ani an itak ani orota Utarapa ye itak
62 esbkarun nisa ruwe ne. Aige, sbinuma soine wa
poron no cbisb nisa ruwe ne na.
63 Orowa, sbiklasbima utara anak ne Sbinuma eo^-a-
itak bembem ki, sbirikik bembem ki nisa ruwe ne.
64 Samata, sbiki kamure bine otta uwepekennu wa ene
itak-bi :
—Uweingara yan ; E sbirikik guru inambe ne
65 ruwe be an ? ani itak. Orowa, inne mosbima
okaibe ki wa Sbinuma orun koatcba wa wen no ye
nisa ruwe ne na.
66 Orowa, tol^ap-to ne koro anak ne utara koro uwe-
kari un ekasbi ikiri, samata Kamui kora kenru esapa-

237. 22. 67-71.-23. 1-7.] EOUKOS. 231
ne utara, kambi-nuj^e iitara bene uwekarapa ; awa,
koro ukoramkoro utara ornn Sbinuma tura wa ene
67 itak-bi :—Aokai anak ne Kiristo ne cbiki un nure
yan, sekoro itak. Koroka, Dei utara otta Sbinuma
ene itak-bi:—Ecbi nure asb yakka eisbokoro sboiuoki
:
68 samata, Kuani ecbi otta Ku nu yakka ecbi ese itak
69 ki sbomoki kusu ne. Koroka, tewa no, Ainu Pobo
anak ne Kamui kiroro un sbimon tek samata a kusu
70 ne na, sekoro itak. Orowa, obitta no nei okai utara
anak ne :
—Yakun, Aokai anak ne Kamui Pobo E
ne luwe be an ? ani itak. Orota Sbinuma ene itak-
bi :
—Kuani Sbinuma ne, ani ecbi ye, sekoro itak.
71 Orowa, nei utara ene itak-bi :
—Hemanda gusu naa
pawetesbu-i cbi kon rusiii ya? Cbi utara yaikota anak
ne Sbinuma yaikota koro paro wano cbi nu nisa ruwe
ne gusu ne na, sekoro itak
23 Ik.
1 Orowa, obitta no okai uwekarapa utara anak
ne bopuni wa Pirato otta Sbinuma tura nisa ruwe
2 ne. Awa, eiyonnuppa beasbire wa ene itak-bi
:
—Tan guru anak ne cbikoro mosbir'un utara esbi-
sbire bine Kaisaros otta yaku sange kuni battoki,
samata, Sbinuma yaikota Mosbiri sbikl^asbima guru
3 Kiristo ne ruwe ne, ani itak. Orowa, Pirato Sbi-
numa otta nu wa ene itak-bi :
—Eani anak Yudea un
utara Sbikkasbima guru E ne ruwe be an ? Orowa,
4 Sbinuma ese wa :
—E ye ruwe ne, ani itak. Orowa,
Pirato nei Kamui kora kenru esapane utara newa inne
utara otta: —Tan guru otta katpak ku nukara sbomoki,^
5 ari itak. Koroka, nei utara naa sbiyuppa wa :
—Sbinu-
ma anak ne Gariraya ta beasbire wa teda pakno ka
utara sakayore kuni Yudea obitta sbil^apneka no
6 epakasbnu rawe ne, sekoro itak. Koroka, Pirato tap
orusbpe nu cbiki, nei guru Gariraya mosbir'un guru
7 ne ya, ani uwepekennu nisa rawe ne. Orowa, Herod
sbikkasbima mosbir'un guru ne sekoro nu wa eram'-

238. 232 ROUKOS. 23. 8-22.]
an koro, nei toho ta yaikota Yerusarem kotan ta an
Herod otta fihinuma omande nisa ruwe ne.
8 Orowa, Herod anak ne Yesu nnkara chiki, shi no
yaikopuntek : inambe gusu ne yakun, Hhinuma giisu
an orushpe nu wa obonno Sbinuma nukan rasui nisa
ruwe ne ; samata, Sbinuma nepka sbirosb ki-bi nu-
kara kuni cbipacbipa kor'an ruwe ne gusu ne ruwe
9 ne. Orowa, inne itak ani Sbinuma ko uwepekennu,
koroka, iiep ne yakka Sbinuma ese itak ki sbomoki
10 nisa ruwe ne. Awa, Kamui kora kenru esapane
utara newa kambi-nuye utara rosbki wa sbiarikiki no
11 Shinutna eiyonnuppa nisa ruwe ne. Orowa, Herod
anak ne tumi-koro utara tura Sbinuma pange wa
eoya-itak, orowa, cbitomte mipibi mire wa Pirato
12 otta bosbipire nisa ruwe ne. Orowa, Herod newa
Pirato anak ne nei etobogeta utasbpa irenga uwe-
usaraye nisa ruwe ne ; nei etokota utasbpa uweepok-
ba utara ne ruwe ne gusu ne na.
13 Orowa, Pirato anak ne Kamui kora kenra esapane
utara newa utara epungine utara uwekarapare wa
14 orota ene itak-hi :
—Tan guru anak ne utara sbisbire
sbiri ecbi ye wa en oran ecbi tura nisa ruwe ne : awa,
kuani anak ecbi sbik-samata Sbinuma koipisbi, aige,
aeij'onnuppap gusu an orusbpe ramepakari cbiki tan
15 guru katpak koro sbomoki ku esanniyo : Herod ne
yakka nei no esanniyo ruwe ne : un oran sbinuma
bosbipire nisa ruwe ne gasu ne na ; orowa, sbui,
ingar'an, araige kuni bui'i Sbinuma ki sbomoki ruwe ne
16 na. Tambe gusu, kuani Sbinuma sbirikik wa bonnere
18 yara kusu ne, ani itak. Koroka, nei utara sbine ikinne
hawe asbte wa ene itak-bi: —Tan guru oyakta omande
w^a un otta Barabbas bonnere w^a un kore, ari itak
:
19 Sbinuma anak macbiya otta Mosbiri sbikkasbima
utara eiyokbare bembem ki, keuk bembem ki, upakash-
20 nu cbisei ta aabunge guru ne. Orowa, Pirato anak ne
Yesu bonnere rusui wa kanna-sbui nei utara otta ye nisa
21 ruwe ne. Koroka, nei utara bawe asbte bine :
—Utasa
cbikuni otta Sbinuma kungi kokikkik, utasa cbikuni
22 otta kungi kokikkik yan, ani ye. Orowa, re sbuine

239. 23. 23-33.] ROUKOS. '233
iiei utara otfca ene itak-hi : —-Hemanda gasu ? Tan
gum anak ne nekon a wenburi ki ya ? araige kuni
gusu an katpak Sbinuma otta ku nukara shomoki:
tarabe gusu, ku shirikik wa honnere kusu ne na,
23 sekoro itak. Koroka, nei utara tunashi naa rui hawe
ani, Shinuma utasa chikuni otta akungi kokikkik
kune ne koramkon nisa rawe ne na. Awa, nei bawe
24 anu nisa ruwe ne. Aine, koramkorobe nei no aki
25 gusu Pirato aesanni3^o-itak 3'e. Aige, akoranikoro
koracbi mosbiri sbikkasbima utara ei3^okbare bembem
ki, keuk bembem Id upakasbnu cbisei otta aabunde
wa an guru nei utara otta bonnere wa kore : koroka,
nei utara kon rusui koracbi otta Yesu ekosbi nisa
ruwe ne na.
26 Orowa, nei utara anak ne Sbinuma ani wa paye
rapoketa, okim un san wa ek Kurene kotan un Simon
ainu kisbima wa Yesu osbi utasa cbikuni sei wa ek
kuni ne kasbiketa nei ap seire nisa ruwe ne.
27 Orowa, utara inne topaba utara bembem, Sbinuma
ecbisb bembem ki, eyaituwasbkarap bembem ki l^oro
okai shiwentep utara Sbinuma osbi pa3^e nisa ruwe ne.
2S Koroka, Yesu bosari wa orota ene itak-bi :
—Yerusarem
kotan un Matnepo utara, En gasu iteki cbisb, koroka,
ecbi utara yaikota gasu bembem, E pobo utara gusu
29 bembem cbisb 3^an. Inambe gusa ne yakan, ingar'an,.
—Po sak utara bene, po sange sbomoki boni bene, to
nonde sbomoki to bene anak ne anunake ne, utara ye
30 tobo ek kusu ne gusu ne na. Nei ita anak ne :
—Un
kasbiketa bacbiri yan, ani nupuri otta bembem 3^6,
orowa :
—Un kamure wa un kore, ani buru otta
31 bembem utara ye beasbire kusu ne na. Fu cbikuni
otta nei utara tap okaibe ki cbiki, sat wa an cbikuni
nekon a aki kasa ne ya, sekoro itak.
32 Orowa, Sbinuma tura no araige kuni atura wa okai
naa tu ainu okai, nei utara wenbari ki utara ne ruwe
ne.
33 Orowa, " MecbsCkko " ani aye usbiketa araki cbiki
nei ita utasa cbikuni otta Sbinuma kungi kokikkik
;
nei wenbari koro utara ne yakka sbiuen anak ne

240. 234 EOUKOS. [23. 34-46.
Shinuma shimon tek sam, shinen anak hariki tek
34 samata akangi kokikkik nisa ruwe ne. Orowa, Yesu
ene itak-hi :
—Ku Michibi, nei utara bonnere wa En
koie ; bemanda ki sbiri eramusbkare wa okai ruwe ne
gusu ne na, sekoro itak. Orowa, utasbpa Sbinuma
koro mipibi eimek wa ukokoncbi etaye nisa ruwe ne.
35 Utara anak ne ingara gusu rosbki wa okai. Orowa,
esapane utara ne yakka Sbinuma koesapse wa ene
itak-bi :
—Mosbima utara Sbinuma kasbiobiuki nisa
ruwe ne ; awa, nei guru Kamui koro Kiristo ne, Kamui
numgep ne yaknn, yaikota yaikasbiobiukirero, ani itak.
36 Tumi-koro utara ne yakka Sbinuma esapse bine orota
37 araki wa sbukkakep kore, aine, ene itak-bi :
—Aokai
anak ne Yuclea un utara esapane guru E ne yakun,
38 yaikota yaikasbiobiuki yan, ari itak. Orowa, Sbinuma
kasbiketa tap okai anuye wa an ambe an, Tan gueu
ANAK NE YUDEA MoSHIB'UN UTARA ESAPANE GURU
NE RUWE NE.
39 Orowa, aratkire wa an sbine wenburi koro guru
Sbinuma l^oatcba wa ene itak-bi :
—Aokai anak ne
Kiristo sbomo ne ya ? Yaikota bembem, cbi utara
40 bembem kasbiobiuki wa un kore, sekoro itak. Koroka,
mosbima an guru anak nei guru kopao wa ene ye-bi:
—Ukoracbi an panakte uk kuni aesanniyo eani ka
41 Kamui koisbitoma sbomoki ya? Cbi utara anak ne
oupeka no apanakte wa an, cbikoro ki buri gusu an
akore kunip cbi uk ruwe ne : koroka, tan guru anak
lie nep obeugep ne yakka ki sbomoki nisa ruwe ne,
42 ani itak. Orowa, ene itak-bi :
—Y^esu, E kore mosbiri
43 ta E ek ita en esbkarun wa en kore, ani itak. Orota
Sbinuma ene itak-bi :
—Sen no e otta Ku ye, Tanto
En tura no Paradeisos otta e an kusu ne na, ani itak.
44 Orowa, iwan pakibi an, awa, sbinepesan pakibi
pakno tokap cbup atte pekere nin wa sbiri ebitta
45 sbirikunne nisa ruwe ne : samata, Kamui kora ken-
ru ta an otbe anak ne tup ne ayaske eukopi nisa ruwe
46 ne. Orowa, Yesu rui bau ani bawe sange okere cbiki
ene itak-bi :
—Micbi, E teke otta Ku ramat Ku ande
na, ari itak : orowa, tambe ye okere cbiki Sbinuma

241. 23. 47-56.-24. 1-4.]
ROUKOS. 235
47 kon ramat arapare nisa ruwe ne. Orowa, lietuku
okaibe nei tumi-koro utara esapane guru nukara cbiki,
KatiKii kooripak wa ene itak-bi :
—Son no newa tan
guru anak ne oupel^a guru ne ruwe ne, selvoro itak.
48 Orowa, tap okaibe nuliara gusu uwekara])a obitta no
okai iune utara anak ne, nei hetuku orusbpe nukara
cbiki, koro penram kokik wa hosbippa nisa ruwe ne.
49 Aige, obitta no okai Shinuma eanikiri utara benibem,
Gariraya orowa no tura no osb araki sbiweiitep utara
bembem, ebangeko no an usbiketa rosbki wa nei
okaibe nukan nisa ruwe ne na.
50 Orowa, ingar'an, Yudea un utara koro xrimatea
kotan un ukoramkoro guru ne Yosep ani an reihei
51 koro pirika newa oupeka guru an (sbinuma anak ne
utara esanniyop bene, ki-buri bene ko-eramuosbma
52 sbomoki guru ne), sbinunia Kamui niosbiri etere wa
an : tan guru anak ne Pirato orota on:ian wa Yesu
53 kon netobake koramkon nisa ruwe ne, Orowa,
sbinuma nei ambe range wa senkaki otta kokarakari
bine, naa sbomo ainu aande sbuma aouri tusbiri orota
54 ande nisa ruwe ne. Orowa, Etokooiki tobo ne, awa,
55 Sbini tobo aro-ebange ruwe ne na. Aige, Gariraya
orowa no Sbinmna tura no araki sbiwentep utara
anak ne nei guru osbi paye wa tusbiri bembem nei
56 netobake aande katu bembem nukara. Awa, bosbippa
wa pirika bura usbbe newa sbum sbipini nisa ruwe
ne na.
24 Ik.
Orowa, nei utara anak ne tuitak an koracbi Sbini
1 tobo ta sbini ruwe ne. Awa, Sbini tobo esbimge no
an tobo ta aroankes pakita nei utara sbipini okere
pirika bura usbbe koro wa tusbiri orota araki nisa
2 ruwe ne. Aige, nei tusbiri wano sbuma kokarakarase
3 wa an sbiri anukara. Awa, orota abup bine Utarapa
4 ne Y^esu kon netobake nukara sbomoki. Orowa, nei
utara tambe gusu keutum utumasbi wa okai, aige,
pekere at amip mi wa okai tu ainu nei samaketa

242. 236 KOUKOS. [215-13.
5 roshki iiisa ruwe ne : awa, iiei utara kimatek wa shiri
kata koro nanuhu hepol^iki, aine orota nei ainu utara
ene itak-hi :
—Nep gusu rai garu tumugeta shiknu
6 guru echi bui^ara ya ? Shinuma teda isam, koroka,
hetopo a-shikiiure nisa ruwe ne : Shinuma naa
7 Garira}' a kotan ta an rapoketa echi otta :
—Ainu Poho
anak ne katpak koro utara tekehe otta aekoshi wa
utasa chikuni otta akungi kokikkik, orowa, rereko an
ita hotopo-shikuu kusu ne ap, ani an itak ani ye katu
8 echi eshkarun yan, ari itak. Orowa, nei utara anak
9 ne Shinuma ye itak eshkarun, awa, tushiri wano
hoshippa bine nei shinen ikashima wa niu otta hem-
hem, obitta no ok'ai moshima ut^ra otta hemheni
10 obitta tap orushpe nure nisa ruwe ne. Orowa,
xApostoro otta tap okai orushpe nure utara anak ne
Magdarene un Maria newa Yoanna newa Yakob
koro habo Maiia newa nei utara tura no okai shiwen-
11 tep ne ruwe ne. Awa, tap okai itak ambe anak ne
haita itak nei no nei utara orowa no aeyainu wa
12 aeumbipka nisa ruwe ne. Koroka, Petros anak hopu-
ni bine tushiri orota hoyupu : orowa, hotku wa nei
onnaige orun ingara, aige, yaishineanda an wa an sen-
kaki amip nukara; orowa, shinuma nei hetuku orushpe
enushkari wa koro uni un oman nisa ruwe ne na.
13 Orowa, nei utara tumuge un tun anak ne nei eto-
hogeta, Yerusarem kotan orowa no re ichi ri pakno
14 an, Emmaus ani aye kotan oran paye kor'an. Awa,
hetuku wa okai orushpe gusu utashpa uweneusara
15 ki nisa ruwe ne. Orowa, nei utara uweneusara
hemhem ki, uwepekennu hemhem ki kor'an ita,
Y^esu yaikota anak ne ehange no ek wa nei
16 utara tura no oman nisa ruwe ne. Koroka, nei
utara iteki Shinuma eamkiri kuni ne koro shi-
17 kihi akan nisa ruwe ne. Orowa, nei utara otta Shi-
numa ene itak-hi :
—Echi payekai rapoketa hemanda
orushpe gusu echi utashpa uwe-itak ya? ani itak^B
Orowa, nei utara okna iporo yaikosange wa roshk|H
18 nisa ruwe ne. Orowa, Kireopas ani an reihei koro nei^"
shinen anak ne ese wa orota ene itak-hi :
—Aokai

243. 24. 19-30] EOUKOS. 237
shinen ne Yerusaieiii kotan ta okai wa tan tobo ta
19 betuku orusbpe erampeutek ya ? sekoro itak. Orota,
Sbiiuima aimk iie, iiep orusbpe ne ya, ani itak. Orota
nei utara ene itak-bi :
—Karaui tek samata bembem,
obitta no okai utara tek samata bembem, itak otta
bene, ki okaibe otta bene easbkai uweiiigara guru ne,
Nazaret un Yesu gusu an orusbpe ne ruwe ne
:
20 Kamui kora kenru esapane utara newa cbikoro un
esapane utara anak ne Sbinuma araige kuni guru ne
aesanuiyo gusu ekosbi wa, utasa chikuni otta kungi
21 kokikkik nisa ruwe ne. Koroka, Sbinuma anak ne
Jsraeru un utara kikiraye kuni gur'u ne kuni cbi
utara cbipacbipa nisa ruwe ne. Awa, naa nei mosbi-
n]a anak, tap okaibe betuku orowa no tanto rereko ne
22 ruwe ne. Samata, un tura no okai sbiwentep utara
anak ne aro-kunneiwano tusbiri otta paye wa un
23 oyan:ioktere nisa ruwe ne : nei utara Sbinuma kon
netobake nukara sbomoki cbiki araki bine Sbinuma
sbiknu wa an ani ye yainukare Kamui uitekbe ka
24 nukan nisa ruwe ne, sekoro itak. Sbui, un tura no
okai utara nei tusbiri (jrota paye wa sbiw^entep ye
koracbi ka nukan nisa ruwe ne : koroka, Sbinuma
25 nukara sbomoki nisa ruwe ne, sekoro itak. Tata
otta Sbinuma anak ne nei utara otta ene itak-bi :
—
Uweingara utara obitta no ayep an, aine, eisbokoro
26 kuni moire keutum koro baita utara ! Kiristo anak
ne tap okaibe gusu aeramusbitnere wa nupeki otta
abun kuni gusu ne ap sbomo ne ya ? sekoro itak.
27 Orowa, Sbinuma Mose newa obitta no okai
Uweingarape orowa beasbi w a obitta no okai Kanmi
kambi kata yaikota gusu an orusbpe nei utara otta pita
28 nisa ruwe ne na. Awa, otta paye kotan orun karan-
ge no araki ; aige, Sbinuma naa payekai kusu ne
29 kotom an. Aine, nei utara anak ne Sbinuma
onisbnisbi wa ene itak-bi :
—Un tura no reusbi wa
un kore : tane tokap kese ne, tobo tane aokere kusu
ne gusu ne na, sekoro itak. Orowa, nei utara tura
no reusbi kuni ne Sbinuma abun nisa ruwe ne.
SO Awa, ibe gusu nei utara tura no Sbinuma a cbild,

244. 238 ROUKOS. [24.31.44.
pantak uk wa nunuke bine meshpa, orowa, orota
31 kore iiisa ruwe ne. Tata otta nei iitara koro shikihi
amaka kor'an, awa, Shinuma eamkiri nisa ruwe ne ;
aige, nei utara shomo nukan no Shinuma paye wa
32 isaui ruwe ne na. Orowa, nei utara utashpa ene
itak-lii :
—Eu kari ta Shinuma mi otta itak hemhem
ki. Kamui kambi un otta pita hemhem ki ita anak ne
un oshiketa okai chikoro keutum paraparase shomoki
33 5^a ? sekoro itak. Orowa, nei utara anak ne nei
34 etokihigeta bopuni wa Yerusarem kotan orun boship-
pa, aige, son no newa Utarapa betopo-ashiknure wa
an, orowa, Simon otta yainukare nisa ruwe ne, ani
an itak ani itak koro okai uwekarapa wa an nei
shinen ikashima wa niu bene, tura no okai utara bene
35 nukan nisa ruwe ne. Orowa, nei utara anak ne ru
kari hetaku orusbpe hemhem, pantak meshpa ambe
gusu Shinuma aeamkiii orusbpe hemhem nure nisa
ruwe ne na.
36 Orowa, nei utara tap okaibe ye rapoketa, Shinuma
yaikota nei tumugeta ash wa, Echi otta itomo irenga
37 an na, ani itak nisa ruwe ne. Koroka, nei utara
ishitoma wa kimatek ruwe ne, awa, ramat nukan
38 nisa sekoro yainu ruwe ne na. Orota Shinuma ene
itak-hi :
—Nep gusu echi yaikowepekere rawe ? orowa,
hemanda gusu echi keatum oshiketa upaorep betuku
89 ya ? Kuani yaikota ne sekoro echi eraman kuni ne
Ku teke hemhem, Ku chikiri hemhem ingara yan
!
teke ani En tomooshma wa ingara : Ku an korachi
ramat anak ne kam newa pone koro shomoki ruwe
40 ne gusu ne na, sekoro itak. Orowa, tambe ye okere
chiki, koro teke hemhem, chikiri hemhem nukare
41 nisa rnw^e ne. Orowa, nei utara yaikopuntek gusu
eumbipka hemhem ki, enusbkari hemhem ki koro
okai rapoketa, orota Shinuma ene itak-hi :
—Nepka
42 teda aep an a ? sekoro itak. Orowa, ma-chep uibe
43 kore nisa ruwe ne. Awa, Shinuma nei ambe uk wa
nei utara kotcbaketa ibe nisa ruwe ne.
44 Orowa, nei utara orota Shinuma ene itak-hi : —
Kuani naa echi tura no an rapoketa echi otta Ku ye

245. 24.45-53.] ROUKOS. 239
itak ambe tambe ne rawe ne,—Mose tuitak otta bene,
Uweincijarape otta bene, lyobaiocbisb otta bene En
^usu okai obitta no anuye wa an okaibe auweoniare
45 kusu ne ap ruwe ne na, sekoro itak. Orowa no,
nei utara Kamui kambi eraman kuni ne Shinuina nei
46 utara koro keutum niaka nisa ruwe ne ; orowa otta
ene itak-bi :
—Tap koracbi anuj-e wa an, Kiristo anak
ne ayairauisbitnere wa rereko an ita rai orowa no
47 betopo-sbiknu ; sarnata, yaikokatpakbe bene, katpak
tusare-i bene Sbinuma kon reibei gusu Yerusarem
kotan ta beasbire wa obitta no okai mosbiri uirup
48 otta aeupaskuma kusu ne na. Ecbi utara anak ne
tap okaibe gusu an pawetesbu ki utara ecbi ne.
49 Orow^a, ingar'an, Ku Micbi eitakarakire ambe ecbi
kasbiketa Ku sange : koroka, ri i orowa no kiroro
ani ecbi mire an pakno macbiya otta untere yan,
sekoro itak.
50 Orowa, Betania kotan pakno Sbinuma nei utara
tura wa oman : aige, koro tekebe epuni w^a nunuke
51 nisa ruwe ne na. Aige, Sbinuma nunuke kor'an
rapoketa nei utara orowa no auk bine kando orun
52 aani nisa ruwe ne, Awa, nei utara Sbinuma ko-
ongami, orowa, sbiri yaikopuntek bine Yerusarem
53 kotan orun bosbippa : aige, ramma-kane Kamui kora
kenru ta okai wa Kamui nunuke kor'an nisa ruwene
na.

246. 240 yOANNES. [1.1-12
YOANNES
OEOAVA NO ASANGE
PIRIKA SHONGO.
1 Ik.
1 Atpakela anak ue Itak an,.Itak anak Kamui tura
2 an, Itak anak r.e Kamui iie ruwe lie. Nei Itak anak
3 ne atpaketa Kamui tura do an nisa ruwe ne. Obitta
no an okaibe aiiak ne nei Itak orowa no akara,
orowa, akarape shinep ne yakka Sbinuma isama no
4 akara sbomoki nisa ruwe ne Sbinuma otta inotu
5 an, inotu anak ne utara pekere ne ruwe ne. Nei
pekere kunne-i ta at, kunne-i anak ne nei ambe
6 eramusbkare nisa ruwe ne. Kamui orowa no
atesbkara ainu an, reibei anak Yoannes ne ruwe ne.
7 Nei guru pawetesbu-i gusu ek, utara obitta sbinuma
gusu aeisbokcre kuni ne nei pekere gusu pawetesbu
8 ki nisa ruwe ne na. Sbinuma anak ne nei a pekere
sbomo ne, nei pekere gusu paw^etesbu ki kuni gusu
9 an gun'ne. Mosbir'otta ek nen ne yakka otta pekere
10 atte son no pekere an ruwe ne. Sbinuma mosbiri
kata an, awa, mosbiri anak ne Sbinuma ani akara,
orowa, mosbiri anak Sbinuma sbomo eamkiri nisa
11 ruwe ne. Sbinuma yaikota koro uni otta ek, awa,
yaikota koro utara sbomo Sbinuma uk ruwe ne.
12 Koroka, obitta no okai Sbinuma uk utara otta, Sbi-
I

247. 1.13-25.] YOANNES, 241
nuina kon reihei eishokoro utara otta, Kamui Poho
13 ne kuni mondum koropare nisa ruwe ne. Nei utara
anak ne kem utari gusu ahekatpa shomo ne, kam
irenga gusu hekatu shomo ne, ainu irenga gusu hekatu
shoiDO ne, koroka, Kaniui orowa no ahekatparep ne
14 ruwe ne. Orowa, Itak anak ne kara ne, un tura no
osbiroma nisa ruw^e ne (orowa, chi utara anak ne nei
nupeki nukara, Michi orowa no an sbinen ne Poho
nupeki korachi ne), irenga newa son-i ani aeshik wa
15 an ruwe ne. Yoannes anak ne Shinuma gusu paw^e-
teshu ki wa hawe ashte hine ene itak-hi :
—En osh
ek guru analc ne en kasu no ne ruwe ne ; Shinuma en
etokota an ruwe ne gusu ne na, sekoro kn ye itak
anak ne tan guru epeka no an itak ne ruwe ne.
16 Shinuma aeshik-i wano chi obitta uina, irenga gusu
17 irenga uina ash nisa ruwe ne. Tuitak anak ne Mose
ani akoropare nisa ruwe ne ; irenga newa son-i anak
18 Yesu Kiristo ani ek nisa ruwe ne. Hembara ne
yakka Kamui nukan nisa guru isam, Michi upsboro
ta an Sbinen ne poho anak ne, Shinuma anak Kamui
pita nisa ruwe ne.
19 Orowa :
—Eani nen ne ya, sekoro Yoannes otta uu
gusu Yudea un utara anak ne Yerusarem kotan wano
Eebi utara newa Kamui kora kenru esapane utara
payere ita anak, Yoannes koro paweteshu-i tap kora-
20 chi ne. Shinuma eyaipushi wa eshina shomoki
;
Kuani anak ne Kiristo shomo ku ne, ani eyaipushi
21 nisa ruwe ne. Orota nei utara ene uwepekennu-hi
:
—Yakun, nep ta ? En'cha e ne ruwe he an ? Shinu-
22 ma, shomo, sekoro itak. Nei Uweingara guru e ne
ya ? Shomo ani itak nisa ruwe ne. Tambe. gusu
shinuma otta nei utara ene hawe okai-hi :
—Un payere
utara otta ese itak chi ki eashkai kuni ne :
—Eani nen
ne ya ? un eramande wa un kore. Yaiepeka no nep
23 e ye ya ? sekoro itak. Orota shinuma ene itak-hi :
—
Uweingara guru Isaya ye-hi korachi, Utarapa ruhu
kuwanno kara yan, sekoro kimta hawe ashte hau ku
24 ne ruwe ne, sekoro itak. Apayere utara anak ne
25 Parisee un utara ne ruwe ne. Yoannes otta nei

248. 242 YOANNES. [1.26-38.
utara nu wa ene itak-hi :
—Eani aiiak ne Kiristo sho-
mo ne, Ericha shomo ne, nei uweingara guru shomo
e ne yak anak ne, nep gusu baptisma e kore ya?
26 sekoro itak. Orota Yoannes ese wa ene itak-hi :
—
Wakka ani baptisma ku kore ; echi tumugeta echi
27 eramushkare guru sbinen ash ruwe ne, Shiiiuina en
osb ek gun ne, koro keir'at ku pita katap tukarike
28 ku ureecbiu ruwe ne, sekoro itak. Tap okaibe anak
ne Yorodan pet kusbke, Yoannes baptisma kore Be-
tania kotan ta aki nisa ruwe ne.
29 Nei shimge toho ta orota Yesu ek-i sbinuma nu-
kara, awa, ene itak-hi —Ingar'an, Moshiri katpak
30 sei Kamui Pon-hitsuji ! En osb ek guru en kasu no
ne ruwe ne ; Sliinuma en etokota an ruwe ne gusu ne
na sekoro ku ye itak anak ne tan guru epeka no aye
81 itak ne. Orowa, Sbinuma ku eamkiri shornoki
;
koroka, Sbinuma Israeru un utara orota anukare
kuni ne, tambe gusu, ku ek wa wakka ani baptisma
32 ku kore nisa ruwe ne, ari itak. Orowa, Yoannes
pawetesbu Id wa ene itak-bi :
—Eamat anak ne kusu-
wep nei no an katubu nei no ran wa Sbinuma kata
33 reu sbiri ku nukan nisa ruwe ne, Orowa, kuani
Sbinuma eamkiri sbomoki, koroka, wakka ani bap-
tisma kore gusu en ettep anak ne, Sbinuma en orota
ene ye-bi :
—Ramat ran wa kasbiketa reu guru e
nukara cbiki, Sbinuma anak Asbkanne Eamat ani
Baptisma kore guru ne ruwe ne, sekor'an itak ani en
34 otta ye nisa ruwe ne. Orowa, ku nukan nisa, naa
samata, tambe anale ne Kamui Pobo ne ani pawete-
sbu ku ki nisa ruwe ne.
35 Shui nei shimge toho ta Yoannes anak ne koro
36 koikara utara tun tura no ash kor'an, awa, Yesu
apkasb sbiri nukara, orowa,—Ingar'an, Kamui Pon-
37 hitsuji ; ari an itak ani itak. Nei tu koikara utara
Sbinuma ye itak nu wa Yesu osb paye nisa ruwe
38 ne. Orowa, Yesu bosari wa nei utara osb araki
sbiri nukara wa orota ene itak-bi :
—Hemanda
echi hunara ya .^ Orota nei utara ene itak-bi : —
•
Rabbi (tan itak iporose an katu " epakashna guru
'*

249. 1.39-49.] TOANNES. 243
aniaiiiporoseue), iieita Aokai oshiromaruwe he an ?
39 Orota Sbinuma ene ye-hi : —Araki wa ingara yan.
Tambe gusu, nei utara araki wa Shinuma oshiroma
usbike nukara ;
pakihi anak wan ikinne no an
pakibi bi ne ruwe ne gusu nei tobo ta Sbinuma
40 tura no reusbi nisa ruwe ne. Yoannes ye itak nu
wa Sbinuma osb paye nei tu utara un shinen
anak ne Simon Petros koro iriwak ne Andreas ne
41 ruwe ne. Tan guru bosbiki no koro iriwak ne
Simon koekari wa,—Cbi utara Messia koekari ash
nisa ruwe ne (tan itak iporose an katu anak ne
" Kiristo " ani an iporose ne ruwe ne), sekoro orota
42 ye ruwe ne. Orowa, sbinuma Yesu otta atura wa
ek. Yesu sbinuma nukara wa ene itak-hi :
—
Yoannes pobo Simon e ne ruwe ne : eani Kepas
ani aye kusu ne (tan itak eipakita ne yakun
" Shuma " ani an itak ani ibebe kon ruwe ne).
43 Nei sbimge tobo ta Gariraya moshiri ta oman
44 kuni esanniyo ruwe ne, awa, Piripos koekari,
orowa, orota,—En osb ek, sekoro ye nisa ruwe ne.
Piripos anak ne Andreas newa Petros koro kotan,
45 Betsaida kotan un gun' ne. Piripos Natanaeru ko-
ekari wa orota ene itak-bi :
—Gusu Mose tuitak
kambi kata nuye, orowa, gusu Uweingara utara
nuye Nazaret kotan un Yosep pobo Yesu cbi ko-
46 ekari nisa ruwe ne, ari itak. Piripos orota
Natanaeru ene itak-bi :
—Nep pirikap Nazaret
kotan orowa no betuku easbkai ya ? Ek wa
47 ingara, ani Piripos ye ruwe ne. Orota Natanaeru
ek sbiri Yesu nukara cbiki, sbinuma epeka no ene
itak-bi :
—Ingar'an, keutumuta irara sak son no
48 Israeru un guru an ! Natanaeru Shinuma otta
ene itak-bi :
—Nep gusu Aokai en eamkiii ya?
Orota Yesu ese wa ene itak-bi :
—Piripos e hotuye-
kara etokota, icbijiku cbikuni choropoketa e an
49 ita, Kuani e nukan nisa ruwe ne, ari itak. Orota
Natanaeru ene ese-bi :
—Rabbi, Aokai anak ne
Kamui Pobo E ne ruwe ne, Israeru un utara
Shikkashima guru E ne ruwe ne, sekoro itak.

250. 244 YOANNES. [1.50-51.-2.1.-11.
50 Orota Yesu ese wa ene itak-hi :
—Eani ichijiku
chikuiii choropoketa e an shiri Ku nukara, sekoro
Ku ye gusu, eani eishokoro ya ? Tap okaibe kasu
51 ho porope e nukara kusu ne na, ani itak. Orowa,
sliui, orota Shinuma ene itak-hi :
—^Son no, son no
e otta Ku ye, kando sara wa Kamui hauturumbe
Ainu Poho kashi ran hembem ki rikin bemhem
ki-bi e nukara kusu ne, ari itak.
2 Ik.
1 Orowa, Gariraya moshir'un Kana kotan ta
rereko ikinne no an tobo ta aukore-i an ; awa,
Yesu koro babo ne yakka nei ita an ruwe ne ;
2 samata, Yesu ne yakka koro koikara utara tura nei
ita aeabunge nisa ruwe ne. Aige, tonoto isam cbiki
3 koro babo Yesu otta :
—Tonoto isam, sekoro ye
4 ruwe ne. Orota Yesu ene itak-bi :
—Sbiwentep,
eani newa Kuani uturuta nep an bawe ? Ku
pakibi anak naa sbomo an ruwe ne, sekoro itak.
5 Koro babo anak ne :
—Nep ne yakka Sbinuma ecbi
otta ye cbiki, nei no ki yan, ani okai uitek utara
6 otta ye nisa ruwe ne. Nei usbiketa Yudea un
utara asbkannere buri gusu an ine to bene asbikne
to bene omare easbkai sbuma sbu iwan sbu okai
7 ruwe ne. Wakka ani nei sbu esbikte yan, sekoro
Yesu nei utara otta ye, awa, paruruge pakno sbikte
8 nisa ruwe ne. Orowa :
—Tane etaye wa marapto
eainukoro guru otta koro wa paye yan, sekoro nei
9 utara otta itak. Orowa, orota koro wa paye ruwe
ne. Marapto eainukoro guru anak ne, tane tonoto
ne wakka sapke wa, nei wa ekbe ne ya sekor'ambe
eramusbkare gusu (koroka, wakka ta uitek utara
eram'an), mat-abupkara guru botuyekara wa orota
10 ene itak-ki :
—Nen ne yakka bosbiki no sbisak
tonoto sange ; orowa, utara poronno iku orowa no
katcbakbe sange ruwe ne, koroka, eani anak ne
sbisak tonoto tane pakno eumasbnu wa ande nisa
11 ruwe ne, sekoro itak. Tap atpake an sbirosb

251. 2.12-23.] YOANNES. 245
Gariraya mnsbiri un Kaua kotan ta Yesu ki wa,
koro iiupeki nukare nisa ruwe ne ; orowa no,
koikara utara Sbinuma eishokon nisa ruwe ne na.
12 Tande orowa no Bhinuma hembem, koro habo
bembem, iiiriwak utara bembero, koro koikara
utara tura Kapernaum kotan otta sap : aige, nei
kotan ta obon no reusbi sbomoki ruwe ne.
13 Yudea un utara koro Kamakusb marapto ebange
no an, awa, Yesu Yeriisarem kotan orun bemesu
14 nisa ruwe ne. Orowa, Kamui kora kenru ta beko
bembem, bitsuji bembem, kusuwep bembem ebok
utara nukara, naa samata, icben itasare utara rok
15 wa okai sbiri nukan nisa ruwe ne : awa, Sbinuma
ka ani tusb kara wa bitsuji newa beko obitta
Kamui kora kenru orowa no okeuba ; orowa, icben
itasare utara koro icben obetu wakoro set borakte ;
16 kusuwep ebok utara otta :
—Tan okaibe oyakta
koro wa paye, Ku Micbi kot cbisei ani ebok
17 cbisei ne iteki kara yan, ari itak. Aine, E kora kenru
gusu an keutum opopmau ambe anak ne en ibe kusu
ne, sekor'an itak anuye wa an ambe koikara utara
IS esbkarun nisa ruwe ne. Orowa, tambe gusu,
Yudea un utara Sbinuma otta ese wa ene itak-bi :
—Tap okaibe E ki gusu, nep sbirosb un nukare
19 ya ? ani itak. Orota Yesu ese wa ene itak-bi : Tan
aslikanne usbike borakte, yak anak ne rereko ta Ku
20 asbi kusu ne, ari itak. Tambe gusu, Yudea un utara
ene itak-bi :
—Tan asbkanne usbike akara-i anak
ne iwan pa ikasbima tu botne pa uturu akara, awa,
Eani anak rere-ko ututta asbi kusu ne ya?
21 Koroka, Yesu anak ne yaikota koro netobake ani
an asbkanne usbike epeka no ye nisa ruwe ne.
22 Tambe gusu, Sbinuma rai-i orowa no betopo-a-
sbiknure cbiki, tap itak ani Sbinuma itak nisa
sekoro koro koikara utara esbkarun ; orowa, Kamui
kambi-sosb newa orota Yesu ye itak sbinuma utara
eisbokon nisa ruwe ne.
23 Kamakusb marapto gusu Sbinuma Yerusarem
kotan ta an, awa, marapto uturuta, Sbinuma ki

252. 246 TOANNES. 2.24-25.-3.1.-11.
shirosh nukara gusu, inne utara Shinuma kon
24 reihei gusu eishokon nisa ruwe ne na. Koroka,
Yesu anak ne utara otta 3'aikota yaikopasbte sbiri
shomoki, Ainu obitta erara'an wa ainu gusu
moshima guru pawetesbu-i kon rusui sbomoki
25 ruwe ^ne, ainu keutum uta an okaibe Sbinuma
yaikota eram'an ruwe ne gusu ne na.
3 Ik.
1 Nikodemos ani aye Parisee un guru an, Yudea
2 un utara esapane guru ne ruwe ne : shinuraa
ancbikara ta Yesu orota ek wa ene itak-bi :
—
Kabbi, Kamui orowa no ek epakasbnu guru E ne
ruwe ne sekoro cbi eraman : inambe gusu ne yakan,
Kamui ainu tura no an sbomoki cbiki, E ki tan
okai shirosh kara eaikap ruwe ne gusu ne na.
3 Orota Yesu ese wa ene itak-bi :
—Son no, son no e
otta Ku ye, ainu anak ne asbin no bekatu sbomoki
cbiki Kamui mosbiri nukara eaikap ruwe ne, ari
4 itak. Nikodemos Sbinuma orota ene itak-bi :
—
Ainu onne ko nekon a iki wa bekatu easbkai ya?
Tu shui koro babo bonibi osbike un ahun wa
5 bekatu easbkai ya ? sekoro itak. Yesu ene ese-
hi :
—Son no, son no e otta Ku ye, Ainu anak ne
wakka newa Ramat ani bekatu sbomoki cbiki
6 Kamui mosbiri orun ahun eaikap ruwe ne. Kam
gusu hekatup anak ne kam ne, Ramat gusu
7 hekatup anak ne ramat ne ruwe ne. Echi asbin
no bekatu kusu ne ap e otta Ku ye gusu iteki
8 enusbkari. Rera anak ne rengaine rui wa nei bum
e nu, koroka, nei wa ek a, ine un oman a eani
erampeutek : nen ne yakka Ramat gusu bekatu
gur'anak ne nei no korachi an ruwe ne, sekoro
9 itak. Orota Nikodemos ese wa ene itak-bi :
—
Tapne ambe nekon a betuknp easbkaibe ne ya ?
10 sekoro itak. Orota Yesu ese wa ene itak-bi :
—
Aokai Israeru utara koro nei epakasbnu garu e ne
11 wa tapne ambe e erampeutek a ? Son no, son no
»

253. 3.12-23.] YOANNES. 247
e otta Ku ye, cbi utara anak ne aerainu ambe ye,
orowa, yaikota nukarape gnsu paweteshu ki ruwe
ne, yakka, cbi ye pawetesbu-i ecbi nu sbomoki
12 ruwe ne. Kuani tarn mosbiri gusu an orusbpe
ecl]i nnre asb wa ecbi eisbokoro sbomoki yak anak
ne, Kamui mosbiri gusu an orusbpe ecbi nure asb
cbiki nekon a ecbi ki wa nei ambe eisbokoro ya?
13 Kando orowa no ran wa kando otta an Ainu Poho
14 mosbima, kando orun rildn guru isam. Orowa,
Mose anak ne nup otta okokko asbi koracbi, tap
15 koracbi Ainu Pobo ne yakka aasbi kusu ne ; nen
ne yakka Sbinuma eisbokoro gur'anak ne ramma
okere sbomoki isbu ramat koro kuni gusu ne na.
16 Inambe gusu ne yakun, Kamui anak ne koro
sbinen ne Pobo koropare pakno mosbiri omap
ruwe ne, nen ne yakka nei Pobo eisbokoro guru
obitta aisamka sbomoki no nei pakno ne yakka
isbu ramat koro kuni ne kore nisa ruwe ne.
17 Mosbiri koipisbi gusu Kamui anak ne koro Pobo
mosbir'otta omande sbomoki, koroka, Sbinuma
orowa no mosbiri kasbi-a-obiuki kuni ne aomande
18 nisa ruwe ne gusu ne na. Sbinuma eisbokoro
guru anak ne sbomo akoipisbi ruwe ne, sbomo
Sbinuma eisbokoro guru anak akoipisbi okere nisa
ruwe ne, Kamui sbinen ne Pobo reibei eisbokoro
19 sbomoki nisaruwene gusu nena. Ipisbi aesanniyo-
i anak ne tapne an ruwe ne ;
pekere mosbir'otta ek,
orowa, utara ki ikip anak ne wen wa gusu pekere
kasu no kunne-i omap nisa ruwe ne gusu ne na.
20 Inambe gusu ne yakun, nen ne yakka wenbe iki
guru anak ne pekere etunne ruwe ne, orowa, iteki
koro ki ikip aekopao kuni ne pekere otta ek
21 sliomoki ruwe ne. Koroka, sonep ki guru anak
ne koro ki ikip anukara kuni ne pekere otta ek, nei
ambe anak ne Kamui otta aki nisa ruwe ne gusu
ne na.
22 Tap orowa no Yesu koro koikara utara tura
Yudea mosbir'otta ek wa, sbinuma utara tura no
23 okai, orowa, baptisma kore nisa ruwe ne. Orowa,

254. 248 YOANNES. [3. 24-H6.
Enon kotan samaketa au Sarim kotan ta wakka
poron no an gusu, Yoannes ne yakka nei kotan ta
baptism a kore kor'an ruwe ne : awa, utara araki
24 wa baptisma akore nisa ruwe ne. Inambe gusu ne
yakun, Yoannes naa shomo upakasbnu cbisei ta
25 aahunge ruwe ne, Orowa, Yoannes koikara utara
anak ne ashkannere buri gusu sbine Yudea un
26 guru tura upabunara ruwe ne. Aige, nei utara
Yoannes orota araki wa ene itak-bi :
—Rabbi, gusu
aokai pawetesbu Yorodan pet kusbta an guru anak
ne baptisma kore kor'an wa utara obitta Sbinuma
27 otta paye ruwe ne, ari itak. Yoannes ese wa ene
itak-bi :
—Kando orowa no akore sbomoki cbiki, ainu
28 nep ne yakka koro eaikap ruwe ne. Kuani anak
ne Kiristo sbomo ne wa Shinuma ratcbaot aomande
guru ku ne ruwe ne ani an itak ani ku ye ambe
29 aokai yaikota pawetesbu ki ruwe ne. Tane
macbi ne kusu ne sbiwentep koro ainu anak mat-
abupkara guru ne ; koroka mat-abupkara guru
koro ikatairotke utara okai wa nei mat-abupkara
guru hawe nu gusu sbi no yaikopuntek ruwe ne :
tambe gusu, ku yaikopuntek ambe anak ne auweo-
30 mare no an ruwe ne. Sbinuma anak ne aeporore
kusu ne, kuani anak aeponde kusu ne ruwe ne.
31 Rik orowa no ran guru anak ne utara obitta
enkasbiketa an : toi orowa no ek gur'anak ne toi
orowa no an gun'ne, orowa toi orusbpe ye ruwe
ne : kando orowa no ek guru anak ne utara obitta
32 enkasbiketa an ruwe ne. Sbinuma anak ne nu
ambe gusu, nukarape gusu pawetesbu ki ; orow^a,
nen ne yakka nei ki pawetesbu ambe nu sbomoki
33 ruwe ne. Nei pawetesbu ambe nu guru anak ne
Kamui anak sonep ne ani an ambe otta koro ban
34 omare nisa ruwe ne. Inambe gusu ne yakun,
Kamui orowa no aomande gur'anak ne Kamui
itak ye : Sbinuma anak pakari wa Ramat kore
35 sbomoki ruwe ne gusu ne na. Micbi anak ne
Pobo omap wa nep ne yakka obitta koro teke orota
36 omare nisa ruwe ne. Pobo eisbokoro sur'anak ne

255. 4. 1-11-] YOANNES. 249
ranima okere sliomoki iuoLu koii rawe iie ; koroka,
Pobo eishokoro sliomoki gur'anak ne inotu uukara
sbomoki, Kamai kim-akarape shinuma kasbiketa
an wa an rnwe ne na.
4 Ik.
1 Yoannes kasn no Yesa anak ne inne koikara
utara kara wa otfca baptisma kore kor'an sekoro
2 Parisee un utara nii sbiii Utarapa eram'an cbiki
(koroka, Yesu yaikota baptisma kore sbomoki no
3 koro koikara utara baptisma kore), Sbinuma Yudea
mosbiri ekobopi wa sbui Gariraya mosbir'otta
4 Oman nisa ruwe ne. Awa, Sbinuma Samaria
5 kotan kusb kuni gusu ne ap nisa ruwe ne. Aige,
Yakob anak ne koro pobo Yosep otta koropare
toitoi ebange no an Samaria un Sikar ani aporose
6 macbiya ta kosbirepa : nei usbiketa Yakob koro
shimpui an. Yesu anak ne payekai esbingi gusu,
sbimpui samaketa a nisa ruwe ne. Pakibi anak
7 ju ni ji an pakibi ne ruwe ne na. Aine, Samaria
kotan un sbine sbiwentep wakka ta gusu ek : awa,
orota Yesu ene itak-bi : —En ikure wa En kore,
8 ani itak. Koro koikara utara aep bok gusu
macbiya orun paye wa isam ruwe ne gusu ne na.
9 Nei Samaria un sbiwentep anak ne tambe gusu
Sbinuma otta ene itak-bi :
—Hemanda gusu Eani
anak ne Yudea un guru E ne wa Samaria un
sbiwentep en otta wakka koramkoro ya ? (Inambe
gusu ne yakun, Yudea un utara anak ne Samaria
10 un utara kopabaunu sbomoki ruwe ne.) Yesu ese
wa orota ene itak-bi :
—Eani anak ne Kamui
korarape hembem e eram'an, samata, En ikure wa
En kore ani an itak ani e otta ye guru bembem e
eamkiri yak anak, eani anak ne Sbinuma otta ko-
ramkoro kusu ne, orowa, Sbinuma isbu wakka e
11 kore ash kusu ne na, ari itak. Orota nei sbiwentep
ene itak-bi :
—Nisbpa, wakka ta kuni eyairamokotep
sbomo E Icoro, samata, sbimpui oobo ruwe ne :

256. 250 YOANNES [4.12^24.
tambe gusu, nei wano iiei ishu wakka E koro ya?
12 Tan shimpui uii kore, samata, orowa do yaikota
bemhem, koro pobo utara bembem, chikoikip
bembem iku cbikoro micbi Yakob kasu no an
13 guru E ne ya ? Orota Yesii ese wa ene itak-bi :
—
Nen ne yakka tan wakka ku guru anak ne sbui iku
14 rusui kusu ne ; koroka, nen ne yakka Ku koropare
wakka iku guru anak ne ramma pakno iku rusui
sbomoki ; koroka, otta Ku kore wakka anak ne
ramma okere sbomoki inotu otta purupuruge
15 wakka sbimpui nei kusu ne na. Sbinuma otta
sbiwentep ene itak-bi :
—Nisbpa, iteki ku iku rusui
bene ki, iteki wakka ta bene ki gusu eteun ku ek
16 kuni ne kara wa en kore. Orota, e oman wa e
17 boku botuyekara bine eteun araki yan. Sbiwentep
ese wa otta ene itak-bi : —Hoku ku sak ruwe ne,
ani itak. Orota Yesu ene itak-bi :
—Hoku ku sak
sekor'an itak ani e ye katu anak ne pirika ruwe ne :
18 inambe gusu ne yakun, eani asbikne boku e kon
nisa, awa, tane e korobe ainu anak ne e boku
sbomo ne ruwe ne ; sbunge sak no tap ambe e ye
19 nisa ruwe ne na. Orota nei sbiwentep ene itak-
bi : —Nisbpa, Aokai anak ne Uweingara guru E ne
20 ruwe ne sekoro ku esanniyo. Cbikoro ekasbi
utara anak ne tan nupuri ta Kamui ko-ongami,
awa, Yerusarem kotan anak ne utara ongami kusu
ne a usbike ne, ani ecbi ye ruwe ne, sekoro itak.
21 Orota Yesu ene itak-bi :
—Sbiwentep, En eisbokoro
yan, ecbi utara anak ne tan nupuri ta bene,
Yerusarem kotan ta bene Micbi sbomo ko-ongami
22 pa,kibi ek kusu ne. Ecbi eramusbkarep ecbi ko-
ongami ruwe ne : cbi utara anak ne eramu ambe
ongami asb ruwe ne : inambe gusu ne yakun,
kasbiobiuki-i anak ne Yudea un utara wano an
23 ambe ne ruwe ne gusu ne na. Son no ongami
utara anak ne ramat newa sonep ani Micbi ko-
ongami pakibi ek ruwe ne, tane ek an ruwe ne :
Micbi anak ne nei no okai ongami utara bunara
24 ruwe ne gusu ne na. Kamui anak ne Eamat ne :

257. 4. 25-38.] YOANNES. 251
Shinuma ko-ongami ntara anak ne ramat newa
sonep ani ko-ongami knsu ne ap ruwe ne.
25 Shinuma otta nei shiwentep ene itak-hi :
—
(Kiristo ani aye) Messia ek shiri kn eraman
:
Shinuma ek chiki nep ne yakka an okaibe un
26 nure kusu ne. Orota Yesu ene itak-hi :
—E otta
ye Kuani anak nei guru Ku ne ruwe ne, ari
itak.
27 Tata otta koro koikara utara araki ; awa, Shinu-
ma shiwentep tura ko-itak an shiri enushkari nisa
ruwe ne ;
yakka :
—Hemanda e hunara ya hene,
nep gusu nei shiwentep tura ko-itak ya hene, ye
28 guru isam ruwe ne. Aine, nei shiwentep anak ne
koro wakka op ande wa raachiya orota oman hine
29 utara otta ene itak-hi :
—Nep ne yakka ku iki ambe
obitta en nure guru nukara gusu araki wa ingara
yan ; tambe anak ne Kiristo ne eashkaibe ne ruwe
30 he an ? ari itak. Orowa, utara machiya wa
31 soyumba hine Shinuma orun araki shiri okai. Nei
rapoketa Shinuma koikara utara onishnishi wa ene
32 itak-hi : —Rabbi, ibe yan, ari itak. Koroka, orota
Shinuma ene itak-hi :
—Echi eramushkare no an e
33 kuni aep Ku goro, ari itak. Tambe gusu koikara
utara utashpa ene itak-hi :
—Nen ka Sliinuma ibere
34 guru an a ? Orota Yesu ene itak-hi :
—Ku aep
anak ne En omande guru koro irenga hemhem ki,
Shinumia moni kara okere hemhem ki ambe ne
35 ruwe ne. Naa ine chup an, orowa, nange pa ek
sekoro echi ye shomoki ya ? Echi otta Ku ye,
ingara, echi shikihi hepuni wa toi orun ingara yan,
36 tane nange pa gusu retan ruwe ne. Nange guru
anak ne pummaha koro wa ramma okere shomoki
inotu gusu ibehe eumashnu ; toita guru newa
nange guru utura yaikopuntek kuni gusu ne na.
37 Shinen etoita shinen nange sekor'an itak tambe
38 gusu son no ambe ne. Otta shomo echi monraige
ushike echi nange kuni gusu echi payere ash
:
moshima okai utara monraige, awa, nei moni otta
echi ahup nisa ruwe ne.

258. 252 YOANNES. [4. 39 50.
39 Orowa, nei machiya orowa no iiine Samaria uu
iitava aiiak lie :
—Nep lie yakka ku iki ambe obitta
Sbinuma en nure, sekoro pawetesbu ki sbiwentep
40 ye itak gusu eisbokon nisa ruwe ne na. Tambe
gusu, Sbinuma orota Samaria kotan un utara
aiaki cbiki tura no reusbi kuni koramkoro : awa,
tut ko uturnta nei utara tura no reusbi nisa ruwe
41 ne. Orowa, naa inne utara anak ne Sbinuma ye
42 itak gusu eisbokoro ; aige, nei sbiwentep otta ene
bawe okai-bi : —Tane anak ne e ye itak gusu cbi
eisbokoro sbomoki : cbi utara yaikota cbi nu
wa son no newa tambe anak ne mosbiri kasbiobiuki
kunip ne sekoro cbi eram'an ruwe ne gusu ne na,
ani itak.
43 Orowa, naa tut ko okaketa Sbinuma nei kotan
wano Oman wa Gariraya mosbiri orun arapa nisa
44 ruwe ne. Inambe gusu ne yakun, uweingara guru
anak ne koro kotan ta akooripak sbomoki ruwe ne
sekoro Yesu yaikota pawetesbu ki nisa ruwe ne.
45 Tambe gusu, Sbinuma oman wa Gariraya mosbiri
ta ek cbiki Gariraya un utara Sbinuma uk nisa
ruwe ne, nei utara ne yakka marapto an gusu paye
wa Yerusarem kotan ta marapto an rapoketa
Sbinuma ki okaibe obitta nukan nisa ruwe ne
gusu ne na.
46 Tambe gusu, sbui Sbinuma nei wakka tonoto ne
kara Gariraya mosbir'un Kana kotan ta ek
Orowa, Kapernaum kotan ta koro okkai pobo ta-
47 sbum ki sbine tono an. Sbinuma Yesu anak ne
Yudea mosbiri wano ek wa Gariraya mosbiri ta
an sbiri nu cbiki, orota oman wa koro pobo iwau-
gere gusu Sbinuma san kuni ne koramkon nisa
ruwe ne ; sbinuma rai ebange ruwe ne gusu ne
48 na. Tambe gusu, nei guru otta Yesu ene itak-bi :
—Ecbi utara anak ne sbirosb bembem, iyokunnu-
rep bembem, nukara sbomoki yak analv ne oara ecbi
49 eisbokoro sbomoki ruwe ne. Orota nei tono ene itak-
bi :
—Nisbpa, ku pobo rai etokota san wa en kore.
50 Orota Yesu ene itak-bi :
—E oman, e pobo isbu

259. 4.51-5-4.—5.1-9.] YOANNES. 253
kor'an ruwe lie, an* itak. Orovva, orota Yesu ye
itak nei guru eishokoro hine oman iiisa ruwe ne
51 Da. Awa, shiimma sail shiri an rapoketa koro us-
shiune utara etunangara wa, koro poho isliu shiri-
62 ki an ruwe ne, ani itak. Tarnbe gusu, polio anak ne
inan pakihi ta tumu nu lieasbi ruwe he an ? sekoro
nei utara otta nu nisa ruwe ne. Tambe gusu, iiunian
ichi ji pakihi ta seisekmau tashum shinuma ande
53 ruwe ne, sekoro itak. Orowa, orota, E poho ishu
kor'an, aui an itak ani Yesu ye pakihi ne sekoro
nei michi eraman : orowa, shinuma yaikota hem-
hem, uni un utara obitta hemhem, eishokon nisa
54 ruwe ne. Tambe anak shui Yudea moshiri wano
Gariraya moshiii ta ek okake Yesu tu ikinne no an
kara shirosh ne ruwe ne na.
5 Ik,
1 Tap okaketa Yudea un guru koro marapto an ;
awa, Yesu anak ne Yerusarem kotan ta hemesu
nisa ruwe ne.
2 Yerusarem kotan ta hitsuji chikoikip apa samta
ashikne ikushpe koro shine to an, nei ambe
anak ne Hebrai an itak ani aye chiki Betesda ani
3 aporosep ne ruwe ne. Inne tashum ki utara, shik-
nak utara, hera utara, shipeshte utara tan ushi-
5 keta hotke wa okai nisa ruwe ne na. Nei ita tupe-
san pa ikashima Wan e tu hotne pa uturu tum-sak wa
6 an guru an. Awa, Yesu anak ne shinuma hotke
wa an shiri nukara chiki, saiiiata, tane ohon no an
shiri eraman koro, otta ene itak-hi :
—Eani atu-
7 mashnure rusui ruwe ? ari itak. Otta tashum ki
guru ese wa ene itak-hi :
—Nishpa, wakka amoimo-
yegere ita anak ne to oshiketa en omare kuni guru
ku sak ruwe ne : koroka, kuani ku ek rapoketa en
8 hoshiki no moshima an guru san ruwe ne. Orota
Yesu ene itak-hi :
—Hopuni wa e koro atarape ani
9 hine apkash yan, ari itak. Orowa, iiani nei guru

260. 254 YOANNES. [5.10-20.
atumasbnure wa koro atarape ani wa apkash nisa
ruwe lie iia.
10 Nei toho anak Shini toho ne ruwe ne. Tambe
gusu, Yiidea iin utara anak ne aiwangere guru
otta :
—Shini tobo ne ruwe ne, e koro atarape ani
katu anak ne ikasbpaotfce oterekep ne ruwe ne.
11 Koroka, nei utara orota Sbinuma ene ese-bi:—En
tumasbnure guru anak ne, nei guru anak, e
koro atarape ani wa a.pkasb yaii, ani an itak ani
V2 en orun ye nisa ruwe ne, ari itak ruwe ne. Ani
wa apkasb ani an itak ani e otta ye guru anak ne
13 inan guru ne ainu ne ruwe be an? Koroka, nei
aiwangere guru anak ne nen ne ruwe be an sekoro
eramusbkare, nei usbiketa inne utara okai wa Yesu
yaikota yaiesbisbire nisa ruwe ne gusu ne na.
14 Tap okaketa nei guru Kamui kora kenru ta an
sbiri Yesu nukara, aige, orota ene itak-bi :
—In-
gar'an, eani anak ne atumasbnure wa an : iteki
sbui katpak koro, ikineipeka naa kasu no wenbe e
15 otta an na, ari itak. Orowa, nei ainu oman wa
sbinuma tumasbnure guru anak ne Yesu ne ruwe
ne sekoro Yudea un utara otta iiure nisa ruwe ne.
16 Aige, tan ikkewe gusu, Sbini tobo ta tap okaibe
kara gusu, Yudea un utara Yesu kesbke sbiri an
17 nisa ruwe ne. Koroka nei utara otta Yesu ene
ese-bi :
—Tane pakno Ku Micbi iki, Kuani ka iki
18 ruwe ne, ari itak ruwe ne. Tambe gusu, tan
ikkewebe an gusu Yudea un utara naa Sbinuma
raige kuni bunarakor'an ruwfi ne, inambe gusu ne
yakuD, Sbinuma anak ne ouse Sbini tobo otereke
patek sbomo ne, koroka, yaikota koro Micbi ani
Kamui porose wa Kamui uweupak no yaikota
yaikaii nisa ruwe ne gusu ne na.
19 Tambe gusu, nei utara otta Yesu ese wa ene
itak-bi :
—Son no son no ecbi otta Ku ye, Pobo
anak ne nukara sbiri Micbi karabe mosbima nep
ne yakka yaikota kara eaikap : orowa, nep ne
yakka Sbinuma karabe tap okaibe Pobo ne yakka
20 nei no kan ruwe ne. Inambe gusu ne yakun,

261. 5. 21-32.] YOANxNES. 255
Michi anak ue Poho omap wa nep ne yalcka yai-
kota karabe Shinuma otta nakare : samata, eclii
utara enushkari kuni ne tap okaibe iiaakasu no
21 porobe Shinuma otta nukare kusu ne. Michi anak
ne rai guru hetopo-hoshipire wa shiknure kora-
chi, Poho ne yakka yaikota rengaine shiknure
22 ruwe ne. Michi anak ne nen ne yakka koipishi
shomoki, koroka, obitta no okai koipishi mondum
23 Poho otta kore nisa ruwe ne ; nen ne yakka Michi
ko-oripak nei no Poho ko-oripak kani gusu ne na.
Poho ko-oripak shomoki gur'anak ne Shinuma
omande Michi otta ne yakka shomo ko-oripak
24 ruwe ne. Son no son no echi otta Ku ye, Ku itak
nu wa En omandep eishokoro guru anak ne ramma
okere shomoki inotu koro, orowa, akoipishi shomo-
ki, koroka, rai-i orowa no paye wa inotii otta ahun
25 nisa ruwe ne. Son no son no echi otta Ku ye :
—
Rai guru anak ne Kamui Poho hawe nu, orowa,
un utara shiknu kusu ne pakihi ek, tane nei pakihi
26 an ruwe ne. Inambe gusu ne yakun, Michi anak
ne yaikota yaioshiketa inotu koro korachi, tambe
nei no Poho ne yakka yaikota yaioshiketa inotu
27 koro kuni otta Shinuma kore nisa ruwe ne : samata,
Shinuma anak ne Poho otta koipishi ki kuni
mondum kore nisa ruwe ne, Shinuma anak Ainu
28 Poho ne ruwe ne gusu ne na. Tambe gusu iteki
enushkari : inambe gusu ne yakun, iyurui oshike-
ta okai utara obitta Shinuma koro hawe nu wa
soyumba pakihi ek ruwe ne gusu ne na ;
pirikap ki
29 utara anak ne inotu otta hetopo-shiknu ; wenbe
ikichi utara anak koipishi otta hetopo-shikiiu kusu
ne na.
30 Kuani anak ne yaikota nep ne yakka ki eaikap :
Ku nu korachi ku koipislii ruwe ne : Ku koipishi-i
anak ne oupeka ambe ne ruwe ne ; Kuani yaikota
koro irenga hunara shomoki. En omandep koro
31 irenga Ku hunara ruwe ne gusu ne na. Kuani
anak ne yaikota gusu paweteshu ki chiki, Ku ki
32 paweteshu ambe anak sonep shomo ne. En gusu

262. 256 TOANNES. [5. 33-45.
paweteslm ki moshimap an ; En giisa Sbinuma ki
pawetesbu-i anak ne son no an pawetesbu ambe
33 ne ruwe ne sekoro Ku eraman. Ecbi utara anak
ne Yoannes orota tesbkara, awa, sbinuma son no
34 aiobe gusn pawetesbu ki nisa ruwe ne. Koroka,
Kuani anak ne ainu ki pawetesbu Ku goro sbomo-
ki : yakka, ecbi utara kasbi-a-obiuki kuni ne tap
35 okaibe Ku ye ruwe ne. Sbinuma anak ne para-
parase nupeki atte ratcbako ne : orowa, ecbi utara
pon no uturuta nei pekere enupetne kuni konobu-
36 ru nisa ruwe ne, Koroka, Ku goro pawetesbu-i
anak ne Yoannes kasu no pase ne : inambe gusu
ne yakun, Kuani Ku kara okere kuni gusu En otta
Ku Micbi koropare ikip anak ne, tap Ku ki ikip
anak, Micbi En omande ruwe ne sekoro En gusu
37 pawetesbu ki ruwe ne gusu ne na. Samata, En
omande Micbi anak Sbinuma ka En gusu pawete-
sbu ki nisa ruwe ne. Ecbi utara bembara ne
yakka Sbinuma koro bawe bene nu sbomoki, koro
38 katubu bene nukara sbomoki ruwe ne. Orowa^
Sbinuma koro itak anak ne ecbi osbiketa okai
sbomo ne ; Sbinuma omandep ecbi eisbokoro
39 sbomoki nisa ruwe ne gusu ne na. Ecbi utara
anak ne Kamui kambi-sosli uwande ruwe ne, nei
ambe gusu ramma okere sbomoki inotu ecbi kon
ruwe ne ani ecbi esanniyo ruwe ne gusu ne na :
nei ambe anak ne En gusu pawetesbu ki ambe
•40 ne ; orowa, inotu ecbi koro kuni gusu En orun ecbi
41 araki sbomoki ruwe ne. Kuani anak ne utara
42 orowa no airamye ambe sbomo Ku goro. Koroka,
Kuani ecbi eamkiri, ecbi yaiosbiketa Kamui omap-i
43 sbomo koro utara ecbi ne. Kuani anak ne Ku
Micbi reibei ani Ku ek, awa, ecbi utara En uk
sbomoki : mosbima guru anak ne yaikota koro
reibei ani ek cbiki, ecbi utara anak sbinuma uk
44 kusu ne ruwe ne. Utasbpa uwe-iramye wa Kamui
orowa no an iramyep bunara sbomoki ecbi utara
anak ne nekon a ecbi eisbokoro easbkai ya ?
45 Kuani anak ne Micbi kotcbaketa e'cbi eiyonnuppa
1

263. 5.46-47.-6.1-11.] YOANNES. 257
kusu ne sekoro iteki yainii yan ; echi eiyonnuppa
guru an ; otta echi eyaikopashte Mose ue ruwe ne.
46 Inambe gusu ne yakun, ecbi utara Mose eishokoro
chiki En eishokoro kusu ne ; shinuma anak ne En
47 gusu nuye nisa ruwe ne gusu ne na. Koroka, shi-
numa nuye kambi echi eishokoro shouioki yak anak
ne nekon a iki vva Ku ye itak echi eishokoro kusu ne
ya?
6 Ik.
1 Tap okaketa Yesu anak ne Tiberias atui, Gariraya
2 un atui kushketa oman. Awa, tashum ki utara kata
Shinuma ki shirosh nukan nisa ruwe ne gusu, poro
3 inne utara Shinuma osh paye nisa luwe ne. Aige,
Yesu nnpuri hemesu, awa, koro koikara utara tura
4 no nei ita a nisa ruwe ne. Tane, Yudea un utara
koro marapto, Kamakush marapto, ehange no an.
5 Taml^e gusu, Yesu anak ne koro shikihi hepuni wa
orota araki poro inne utara nukara koro Piiipos otta
ene itak- hi :
—Tan okai utara ibe kuni aep nei wano
6 chi hok ya ? sekoro itak. Koroka, tap itak ye ika
anak ne shinuma uwande kuni gusu an ap ne ; Shi-
numa nekon a kara ya yaikota eraman ruwe ne
7 gusu ne na. Shinuma otta Piripos ene ese-hi :
—Nei
utara obitta shinen range pon no poka e Ivuni shine
wan hotne denaria pakno okai ae^^ an yakka upak
8 shomo ne ruwe ne, sekoro itak. Simon Petros koro
ainu iriwak Andreas ani aye shine Yesu koikara gura
9 anak ne Shinuma otta ene itak-hi :
—Omungi pantak
ashiknep hemhem, tu chep hemhem koro shine hei-
kachi teda an : koroka, tap okai inne utara otta
10 tambe nep okaibe ne ya ? ari itak. Utara rokte yan,
ani Yesu ye. Nei ushiketa mun poron no okai.
Tambe gusu, nei ainu utara rok nisa ruwe ne, pish-
kihi anak ne go sen nin ne ainu ehange ruwe ne.
11 Orowa, Yesu anak ne nei pantak uina ; awa, yaiiraige
ki chiki rok wa okai utara otta eimek nisa ruwe ne ;
shui, utara kon rusui pakno chep ani shem koracbi

264. 258 YOANNES. [6. 12-24.
12 ki nisa mwe ne na. Orowa, nei utara kironnu aokere
chiki koro koikara utara otta Shinuma ene itak-hi
:
—Nep ne yakka iteki aturainu kuni ne ikashima wa
13 okai ameshpa uibe eumashnu yan, ani itak. Tambe
gusu, nei utara anak ne ibe utara otta nei ashikne
omungi pantak gusu ikashima wa okai ameshpa uibe
eumashnu wa tu saranip ikashima wan saranip shikte
14 nisa ruwe ne na, Tambe gusu, Shinuma ki shirosh
nei utara nukara chiki ene itak-hi :
—Tambe anak ne
son no newa moshiri otta ek kusu ne uweingara guru
ne ruwe ne, ani itak.
15 Okai utara anak ne Shinuma shikkashima hine
Moshiri esapanere kuni gusu araki kusu ne shiri
sekoro Yesu eraman koro, tambe gusu, shui Shinuma
yaikota shinen ne nupuri otta ekohopi wa oman nisa
ruwe ne na.
16 Orowa, shiri-onuman an chiki koro koikara utara
17 anak ne rep ta sap nisa ruwe ne ; aige, chip otta
ahup wa Kapernaum kotan otta atui-tomotuye kor'an
nisa ruwe ne. Awa, tane shiiikunne an, orowa, orota
18 Yesu naa shomo ek na. Samata, rui rera ash wa an
19 gusu riii poro shiri an ruwe ne. Tambe gusu, nei
utara ashikne stadia ikashima hotne stadia hene ta
hotne stadia hene pakno chip o wa okai chiki, Yesu
atui kata apkash wa chip change no ek shiri anukara
ruwe ne : awa, nei utara ishitoma nisa ruwe ne.
20 Koroka, nei utara otta Shinuma ene itak-hi :
—Kuani
21 ne ; iteki ishitoma yan, ari itak. Tambe gusu, nei utara
anak ne Shinuma chip orun ahun kuni ramuoshma :
aige, nani paye kuni kotan ta chip an nisa ruwe ne na.
22 Nei shimge toho ta ikushketa an atui samata roshki
wa okai utara anak ne nei ita shine chip moshima
chip isam sekoro nukara, samata, Yesu anak ne koro
koikara utara tura chip otta ahun shomoki no, koro-
ka, koikara utara yai-tura paye ruwe ne sekoro nu-
23 kara chiki (yakka, Utarapa yaiiraige ki okaketa aep
ibe ushike change no Tiberias wano araki chip an)
:
24 tambe gusu, Yesu newa koro koikara utara anak ne
nei ushiketa isam sekoro inne utara nukara chiki,

265. 6-25-37] YOANNES. 259
yaikota chip otta ahup wa Yesu hanara gusu Kaper-
25 nauui kotan ta araki nisa mwe ne na. Orowa, atui
ikushketa Shinuma an shiri nei utara nukara chiki,
orota ene itak-hi: —Rabbi bembara ta teda E ek
26 ruwe ? Orota Yesu ese wa ene itak-hi :
—Son no son
no echi otta Ku ye, shirosh echi nukara gusu shomo
En hunara, nei aep echi ibe wa akironnure nisa ruwe
27 ne gusu En hunara ruwe ne. Aisamka kusu ne aep
gusu iteki monraige yan, Ainu Poho echi koropare
kusu ne ramma okere shomoki inotu ari an aep echi
koro gusu ki yan : Michi Kamui anak ne Shinuma
28 otta ban kotukka nisa ruwe ne gusu ne na. Tainbe
gusu, Shinuma otta nei utara ene itak-hi :
—Kamui
ildp chi kara ash kuni gusu nekon a iki yak pirika
29 ya? Orota Yesu ese wa ene itak-hi:—Kamui
aomande guru echi eishokoro kuni ambe anak ne,
30 tambe anak Kamui ikip ne ruwe ne. Tambe gusu,
Shinuma otta nei utara ene itak-hi :
—Ghi utara nu-
kara wa eishokoro kuni gusu nekon a shirosh E ki
31 ya? Nepi E kara ya ? Shinuma anak ne kando
orowa no nei utara otta aep koropare nisa ruwe ne
sekor'an itak chieshinnuye wa an korachi, chikoro
ekashi utara nup otta Manna ibe nisa ruwe ne na,
32 ari itak. Tambe gusu, nei utara otta Yesu ene ifcak-
bi :
—Son no son no echi otta Ku ye, kando orowa
no nei aep echi kore guru anak ne Mose shomo ne ;
koroka, Ku "Michi anak ne Kando orowa no son no
33 aep echi kore ruwe ne. Inambe gusu ne yakun,
Kamui aep anak ne Kando wano ran wa moshiri otta
inotu kore ambe ne ruwe ne gusu ne na, sekoro itak.
34 Tambe gusu, Shinuma otta nei utara ene itak-hi :
—
Utarapa, ramma nei aep un kore wa un kore, ari
35 itak. Nei utara otta Yesu ene itak-hi :
—Kuani anak
ne inotu oma aep Ku ne ruwe ne : En orun ek gur'
anak ne sambe-chinoiba shomoki. En eishokoro guru
36 anak ne ramma iku rusui shomoki kusu ne. Koroka,
echi utara En nukan nisa, yakka eishokoro shomoki,
37 sekoro Ku ye nisa ruwe ne na. Nep ne yakka Michi
En korep anak ne obitta En (jtta araki kusu ne ruwe

266. 260 YOANNES. [6.38-51.
ne ; orovva, En orun ek guru anak ne oara Ku emaka
38 shomoki kusu ne. Kuani anak ne yaikota kor'
irenga Ku ki gusu kando wano Ku ran shomoki, En
omandep kor'irenga ki kuni gusu Ku ek nisa ruwe
39 ne gusu ne na. Orovva, En omandep koro irenga
anak ne tapne ne ruwe ne ; nep ne yakka Shinuma
En koroparep otta shinep ka aturainu shomoki no,
okese an toho ta nei ambe Ku hetopo-shiknure kuni
40 ambe ne ruwe ne. Inambe gusu ne yakun, Ku Michi
irenga anak ne tapne ne ; nen ne yakka Poho nukara
wa eishokoro guru anak ne ramma okere shomoki
inotu koro kunip ne ; orowa, okese an toho ta Kuani
anak ne shinunm hetopo Ku shiknure kusu ne na.
41 Tambe gusu, Yudea un utara anak ne Yesu gusu
oromam ruwe ne, Kuani anak ne kando orowa no ran
aep Ku ne ruw-e ne, ari an itak ani Shinuma ye nisa
42 ruwe ne gusu ne na. Awa, ene itak-hi :
—Tan guru
anak ne koro on a koro unu chi eamkiri Yosep koro
poho Yesu shomo ne ya ? Hemanda gusu, Kuani
anak ne kando orowa no Ku ran ruwe ne ani tane
Shinuma itak ya ? sekoro nei utara itak nisa ruw^e
48 ne. Orota Yesu ese wa ene itak-hi :
—Iteki uwe-
44 oromam yan. En omande Michi anak ne ainu nimba
shomoki chiki nen ye yakka En otta ek eaikap ruwe
ne : orowa, okese an toho ta shinuma hetopo Ku
45 shiknure kusu ne. Obitta no okai nei utara anak ne
Kamui orowa no aepakashnu an kusu ne, sekor'an
orushpe uweingara kambi kata anuye wa an ruwe
ne. Nen ne yakka Michi otta nu wa eyaihannokkara
46 guru anak ne pishno En orun ek ruwe ne. Kamui
orowa no ek guru moshima nen ne yakka Michi nu-
kan nisa guni isam, Shinuma anak ne Michi nukan
47 nisa ruwe ne. Son no son no echi otta Ku ye :
—
Eishokoro gur'anak ne ramma okere shomoki inotu
48 koro shiri an na. Kuani anak ne inotu oma aep Ku
49 ne ruw^e ne. Echi koro ekashi utara anak ne nup
50 otta manna ibe orowa no rai wa isam ruwe ne. Tan
aep anak ne ainu ibe wa shomo rai kuni kando orowa
51 no ran aep ne xnv,'e ne. Kando orowa no ran ishu

267. 6. -32-04.]
YOANNES. 261
aep Ku ne ruwe ne : tcan aep ibe guru an child ramiDa
pakjio islui kusu ne : rawe un, moshiri inotu gusu
Ku kore aep anak ne Ku kam ne ruwe ne na.
52 Tambe gusu, Yudea un utara anak ne utashpa
etusbmak wa ene itak-hi :
—Hemanda iki wa tan
guru anak ne Ivoro kam ani un ere eashkai ya ?
58 Tambe gusu, nei utara otta Yesu ene itak-bi :
—Son
no son no ecbi otla Ku ye, Ecbi utara anak ne Ainu
Poho koro kam ecbi e, samata Sbinuma koro kem
ecbi iku sbomoki cbiki anak ne ecbi yaikota osbiketa
54 inotu koro sbomoki ruwe ne. Ku kam e, Ku kem
iku gur'anak ne rtimma okere sbomoki inotu koro ;
orowa, okese an tobo ta Kuani sbinuma betopo Ku
55 sbiknure kusu ne na. Inan:ibe gusu ne yakun, Ku
kam anak ne son no aep ne, Ku kem anak son no
56 iku ambe ne ruwe ne. Ku kam ibe Ku kem iku
gur'anak ne En osbiketa osbiroma, Kuani ka sbi-
57 numa osbiketa Ku osbiroma ruwe ne. Isbu Micbi
anak ne En omande, orowa, Micbi an gusu Ku isbu
wa an koracbi ; tap koracbi Eti ibe guru anak ne
58 Kuani an gusu ka isbu kusu ne na. Tambe anak ne
kando orowa no ran aep ne ; ekasbi utara ibe wa rai
wa isam nei no an ambe sbomo ne : tan aep ibe gur'
59 anak ne ramma pakno isbu kusu ne na. Sbinuma
anak ne Kapernaum kotan ta epakasbnu wa an ita
tap oruslipe sbine uwekarapa cbisei otta an wa ye
nisa ruwe ne.
60 Tambe gusu, koro koikara utara un inne utara nei
orusbpe nu cbiki ene itak-bi :
—Tambe anak ne
bokamba itak ne ; nu easbkai guru nen ne ruwe be
61 an ? ari itak. Koroka, tap itak gusu koro koikara
utara oroman sbiri Yesu yaikota keutum ta eram'an
wa orota ene itak-bi :
—Tambe anak ecbi epetcbiure
62 ya? yak anak ne etokota osbiroma usbike orun
Ainu Pobo rildn l<atu ecbi nukara cbiki nekon a iki
63 ya ? Sbiknurep anak ne ramat ne i-uwe ne ; kam
anak raka sakbo. ne : ecbi otta Ku ye itak anak ne
64 ramat ne, inotu ne ruwe ne. Koroka. eisbokoro
shou:ioki utara ecbi tumugeta okai, ani itak. Yesu

268. 262 YOANNES. [6.65-71.^7.1-5.
aoak ne atpake warso shomo eisbokoro utara hem-
hem, Shinuma ekoshi kusu ne guru herahem, eraman
65 iiisa ruwe ne gusu ne na. Oiowa, Shinuma ene itak-
bi :
—Tan ikkewehe an gusu, Michi orowa no akore
shomoki yakun nen ne yakka En orun ek eaikap
ruwe ne, ari an itak ani echi otta Ku ye nisa ruwe ne.
66 Te wano koro koikara utara un inne utara anak
ne oyake un paye wa naa Shinuma tura shomoki
67 nisa ruwe ne. Av/a, tambe gusu, nei tun ikashima
wa niu otta Yesu ene itak-hi :
—Echi utara ne yakka
68 paye kuni echi ramu ya? ari itak. Otta Simon
Petros ene ese-hi:—Utarapa, inan guru otta paye
ash kusu ne ya ? Aokai anak ne ramma okere sho-
69 moki inotu oma itak E kon ruwe ne. Samata,
Aokai anak ne Kamui koro Ashkannep E ne ruwe
ne, sekoro chi eisbokoio wa chi eraman nisa ruwe ne
70 na, ani itak. Nei utara otta Yesu ene ese-hi:
—
Echi tun ikashima wa niu Ku numge shomoki ya ?
orowa, echi shinen anak ne nitne kamui shomo ne
71 ruwe he an ? ani itak. Kariot kotan un Simon koro
poho Youdas epeka no Shinuma ye nisa ruwe ne
;
nei guru anak ne nei tun ikashima wa niu un shinen
ne, awa, shinuma anak Yesu ekoshi kusu ne guru ne
ruwe ne gusu ne na.
7 Ik.
1 Tap okaibe okaketa Yesu anak ne Gaiiraya kotan
ta apkash : Yudea un utara Shinuma raige kuni ramu
gusu Yudea kotan ta apkash shomoki nisa ruwe ne
2 gusu ne na. Orowa, Yudea un utara koro marapto,
3 kash kara marapto, ehange no an ruwe ne. Tambe
gusu, koro ainu iriwak anak ne Shinuma otta ene
itak-hi :
—Te wano E oman wa E ki okaibe E koro
koikara utara poka nukara kuni gusu Yudea kotan
4 orun arapa 5^an. Inambe gusu ne yakun, yaikota
aeaml<irire rasui wa nuina no ikip ki guru isama.
Tap okaibe E ki chiki moshiri uirup otta yainukare
5 yan, .ari itak. Koro ainu iriwak utara ne yakka Shi-

269. 7. 6-19.] YOANNES. 263
numa eisliokoro sbomoki sbiri an rawe ne gusu ne
6 na. Tambe gusu, nei utara otta Yesu ene itak-bi :
—
Ku pakihi anak ne naa sbomo ek ruwe ne ; koroka,
7 ecbi koro pakihi anak rarama an ruwe ne Mosbiri
anak ne ecbi etunne eaikap ; koroka, nei arabe koro
ikip anak ne wen ruwe ne ani an ambe pawetesbu Ku
8 ki gusu En etunne ruwe ne. Nei marapto oran ecbi
paye wa bemespa : Kuani anak ne marapto otta naa
sbonio Ku bemesu ; Ku pakibi anak ne naa sbomo
9 auweomare ruwe ne gusu ne na, ari itak. Orowa,
nei utara otta tap okaibe ye okere cbiki, Gariraya
kotan ta reusbi nisa ruwe ne na.
10 Koroka, koro ainu uiriwak nei marapto otta be-
mespa wa isam okaketa, Sbinuma ne yakka bemesu,
yainukare wa sbomo ne, arorokisbne no an koracbi
11 bemesu nisa ruwe ne na. Tambe gusu, Yudea un
utara anak ne marapto an rapoketa Sbinuma bunara
wa :
—Nei guru nei ita an ruwe be an ? ari itak.
12 Awa, inne utara tumugeta Sbinuma gusu poron no
oromam an ruwe ne : Sbinuma pirika guru ne, ani
ye utara okai, sbomo, inne utara sbiren ruwe ne, ani
13 ye utara okai. Yakka, Yudea un utara ko-isbitoma
gusu anu no Yesu orushpe ye guru isam ruwe ne.
14 Koroka, tane marapto uturu an koro anak ne Y'esu
Kamui kora kenru orun bemesu, orowa, epakasbnu
15 nisa ruwe ne. Tambe gusu, Yudea un utara enusb-
kari bine ene itak-bi :
—Nekon a iki wa tan guru anak
ne eyaibannokkara sbomoki no nuye ikiri eraman ya ?
16 ari itak. Tambe gusu, Yesu nei utara ko-ese wa ene
itak-bi: —Ku epakasbnu epakasbianak ne Ku korobe
17 sbomo ne, En omandep korobe ne ruwe ne. Nen ne
yakka Sbinuma irenga ki kuni osbitcbiu guru anak
ne nei epakasbi Kamui orowa no ekbe ne ya bene,
Kuani yaikota orowa no sangep ne ya bene eraman
18 kusu ne na. Yaikota orowa no itak sange guru anak
ne yaikota airamyere kuni gusu bunara ruwe ne : ko-
roka, yaikota omande guru ramu-a-yere kuni gusu
bunara guiu anak ne, nei guru anak son no aujbe ne,
19 Sbinuma osbiketa oupeka sak-i isam ruwe ne. Mose

270. 264 YOANNES. [7.20-31.
anak ne tuitak echi kore shomoki ya, orowa, iiei
tuitak nei no ki guru echi tumugeta isama ? Nep
20 gusu En raige kuni echi hunara ya ? Inne utara ene
ese-hi :
—Eani anak ne nitne kamui ashikatkare an E
21 raige kuni bunara guru nen ne ruwe he an ? Yesu
ese wa nei utara otta ene itak-hi :
—Kuani shine ikip
Ku ki, awa, tan ikkewehe gusu echi utara obitta e-
22 nushkari nisa ruwe ne. Mose anak ne okaiituye buri
ecbi kore (nei ambe anak ne Mose orowa no hetuku
buri shomo ne, ekashi orowa no asangep ne) ; orowa,
Shini toho ta ainu otta okarituye buri echi ki ruwe ne.
23 Mose tuitak shomo ehaita kuni gusu Shini toho ta
ainu anak ne okarituye buri akire chiki ; Kuani anak
ne Shini toho ta ainu irammakaka tumashnure nisa
24 ruwe ne gusu, echi En ko-irushka ya '? Anukara
noine an ambe gusu iteki koipishi yan, oupeka koipi-
shi ambe ani koipishi yan, ari itak.
25 Tambe gusu Yerusarem kotan un utara sereke ene
itak-hi :
—Tan guru anak ne utara raige kuni gusu
26 hunara guru shomo ne ya ? Yakka, Shinuma nuina
shomoki no itak ki kor'an, awa, otta nep ne yakka
ki shomoki ruwe ne. Tambe anak ne son no newa
Kiristo ne sekoro sapane utara eraman eashkaibe ne
27 ruwe ? Koroka, chi utara anak ne tan guru nei wa
ek guru ne ya chi eraman : koroka, Kiristo ek chiki,
Shinuma nei wa ekbe ne ya, nen ne yakka erampeu-
23 tek ruwe ne na, ari itak. Tambe gusu, Yesu anak
ne Kamui kora kenru ta hawe sange wa epakashnu
hine ene itak-hi :
—Echi utara anak ne En eamkiri
hemhem ki, nei wano Ku ekbe ne ya echi eramu
hemhem ki ; orowa, Kuani yaikota yai Ku omande
shomoki, koroka, En omandep anali ne son no ambe
ne, echi utara anak ne Shinuma eamkiri shomoki
29 ruwe ne na. Kuani Shinuma eamkiri ; Kuani anak
ne Shinuma orowa no Ku ek, orowa, Shinuma En
30 omande nisa iniwe ne gusu ne na. Tambe gusu, nei
utara anak ne Shinuma kishima kuni hunara : awa,
Shinuma koro pakihi naa shomo an gusu kashiketa
31 teke ande guru isam ruwe ne. Koroka, topaha utara

271. 7.32-43,1 YOANNES. 265
un inne utara anak ne Shinuiiia eishokoro ; aine, ene
itak-hi :
—Kiristo ek chiki tan guru ki shirosh kasu
32 no naa innep ki kusu ne ruwe he an? ari itak. Inne
utara tap okaibe ani Yesu gusu oroniain wa ye shiri
Parisee un utara nu ruwe ne ; awa, Kamui kora
kenru esapane utara nevva Parisee un utara anak ne
Shinuina kisbima kuiii ne uitek utara payere nisa
33 ruv/e ne. Tanibe gasu, Yesu ene itak-hi :
—Naa pon
no uturuta ecbi tura no Ku an, orowa no En oman-
34 dep otta Ku arapa kusu ne. Ecbi utara En hunara
wa shonio En nukara kusu ne na : orowa, Ku an
35 usbike un ecbi araki eaikap ruwe ne, ari itak. Tambe
gusu, Yudea un utara anak ne utasbpa ene itak-hi :^
Sbomo cbi nukara kiini inan usbike orun tan guru
Oman ya ? Herenes un utara tumugeta chichari wa
okai utara otta oman wa nei Herenes un utara epa-
36 kashnu kusu ne ruwe he an ? Ecbi utara En hunara
wa shomo En nukara : orowa, Ku an usbike un ecbi
araki eaikap, sekor'an Shinuma ye tan itak anak ne
nekon a an itak ne ya ? ari itak.
37 Orowa, nei okese an toho ta, marapto gusu an pase
toho ta anak ne, Yesu ash wa ha we sange bine ene
itak-hi :
—Iku rusui guru an yakun, Eii otta ek wa iku
38 yan. En eishokoro gur'anak ne, Kamui nuyere
kambi ye korachi, shinuma koro honi orowa no ishu
39 wakka an pet san kusu ne na, ari itak. Koroka,
Shinuma tan itak ye katu anak ne Shinuma eishokoro
kusu ne utara uk kuni Ramat epeka no an itak ne
:
inambe gusu ne yakun, Yesu naa shomo anupektere
40 gusu, Bamat anak ne naa shomo an ruwe ne. Tambe
gusu, inne utara un serekehe anak ne tan itak nu
chiki ene itak-hi: —Son no poka tambe anak nei uwe-
41 ingara guru ne, ari itak. Shui, Tambe anak ne Kiristo
ne, ani ye utara okai. Koroka, Hemanda, Kiristo
42 anak ne Gariraya wano ek ruwe he an ? Kiiisto
anak ne Dabid sanikiri ne, orowa, Dabid koro kotan,
Betrehem kotaii orowa no hetuku kuni ne sekoro
Kamui nuyere kambi ye shomoki ya ? ari an itak ani
43 ye utara okai. Oiowa no, Shinuma gusu inne utara

272. 266 YOANNES. [7. 44-53.-8. 1-5.
44 tumiigeta eukopi an ruwe ne. Orowa, Shinuma
kishima rusui utara okai, koroka, kasbiketa koro teke
ande guru isam ruwe ne.
45 Tambe gusu, nei auitek utara anak ne Kamui kora
kenru epapane utara ne-a Parisee un utara orota
araki : awa, nei utara anak ne auitek utara otta,
Hemanda gusu Sbinuma ani wa araki sbomoki ya ?
46 ari itak. Auitek utara, Tan guru ye koracbi ramma
pakno nen ne yakka ye sbomoki ruwe ne, ani ese itak
47 ki. Tarijbe gusu, Parisee un utara anak ne otta ene
ese-bi :
—Ecbi utara ne yakka sbiren wa okai ruwe ?
48 Esapane utara bene Parisee un utara bene Sbinuma
49 eisbokoro ruwe ? Koroka, tuitak eramusbkare tan
inne utara anak ne akoatcba utara ne ruwe ne, ari
50 itak. Nikodemos nei utara otta ene itak-bi (Sbinuma
anak bosbiki no Yesu otta ek gura ne, orowa, nei
51 utara un sbinen ne):—Cbikoro tuitak anakne bosbiki
no ainu yaikota otta nu wa sbinuma nekon a ambe
ki ya sekor'an orusbpe eraman sbomoki cbiki katpak
52 an sekoro esanniyo ya? ari itak. Orota nei utara ese
wa ene itak-bi :
—Eani ne yakka Gariraya un guru e
ne ya ? Hunara wa ingara yan, Gariraya wano uwe-
ingara guru bopuni sbomoki ruwe ne na, ari itak.
8 Ik.
63 [Orowa, nei utara anak ne obitta koro cbisei orun
1 paye nisa ruwe ne : koroka, Yesu anak Kanran usb
2 nupuri otta oman nisa ruwe ne. Orowa, aro-kunnei-
wano Sbinuma sbui Kamui kora kenru orun abun,
awa, obiita no okai utara Sbinuma otta araki nisa
ruwene; aige, Sbinum.a awa utara epakasbnu nisa
3 ruwe ne. Orowa, kambi-nuye utara newa Parisee
un utara anak ne omoinu ki sJairi anukara sbiwentep
tura wa araki ; awa, nei sbiwentep nosbiketa asbte
4 koro Sbinuma otta ene itak-bi: —Epakasbnu gurii,
tan sbiwentep omoinu koro wa akisbima, omoinu ki
5 sbiri an ita anukan nisa ruwe ne. Mose anak ne
koro tuitak otta nei no okai guru sbuma akopiyekara

273. 8. t^-i^O YOANNES. 267
kiini iiD ikashpaotte nisa ruwe ue: tan shiwentep
G gnsii nekon a E ye ya ? ari itak. Tan itak ye katu
anak ne Shinuma koramnukara wa otta eiyonnuppa
ikkewehe koro kuni gusu an katu ne rnwe ne. Ko-
roka, Yesn hotku wa ashikipet ani shiri kata nnye
7 nisa ruwe ne. Koroka, nei utara ramma Shinuma
otta nu chiki Shinuma yai ikkewe turi wa orota ene
itak-hi :
—Echi utara tumugeta an chikokatpak isam
gur'anak ne hoshiki no nei shiwentep otta shuma
8 kopiyekara yan, aii itak. Orowa, shui, Shinuma
hotku wa koro ashikipet ani shiri kata nuye nisa
9 ruwe ne. Orowa, okai utara anak ne nei itak nu
chiki, ekashi wano heashi wa iyotta upen guru pakno
shinen range soine nisa ruwe ne : orowa, noshike un
ushiketa an shiwentep hemhem Yesu hemhem yai-
10 tura no aande nisa ruwe ne. Orowa, Yesu yaikota
ikkewehe turi hine shinuma otta ene itak-hi :
—Shi-
wentep, nei utara neita okai ruwe ta okai ? Nen ne
11 yakka katpak e kore shomoki ya ? Nei shiwentep
ene itak-hi :
—Utarapa, chikokatpak en kore guru
isam ruwe ne, ani itak. Orowa, Yesu ene itak-hi :
—
Kuani ne yakka katpak e kore shomoki : e oman wa,
te wano poka naa iteki katpak krro yan, sekoro
itak.]
12 Tambe gusu, shui Yesu nei utara otta itak wa ene
ye-hi :
—Kuani anak ne moshiri pekere Ku ne : En
osh ek guru anak ne kunne-i otta apkash shomoki
13 no, ishu un pekere koro kusu ne na. Tambe gusu,
Shinuma otta Parisee un utara ene itak-hi :
—Eani
anak ne yaikota gusu paweteshu ki ; E ki paweteshu
14 ambe anak son no ambe shomo ne, an itak. Yesu
ese wa nei utara otta ene itak-hi :
—Kuani yaikota
gusu paweteshu Ku ki yakka Ku ki paweteshu-
i
anak ne sonep ne ; inambe gusu ne yakun, nei wano
Ku ek ya, ine un Ku oman a Ku eraman ; koroka,
nei wano Ku ek a, ine un Ku oman a echi utara
15 erampeutek ruwe ne na. Echi utara anak ne kam
nei no koipishi, Kuani anak ainu koipishi shomoki
16 ruwe ne. Koroka, Kuani koipishi yakka, Ku ki koi-

274. 268 YOAKNES. [8. 17-26.
pishi ainbe aiiak son do ambe ne ruwe ne : Kuani
anak yaitura shorao iie, kurok'a, Kuani henihem En
omande Michi bembeiii okai ruwe ne gusu ne na.
17 Euwe un, ecbi koro taifcak otta anak ne tu utara ki
pawetesbu ambe anak son no ambe ne, sekor'ambe
18 cbiesbinnuye wa an ruwe ne. Kuani anak ne yai-
kota gusu pawetesbu ki gura Ku ne, samata. En
lU omande Micbi En gusu pawetesbu ki ruwe ne. Tambe
gusu, Sbinuma otta nei utara ene itak-bi :
—E koro
Micbi neita an ruwe? Yesu ene ese-bi :
—Ecbi utara
anak ne seenne En eamkiri bene ki, seenne Ku Micbi
eamkiri bene ki ruwe ne : ecbi En eamkiri cbiki, Ku
Micbi ne yakka ecbi eamkiri kusu ne ap, ari itak.
20 Tan okaibe Sbinuma Kamui kora kenru ta epakasbnu
wa an, nei yange icben sbuop an tumbu ta Sbinuma
an ita ye nisa ruwe ne : orowa, Sbinuma koro pakibi
naa sbomo an gusu, nen ne yakka Sbinuma kisbima
sbomoki nisa ruwe ne na.
21 Tambe gusu, sbui Sbinuma nei utara otta ye-bi :
—
Kuani arapa wa isam, orowa, ecbi utara En bunara
kusu ne, orowa, yaikota ecbi ki katpak ecbi koro wa
rai kusu ne : Ku oman usbike un ecbi araki eaikap
22 ruwe ne na, ari ye. Tambe gusu, Yudea un utara
ene itak-bi :
—Ku oman usbike an ecbi araki eaikap
ani an itak ani ye wa Sbinuma yaikota yai-raige ya?
23 Orota Sbinuma ene itak-bi :
—Ecbi utara anak ne ra
wano okai utara ecbi ne ; Kuani anak rik wano an
guru Ku ne ruwe ne : ecbi utara anak ne tan mosbir'
un utara ecbi ne ; Kuani anak tan mosbir'un guru
21 sbomo Ku ne ruwe ne. Tambe gusu ecbi utara anak
ne yaikota ecbi ki katpak ecbi koro wa rai kusu ne,
sekoro Ku itak nisa ruwe ne : inambe gusu ne yakun,
Kuani anak ne Sbinuma ne sekoro ecbi eisbokoro
sbomoki yakun, koro katpak ecbi koro wa ecbi rai
25 kusu ne gusu ne na. Tambe gusu, Aokai anak ne
nen ne ruwe be an ? sekoro nei utara Sbinuma otta
ye. Orota Yesu ene itak-bi :
—Atpaketa ecbi otta
26 Ku ye guru Ku ne ruwe ne. Ecbi utara gusu Ku ye
bembem ki, koipisbi bembem ki kuni inne ambe okai
:

275. 8. 27-30 J YOANNES. 269
koroka, En omandep aiiak ne sonep ne ; orowa,
Sbinuiiia otta Ku iiu okaibe moshiri otta Kn nure
27 ruwe ne, ari itak. Micbi epeka no Sbinun:ia ye sbiri
an sekoro nei utara ramepakari sbomoki nisa ruwe
28 lie na. Tanibe gusu, Yesu ene itak-bi :
—Ecbi utara
anal<: ne Ainu Pobo rikosbma okere cbiki, nei ita anak
Kuani Sbinuma ne ruwe ne sekoro ecbi eraman,
samata, Kuani anak ue yaikota regaine nep ne yakka
Ku ki sbomoki, koroka, Micbi En epakasbnu koracbi
29 Ku ye ruwe ne, aiii ecbi eraman kusu ne Da. Orowa,
En omandep aimk ne En tura no an ; Sbinuma En
yaiande sbomoki ; bembara ne yakka Bbinuma nu-
30 petnerep Ku ki gusu ne na, ari itak. Orowa, Sbi-
numa tap okaibe ye koro anak ne inne utara Sbinuma
eisbokon nisa ruwe ne na.
31 Tambe gusu, Sbinuma eisbokoro Yudea un utara
otta Yesu ene itak-bi :
—Ku itak otta ecbi osbiroma
cbiki, son no newa Ku goro koikara utara ecbi ne
;
32 samata, sonep ecbi eraman kusu ne, orowa, nei sonep
33 anak ne ecbi bonnere kusu ne na. Orota nei utara
ene ese-bi :
—Cbi utara anak ne Abrabam sanikiri cbi
ne, tane pakno nen ne yakka otta sbomo cbi aussbiu-
nere asb ruwe ne : bemanda Ecbi utara abonnere
34 kusu ne, ani E ye ya ? Orota Yesu ene ese-bi :
—
Son no son no ecbi otta Ku ye, nen ne yakka cbiko-
katpak an gur'anak ne katpak otta aussbiunere an
35 guru ne ruwe ne. Ussbiune guru anak ne ramma
pakno cbisei ta osbiroma sbomoki, pobo anak ramma
86 pakno osbiroma ruwe ne. Tambe gusu, Pobo anak
ne ecbi bonnere cbiki, son no poka ecbi abonnere an
37 kusu ne. Ecbi utara anak ne Abrabam sanikiri ne
sekoro Ku eraman ;
yakka, Ku itak anak ne ecbi
onnaigeta an kuni usbike sak gusu En raige kuni
38 ecbi bunara koran ruwe ne. Ku Micbi orowa no a
en nukare orusbpe Ku ye ; orowa, ecbi koro Micbi
orowa no anure orusbpe ecbi utara ne yakka iki ruwe
39 ne. Sbinuma otta nei utara ese wa ene itak-bi :
—
Cbikoro micbi anak ne Abrabam ne ruwe ne. Orota
Yesu ene itak-bi :
—Ecbi utara anak ne Abrabam

276. 270 YOANNES. [8.40-51.
Pobo utara ecbi iie chiki Alu'aham koro ikip echi ki
40 kusu ne. Koroka, tane anak ne Kamui otta Ku nu
sonep echi otta nure gura ne En raige kuni ecbi bu-
nara ruwe ne : Abrabam anak ne tap koracbi iki
41 sbomoki nisa ruwe ne. Ecbi utara anak ne ecbi koro
micbi ikip ecbi ki ruwe ne, ari itak. Orota nei utara
ene itak-bi :
—Hoiyo gusu cbi bekatu asb ambe sbomo
ne ; sbine micbi cbikoii ruwe ne, Kamui ne, ari itak.
42 Orota Yesu ene itak-bi :
—Kamui anak ne ecbi koro
micbi ne cbiki, ecbi utara Ea omap kusu ne, Kuani
anak ne Kamui orowa no ek wa Ku an ruwe ne gusu
ne ;
yaikota rengaiue Ku ek sbomoki, Sbinuma En
43 omande nisa ruwe ne gusu ne na. Nep gusu Ku yepi
sbomo ecbi onnere ya ? Ku ye itak ecbi nu eaikap
44 ruwe ne gusu ne na. Ecbi utara anak ne nitne kamui
ne ecbi koro micbi orowa no okai, orowa, ecbi koro
micbi ki rusui buri ecbi ki kuni ecbi ramu. Sbinuma
auak ne atpake wano keukbe ne, orowa, sonep otta
asb sbomoki, koro onnaigeta sonep isam ruwe ne
gusu ne na. Sbunge itak ki cbiki j^aikota kerobe ye :
Sbinuma anak sbunge guru ne, sbunge l<oro n:iicbi
45 ne ruwe ne gusu ne na. Koroka, sonep Ku ye gusu
46 ecbi En eisbokoro sbomoki. Ecbi utara tumugeta
katpak an sekoro En esanniyo guru anak ne nen ne
ruwe be an ? sonep Ku ye yakun, bemanda gusu
47 ecbi En eisbokoro sbomoki ya ? Kamui orowa no
an guru anak ne Kamui itak nu : tan ikkewebe an
gusu nei ambe ecbi nu sbomoki, Kamui orowa no an
48 okaibe sbomo ecbi ne ruwe ne gusu ne na. Yadea
un utara ese wa Sbinuma otta ene itak-bi :
—Eani
anak ne Samaria un guru ne, nitne kamui ituren guru
49 E ne ruwe ne, ani sbomo cbi ye ya ? Yesu ene ese-
bi :
—Nitne kamui En turen sbomoki ; koroka, Ku
Micbi ko-oripak Ku ki, orowa, ecbi utara En ko-sbomo
50 yai-katanu ki ruw^e ne. Koroka, Kuani yaikota
ramuayere kuni ambe Ku bunara sbomoki ; bunara
51 wa koipisbi ki sbinen an ruwe ne. Son no, son no,
ecbi otta Ku ye, Ainu anak ne Ku ye itak sliikka-
sliima yakun, ramma pakno rai-i sliomo nukara kusu

277. 8. 52-59.-9. 1-3.] TOANNES. 271
52 ne na. Orota Yadea un utara ene itak-bi :
—Eani
anak ne nitne kamui itiiren wa an sekoro tane chi
eraman, Abraham bembem uvveingara utara beinbem
rai wa isam ; orowa, Ainu anak ne Ku ye ilak shik-
kasbiina yakun, ramma pakno rai-i sapke sbonioki,
53 sekoro Eani itak. Eai wa isam cbikoro micbi Abra-
ham kasu no E pase rawe he an? Uweingara utara
ka rai wa isam : Eani anak ne yaikota inan goru
54 yaikara ya ? Yesu ene ese-hi :
—Kuani anak ne
yaikota yai-nupekte chiki, Ku nupeki anak ne raka
sak ruwe ne : En nupekte guru anak ne Ku Micbi
ne rawe ne ; Shinuma anak echi koro Micbi sekoro
55 echi ye rawe ne ; orowa, echi utara anak ne Shinuma
eamkiri shomoki : koroka, Kuaiii anak Shinuma
eamkiri ruwe ne ; orowa, Shinuma Ku eamkiri sho-
moki sekoro Ku ye yak anak ne, echi utara korachi
shunge guru Ku ne kusu ne ap : koroka, Kuani anak
ne Shinuma eamkiri wa koro itak Ku shikkashima
56 ruwe ne na. Echi koro micbi Abraham anak ne Ku
tobo nakara kuni enupetne ruwe ne ; orowa, shinuma
57 nei tobo nukara wa yaikopuntek nisa ruwe ne. Tambe
gusu, Shinuma otta Yudea un utara ene itak-bi :
—
Eani anak ne naa shomo wan pa ikasbima tu hotne pa
pakno pa poro ruwe ne, aige, Abraham E nukan nisa
58 rawe he an ? sekoro itak. Orota Yesu ene itak-bi :
—
Son no, son no, echi otta Ku ye, Abraham naa
shomo betuku etokota Ku an nisa ruwe ne, sekoro
59 itak. Okai utara anak ne tambe gasu Shinuma ko-
piyekara gusu shuma uina nisa rawe ne : koroka,
Yesu anuina wa an wa Kamui kora kenra orowa no
soine nisa ruwe ne na.
9 Ik.
1 Orowa, Shinuma shiuikusb kor'an ita anak ne bekatu
2 wano shiknak guru shinen anukara. Awa, Shinuma
otta koikara utara nu wa ene itak-bi :
—Kabbi, tan
guru shiknak wa bekatu gusu shinuma yaikota bene,
3 koro esbikop bene, inan guru katpak ki ya ? Yesu

278. 272 YOANNES. :9. 4.-16.
eiie ese-bi :
—Tan guru ne yakka, koro eshikop ne
yakka katpak Id shomoki ruvve ne : koroka, shinuma
otta Kamui ikip anukara kuni gusu an ap ne ruwe
4 ne. T(»kap-to an ita anak ne En oraandep koro ikip
chi ki kusu ne ap : nen ne yakka nep ki eaikap
5 kunne-to ek kusu ne na. Moshiri otta Ku an rapo-
6 keta, mosbiri pekere Ku ne ruwe ne. Tambe ye
okere koro, sbiri kata topse-kara wa nei non ani
7 teinei toi kara bine ani nei guru koro sbikibi ausbi,
orowa, otta ene itak-bi :
—Oman wa Siroam to otta
yasbke yan, aii itak (nei ambe eepakita cbiki
aomande ani an itak ne ruwe ne). Tambe gusu,
sbinuma oman wa yasbke, orowa, nukara koro ek
8 nisa ruwe ne na. Tambe gusu, aota nn utara bem-
bem, sbinuma etokota boito guru ne ani nukara utara
bembem, ene itak-bi :
—Tan guru anak ne a wa
9 iyabupkara guru sbomo ne ya ? ari itak. Sbinuma
ne, ani ye utara okai : sbomo, sbinuma koberaye
guru ne ari ye utara ka okai. Kuani anak ne sbi-
numa ne, sekoro nei guru yaikota ye nisa ruwe ne.
10 Tambe gusu, okai utara anak ne sbinuma otta ene
itak-bi :
—Kekon a iki wa e koro shiki amaka ya ?
11 ani itak. Sbinuma ene ese-bi :
—Yesu ani aye ainu
teinei toi kara bine ku sbiki ausbi, aige, Siroam otta
e oman wa yasbke aii an itak ani en otta ye nisa
ruwe ne : tambe gusu, ku oman wa yasbke, orowa,
12 ku nukan ruwe ne, sekoro itak. Orota, nei guru
neita an ruwe be an, ari nei utara itak. Ku era-
nmsbkari sekoro sbinuma ye nisa ruwe ne na.
13 Orowa, utara anak ne etokota sbiknak wa an guru
Parisee un utara otta tura wa arald nisa ruwe ne.
14 Yesu teinei toi kara wa sbinuma koro sbiki maka
15 tobo anak ne Sbini tobo ne ruwe ne. Awa, tambe
gusu, sbui, Parisee un utara anak ne nekon a iki wa
gusu nukara easbkai orusbpe sbinuma otta inu.
Orowa, nei guru anak ne, Sbinuma ku sbildbi kata
teinei toi ande, orowa, kuani yasbke wa nukara kor'an
16 ruwe ne, ari nei utara otta ye. Tambe gusu, Pari-
see un sereke utara anak ne ene itak-bi :
—Tan guru

279. 9. 17-26.] TOANNES. 278
anak ne Shiiii toho shikkashima sbomoki gusu Ka-
mm orowa no ekbe shoino ne ruwe ne, ari itak.
Koroka, nekon a iki wa tap korachi an shirosh kat-
pak koro guru ki eashkai ya nioshima okai utara ye
nisa ruwe ne. Orowa no, nei utara tumugeta eukopi
17 an na. Tambe gusu, sbui nei utara anak ne nei
shiknak guru otta ene itak-bi :
—E koro sbiki maka
gusu Sbinuma epeka no nekon a e ye ya, ari itak.
Sbinuma anak uweingara guru ne, ani nei guru ye
18 nisa ruwe ne. Tambe gusu, sbiki atumasbnure guru
koro esbikop hotuyekara wa. Tan guru anak ne sbik-
19 nak wa hekatu ari ecbi ye pobo ne ya? nekon a
sbinuma tane nukara ya ? oroia ye pakno sbinuma
sbiknak wa bekatu wa atumasbnure gura ne sekor'an
orusbpe Yudea un utara eisbokoro sbomoki nisa ru-
20 we ne na. Koro esbikop ese wa ene itak-bi :
—Tan
guru anak ne cbikoro pobo ne, sanmta, sbinuma sbik-
nak wa bekata nisa ruwe ne sekoro cbi eraman :
21 koroka, benianda tane sbinuma nukara katu cbi
eramusbkare ; koro sbiki mal^a guru nen ne ya cbi
erampeutek ; sbinuma pa an gusu otta nu yan ; aige,
sbinuma yaikota gusu ese itak ki kusu ne na, ari itak.
22 Yudea un utara koisbitoma gusu nei esbikop anak
tap itak ani ye nisa ruwe ne : inambe gusu ne yakun,
nen ne yakka Sbinuma anak ne Kiristo ne ani eyai-
pusbi guru an yakun uwekarapa cbisei orowa no
aemaka kusu ne, sekoro Yudea un utara ukoramu-
23 osbima okere nisa ruwe ne gusu ne na. Tambe
gusu, Sbinuma pa an gusu, sbinuma otta nu 3^an ani
an itak ani koro esbikop utara ye nisa ruwe ne na.
24 Tambe gusu, nei utara tu sbuine nei sbiknak guru
botuyekara w^a otta ene itak-bi :
—Kamui iramj^e
yan : tan guru anak katpak koro guru ne sekoro cbi
25 eraman, ani itak. Tambe gusu, sbinuma ene ese-bi:
—Sbinuma anak ne katpak koro guru ne ya, ku
erampeutek : kuani sbiknak wa ku an, awa, tane ku
nukara kor'an, sekor'an sbine orusbpe anak ne ku
26 eram'an ruwe ne, ari itak. Tambe gusu, orota nei
utara ene itak-bi :
—E otta nekon a Sbinuma iki ya ?

280. 274 YOANNES. [9. 27-39.
Nekon a iki wa e koro sbiki SbiniTiiia maka nisa ruwe
27 be an ? Orota sbiiiuma eiie ese-bi :
—Tane poka ecbi
nure asb, awa, ecbi nu sbomoki : sbui ecbi nu rusui
3^a ? ecbi utara ne yakka Sbinuma koikara utara
28 ecbi ne rusui ya? ari itak. Tata otta nei utara anak
ne sbinuma oitakusbi wa ene itak-bi :
—Eani ana,k
ne Sbinuma koro koikara guru e ne ; koroka, cbi
utara anak Mose koro koikara utara cbi ne ruwe
29 ne. Kamui anak ne Mose otta ye orusbpe cbi
eram'an : koroka, tan guru anak nei wano an
30 guru ne ya, cbi erampeutek ruwe ne, ani itak. Orota
nei guru ese wa ene itak-bi :
—Hemanda ! te otta
aenusbkarip an, Sbinuma nei wano an guru ne ya
ecbi era'.npeutek, yakka, ku sbikibi Sbinuma maka nisa
31 ruwe ne. Kamui anak ne katpak koro guru sbomo
nu sekor'ambe cbi eram'an : koroka, nen ne yakka
Kamui kooripak, Sbinuma kor'irenga ki guru an yak
32 anak ne, Kamui nei guru nu ruwe ne. Musbiri
beashi wano ainu anak ne sbiknak wa bekatu an
guru kor.) sbiki maka orusbpe naa anu sbomoki ruwe
33 ne. Tan guru anak ne Kamui orowa no an guru
sbomo ne yakun, nep ne yakka ki eaikap ruwe ne,
34 ari itak. Nei utara ese wa sbinuma otta ene itak-bi
:
—Eani anak ne oara katpak otta bekatu, awa, eani
un epakasbnu ya '?
Orowa no, sbinuma emaka nisa
ruwe ne na.
35 Sbinuma aemaka wa an orusbpe Yesu nu ;
orowa, ipa wa nukara cbiki otta ene itak-bi :
—
Eani anak ne Kamui Pobo eisbokon ruwe be an '?
36 Nei guru ese wa ene itak-bi :
—Utarapa, kuani
eisliokoro kuni anak ne Sbinuma inan guru ne
37 ya ? ari itak. Orota Yesu ene itak-bi : —Eani
anak ne Sbinuma nukara okere, orowa, e tura
38 koitak guru anak ne Sbinuma ne ruwe ne. Sbi-
numa ene itak-bi :
—Utarapa, ka eisbokon ruwe
ne, ari itak. Orowa no, Sbinuma ko-ongami nisa
39 ruwe ne. Aige, Yesu ene itak-bi :
—Nukara sbo-
moki utara ingara, nukara wa okai utara sbiknak
ne kuni ne, koipisbi ki gusu tan mosbir'otta Ku

281. 9. 40-11.-10. 1-10.] YOANINES. 275
40 ek nisa ruwe ne, ari itak. Tura no okai Parisee
1311 utara tap okai itak uu wa Shinuma otta, Chi
41 utara ne yakka shikiiakbe ne luwe he an? Nei
utara otta Yesii eiie itak-hi :
—Echi utara aiiak ne
shiknak chiki katpak echi koro shomoki kusu ne
ap : koroka, tane aiiak ne chi luikara ash ruwe ne,
sekoi'O echi ye : aine, echi koro katpak okai ruwe
ne.
10 Ik.
1 Sou no, sou no, echi otta Ku ye, hitsuji topa
^usu an chashi otta apa kari ah an shomoki no,
oya ru kari ta yan o;ur'anak ne, shinuma anak
ikka guru ne, niwen no iki ikka guru ne ruwe ne.
2 Koroka, apa kari ahun guru anak ne hitsnji koro
3 reshpa guru ne. Apa pungi Shinuma gusu apa
maka ; orowa, hitsuji anak ne Shinuma koro hawe
nu : samata, Shinuma yaikota kofo hitsuji arei-
kore an reihei ani hotuyekara vva soyumba wa
4 tura ruwe ne. Sliiuuma anak ne obitta no yaikota
korobe soyumbare chiki, nei kotchaketa oman vva
liitsuji nei osh paye ruwe ne : koro hawe kiri ruwe
5 ne gusu ne na. Nei hitsuji anak ne oya guru oshi
paye shomoki, koroka, orowa no kira ruwe ne :
oya utara koro hawe kiri shomoki ruwe ne gusu
6 ne na. Yesu tan itak-maukushte-itak utara otta
ye : koroka, orota Shinuma ye oiushpe ibehe nei
utara erampeutek nisa ruwe ne na.
7 Tambe gusu, shui, nei utara otta Yesu ene itak-
hi :
—Son no, son no, echi otta Ku ye, Kuani anak
8 ne hitsuji apa Ku ne ruwe ne. En etokota aiaki
obitLa no okai utara anak ne ikka utara ne, niwen
no iki ikka utara ne : koroka, hitsuji anak ne nei
9 utara ko-nu shomoki nisa ruwe ne. Kuani anak
nei apa Ku ne : En kari otta ahun guru an chiki,
kashi-a-obiuki kusu ne, oiowa, ahun hemhem ki,
10 soijie hemhem ki wa aep koro kusu ne na. Ikka
liemhem ki, ronnu hemhem ki, isamka hemhem

282. 276 YOANNES. [10.11-22.
ki knni gnsn mosbinia ikka guru Rnak ne ek sho-
moki rawe i)e ; Ku ek ikkewehe aiuik ne echi
iitara iiiotu koro, Duye an no eclii koro kuni gnsii
11 ne ruwe ne na. Knani pirika hitsuji reshpa guru
Ku ne : nei pirika reshpa guru anak ne hitsuji
12 gusu koro inotu ande ruwe ne. Nei hitsuji koro
shomoki reshpa guru shomo ne no an ayatoine
guru anak ne, horokeu ek shiri nukara wa kira
hine nei hitsuji ande ruwe ne, orowa, horokeu
anak ne hitsuji kishima hemheni ki, chari heni-
13 hem ki ruwe ne ; nei guru ayatoine garu ne wa
gusu hitsuji shomo ko-eyam no an ruwe ne gusu
14 ne na. Kuani anak ne pirika reshpa guru Ku ne ;
yaikota Ku korobe Ku eamkiri, orowa, Ku korobe
15 anak En eamkiri ruwe ne, Michi anak ne En
eamkiri, Kuani anak Michi Ku eamkiri ukorachi
ne na ; orowa, hitsuji gusu Ku inotu Ku ande
16 ruwe ne. Tan hitsuji topaha gusu an chashi
shomo tura an moshima okai hitsuji Ku koro : nei
ambe ne yakka Ku ani kusu ne ap, orowa, nei
ambe Ku hawe nu kusu ne na ; aige, shine topaha,
17 shine reshpa guru an kusu ne na. Tambe gusu,
Ku Michi anak ne En omap ruwe ne, shui nei
ambe ku uk kuni gusu ku ande ruwe ne gusu ne.
18 En orowa no nei ambe uk guru isam, koroka,
Kuani rengaine nei ambe ku ande ruwe ne. Nei
ambe ande kuni mondum Ku koro, shui, uk kuni
mondum Ku kon ruwe ne. Ku Michi orowa no
tan ikashpaotte a en kore nisa ruwe ne na.
19 Shui, tan itak gusu, Yudea un utara tumugeta
20 eukopi hopuni nisa ruwe ne. Shinuma anak ne
nitne kamui shikatkare wa chiitasare an ; Nep gusu
Shinuma otta echi nu ya ? ani an itak ani inne
21 utara ye ruwe ne. Orowa, Tan itak anak ne nitne
kamui shikatkare guru ye itak sliomo ne. Nitne
kamui anak ne shiknak guru koro shiki maka eash-
kai ruwe he an? moshima utara ye nisa ruwe ne.
22 Orowa, Yerusarem kotan ta Kamui kora kenru
yange marapto an : mata-pa ne ruwe ne ; awa,

283. 10.23-37.] YOANNES. 277
23 Yesu Kaiijui kora keiirii un Soromoii ikashpe
24 tiunta apkash kor'au. Tambe gusa, Yudea un
ntara aiiak ne Sbiiiuiiia okari uii aiaki wa otta ene
itak-hi :
—Hembara pakiio un utumashire ya ?
xokai Kiiisto ne yakun irammakaka un nure yan,
25 ari itak Orota Yesu ene ifcak-lii :
—Ku echi nure
asb nisa, awa, ecbi sliomo eisbokoro : Ku Miclii
reibei ankusbkeiaipo Ku ki ikip anak ne En gusu
26 pawetesbu ki ruwe ne. Koroka, ecbi ufcara anak
ne Ku koro hifcsuji cbikoikip sbomo ne gusu eisho-
27 koro shomoki ruwe ne. Ku koro bitsuji anak ne
Ku bawe nu, samata, Kuani anak ne nei ambe
eamkiri, nei ambe anak En eainkiri wa Eu osh
28 araki : orowa, orota raniuaa okere sbomoki inotu
Ku kore ruwe ne ; nei ambe hembara ne yakka
aisamka shomoki, orow^a, Ku teke wano nei ambe
29 etaye gurn isam kusu ne na. En otta nei ambe
kore Ku Michi anak ne nen ne yakka kasu no
eitasa pase ruwe ne ; orowa, Ku Michi tekehe
30 wano etaye eashkai guru isam ruwe ne. Kuani
newa Ku Michi anak ne shinep ne ruwe ne, ari
31 itak. Orowa, shui, Shinuma kopiyekara gusu,
32 Yudea un utaia shuma uina nisa ruwe ne. Orota
Yesu ene ese-bi :
—Kuani anak ne Michi orowa no
iune pirika ikip ecbi nukare ; awa, nekon a an ikip
33 gusu ecbi En kopiyekara ya? Orota nei Yudea un
utara ene ese-bi :
—Pirika ikip gusu E kopiyekara
ash shomoki, Eani Kamui koatcha gusu ; orowa,
Eani ainu E ne wa Kamui yaikara ruwe ne gusu
34 ne na. Orota Yesu ene ese-bi :
—Kamui utara
ecbi ne sekoro Ku ye, ani an itak ambe anak ne
echi koro tuitak kambi kata anuye wa an shomo
35 ne ya? Otta Kamui itak ek utara, Kamui utara
ani shinuma reikore yak anak ne (orowa, Kamui
36 nuyere italv aotereke eaikapbe), Miclii oripak wa
mosbiri kata omaiide guru epeka, no, Kuaui anak
ne Kamui Poho Ku ne ani Ku ye gusu, Eani
37 Kamui koatcha, ari echi ye ya .? Ku Michi koro
ikip Ku iki shomoki yak anak ne iteki En eisho-

284. 278 YOANNES. [10. 38-42.-11. 1-9.
38 koro yan. Koroka, iiei arabe Ku iki ya,knn, echi
utara Eii eisliokoro sbomoki yakka, iiei ikip eisho-
koro yaii : Micbi aiiak ue En onnaigeta an, Kuani
anak Micbi onnaigeta Ku an sbiri ecbi eraman
39 wa ramepakari kuni gnsii ne na, ari itak. Sbiii
uei utara Sbinuma kisbima kani ramu, koroka, nei
tek^he wano oman nisa ruwe ne na.
40 Orovva, etokota Yoannes baptismakore Yorodan
pet kushta an iisbiketa Yesu sbui onian wa an
41 nisa rnwe ne. Awa, inne iitarfC Sbinnnia orota
araki wa ene itak-bi : Son no poka, Y^oannes anak
ne shirosb ki sbomoki : koroka, tan giiiTi gnsu Y^o-
annes ye obitta no okai ornsbpe anak ne son no
42 anibe ne, sekoro itak. Orowa, toan nsbiketa okai
inne utara Sbinuma eisbokon nisa ruwe ne na.
11 Ik.
1 Orowa, Maria newa koro sapo Maruta koro kotan
ta, Betania kotan ta, Kazaros ani aye sbine ainu
2 tasbum ki wa an ruwe ne. Tasbum ki Razaros
anak ne Utarapa kata sbuni ota wa koro otop ani
Sbinuma koro cbikiri piruba Maria koro ainu iri-
3 wak ne ruwe ne. Tambe gusu, mat uiriwak utara
Yesu orota tesbkara wa ene itakte-bi: —Utarapa, E
ikatairotke a guru tasbum wa an ruwe ne, ari itakte.
4 Koroka, Y'esu nei am be nu wa: —Tan tasbum anak
ne rai gusu an tasbum sbomo ne, ani Kamui Pobo
nupektere, Kamui nupeki gusu an tasbum ne, ari
5 itak. Yesu anak ne Maruta bembem, Maruta koro
turesli bembem, Razaros bembem omap nisa ruwe
6 ne. Tambe gusu, sbinuma tasbum wa an sek(;r'
ambe nu cbiki, tane an usbiketa naa tutko okai
7 nisa ruwe ne. Orowa, tap okaketa koikara utara
otta:—Sbui Yudea mosbir'otta paye anro, ari itak.
8 Orota koikara utara ene itak-bi :
—Rabbi, tap
naliun Yudea un utara E sbuma kopiyekara rusui,
9 awa, sbui nei orota E oman a ? Y^esu ene ese-bi
:
—Tokapto ta tup ikasbima wan pakibi isam ruwe

285. 11. 10-24.] YOANNES. 279
be an ? Tokapto iituruta aiim apkasb ko anak
ne epetchiu shomoki, taii-moshiri iin pekere nu-
10 kara riiwe ne gusa ne na. Ivoroka, kunne to ta
ainu apkasb ko anak ne epetcbiu rawe ne, pekere
anak ne koro osbiketa isam ruwe ne giisu ne na.
11 Yesu tap ambe ye : Orowa no, Cbikoro ikatairotke
Bazaros anak ne mokon ruwe ne ; koroka, Ku
Oman kata anak ne sbinuma mososo kiini gnsu
12 an ambe ne. Tambe gnsu, koikara utara Sbinuma
otta ene itak-bi:—Utarapa, sbinuma mokoro cbiki
13 analv ne riten kusu ne, ari itak. Koroka, Yesu
anak ne sbinuma rai-i epeka no tap ye nisa ruwe
ne ; koroka, Razaros mokoro wa sbini wa an
sekoro, Sbinuma ye ani nei utara yainu ruwe ne.
14 Tambe gusu, Razaros rai ruwe ne, sekoro nei
15 utara otta Yesu irammakaka ye. Orowa, Kuani
toada isam-i ecbi utara gusu Ku yaikopuntek, echi
utara eisbokoro kuni gusu ne na ;
yakka orota
16 paye anro, ari itak. Tambe gusn, Didimos ani
aye Tomas anak ne tura an koikara utara otta,
Cbi utara ne yakka paye wa Sbinuma tura rai
anro, ari itak.
17 Yesu ek koro anak ne sbinuma tane ine rereko
uturu tusbiri oro aomare a an wa an ani nil ruwe
18 ne. Betania kotan anak Yerusarem macbiya
ebange wa arawan cbo ikasbima botne cbo pakno
19 patek kattuima ruwe ne ; awa, koro ainu iriwak
gusu Maruta newa Maria ramu-ritenga kuni ne
20 Yudea un utara araki wa okai ruwe ne. Tambe
gusu, Yesu ek kor'an sekoro Maruta nu cbiki,
ekanol^ gusu oman iiisa ruwe ne : koroka, Maria
21 anak ne naa cbisei ta a kane an ruwe ne. Orowa,
Yesu otta Maruta ene itak-bi :
—Utarapa, Aokai
teda E an cbiki ku iriwak rai a sljomoki ruwe
22 ne. Tane ne yakka nep ne yakka Aokai Kamui
koramkorope anak ne Kamui E kore sekor'ambe
23 ku eram'an, ani Maruta itak. B koro ainu iriwak
betopo-sbiknu kusu ne, ari sbinuma ye ruwe ne.
24 Orota Maruta ene itak-bi :
—Okese an tobo ta an

286. 280 YOANNES. [11.25-38.
befcopo-shikim-i ta shin u ma hetopo-shikiia kusu
'2.5 ne-hi ka eram'aD. Orota, Yesu ene ifcak-hi :
—
Kaani anak iie hetopo-shikmi ambe Ku ne, inotu
Ka ne ruwe ne : En eishokoro gavu anak ne rai
26 yakka ishu kusu ne : samafca, nen ne yakka ishu
wa En eishokoro ^ui'u anak ne bembara pakno ne
27 yakka rai shomoki ruwe ne. Eani anak tap anibe
eishokoro ya ? Orofca : —Ruwe un, Utarapa, Aokai
anak ne moshiri orota ek shiri Kaniui Pobo ne
Kiristo E iie ruwe ne, sekoro ku eishokon nisa
28 ruwe ne, ani Maruta ye ruwe ne. Tan itak ye
okere chiki shinuma oman wa arorokishne no koro
saha Maria botuyekara wa :
—Epakasbnu guru ek
wa an bine e botuyekara ruwe ne, sekoro itak.
29 Shinuma nei ambe nu chiki chashnu no hopuni
30 wa orota oman nisa ruwe ne. (Yesu naa shomo
machiya orota ek, Maruta etunangara usbiketa
31 naa an ruwe iie na.) Awa, chisei otta tura no okai
wa shinuma omaoma Yudea un utara, Maria
ekushkonna liopuni wa soita oman-i nukara chiki,
shinuma rai guru echishkara gusu tushiri orota
oman kuni ramu gusu, shinuma osh paye nisa
32 ruwe ne. Tambe gusu, Maria anak ne Yesu an
ushi ta ek wa Shinuma nukara chiki, koro chi-
kiri samaketa bachiri wa orota ene itak-hi :
—
Utarapa, Aokai teda E an chiki, ku ainu iriwak
33 anak ne rai a shomoki ruwe ne, ari itak. Tambe
gusu, Yesu shinuma chish shiri nukara, samata,
tura no araki Yudea un utara ne yakka chish shiri
nukara chiki, shinuma keutum ta oro omande wa
34 Yaikota yaichiukopoyere ruwe ne, aige, In an usbi-
keta shinuma eciii ande ya ? ari itak. Utarapa,
ek wa ingara, sekoro nei utara ye nisa ruwe ne.
II Yesu chish. Tambe gusu, Ingara, nep katairotke
ki gusu Shinuma ikatairotke bumi ! ari Yudea un
37 utara ye nisa ruwe ne. Koroka, sereke okai utara
ene itak-hi :
—Shiknak guru koro shiki maka tan
guru anak ne, nei guru ne yakka iteki rai kuni ne
38 kara eaikap ya? Tambe gusu, Yesu shui keutum

287. 11.39-50.] YOANNES. 281
uta oro omande hine tnsbiri orota ek vuwe lie.
Tushii'i aiiak iie pom iie, orowa, sbuiiia apa otta
aekopasbte wa an rawe iie. Shuma ak yan, ani
39 YesLi itak. Rai guru koro mat iiiwak Maruta
Yesu otta ene itak-bi :
—Utarapa, taiie bura at
:
40 iiie rere ko an ruwe gusu ne na. Orota Yesu ene
itak-bi: —Eani eisbokoro yak anak ne Kamni nu-
peki e iiukara kiisu ne, ani e otta Ku ye sbomoki
41 ya ? ari itak. Orowa no, nei sbuma auk ruwe ne.
Awa, Yesu liepuni wa ene itak-bi :
—Micbi, Aokai
En iiu nisa ruwe ne gusu Ku yaiiraige asb na.
42 Aokai ramma En iiu sbiri Ku eraman : koroka,
okari ta rosbki wa okai utara gusu Ku ye, nei utara
anak ne Kuani E orowa no aomande guru Ku ne
sekor'i eisbokoro kuni ne tap Ku ye nisa ruwe ne.
43 Orowa, Sbinuma tap ambe ye okere cbiki, rui bau
ani :
—Bazaros, soine wa ek, ari an itak ani ye ruwe
44 lie. Orowa no, rai guru anak ne senkaki ani teke
iiewa cbikiri akokarakari, iianubu senkaki ani aka-
mure wa an sbiri soine nisa ruwe ne. Pita wa
omande yan, ani Yesu utara otta ye ruwe ne.
45 Tarn be gusu, Maria tura no araki Yudea un
inne utara sbinuma iki ambe nukara cbiki, eisbo-
46 kon nisa ruwe ne. Koroka, tumugeta okai utara
anak ne Parisee un utara orota paye wa, Yesu ki
ikip nure nisa ruwe ne.
47 Tambe gusu, Kamui kora kenru poro esapane
utara newa Parisee un utara ukoramkoro wa ene
itak-bi:—Nekon a cbi ki ya? tan guru poron no
48 okai sbirosb ki ruwe ne gusu ne na. Tap kora-
cbi Sbinuma mosbima no cbi ande asb cbiki, ainu
obitta Sbinuma eisbokoro : orowa, Eoma inosbir'un
utara ek wa cbikoro kotan bembem, utara uirup
49 bembem, isamka kusu ne, ari itak. Koroka, nei
tumugeta an sbine ainu, Kaiapas ani an reibei
koro ainu, nei paba ta Kamui kora kenru esapane
utara esapane guru ne, nei guru anak ne utara
50 otta ene itak-bi : —Ecbi utara nep ne yakka eram-
peutek, naa saniata, uLara ikiri obitta rai sbomoki

288. 282 •
YOANNES. [11.51-57.-12.1-3.
kuDi lie, utara sbirihine sbine ainn rai kusu ne
kunip echi esanniyo sbomoki ruwe ne, ari itak.
51 Tap am be ye katu anak ne yaikota rengaine ye
sbomoki ; koroka, nei paba ta Kamui kora kenru
esapane iitara esapane guru ne wa gusu, utara
sbiribine Yesu rai kusu ne, ani uweingara nisa
52 ruwe ne ; nei utara sbiribine patek sbomo ne,
mosbiri kata cbicbari wa okai Kamui pobo utara
53 sbineanda uw^eka,rapare kuni gusu ne na. Tambe
gusu, nei tobo wano Sbinuma raige knni nei utara
esanniyo sbiriki okai ruwe ne.
54 Tambe gusu, Yesu te^va no poka yainukare no
Yudea un utara tumugeta apkasli sliomoki no,
nupnri samaketa an kotan Epraim macbiya otta
oman ; awa, koro koikara utara tura no reusbi
55 nisa ruwe ne. Orowa, Yudea un utara koro Kama-
kusb marapto ebange ruwe ne ; awa, yaiasbkan-
nere kuni ne inne utara Kamakusb marapto
etokota kotan pisbkaneke orowa no Yerusarem
56 macbiya orota paye nisa ruwe ne. Taml)e gusu,
nei utara Yesu bunara wa, Kamui kora kenru ta
rosbki kane, utasbpa ene itak-bi :
—Nekon a ecbi
yainu ? Sbinuma marapto gusu ek kuni ecbi ramu
57 ya? Orowa no, Kamui kora kenru esapane utara
newa Parisee un utara anak ne, nen ne kuru ka
Sbinuma an i eraman guru an yakun, akisliima
kuni ne orota nure, ani ikasbpaotte uisa ruwe
ne na.
I'l Ik.
1 Aige, Kamakusb marapto iwan rereko etokota
Yesu anak ne rai orowa no betopo-sbiknure Kaza-
ros an kotan Betania kotan orota ek nisa rawe ne.
2 Nei kotan ta Sbinuma gusu kunne-ibe akara ; awa,
Maruta a.nak ne yaisliieiwangere nisa ruwe ne
;
koroka, Eazaros anak ibe gusu Sbinuma tnra no a
3 kor'an ruwe ne. Aine, Maria anak sbi no oro an
no an turu-sak nardos sbum sbine ikkin koro bine

289. 12. 4-K3.] YOANNES. 283
Yesii koro cbikiri kasbi-ota wa yaikota koro otop
ani iiei cbikiri piruba iiisa ruwe iie : orowa, nei
hnra cliisei npsboro obitta etusbnatki nisa ruwe
4 ne. Koroka, koro koikara iitara tumiiD^eta an Sbi-
imina ekosbi kusn ne Kariot kotaii iin Yoiidas anak
5 ne ene itak-bi :
—Hemanda gusu tan sbum asbikne
botne denaria ikasbima sbine wan botne denaria
gnsu aebok wa irapokkari utara otta akoropare
6 sbomoki ya ? sekoro itak. Nei guru anak ne ira-
pokkari utara raniu-ebaiige gnsu tambe ye sbo-
moki, koroka, sbinuma ikka guru ne, orowa, sbuop
koro wa nei osbiketa aomare okaibe ani wa oman
7 nisa ruwe ne. Tambe gusu, Yesu ene itak-bi :
—
Mosbima no okai yan, tusbiri oro Ku aomare
kuni tobo gusn tan siiiwentep nei no ki nisa ruwe
8 ne. Irapokkari utara ramma ecbi tura no okai,
koroka, Kuani anak ramma ecbi tura no an sbomo
ne ruwe ne gusu ne na, ari itak.
9 Tambe gusn, Sliinuma anak ne nei usbiketa an
sbiri Yudea un utara tumugeta okai use utara
eraman ; awa, ouse Yesu rengap gusu patek sbomo
ne, koroka, Sbinuma rai orowa no sbiknure Ka-
10 zaros nukara kuni gasu araki ruwe ne. Koroka,
Kamui kora kenru esapane utara anak ne Kazaros
11 ne yakka raige kuni eukoramkoro ; sbinuma gnsu
inne utara paye wa Yesu eisbokon nisa ruwe ne
gusn ne na.
12 iSlei sbimge tobo ta marapto gusu araki poro
inne utara anak ne Yesu Yerusarem kotan ta ek
18 kusu ne sbiri nu cbiki, sburo cbikuni ni-tek koro
wa ekanok gusn paye, orowa, itak sange bawe
ene okai-bi :
—Hosanna : Utarapa reibei ankusb-
kerai ek Israeru un utara Sbikkasbima guru
14 airamye an na, ari itak. Orowa, Yesu pon roba
15 pa cbiki kata o nisa ruwe ne ; —Zion matnepo
iteki isbitoma yun, ingara, Aokai gusu an Mosbin
sbikkasliima guru anak ne roba po kata o wa ek
rnwe ne, cbiesbinnuye wa an koracbi ne na.
IG Koro koikara utara anak ne atpaketa tap okaibe

290. 284 YOANNES. [12. 17-27.
erampeutek : koroka, Yesa aiiak anupekte okaketa,
iiei ita aimk ne tap okaibe Shiimma gasu chieshin-
nuye wa an shiri, samata, tap okaibe Yesu gusu
iki nisa rawe ne sbiri, esbkarun iiisa ruwe ne na.
17 Sbinuma anak ne tnsbiri orowa no Eazaros hotuye-
kara wa soinere hine rai orowa no betopo-shiknure
ita tura no okai utara pawetesbu ki nisa ruwe ne.
18 Tan ikkewe an gusu ne yakka inne utava paye wa
Sbinuma ekanok ruwe ne. Sbinuma anak tan
sbirosb iki nisa ruwe ne sbiri nei utara nu okere
19 ruwe ne gusu ne na. Tambe gusu, Parisee un
utara anak ne utasbpa ene uweitaic-bi ;
—Ecbi utara
nep ne yakka ki okaibe raka isambe sbiii ingara
yan; ingar'an, mosbir'ebitta nei osb paye nisa ruwe
ne, ari itak.
20 Orowa, marapto an ita ongami gusu bemespa
utara tumugeta Herenes un utara okai ; nei utara
21 anak ne Gariraya mosbiri ta an Betsaida kotan
un Piripos otta araki bine nu wa ene itak-bi :
—
22 Nisbpa, Yesu cbi nukan rusui, ari itak. Piripos
anak ne ek wa Andreas otta nure : orowa, Andreas
newa Piripos anak araki wa Yesu nure nisa ruwe
23 ne na. Orota Yesu ese wa ene itak-bi :
—Ainu
24 Poho anupekte kuni pakibi ek an ruwe ne. Son
no, son no, ecbi otta Ku ye, munge piye num anak
ne toi tumu bacbiri wa munin sbomoki yakun,
yaikota sbinep ne a an ruwe ne ; koroka, munin
25 yak anak ne poron no ibebe o ruwe ne. Kon
ramat omap gur'anak ne nei ambe turainu ruwe
ne ; orowa, tap mosbiri kata an wa kon ramat
etunne gur'anak ne ramma okere sbomoki isbu-i
26 otta nei ambe sbikkasbima kusu ne. Nen ne
yakka En gusu yaisbieiwangere kuni rama guru
an yakun, En osb araki yan ; Ku an usbiketa Ku
goro uitek guru ne yakka nei ita an kusu ne ; nen
lie yakka En gusu yaisbieiwangere guru an cbil<i,
Ku Micbi anak ne sbinuma kooripak kusu ne na.
27 Tane Ku ramat anak ne cbiukopoye ruwe ne :
Hemanda Ku ye kusu ne ya ? Micbi, tan pakibi

291. 12. 28-39.] YOANNES. 285
En oh ai tare wa En kore. Koroka, tambe gusu
28 tan pakihi pakno Ku an. Michi, E reibei nnpekte
wa En kore, ari itak. Tambe gusu, kando orowa
110 hawe aijn, Kuani anak ne nei ambe iiupekte
nisa ruwe ne, oiowa kanna Ku nupekte kusu ne
29 iia, ene bawe anu. Samaketa roshki wa okai
utara nei bawe nu cbiki, Kamui-bumi asb, selcoro
itak : Orota Kamui bauturumbe itak nisa ruwe
80 ne, ani ye utara okai. Yesu ese wa^ene itak-hi :
—En g^usu tan bawe ek ka sbomoki, ecbi utara
31 gusu ek nisa ruwe ne. Tane anak ne tan mosbiri
koipisbi an ruwe ne ; tane anak ne tan mosliiri un
32 esapanep aoasbinge kusu ne na. Orowa, Kuani
anak ne sln'ri wruo a en ayange yakun, yaikota
orun ingi-utara Kn nimba kusu ne na, ari itak.
33 Koroka, tan itak ye katu anak ne nekon a rai katu
ani ekot kusu ne i epeka no aye katu ne ruwe ne.
34 Tambe gusu, inne utara Sbinuma otta ene ese-bi :
—Kiristo anak ne ramma an kusu ne sbiri tuitak
kata cbi nu : awa, nekon a Ainu Pobo ayange
kusu ne ap sekoro E ye ya? Tan Ainu Pobo nen
35 ne ruwe be an ? Tambe gusu, nei utara otta Yesu
ene itak-bi :
—Naa irukai pekere anak ne ecbi
tuinta an. Sbirikunne ecbi osbkoni sbomoki kuni
gasu pekere ecbi koro rapoketa apkasb yan ; sbiri-
kunne ta apkasb gur'anak ne ine un oman sbiri
36 erampeutelc ruwe ne. Pekere pobo ecbi ne kuni
gusu nei pekere ecbi otta an rapoketa, nei pekere
eisbokoro yan.
Yesu tap okaibe ye okere koro, oman wa nei
37 utara gusu yai-nuina nisa ruwe ne na. Koroka,
okai utara kotcbaketa nei pakno sbirosb ki a yakka
38 Sbinuma eisbokoro sbomoki nisa ruwe ne : tambe
anak uweingara guru ne Isaya ye ene okai itak
auweomare kuni gusu nep,
Utarapa, cliikoro shongo eishokoro gunx neu ne ruwe ?
Iiiaii guru otta Utarapa koro aiunniui auukare niwe he an ?
39 Tambe gusu, nei utara anak ne eisliokoro eaikap
ruwe ne, orowa, Fsaya sbui ene ye ruwe ne gusu

292. 286 YOANNES. [12. iO-50.
ne iia,
40 Shiuuma auak ue uei utara koro sliiki shik-uakte, koro sainbe
iiisliteie ruwe ne ;
Ikuieipeka, sliomo sliiki ani nukara, keutum aui ramepakari,
Orowa, hosliipi hine
Nei utara Ku iwangere Uimi gusu ne na.
41 Isaya anak ne Shinuma koro araknrn nnkara gusu
tan okaibe ye iiisa ruwe ne : orowa, Shiimma gusa
42 itak ki nisa riiwe ne na. Yakka, esapane utara
tumngeta okai inne iitara anak Shinuma eishokon
nisa ruwe ne ; koroka, uwekarapa cbisei orowa no
iteki aemaka kuni ne Parisee on utara okai gusu
43 eyaipushi shomoki ruwe ne ; Kamui orowa no ai-
ramye kuni ambe l<asu no ainu orowa no airamye
kuni ambe omap nisa ruwe ne gusu ne na.
44 Orowa, Yesu hawe asbte wa ene itak-bi :
—En
eisliokoro gur'anak ne En eisbokoro sbomoki,
45 koroka. En omandep eisbokon ruwe ne. Samata,
En nukaia gur'anak ne En omandep nukan ruwe
46 ne. En eisbokoro guru anak ne iteki kunne-i ta
osbironja kuni gusu mosbir'otta ek pekere Ku ne
47 ruwe ne. Orowa, Ku ye orusbpe nu wa nei ambe
sbikkasbima sbomoki guru an cbiki, Kuani anak
sbinuma koipisbi sbomoki : inambe gusu ne
yakun, mosbiri koipisbi gusu Ku ek ka sbomo ne,
48 mosbiri kasbiobiuki gusu Ku ek ruwe ne. En
emaka wa Ku ye orusbpe koi'o sbomoki guru gusa
anak ne sbine koipisbi ki guru an : Ku ye okere
itak anak ne nei ambe okese tobo ta sbinuma koi-
49 pisbi kusu ne na. Inambe gusu ne yakun, Kuani
yaikota orowa no Ku ye sbomoki ; koroka. En
omande Micbi anak Ku ye kuni orusbpe, Ku sange
50 kuni itak, En ikasbpaotte nisa ruwe ne. Orowa,
Sbinuma ki ikasbpaotte anak ne ramma okere
sbomoki isbu ambe ne sekoro Ku eraman : tambe
gusu, orusbpe Ku ye-bi anak Ku goro Michi En
nure koracbi nei ambe Ku ye ruwe ne.

293. 13. 1-12] YOANNES. 287
13 Ik.
1 Nei Kamakusli marapto etokota moshiri hoppa
wa Micbi ouun ouian kuui pakilii ek an shiti Yesu
eraman, aioje, moshiri ofcta okai yaikota korobe
2 omap vva okese pakiio oinap nisa ravve iie. Orowa,
marapto e rapoketa nifcne kainui anak iie Simon
poho Kariofc kotan un Youdas koro keutum ta
Shinuma ekosbi kuni yainu-bi tane omare okere,
3 samata, koro tekebe otta Micbi anak ne nep ne
yakka koropare an, orowa, Sbinuma Kamui orowa
no ek bine Kamui orota oman sekoro eraman wa,
4 ibe orowa no bopuni bine koro mipibi ande ; aioje,
5 tekpiribap koro wa kat kon rawe ne. Orowa no,
tukibacbi oro wakka omare wa koikara ufcara koro
cbikiri I'uraye bine ani akulkoro tekpiribap ani nei
6 cbikiri piraba beasbi nisa rawe ne. Awa, Simon
Petros orota ek. Aige, Sbinuma otta Petros ene
itak-bi:—Utarapa, ku goro cbikiri E furaye ya?
7 Orota Yesu ese wa ene itak-bi :
—Ku iki ambe anak
ne tane eani erampeutek; koroka, okaketa eraman
8 kusu ne na. Orota Petros ene itak-bi :
—Aokai
anak ne oara ku cbikiri furaye sbomoki kusu ne,
ari itak. Orota Yesu ene ese-bi :
—Kuani e furaye
asb sbomoki yak anak ne En otta ireuga e koro
9 sbomoki ruwe ne, sekoro itak. Orota Petros ene
itak-bi :
—Utarapa, ouse ku cbikiri patek sbomo
10 i]e, ku teke bembem, ku sapa bembem. Orota,
Yesu ene itak-bi :
—Sus okere guru anak ne ouse
koro cbikiri patek furaye yak pirika, netobake
ebitta turu-sak ruwe ne gusu ne na, ecbi utara
anak ne turu-sak ruwe ne, yakka, obitta turu-sak
11 sbomo ne ruwe ne, ari itak. Sbinuma ekosbi kusu
ne guru eraman ruwe ne gusu, tambe gusu, ecbi
okai utara obitta turu-sak sbomo ne ruwe ne, ani
Sbinuma ye nisa ruwe ne na.
12 Orowa nei utara koro cbikiri Sbinuma furaye
okere wa koro mipibi uk bine sbui a, aige, nei
utara orota ene itak-bi :
—Eclii otta Ku karape ecbi

294. 288 YOANNES. [13. 13-25.
18 eraman ya? Echi utara aiiak ne Epakasbnii guru
ari an itak ani bene Utarapa ari an itak ani bene
En ye : nei no ye katu anak ne pirikap ne ; nei
14 ambe Ka ne ruwe ne giisn ne na. Tarabe gnsu,
Utarapa Kii ne Epakasbnu guru Ku ne wa ecbi
koro chikiri Ku furaye okere yak anak ne, ecbi
utara ne yakka utasbpa cbikiri uwe-furaye kusu
15 ne kunip ne ruwe ne. Inauibe gusu ne yakun,
ecbi utara gusu Ku kara koracbi ecbi utara ne
yakka kara kuni ne epakasbi ecbi kore asb na.
16 Son no, son no, ecbi otta Ku ye, koro nisbpa kasu
no anak ussbiune guru anak ne pase sborno ne
;
samata, apostoro anak ne sbinuma omande guru
17 kasu no pase sbomo ne ruwe ne. Tap okai orusb-
pe ecbi eraman wa nei no ki yakun ecbi anu-
18 nuke an ruwe ne. Obitta no okai ecbi utara epeka
no Ku ye sbomoki : Kuani Ku numge guru Ku
eraman : koroka, Kamui nuye itak auweomare
kuni gusu, Ku goro aep ibe guru anak ne En epeka
19 koro kesbup puni nisa ruwe ne. Te wano nei
okaibe betuku etokota ecbi nure asb na, nei ambe
beiuku cbiki Kuani Sbinuma ne sekoro ecbi eisbo-
20 koro kuni gusu ne na. Son no, son no, ecbi otta
Ku ye, nen ne yakka Ku omande guru uk gur'
anak ne En uk ruwe ne ; orowa, En uk gur'anak
ne En omandep uk ruwe ne.
21 Yesu a,nak ne nei itak ye okere cbiki keutum
cliiukopoye ruwe ne, awa, ene pawetesbu-bi :
—
Son no, son no, ecbi otta Ku ye, ecbi utara sbinen
22 anak ne En ekosbi kusu ne, ari itak. Orowa,
koikara utara anak ne inan guru gusu Sbinuma
ye sbiri utumasbi wa utasbpa orun uwe-ingan
28 nisa ruwe ne. Aige, Yesu omap sbiri an koro koi-
kara guru sbinen anak ne Yesu upslioro ta eko-
24 pasb wa an. Tambe gusu, Simon Petros anak
nei guru ornn nisbuk wa ; —Inan guru gusu Sbi-
25 numa itak ya nure wa un kore, orota itak. Hoshi-
ki no an koracbi Yesu kotpara ta nei guru ekopasb
wa,—Utarapa, inan guru ne ruwe be an? ari itak.

295. [13. 26-38.
YOANNES. 289
26 Tambe gusa, Yesu eiie ese-bi :
—Gusu aep Ku
omare wa ofcta Ku koie ^uru ne ruwe ue, ari itak.
Orowa, Sbinuma iiei aep oro omare okere cbiki
Kariot kotan iin Simon pobo Youdas otta koropare
27 nisa ruwe ne. Nei aep okaketa Satan anak ne
nei guru otta abun. Tambe gusu, sbinuma otta
Yesu ene itak-bi :
—E ki okaibe tunasbi no kara
28 yan, ari itak. Tura no ibe utara tumugeta nep
ikkewebe an gusu Sbinuma nei no itak ani sbi-
29 numa otta ye ya eramusbkari ruwe ne. Koroka,
Youdas anak ne sbuop koro wa an gusu, marapto
otta eiwange kuni gusu an okaibe bok yan bene,
irapokkari guru otta nep ka kore kuni an itak ani
bene Yesu sbinuma otta ye ruwe ne, ari yainu.
30 Orowa, nei guru anak ne nei aep uk wa nani soine :
awa, ancbikara ne ruwe ne na,
31 Orowa, sbinuma soine wa isam cbiki Yesu ene
itak-bi : —Tane anak ne Ainu Pobo aeoripak ruwe
ne, orowa, Kamui anak ne Sbinuma otta aeoripak
32 an na ; samata, Kamui anak ne yaikota otta Sbi-
numa kooripak kusu ne, orowa, nani Sbinuma ko-
33 oripak kusu ne ruwe ne. Nokan utara ! naa pon
no uturuta ecbi tura no Ku an. Ecbi utara En
bunara kusu ne ; orowa, Yudea un utara otta,
—
Ku Oman usbike un ecbi araki eaikap ruwe ne, Ku
34 ye korachi, tane ecbi otta Ku ye ruwe ne. Ecbi
utara utasbpa uweomap kuni asbiri ikasbpaotte
ecbi kore asb na : Kuani ecbi omap asb koracbi,
ecbi utara ne yakka utasbpa uweomap kuni gusu
35 ne na. Ecbi utara anak ne utasbpa uweomap sbiri
an yakun, Ku koro koikara utara ecbi ne sekoro
utara obitta eraman ruwe ne kusu ne na.
36 Orota Simon Petros ene itak-bi :
—Utarapa, ine
orun E oman ya ? ari itak. Yesu ene ese-bi :
—
Ku oman usbike un tane En osb e ek eaikap ruwe
ne ; koroka, okaketa En osb e ek kusu ne na.
37 Utarapa, bemanda gusu tane ne yakka E osb Ku
ek eaikap rnwe be an? Aokai sbiribine ku rai
38 kusu ne, ari itak. Yesu ene ese-bi :
—En sbiri-

296. 290 YOANNES. [14. 1-11.
hine e rai ya '? son no, son no, e otta Ku ye, re
shuine eani En eshikeshke pakno niwatori-chikap
hau koro shomoki kusu ne na, sekoro itak.
14 Ik.
1 Iteki echi sambe chiukopoye yan : Kamui eisho-
2 koro, samata En eishokoro yan. Kn Michi chisei
ta inne oshiroma kuni nshike okai ; shomo ne
yakun, Kuani echi nure ash na ; echi utara okai
kuni ushike Ku etokooiki gusu Ku arapa ruwe
3 ne gusu ne na. Echi okai kuni ushike Ku etoko-
oiki gusu Ku arapa yak anak ne, shni Ku ek wa,
Ku an ushiketa echi utara ne yakka okai kuni
gusu Kuani Yaikota En tura no echi koande ash
4 ruwe ne. Otta Ku oman ushike echi eraman,
5 samata, nei ruhu echi eraman ruwe ne. Orota
Tomas ene itak-hi :
—Utarapa, otta E oman ushike
chi erampeutek ; hemanda ani nei ruhu chi era-
6 man ya? ani itak. Orota Yesu ene itak-hi :
—Kuani
anak ne ruhu ne, sonep ne, inotu Ku ne ruwe ne
;
En kari shomoki no Michi orunek guru isam ruwe
7 ne. Echi utara En eamkiri yak anak ne, Ku
Michi ne yakka eamkiri kusu ne ap : te wano echi
utara Shinuma eamkiri, orowa, Shinuma nukan
8 nisa ruwe ne na. Shinuma otta Piripos ene itak-
hi :
—Utarapa, Un otta Michi nukare wa un kore,
yakun chi ramuashinnere ash kusu ne, ani itak.
9 Orota Yesu ene itak-hi : —Tap ohonno echi tura
no Ku an wa eani En eamkiri shomoki ya ? En
nukara guru anak ne Michi nukan nisa ruwe ne ;
10 Michi un nukare, sekoro hemanda e ye ya ? Kuani
anak ne Michi oshiketa Ku an, orowa, Michi anak
ne En oshiketa an sekoro shomo eishokoro ya ?
Echi otta Ku ye itak anak ne Kuani yaikota orowa
no a ye shomoki ruwe ne : koroka. En oshiketa
oshiroma wa an Michi anak koro ikip ki ruwe ne.
11 Kuani anak ne Michi oshiketa an, orowa, Michi anak
ne En oshiketa an sekoro eishokoro yan : shomo ne

297. 14. 12-24.] YOANNES. 291
12 yakun, aki ikip gusu eisbokoro yan. Son no, son no,
echi otta Ku ye, En eishokoro guru anak ne Kn ki
ikip nei guru ne yakka ki kusu ne ; orowa, tarabe kasu
no poro ikip ki kusu ne ; Micbi orota Ku arapa ruwe
13 ne gusu ne na. Orowa, Pobo osbiketa Micbi anak
ne aeoripak kuni ne, Ku reibei ankusbkerai nep ne
14 yakka echi koramkorope Ku kara kusu ne. Nep ne
yakka Ku reibei anlaisbkerai ecbi En koramkoro
15 yakun Ku kara kusu ne. Ecbi utara En omap
yakun, Ku ki ikasbpaotte ecbi sbikkasbima kusu ne.
16 Orowa, Micbi Ku koramkoro wa bembara pakno ne
yakka ecbi tura no an gusu Sbinuma mosbima no an
Kotcbane ki kunip ecbi kore kusu ne, nei arnbe anak
17 ne Sone an Ramat ne : niosbid anak Sbinuma uk
eaikap Sbinuma nukara sbomoki samata sbomo
Sbinuma eamkiri gusu ruwe ne gusu ne na, ecbi utara
anak ne Sbinuma eamkiri ; ecbi tura no osbiroma wa
18 ecbi otta an kusu ne gusu ne na. Esbikop sak no
Kuani ecbi ancle asb sbomoki, ecbi otta Ku ek kusu ne
19 na. Naa nisako ta mosbiri anak ne En nukara
sbomoki kusu ne, koroka, ecbi utara anak En nukan
ruw^e ne : Kuani isbu gusu, ecbi utara ne yakka isbu
20 kusu ne. Nei tobo ta Kuani anak ne Ku Micbi
otta Ku an, orowa, ecbi utara En otta okai, samata,
Kuani anak ecbi otta Ku an sbiri ecbi eraman kusu
21 ne na. Ku ikasbpaotte koro wa nei ambe sbikka-
sbima gur'anak ne En omap gun'ne : orowa, En
omap gtiru anak ne Ku Micbi orowa no aomap kusu
ne, orowa, Kuani anak sbinuma omap wa otta yaikota
22 Ku yainukare kusu ne na. Sbinuma otta Youdas
(Kariot kotan un guru sbomo ne) ene itak-bi :
—
Utarapa, nep betuku wa an gusu Aokai anak ne
mosbiri otta sbomo ne no koroka un otta yainukare
23 ya ? sekoro itak. Orota Yesu ese wa ene itak-bi :
—
Ainu En omap yakun Ku itak sbikkasbima kusu ne
:
orowa, Ku Micbi anak ne nei guru omap kusu
ne, orowa, nei guru otta cbi araki asb wa tura no
24 osbiroma asb kusu ne ruwe ne. En omap sbomoki
guru anak ne Ku itak sbikkasbima sbomoki ruwe ne
:

298. 292 YOANNES. [14. 25-31-15. 1-4.
oi'owa, ecbi na itak aiiak no Ku korobe shomo ue,
koroka, En omaiide Michi korobe ne ruwe ne.
25 Ecbi tura no Ku an rapoketa tap okaibe ecbi otta
26 Ku ye nisa ruwe ne. Koroka, Ku reibei rengap gusu
Ku Micbi omande Kotcbane kuni Asbkanne Earaat
anak ne, Sbinuma anak obitta no okaibe ecbi epa-
kasbnu kusu ne, orowa, ecbi otta obitta no okai Ku
27 ye ambe ecbi esbikarunde kusu ne na. Itomo ecbi
otta Ku boppa : Ku goro itomo ecbi kore asb na :
mosbiri kore nei no Kuani ecbi kore sbomoki ruwe ne.
Iteki ecbi sambe yaikowepekerere, iteki sambe kima-
28 tekte yan. Ku oman wa sbui ecbi otta Ku ek kusu
ne ani an itak ani Ku ye-bi ecbi nu nisa. Ecbi
utara En onmp yakun, Kuani Micbi otta Ku arapa
gusu ecbi yaikopuntek kusu ne : En kasu no Micbi
29 anak ne pase ruwe ne gusu ne na. Orowa, tane nei
ambe betuku etokota Kuani ecbi nure asb nisa, nei
ambe betuku cbiki ecbi utara eisbokoro kuni gusu ne
80 ruwe ne. Te wano poron no ecbi tura Ku koitak
sbomoki, inambe gusu ne yakun, mosbiri esapanep
ek : orowa, En otta sbinuma nep ka koro sbomoki
31 ruwe ne ; koroka, Kuani anak ne Micbi Ku omap
sekor'ambe eraman kuni ambe ne, orowa, Micbi En
kasbpaotte nei no Ku ki ruwe ne. Hopuni, te wano
paye anro.
15 IK.
1 Kuani anak ne son no bat pungara Ku ne ruwe ne,
orowa, Ku Micbi anak nei toita guru ne ruwe ne.
2 En otta okai ibe o sbomoki ni-tek, Sbinuma obitta
oyake un on:iande : orowa, obitta no okai ibe o ni-tek
anak ne naa kasu no ibe o kuni gusu, Sbinuma turu-
3 sakte ruwe ne. Tane ecbi otta Kn ye okere itak
gusu ecbi utara anak ne turu-sak wa okai ruwe ne.
4 En osbiketa ecbi okai yan, orowa, ecbi osbiketa Ku
an kusu ne. Ni-tek anak ne pungara otta sbomo
kotuk cbiki yaikota ibe o eaikap koracbi, ecbi utara
ne yakka En otta okai sbomo ne cbiki ibe o eaikap

299. 15. 5-16.] YOANNES. 293
5 mwe ne. Kiiani aiiak ne pungaiu Ku ne, echi utara
nei ni-tek ]je ruwe ne: En oshiketa an wa, saniata,
oshiketa Ku an guru anak ne, nei guru anak poron no
ibe o rawe ne: En 03^akta an cbiki nep ne yakka
6 echi ki eaikap niwe ne gasa ne na. Ainu anak ne
En oshiketa an sbonio ne child, ni-tek korachi oyakta
aosura wa shummnge ruwe ne : orowa, utara nei
anibe eumashnu wa abe otta osura, aige, auhuyeka
7 ruwe ne. Echi utara En oshiketa okai, orowa, Ku
itak anak echi oshiketa an chiki, nep ne yakka echi
rengaine koramkoro yakka, ecln gasu akara kusu ne na.
8 Tambe otta Ku Michi anak ne aeoripak an, echi
y ufcara poron no ibe o ; Ku goro koikara utara echi
ne ruwe ne kusu ne na. Michi poka En oniap
korachi, Kuani ne yakka echi omap ash nisa ruwe
10 ne : Ku omap ambe oshiketa echi okai yan. Echi
utara Ku ki ikashpaotte shikkashinia chiki, Ku
omap ambe oshiketa echi okai kusu ne ; Kuani
anak Ku Michi ki ikashpaotte Ku shikkashima wa
Shinuma oniap ambe oshiketa Ku an korachi ne
11 ruwe ne. Ku ki 3^aikopuntek-i anak ne echi oshiketa
an wa echi ki yaikopuntek-i auweoraare kuni gusu
12 tap okaibe echi orun Ku ye nisa ruwe ne. Kuani
eclii omap ash korachi echi utara utashpa uweomap
]mni ambe anak ne, tambe anak Ku ki ikashpaotte ne
13 ruwe ne Ainu anak ne ikatairotki guru gusu yaikota
kon ramat ancle ambe kasu no naa poro omap ambe
14 isama. Echi utara anak ne Ku ki ikashpaotte nei no
15 ki yakun, Ku katairotki utara echi ne ruwe ne. Te
wano usshiune utara ani an itak ani echi reikore ash
shomo Ku ki ; usshiune guru anak ne kon nishpa iki
ambe erampeutek ruwe ne gusu ne na : k'oroka, kata-
irotki utara ani Kuani echi reikore ash nisa ruwe ne ;
in ambe gusu ne yakun, obitta Ku Michi orowa no Ku
16 nu okaibe echi nure ash nisa ruwe ne gusu ne na. Echi
utara anak ne En numge shomoki, koroka, echi paye
wa ibe o, samata, echi o ibehe okai kuni gusu Kuani
echi numge wa ande nisa ruwe ne ; orowa, nep ne
yakka Ku reihei rengap gusu Michi otta echi koram-

300. 294 YOANNES. [15. 17-27.-16. 2.
17 korobe aiiak ue akore kuDi gusu ne ruwe ne. Echi
utara utashpa uweomap gusu, tap okaibe echi kasbpa-
18 otte ash na. Mosbiri anak ne ecbi etunne yakun,
ecbi etokota En etunne nisa rawe ne, sekoro
19 eraman. Mosbiri orowa no an okaibe ecbi ne
yakun, mosbiri anak ne yaikota korobe omap kusu
ne : koroka, mosbiii orowa no an okaibe sbomo ecbi
ne wa mosbiri wano Kuani ecbi numge asb gusu,
tambe gusu, mosbiri anak ne ecbi etunne rawe ne.
20 Ecbi otta Ku ye itak esbkarun yan :
—Aussbiune guru
anak ne kon nisbpa kasu no sbomo ne ruwe ne.
Utara anak ne En epokba yak anak ne, ecbi utara
ne yakka aepokba kasu ne na ; nei utara anak ne Ku
ki itak sbikkasbima yak analv ne, ecbi ki itak ne yakka
21 sbikkasbima kusu ne na. Koroka, nei utara anak ne
En omandep eamkiri sbomoki gusu Ka reibei rengap
gusa obitta no okai tap okaibe ecbi otta ki kusu ne
22 na. Kuani anak ne ek wa nei utara otta Ku ye a
sbomoki yakun, katpak koro sbomoki kusa ne ap ;
koroka, tane anak nei l^atpak gusu yaiunasbke usbike
23 sak ruwe ne. En etunne guru anak ne Ku Micbi ne
24 yakka etunne raw^e ne. Mosbima garu kara sbomoki
ikip nei utara tumageta Ku l^ara sbomoki yak anakne,
katpak ki a sbomoki : koroka, nei utara tane Kuani
bembem, Ku Micbi bembem un nukara bembem ki,
25 etunne bembem ki nisa ruwe ne na. Koroka, nei utara
koro tuitak otta anuye wa an ap auweomare kuni gusu,
—^Ikkewe sak no nei utara En etunne nisa ruwe ne.
26 Koroka, Micbi orowa no ecbi utara otta Ku omande
laisu ne Kotcbane ki kunip, Micbi orowa no betuku
Sone an Eamat ek cbiki, Sbinuma anak ne En gusu
27 pawetesbu ki kusu ne ; orowa, ecbi utara ne yakka
atpake w^ano En tura no okai nisa rawe ne gusu,
pawetesbu ecbi ki kusu ne na.
16 IK.
1 Ecbi utara sbomo aureepetcbiure kuni gusu tap
2 okaibe ecbi otta Ku ye nisa. Utara anak ne Uwe-

301. 16.3-15.] YOANNES. 295
karapa chisei orowa no echi emaka : ruwe ne wa,
nen ne yakka echi ronnu guru anak ne Kamui otta
yaishieiwangere kuni ramu kusu ne pakihi ek ruwe
3 ne. Nei utara Michi eamkiri shomoki, En eamldri ka
4 sbonioki gusu tap okaibe ki kusu ne. Koroka, tan
orusbpe ecbi otta Ku ye ikkewebe anak ne, nei
pakihi hetuku chiki, nei orusbpe Kuani echi nure ash
a ambe echi esbkarun kuni gusu an ap ne ruwe ne.
Orowa, atpake wano tap okai orusbpe shomo ecbi
orun Ku ye, echi tura no Ku an nisa ruwe ne gusu ne
5 na. Koroka, tane anak ne En omandep otta Ku
Oman ruwe ne ; aige, Ine un E oman ya ? sekoro
6 echi utara tumugeta nu guru isama. Koroka, tap
okaibe ecbi otta Ku ye gusu echi sambe anak ne ok
7 ani aeshik ruwe ne. Yakka, son no anibe ecbi nure
ash na ; Kuani Ku oman-i anak ne echi utara gusu
piriUap ne : inambe gusu ne yakun, Ku oman
shomoki chiki nei Kotchane ki kunip echi otta ek
shomoki kusu ne na ; l^oroka, Ku oman yakun ecbi
8 otta Shinuma Ku omande kusu ne na. Orowa,
Shinuma anak ne ek chiki, chikokatpakbe gusu
hemhem, oupeka ambe gusu bemhem, koipishi ambe
9 gusu hemhem mosbiri kokatpakte kusu ne : chiko-
katpakbe gusu ne ap anak, nei utara En eishokoro
shomoki gusu ne ; oupeka ambe gusu ne ap anak,
10 Kuani Michi orun Ku oman wa naa echi utara En
11 nukara shomoki gusu ne ; koipishi ambe gusu an
ap anak, tan moshiii un esapanep akoipishi nisa
12 ruwe ne gusu ne gusu ne na. Echi otta Ku ye
kuni okaibe poron no okai, koroka, tane echi nu
13 eaikap ruwe ne. Koroka, nei Sone an Ramat anak
ne ek wa an chiki, Shinuma anak obitta no okai
sonep otta echi ani wa tura kusu ne : inambe gusu
ne yakun, Shinuma anak ne Yaikota orowa no ye
shomoki ; koroka, Shinuma nu kusu ne okaibe obitta
ye kusu ne gusu ne na : orowa, Shinuma anak ne ek
14 kusu ne okaibe echi nure kusu ne ruwe ne. Shinuma
En ko-oripakte kusu ne : Ku Icorobe Shinuma uina
15 wa echi nure kusu ne gusu ne na. Nep ne yakka

302. 296 TOANNES. [16. ir)-25.
obitta no Ku Micbi korobe aimk ne Ku korobe ne :
tambe gusa, Sbinuma Ku korobe uina wa ecbi nukare
16 kusu ne, ani Ku ye nisa ruwe ne na. Nisako ta naa
ecbi En nukara sbomoki ruwe ne ; orowa, sbui nisako
17 ta ecbi En nukai-a kusu ne, sekoro itak. Tambe
gusu, koro koikara utara ene utasbpa uweitak-bi :
—
Tap nisako ta naa ecbi En nukara sbomoki luwe ne ;
orowa, sbui nisako ta ecbi En nukara kusu ne : orowa,
Micbi otta Ku oman kusu ne gusu ne na, ani Sbinuma
18 ye itak, nekon a itak ambe ne ya ? Taujbe gusu,
nei utara ene itak-bi :
—Sbinuma ye, Nisako ta, ani
itak, nekon a ambe ne ya ? Sbinuma ye itak cbi
19 eramusbkari. Orowa, nei utara anak ne tan orasbpe
nu rusui sekoro Yesu eraraan wa otta ene itak-bi :
—
Nisako ta naa ecbi En nukara sbomoki ruwe ne,
orowa, sbui nisako ta ecbi En nukara kusu ne : ani Ku
ye itak gasu ecbi utara utasbpa uwepekennu ruwe
20 be an ? Son no, son no, ecbi otta Ku ye, ecbi atara
anak ne cbisb bembem ki, esaracbisb bembem ecbi
ki, koroka, mosbiri anak yaikopuntek kusu ne : ecbi
oknatara kusu ne, koroka ecbi oknatarap anak ne
21 yaikopuntekbe ne akara kusu ne na. Po usapte sbiri
an sbiwentep anak ne koro pakibi epa gusu oknatara :
koroka, po sbikore okere yakun, mosbir'otta ainu
betuku gusu an yaikopuntek-i gusu nei eramcbup-
22 tekbe naa esbkarun sbomoki ruwe ne. Tambe gusu,
ecbi utara anak ne tane oknatara : koroka, sbui,
Kuani ecbi nukara wa ecbi yaikopuntek kusu ne,
orowa, nei okai ecbi koro yaikopuntek-i ecbi orowa no
23 uk guru isama. Nei tobo ta nep ne yakka En otta
ecbi uwepekennu sbomoki. Son no, son no, ecbi otta
Ku ye :
—Nepka Ku Micbi otta ecbi koramkoro yakun,
Sbinuma Ku reibei rengap gusu ecbi kore kusu ne.
24 Tane pakno Ku reibei rengap gusu nep ne yakka ecbi
koramkoro sbomoki : koranjkoro yan, orowa, ecbi
yaikopuntek-i auweoma kuni gusu ecbi akore knsu ne
na
25 Itak-maukusbte-itak ani tap okaibe ecbi otta Ku
ye nisa : itak-maukusbte-itak Ku eiwange sbomoki

303. 16. 26-33-17. 1-3.] YOANNES. 297
no, koroka, ami no Micbi orushpe echi niire ash
26 pakibi ek ruwe ne. Nei toho ta Ku reihei rengap
gasu echi koramkoro kusa ne ; orowa, echi utara gusu
Kuani anak ne Michi otta ku koramkoro sekoro'echi
27 otta Ku ye shonioki; inambe gusu ne j^'akuo, Micbi
anak ne yaikota echi omap ruwe ne, echi utara En
omap wa Micbi orowa no Ku ek an sekoro echi eisho-
28 kon nisa ruwe ne gusu ne na. Kuani Michi orowa no
Ku ek wa mosbir'otta Ku an shiri ne : shui, moshiri
Ku boppa wa Micbi orota Ku onian ruwe ne.
29 vOrota koikara utara ene itak-bi :
—Tane anak Aokai
anak ne itak-maukusbte-itak ani ye shomoki no, anu
30 no E ye ruwe ne Tane anak ne Aokai obitta no an
okaibe eraman, orowa, inan guru ne yakka Aokai otta
korauikoro sbouioki yakka pirika shiri chi eraman ;
tambe gusu, Aokai anak ne Kamui orowa no ek an
31 sekoro chi eisbokon ruwe ne. Orota Yesu ene ese-
32 hi :
—Tane echi eishokoro ya ? Ingar'an, echi utara
anak pishno yaikota korobe otta acharichari wa
mosbima no En ancle pakibi ek ; ruwe ne wa, tane
nei pakibi ek shiri an ruwe ne : yakka, Micbi anak
ne En tura no an gusu shinen nepo Ku an shomo ne
33 ruwe ne na. Echi utara anak ne En osbiketa itomo
irenga echi koro kuni gusu tap okaibe echi otta Ku ye
nisa ruwe ne. Moshiri otta echi aeramchuptekka
kusu ne : koroka, ramu-ritetke yan ; Kuani anak
Moshiri annokan nisa ruwe ne na.
17 Ik.
Yesu tap okaibe ye; orowa, kando orun shikibi
hepuni wa ene itak-bi :
—Michi, pakibi ek an ; Pobo
anak ne E ko-oripak kuni ne E koro Pobo ko-oiipak
wa En kore : Aokai anak ne Shinuma otta kore
ot)itta no okai kam esapane kuni mondum kore ko-
rachi, nep ne yakka Shinuma orun Aokai korarape
otta Shinuma raijima okere shomoki inotu kore kuni
gusu ne na. Orowa, nei utara anak ne patek shinen

304. 298 YOANNES. [17. 4-14.
ne an sone an Kamui newa Aokai omande Yesu
Kiristo eamkiri-i anak, tambe anak ne ramma okere
4 shomoki inotu ne ruwe ne. Kn ki kuni Aokai En
kore ikip Ku kara okere gusu moshiri kata E oripak
5 ash nisa ruwe ne. Orowa, tane, KnMichihi, moshiri
naa shomo an etokota E tura no Ku an wa a En ko-
oripakte-i ani, E yaikota E tura no En ko-oripakte
6 wa En kore. Moshiri orowa no En otta Aokai
koropare utara otta E kon reihei Ku eramande nisa
ruwe ne : nei utara E korope ne, awa, Aokai anak
ne En kore nisa ruwe ne : orowa nei utara E koro
7 itak shikkashima nisa ruwe ne na. Aokai En kore
nep ne yakka obitta no okaibe anak ne E orowa no
8 ekbe ne, tane nei utara eraman : inambe gusu ne
yakun, Aokai En kore itak nei utara otta Ku kore
nisa ruwe ne ; orowa, nei utara nei itak uk, samata,
son no newa, Kuani E orowa no ek shiri eraman,
orowa, Aokai En omande nisa ruwe ne sekoro
9 eishokon nisa ruwe ne na. Nei utara gusu Ku ko-
ramkoro : moshiri gusu Ku koramkoro shomoki,
koroka, Aokai En kore utara gusu Ku koramkon na
;
10 nei utara Ku korope ne gusu ne na : orowa, nep ne
yakka Ku korope anak ne E korope ne, orowa, E
korope anak Ku korope ne ruwe ne : orowa, nei ambe
11 otta Kuani a En ko-oripak an ruwe ne. Orowa, naa
moshiri otta Ku an shomo ne, tan utara anak ne
moshiri otta okai, orowa, E otta Ku ek. Ashkanne
Michi, Cbi utara shinep ne korachi, nei utara shinep
ne an kuni gusu En otta Aokai koropare utara E
12 reihei otta shikkashima wa En kore. Kuani nei utara
tura no Ku an rapoketa, Aokai En kore reihei otta
nei utara Ku shikkashima nisa ruwe ne : Kuani nei
utara Ku epungine nisa ruwe ne, orowa, Kamui nu-
yere itak auweomare kuni gusu aisamka kuni poho
13 moshiraa shinen ka seenne isam ruwe ne. Koroka,
tane anak ne E orun Ku ek ; aige, nei utara otta Ku
yaikopuntek-i auweomare kuni gusu tap okaibe
14 moshiri otta Ku ye. E kor' itak nei utara otta Ku
koropare ; orowa, Kuani anak ne moshiri orowa no

305. 17. 15-26.] YOANNES. 299
an ambe shomo Kn ne korachi, nei utara moshiri
orowa no an okaibe sbomo ne gusu, mosbiri anak ne
15 nei utara etunne rawe ne. Moshiri orowa no Aokai
anak ne nei utara uk kuni Ku koramkoro sbomoki,
koroka, wenbe orowa no ohaitare kuni ne Ku ko-
16 ramkon na. Nei utara anak ne Kuani mosbiri
orowa no an arabe shomo ne korachi moshiri orowa
17 no an okaibe shomo ne ruwe ne. E koro sonep otta
nei utara ashkannere wa En kore : E koro itak anak
18 ne sonep ne ruwe ne na. Aokai anak ne moshiri otta
En omande korachi, Kuani nei utara ne yakka
19 moshiri otta Ku payere ruwe ne. Nei utara gusu
Kuani yaikota Ku ashkannere, nei utara yaikota ne
20 yakka sonep otta aashkannere kuni gusu ne na. Tan
utara gusu patek Ku koramkoro sbomoki ruwe ne,
koroka, nei utara ki itak gusu En eishokoro utara gusu
21 ne yakka Ku koramkoro; obitta no okai nei utara
anak ne shinep ne kuni gusu ne ; Aokai, Ku Michi
En oshiketa an, orowa, Kuani E oshiketa an korachi,
nei utara ne yakka un oshiketa okai kuni gusu ne
:
Aokai anak ne En omande nisa ruwe ire, sekoro
22 mosbiri eishokoro lami gusu ne na. Oi-owa, En otta
E kore arakuru Kuani nei utara otta Ku kore nisa
ruwe ne ; chi utara shinep ne korachi, nei utara ne
23 yakka shinep ne kuni gusu ne na ; nei utara shinep
otta aokere kuni gusu, Kuani nei utara oshiketa Ku
an, orow^a, Aokai En oshiketa E an ; samata, Aokai
anak ne En omande wa En omap korachi, nei utara
ne yakka Aokai omap shiri moshiri eraman kuni gusu
24 ne na. Miclii, Aokai En kore utara anak ne Ku an
ushiketa nei utara ne yakka En tura no okai kuni Ku
kon rusui ; nei utara anak ne Aokai En kore arakuru
nukara kuni gusu ne na : Aokai anak ne moshiri
heashi etokota En omap nisa ruwe ne gusu ne na.
25 Aa oupeka an Michihi ! IMoshiri anak ne Aokai
eamkiri sbomoki, koroka, Kuani anak ne E eamkiii
nisa ruwe ne ; orowa, tan okai utara anak ne Aokai
26 En omande sekor'ambe eraman nisa ruwe ne : orowa,
nei utara otta E reihei Ku eramande, orowa naa

306. 300 YOANNES. [la 1-11.
eraniande kusu ue na, ani Aokai En omap omap-
ambe aiiak nei utara oshiketa an, orowa, Kuani nei
utara oshiketa Ku an kuni gusn ne na.
18 Ik.
1 Yesu tap okai itak ye okere chiki, koro koikara utara
tura no sainaketa toi an Kedron ani aye nai kush,
awa, Sbinmna koikara utara tura nei toi otta ahun
2 nisa ruwe ne. Orowa, Yesu ekosbi Youdas ne yakka
nei usbike eraman : Yesu kanna-kanna koro koikara
utara tura no nei usbike orun arapa nisa ruwe ne gusu
3 ne na. Awa, Youdas anak ne Kamui kora Ivenru
esapane utara newa Parisee un utara orowa no tumi-
koro utara sbine ikiri beinbeni, uitek utara bemhem
koro wa, ratcbako bene, sbune-ni bene, esbipopkep
4 bene ani wa nei usbike oiota ek nisa ruwe ne. Tanibe
gusu, Yesu anak ne yai otta betuku kusu ne obitta no
okaibe eranian bine nei utara otta oman wa orota
ene itak-bi :
—Inan garu ecbi bunara ya ? ari itak.
5 Orota, Nazaret kotan un Yesu, sekoro nei utara ese
wa itak. Kuani ne, ani nei utara otta Yesu ye nisa
ruwe ne. Orowa, Sbinuma ekosbi Youdas ne yakka
6 nei okai utara tura no asb wa an ruwe ne. Tambe
gusu, nei utara otta, Kuani ne, ani Yesu itak cbiki,
nei utara boroka paye wa sbiri kata bacbiri nisa ruwe
7 ne. Tainbe gusu, sbui, nei utara otta,—Inan guru
ecbi liunara ya ? ari Bbinuina nu. Orota, Nazaret
kotan un Yesu ne, sekoro nei utara ye nisa ruwe ne.
8 Yesu ene ese-bi :
—Kuani ne, ari ecbi nure asb : awa,
tambe gusu, ecbi utara En bunara yakun, tan okai
9 utara oyakta payere yan, ari itak : tainbe anak ne,
—-Aokai En kore utara tuniuge un sbinen ka Ku
turainu sbomoki, sekor'an itak auweomare kuni gusu
10 an ap ne ruwe ne. Orowa, Simon Petros anak ne
emusb koro wa an gusu etaye wa Kamui kora kenru
esapane guru koro ussbiune guru tauge wa sbimon
kisaraba mesbpa nisa ruwe ne na. Nei ussbiune guru
11 kon reibei anak ne Marukos vie ruwe ne. Tambe

307. 18.12-21.] YOANNES. 801
gusu, Petros otta Yesu ene itak-hi :
—E koro emnsli
shirika oro omare yan : En otta Ku Micbi kore itangi
shoiiio Ku iku kusu ne ya ? axi itak.
12 Omwa, nei tumi-koro utara ikiri heinhetii, esapano
guru liemhem, auitek utara hemhem anak ne Yesu
13 tupetupe wa, hoshiki no Annas otta tura wa paye ;
Annas anak ne nei palia ta Kaniui kora ]<enru iyotta
esapane guru Kaiapa koro Michi ne ruwe ne gusu ne
14 na. Orosama, nei Kaiapa anak ne utara shirihine
shine ainu rai kusu ne kunip ne an orushpe ani Yudea
un utara otta esanniyo wa ye a guru ne ruwe ne.
15 Orowa, Simon Petros newa inosbima an shine
koikara guru Yesu osh paye nisa ruwe ne. Nei
koikara guru anak ne Kaniui kora kenru iyotta
esapane guru otta aeamkiri wa an, awa, Yesu tura
no nei Kamui kora kenra esapane guru koro tuuibu
16 otta ahun : koroka, Petros anak ne soita apa sainaketa
ash kane an. Tambe gusu, nei esapane guru otta
aeamkiri wa an moshima an koikara guru anak ne
soine wa apa epungine matkachi otta ye wa Petros
17 ahunge nisa ruwe ne. Tambe gusu, apa epungine
matkachi anak ne Petros otta ene itak-hi :
—Eani ne
yakka tan guru koro koikara guru e ne ruwe ne, ari
18 ye. Shomo, sekoro, shinuma itak. Aige, ausshiunere
utara newa uitek utara anak ne paspas ani abe are
wa nei ushiketa roshki wa okai nisa ruwe ne ; me an
ruwe ne gusu abe kuru kor'an rnwe ne : orowa, Petros
ne yakka nei utara tura no ash wa abe kuru wa an
shiri ki.
19 Orowa, Kamui Icora kenru iyotta esapane guru
anak ne Yesu koro koikara utara gusu hemhem, koro
epakashi gusu hemhem Shinuma otta inu nisa ruwe
20 ne. Orota Yesu ene ese-hi :
—Anu no moshir'otta Ku
ye ; otta obitta no okai Yudea un utara uwekarapa
Uwekarapa chisei ta hemhem, Kamui kora keviru ta
hemhem Ku epakashnu nisa ruwe ne : arorokishne
no nep ne yakka Ku ye shomoki ruwe ne na.
21 Hemanda gusu En otta E nu ya ? Orota Ku ye
utara otta Ku ye orushpe nu yan ; ingar'an, nei atara

308. 302 TOANNES. [18. 22-32.
anak ne Ku ye itak eramaii ruwe ne, ari itak.
22 Orowa, Sbinuma tan okaibe ye okere cbiki ; sama-
keta ash wa an shine uitek guru anak ne kuwa ani
Yesu shirikik hine ene itak-hi :
—Nei no Eani Kamui
23 kora kenru iyotta esapane guru ko-ese ya ? Orota
Yesu ene ese-hi :
—Wenbe Ku ye a chiki, nei wenbe
gusu paweteshu Id wa en kore yan ; koroka, pirikap
nei yaknn, henianda gusu, eani En shirikik ya ? ari
24: itak. Tambe gusu, atupetupe wa an wa Annas anak
ne Kamui kora kenru iyotta esapane guru Kaiapa otta
Shinunia oniande nisa ruwe ne na.
25 Orowa, Simon Petros anak ne ash wa abe kuru
kor'an ruwe ne. Tambe gusu,—Eani ne yakka
Shinuma koro koikara guru shomo e ne ruwe he an ?
otta utara itak. Shinuma eshikashke wa, Kuani
26 anak shomo, sekoro itak. Kamui kora kenru iyotta
esapane guru koro usshiune guru shinen anak ne,
koro kisara Petros meshpa guru iriwak ne wa,—Eani
nei toi otta e an shiri ku nukara shomoki ya ? aii
27 itak. Tambe gusu, Petros shui eshikashke : orowa,
nani niwatori chikap hau kon nisa ruwe ne na.
28 Tambe gusu, utara anak ne Kaiax3a orowa no Yesu
tura wa ipishi tumbu otta ahunge : awa, aro-kunnei-
wano ne ; orowa, nei utara anak ne iteki yaituru-ushte,
koroka, Kamakush marapto ibe kuiii gusu, yaikota
29 ipishi tumbu otta ahup shomoki nisa ruwe ne. Tambe
gusu, Pirato anak ne soine wa nei utara otta ene itak-
hi : —Tan guru gusu nekon a eiyonnuppa ambe ani
30 echi ki ya ? ari itak. Nei utara ese wa orota ene
itak-hi :
—Tan guru wen-buri koro guru shomo ne
.chiki, e otta Shinuma ekoshi ash shomoki kusu ne,
31 sekoro itak. Tambe gusu, Pirato anak ne nei utara
otta ene itak-hi :
—Echi utara 3?aikota tan guru uk wa
echi koro tuitak nei no koipishi yan, ari itak. Orota
nei Yudea un utara ene itak-hi :
—Inan guru ne yakka
chi utara raige ash kuni ambe anak ne ikashpaotte
32 oterekep ne, ari itak : tambe anal^, nekon a rai ambe
ani Shinuma ekot ya sekoro Yesu ye wa epeka no an
itak auweomare kuni gusu an orushpe ne ruwe ne.

309. 18. 33-40.-19. 1-2.] YOANNES. 303
33 Tambe gusu, Pirato anak ne shui nei ipishi tumbu
otta ahun wa Yesu hotayekara, orovva, otta ene itak-
bi :
—Eani anak ne Yudea un utara shikkashima guru
34 E ne ruwe be an ? ari itak. Yesu ene ese-hi :
—Eani
yaikota tap ambe e ye ya ? mosbiina utara En gusu
35 tambe e nure ya ? sekoro itak. Pirato ene ese-bi :
—
Kuani anak ne Yudea un guru Ku ne ya ? E koro
beru utara bemhem, Kamui kora kenru esapane utara
benibem en otta E ekosbi nisa ruwe ne : Nekon a
36 ambe E ki ruwe be an ? ari itak. Yesu ene ese-bi :—
Ku goro mosbiri anak ne tan mosbir'umbe sbomo ne :
Ku goro mosbiri anak ne tan mosbir'umbe ne yak
anak iteki Yudea un utara a en ekosbi kuni ne Ku
uitek utara tumi-koro kor'an kusu ne na : koroka,
tane Ku goro mosbiri anak te orowa no sbomo ne
37 ruwe ne, ari itak. Tambe gusu, orota Pirato ene
itak-bi :
—Yakun, Eani anak ne Mosbiii sbikkasbima
guru E ne ruwe be an ? Yesu ene ese-bi : —-Mosbiri
sbikkasbima guru Ku ne ani e ye ruwe ne. Tambe
gusu A en sbikore ruwe ne, tambe gusu mosbir'otta Ku
ek ruwe ne, sonep gusu pawetesbu Ku ki kuni gusu ne
na. Nen ne yakka sonep orowa no an guru anak ne
38 Ku bawe nu ruwe ne, ari itak. Orota, sonep anak
ne nekon a ambe ne ya ? ari Pirato ye nisa ruwe ne.
Pirato tap okaibe 3^e okere cbiki, sbui soine wa
Yudea un utara otta ene itak-bi :
—Nei guru otta
39 cbikokatpak ku nukara sbomoki ruwe ne. Koroka,
Kamakusb marapto ta ecbi gusu sbine ainu Ku
bonnere buri ecbi otta an ruwe ne : Yudea un utara
Sbikkasbinaa guru ku bonnere kuni ecbi kon rusui
40 ya ? ari itak. Tambe gusu, sbui nei utara bawe asbte
wa ene itak-bi :
—Tan guru sbomo, korolca Barabbas
un kore, ari itak. Barabbas anak ne niwen no iki
ikka guru ne ruwe ne.
19 Ik.
1 Tata otta, Pirato anak ne Yesu uk wa sbirikik
2 nisa ruwe ne. Orowa, tumikoro utara anak ne ai-ush

310. 304 YOANNES. [19. 3-12.
m ani sapa-mxibe kara wa Sbinuma sapa eusbi,
3 samata, fure amip ani mire nisa ruwe ne ; orowa,
orota araki wa ene itak-hi :
—Yudea un utara sbik-
kasbima guru, Irangarapte ! ari itak ; orowa, teke ani
4 Sbinuma sbiiikik nisa ruwe ne na. Aine, sbui Pirato
soine wa nei utara otta ene itak-bi :
—Ingar'an, nei
guru otta katpak ku nukara sbomoki ruwe ne sbrii
ecbi eramande kuni ne tura wa Ku ek na, ani itak.
5 Tambe gusu, nei ai-usb ni sapa-umbe sapa aeusbi,
orowa, nei fure amip ami wa Yesu soine nisa ruwe
ne. Orowa, nei utara otta Pirato ene itak-bi :
—Nei
6 ainu ingara yan, ani itak. Tambe gusu, Kamui kora
kenru esapane utara bembem, uitek utara bembera
Sbinuma nukara cbiki bawe asbte wa ene itak-bi :
—
Utasa cbikuni otta kungi kokikkik ; utasa cbikuni otta
kungi kokikkik yan, ani itak. Nei utara otta Pirato
ene itak-bi :
—Ecbi utara yaikota Sbinuma uk wa
uta^a cbikuni otta kokikkik yan : Kuani anak ne
Sbinuma otta katpak nukara sbomoki ruwe ne gusu
7 ne na, sekoro itak. Orota, Yudea un utara ene ese-
bi :
—Cbi utara otta tuitak an, nei tuitak gusu Sbinuma
rai kusu ne ap, Sbinuma anak yaikota ani Kamui
Pobo yai-nere nisa ruwe ne gusu ne na, sekoro itak.
8 Tambe gusu, Pirato anak ne tan itak nu cbiki naa
9 isbitoma : aige, sbui nei ipisbi tumbu otta abun wa,
-—Aokai nei wano an guru E ne ya ? ani an itak ani
Yesu otta nu nisa ruwe ne. Koroka, Yesu anak ne
10 sbomo ese itak ki nisa. ruwe ne. Tambe gusu, orota
Pirato ene itak-bi :
—En orun sbomo E itak ya ?
Kuani anak ne bonnere asb mondum bene ku goro,
utasa cbikuni otta kungi kokikkik asb mondum bene
lui goro sbiri E erampeutek ruwe be an ? ani itak.
11 Otta Yesu ene ese-bi :
—Eik orowa no e koropare
sbomoki yak anak ne En epeka no mondum e koro
sbomoki kusu ne ruwe ne : tambe gusu, e otta En
ekosbi gur'anak ne naa poro katpak an, sekoro itak.
12 Tata otta, Pirato anak ne Sbinuma bonnere kuni
bunara ruwe ne : koroka, Yudea un utara bawe
asbte wa ene itak-bi :
—Eani anak ne tan guru

311. 19.13-21.] YOANNES. 305
honnere yakun, Kaisaros tura no iki guru shomo e ne
ruwe ne: nen ne yakka yaikota ani Moshiri shik-
kashima guru yai-nere guru anak ne Kaisaros epokba
13 no ye ruwe ne. Tambe gusu, Pirato tan itak nu
cbiki, Yesu soinere, orowa, Apirasa-sbuma ani aye
ushiketa (tan usbike anak Hebrai un itak ani Gabbata
aui ayep ne) an koipisbi set kata a nisa ruwe ne.
14 Tane Kamakusb marapto gusu etokooiki toho ne
:
iwan pakibi paketa ne ruwe ne. Orowa, Yudea un
utara otta sbinuma ene itak-bi :
—Ecbi koro Mosbiri
15 sbikkasbima guru ingara yan ! ani itak. Tambe gusu,
nei utara bawe asbte wa ene itak-bi :
—Oyake un
omande, oyake un omande, Utasa cbikuni otta kungi
kokikkik yan, sekoro itak. Orota Pirato ene itak-bi
:
—Ecbi koro Mosbiii sbikkasbima guru utasa cbikuni
otta akokikkikte kusu ne ya ? ani itak. Nei Kamui
kora kenru esapane utara ene ese-bi :
—Kaisaros
mosbima un otta Mosbiri sbiklcasbima guru isam
16 ruwe ne, ani itak. Tambe gusu, Sbinuma utasa
cbikuni otta akungi kokikkik kuni ne nei utara otta
ekosbi nisa ruwe ne na.
17 Tambe gusu, nei utara Yesu tura : aige, Sbinuma
yaikota gusu utasa cbikuni sei wa Hebrai un itak ani
Gorogota aporose, Mecbakko un usbike orota oman
18 nisa ruwe ne ; nei usbiketa utara anak ne Sbinuma
utasa cbikuni otta kokikkik, orowa, uren tek samata
sbinen range mosbima okai utara Sbinuma tura no
akokikkik, Yesu anak ne nei nosbiketa an nisa ruwe
19 ne na. Orowa, Pirato anak ne anuye ikiri ne yakka
nuye wa utasa cbikuni kata ande nisa ruwe ne.
Orowa, nei anuyep otta,
—
Yudea un utaea Shik-
KASHiMA GURU Nazaret kotan UN Yesu, sekorobe
20 an ruwe ne. Tambe gusu, inne Yudea un utara nei
anuye ikiri oro-o-itak : Yesu utasa cbikuni otta ako-
kikkik usbike anak ne nei macbiya ebange no an i ne
ruwe ne gusu ne na ; samata, nei ambe anak ne
Hebrai un itak ani bembem, Eoma un itak ani bembem,
Herenes un itak ani bembem anuye wa an nisa ruwe ne
21 na. Tambe gusu, Yudea un utara koro Kamui kora

312. 306 YOANNES. [19. 22-29.
kenrn esapane ufcara anak ne Pirato otta ene itak-hi
:
—Yudea un utara Sbikkashiiiia guru ani iteki nuye
yaii ; korol^a,—Kuani anak ne Yudea un utara
Sbikkasbima guru Ku ne ani an itak ani Shinuma ye,
22 sekorobe nuye wa un kore, ani itak. Ku nuye okerep
anak ne Ku nuye nisa ruwe ne na, ani Pirato ese nisa
ruwe ne.
23 Tambe gusu, tumi-koro utara anak ne Yesu utasa
cbikuni otta kungi kokikkik okere cbiki, Sbinuma
koro amip uk bine inep ne usaraye, okai tumi-koro
utara sbinen range uk kuni usaraye nisa ruwe ne
;
bopoknasbi amip ne yakka nei no an ruwe ne : nei
bopoknasbi aniip anak ne ukauukau ikiri sak no an
wa kasbike wano ebitta asbitaigi amip ne ruwe ne.
24 Tambe gusu, nei utara utasbpa ene itak-hi :
—Nei
amip iteld yaspa, koroka, inan guru koro kusu ne ya
ingara gusu ukokoncbi etaye yanro, sekoro itak
:
tambe anak :
—
Nei utara anak ne ntashpa Ku mipihi uweusaraye,
Ku mi amip gusu ukokoncbi etaye nisa ruwe ne na,
sekor'an Kamui nuyere itak auweomare kuni gusu an
ap ne. Tambe gusu, tumi-koro utara anak ne tap
25 okaibe ki nisa ruwe ne na. Koroka, Yesi) koro utasa
cbikuni samaketa Sliinuma koro babo bembem, koro
babo koro turesb bembem, Kuropas koro macbi Maria
bembem, Makdarene un Maria bembem rosbki wa
26 okai nisa ruwe ne. Tambe gusu, samaketa rosbki wa
okai koro babo bembem, Sbinuma omap koro koikara
guru Yesu nukara cbild, koro babo otta ene itak-bi
:
27 —Sbiwentep, E koro pobo ingara yan ! Orowa, nei
koikara guru otta,—E koro babo ingara yan ! ani
itak. Orowa, nei pakibi wano nei koikara guru anak
ne yaikota koro uni orun sbinuma tura wa ande nisa
ruwe ne na.
28 Tap okaketa, tane nep ne yakka aokere sekoro
Yesu eraman wa, Kamui nuyere itak auweoma kuni
gusu,—Ku iku rusui, ani an itak ani itak nisa ruwe
29 ne. Nei usbiketa sbukkakep ani sbikno an sbine op
anak ne aande wa an ruwe ne ; tambe gusu, utara

313. 19. 30-41.] TOANNES. 307
shukkakep ani atui-wata shikte bine hisop kata eushi
wa Shinuma koio paro otta kotukka nisa ruwe ne na.
30 Tambe gusu, Yesu nei sbnkkakep uk okere cbiki,
—
x^okere na, ani itak ; orowa, sapaba bepokiki wa kon
ramat arapare nisa rawe ne.
31 Tambe gusu, Etokooiki tobo ne gusu, Yudea un utara
anak ne, nei kaisei Sbini tobo ta sboino utasa cbikuni
kata an kuni ne (nei Sbini tobo pase tobo ne gusu), nei
utara koro cbikiri kaj^ere wa aeiwak kuni Pirato otta
32 koramkon nisa ruwe ne. Tambe guisu, nei tumi-koro
utara araki wa bosbiki no an guru bembem, tura no
utasa cbikuni otta akokikkik tutanu an guru bembem
33 koro cbikiri kaye nisa ruwe ne: koroka, Yesu otta
araki w^a Sbinuma rai okere sbiri nukara cbiki,
34 koro cbikiri kaye sbomoki ruwe ne : yakka ibe op
koro sbine tumi-koro guru anak ne Sbinuma koro
ut eotke, aige, nani kem newa wakka anak ne oasbin
35 nisa ruwe ne. Orowa, nukan nisa guru anak ne
pawetesbu ki nisa ruwe ne, orowa, nei guru ki paw^e-
sbu-i anak ne son no ambe ne : sbinuma son no ambe
ye-bi sbinuma eraman, ecbi utara ne yakka eisbokoro
36 kuni gusu ne na. Inambe gusu ne yakun,—Tap
okaibe betuku ikkewebe anak ne,—Sbinuma koro sbine
pone ne yakka sbomo kaye kusu ne, ari an Kaniui
37 nuyere itak auweoma kuni gusu an ap ne. Orowa,
sbui Kamui nuyere mosbima no an itak ene ye-bi :
—
Aotke guru or an nei utara ingara kusu ne na.
38 Tap orusbpe okaketa Yudea un utara koisbitoma
gusu arorokisbne no Yesu koikara guru ne Arimatea
un Yosep anak ne Yesu koro kaisei koro wa oman
kuni Pirato ekoramkon nisa ruwe ne : orowa, Pirato
ramuosbma nisa ruw^e ne. Tambe giisu, sbinmna ek
39 wa nei kaisei uk. Samata, bosbiki ancbikara ta Y^esu
orota ek Nikodemos ne yakka motsuyaka newa
rokwai ukopoyegep ukotamge asbikne botne sbine
40 ikkin koro wa ek nisa ruw^e ne. Tambe gusu, nei
utara anak ne Yesu koro kaisei uk wa Yudea un
utara iwak buri nei no pirika bura usbbe tura sen-
41 kaki otta kokarakaii nisa ruwe ne. Yesu akungi

314. 308 TOANNES. [19. 42.-20. 1-12.
kokikkik usbiketa toi an mwe lie ; orowa, iiei toi otta
42 naa shomo ainii aande ashiri tushiri an. Yudea un
utara Etokooiki buri an gusu nei usbiketa Yesu ande
nisa ruwe ne (nei tusbiri ebange no an ruwe ne gusu
ne na).
20 Ik.
1 Orowa, Mawari afcpake an tobo ta, naa sbirikunne
an ita, Makdarene un Maria anak ne tusbiri otta ek,
awa, nei tusbiri wano sbuma auk wa an sbiri nukara.
2 Tambe gusu, sbinuma boyupu bine Simon Petros
newa mosbima an Yesu omap koikara guru otta ek
wa orota ene itak-bi :
—Nei utara anak ne tusbiri
orowa no Utarapa uk, awa, neita Sbinuma ande ya
3 cbi erampeutek ruwe ne, sekoro itak. Tambe gusu,
Petros nevv^a nei mosbima an koikara guru soyumba
4 wa tusbiri orun paye. Aige, nei tun anak ne ukotura
boyuppa nisa ruwe ne ; awa, nei mosbima an koikara
guru anak ne Petros kasu no nitan wa bosbiki no
5 tusbiri otta ek ruwe ne ; orow^a, botku wa tusbiri
ornn ingara wa nei senkaki amip aande wa an sbiri
6 nukara ; yakka, abun sbomoki iTiwe ne. Orowa,
Simon Petros ne yakka sbinuma nosbpa wa ek bine
tusbiii orota abun ; awa, nei aande wa an senkaki
7 amip bembem nulcara, samata, ani Yesu koro sapa
akokarakaii senkaki bembem, nei senkaki amip tura
sbomo ne, niki akara wa mosbima an usbiketa sbinep
8 ne po aande wa an sbiri nukan nisa ruwe ne. Tata otta
bosbiki no ek nei mosbima an koikara guru ne yakka
abun, aige, nukara, orowa, eisbokon nisa ruwe ne.
9 Eai orowa no Sbinuma betopo-sbiknu kusu ne ap
sbiii an Kamui nuyere kambi naa nei utara erampeu-
10 tek ruwe ne gusu ne na. Tambe gusu, koikara utara
anak ne yaikota koro uni orun sbui paye nisa ruwe ne.
11 Koroka, Maria anak ne cbisb koro soita tusbiri
samaketa asb wa an ruwe ne : awa, cbisb sbiri an
12 koro botku wa tusbiri orun ingan nisa ruwe ne ; aige,
retara amip mi wa okai tu Kamui bauturumbe nukara,

315. 20.13-21.] YOANNES. 309
Yesu kon netobake aande usbiketa, shinep nei
sapaba an nsbike sbinep nei cbikiri an usbiketa
13 a wa an ruwe ne. Nei utara sbinuma otta ene
itak-bi :
—Sbiwentep, bemanda gusu e cbisb ruwe
he an ? Orota sbinuma ene itak-bi : —Nen ka
Ka goro Utarapa koro wa paye wa isama, neita
Sbinuma ande usbike Ku erampeuteli ruwe ne gusu ne
14 na, ari itak. Sbinuma nei no ye okere cbiki osbmake
oran bosari bine Yesu asb kor'an sbiri nukara, awa,
15 Yesu ne sekoro erampeutek. Orota Yesu ene itak-
bi : —Sbiwentep, nep gusu e cbisb rawe be an ?
Inan guru e bunara ruwe ? ari itak. Nei guru anak
ne toi kara guru ne kuni sbinuma yainu koro, orota
ene itak-bi :
—Nisbpa, te wano Aokai anak ne Sbinu-
ma ani wa oman yak anak ne, neita aande usbike en
nure wa en kore, orowa Kuani Sbinuma ani wa oman
16 kusu ne na, ari itak. Orota, " Maria," ani Yesu itak.
Orowa, nei sbiwentep yai-bosari wa Hebrai un itak ani
Eabboni, ari itak ; tan itak ikkewebe analc ne Epa-
17 kasbnu guru ani an itak ildcewebe ne ruwe ne. Orota
Yesu ene itak-bi :
—Iteki En tomoosbma yan ; naa
shomo Micbi otta Ku rikin nisa ruwe ne gusu ne na
:
koroka, Ku iriwak otta arapa wa, orota, Kuani anak
ne Ku goro Micbi newa ecbi koro Micbi, Ku goro
Kamui newa ecbi koro Kamui otta Ku rikin ruwe ne,
IB ani an itak ani ye yan, ari itak. Mal^darene un Maria
ek wa Sbinuma koro koikara utara otta ene itak-bi :
—
Utarapa Ku niikan nisa,. orowa, tap okaibe Sbinuma
orowa no a en nure an na, ari itak.
19 Orowa, nei tobo ta, Mawari atpake an tobo ta
anak, sbiri-onuman an koro, Yudea an utara ko-
isbitoma wa okai gusu, koikara utara okai usbiketa
an apa-usbta asbi wa an, awa, nei ita Yesu ek bine
utara tuniugeta asb wa,—Ecbi utara otta itomo anro,
20 ani ye. Orowa, tap ye okere cbiki koro teke bembem,
ut bembem nei utara otta nukare nisa ruwe ne na.
Awa, koikara utara Utarapa nukara cbiki, j^aiko-
21 puntek nisa ruwe ne. Orowa, sbui nei utara otta
Yesu ene itak-bi :
—Ecbi otta itomo anro ; Micbi

316. 310 YOANNES. [20.22-31.
anak ne En oniande korachi, Kuani echi payere ash
22 ruwe ne, sekcro itak. Tap ambe ye okere cbiki nei
utara kashiketa heise ki wa orota ene itak-hi :
—
23 Ashkanne Eamat echi uk yan : nen ne yakka koro
katpak echi tusare yakuii, atusare ruwe ne, orowa,
nen ne yakka koro katpak echi ande yakun, aande
ruwe ne kusa ne na, sekoro itak.
24 Koroka, nei tun ikashima wa niu tumuge un Didimos
ani areikore Tomas anak ne, Yesu ek ita, nei utara
25 tura no an shoraoki nisa ruwe ne. Awa, moshima
okai koikara utara anak ne :
—Utarapa chi nukara
ash nisa, ani an itak ani shinuma otta 5'e. Koroka,
nei utara otta shinuuia ene itak-hi: —Shinuma koro
teke otta okai kungi kochi ku nukara, orowa, nei
kungi kochi otta ku ashikipet ku omare, samata, koro
ut otta ku teke ku omare shomoki yakun, ku eishokoro
shomoki kusa ne na, ani itak.
26 Orowa, tupesan rereko okaketa shai koikara utara
anak ne chisei ta okai, awa, Tomas nei utara tura no
an nisa ruwe ne. Aige, apa-ushte ashi wa an, awa,
Yesu ek wa utara tumugeta ash, aige, ene itak-hi :
—
27 Echi otta itomo anro, ani itak. Orowa, Tomas otta
Shinuma ene itak-hi :
—Eteun e koro ashikipet turi
wa Ku teke ingara ; e koro teke tnii wa Ku ut otta
omare yan ; orowa, iteki eishokor-i sak no an, eisho-
28 koro yan, ani itak. Tomas ese wa Shinuma orota ene
29 itak-hi :
—Ku goro Utarapa, Ku goro Kamui. Orota
Yesu ene itak-hi :
—Eani En nukan nisa ruwe ne gusu
eishokon nisa ruwe ne, awa, nukara shomoki no
eishokon nisa utara anak ne anunuke ne ruwe ne,
ani itak.
30 Tambe gusu, tan kambi-sosh kashiketa chieshin-
nuye shomoki poron no moshima okai shirosh Yesu
31 anak ne koikara utara tek-samata kan nisa ; koroka,
teda anuye wa an okaibe anak ne, Yesu anak Kiristo
ne, Kamui Poho ne, sekoro echi utara eishokoro kuni
gusu chieshinnuye wa an ; orowa, echi eishokoro wa
Shinuma reihei ani inotu echi koro kuni gusu ne na.

317. 21. 1-12.] YOANNES. 311
21 Ik.
1 Tap okaketa Yesu anak ne Tiberias ani aye atui
samta sbui koikara utara otta yainukare nisa ruwe
2 ne ; awa, tap korachi yainukare. Simon Petros hem-
hem, Didimos ani aye Tomas hemhem, Gariraya
moshiri ta Kana kotan un Natanaeru hemhem,
Zebedee koro poho utara hemhem, naa moshima okai
tu koikara utara hemhem shineanda okai nisa ruwe
3 ne. Nei utara otta,—Kuani anak ne chep koiki gusu
Ku arapa, ari Simon Petros ye ruwe ne. Chi utara
ne yakka e tura no ariki ash na, ani shinuma
orota nei utara ye. Orowa, nei utara paye wa chip
orun ahup ; awa, nei anchikarata eoraken nisa ruwe
4 ne. Koroka, tane peken-nisat koro, Yesu atuisam
kata ash ruwe ne : aige, Yesu ne sekoro koikara utara
5 erampeutek ruwe ne. Tambe gusu, nei utara otta
Yesu ene itak-hi :
—Poho utara, nep ka aep echi koro
ya ? Shomo, ani an itak ani nei utara ese nisa ruwe
6 ne. Orota Shinuma ene itak-hi :
—Chip oshimon
samta ya eyapkiri yan, yak anak ne chep auk kusu
ne, ari itak. Tambe gusu, ya eyapkiri, aige, tane chep
7 inne ne gusu ya etaye eaikap ruwe ne. Tambe
gusu, nei Yesu omap koikara guru anak ne,-^Utarapa
ne, ari an itak ani Petros otta ye. Orowa, Utarapa
ne sel<oro Simon Petros nu chiki koro amip kut koro
8 wa (shinuma atusa ne wa gusu), atui otta yai osura—,
koroka, nei moshima an koikara guru anak ne pon
chip o hine otta chep okai ya etaye wa ek (atui-sam
ehangeko no an shomoki, go jikken nepkoro pakno
9 kattiuina ruwe ne). Aine, yap wa ya ta sap chiki
paspas abe anukara, orowa, nei kaskiketa chep an,
10 samata, pantak an iTiwe ne. Nei utara orota Yesu
ene itak-hi :
—Tane echi koiki chep koro wa ek yan,
11 ari itak. Tambe gusu, Simon Petros anak ne chip
ahun wa ya ta nei ya etaye, poro chep aiii ya eshik
ruwe ne ; rep pish ikashima wan e tupesan hotnep
okai ruwe ne : nei pakno inne chep okai yaklca ya
12 pereke shomoki nisa ruwe i:ie na. Nei utara otta

318. 312 TOANNES. [21.13-21.
Yesu ene itak-bi :
—Echi araki wa ibe yan, ari itak.
Orowa, Sbinuraa anak ne Ufcarapa ne sekoro koikara
ntara eratDan gusu,—Aokai nen ne ruwe be an ? ani
13 nu easbkai guru isam ruwe ne. Orowa, Yesu ek wa
nei pantak uk bine utara otta kore, cbep ne yakka
14 sbem koracbi. Tambe anak ne Yesu rai orowa no
betopo-a-sbiknure okake re sbui ne koro koikara
utara otta ayainukare usbi ne ruwe ne na.
15 Nei utara ibe okere cbiki Petros otta Yesu ene itak-
hi :
—Yoannes pobo -Simon tap okaibe kasu no aokai
En omap ya '? ari itak. Orota, Euwe un, Utarapa,
Kuani E omap asb sbiri Aokai eraman, ruwe ne,
sekoro ye. Orota,—Ku pon bitsuji ibere yan, ari
16 Sbinuma itak nisa ruwe ne. Kanna, tu otutanu sbui
orota, —Yoannes pobo Simon, aokai En omap ya ? ari
itak. Orota sbinuma ene itak-bi :
—Ruwe un, Utarapa,
Kuani E omap asb sbiri Aokai eraman ruwe ne, ari
itak. Orota,—Ku bitsuji resbpa yan, ari Yesu itak.
17 Re otutanu sbui orota,—Yoannes pobo Simon, aokai
En omap ya ? ari itak. Re sbuine aokai En omap
ya ? ani an itak ani orota ye gusu, Petros anak ne
oknatara ruwe ne. Awa, orota ene itak-bi :
—
Utarapa, Aokai anak ne nep ne yakka E eraman ;
Kuani E omap asb sbiri Aokai eram.an ruwe ne, ani
itak. Orota, Ku liitsuji ibere yan, ani an itak ani
18 Yesu itak. Son no, son no, e otta Ku ye :
—Aokai
upeu ita anak ne yaikutkoro wa e rengaine neita ne
yakka apkasb nisa ruwe ne : koroka, e onne koro
anak tekebe e turi bine mosbima guru e kutkoro wa
e Oman rusui sbomoki usbike orun e tura kusu ne na,
19 aii itak. Sbinuma tap ambe ye katu anak ne, Petros
nekon a rai ambe ani Kamui nupekte kusu ne ya
epeka no ye nisa ruwe ne. Orowa, Sbinuma tambe
20 ye okere cbiki, orota,—En osb ek, ani itak. Petros
bosari wa Yesu omap koikara guru osb ek sbiri
nukara ; nei guru anak ne onuman ibebe ki rapoketa
Sbinuma koro kotparata ekopasb wa,—Utarapa, E
ekosbi guru nen ne ruwe be an, sekoro ye gun'ne.
21 Tambe gusu, Petros nei guru nukara, aige, Yesu otta

319. 21.22-25.] YOANNES. 313
ene itak-bi :
—Utarapa, tan guru gusu nekoD a ambe
22 ikichi ruwe ? sekoro itak. Ovota, Yesu ene ifcak-hi
:
—Sbinuma Ku ek pakiio an sekoro Kiiani ramuoshaia
yakun, e otta nep an a ? Eani En osb ek yan, sekoro
23 itak. Tambe gusu, nei koikara guru rai sbonioki
kusu ne sekor'an orusbpe utara tumuge orun asbipi-
raspare wa an ruwe ne : koroka, sbinuma rai sboiiioki
kusu ne, ani an itak ani Yesu ye sbomoki nisa ruwe
ne ; koroka,—8bii]uma Ku ek pakno an sekoro Kuani
ramuosbnia yakun, e otta nep an a ? ani an itak ani
Sbiiuin:!a ye nisa ruwe ne.
24 Tan okaibe gusu pawetesbu berabeni ki, tan okaibe
nuye benibem ki guru anak ne nei koikara guru ne
ruwe ne : orow^a, nei guru ki pawetesbu-i anak ne son
no ambe ne sekoro echi eraman ruwe ne.
25 Orowa, naa mosbiraa Yesu iki poron no okaibe an,
nei okaibe obitta pisbno pisbno anuye an cbiki,
mosbiri yaikota ne yakka nei nuye kambi-sosb koro
eaikap kuni Ku ramu ruwe ne.

321. APOSTORO IKIP OMA KAMBI.
1 Ik.
1 Teopirus, eesbiri Kanibi-sosh ka heasliire, awa,
nei karabi kata Yesa aiiak ne koro luiiDge Apostoro
utaia otta Asbkamie Ramat ani eikasbpaotte yara
2 okaketa, Sbiiinma arikiiide toho pakno kara hem-
bem ki epakasbini hembem ki beasbire obitta no
3 okaibe gusu ku iiiiye iiisa ruwe ne : Sbinuma
ayairamsbitiiere okaketa inue no okai sliirosli ani
sbiknu wa an wa nei iitara otta yainukare ne
yakka ki bine tu botne rereko utornta nei ntara
otta anukara wa, Kamui mosbiri ^nsu an orusbpe
4 nure nisa ruwe ne : aige, nei ntara tura no uwekara-
pa wa an ita Yerusarem kotan orowa no sbomo
paye kuni ne, koroka, En orowa no ecbi nu a
Micbibi kara aeitakamkire ambe ebiiye wa okai
5 yan ani ikasbpaotte ki nisa rnwe ne : inambe
gusu ne yakun, Y^oannes anak ne son no poka
wakka ani baptisma kore ; koroka, ecbi utara anak
ne naa pon no okake an koro Asbkanne Ramat
ani baptisma a-kore na.
6 Tambe gusu nei utara uwekarapa wa okai ita,
Sbinuma otta nu wa ene itak-bi :
—Utarapa, Aokai
tane an pakita Israeru un utara otta mosbiri
7 bosbipire ruwe be an ? Orota Sbinuma ene itak-
hi :
—Micbi anak ne yaikota koro mondura rengaine
esanniyo pakibi hembem paba hembem aeraman-
8 de kuni-bi anak ne shorao ecbi akore na. Koroka,

322. 316 APOSTORO IKIP OMA KAMBI. [1.9-16.
Ashkanne Raniat echi kashiketa an chiki, kiroro
echi akore kusu ne : orowa, echi utara anak ne
Yerusarem kotan otfca bene, Yudea moshir'ebitta
bene, Samaria moshir'otta bene, mosbiripa pakno
mosbirigesb pakno bene, En gusu pawetesbu ki
9 utara echi ne kasu ne, sekoro itak. Orowa, nei
okaibe Shinuma ye okere cbiki, utara ingara kor'
an rapoketa, Sbinuma arikinde nisa ruwe ne
;
awa, nei utara sbiksam wano nisbkaru Sbinuma
10 uk nisa ruwe ne. Orowa, Sbinuma rikin uturuta,
nei utara kando orun kasbioingara rapoketa, ingar'
an, retara amip mi tu ainu nei samakegeta rosbki
11 wa okai awa, itak omare ene oka-bi :
—Gariraya
un ecbi utara, nep giisu ecbi rosbki kane kando
orun ingan ruwe be an? ecbi orowa no kando
otta auk tan Yesu kando orun oman ambe ecbi
nukara okere koracbi, nei no Sbinuma ek kusu
ne na, sekoro itak.
12 Orowa nei utara anak ne Kanran-usb ari aye
nupuri orowa no Yerusarem kotan orun bekomba
nisa ruwe ne ; nei nupuri anak ne Yerusarem
kotan ebange, Kamui tobo ta paye-bi pakno an
13 usbike ne ruwe ne. Orowa abup an cbiki, otta
okai sbiri rikta an tumbu orun rikin nisa ruwe
ne ; nei ita Petros bembem Yoannes bembem
Yakob bembem Andreas bembem okai, Piripos
newa Tomas, Barutoromaios newa Mattaios, Arupe-
us koro Yakob, Zerotes ne Simon, orowa, Yakob
14 koro Youdas okai ruwe ne. Tan utara obitta sbine-
ikinne sbiwentep utara tura, samata, Yesu koro
babo Maria newa Sbinuma koro akibi utara tura
ramma-kane inonno-itak sbiriki okai kor'an nisa
ruwe ne na.
15 Orowa, nei tobo ta Petros anak ne iriwak utara
tumugeta asb wa ene itak-bi (nei ita inne utara
uwekarapa wa okai, iwan botne niu pakno ebange
16 ruwe ne) :
—Iriwak utara, Yesu kisbima utara otta
ru epakasbnu Youdas gusuetokota Ashkanne Ramat
Dabid paroho ani ye Kamui kambi auweomare

323. 1. 17-26.; APOSTORO IKIP OMA KAMBI. 317
ambe anak ne nekon a ka hetiika kunip jie ruwe
17 ne. Iimmbe gusu ne yakun, nei guru anak un
tura aepishki wa tan yaishieiwangere-hi otta iki
18 kuni ikip akore nisa ruwe ne. (Tan guru anak
ne wenbe pummaba ani sbine toi bok ; orowa,
eboroka bacbiri wa onnaige fcuye pereke, orowa,
19 korokankan obitta soyosbma nisa ruwe ne. Orowa,
tail orushpe Yerusarem kotan ta osbiroma wa
okai utara obitta nu ; nei ufcara koro itak aui nei
toi Akerudama ari an itak ani aporose pakno
aeramanbe ne : nei itak ibebe anak ne '' kem-
20 usb " toi ari an ibebe ne ruwe ne). Inambe gusu
ne yakun, lyobaicbisb oina kambi kata ene cbi-
esbinnuye wa an :
—
Nei guru kot cliisei mun konclii kore
Orowa, nei chisei ta iien ne yakka iteki osliiioma knui ne kara
yan.
Sbui,
Shinuma koro kuni ns^iike oya guru sliikkashimare van, sekor'
ambe annye wa an ruwe ne gnsu ne na.
21 Tambe gusu, Yoanneskore baptisma wano beasbi
wa Sbinuma un orovv^a no arikinde pakiio ramma
Utarapa ne Yesu un tumugeta soyun sbiri bem-
bem ki abun sbiri bembem ki rapoketa un tura
22 no ail tedaokai utara otta sbinen anak ne Sbinuma
betepo-a-sbikiiure ambe gusu uu tura pavvetesbu
23 ki kuni kusu ne na, sekoro itak. Orowa, nei
utara tun atte, sbinen anak ne Yosep ari areikore
Barsabbas Yustus ne, sbinen anak Mattias ne
24 ruwe ne na. Orowa, nei utara inonno-itak ki wa
ene itak-bi :
—Aokai, Utarapa, obitta no okai utara
koro keutum eraman Kamui E ne ruwe ne ; koro
usbike orun oman kuni ne orowa no obaita Y^oudas
kon nisa tap otta yaisbieiwangere kunip newa
25 Apostoro ki kuni ambe ukouina gusu tan tun otta
Aokai numgep inambe ne ya sekoro un eramande
2(3 wa un kore, ani itak. Orowa, nei guru gusu
ukokoncbi etaye ; awa, Mattias epeka nisa ruwe

324. 318 APOSTORO IKIP DMA KAMBI. [2. 1-12.
ne : orowa, shinnma anak ne iiei shinen ikashima
wa nil! ne Apostoro tara aipisbki nisa ruwe ne
na.
2 Tk.
1 Oi'owa, Pentekoste toho tane aiiweomare sbiri
an ita anak ne, nei utara obitta sbineanda uwe-
2 karapa wa okai. Awa, ekusbkonna kando orowa
no poro rera pasli bumi bmnkosanu bine, otta
nei utara rok wa okai cbisei upsboio etusbnatki
8 nisa ruwe ne. Aige, aasaraye wa okai abe-o
nepkoro parunibe nei utara otta anukara, awa,
pisbno okai nei utara kata rok iiisa ruwe ne.
4 Orowa nei utara Asbkanne Ramat ani aesbik,
aige, nei Ramat yere koracbi, oya mosbir'un itak
ani itak lieasbire nisa ruwe ne.
5 Nei ita kando cboropoketa obitta no okai mosbiri
uirup wano araki aainukoro Yudea un utara
6 Yerusareni kotan ta osbiroma nisa ruwe ne. Awa,
tan bumi anu cbiki, inne utara uwekarapa, orowa,
okai utara anak ne pisbno pisbno yaikota koro
kotan un itak ani nei utara ye bawe nu gasu,
7 sambe-a-kokuriise nisa ruwe ne. Aige, utara obitta
o^^amokte wa enusbkari bine ene bawe oka-bi :
—
Ingar'an, tap ye utara anak ne obitta Gariraya
8 un utara sbomo ne ya ? Yaknn, nekon a cbi utaia
anak pisbno pisbno otta sbiko mosbir'un itak anu
9 ya? Partos un utara bene, Medea un utara bene,
Eram un utara bene, samata, Mesopotamia, Yudea,
10 Kapadokia, Ponto, xAsia, Furngia, Pamfiiria, Ecbipt
newa Kurene samaketa an Bibua kotan un utara
bene, orowa, Roma otta rensbi utara, Y^udea un
utara newa Yudea un epakaslii koikara kuni akara
11 utara }iene, Kurete un utara newa Arabia un
utara bene, cbikoro kotan un itak ani nei utara
anak ne Kamui kiroro ki ikip ye-bi cbi nuruwe ne,
12 sekoro itak. Orowa, nei utara obitta oyamokte
v/a kentum cbintumasbbare, aige;—Tap okaibe

325. 2. 13-23.] APOSTORO IKIP OMA KAMBI. 319
ikkewehe nekon a ambe iie ya? ari ai] itak ai]i
18 utashpa ye nisa ruwe ue. Koroka, moshima okai
utara anak ne eoya-itak wa ene bawe oka-bi :
—
Nei utara asliiri tonoto aesbik no okai ruwe ne na,
ari itak nisa.
14 Koroka, Petros anak ne nei sbinen ikasbima
wa niu tura no asli wa bawe sange bine orota ene
itak-bi : —^Yudea un nisbpa utara, sbui, Yerusarem
kotan ta ne yakka osbiroma utara uwesainamba
tambe uonnere yan, tap ku ye itak inu wa en kore
15 yan. Ecbi yainu-bi nei no tan utara anak ne
ibosbki utara sbomo ne rawe ne ; ouse tokap re
16 ikinne an pakibi ne ruwe ne gusu ne na ; koroka,
tambe anak ne uweingara guru ne Yoeru parobo
cbiitakte bawe ne :
—
17 Kamui ene itak-lii : —Okese an tolio ta,
Kuaui anak ne obitta no okai kaiu kata Kii Kanmt Ku olietii
kusu ne :
Aige. echi koro okkai polio newa inatne polio uweingara ki,
Eclii koro okkaibo utara anak ne anukampe nukara,
Echi koro ekaslii utara weiularap nukara kusu ne :
18 Piuwe un, nei tolio ta, kn goro ussliiune okkai ussliiune niatne
utara kata
Ku Ramat Ku olietu kusu ne ; aine, nei utara uweingara ki
kusu ne na.
1 'J Oi'owa, rikta an kando ta aeiyolcunnure auibe bene,
Rata an niosbiri kata bene sliirosb Ku iiukare kusu ne ;
Kem uewa abe newa sliupuya pa ne rawe ue :
^JiJ Aige, Utarapa koro tolio,
Nei poro newa ashitonia tobo ek etokotd,
Tokap eliup anak ne kunne ne kuni aitasare,
Orowa, kunne chup anak ne kem ne kuni aitasare kusu ne :
zl Orowa, inan guru ne yakka Utarapa reiliei konisbuk gur'auak
ne kasbi-a-obiuki kusu lie na.
•22 Israeru un ecbi utara tap an itak nu wa ikore
yan : P^cbi utara yaikota ecbi erainan koracbi,
ari Kamui anak ne ecbi tumugeta iki ari Kamui
sonnere kiroro an ikip newa iyokunnurep newa
sbirosbi newa kara Nazaret un Y^esu anak ne
;
23 Sbinuma, Kamui etoko wano an eraman irenga
newa aesanniyo esanniyop an gusu aekosbi okere
cliiki, ecbi utara anak ne ikasbpaotte otereke utara

326. 320 APOSTOEO IKIP OMA KAMBI. '2. 24-34.
koro teke ani, utasa chikuni otta kuDgi kokikkik
24 wa raigere nisa ruwe ue : Kainui anak ne rai giisu
an nuwapbe pita cliiki Shinnma hetopo-shikuiire
nisa : iimmbe gusu ne yakim, nei ambe ani Shinnma
25 ashikkasbima eaikapbe ne ruwe ne. Sbiniuna
gusu Dabid ene itak-hi :
—
Eamnia ku shik-samata Utarapa kn nukau nisa ;
Sliiiiuma kn shimou-tek saiuata au gusu slioiuo a en moimoigere
kusii ne :
26 Tambe gusu k sambe yainncliattek, oiowa, kn parumbe nnpetne
nisa ;
Orosama, ku kam auak ne cbipacliipa wa osLiroma kusu ne na,
Z i luambe gnsu ne jakim, Aokai anak ne Hedes oshiketa kn ramat
ande sbomoki,
Shui, e koro Ashkanne Guni iteki munin knni ne e kara knsn
ne gnsu ne na.
28 Ishu oma rn Aokai en eraniande nisa ;
OroAva, Aokai au gnsu vainuchattek-hi ani e en sLikte kusu ne na.
29 Iriwak ntara, akoro kensbut ne Dabid gusu
rametok-kon no ku ye yak piiika, sbinuma rai
wa iyurui orota aomare nisa, aige, tanto pakno
30 sbinuma gusu an ashni an na. Sbinuma anak
ne uweingara guru ne wa gusu, orosama, koro
amset kata rok kuni guru sbinuma etumam nosbke
wa betuku kusu ne ari an ambe ani Kamui sbi-
yuppa no itak wa uitaknu nisa ruwe ne sekoro
31 eraman gusu ; sbinuma tap okaibe etoko wano
eraman ^va Kiristo betopo-sbiknu-bi epeka no ye ;
Sbinuma Hedes osbiketa sbomo aande nisa, koro
32 kam sbomo munin nisa ruwe ne na. Kamui
anak ne tan Yesu betopo-sliiknure nisa, nei ambe
33 gusu pawetesbu ki utara cbi ne ruwe ne. Sbinuma
anak ne Kamui sbimon-tek samata arikta ande
wa an gusu, orowa, Micbi orowa aeitakamkire
okere Asbkanne Ramat akore gusu, tap echi
nukara bembem ki inu bembem ki ambe obetu
nisa ruwe ne.
34 Inambe gusu ne yakun, Dabid anak ne kando
ornn rikin sbomoki : koroka yaikota yaiotta ene
itak-bi :
—

327. 2. 35-46.] APOSTORO IKIP OMA KAMBI. 321
Utarapa anak ne ku goro, Utaraiia otta ene itak-hi: — E epokba
utara aui e chikivi andep ne ku kava pakno,
35 Ku sliiniou-tek sairmta a yan. ari itak.
36 Israeru ikiri mi utara obitta utumashi shomoki
no tambe uonnere yau, Kamui anak ne, tan echi
ntara utasa cbikiini otta raige Yesu ani Utarapa
newa Kiristo ne kan nisa ruwe ne na.
37 Aige, nei utara anakne ta,p an itak nu chiki,
koro sambe aotke-otke wa Petros newa mosbima
okai Apostoro utara otta,—Iriwak utara, nekon
38 a cbi ki yak pirika ya ?—ari itak. Oiota Petros
ene itak-bi :
—Yaikokatpak yan, orowa, koro katpak
atusare gnsu pisbno pisbno Yesu Kiristo kon reibei
otta baptisma uina yan ;
yak anak ne Asbkanne
39 Ramat ari an korarabe akore kusu ne na. Inambe
gusu ne yakun, nei aeitakamkire ambe anak ne ecbi
koro sanikiri gusu bembem, otta konisbuk cbi-
koro Utarapa ne Kamui koro utara gusu, ebangeko
no an usbiketa okai utara gusu bembem an ambe
40 ne ruwe ne, sekoro itak. Orowa, inne mosbima
okai itak ani sbinuma pawetesliu ki wa onisbnisbi
bine ene ita.k-bi :
—Tan olieuge ainu ikiri orowa
41 no yaikota yaiobaitare yan. Tata otta sbinuma
ye itak uina utara anak ne baptisma akore nisa :
aige, nei tobo ta sbinuma utara otta san sen nin ne
42 utara tura no akopisbki nisa ruwe ne. Avva, nei
utara ramma-kane Apostoro epakasbi koro bine
tura no ukopoye, aine, nei pan mesbpa bembem ki
nei inonno-itak bemliem ki sbiriki okai nisa ruwe
ne na.
43 Orowa, nei utaia pisbno pislino isbitoma, awa,
Apostoro utara ani inne iyoknnnurep newa sbirosb
44 aki nisa. Orowa, obitta no okai eisbokoro utara
anak ne ukotura no okai wa nep ne yakka utura ouse
45 no koro ; aige, ikoro newa korobe newa eiyok wa
nen ne yakka aeisbiramne-bi an nei no obitta no
46 okai utara gusu eimek nisa ruwe ne. Orowa, to
pisbno sbine ikinne ramma keutum atte wa Kamui
kora kenru ta okai bene ki, koro uni ta pan

328. 322 APOSTOBO IKIP OMA KAMBI. [2. 47.-3. 1-10.
iiiesbpa bene ki, aiiie, obeuge sak do an
keutum koro wa yainucbattek no aep ibe bene
47 ki, Kamui ramye bene ki, obitta no okai utara
gusa irenga koro bene ki wa okai nisa ruwe ne na.
Aige, Utarapa anak ne kasbiaobiuki sbiri okai
utara kesto range ko-are nisa ruwe ne.
3 Ik.
1 Orowa, inoiino-itak ki kani pakibi ta, ku ji
pakibi ta, Pefcros newa Yoannes auak ne Kamui
*2 kora ]<:enru or an bemesbpa kor'an. Awa, koro
liabo boni wa san orowa no bera ruwe ne a an
ainu anak ne aani wa, Kauuii kora kenru ta abup
utara otta eungeraitep koranikoro kuni ne, nei
kenru koro Cbitomtep ari an itak aui aporose apa-
uslita sainaketa abotkere wa an nisa ruwe ne
;
3 nei guru anak ne tane Kamui kora kenru ta
abup kor'an sbiri Petros newa Yoannes nukara
4 cbiki, eungeraitep koi'amkon ruwe ne. Aige,
Petros anak ne Yoannes tura sbinuma orun osbit-
5 knrukote wa—lorun ingara yan, ani itak. Orowa,
sbinuma nep ka akore kuni aramu wa nei utara
6 eun ikokanu nisa ruwe ne. Koroka, Petros ene
itak-bi : —Sbirokani bene kongaiii bene ku sak :
a koroka, koro wa ku an okai be e kore asb na.
Niizaret kotan un Yesu Kiiisto reibei ankusbkeraipo
7 apkasb yan, ari itak. Aige, sbinuma sbimon-teke
kisbima wa bopunire : awa, nani koro kema newa
8 tokom-pone atumasbnure nisa ruwe ne. Aine,
nei guru matkosanu wa asb, orowa apkasb beasbi
ruwe ne ; aige, sbinuma apkasb iiene ki, boripi
liene ki, Kamui ramye bene ki wa nei utara tura
no Kamui iiora kenru ta abun nisa ruwe ne.
9 Orowa, obitta no okai utara sbinuma apkasb wa
Kamui ramye-bi nukara: aige, sbinuma anak ne
10 eungeraitep akore gusu Kamui kora kenru ta an
Cbitomte apa samaketa a kane an gun'ne sekoro
eraman : orowa, sbinuma gusu betuku orusbpe

329. 3. 11-20.] APOSTORO IKIP OMA KAMBI. 323
gasu Dei nfcara sbiri oyamokte wa ara enusbkari
nisa ruwe lie.
11 Nei guru anak iie Petros newa Yoannes kisbima
kor'aii rapoketa, obitta no okai utai'a sbiri iyokun-
iiure bine Soromon koro sbem avi aye usbike un
1'2 uwekarapa nisa ruwe ne. Aige, Pefcros anak ne
nei ambe nukara cbiki, utara otta ese vva ene itak-
bi :
—Israeru un ecbi utara, bemanda gusu tapan
orusbpe gusu ecbi enusbkari ruwe be an? Samata
sbui, nep gusu cbi utara yaikota koro kiroro ani
bene Kamui kooripakbe pirikap ani bene tan guru
cbi apkasbte korachi un orun osbitkurukote ruwe
13 be an ? Ecbi utara ekosbi wa Pirato anak ne 8bi-
iiuma bonnere kusu ne sekoro esanniyo ita, nei
kotcbaketa ecbi esbikesbke okere, Abrabani newa
Isaak newa Yakob koro Kamui, cbikoro ekasbi
koro Kamui anak ne koro Pobo ne Yesu nupekte
14 nisa ruwe ne. Koioka, ecbi utara anak ne nei
Asbkanne Oupeka ambe esbikasbke, aige, keuk
guru ecbi kore kuni koranikoro, Inotu esapanep
15 ecbi raige ; Kamui anak ne rai oiowa no Sbinuma
betopo-sbiknure, aine, cbi uta,ra anak ne Sbinuma
16 gusu an pawetesbu ki utara cbi ne ruwe ne. Oro-
wa, tane ecbi nukara wa eamkiri guru anak ne,
Sbinuma reibei eisbokoro ankusbkeraipo atumasb-
nure a an : ruwe un, Sbinuma gusu an eisbokor-
i anak ne, obitta no okai ecbi utara kotcbaketa
tapan ara nisasbnu ambe betukure nisa ruwe ne.
17 Awa, tane iriwak utara, ecbi esapane utara poka
iki koracbi, ecbi utara ne yakka eramusbkare no
18 iki kuni ku ramu. Koroka, obitta no okai uwe-
ingara utara koro parobo ani etoko wano Kamui
eupaskuma okaibe, koro Kiristo ayairamsbitnere
kuni ambe, tambe nei no auweomare nisa ruwe ne.
19 Tambe gusu, ecbi koio katpak ausbka kuni ne,
yaikokatpak wa bosbippa yan, tambe anak Utarapa
tek-sam wano sambe-sbiturire pakibi an kusu ne
20 kuni ambe ne ; sbui, ecbi utara gusu aasbte Kiristo
Siiinuma ette kuni ambe ne, Sbinuma anak Yesu

330. 324 APOSTORO IKIP OMA KaMBI. l3- 21.—4. 1-5.
21 lie ruwe ne : obitta no okaibe kanna aatte pakihi
pakiio kaiido anak ne Sbinnma iik kunip ne
;
nei ambe gusn mosbiri heasbi wano koro
Asbkanne nweingara utara parobo ani Kamui
22 itak nisa ruwe ne. Mose ene itak-bi :
—Ecbi
koro iiiriwak utara tumuge wano, en koracbi
Utarapa ne Kamui anak ne uweingara guru
bopunire kusu ne ; iiep nep ne yakka ecbi
otta Sbinuma itak cbiki ecbi inu kusu ne na.
23 Orowa, nei uweingara orun inu sbomoki inan
guru ne yakka utara tumuge wano ara ausbtekka
24 kusu ne na. Ruwe newa, obitta no okai
uweingara utara, Samueru okake araki obitta
no okai itak sange utara, nei utara ne yakka
25 tapan tobo gusu ye nisa ruwe ne na. Eclii utara
anak ne uweingara utara koro san-ikiri ecbi ne,
sbui ;
—E koro santek gusu obitta no okai mosbiri
uirup anunuke kusu ne-—ari an itak ani Abrabam
otta ye Kamui koro aeuitaknup oma pobo ecbi ne
26 ruwe ne. Kamui anak ne koro Pobo betopo-
sbiknure wa ecln' utara pisbno koro wen-buri
wano shikirure an ainbe ani ecbi nunuke kuni ne,
bosbilii no ecbi orota Sbinuma omande nisa ruwe ne
na.
4 Ik.
1 Orowa, utara otta itak kor'an rapoketa anak ne,
Kamui kora kenru esapane utara newa tumikoro
utara esapane guru newa Saddokai un utara tura nei
2 utara orota araki ; Yesu anlaisbkeraipo rai-i orowa no
betopo-sbiknu ambe ani eupaskuma ki wa utara
epakasbnu gusu sbi no yairamkoiki nisa ruwe ne gusu
3 ne na. Aige, tek-koldsbima wa nei sbimge tobo pakno
sbikkasbima nisa ruwe ne : tane onuman ne ruwe ne
4 gusu ne na. Koroka, nei itak nu inne utara eisbokon
nisa ; nei ainu utara pisbki-bi anak ne go sen nin ne
ainu ukoracbi ne ruwe ne.
5 Orowa, nisbatta an cbiki, sapane utara newaekasbi

331. 4.6-16.] APOSTOEO IKIP OMA KAMBI. 325
utava newa kambi nuye utara tura Yeriisarem kotaii
6 ta uwekarapa wa okai an ; awa, Kauuii kora l^enrii
esapaiie iyotta poro guru ne Annas bembeni, Kaiapas
benibem, Yoannes benibem, Areksandros hembem,
sbui, Kamui kora kenru esapane iyotta poro guru
koro utaribi bemhem obitta okai nisa ruwe ne.
7 Orowa, tumugeta nei utara are cbiki, nekon a inondum
ani, nep reibei ankusbkerai gasu, tap okai orushpe
ecbi ki ya ? ari an anibe ani uwepekennu nisa ruwe
8 ne. Tata otta Petros anak ne, Asbkanne Karaat ani
9 aesbik wa nei utara orota ene itak-bi :
—Utara esapane
ecbi utara newa ekasbi utara, tanto sbine katcbak
ainu otta aki pirika ikip gusu, nekon a atnbe ankusb-
keraipo tan guru kasbiaobiuki ruwe be an ? sel^or'an
orusbpe gusu, ebi utara akoipisbi yakun, obitta no
10 okai ecbi utara ne yakka, Israeru un obitta no okai
utara ne yakka tambe uonnere yan ; ecbi utara
utasa cbikuni otta kungi kokikkik rai orowa no Kamui
hetopo-sbiknure Nazaret kotan un Yesu Kiristo kon
reibei ankusbkerai, Sbinuma gusu iwange no an wa
tan guru teda ecbi kotcbaketa asb kor'an ruwe ne na.
11 Cbisei kara ecbi utara orowa no aemaka sbuina anak
ne Sbinuma ne ruwe ne, awa, sbikkeu sapa nep ne
12 akan nisa ruwe ne. Sbinuma gusu sbomoki yakun
kasbiobiuki ambe isam ruwe ne : inambe gusu ne
yakun, kando cboropol^eta utara tumta akore nei
reibei mosbiuja un kasbiobiuki kuni reibei isam ruwe
ne gusu ne na.
13 Orov/a nei utara anak ne Petros newa Yoannes
koro rametok korobe nukara, samata, kambi-eram-
peutek wa eramusb utara shomo ne ari an ambe
eraman cbiki, enusbkaii nisa ruwe ne ; aige, nei
utara Yesu tura no okai utara ne sekoro eraman.
14 Orowa, aiwangere ainu nei utara tura no asb
wa an i nukara cbiki, nei ambe gusu nep eiyonnuppa
15 itak ye eail^ap ruwe ne. Koroka, nei ukoramkoro
usbi wano soyuinba kuni al<asbpaotte cbild, utasbpa
16 uweukoramkoro bine ene italc-ln : —Tan utara eun
nekon a cbiki kusu ne ya ? Sbi noassuru asb sliirosb

332. 326 APOSTORO IKIP OMA KAMBI. [4. 17-27.
nei utara gusu aki sekor'ambe anak, Yerusarein kotaii
ta osbirouia ntara obitta eraiiian, aine, cbi utara
17 esbikasbke eaikap rawe iie. Koroka, utara tumta
tap orasbpe sbomo sbipirasa kaiii gusu, nei utara
tewa no tan ainu reibei gusu sbomo itak kuni pakasbnu
18 yanro, aii itak. Orowa, Dei utara anak ne ihotuyekara
wa Yesu reibei gusu epakasbim bene itak bene ara
19 sbonioki kuni ne ikasbpaotte nisa ruwe ne na. Koroka,
Petros newa Yoannes anak ne nei utara orun ese wa
ene itak-bi: —Kamui tek-samata,Kamui orun koitaknu
bene ki, ecbi orun koitaknu bene ki-bi anak, inambe
20 pirika ambe ne ya, sekor'ambe ecbi esanniyo yan :
inambe gusu ne yakun, cbi utara anak ne nukarape
bene inu ambe bene mosbiu^a 3'e eaikap ruwe ne gusu
21 ne na. Orowa, nei utara anak, naa pakasbnu cbiki,
bonnere nisa ruwe ne ; utara okai gusu panakte kuni
ika pa eaikap ruwe ne gusu ne na ; inambe gusu ne
yakun, nei akara orusbpe gusu obitta no okai utara
Kamui ramye wa okai nisa ruwe ne gusu ne na.
22 Aige, otta tapan iwangere sbirosb aki aiau paba anak
ne tu botne pa ikasbima an pa ne ruwe ne.
23 Orowa, abonnere cbiki, nei utara anak ne koro
utari orun paye wa, otta Kamui kora kenru iyotta
pase esapane utara newa ekasbi utara ye orusbpe
24 obitta nure nisa ruwe ne. Awa, nei ambe anu cbiki,
sbine-ikinne Kamui orun bawe asbte wa ene itak-bi
:
—Aa Utarapa, Aokai anak ne kando newa toitoi
newa atui newa, samata, osbiketa obitta no okaibe E
25 kan nisa ruwe ne : Aokai anak ne Asbkanne Ramat
ani, E koro uitek guru ne cbikoro micbi Dabid
parobo ani, ene itak-bi :
—
Nep gusu Oya uinip utara stikayo ki ?
Orowa, uep gusu utara oliap ramepakari ya ?
26 Mosliiri sliikkasliima utara yaikota yaiyatte,
Utara epuugiue utara anak ne Utarapa epeka no liemhem,
Shiuuma koro Kiristo epeka no liemliem uwekarapa ruwe ne :
27 inambe gusu ne yakun, son no newa tan macbiya
otta Aokai kasbiota E koro asbkanne Uitek guru ne
Yesu epeka no Herod newa Pontio Piiato anak ne

333. 4. 28.-5. 1-2.] APOSTORO IKIP OMA KAMBI. 327
28 Oya uinip iitara newa Israeru un iitara iuva, etoko
waiio E teke newa E ki esanni3^op hetukure kusu ne
esanniyo okaibe ol^itta ki kuni gusu uwekarapa iiisa
29 ruwe ne. Awa, tane, Utarapa, nei utara ki pakashnu
itak orun ingara : ai<4e, E koro ussbiune utara rame-
30 tokkon no E koro itak ye kuni ne kara, rapoketa,
iwangere knni gusu E tekebe tnri wa un kore ; sbui,
E koro asbkanne Uitek guru ne Yesu kon reibei
ankusbkeraipo sbirosb newa iyokunnure ikip aki kuni
31 gusu akoramkon na. Orowa, inonno-itak aokere
cbiki ; otta uwekarapa wa okai us bike asbuyesbuj'e ;
aige, nei utara obitta Asbkanne Eamat ani aesbikte,
orowa rametokkon no Kamui itak ye nisa ruwe ne na.
32 Orowa, eisbokoro wa okai nei inne utara anak ne
sbine sambe sbine keutum koro ; aige, iieii ne yakka
koro wa an okaibe anak ne yaikota korobe ne ari
sbomo itak ruwe ne, koroka nep nep ne yakka utura
33 ouse no kon nisa ruwe ne na. Aine, poro kiroro ani
nei Apostoro utara anak ne Utarapa ne Yesu betopo-
sbiknu aml^e gusu koro pawetesbu ki nisa ruwe ne :
awa, obitta nei okai utara kasbi poro irenga an ruwe
34 ne. Samata, nei utara tuuiugeta nep ne yakka gusu
eikobaye guru isani : inambe gusu ne yakun, inan
guru ne yakka toitoi bene cbisei bene koro yakun,
sbinuina nei ambe eiyok, aige, eiyok oro koro wa araki
35 bine Apostoro cbikiii samta are : aine, pisbno pisbno
eishiramne-i aesanniyo wa aeiniek nisa iTiwe ne na.
36 Orowa, Barnabas ari an reibei ani iVpostoro utara
orowa no areikore Yosep anak ne (Barnabas ari an itak
ibebe anak kotcliane ki pobo ne ruwe ne), Eebi ikiri
37 un guru ne. Kuprios un uirup otta an gun'ne ; sbinuma
toi koro, awa, nei ambe eiyok, aige, auk icben koro wa
ek bine Apostoro kot'cbikiri samta ande nisa ruwe ne.
5 Ik.
1 Koroka, Ananias an an reibei koro an guru anak
ne l<oro maclii Sappeira tura ukosanniyo wa, korope
2 eiyok, aige, oro emko anire, koro niacbi ne yakka nei

334. 328 APosTorto ikip oma kambi. [5. ^-i^.
aiBbe eraiuan, awa, an emko koro wa ek hine Apos-
3 toro kofc'chikiri samta ande nisa ruwe ne. Koroka,
Peti'os ene itak-bi :
—Ananias, Asbkanne Eamat otta
kosbunge wa nei toi oro emkobo anire kuni ne nep
giisu Satan anak ne e koro sambe sbiktere nisa ruwe
be an ? nei ambe an ita anak ne eani yaikota korope
4 sbomo ne ya ? Samata, aeiyok okaketa e koro kiroro
ta an sbomo ne ruwe be an? Henianda gusu tap
ambe e koro keutum ta e esanniyo ya ? Ainu eun
sbomo e sbunge koroka, Kamni otta e ko-sbunge nisa
5 ruwe ne. Orowa, Ananias anak ne nei itak nu cbiki
bacbiri bine ramat arapare nisa : aine, obitta no okai
nei orusbpe nu utara sbiri isbitoma nisa ruwe ne.
6 Orowa, upen utara bopumba wa sbinuma kokarakari
bine ani w^a iyurui otta omare nisa ruwe ne.
7 Orowa, re icbi ji kan paki okaketa, koro macbi-
anak ne nei orusbpe erampeutek no abun nisa ruwe
8 ne. Awa, orota Petros ese wa ene italc-bi :
—Nei oro
gusu nei a toi ecbi eiyok nisa ruwe be an ? Euwe un,
nei oro gusu eiyok nisa ruwe ne na, ari nei sbiwentep
9 itak. Koroka, orota Petros ene itak-bi :
—Hemanda
gusu ecbi utara anak ne Utarapa Ramat koramnukara
kuni utura ukoramkon nisa ruwe be an ? Ingar'an, e
koro boku iyurui orota omare utara kot'cbikiri anak
ne apa samaketa okai, aine, e ani wa soyumba kusu
10 ne na, ari itak. Orowa, nani nei sbiwentep anak ne
sbinuma kot'cbikiri samta bacbiii wa ramat arapare
nisa : aige, nei upen utara abup w^a sbinuma rai sbiri
an sekoro nukara cbiki, ani wa koro boku samaketa
11 iyurui otta omare nisa ruwe ne. Orowa, ramne
karisia kata ne yakka, tap orusbpe nu obitta no okai
iitara kata ne 3^akka, poro isbitoma-bi betuku nisa
ruwe ne na.
12 Orowa, Apostoro koro teke ani inne no okai sbirosbi
newa iyokunnurep anak ne utara tumugeta aki nisa
ruw^e ne ; aige, nei utara obitta sbineatki no Soromon
13' koro sbem otta okai nisa ruwe ne. Koroka, mosbima
okai utara anak nei utara tura no okai kuni niukesb :
14 yakka, utara anak ne nei utara pasere ; orowa, naa

335. 5. 15-25] APOSTORO IKIP OMA KAMBl. 629
naa eishokoro ki utara, iniie no okai ainu ne yakka
shiwentep ne yakka Utarapa otta ako-okaire nisa ruwe
] 5 ne ; utara anak ne machiya riihu otta tashum ki
utara sei wa sbotki kata bene atarape kata bene
hotkere pakno ne, tambe anak Petros sbirikusb
cbiki koro kuriibi poka nei utara tumuge un utara
16 kasbke-kamu kuni ne akarape oe ruwe ne. Saniata
sbui, Yerusarem okari an macbiya orowa no ne yakka
inne utara anak ne tasbutn ki utara newa icbakkere
ramat asbikatkare utara newa sei wa araki : awa,
pisbno aiwangere nisa ruwe ne na.
17 Koroka, Kamui kora kenra iyotta esapane guru
anak ne tura no okai utara obitta tura bopuni (nei
18 utara anak ne Saddokai un utara ne), awa, ikoitupa
aesbik koro, teke ani Apostoro utara kisbima bine
utara gusu an ipakasbnu cbisei ta abupte nisa ruwe
19 ne. Koroka, Utarapa uitekbe ancbikara ta ipakasbnu
cbisei koro apa maka wa nei utara soyumbare bine
20 ene itak-bi :
—Ecbi paye wa Kamui kora kenru ta
rosbki bine tan Inotu gusu an obitta no okai itak
21 utara otta ye yan, ari itak. Orowa, nei utara tap
ainbe nu cbiki, kunne-nisat pakita Kamui kora kenru
ta abup wa epakasbnu nisa ruwe ne. Koroka, Kamui
kora kenru iyotta pase esapane guru anak ne tura
no okai utara tura ek, aige, ukoramkoro kuni utara
newa Israera un utara koro tono utara uwekarapare,
awa, nei utara atak gusu ipakasbnu cbisei ta teshkara
22 nisa ruwe ne. Koroka, auitek utara araki cbiki, nei
utara ipakasbnu cbisei ta isam sbiri niikara ; aige,
23 bosbippa wa oriisbpe nure bene ene itak-bi :
—Son no
newa nei ipakasbnu cbisei asesbke wa an sbiri cbi
nukara, samata, nei apa samta pungi utara okai an :
koroka, apa maka asb cbiki, nen ne yakka isam ruwe
24 ne na, ari itak. Kamui kora kenru epungine tono
newa nei kenru esapane iyotta pase utara tap orusbpe
nu cbiki, bunak wa betuku an orusbpe ne ya ? sekor'
25 okaibe gusu sbi no utumotne nisa ruwe ne. Awa,
sbine ainu ek wa orota ene nure-bi :
—Ingar'an,
ipakasbnu cbisei ta ecbi abupte utara anak ne Kamui

336. 330 APOSTORO IKIP OMA KAMBI. [5. 26-36.
kora kenru ta roshki vva utara epalcasliDU sliiri okai
26 ruwe ne, sekoro itak. Tata otta Kamui kora kenru
epungine pase nishpa anak ne tono utara tura arapa
wa niwen shomoki no nei utara ani nisa ; inambe
gusu ne yakun, ikineipeka utara orowa no shuma ari
apiyekara kuni aramu wa koishitonia wa okai ruwe ne
27 gusu ne na. Orowa, atura wa okai yakun, nei uko-
ramkoro ki utara kotpokita roshkire nisa ruwe ne.
Aige, Kauiui kora kenru esapane iyotta pase guru anak
28 ne nei utara otta uwepekennu wa ene itak-hi :
—Tan
reihei gusu iteki epakaslniu kuni ne yupke no
akashpaotte ash nisa : awa, ingar'an, echi utara echi
koro epakashi ani Yerusarem kotan shikte okere, aige,
tan guru koro kem un kashi-omare kuni ecbi esanniyo
29 l^oran ruwe ne, ari itak. Koroka, Petros newa
Apostoro utara ese wa ene itak-hi :
—Ainu utara orun
koitaknu kuni ainbe kasu no, Kamui orun koitaknu
30 kunip chi ne ruwe ne. Chikoro ekashi koro Karaui
an ale ne chikuni otta echi eokte wa raige Yesu
31 hetopo-shiknure nisa ruwe ne. Shinuma anak ne
Sapane guiTi newa kashiobiukip ne kuni ne koro
shiinon tek sam un Kamui liknare nisa ; nei arabe
anak ne Israeru un utara ayaikokatpakte wa koro
chikokatpak atusare kuni ne aki ruwe ne. Awa, ohi
82 utara anak ne tap orushpe gusu paweteshu ki utara
chi ne, saniata, otta koitaknu utara eun Kamui koro-
pare Ashkanne Bamat ne yakka ene ani ne ruw^e ne
na, ari itak.
33 Koroka, nei utara anak ne tambe nu chiki, sauibe
34 aotte gusu, ronnu kuni yainu nisa ruwe ne. Koroka,
nei ukoranjkor-i ta Gamarieru ari an reiliei koro shine
Parisee un guru, tuitak epakashnu guru, obitta no
okai utara orowa no aainukoro guru ash wa nei utara
irukai gusu asoyumbare kuni kashpaotte nisa ruwe
35 ne. Ai^e, otta ene itak-hi :
—Israeru un echi utara,
nei utara gusu nekon a echi ikichi kuni orushpe
36 yaikota yaikota yaitubare yan. Inambe gusu ne
yakun, tap etokota Teudas hopuni wa yaikota nenka
ne sekoro ye ; aige, ine ashikne hotne utara shinuma

337. 5. B7.— 6. 1-4.] APOSTORO IKIP OMA KAMBI. 331
otta kotiik : awa, nei ^uru araige ; orowa, shinuma
37 koitaknu utara obitta shitchari wa isam rawe ne. Tan
guru okake, auwatori an tobo ta, Gaiiraya un Youdas
hopuni wa okai utara sbiren : sbinuma ne yakka
aisamka ; orowa, sbinmna koifcaknu utara obitta
38 shitcbari nisa ruwe ne. Orowa, tane ecbi otta ku ye,
tan okai utara iteki ekottanu yan, mosbima no okai
yan : iuambe gusu ne yakun, tan esainiiyo bene, tan
iki ikip bene ainu utara orowa no an ambe ne cbiki,
39 aisanika kusu ne : koroka, Kamui orowa no an ap
ne yakun, ecbi utara anak ne nei utara isamka
eaikap ruwe ne ; ikineipeka ecbi utara Kaniui epeka
40 ukoiki kuni anukara kusu ne na, sekoro itak. Orowa,
orota nei utara ramuosbma nisa : aige, Apostoro
utara sbibekote botuyekara cbiki, sbirikik wa Yesu
reibei gnsu iteki ye kuni ikasbpaotte, aine, bonnere nisa
41 ruwe ne. Tambe gusu nei utara anak ne nei ukoram-
koro usbi wano paye, aige, nei Eeibei gusu akoatcba
kuni aesauniyo utara ne sekoro aramepakari gusu
42 yaikopuntek nisa ruw^e ne. Orowa no kesto Kamui
kora kenru ta bene koro uni ta bene, yomne sbouioki
no Yesu anak ne Kiristo ne sekoro epakasbnu bene
ki eupaskuma bene ki nisa ruwe ne na.
6 Ik.
1 Orowa, tan tobo ta, koikara utara pisbki-bi ainnere
ita, koro sbiyompiyara sbiwentep kesto gusu an
eungerai ambe kama ruwe ne gasu Herenes un utara
t'amta Hebrai un utara epeka no oromam bopuni nisa
2 ruwe ne. Tata otta nei tun ikasbima wa niu anak ne
orota nei inne koikara utara sbibekote botuyekara wa
ene itak-bi :
—Cbi okai utara anak ne Kamui itak ande
wa set gusu yaisbieiwangere-bi anak ne pirikap sbomo
3 ne ruwe ne. Tambe gusu, iriwak utara, ecbi tumugeta
okai pirilca assmXi koro, Bamat newa wayasbnu-bi ani
aesbik arawa niu numge, aige, tap okaibe esapanere
4 kuni gusu asbte asb kusu ne. Koroka, cbi utara
anak ne sbine-ikinne ramma-kane inonno-itak liem-

338. 332 APOSTORO IKIP OMA KAMBI. [6. 5-15.
hem Id, itak otta yaishieiwangere hembem Id kusu
5 lie na, ari itak. Awa, tan itak anak ne obitta no
okai inne utara napetnere ; aige, nei utara eishokor-i
newa Ashkanne Ramat ani aeshik Stepanos hem-
hem numge, shui, Piripos hemhem, Prokoros hem-
hem, Nikanor hemhem, Timon hemhem, Parmenas
hemhem, Antiok kotan wano an koikara guru ne
6 Nikoras hemhem numge nisa : tan okai utara
Apostoro kotchaketa aroshkire : orowa, inonno-itak
ki okere chiki, kashiketa koro teke ande nisa ruwe
ne.
7 Orowa, Kamui itak shipiraspa ; shui, koikara utara
anak ne Yerusarem kotan ta shi no ainnere nisa
;
samata, Kamui kora kenru esapane utara tumuge
un shiri inne utara nei eishokor-i koitaknu nisa ruwe
ne.
8 Orowa Stepanos anak ne irenga new^a liiroro ani
aeshik no an wa, utara tumugeia poro aeiyokunnure
9 ambe newa shirosh iki nisa ruwe ne. Koroka, Ribertin
ari an ambe ari aye uwekari un utara hemhem,
Kurene un utara hemhem, Areksandria un utara
hemhem, Pirikia newa Asia un utara hemhem
10 hopumba wa Stepanos tura upahunara nisa. Orowa,
ani shiiiuma itak wayashnu ambe newa Eamat nei
11 utara shisamchashnure eaikap ruwe ne. Tata otta
nei okai utara anak ne moshima utara eiyonnupbare
wa ene itakte-hi :
—Tan guru anak ne Mose epeka ne
yakka Kamui epeka ne yakka koatcha itak sange-
12 hi chi nu nisa, ari itakte. Orowa, nei utara anak ne
ouse utara newa ekashi utara newa kambi-nuye utara
oyupupu wa orota araki hine shinuma kishima ; aige,
ukoramkoro utara orun tura, orowa, shunge pawe-
13 teshu ki utara ashte wa ene itakte-hi :
—Tan guru
okere shomoki no tan ashkanne ushike epeka hem-
hem, tuitak epeka hemhem, itak Range ruwe ne
:
14 inambe gusu ne yakun, Nazaret kotan un "Yesu anak
ne tan ushike isamka, orowa Mose un koropare buri
itasare kusu ne ari an itak ani shinuma ye ambe chi
15 nu nisa, ari itakte. Orowa, nei ukoramkoro ushi rok

339. 7. 1-10-] APOSTOKO IKIP OMA KAMBI. 333
-
wa okai utara obitta shinuina oran oshikkurakote,
aige, nanuhu nukara chiki Kamui bauturumbe nei no
an nanubu nepkoro anukan na.
7 Ik.
1 Orowa, Kamui kora kenra iyotta pase esapane
guru ene itak-bi :
—Tap okaibe tapne ne ruwe be an ?
2 Aige, orota sbinuma ene itak-bi :
—
Iriwak utara newa ekasbi utara inu yan. Haran
kotan ta osbiroma etokota, Mesopotamia mosbiri ta
an ita, arakuru koro Kamui anak ne cbikoro ekasbi
3 Abrabam orota yainukare bine, orota ene itak-bi :
—
E
koro mosbiri wano, e koro utaribi wano oman wa,
Kuani e nukare asb kotan orun arapa yan, ari itak.
4 Nei ita sbinuma Karudea un utara koro mosbiri wano
arapa wa Haran kotan ta osbiron:ia : orowa, koro
micbi rai wa isam okake, nei kotan wano otta tane
5 ecbi osbiroma mosbiri ta atupte nisa ruwe ne : orowa,
tan mosbiri ta eikesbkorobe sborao akore, ruwe un,
kasbiketa kema ande kuni i pakno sbomo akore nisa
ruwe ne : orowa, naa sbomo sbinuma po an etokota,
sbinuma newa koro santek tan mosbiri aeikesbkore
6 i<uni sekoro eitakamkire nisa ruwe ne. Orowa, tap
koracbi itak nisa, koro sanikiri oya mosbiri ta riya,
aige, nei mosbir'un utara orowa no aussbinnere,
orowa, tu sbine wan botne paba uturuta wen no
7 ikicbi wa akore kusu ne, sekoro itak. Orowa, orowa
no aussbinnere uirup ku koipisbi kusa ne, ari Kamui
itak : orowa, okaketa nei utara araki w^a tan usbi-
8 keta En otta yaisbieiwangere kusu ne na. Orosama,
Sbinuma anak ne nei utara otta okarituye buri om;i,
aeuitaknup kore : tambe gusu Isaak asangere cbiki,
tupesan ikiime an tobo ta okarituye buri akire nisa ;
orowa Isaak anak ne Yakob sangere, orowa, Yakob
anak ne ne tun ikasbima wan mak-un ekasbi sangere
9 nisa ruwe ne na. Orowa, nei mak-un ekasbi anak
ne eyaitimnap gusu Ecbipt mosbiri orota Yosep ebok :
10 awa, Kamui sbinuma tura no an, aige, obitta no okai

340. 334 APOSTORO IKTP OMA KAMBI. [7. 11-24.
aeyairaracbuptekbe orowa no obaitare, orowa, Echipt
mosbiii esapane Parao kotcbaketa irenpra kore wa
wayasbnure nisa ; samata, Ecbipt mosbiri newa koro
11 cbisei epnnginere nisa bawe ne na. Okake an koro
Ecbipt newa Kanaan mosbir'ebitta kem-ush iki wa
sbi no aeyairamcbuptekka, ai^^e, cbikoro ekasbi gusn
12 aep isain niwe ne. Korolca, Ecbipt mosbiri ta aep
an sekoro Yakob nu cbiki, atpaketa cbikoro ekasbi
13 utara payere nisa. Orowa, nei okaketa paye cbild,
Yosep anak ne koro irivvak otta yaieamkire nisa ;
aige, Yosep koro iiirup Parao orun aeamkiri nisa ruwe
14 ne na. Orowa, Yosep tesbkara wa koro micbi ne
Yakob obitta no okai utaribi tura tak, nei utara
pisbkibi anak ne asbikne niu ilcasbiraa wa niu e ine
15 hotne niu ne ruwe ne. Orowa, Yakob anak ne
Ecbipt mosbir'otta san ; aine, sbinuma ne j^alcka,
cbikoro ekasbi utara ne yakka rai nisa ; awa, nei
16 utara Sbekem kotan orota aani wa, sbirokani oro
gusu Al^rabam Sbekem kotan ta okai Emmor koro
pobo otta hok iyurui orota ande nisa ruwe ne.
17 Koroka, Kamui anak ne Abrabam gusu koeitakam-
kire ambe epa kuni pakibi epa ebange cbiki, utara
18 anak Ecbipt mosbiri ta uare wa ainnere nisa, Yosep
eamkiri sbomoki no mosbima an nei mosbiri esapane
19 guru betuku pakno ne ruwe ne. IseA esapane guiii
anak ne cbikoro utaribi gusu irarape ki, awa, sbomo
isbu kuni ne koro pobo osurupa kuni cbikoro ekasbi
20 oran wen no ikicbi nisa ruiwe ne na. Nei ita anak
ne Mose sbiko, aine, Kamui sbiretok kon rawe ne ;
21 aw^a, l^oro micbi kot cbisei ta re cbup uturuta aoresa,
orowa, asoinere cbiki, Parao koro matnepo sbinuma
uk bine, yaikota koro pobo koracbi ioresu nisa ruwe
22 ne. Orowa, Mose anak ne Ecbipt mosbir'un utara
koro w^aj^asbnu ambe gusu aepakasbnu; aige, itak
gusu ne yakka ki ikip gusu ne yakka sbinuma kiro-
23 roasbnu nisa. Koroka, sbinuma tane tu botne pa
pakno pa poro ebange cbiki, koro iriwak ne Israeru
un utara botanukara gusu arapa kuni keutum atte
24 nisa. Awa, sbinen aiwende sbiriki nukara cbiki, nei

341. 7. 25-3G.] APOSTORO IKIP OMA KAMBI. 335
guru kikikara, aige, aepokba guru ikemnu wa nei
25 Ecbipfc mosbiri un guru sbirikik nisa ruwe ne : orowa,
Kamui anak ne sbinuma koro teke aiii koro iriwak
utara kasbiobiuki kusu ne sekoro nei utara eraman
kuni sbinuma ramu nisa ruwe ne a koroka, erampeu-
26 tek ruwe ne. Orowa nei sbimge tobo ta, nei utara
ukoiki Vv'a okai ita, sbui, sbinuma irenga ratcbire kuni
a ramu, aige ene itak-bi: —Nisbpa utara, uiriwak
utara eciii ne ; nep gusu ufcasbpa iwende ruwe be an^?
27 Koroka, nei a-un guru wencle gar'anak ne oyak un
sbinuma oputuye wa ene itak-bi :
—Hunna eani ani
un esapane wa koipisbi guru ne kuni kara ya ?
2S Numan nei Ecbipt mosbir'un guru e raige koracbi e
29 en raige rusui ruwe be an ? Orowa, tap itak an gusu
Mose kira, aige, Midian mosbiri ta riya, awa, nei
mosbiri ta tu okkai pobo sangere nisa ruwe ne.
30 Aine, tu botne pa epa cbild, paraparase basb abe-nui
osbiketa nei imp otta an Sina nupuri ta Kamui
31 bauturumbe sbinuma orun yainukare nisa. Orowa,
Mose anak ne nei anukarabe nukara cbiki, gusu
iyokunnure : awa, ingara gusu karange no ek cbiki,
32 Utarapa bawehe anu-bi: —Kuani anak ne e koro
ekasbi utara koro Kamui Ku ne, Abrabain koro
Kamui, Isaak newa Yakob Ivoro Kamui Ku ne ruwe
33 ne, ari bawasbi. Orowa, Mose tususbke wa ingara
kuni isbitoma ruwe ne. Awa, orota Utarapa ene
itak-bi :
—E kema wano keire pita yan : kata e asb
usbike anak ne Asbkanne toi ne ruwe ne gusu ne na.
34 Son no new^a Kuani anak ne Ecbipt mosbiri ta
okai Ku goro uirup wen no akore ambe nukara
hembem ki, asbte oromande bawe nu bembem Ku
ki, awa, nei utara kasbiobiuki gusu Ku ran ruwe ne :
betak, tane ek, aige, Ecbipt mosbir'otta e omande
35 kusu ne, ari itak. Hunna eani un esapane wa koipi-
sbi guru ne kuni kara ys, ? ari an itak ani ye wa
esbisbi tan Mose anak, basb osbiketa, orota yaiimka re
bauturumbe koro teke ani esapane guru newa kiki-
I'ayep ne kuni gusu Kamui anak ne sbinuma omande
36 nisa ruwe ne. Tan guru anak ne nei utara tura,

342. 336 APOSTORO IKIP OMA KAMBI. [7- 37-46.
Ecbipt moshiri ta ne .yakka Kokai atui otta ne yakka,
saiiiata, tu bofcne pa uturuta nup otta ne yakka
37 iyokunnure ikip newa shirosh ki nisa ruwe ne. En
korachi, echi koro iriwak utara tumnge wano echi
utara gusu Kamui aiiak ne uweinaara guru hetukure
kiisu ue, ad an itak ani Israeru utara otta je Mose
38 anak ne tan guru ne ruwe ne. Tan guru anak ne
Sina nupuri kata otta ye hauturumbe tura bene,
cbikoro ekasbi utara tura bene, nup otta an uwe-
kari ta an gun'ne ; un otta koropare kuni ne sbi-
39 nmna anak ne isbu sbongo akore nisa : cbikoro
ekasbi utara anak ne sbinuma oiTin koitaknu sbo-
moki, koroka, yai orowa no oputuye wa sambe ani
40 Ecbipt n:iosbiri orun bosaii, aige, Aaron otta ene itak-
bi :
—Un kotcbaketa paye kani Kamui kara yan :
inambe gnsu ne yakun, Ecbipt mosbiri wano un
tui'a tan Mose gusu anak ne, nekon a aki koro okai
ya, cbi erampeutek ruwe ne gnsu ne na, ari itak.
41 Awa, nei tobo ta nei utara anak ne pon beko kara,
aige, potoki orun yangep yange wa koro teke karape
42 eyaikopuntek nisa ruwe ne na. Koroka, Kamui
anak ne bosaii, aige, kando topa otta yaisbieiwangere
kuni gusu nei utara yaikorere nisa ; uweingara kambi
kata cbiesbinnuye koracbi ne :
—
Aa Israeni chisei im utara, tu hotne pa utura nup otta okai rapo-
keta
Echi utara anak ne iraje chikoikip newa yange kunip En orun
yange nisa niwe he an ?
4o Orowa, Morok koro kash newa
Repan Kamui koro nochiu echi uk,
Ongami gnsu nei nokaha echi kon nisa :
Orowa, Babyronia moshiri ikushketa kuani echi tupte ash kusu ne
na.
44 Cbikoro ekasbi utara anak ne, nup otta Mose akasb-
pactte koracbi, pawetesbu gusu an kasb koro, anukara
45 nokaba an nei no akara Ivuni ne aki nisa. Orowa,
cbikoro ekasbi utara ne j' akka, nei okake uirup korope
aeikesbkore ita Yesu tara nei ambe koro wa ek ;
Kamui anak ne Dabid tobo pakno cbikoro ekasbi nan
46 kotcbake wa ]iei uirup okeuba nisa ; nei Dabid anak

343. 7. 47-59.] APOSTORO IKIP OMA KAMBI. 337
ne Karaui tek-samata iren^a koro, aine, otta Yakob
koro Kamui oshiroina ushi pa kmii gasu koramkon
47 nisa ruwe ne. Koroka, Soromon aiiak ne Shinuma
48 gusu kenru kara. Yak a 3^akka, lyotta Ri Ambe
anak ne teke ani akara ushiketa shomo oshiroma
ruwe ne ; uweingara guru ye-hi koracbi ne,
49 Kando anak iie Ku goro aniset ne,
Toitoi anak kasLiketa Ku kemaha ancle kunip ne :
En gusu nekon a kenru eclii kara kusu ne ya ? ari Utarapa itak :
Shui, otta Ku shim kuni usliike nekon a ambe ne ya ?
50 Ku goro teke anak ne obitta tap okaibe sliomo kan nisa ruwe he
an?
51 Okkeu nitturinne sau:ibe newa kisaraba sbomo
okarituye buri akire utara, rarama Asbkanne Eamat
ecbi sbisbire ruwe ne : ecbi koro ekasbi utara koracbi,
52 nei no ecbi ikicbi ruwe ne. Ecbi koro ekasbi utara
sbomo kesbke uweingara utara inauibe ne ruwe ?
Kei utara anak ne etoko w^ano ek knsbki Oupeka
Ambe gusu eupaskuma ki utara ronnu nisa ruwe ne ;
ecbi utara tane nei Oupeka Ambe ekosbi wa keweuk
53 utara ne okere ; bauturumbe aasbte tuitak ecbi uina*
nisa, awa, sbomo nei ambe sbikkasbima utara ecbi
ne, ari Stepanos itak.
54 Orowa, utara anak ne tap okaibe nu cbiki, sambe
tuitui w-a nimakibi ko-nirewe nisa ruw^e ne na.
55 Koroka, Stepanos anak ne Asbkanne Bamat ari
aesbik wa kando oiam yaikasbioingara pirika, awa,
Kamui nupeki nukara, samata, Kamui sbimon tek-
56 samata asli wa an Yesu nukan'nisa rawe ne ; aige,
ene itak-lii :—Tngar'an, kando raakke sbiri ku nukara,
Orowa, Kamui sbimon tek-samata Ainu Pobo asb
57 sbiri ku nukao'na, sekoro itak. Koroka, nei utara
rui hawe asbte wa koro kisaraba cbisesbke bine sbine-
58 ikinne sbinuma tusbtek no kopiuki ; orowa, nei
macbiya orowa no eyomak wa otta sbuma ani piye-
ka.ra ; orowa, pawetesbu ikicbi utara anak ne Sauros
ari aye upen guru cbikiri samata koro mipibi ande
59 nisa ruwe ne. Stepanos anak ne, Utarapa Yesu ku
ramat uk wa en kore ari an itak ani ve wa bawe

344. 333 APOSTOKO IKIP OMA KAMBI. [7. 60.—8. 1-11.
ashte rapoketa shuma ani piyekan nisa rawe ne.
60 Awa, shinuma kokkaea bine poro ha we ani hawe
ashte wa, Utarapa, tan katpak iteki iiei utara kashio-
mare wa en kore, ani ye. Orowa, tap okaibe ye
okere chiki shinuma mokon'nisa ruwe ne.
8 Ik.
1 Orowa, Sauros anak ne shinuma araige kuni-hi
ramuoshma wa an ruwe ne.
Orowa, nei toho ta Yerusarem kotan ta an karisia
epeka yupke epokba ambe hopuni ; awa, apostoro
utara shomo ne wa okai utara anak obiita Yudea
2 kotan shikapneka no shitchari nisa ruwe ne. Aige,
aainukoro utara anak ne Stepanos iyurui orota omare,
orowa, shinuma gusu poron no raichishkan nisa ruwe
3 ne. Koroka, Pauros anak ne karisia kowende, aige,
chisei pishno orun ahun wa okkai ainu ne yakka
matne ainu ne yakka nin:iba hine upakashnu chisei ta
ahunde nisa ruwe ne.
4 Tambe gusu, shitchari wa okai utara anak ne
payekai wa itak eupaskuma nisa ruwe ne. Orowa,
5 Piripos anak ne Samaria machiya ta san wa orota
6 Kiristo eupaskuma. Aige, topaha utara inu w-a aki
shirosh nukara chiki, shine ikinne Piripos ye orushpe
7 orun ikokanu nisa ruwe ne. Inambe gusu ne yakun,
rui hawe ani hawe ash ichakkere ramat inne utara
orowa no oaship : orowa, tusushke tashum eshiye-
yeba utara bene, hera utara bene, inne no aiwangere
8 nisa ruw^e ne. Awa, nei machiya ta poro yaikopun-
tek-hi an ruve ne na.
9 Koroka, Simon ari an reihei koro shine ainu an,
shinuma anak ne teeda nei machiya ta pon-itak ki
wa Samaria un uirup eoyamoktere, aige, yaikota
anak nenka pase gun ne sekoro ye ruwe ne
:
10 utara obitta pon guru wano poro guru pakno
shinuma oran ikokanu wa ene itak-hi :
—Tan ainu
anak ne Pase aii aye Kamui koro kirorope ne ruwe
11 ne, ani itak. Orowa, shinuma ohon no uturuta koro

345. 8. 12-24.] APOSTORO IKIP OMA KAMBI. 339
pon-itak ani utara eo^^ainoktere gusu orun ikokanu
12 nisa ruwe ne. Koroka, nei utara anak ne Piripos
eupaskuma Kanuii niosbiri gusu an pirika shoiigo
hem hem, Yesu Kiristo kon reihei liemhem eisho-
koro chiki, ainu ne yakka shiwentep ne yakka
13 baptisma akore nisa. Orowa, Simon yaikota ne
yakka eisholcoro : aige, baptisma akore cbiki* ram-
ma-kane Piripos tura no an ; orowa, shirosh newa
poro kirorope aki-hi nukara bine eoyamokte nisa ruwe
ne na.
14 Orowa, Yerusarem kotan ta okai Apostoro utara
anak ne Samaria kotan Kamui itak akore ruwe ne
sekor'an orusbpe nu cbiki, orota Petros newa
15 Yoannes payere lusa ruwe ne : awa, shinuma utara
sap okere yakun, Ashkanne Eamat akoropare kuni
16 gusu inonno-itak ki nisa : inambe gusu i:ie yakun, nei
utara kata Ashkanne Bamat naa sboino ran : ouse
Utarapa ne Y^esu reibei otta baptisma akore na.
17 Orowa no, nei utara Icata teke ande, aige, Ashkanne
18 Eamat akore nisa ruwe ne na. Orowa, Apostoro
tekehe aande gusu Ashkanne Bamat akore ruw^e ne
sekoro Simon nukara chiki, ichen kore kuni ki wa
19 eoe itak-bi :
—Nen nen ne yakka kata teke ku ande
chiki, Ashkanne Bamat akore kuni ne en orun ne
20 yakka tap an kiroro en Icore, ari itak. Koroka,
shinuma orota Petros ene itak-bi :
—E koro shirokani
eani tura no miinin na, eani anak ne ichen ari Kamui
korarape hok easbl^ai ani an ambe ani e yainu nisa
21 ruwe ne gusu ne na. Tan orushpe gusu eani anak
ne irenga newa moni isam, e koro sambe Kamui tek-
samata oupeka shomo ne ruwe ne gusu ne na.
22 Tambe gusu, tan e ki wenbuii gusu yaikokatpak yan,
orowa, Utarapa orun koramkoro, yak anak ne e
keutum ta e esanniyo yainu-bi atusare kusu ne nan-
23 gon na. Eani anak ne shiunin ninge ta an, wen])e
ani atupetupe wa an ari an aujbe ku nulcara, ari itak.
24 Orowa, Simon ese wa ene itak-bi :
—Ika tan e ye
okaibe en gusu ek kuni en gusu Utarapa koramkoro
wa en kore, sekoro itak.

346. 340 APOSTORO IKIP OMA KAMBI. [8. 25-35.
25 Tambe gusu, nei iitara anak ne paweteshu Id wa
Utarapa ifcak ye okere chiki, Yenisarem otta hekom-
ba, aige, Samaria nn utara koro inne okai kotan ta
pirika sboiigo eupaskuina nisa ruwe ne.
26 Koroka, Utarapa koro baiitiiLunibe Piripos otta itak
wa ene hawe oka-bi :
—Hopuni wa to nosbike ta
Yerusarem wano Gaza orun paye an pikata peka
27 orun oman, nei usbike anak nup ne. Orowa, sbi-
numa bopnni wa oman : aige, ingar'an, Etiopia nn
utara esapane Kandake ani an reibei koro sbiwentep
pokta poro mondum akore Etiopia un sbine ainu ne
Eunokos an, nei ainu anak ne nei sbiwentep koro
ikoro obitta esapane guru ne, awa, sbinuma ongami
28 gusu Yerusarem otta ek nisa ruwe ne ; aige, nei guru
anak ne koro nisbinda otta a wa an wa bosbipi ita,
Isaya uweingarape orooitak kor'an nisa ruwe ne.
29 Orowa, Eamat anak ne Piiipos otta—karange no arapa
30 w^a tan nisbinda orun yaitura 5^an—an itak. Orowa,
Piripos boyupu bine nei guru Isaya uweingarape
orooitak sbiri nu, aige, otta ene itak-bi :
—Esbinuma
ka e orooitak ambe eraman ruwe be an ? ari itak.
31 Orota sbinuma ene itak-bi :
—En epakasbnn guru
isam cbiki, nekon a ku eraman easbkai ya ? ari itak.
Orowa, Piripos nei nisbinda o wa tura no rok knni
42 akoramkon nisa ruwe ne. Kamui kambi kata orooi-
tak kor'an usbike anak ne tambe ne ruwe ne :
—
Araige knni hitsuji koraclii Shiuuma atura nisa ;
Orowa, pon hitsuji anak ne ari amemke Icuni uotakop kotcliaketa
1110 no an koraclii,
Tambe nei no Sbinuma ne yakka koro paro sbomo basa nisa ruwe
ne :
33 Sbinuma aeyaieoripakkare wa an ita akore kuni aesanniyo-i auk :
Sbinuma ikiri bumm ye kusu ne ya ?
Sbinuma kor'inotu mosbiri wano auk ruwe ne gusu ne na.
34 Orowa, nei Eunokos anak ne Piripos otta ese wa
ene itak-bi :
—Nekon a ka, inan guru gusu uweingara
guru anak ne tap an itak ye ya ? Yaikota gusu ne
35 ya ? mosbima guru gusu ne ya ? ari itak. Orowa, Piri-
pos anak ne paro maka bine tan Kamui kambi ani
beaslii wa, orota Yesu eupaskuma nisa ruwe ne.

347. 8.36.-9. 1-8.] APOSTORO IKIP OMA. KAMBI. 341
36 Payekai, aige, wakka an usbike orun araki ; awa, nei
Eunokos ene itak-hi :
—Ingar'an, teda wakka an;
shomo baptisnia a en kore kimi nep ahatto an a ?
38 Orowa, nei nishinda mo no ash kuni akashpaotte,
aige, nei tun wakka oshiketa sap, Piripos ne yakka
ne Eunokos ne yakka ; awa, baptisma akore nisa.
39 Orowa, nei wakka orowa no yap cbiki, Utarapa
Earn at Piripos uk wa isara ; aige, tewa no nei Euno-
kos anak ne sbomo sbinuma nukara, orowa, 3^ainu-
40 cbattek wa paye nisa ruwe ne na. Koroka, Piripos
anak ne Azotos kotan ta anukara : orowa, nei kotan
al^ush cbiki, Kaisaria kotan kosbirepa pakno obitta
no olvai raacbiya otta pirika sbojigo eupaskuma nisa
ruwe ne.
9 Ik.
1 Koroka, Sauros anak ne Utarapa koro koikara
utara gusu sakayo newa iraye hawe asbte wa okai
rapoketa, Kamui kora kenru iyotta poro esapane
guru otta Oman bine Damaskos kotan ta okai uwe-
2 karapa cbisei orun arapa wa, toada nei Kubu koro
ainu i:ie yakka sbiwentep ne yakka anukara cbiki,
tupetupe wa Yerusarem l?otan otta tekepasbte kuni
3 karabi korarakon nisa ruwe ne na. Awa, sbinuma
payekai rapoketa Damaskos kotan ta karange no ek
:
aige, ekusbkonna l^ando orowa no pekere an wa
4 sbinuma okari atte nisa ruwe ne ; orowa, sbinuma
sbirikata bacbiri, aige, orota ene ye bawe anu-bi :
—
Sauros, Sauros, nep gusu eani en kesbke rawe be an?
5 Orowa, Sbinuma ene itak-bi :
—Utarapa, Aokai nen
6 ne ya ? Sbinuma ene ese-bi :
—E kesbke Yesu Ku
ne iiiwe: koroka, bopuni wa machiya otta abun, aige,
7 nekon a e iki kuni okaibe anure kusu ne na. Orowa,
tura no payekai utara anak ne nepi ye sbomoki no
rosbki, awa, nei itak bawe nu, koroka, nen ne yakka
8 sbomo nukan nisa ruwe ne na. Okaketa, sbiri wano
Sauros anak ne bopuni ; aine, koro sbiki amaka cbiki,
nep ne yakka nukara eaikap ruwe ne ; awa, utara

348. 342 APOSTORO IKIP OMA KAMBI. [9. 9-20.
shinutiia koro teke aiii bine paye wa Daumskos kotan
9 orota tura nisa ruwe iie. Orowa, shinuma rereko ta
ibe shoniold ikii sbomoki no sbiknak wa an mwe ne.
10 Orowa, Daniaskos kotan ta Ananias ani ai'eikore
sbine koikara guru an ; aw^a, sbinuma otta anakarabe
ani Utarapa ene itak-bi :
—Ananias ; orota shinuma
11 ene itak-bi :
—Utarapa, ingara, kuani ne. Sbinuraa
orota Utarapa ene baw^e oka-bi :
—E bopuni wa Ku-
wanno ari aye ra otta otnan wa Youdas kot cbisei ta
Tarsus un guru Sauros ari areikore ainu gasu uwe-
12 pekennu yan ; ingara, sbinmna inonno-itak ki kor'an ;
saniata, Ananias ani an reibei koro ainu nei cbisei
otta abun w^a sbinuma ingare kuni ne kasbiketa
13 tekebe ande-bi nukan nisa rawe ne. Koroka, Ana-
nias ene ese-lii :
—Utarapa, inne utara orowa no tan
guru gusii an orusbpe ku nu, awa, sbinuma YeiTi-
sarem kotan otta E koro asbkaniie utara wen no
14 kara ambe ku nu okere : orowa, obitta no okai E kon
reibei ko-nisbuk utara tupetupe kuni mondum Kamui
koia kenru poro esapane utara orowa no akore na.
15 Koroka, orota Utarapa ene itak-bi :
—E oman yan, sbi-
numa anak ne oya-mosbir'uii utara tek-samata bene,
mosbiri sbikkasbima utara tek-samata bene, Israeru
un utara tek-samata bene, Ku reibei ani kuni anumge
16 wa an ap ne ruwe ne gusu ne na : orowa, Ku rengap
gusu sbinuma inan okaibe gasu ramuasbitnere kusu
17 ne ya ku nukare kusu ne na. Orowa, Ananias oman
wa nei cbisei otta abun ; aige, sbinuma kata teke
ande wa ene itak-bi :
—Ku iriw^ak ne Sauros, eani ek
iTi bontomota e otta yainukare Utarapa ne Yesu anak
ne aokai ingare kuni gusu, samata xlsbkanne Ramat
ani E aesbikte Imni gusu en tesbkan nisa ruwe ne.
IS Orowa, nani sbinuma koro sbiki wano ramram nep-
koro okaibe rapapse nisa ruwe ne, awa, ingan nisa
ruwe ne ; orow^a, sbinuma bopuni wa baptisma akore;
okaketa aep ibe wa atumasbnure nisa ruwe ne na.
19 Orowa, sbinuma Damaskos kotan ta okai koikara
20 utara tura no an tobo pakno an ruwe ne. Orowa,
nani Uwekarapa cbisei ta, Yesu anak ne Kamui

349. 9.21-31.] APOSTOEO IKIP OMA KAMBI. 343
Polio lie ari an ambe ani eupaskuma nisa niwe ne.
21 Awa, obitta no okai nu utara anak ne oyaniolcte hine
ene itak-bi :
—Tan guru anak ne Yerusarein kotan ta
okai tan reibei ko-nisbuk utara toiko-wende guru
sbomo ne ruwe be an? Orowa, sbinuma teda ek
ikkeu anak ne nei utara tupetupe wa Karaui kora
kenru poro esapane guru otta rura kuni anibe
22 ne. Koroka, Sauros anak ne naa naa atumasbnure
- wa tambe anak ne Kiristo ne sekor'ambe sonnere ki
wa Daniaskos kotan ta okai Yudea un utara sambe-
kokurusere nisa ruwe ne na.
23 Orowa, inne toho aokere cbiki Yudea un utara
24 sbinuma raige Ivuni ukoramkon nisa. Koroka, nei
osbke ambe anak ne Sauros otta anu. Orowa, Sbi-
nunm raige kuni ne tokap bene an bene nei utara
25 abun-apa pungine nisa : koroka, koro koikara utara
anak ne ancbikarata sbinuma uk wa cbasbi tumama
kari range, totta saranip osbiketa range nisa ruwe
ne.
26 Orowa sbinuma anak ne Yerusarem kotan ta ek
cbiki, koikara utara otta yaikotukka kuin aramu:
awa, utara obitta sbinuma koisbitoma, koikara guru
27 ne kuni eumbipka ruwe ne gusu ne na. Koroka,
Barnabas anak ne sbinuma uk wa Apostoro utara
orun tura, aige, ru bontomota Utarapa nukara hem-
hem ki, otta koitak bembem ki, samata, rametok-
kon no Damaskos kotan ta Yesu reibei gusu ye ambe
28 bembem nei utara otta nure nisa ruwe ne. Orowa,
sbinuma anak ne Yerusarem kotan ta an wa nei
utara tura abun-sbiri soyun-sbiri an wa rametokkon
29 no Utarapa reibei gusu ye sbiriki : aige, sbinuma,
Herenes un utara tura wa upabunara; koroka, nei
utara anak ne sbinuma raige kuni bunara nisa ruwe
30 ne. Orowa, iriwak utara nei ambe nu cbiki, Kaisaria
kotan ta itura wa Tarsos orun omande nisa ruwe ne.
31 Orowa, Yudea ebitta newa Gariraya newa Samaria
un karisia anak ne itoino an, awa, aasbte nisa ;
aige,
Utarapa koisbitoma wa Asbkanne Eamat ani aoma-
oma wa apkasb bine ainnere nisa ruwe ne na.

350. 344 APOSTORO IKIP OMA KAMBI. [9. B2-43.
32 Orowa, Petros anak ne obitta no okai ushike kush
wa Oman ita, Bidda kotan ta osbiroma ashkanne
83 utara orota ne yakka san nisa ruwe ne. Awa, tupe-
san pa ututta koro shotki kata botke x.ineas ari an
reibei areikore an ainu apa nisa ruwe ne ; nei guru
34 anak tususbke sbiyeye etasbum wa an na. Orowa,
sbinuma orota Petros ene itak-bi :
—Yesu Kiristo e
iw^angere na : bopuni wa sbotki cbupu, ari itak.
35 Orowa, nani sbinuma bopuni nisa ruwe ne. Orowa,
Ridda new^a Sbaron kotan ta osbiroma utara obitta
nei guru nukara, aige, Utarapa orun bosari nisa ruwe
ne.
36 Orowa, Yoppa kotan ta Tabita ari an reibei koro koi-
kara sbiwentep an, nei ambe eepakita yakun, Dorkas
ne ruwe ne : nei sbiwentep analv ne pirika ikip poron
37 no ki, orowa, eungeraitep kore gun'ne. Awa, nei ita
sbinuma tun:isak wa rai ; orowa, afuraye cbiki rikta
38 an tumbu ta aande nisa ruwe ne. Aine, Eidda kotan
anak ne Yoppa kotan ebange wa gusu, koikara utara
anak ne Petros nei kotan ta an sekoro nu cbiki, orota
utara tesbkara bine, tunasbi no ek kuui koramkon
39 nisa. Aige, Petros bopuni wa tura no arapa. Orowa,
ek cbiki, nei rikta an tumbu ta tura : awa, obitta no
okai sbiyompiyara sbiwentep anak ne samaketa
rosbki wa cbisb, orowa, tura no an ita Dorkas kara
40 aikusbte amip newa cbimipi sbinuma nukare. Koroka,
Petros anak ne obitta no okai utara soyumbare cbiki,
kokkaea bine inonno-itak ki ; orowa, nei kaisei orun
41 bosari wa—Tabita, bopuni yan, ari itak. Orowa,
teke kosbisbimare wa bopunire ; aige, asbkanne utara
newa sbiyompiyara sbiwentep botuyepakara wa
42 sbiknu no koropare nisa ruwe ne. Orowa, tap orusbpe
anak ne Yoppa sbikapneka no anu ; aine, inne utara
43 Utarapa eisbokon nisa ruwe ne. Orowa, Petros anak
ne olionno Yoppa kotan ta an kepuru kara guru ne
Simon cbisei ta an nisa ruwe ne na.

351. 10. 1-15.] APOSTORO IKIP OMA KAMBl. 345
10 Ik.
1 Kaisaria kotan ta Kornirios ari an reibei koro
Italia ari aporose ikiri otta kotuk ashikne kotuini-
koro guru esapane guru an, Shinuma anak ne Kamui
2 kooripak, koro uni un utara ebitta tura Kamui koishi-
toma guru ne, orowa, poron no okai eungeraitep
utara otta kore, saniata, ramma Kamui ko-ioonno-
3 itak ki ruwe ne. Shinuma iramasure no anukarape
nukara, awa, tokap to ta shinepesan pakihi pakita,
orota abun sbiii an,—Kornirios—ari an itak ani ye
4 Kamui hauturumbe an. Orowa, sbinuma orun nukara
cbiki isbitoma wa ene itak-bi :
—Utarapa, nep ta ?
Orota,—E ki inonno-itak newa eungeraitep anak ne
5 Kamui esbkarun ruwe ne. Tane, Yoppa kotan ta
utara tesbkara wa Petros ari an reibei koro Simon
6 tak yan : sbinuma anak ne kepuru kara guru Simon
tura reusbi kor'an, kot cbisei anak ne atui-sam ta an
7 ruwe ne, sekoro itak. Orowa, nei orusbpe ye
hauturumbe arapa wa isam cbiki, nei guru anak ne
koro uitek utara tun newa ramma otta yaisbieiwan-
gere Kamui kooripak tumi-koro guru sbinen botuye-
8 kara ; orowa, tap orusbpe obitta nure cbiki Yoppa
kotan orota payere nisa ruwe ne.
9 Nei sbimge tobo ta sbinuma utara payekai wa
macbiya ebange no araki ita, Petros anak ne iwan
10 pakibita, inonno-itak gusu cbisei kitai korikin ; aige,
sbinuma sambe cbinoiba wa ibe-rusui : a koroka,
11 utara aep etokooiki rapoketa, sbinuma kurukokonna
sbiknatara ; aige, ingar'an, kando makke, orowa poro
senkake nepkor'an ap ine sbikkeu ani kando wa
12 aorange : nei senkake upsborota niosbiri kata an usa
okai cbikoikip newa reyep kane rik kusb cbikap tura
13 okai an. Awa, orota ek bawe ene oka-bi :
—Hopuni,
14 Petros, raige wa ibe yan, ari itak. Koroka, Petros
ene itak-bi :
—Sbomo, Utarapa ; kuani anak ne tane
pakno nep ne yakka use okaibe bene turu-usbbebene
15 sbomo ku e, ari itak. Orowa, kanna-sbui sbinuma
orota bawe anu-bi :
—Kan:iui turu-saktep iteki use

352. 346 APOSTORO IKIP OMA KAMBI. [10. 16-28.
16 okaibe ne sekoro esannij^o yan, ari itak. Orowa, re
shuine tap korachi aki : awa, Dei ap nani kando oruii
auk wa isam.
17 Orowa, Petros anak ne nukara okere nukarabe
nekon a ikkewe an a gusu yai oshiketa shiri cbiuko-
poye ita, ingar'an, Kornirios orowa no ateshkara
utara anak ne Simon kot chisei uwepekennu okere
18 koro okai wa, nei apa samta rosbki kane, Petros ari
aye Simon nei cbisei ta reusbi sbiri an a nu nisa ruwe
19 ne. Orowa, Petvos anak ne nei nnkarape gusu
yaikosbiramsbniba rapoketa, sbinuma orota Eamat
ene itak-bi :
—Ingar'an, re ainu e bunara kor'an.
20 Koroka, bopuni wa ran bine, iitumasbi sbomoki no,
tura no arapa yan : Kuani nei utara tesbkara nisa
21 ruwe ne gusu ne na, ari itak Orowa, Petros nei
utara otta san wa ene itak-bi :
—Ingar'an, ecbi bunara
guru ku ne ruwe ne : nep gusu ecbi araki ruwe ? ari
22 itak. Orowa, nei utara ene ital?-bi :
—Oupeka wa
Kamui Iwisbitoma, samata, Yudea un uirup ebitta
orowa no pirika assuru akore asbikne botne tumi
koro utara esapane Kornirios anak ne tesbkara wa
kot cbisei ta e tak wa e otta itak nu kuni ne Kamui*
asbkanne bauturumbe ani apakasbnu nisa ruwe ne,
23 ari itak. Tambe gusu sbinuuia nei utara abupte wa
reusbire nisa ruwe ne na.
Orowa, nei shirnge tobo ta sbinuma bopuni w^a nei
utara tura arapa, aige, Yoppa kotan ta okai iriwak
24 utara ne yakka tura no pa3^e nisa ruwe ne. Aine,
nei sbimge tobo ta sbinuma Kaisaria kotan ta abun.
Awa, Kornirios anak ne koro apaba utara newa ikate-
omare utara uwekarapare wa okai wa sbinuma ebuye
25 sbiribi an na. Orowa, Petros anak ne abun cbiki,
Kornirios sbinuma ekanol<, aige, koro cbikiri ta sbiriko-
26 teike wa ko-ongarai nisa ruwe ne. Koroka, Petros anak
ne sbinuma rosbkire wa ene itak-bi :
—Hopuni yan ;
27 kuani, yaikota ne yakka ainu ku ne ruwe ne. Orowa^
tura no itak kor'an rapoketa sbinuma abun, aige, inne
utara uwelc arapa wa okai-bi nukara cbiki, orota ene
28 itak-bi :
—Yudea un guru anak ne raosbima okai uirup

353. 10. 29-38] APOSTORO IKIP OMA KAMBI. 347
orun ahun bene ki, otta yaikotuklca bene ki kuni
ambe anak ne tuitak otereke ambe ne sekoro echi
utara yaikota echi eraman ruwe ne ; orowa, inan
giaru ne yakka usep ne bene turu-usbbe ne bene iteki
29 ku ye kuni Kauiui en epakashnii nisa ruwe ne : tambe
gusu, kuani ne yakka abotuyekara cbiki, tasa itak
shomo sange no ek nisa ruwe ne. Tambe gusu, be-
manda gusu ecbi en botuyekara gusu utara tesbkara
30 nisa ruwe be an ? ku nu rusui ruwe ne. Orowa,
Kornirios ene itak-bi :
—Ine tobo etoko, tane an paki-
bi ta pakno, tupesan pakibi ta ku kot cbisei ta inon-
no-itak ku ki kor'an ; aige, ingar'an, nupeki at amip
mi sbine ainu en kotcbaketa asb wa an wa ene itak-
31 bi :
—E ki inonno-itak anu wa an, orowa, Kamui
kotcbaketa e kore eungeraitep anak ne aesbkarun wa
32 an. Tambe gusu, Yoppa kotan ta tesbkara wa
Petros aii an reibei koro Simon botuyekara yan
;
sbinuma anak ne atui-samta an kepuru kara Simon
33 kot cbisei ta reusbi kor'an, sekoro itak. Tambe
gusu nani e orun ku tesbkara ; orovva, en orun e ek-i
anak ne piiika ruwe ne. Tambe gusu, tane cbi utara
anak ne obitta teda Kamui tek-samata okai, aige,
Utarapa orowa e ikasbpaotte okaibe obitta nu kuni
gusu ne na.
34 Orowa, Petros anak ne koro paro maka bine ene
35 itak-bi :
—Son no newa, Kamui anak ne utara ean-
gesb Kamui sbomo ne ari an ambe ku nukan ruwe
ne : koroka, inan mosbiii uirup otta Sbinuma koisbi-
toma oupekap ki guru an cbiki Sbinuma enupetnere
36 kunip ne ruwe ne. Yesu Kiristo gusu itomo an
pirika sbongo aeupaskuma Israeru un utara otta
omande itak (Sbinuma anak obitta no okaibe koro
37 Utarapa ne)—Yoannes baptisma eupaskuma ki oka-
keta, Gariraya mosbir'otta beasbire wa Yudea mosbiri
sbikapneka no assuru aasbte itak ecbi utara yaikota
38 eraman ; Sbinuma anak ne Nazaret un Yesu ne,
Kamui anak ne kiroro newa Asbkanne Eamat Sbi-
numa kasbiketa ota nisa ruw^e ne : orowa, Sbinuma
pirikap iki wa apkasb bine nitne kamui asbikatkari

354. 348 APOSTORO IKIP OMA KAMBI. [IQ. 39-48.
utara iwangere nisa ruwe ne ; Kamui Shinuma tura
39 no an ruwe ne gusu ne na. Oiowa, Yudea moshir
iin utara koro moshir'otta ne yakka, Yerasarem
kotan otta ne yakka obitta no Shinuma ki ambe gusu
chi utara anak ne paweteshu ki utara clii ne ruwe
ne : nei utara chikuni otta Shinuma atte wa raige
40 nisa ruwe ne. Orowa, re ikinne an toho ta Kamui
Shinuma hetopo-shiknure, awa, obitta no okai utara
41 otta shomo ne, koroka, etoko wano Kamui orowa no
anumge Shinuma rai orowa no hetopo-shiknu okaketa
tura no ibe hemhem ki, iku hemhem ki, paweteshu ki
kuni chi utara otta Shinuma nukare nisa ruwe ne.
42 Orowa, tan guru anak ne rai guru bene shiknu guru
bene koipishi kuni gusu Kamui orowa no aesanniyo
guru ne sekoro paweteshu chi ki bine utara otta eu-
paskuma ki kuni ne un kashpaotte nisa ruwe ne.
43 Nen ne yakka Shinuma eishokoro guni anak ne
Shinuma kon reihei ankushkeraipo katpak atusare
kusu ne sekoro Shinuma gusu obitta no okai uwein-
gara utara paweteshu ki ruwe ne na.
44 Petros anak ne tan itak ambe naa ye kor'an rapo-
ketaheta, itak nu obitta no okai utara kata Ash-
45 kanne Eamat ran nisa ruwe ne. Orowa, Petros
tura no araki eishokoro wa okai okarituye buii akore
utara obitta eoyamokte, inambe gusu ne yakun, Ash-
kanne Eamat ari an aikrap Oya utara otta ne yakka
46 echikiki nisa ruwe ne gusu ne na. Nei utara anak
ne moshima okai itak ani ye wa Kamui pasere ambe
47 nu nisa ruwe ne gusu ne na. Kurukashike Petros
ene ese-hi: —Chi utara korachi Ashkanne Eamat uina
utara anak ne shomo baptisma akore kuni wakka
43 hattoki eashkai guru okai ruwe he an ? Orowa, Shi-
numa kashpaotte wa Yesu Kiristo kon reihei otta
baptisma korara nisa ruwe ne. Orowa no Shinuma
toada naa an toho ta reushi kuni ne nei utara koram-
kon nisa ruwe ne na.

355. 11. 1-15.] APOSTOKO IKIP OMA KAMBI. 849
11 Ik.
1 Orowa, Yudea kotaii ta okai Apostoro utara newa
iriwak utara anak ne, Oya uirup utara ne yakka
2 Kaniui itak uk okere ari an ambe nu nisa. Aige,
Petros anak ne Yerusarern kotan ta ek chiki ; okari-
tuye buri oma utara shinuma gusu utumashire wa
3 ene itak-hi :
—Eani anak ne okarituye buri shomo
akire utara orota ahun wa tura no ibe nisa ruwe ne,
4 ari itak. Orowa, Petros anak ne ikiri ikiri an no nei
'^ orusbpe pita w^a ene itak-bi :
—Kuani anak ne Yoppa
macbiya ta inonno-itak ki kor'an : awa, ku kuruko-
konna sbiknatara wa nukarape ku nukara, aige, poro
senkake nepl^or'an ap ine sbikkeu ani kando wano ao-
6 range : aine, en otta pol^a ek nisa : nei ambe sbild ani
anukara bine ku ramepakari cbiki, mosbiri kata okai
ine cbildri usb cbikoikip, niwen cbikoikip, reye okaibe
7 ne yakka rik kusb cbikap tura ku nukara. Samata,
en orun ye bawe ku nu wa ene itak-bi :
—Hopuni,
8 Petros, raige wa ibe yan, at'i itak. Koroka, kuani
ene itak-bi :
—Sbonio, Utarapa, tane pakno nep ne
yakka use okaibe bene turu-usbbe bene ku paro ta
sbomo abun nisa rawe ne gusa ne na, ari ku itak.
9 Koroka, kanna-sbui an bawe kando wano ene ese-
bi :
—Kamui turu-saktep iteki use okaibe ne sekoro
10 esanniyo yan, ari itak. Ee sbuine tap koracbi aki
:
orowa, obitta no okaibe sbui kando ornn rikna aetaye
11 nisa rawe ne na. Orowa, ingar'an, Kaisaria kotan
wano en orun araki otta cbi ol^ai cbisei eropsbi ta re
12 ainu rosbki. Orowa, sbinnai no are sbomoki no nei
utara tura no ku oman kuni ne Ramat anak ne en
kasbpaotte nisa ruwe i:e. Aige, tan okai iwa niu
ne yakka en tura, awa, nei ainu kot cbisei ta cbi
13 abup asb : aine, sbinuma anak ne kot cbisei ta asb
wa an bauturumbe ene itak sbiri nukara,—Y^oppa
kotan orun utara tesbkara wa Petros ari an reibei
14 koro Simon tak yan ; ani eani ne yakka koro iini
un utara obitta kasbiobiuki kuni gusu an itak ambe e
15 nure kusu ne, an italv. Orowa, itak ku beasbire,

356. 350 APOSTOEO IKIP OMA KAMBI. [H. 16-26.
aine, Ashkanne Eamat, atpaketa ud otta an korachi,
16 nei utara kata ne yakka an nisa ruwe ne. Orowa,
—
Yoannes anak ne wakka ani son no baptisma kore,
koroka, ecbi utara anak ne Ashkanne Eamat ani
baptisma akore kusu ne ari an itak ani Utarapa ye
17 ambe kii esbkarun nisa ruwe ne. Tambe gusu, chi
utara Utarapa ne Yesu Kiristo eishokoro ita Kamui
anak ne un kore koracbi an korarabe nei utara otta
ne yakka kore yakun, nekon a ainu ku ne wa Kamui
18 hattobo ki easbkai ya ? Tap okai orusbpe nei utara
na cbiki, mo no okai wa Kamui iramye bine er.e itak-
hi :
—Yakun, oya uirup otta ne yakka asbiknure kuni
yaikokatpak ambe Kamui koropare nisa ruwe ne na,
ari itak.
19 Tambe gusu, Stepanos gusu bopuni aramucbup-
tekbe ankusbkerai usa-pisbkane sbitcbari utara anak
ne Poinikea newa Kupros new^a Antiok pakno payekai
wa ouse Yudea un utara otta patek nei itak ye nisa
20 ruwe ne. Koroka, nei utara tumugeta Kupros newa
Kurenai utara okai, nei utara Antiok kotan ta araki
cbiki, Utarapa ne Yesu eupaskuma wa Herenes un
21 utara otta ne yakka itak Id nisa ruwe ne. Orowa,
Utarapa tekebe nei utara tura no an : awa, sbiri inne
no okai eisbokoro utara anak ne Utarapa orun bosari
nisa ruwe ne.
22 Orowa, nei utara gusu an pabau anak ne Yeru-
sarem kotan ta okai karisia koro kisara otta anu nisa
ruwe ne, awa, nei utara Antiok kotan pakno Barna-
23 bas omande : aige, sbinuma ek wa Kamui irenga
nukara cbiki nupetne nisa ruwe ne ; orowa, nei utara
obitta l^eutum yupu bine Utarapa otta ko-okai kuni
24 ne onisbnisbi nisa ruwe ne ; sbinuma pirika ainu ne,
Asbkanne Eamat newa eisbokor-i ani aesbik wa an
gun'ne : orowa, inne utara Utarapa otta akoande
25 nisa ruwe ne na. Orowa, sbinuma Sauros bunara
26 gusu Tarsos kotan ta arapa : awa, sbinuma anukara
cbiki, Antiok kotan orun tura nisa ruwe ne. Orowa,
nei utara ramne sbine pa poka nei karisia tura uweka-
rapa wa okai bine inne utara epakasbnu nisa ruwe

357. 11.27.—12. 1-6.] APOSTORO IKIP OMA KAMBI. 351
ne ; aige, Icoikara utara anak ne Antiok kotan ta
hosbiki no Kiristian ari an reihei ani areikore nisa
rawe ne na.
^7 Orosama, tapan toho pakifca Yerusarejn kotan
wano Antiok kotan otta sap wa araki uweingara
28 utara okai. Awa, nei utara tumuge an Agabos ari
an reibei koro sbine ainu anak ne asb wa ingi-
mosbir'ebitta poro kemusb iki kusu ne sekoro Eamat
ani nure nisa ruwe ne : nei keman anak ne Kurau-
*29 dios an ita auweomare nisa ruwe ne. Orowa, koi-
kara utara pisbno anak ne easbkai pakno tesbkara
wa Yudea mosbir'otta okai iriwak utara gusu kasbio-
30 bas kuni ramu-osbitcbiu, aige, nei no ki bine Barna-
bas newa Sauros teke a.ni ekasbi utara otta nei arnbe
omande nisa ruwe ne na.
12 Ik.
1 Orowa, nei pakibigeta mosbiri sbikkasbiuia guru
Herod anak ne karisia un serelce utara orun wen no
2 iki kuni gusu teke turi nisa ruwe ne. Orowa, sbi-
nunm Yoannes koro iriwak ne Yakob tani-eraige nisa
3 ruwe ne. Awa, nei no iki wa gusu Yudea un utara
anupetnere ari an ambe nukara cbiki, Petros ne
yakka kisbima nisa ruwe ne. Nei tobo anak ne pan-
4 dane-sak-pan inarapto tobo ne ruwe ne. Orowa,
akisbiira cbiki, ipakasbnu cbisei ta abunde bine,
aepunginere kuni iwanbe ikasbima wan tumikoro
utara otta ekosbi nisa ruwe ne ; awa, Kannakush
marapto aol^ere cbiki utara otta asange kusu ne kuni
5 esanniyo nisa rawe ne. Tambe gusu, Petros anak
ne ipakasbnu cbisei ta asbikkasbinia wa an ruwe ne
na : koroka, sbinuraa gusu karisia anak ne sbiarikiki
6 no Kamui otta inonno-itak ki nisa rnwe ne. Orowa,
Herod anak ne tane sbinuma sange kuni etoko-oiki
ita, nei eancbikarageta Petros anak ne tumikoro
utara nosbilcegeta botke wa an, awa, tu kani-sbinkop
ani atupetupe wa an nisa ruwe ne ; orowa, pungi
utara anak ne ipakasbnu cbisei apa-kikkara wa okai

358. - 352 APOSTOEO IKIP OMA KAMBI. [12. 7-16.
7 nisa rawe ne. Orowa, iiigar'an, Utarapa hauturumbe
shinuma samaketa ash, aige, nei tumbu upshorota
pekere at nisa ruwe ne : awa, shinuma Petros koro
ut kashike shirikik wa mososo hine, tnnashi no hopuni
yan, ari an itak ani itak nisa ruwe ne. Orowa, nei
kani-shinkop shinuroa koro tekehe wano epichi.
8 Aige, kut koro, keire eushi yan, sekoro shinuma otta
nei hautuiTimbe ye chiki, nei no ki nisa ruwe ne na.
Orowa, mipihi utomchiure wa en osh ek yan, ari an
9 itak ani shinuma otta ye. Orowa shinuma esoyun
oshiraiba chiki nei oshi arapa nisa ruwe ne : awa, nei
hauturumbe ki ambe aiiak ne son no ambe ne ya
aeramushkare, koroka, keutum anukarabe ne ari
10 yainu nisa ruwe ne na. Orowa, shine otutanu an tu
otutanu an tumbu ikiri kush okere chiki machiya otta
Oman kani apa koshirepa ; nei apa anak rengaine
makke : orowa, nei utara apa kari oshiraiba wa
shine ikiri an machiya un ru kush ruwe ne ; orowa,
nani nei hauturumbe Petros kohoppa wa paye nisa
11 ruwe ne. Orowa no, Petros anak ne yaieshlcarun
chiki ene itak-hi :
—Tane Utarapa anak ne koro hau-
turuml^e omande wa Herod teke wano hemhem, obitta
no okai Yudea un utara chipachipa kuni ambe wano
hemhem en ohaitare nisa iTiwe ne, sekoro son no ka
12 un, ku eraman ruwe ne, ari itak. Orowa, nei orushpe
eyaikoshiramshuiba okere chiki, Markos ari an reihei
koro Yoannes koro habo Maria kot chisei ta ek ; nei
ushiketa inne utara uwekarapa wa okai wa inonno-
13 itak ki shiriki ol^ai. Aige, shinuma anak ne ahun apa
kokik chiki, Eoda aii an reihei koro matkachi ahunde
14 gusu ek. Awa, Petros koro hawe kiri yakun, yaiko-
puntek gusu apa-ushta sarare shomoki, koroka, chi-
sei orun awekatta wa Petros anak ne apa samta ash
15 wa an i ye nisa ruwe ne. Utara anak ne—Eani chi-
itasare wa an na aii matkachi otta itak. Koroka,
shui, son no ambe ne ari shinuma ye. Shinuma koro
16 iturumbe ne sekoro nei utara itak. Koroka, Petros
anak ne ramma apa kokik shiii an : aige, apa sarare
chiki, shinuma nukara, aine, eoyamokte ruwe ne.

359. 12. 17—13. 1-] APOSTORO IKIP OMA KAMBI. 353
17 Koroka, nei utara mo no okai kuni ue shinuma
kotekpaiTipara, aige, ipakasbnu cliisei wano Utarapa
anak ue isoiiiere orusbpe nure nisa. Orowa, tap
orusbpe Yakob newa iiiwak utara mire wa en koie,
ari itak. Orowa sbinuma arapa wa oya usbike iin
18 Oman wa isam. Tokap ne ko anak ne, Petros bunakta
an a sekor'an orusbpe gusu tumi-koro utara tumta
19 saure sbomo ne an sakayo hopani. Orowa, Herod
anak ne sbinuma hunara wa isam cbiki, pungi utara
koipisbi, aine, aronnu kuni ne kasbpaotte nisa ruwe
ne na. Orowa, sbinunia Yudea wano Kaisarea orun
san wa riya nisa ruwe ne na.
20 Orowa, sbinuma anak ne Turos newa Sidon kotan
un uirup gusu sbi no irusbka : aige, nei utara sbine
ikinne sbinuma orota araki, orow'a, Mosbiii esapane
ne guru sbotki tumbu epungine guru ne Brastos ani
katairotke guru ne kara cbiki, itomo irenga koramkon
nisa, koro kotan anak ne esapane guru koro mosbiri
orowa no oresbpa wa okai ruwe ne gusu ne na.
21 Orowa, aesanniyo an tolio ta Herod anak ne koro
sbiyulc amip ani j'aitomcbiure w'a koipisbi set kata a
22 kane nei utara orota itak sange nisa. Awa, okai
utara anak ne ebaukasbu wa—Kan:iui bawe ne, ainu
23 bawe sbomo ne—ari itak Orowa nani Utarapa
bauturarabe sbinuma kokik, Kamui koarakure sbo-
moki nisa ruwe ne gusu. ne na : orowa, tonin ani ae
wa ram at koropare nisa ruwe ne.
24 Koroka, Kannii itak anak ne sbipirasa w^a ainnere
ruwe ne.
25 Orowa, Barnabas newa Sauros anali ne gusu yai-
sbieiwangere kuni ambe aokere cbiki, Markos ari an
reibei koro Yoannes tura wa Yerusarem kotan ta
hekomba nisa ruwe ne.
13 Ik.
Orowa, Antiok kotan ta an karisia ta uweingara
utara newa epakasbnu utara okai, Barnabas newa

360. 354 APOSTOItO IKTP OMA KAMBI. [I3. 2-12.
Niger ari an ambe ani aye Simeon ol^ai, Knrenai un
Eoukios newa Tetrakes Herod koro tura iresu akihi
2 iiewa Sauros okai ruwe iie. Awa, nei utara Utarapa
otta yaishieiwaiigere wa shonio ranmu ki rapoketa,
Asbkanne Earn at ene itak-bi :
—Gusu Ku botuyekara
wa tak moni otta Barnabas newa Sauros sbinnai no
8 ande yan, ari itak. Tata otta nei utara sbomo ramnu
bene ki, inonno-itak bene ki, kata koro teke ande ki
bene okere cbiki payere nisa ruwe ne.
4 Tambe gusu, nei utara Asbkanne Ean:iat ani apa-
yere okere cbiki Sereukeia kotan orun sap ; orowa,
nei i wano Kupros orun atuitomotuye nisa ruwe ne.
5 Aige, Saramis kotan ta okai rapoketa, Yudea un
utara koro uwekari cbisei ta Kainui itak eupaskuma
nisa : auitek guru ne gusu Yoannes ne yakka tura no
6 an na. Orowa, nei repun-mosbiri ebitta akusb wa
Papos kotan ta sbirepa cbiki, sbine pawetok koro
guru, sbunge-uweingara guru, Yudea un guru, Bar-
7 yesu ari an reibei koro guru nukan !iisa ruwe ne ; nei
guru anak ne eramusb garu ne Sergios Pauros ari an
reibei koro nei mosbiri epungine guru tura no an ruwe
ne. Sbinuma Kainui itak nu kuni gusu Barnabas
8 newa Sauros sbibekote botuyekara. Koroka, nei
pawetok koro guru ne Erumas anak ne (nei guru
reibei ikkeu anak ne ene ani ne) nei utara sbisani-
cbasbnure bine mosbiri epungine guru nei eisbokor-i
9 wano ebaitare kuni bunara ruwe ne. Koroka,
Pauros ari an reibei ani aye Sauros anak ne Asbkanne
Ramat ani aesbik wa, sbinuma orun sbikkurukote wa
10 ene itak-bi :
—Obitta no okai irarape newa -obitta no
okai wenbe newa ani aesbik, nitne kamui koro pobo,
obitta no okai oupeka ambe epokba guru, Utarapa
koro oupeka rubu obaitare kuni ambe sbomo e okere
11 kusu ne ya ? Orowa, tane, ingar'an, Utarapa teke e
kata an, aige, e sbiknak wa pakibi uturu pakno tokap
cbup sbomo e nukara kusu ne na, ari itak. Orowa
nani sbinuma otta urara nepkoro kunne-i an ; aige,
nenka teke ani tura guru bunara gusu apkash nisa
12 ruwe ne. Tata otta, nei mosbiri epungine guru tap

361. 13. 13-24.] APOSTOEO IKIP OMA KAMBI. 355
iki ikip nukara cbiki, eishokoro, Utarapa epakashi
gusu iyokunnure shiriki an ruwe ne gusa ne na.
13 Orowa, Pauros anak ne tura no okai utara tura
Papos wano atuitomotaye hine Pampuria uioshiri ta
* an Perga kotan ta araki : aige, Yoannes anak ne nei
utara wano oman wa Yerasarem kotan ta hoshipi.
14 Koroka, nei utara anak ne Perga sbirikush wa Pisi-
dia mosbiri ta an Antiok kotan ta araki ; awa, sbini
tobo ta uwekari cbisei ta abup wa rok nisa ruwe ne.
15 Orowa, tuitak newa uweingarape oroaoitak okere
cbiki, uwekari cbisei esapane utara anak ne otta
tesbkara wa ene itak-bi :
—Iriwak utara, utara gusu
onisbnisbi itak an cbiki, ye wa ikore yan, ari itak.
16 Orowa, Pauros asb wa kotekeparuparu wa ene itak-
bi :
-
Israeru un utara newa Kamui kooripak utara nu
17 yan. Tan Israeru un utara koro Kamui anak ne
cbilcoro ekasbi numge nisa, aine, Ecbipt mosbiri ta
riya rapoketa utara pasere, orowa, ri amunin ani nei
18 mosbiri wano tura nisa ruwe ne. Orowa, tu botne
19 pa uturuta nei nup otta kosbiratki. Orowa, Kanaan
mosbiri ta arawan uirup isamka okere cbiki, iwan pa
ikasbima tu botne pa newa tu sbine wan botne pa
uturata, eikesbkorope ne gusu nei mosbiri koro-
20 pare nisa ruwe ne : orowa, tap okaibe okaketa
uweingara guru ne Samueru pakno koipisbi utara
21 akore. Sbui, okaketa, nei utara analv ne Mosbiri
Sbikkasbima kuni guru koramkoro : aige, Kamui
tu botne pa uturu, Benyamin ikiri ta an guru
22 ne Kisb koro pobo Sauros koropare nisa. Orowa,
Kamui sbinuma oyakta ande cbiki, nei utara sbikka-
sbima kuni ne Dabid bopunire ; sbinuma gusu
Kamui pawetesbu ne yakka ki wa ene itak-bi :
—
obitta no okai Ku irenga ki, Ku keutum kopakeat guru
23 ne Yessai koro pobo Dabid Ku pa nisa, ari itak. Tan
guru koro santek otta aeuitaknup an koracbi Israeru
un utara gusu Kamui anak ne Yesu ari an reibei
24 koro Kasbiobiukip sange nisa; hosbiki no Sbinuma
ek etokota Yoannes anak ne obitta no okai Israeru

362. 356 APOSTOEO IKIP OMA KAMBI. [13.25-36.
un utara otta yaikokatpak kuni baptisma eupaskurna
25 iiisa ruwe ne. Orowa, Yoannes aiiak yaikota ki
kuni aiube ki rapoketa, ene itak-bi :
—Hunna kn ne
ya ari ecbi yainu ya ? Kiiani anak Sbinuma sbomo
ku ne. Koroka, ingar'an, en osb ek guru an, Sb?
nuQia koro cbikiii eusb keire pita kuni katap ku
26 eoripak an na, ari itak. Iriwak utara, Abrabam
sanike utara, samata, ecbi tumugeta Kamui koisbi-
toma utara, tan kasbiobiuki gusu an itak anak ne
27 un otta asange wa an ruwe ne. Inambe gusu ne
yakun, Yerusarem un utara newa koro sapane utara
anak ne Sbinuma bembera, Kamui to kesto range
aoro-oitak wa an uweingara utara koro bau bembem,
erampeutek wa Sbinmr.a koipisbi bine katpakte gusu
28 nei an:ibe uweomare nisa ruwe ne. Orowa, raige
kuni ikkewebe anukara sbomold yakka nei utara
anak ne Sbinuma araige kuni gusu Pirato otta
29 koramkon nisa ruwe ne. Orosama, Sbinuma gusu
cbiesbinnuye wa an obitta no okaibe uweomare cbiki,
nei cbikuni orowa no Sbinuma range bine iyurui otta
80 ande nisa mwe ne. Koroka, Kamui anak ne rai-i
31 orowa no Sbinuma betopo-sbiknure : orowa, Gaiiraya
orowa no Yerusarem pakno Sbinuma tura no araki
utara otta inne tobo uturuta anukara, tane nei utara
anak ne Sbinuma gusu utara otta pawetesbu ki utara
32 ne ruwe ne. Orowa, Kamui anak ne Yesu betopo-
sbiknure gusu ekasbi otta aki eitalvamkire ambe
cbikoro po utara gusu Sbinuma uweomare ruwe ne,
33 sekor'an pirika sbongo ecbi nure asb na ; nei ambe
anak tu ikinne no an iyobaiocbisb otta ka cbiesbinnuye
wa an koracbi ne :
—Aokai anak ne Ku Pobo E ne
34 ruwe ne, tanto E betukure asb na. Orowa, tewa no
poka, sbui, muninbe otta sbomo bosbipi kuni ne,
Kamui rai-i orowa no Sbinuma betopo sbiknure gusu
tap koracbi ye :
—Kuani anak ne Dabid koro Asb-
35 kanne son no an ap E kore asb na, ari itak. Inambe
gusu ne yakun, mosbima an usbiketa ka :
—E koro
Asbkannep munin kuni sbomo E kore kusu ne, ani
36 -
an itak ani ye ruwe ne gusu ne na. Dabid anak ne

363. 13. 37-47.] APOSTOEO IKIP OMA KAMBI. 357
Kamni sanniyo an koracbi koro ainu ikiri otta yai-
shieiwangere okere okaketa, mokonnoye wa koro
ekashi tura aande, orowa, muninbe nukan nisa mwe
37 lie : koroka, Kamui hetopo shikniire guru anak lie
38 muninbe sbomo nukan nisa. Tariube gusu, iriwak
utara, tambe onnere yan, tan guru gusu echi otta
katpak tusare ambe eupaskmna aki luwe ne : saniata,
39 Mose sange tuitalv ani ecbi utara aoupekare eaikap
obitta no okaibe gusu nen ne yakka eisbokoro ki guru
40 anak ne Sbinuma ani aoupekare ruwe ne. Tambe
gusu, uweingara oma kambi kata anuye wa an ap
ikineipeka ecbi otta ika ek kuni ne yaitubare yan :
—
41 Etunne ki iitara ; iiigara hine iyokunnnre wa isam yau ;
Inambe gusu ne jakun, echi okai tolio ta shine ikip Kn ki,
Nei iki ikip nen ka echi otta nuie yakka, oara echi eishokoro shu-
moki kusti ne na,
42 Orowa, nei utara so3'nmba chiki, nei okake an
43 sbini tobo ta nei itak aye kuni koramkon nisa. Aige,
uwekarapa utara paye wa isam cbiki inne no okai
Yudea un utara newa Yudea un utara koro eppokasbi
eishokoro Kamui kooripak utara anak ne Pauros
newa Barnabas osbi araki : awa, nei utara ramma
Kamui irenga ta okai kuni onisbnisbi wa ye nisa
ruwe ne na.
44 Orowa, nei okake an shine toho ta naanihungo
machiya un utara obitta Kamui itak nu kuni gusu
45 uwekarapa nisa. Koroka, Yudea un utara anak ne
nei poro topaha nukara chiki, ikoitupa aeshik wa
Pauros ye onishpe eutastasa hine koatcha nisa ruwe
46 ne. Orowa, Pauros newa Barnabas anak ne rametok-
kon no ye wa ene itak-hi :
—lyotta hoshiki no Kamui
itak echi orun anure kuni ambe anak aki kunip ne.
Aige, echi utara anak ne nei ambe emaka wa otusa-
shuishiri pakno an inotu uk kuni utara shomo echi
ne sekoro esanniyo gusu, ingar'an, Oya uirup orun
47 chi paye ash na. Inambe gusu ne yakun, Utarapa
un kashpaotte wa ene itak-hi :
—
Oya uinip pekereka gusu Kuani e ashte ash,
Moshiii-gesh pakno moshiri-pa pakno kashiobiuki ambe e ki kuui
gusu ne na,

364. 358 APOSTORO IKIP OMA KAMBI. [13. 48.—14. 1-8.
48 ari itak. Orowa, Oya uirup tap ambe inu chiki,
3'aikopiintek, aige, Kamui itak pasere : orowa, otusa-
shuishiri pakno an inotu gasu aatte utara anak ne
49 eishokou nisa ruwe ne. Orowa, Utarapa ilak anak
ne obitta nei kotan shikapneka no shipiraspa nisa
50 ruwe ne. Koroka, Yudea un utara anak ne nei
machiya ta okai aoripak an aainukoro shiwentep
utara newa esapaiie okkai utara onishnisbi wa Pauros
newa Barnabas nei kotan okeuba kuni epokbare nisa
51 ruwe ne. Koroka, nei utara anak ne macbiya un
utara epeka cbikiri usb koponcbi tuituye wa, Ikoniom
52 kotan ta araki. Orowa, koikara utara anak ne nu-
petne ambe newa Asbkanne Kamat ani aesbik nisa
ruwe ne na.
14 Ik.
1 Orowa, Ikoniom Ivotan ta nei utara anak ne
utura Yudea un utara koro uwekari cbisei ta abup,
aige, inne no okai Yudea un utara newa Herenes
un utara eisbokore pakno itak sange nisa ruwe ne.
2 Koroka, itakkasbi okai Yudea un utara anak ne
Oya uirup sambe cbiukopoye wa nei iriwak oruii
3 wen no ikire nisa ruwe ne. Tambe gusu, obonno
nei kotan ta riya wa rametokkon no Utarapa gusu
ye, aige, Sbinuma anak ne nei utara koro teke ani
sbirosb newa iyokunnure ambe akire bine koro
irenga gusu an itak gusu pawetesbu ki nisa ruwe ne.
4 Koroka, nei macbiya un inne utara anak ne aeuko-
pi an ; nimara anak ne Yudea un utara tura no
okai, nimaraba Apostoro utara tura ko-okai ruwe
5 ne. Orowa, Oya uirup newa Yudea un utara
newa koro esapane utara tura wen no iki wa
sbuma kopiyekara gusu kopiuki kuni ambe an
6 cbiki, nei utara eraman wa Rukaonia, Eustra
newa Derbe ari aye macbiya bembem, nei okari
7 ta okai kotan ta bembem kokira : awa, nei usbiketa
pirika sbongo eupaskuma nisa ruwe ne.
8 Orowa, cbildri katcbak, koro babo boni wano

365. 14. 9-19.] APOSTORO IKIP OMA KAMBI. B59
hera wa ramma shomo apkasli an guru a kane an.
9 Nei guru auak ne Pauros itak shiri an i nu : aige,
shinuma orun Pauros anak ne oshikkurukote bine
kashiaobiuki kuni gusu an eisbokor-i koro wa an
ambe nukara cbiki, rui bawe ani ; —E cbikiri kata
10 oupeka no asb yan,—sekoro itak. Aine, sbinuma
11 matkosanu wa apkasb nisa ruwe ne. Orowa, inne
ufcara anak ne Pauros iki ambe nukara cbiki, bawe
asbte wa Rukaonia un itak ani,—Ainu nokaba koro
wa Kamui utara un orun rap wa okai iia,—ari itak.
12 Orowa, Zeus ani Barnabas reikore, aige, Hermes
ani Pauros reikore nisa, sbinuma anak ne itak
18 sapane guru ne ruwe ne gusu ne na. Orowa, nei
macbiya samaketa an Zeus otta yaisbieiwangere
guru anak ne beko newa nonno-mui apa otta koro
wa ek bine inne utara tura no yange kuni aramu.
14 Koroka, apostoro utara ne Barnabas newa Pauros
anak ne nei ambe nu cbiki, koro mipi yaspa wa
inne utara tumta abup bine bawe asbte wa ene
15 itak-bi :
—Nisbpa utara, bemanda gusu tap ambe
ecbi ki ya ? Cbi utara ne yakka ecbi utara koracbi
sbinep ne an oibe koro utara cbi ne, aine, pirika
orusbpe ecbi nure kuni utara cbi ne, ecbi utara tap
okai raka isambe oyakta ande wa kando newa
toitoi newa atui newa otta okaibe obitta kara isbu
Kamui orun ecbi bosarire kuni ki utara cbi ne :
16 Sbinuma anak ne obitta no okai mosbiri uirup
yaikota rengaine kon rubu ta apkasb kuni mosbima
17 no ande nisa ruwe ne. Yakka, Yaikota gusu pa-
wetesbu isam no ki sbomoki, inambe gusu ne
yakun, Sbinuma pirikap ki wa kando wano apto
kore bene ki nuye an no paba kore bene ki, samata,
aep ani bene yaikopuntek ambe ani bene ecbi koro
18 sambe sbikte nisa ruwe ne, ari itak, Orowa, tap
an itak ani aine-aine bokamba no nei utara nei
yangep iteki orota yange kuni iki nisa ruwe ne na.
19 Koroka, Antiok newa Ikoniom kotan wano
Yiidea un utara nei kotan orun araki : orowa, inne
utara onisbnisbi okere cbiki sbuma ari Pauros

366. 360 APOSTORO IKIP O:IA KAMBI. [14. 20.—15, 1-2.
kopiyekara, awa, shinnma rai okere ari kuDi
ramu giisu nei machiya wano nimba wa paye.
20 Koroka, i okari ta koikara utara rosliki wa okai
rapoketa, shiimma hopuni wa machiya ta ah an :
orowa, nei shimge toho ta Barnabas tara Derbe
21 kotan ta arapa nisa ruwe ne. Awa, nei machiya
otta pirika shongo eupaskuma okere chiki, samata,
inne koikara utara kara okere chiki, Rustra newa
Ikoniom newa Antiok kotan ta hoshippa, aine,
koikara utara kon ramat tumashnure hiiie nei
22 eishokor-i ta ramma okai kuni onishnishi hemhem
ki, samata, inne no okai aeramchuptekbe akash wa
Kamui moshiri ta ahup kuni etokosh ruwe ne ari
23 an ambe nure nisa ruwe ne. Orowa, obitta no
okai karisia oshiketa nei utara gusu ekashi atek-
numgere bene ki, shomo ramnu ki wa inonno-itak
ki okere chiki, gusu eishokoro Utarapa orun iko-
24 ande nisa ruwe ne. Orowa, Pisidia kotan akush
25 wa nei utara Pampuria kotan koshirepa. Awa,
Perga kotan ta itak ye okere chiki, Attaria kotan
26 ta sap ; orowa, auweomare okere moni ki kuni gusu
Kamui irenga otta akoropareita orowa no hopumba
kotan Antiok kotan orun atuitomotuye nisa ruwe ne.
27 Aige, araki wa karisia uwekarapare chiki, tura no
Kamui ikichi obitta no okaibe hemhem, Oya uirup
gusu eishokor-i kuni an apa Shinuma maka orushpe
28 hemhem ye wa nure nisa ruwe ne. Orowa, irukai
shomo ne no nei utara anak ne koikara utara tura
riya nisa ruwe ne na.
15 Ik.
1 Orowa, Yudea moshiri wano okai utara anak ne
sap wa epakashnu hine ene itak-hi :
—Mose oma
buri lorachi okari tuye buri akore shornoki yak anak
2 ne kashiaobiuki eaikap ruwe ne. Orowa, Pauros
newa Barnabas anak ne nei utara tura saure
shomo ne an upaukoiki ambe newa uwepekennu
ambe ki chiki, Pauros newa Barnabas anak ne

367. 15. 3-12.] APOSTORO IKIP OMA KAMBI. 361
moshima okai utara tura Yerusareiii kotan ta
hemespa vv^a tap an upahuiiara ambe gusu apostoro
utara newa puresbnteros utara ofcta iiui kani gusu
3 aesanniyo iiisa ruwe ne. Tambe gusu, nei utara
anak ne karisia un utara ankusbkerai apayere
koro, Poinekia newa Samaria kotan ta Oya uirup
hosari ambe ye : orowa, obitta no okai iriwak
4 utara nupetnere nisa ruwe ne na. Orowa, Yeru-
sarem kotan ta araki cbiki, nei karisia newa
puresbuteros utara newa apostoro utara orowa no
auk, aige, tura no Kamui iki obitta no okaibe nure
o nisa ruwe ne na. Koroka, Parisee ikiri un okai
eishokoro utara anak ne bopumba wa okarituye
buri akire wa Mose tuitak ashikasbimare kunip
ne, ari itak.
6 Orowa, apostoro utara newa puresbuteros utara
anak ne tap ambe esanniyo gusu uwekarapa.
7 Aige, poron no upaukoiki okere cbiki, Petros
bopuni wa nei utara orota ene itak-hi :
—
Iriwak utara, etokota Kamui anak ne ecbi tu-
muge wano en numge wa Oya uiriip utara pirika
sbongo oma itak nu bine eisbokoro kuni ne ki
8 nisa sekor'ambe ecbi eraman ruwe ne. Orowa,
keutum eraman Kamui anak ne nei utara gusu
pawetesbu ki wa, un orun koracbi, nei utara otta
ne yakka Asbkanne Ramat kore nisa ruwe ne ;
9 aige, nei utara newa cbi utara gusu sbiimai no are
sbomoki no eisbokor-i ani koro keutum asbkan-
10 nere. Tambe gusu, tane bemanda gusu ecbi utara
anak ne cbikoro ekasbi ne yakka cbi utara ne
yakka sei eaikap no an rekucbi orumbe koikara
utara koro rekucbi eunu wa Kamui koramnukara
11 ruwe be an ? Koroka, nei utara koracbi, cbi
utara ne yakka Utarapa ne Yesu kor'irenga an-
kusbkeraipo kasbiaobiuki kusu ne na ari cbi eisbo-
kon ruwe ne, ari itak.
12 Orowa, nei inne utara anak ne mo no okai ;
aige, ani Oya uirup ututta Kamui kara sbirosh
newa iyokunnure ildp nei utara orota Barnabas

368. 362 APOSTOEO IKIP OMA KAMBI. [I5. 13-24.
newa Pauros ye ambe inu koi'aii iiisa ruwe ne.
13 Orowa, ye okere child, Yakob ese wa ene itak-hi :
—
Iriwak utara en orun inu wa en kore yan
:
14 Kamui anak ne hoshiki no Oya uirup orota ek wa
yaikota kon reihei gusn nei utara tumiige wano
utara uk kuni orushpe Simeon un nure nisa ruwe
15 ne. Orowa, uweingarape oma itak tane kopakeat
ruwe ne ; ene chieshinnuye wa an :
—
16 Tap okaibe an okaketa Ku lioshipi wa
Dabid koro borak wa an kasb kanna Ku kara ;
Nei awende usbi kanna Ku kaia,
Aine, nei ambe asbte kiisu ne na :
17 Tambe anak ne ojokane v. a okai utara, samata,
Kasbita Ku reibei aye Oya uivup utara Utarapa bunara kimi gusu
an ambe ne.
lb Sekoro, mosbiri beasbi wano tap okaibe eramaude Utarapa ye
ruwe ne.
19 Tambe gusu, Oya uirup tumta Kamui orun bo-
sari utara sbomo chiukopoyere yak pirika kuni
20 ku ramu : koroka, nei utara anak ne potoki icbak-
kerepe bembem, boiyop bembem, rekuchi anum-
bap bembem, kem bembem sbomo ekottanu kuni
ne orun tesbkara wa ye kuni ku esanniyo ruwe ne.
21 Inambe gusu ne yakun, fusbkone okai ikiri wano
obitta no okai macbiya upsbotta Mose eupaskuma
utara okai, sbini tobo range uwekari cbisei ta
aoro-oitak wa an ruwe ne gusu ne na, sekoro itak.
22 Tap orowa no apostoro utara newa puresbuteros
utara obitta no karisia un utara tura, tura no
ikicbi utara tumuge wano ainu utara numge wa
Pauros newa Barnabas tura Antiok kotan orun
payere kuni pirika kunak yainu, aige, iriwak tumta
okai pase utara ne Barsabas ani aye Yudas newa
23 Siras anumge nisa ruwe ne : awa, nei utara ani
ene ene nuye nisa,—Apostoro utara newa puresbu-
teros utara anak ne Antiok newa Suria newa
Kirikia kotan ta okai Oya uirup wano okai iriwak
24 utara otta, rangarap an na : un orowa no paye an
utara anak ne itak ani ecbi cbiukopoyere bine
ecbi kon ramat utumasbire nisa ruwe ne sekoro

369. 15. 25-37.] APOSTOKO IKIP OMA KAMBI. 363
chi nu ruwe ne gusu ; nei utara anak ne un orowa
25 no shomo akasbpaotte ruwe ne na ; tambe gusu,
cbi utara anak ne sbine keutuni koro wa ukoram-
koro okere gusu utara numge wa cbikoro omap
an Barnabas newa Pauros tura ecbi orun omancie
26 kuni pirika kunak cbi yainu nisa, nei utara anak
ne cbikoro Utarapa ne Yesu Kiristo kon reibei
gusu koro inotu eyaiotupekare sbomoki nisa ruwe
27 ne. Tambe gusu, Youdas newa Siras pay ere asb,
aige, nei utara ne yakka yaikota paro ani tap okai
28 orusbpe ecbi nure kusu ne na. Inambe gusu ne
yakun, tap okai an kuni gusu ne ambe mosbima
an poro asbikerep ani sbomo ecbi sbikere kani
Asbkanne Ramat otta ne yakka, un otta ne yakka
29 pirika kunak aramu ; nei ambe anak, potoki otta
ayangep bemliem, kem bembem, rekucbi anum-
bap bembem, boiyop bembem sbomo ekottanu
ambe ne ; tap okaibe gusu ecbi yaikota ekottanu
sbomoki cbiki, ecbi gusu pirika ruwe ne. Ratcbi-
tara no okai yan.
30 Tambe gusu, nei utara anak ne apayere okere
yakun, Antiok kotan ta sap ; aige, inne utara
31 uwekarapare cbiki, nei kambi koropare. Orowa,
nei ambe aoro-oitak cbiki, nei omaoma ambe gusu
32 nupetne ruwe ne. Orowa, Youdas newa Siras
anak ne yaikota uweingara utara newa inne itak
ani iriwak utara onisbnisbi bembem ki tumasb-
33 nure bembem ki nisa ruwe ne. Awa, an pakibi
uturuta nei kotan ta okai cbiki, orowa no atesb-
kara iriwak utara orun itomo an no abosbippare.
35 Koroka, Pauros newa Barnabas anak ne Utarapa
itak epakasbnu bene eupaskuma bene ki gusu
Antiok kotan ta riya, sbui, mosbima okai inne
utara ne yakka tura ruwe ne.
36 Orowa, an tobo okake an koro,—Otta Utarapa
itak cbi eupaskuma macbiya pisbno orun paye
asb bine iriwak utara botanukara wa nekon a
ikicbi wa okai ya nukanro, ari Pauros anak ne
37 Barnabas otta ye nisa ruwe ne. Orowa, Barnabas

370. 364 APOSTORO IKIP OMA KAMBI. [15. 3S.—16. 7.
anak ne Markos ari an reihei ani areikore Yoannes
38 ne yakka tura kani ramu. Koroka, Pauros anak
ne Pampuria kotan ta an ita nei utava ekobopi wa
hoshipi bine tura no ikichi shomoki gura tura no
39 arapare ambe pirika sbomo ne sekoro ramu. Aine,
utasbpa sbiu upaekoiki ambe bopuni, nei utara
uwekopi pakno ne ruwe ne, orowa, Barnabas anak
ne Markos tura wa Kupros orun atuitomotuye wa
40 paye ; koroka, Pauros anak ne Siras numge, aige,
iriwak utara ani Utarapa kor'irenga otta aikoande
41 wa paye nisa ruwe ne. Orowa, sbinuma karisia
tumasbnure wa Suria newa Kirikia kotan kasb
nisa ruwe ne na.
16 Ik.
1 Orowa, sbinuma Derbe newa Rustra kotan otta ne
yakka ek nisa : aige, ingar'an, eisbokoro sbiriki an
sbine Yudea un sbiwentep koro okkai poho Timoteos
ari an reibei koro koikara guru an, koroka, koro micbi
2 anak ne Herenes un guru ne ruwe ne na. Nei guru
anak ne Rustra newa Ikoniom kotan ta okai iriwak
utara tumta pirika assuru akore guru ne rawe ne.
3 Pauros anak ne sbinuma itura rusui : aige, nei kotan
ta okai Yudea un utara gusu sbinuma uk wa okari-
tuye buri kire nisa : koro micbi anak ne Herenes
un guru ne sekoro obitta no okai utara era man nisa
4 ruwe ne gusu ne na. Orowa, okai macbiya akasb
wa paye rapoketa, apostoro utara newa Yerusarem
kotan ta okai puresbuteros utara esanniyo ipawetenge
asbikkasbimare kuni ne otta koropare nisa ruwe ne.
5 Tambe gusu, karisia un utara anak ne eisbokor-i gusu
atumasbnure, aige, to pisbno auinnere nisa ruwe ne
na.
6 Orowa, nei utara Purigia newa Garatia kotan
kusb, Asia mosbiri ta itak nure kuni Asbkanne
Ramat orowa no abattoki nisa ruwe ne gusu ne na
;
7 aige, Musia kotan ebange no araki cbiki, Bitunia kotan
orun paye kuni aramu nisa ; awa, Yesu kon Ramat

371. 16. 8-17.] APOSTORO IKIP OMA KAMBI. 365
8 ramuoshma shoinoki nisa rnwe ne ; aine, ^lasia aknsh
9 cbiki Troas kofcan ta sap. Orowa, an noshketa
Pauros otta anukarape an ; Makedonia inoshir'iin
guru shinen ash hine orun koramkoro sbiriki an wa
un kaobiuki wa un kore, ari an itak ani itak nisa.
10 Aige, sbinuma tan anukarape nukara cbiki,- nani cbi
ufcara Tvlakedonia niosbiri ta pa5^e asb kuni bunara,
nei utara otta pirika sbongo eupaskuma kuni ne
Kamui un nisbuk sekoio esanniyo asb nisa ruwe ne
gusu ne na.
11 Tainbe gusu, kaya lire wa kuwanno atui-toinotuye
bine Samotrake kotan ta ek, orowa, nei sbinige tobo
ta Neaporis kotan ta sbirepa ; orowa, nei i wano
12 Piripoi kofcan ta ek, nei ambe anak Makedonia
mosbiri ta an macbiya ne, nei kofcan un atpake an
usbi ne, aatupte ufcara korobe ne ruwe ne : aige, an
tobo uturu nei macbiya ta riya asb nisa ruwe ne
13 na. Orowa, sbini tobo ta nei macbiya apa osoine
asb wa inonno-itak kuni gusu an ariayainu pet samta
an usbike orun paye asb nisa ruwe ne ; aige, rok asb
bine uwekarapa wa okai sbiwentep ufcara otta ifcak
14 nisa ruwe ne. Orowa, murasaki senkaki ebok Tua-
teira mosbiri ta an macbiya un Eudia ari an reibei
koro sbiwentep an, sbinuu:ia anak ne Kamui koon-
gami guru ne, aine, un orun nu nisa ruwe ne na : nei
sbiwentep Pauros ye ital< gusu ikokanu kuni ne
15 Ufcarapa anak nei sambe maka nisa iTiwe ne. Orowa,
sbinuma anak ne koro cbisei un ufcara tura baptisma
akore okere cbiki, un koramkoro wa ene ifcak- bi :
—
Kuani anak ne Ufcarapa gusu ikipniukesb garu ku ne
ari ecbi esanniyo cbiki, ku kot cbisei ta abup bine riya
wa en kore ani itak. Orowa, sbinuma sbiyuppa no
nei no ki nisa ruwe ne.
16 Orowa, inonno-ifcak ki kuni usbike orun paye
asb ifca anak ne, tusu ki wa gusu kon nisbpa ufcara
poron no epirikare pon ifcak ki ramat sbikatkare sbine
17 matkacbi un efcunangara nisa ruwe ne. Awa, sbi-
numa anak ne Pauros newa un osbi ek wa bawe
asbte bine ene itak-bi :
—Tan utara anak ne lyotta

372. 366 APOSTOEO IKIP OMA KAMBI. 1
16. 18-28.
Eikun Kamui koro ussbiune iitara ne, echi utara gusu
kashichiobiuki kuni rnhu assuru asbte utara ne ruwe
18 ne, ari itak. Inne tobo uturuta sbinmna nei no ki
nisa ruwe ne. Koroka, Pauros anak ne sbi no yai-
ramkoiki wa gusu bosari bine nei ramat otta ene itak-
bi :—Yesu Kiristo kon reibei ankusbkerai nei guru
orowa no oasbin kuni e kasbpaotte asb na, ari itak.
Aige, nei pakibigeta nei ambe oasbin nisa ruwe ne.
19 Orowa, ani aeyaiepirikare kunip anak ne oasbin wa
isam ari an ambe nei sbiwentep kon nisbpa utara
nukara cbiki, Pauros newa Siras kisbiraa bine eij^ok
20 usbike ta okai esapane utara orun nimba, aige, tono
utara otta itura yakne ene itak-bi :
—Tan utara anak
ne Yudea un utara ne, awa, sbi no akoro macbiya
21 cbiukopoyere ruwe ne ; samata, Eoma un utara cbi
ne, aine, uk bene sbikkasbima bene ki kuni batto an
22 buii asbte ruwe ne, sekoro itak. Orowa, inne utara
bopumba wa nei utara kopiuld : aige, tono utara
iii]ipibi asosbpa wa sbirikik kuwa ani akokik kuni
23 kasbpaotte nisa ruwe ne. Orowa, poron no akosbi-
rikik okere cbiki, upakasbnu cbisei ta iyabupte, aige,
nei cbisei pungi anak ne iraujmakaka sbikkasbima
24 kuni kasbpaotte nisa ruwe ne na : awa, nei no akasb-
paotte gusu upakasbnu cbisei onnaige an tumbu ta
abupte bine koro cbikiri cbikuni otta irammal^aka
25 kote nisa ruwe ne. Koroka, an nosbike paketa
Pauros newa Siras anak ne Kamui otta inonno-itak
bembem ki sbinotcba-ibebe sbinotcba bembem ki
sbiiiki wa okai an, awa, okai apakasbnu utara nei
26 ambe inu kor'an ; aige, ekusbkonna poro sbirisbi-
moye an, nei upakasbnu cbisei asamaba amoimoigere
pakno an ruwe ne : orowa, nani apa-usbta obitta
makke ; samata, obitta no okai utara koro atupepeok-
27 tep apita nisa ruwe ne. Orowa, upakasbnu cbisei
pungi anak ne amososo wa an wa upakasbnu cbisei
apausbta makke wa an sbiri nukara cbiki, apakasbnu
utara kira wa isam lami ramu gusu, koro rangetam
28 etaye bine yairaige etokooiki ruwe ne. Koroka,
Pauros anak ne rui bau ani bawe asbte wa ene itak-

373. 16. 29-40.] APOSTOEO IKIP OMA KAMBI. 367
hi :
—Iteki yaiewende yan : chi utara obitfca teda okai
29 ruwe ne gusu ne ria, ari itak. Orowa, shinuma shune
akoro wa ek kuni bawe aslite, aige, aotereke ahun wa
30 isbitoma gusu kotususatki bine Pauros newa Siras
kotpoketa sbirikamu, orowa, nei utara soyumbare wa
ene itak-bi :
—Nisbpa utara, kasbiaobiaki kuni ne
31 nekon a ku ki yak pirika ya ? Orowa, nei utara ene
itak-bi:—Qtarapa ne Yesu eishokoro yan, yakun e
kasbicbiobiuki kusu ne, eaui newa e koro uni un utara
32 tura, ari itak. Orowa, sbinuma new^a koro uni ta
obitta no okai utara orun nei utara anak ne Utarapa
33 gusu an itak ye nisa ruwe ne. Aige, an nosbke nei
epakibigeta sbinuma nei utara uk wa koro sbirikik
piri furaye ; orowa, nani sbinuma anak ne obitta no
34 okai koro utara tura baptisma akore. Samata, koro
cbisei orun nei utara tura wa kotpoketa aep ande,
orowa, Kamui eisbokoro gusu, obitta no okai koro uni
un utara tura sbi no yainucbattek nisa ruwe ne.
35 Koroka, tokap ne cbiki tono utara anak ne uitek
utara tesbkara biue ene ifcakte-bi :•
—Nei utara bon-
36 nere yan. Orowa, nei upakasbnu cbisei pungi anak
ne nei itak Pauros nure wa ene itak-bi :
—Ecbi utara
ahonnere kuni tono utara tesbkara sbongo ek na
:
tambe gusu itomo an no soyumba wa en kore, ari
37 itak. Koroka, orota Pauros ene itak-bi :
—Eoma
kotan un utara cbi ne, awa, nei utara anak ne un
kokatpakte sboinoki no anukan no un sbirikik bem-
hem ki upakasbnu cbisei ta un abupte bembem ki
nisa ; aige, tane arorokisbne no un soyumbare ruwe
he an ? sbi an no shomo ; koroka, nei utara yaikota
38 araki bine un soyumbarero, ari itak. Orowa, auitek
utara anak ne tono utara oran tap orusbpe nure nisa :
awa, Roma kotan un utara ne sekor'ambe nei utara
39 inu cbiki, isbitoma ruwe ne ; aige, araki wa koramkon
nisa ruwe ne ; orowa, soyumbare cbiki nei kotan
40 wano paye kuni onishnisbi nisa ruwe ne. Orowa,
upakasbnu cbisei wano soyumba cbiki Eudia uni un
ahup : aige, iriwak utara nukara yakun onishnisbi
wa paye nisa ruwe ne na.

374. 368 APOSTORO IKIP OMA KAMBI. [17. l-H.
17 Ik.
1 Orowa, iiei utara anak ne Ampiporis newa Aporo-
nia kotan akush okere cbiki, Tessaronika kotan ako-
shirepa ; nei kotan ta Yudea un utara koro uweka-
2 rapa chisei an : orowa, Pauros anak ne ramma an
bind korachi, nei utara orun ahun, aige, re shini toho
pakno Kaniui kambi-sosh koro wa tura no eukoj^upe-
3 kere, awa, Kiristo anak ne ayairamsbitnere wa rai i
orowa no betopo-sbiknu kuni gusu an ap ne ari an
ambe pita wa ye : samata, ecbi orun ku eupaskuma
Yesu anak ne nei Kiristo ne sekoro ye nisa ruwe ne
4 na. Orowa, okai sereke utara aeisbokore wa Pauros
newa Siras tura ko-okai ; Kamui ko-oripak Herenes
un inne utara newa moyo shomo ne okai pase shi-
5 wentep utara ne yakka ki ruwe ne. Koroka, Yudea
un utara anak ne eyaitunnap ki wa gusu nupan
wenbe ikicbi utara koro wa topaba utara uwekarapare
bine nei macbiya ta sakayo bopunire ; aige, Yason
koro cbisei kopiuki wa utara otta sbinuma utara
6 Royumbare kuni bunara ruwe ne. Orowa, sbomo
anukara cbiki, nmcbiya esapane utara kotpoke orun
Yason newa okai inwak utara nimba wa araki bine
ene bawe asbte-bi :
—Mosbiri uirup kuttoko nere
7 utara teda ne yakka araki wa okai ; awa, Yason anak
ne nei utara uina : aige, nei utara obitta Kaisaros
ipawetenge otereke wa—Mosbijna an Mosbiri Esa-
pane guru ne Yesu an—ari itak sbiriki w^a okai ruwe
8 ne, all itak. Orowa, topaba utara newa nei macbiya
esapane utara tap orusbpe nu cbiki cbiukopoye ruwe
9 ne. Orowa, Y^ason newa mosbima okai utara orowa
no aekuwakorep auk cbiki bonnere nisa ruwe ne.
10 Orowa, nani iriwak utara anak ne ancbikarata
Beroia kotan orun Pauros newa Siras payere ; awa,
nei kotan akosbirepa cbild Y^udea un utara koro uwe-
11 karapa cbisei ta abup. Aige, nei kotan un utara
anak ne irenga an keutum sange wa nei itak uk, aine,
nei orusbpe ene ani ne ya ingara kuni ne to pisbno
Kamui kambi-sosh uwande nisa ruwe ne gusu, Tessa-

375. 17. 12-21.] APOSTORO IKIP OMA KAMBL 369
ronika un utara kasu no iiupuru utara ne ruwe ne.
12 Tarabe gusu nei utara inue no eishokoro ; sbui, aainu-
koi'o Herenes un shiwentep utara ne yakka, moyo
shomo ne okai okkai utara ne yakka eishokon nisa
13 ruwe ne na. Koroka, Pauros anak ne Beroia kotan
ta ne yakka Kamui itak assuru ashte wa an shiri
Tessaronika kotan ta okai Yudea un utara inu cbiki,
nei kotan ta ne yakka afaki wa inne topaha utara
14 cbiukopoyere bine utumasbire nisa ruwe ne. Awa,
nani iriwak utara anak ne atui-sam pakno orun arapa
kuni ne Pauros omande : orowa, Siras newa Timo-
15 teos anak ne naa nei kotan ta riya. Koroka, Pauros
tura utara anak ne Atens kotan pakno sbinuma tura :
aige, Siras newa Timoteos anak ne tunasbino sbinuma
orota araki kuni akasbpaotte an irenga akore cbiki,
nei utara nani paye nisa ruwe ne.
16 Orowa, Pauros anak ne Atens kotan ta nei utara
araki kuni ebuye wa an sbiri rapoketa, nei macbiya
anak potoki ani aesbik wa an i nukara cbiki, osbke
17 un koro keutum aparaparasere. Awa, sbinuma
Yudea un utara newa Kamui ko-oripak utara tura
uwekarapa cbisei ta bene, samata, otta araki utara
tura eibok usbiketa bene kesto range eukoyupekere
18 nisa ruwe ne. Orowa, Stoik newa Epikuria un utara
koro epakasbi gusu eramusb an utara anak ne sbi-
numa etunangara. Aige, Tan patacbinne guru
bemanda itak ani itak sange kusbki ya ? ari itak
utara okai : sbui, sbinuma anak ne Oya Kamui
assui u asbte guru ne kotom an, ari itak utara ka
okai : Sbinuma anak ne Yesu newa betopo-sbiknu
19 ambe eupaskuma ruwe ne gusu ne na. Orowa, nei
utara anak ne sbinuma kisbima wa Areo nupuri ta
tura bine ene itak-hi :
—E ye tan ashiri epakasbi
20 nekon a ambe ne ya ? un nure wa un kore. Inambe
gusu ne yakun, aokai anak ne usa okai oya orusbpe
assuru asbte kor'an : tambe gusu, tap orusbpe
21 ikkewebe cbi nu rusui ruwe ne. (Obitta no okai
Atens un utara newa nei kotan ta riya utara anak ne
asbiri orusbpe nure bene ki inu bene ki patek ramma

376. 370 APOSTOEO IKIP OMA KAMBI. [17. 22-31.
22 kane ikichi mwe ne gusu ne na). Orowa, Pauros
anak ne nei Areo nupuri tumta ash wa ene itak-hi :
—
Atens kotan un okkai ainu utara, nep ne yakka
gusu echi utara anak ne Kamui ko-oripak kashpa
23 utara echi ne kuni ku nukara. Inambe gusu ne
yakun, ku apkash rapoketa otta echi ko-ongami okaibe
ku ingara chiki,—Aeramushkari Kamui gusu—ani an
itak ani kashita auuye wa an Yange set ku nukan
nisa ruwe ne gusu ne na. Eran:ipeutek no echi ko-
24 ongami ambe kuani echi nure ash na. Ingi-moshiri
newa otta okaibe obitta kara Kamui anak ne, Shi-
numa anak, kando newa moshiri newa koro Utarapa
ne wa gusu, teke ani akara chisei ta oshiroma sho-
25 moki ; shui, Shinuma anak ne nep ka eishiramne
korachi, ainu teke ani aeyaishieiwangere eaikapbe ne
ruwe ne ; Shinuma yaikota anak ne obitta no okai
utara otta inotu hemhem, heisepa hemhem, nep ne
yakka hemhem koropare ruwe ne gusu ne na ; orowa,
26 moshir'ebitta ko-oshiroma kuni ne shinen orowa no
pishno okai moshiri uirup kara, aige, nei utara okai
kuni pakihi hemhem oshiroma kuni ushike hemhem
27 esanniyo nisa ruwe ne ; Shinuma anak ne pishno
okai chi utara orowa no ehangeko no an shoinoki a
yakka, nei utara Kamui hunara wa Shinuma gusu
28 shitembatemba hine pa kuiii ambe ne ; chi utara
anak ne Shinuma otta ishu hemhem ki, moimoige
hemhem ki, an katuhu koro bene ki ruwe ne gusu ne
na ;
yaikota echi koro yukara ki utara ye-hi korachi
:
—Chi utara anak ne Shinuma koro santek chi ne
29 ruwe ne na. Tambe gusu, Kamui koro santek utara
chi ne ruwe ne gusu, Kamui anak ne aiim ramepakari
wa yainu gusu eshinnuye kongani bene, shirokani
bene, shuma bene ne kuni aesanniyo kunip shomo ne
30 ruwe ne. Tambe gusu Kamui nei eramsak an pakihi
emoshma no ande nisa ; koroka, tane anak neita okai
yakka obitta no okai utara yaikokatpak kuni kash-
31 paotte ruwe ne : Shinuma anak esanniyo okere ainu
ani oupeka no ingi moshiri uirup koipishi kuni toho
atte nisa ruwe ne gusu ne na ; aige, Shinuma anak

377. 17. 32.—18. 7.] APOSTORO IKIP OMA KAMBI. 371
ne nei gum rai i orowa no hetopo-shiknure-hi aiii
an arabe ani obitta no okai utara gusu nei aaibe
sonnere nisa ruwe ne na.
32 Nei utara anak ne rai i orowa no hetopo-shiknu
orushpe nu cbiki, eoya itak utara ka okai ; koroka,
mosbima okai utara anak ne—Tap orusbpe gusu
33 kanna-sbui e orun cbi lui kusu ne na, ari itak. Tambe
gusu, Pauros anak ne nei utara tumuge wa ouian.
34 Koroka, an utara anak ne sbinuma tura no ko-okai wa
eisbokoro : nei utara tumugeta Areo nupuri un Dionu-
sios ka an, orowa, Damaris ari an reibei koro sbine sbi-
wentep an, saniata, nei utara tura mosbima utara
okai ruwe ne na.
18 Ik.
1 Tap orusbpe betuku okaketa sbinuma anak ne
2 Atens wano arapa w^a Koiintos kotan ta ek. Awa,
nabun I tari a kotan wano ek Pontikos uirup un Akura
ari an reibei koro Yudea un guru, koro macbi Pris-
kira tura nukara nisa ruwe ne ; obitta no okai Yudea
un utara Roma kotan wano paye kuni ne Kraudios
kasbpaotte nisa ruwe ne gusu ne na : aige, nei utara
3 otta sbinunaa abun nisa ruwe ne ; orowa, sbinuma
anak ne ukoracbi an moni gusu iki guru ne wa gusu,
tura no reusbi liine iki nisa ruwe ne ; iki kuni gusu an
moni anak ne kasb karape ne ruwe ne gusu ne na.
4 Orowa, sbinuma sbini tobo range uwekarapa cbisei ta
eukoyupekere wa Yudea un utara ne yakka Herenes
un utara ne yakka eisbokore kuni ki nisa ruwe ne.
5 Koroka, Siras newa Timoteos anak ne Makedonia
kotan wano sap cbiki itak ani Pauros akire wa Yesu
anak ne Kiristo ne sekoro Yudea un utara otta pawe-
6 tesbu ki. Orowa, nei utara anak ne esbisbi wa koat-
cba yakun, sbinuma koro mipi tuituye wa ene itak-
bi :
—Ecbi koro kein anak ne yaikota ecbi koro sapa
kata an na ; Kuani anak ne turu-sakbe ne : tewa no
7 Oya uirup orun ku oman kusu ne na. Orowa, sbi-
numa Oman wa Titos Yustos aii an reibei koro sbine

378. 372 APOSTOEO IKTP OMA KAMBI. [18.8-18.
ainu kot chisei ta ahun, nei guni anak Kamui ko-
ongami guru ne, kot chisei anak ne nei uwekarapa
8 chisei samaketa an ruwe ne. Orowa, nei uwekara-
pa chisei esapane guru Krispos anak ne koro
chisei un utara obitta tura no Ufcarapa eishokon nisa
ruwe ne ; samata, Korintos kotan un inne utara nu
wa eishokoro, aine, baptisma akore nisa ruwe ne.
9 Orowa, anchikara ta Utavapa anak ne anukarape ani
Pauros otta ene itak-bi :
—Iteki ishitoma, koroka itak
10 wa iteki mo no an ysm : Kuani anak ne e tura no
an, orowa, e iwende gusu in an guru ne yakka shomo
e kopiuki kusu ne : tan machiya ta inne utara ku
11 koro ikiri an ruwe ne gusu ne na, sekoro itak. Orowa,
shinuma tu pa e eniko nei ita riya bine nei utara
tumta Kamui itak epakashnu nisa ruwe ne na.
12 Orowa, Gario anak ne Akaia kotan epungine w^a
an rapoketa, Yudea un utara shine-ikii:ine Pauros
kopiuki gusu bopumba, aige, koipishi set kotcbake un
13 shinuma tura wa ene itak-bi :
—Tan guru anak ne
tuitak nei no an shomo ne no Kamui ko-ongami kuni
14 ne utara onisbnishi ruwe ne. Koroka, Pauros tane
paro maka kusu ne ita, Gario anak ne Yudea un
utara orun ene itak-bi :
—Yudea un echi utara, tap
orushpe anak ne son no newa chikokatpak bene wen
boiyop bene gusu an ambe ne yak anak ne echi orun
15 ku inu yak pirika ruwe ne, a koroka : echi koro itak
bene, reihei bene, yaikota koro tuitak bene gusu an
upabunara ambe ne yak ne, echi utara yaikota nei
ambe esanniyo yan ; kuani anak nei no okai ousbpe
16 gusu shomo koipishi ki kusu ne kuni ku ramu. Orowa,
shinuma anak ne nei utara koipishi set wano okeuba
17 nisa ruwe ne. Aige, nei utara anak ne uwekarapa
chisei esapane guru Sostenes kisbima kane, koipishi set
kotchaketa shirikik nisa ruwe ne. Awa, Gario anak
ne tap okai orushpe gusu iteki ekottanu nisa ruwe ne.
] 8 Orowa, Pauros anak ne naa inne tobo ta nei kotan
ta reushi chiki, iriwak utara kouwetutkopak bine
Siria moshiri ta oman kuni atuitoraotuye nisa, Pris-
kira newa Akura shinuma tura no paye nisa ruwe ne ;

379. 18. 19-28.] APOSTORO IKIP OMA KAMBI. 373
shinnraa aeuitaknup an gusu Kenkrea kotan ta sapa
19 memke nisa ruwe ne. Aige, iiei utara Epesos kotan
ta kosbireba, awa, nei kotan ta nei utara hoppa :
koroka, sbinuma yaikota nei nwekarapa cbisei ta abun
wa Yuclea iin utara tura eukoyupekere nisa ruwe ne.
20 Orowa, naa obon no nei kotan ta riya kuni akoram-
21 koro cbiki, shomo ramuosbma ; koroka, sbinuma
uwetutkopak ki, aine, Karnui rengaine an cbiki sbui
ecbi orun ku bosbipi luisu ne aii itak koro, Epesos
kotan wano atuitomotuye wa oman nisa ruwe ne.
22 Orowa, sbinuma Kaisarea kotan ta 3^an yakun, beme-
su wa nei karisia korangarap, orowa no, Antiok kotan
23 ta san. Aige, nei kotan ta an pakibi uturu reusbi,
orowa no oman, awa, Garatea newa Purigia mosbiri
ikiri an no aknsb wa koikara utara turaasbnure nisa
ruwe ne.
24 Orowa, Ariksandria un ikiri an eramusb guru ne
Aporos ari an reibei koro sbine Yudea un guru anak
ne Epesos kotan ta ek ; Bbinuma anak ne Kamui
25 kambi-sosb gusu kiroroasbnu guru ne. Tan guru
anak ne Utarapa rubu gusu paro ani aepakasbnu
okere ruwe ne ; awa, sbinuma ramat seisek wa onse
Yoannes kore baptisma eraman bine Yesu gusu an
orusbpe gusu irammakaka ye bembem ki, epakasbnu
26 bembem ki nisa ruwe ne : sbinuma anak ne rame-
tokkon. no nei uwekarapa cbisei ta itak beasbire.
Koroka Priskira newa Akura anak ne sbinnma nu
cbiki auk wa naa irammakaka sbinuma orota Kamui
27 rubu pita nisa ruwe ne. Orowa, sbinuma Akaia
kotan orun kusb wa oman kuni aramu cbiki, iriwak
utara anak ne sbinuma reiki, orowa, auk kuni ne
koikara utara orun kambi omande nisa ruwe ne
:
aige, ek cbiki, sbinuma anak ne Kamui irenga gusu
28 eisbokoro utara poron no ikasbiu nisa ruwe ne
:
inambe gusu ne yakun, sbinuma sbiarikiki no Y^udea
un utara tura paekoild wa annokara, anu no Kamui
kambi-sosb ani Yesu anak ne Kiristo ne sekoro nukare
ruwe ne na.

380. 374 APOSTORO IKIP OMA KAMBI. [19. 1-13-
19 Ik.
1 Orowa, Aporos anak ne Korintos kotan ta an rapo-
keta, Pauros peiia un kotan kush wa Epesos kotan
2 ta ek, aine, okai koikara utara nukara : orowa, orota
shinuma ene itak-hi :
—Echi eishokoro ki ita anak ne
Ashkanne Ramat akore nisa ruwe he an ? orota nei
utara ene itak-hi :
—ShoiDO, Ashkanne Ramat an a-i
3 seenne chi nii ap, sekoro itak. Yakun, nepi orota
echi baptisma akore an a ? Yoannes kore baptisma
4 orota akore na, ari itak. Orowa, Pauros ene itak-hi
:
—Yoannes anak ne yaikokatpak gusu an baptisma
kore, aige, i oshi ek garu nei ambe anak, Yesu ne
ruwe ne, eishokoro kuni ne utara otta ye nisa ruwe
5 ne. Orowa, nei utara anak ne tap orushpe nu chiki,
Utara pa ne Yesu kon reihei otta baptisma akore nisa
6 ruwe ne. Awa, nei kata Pauros anak ne tekehe
ande yakun, Ashkanne Ramat nei utara kashiketa
ek, aige, usa an itak ani ye hemhem ki, uweingara
7 hemhem ki nisa ruwe ne. Nei utara pishki-hi anak
ne tun ikashima wa niu ehange ruwe ne na.
8 Orowa, shinuma anak ne uwekarapa chisei ta
ahun, aige, re chup uturuta rametokkon no itak ki,
awa, paekoiki hine Kamui moshiri gusu an orushpe
9 gusu onishnishi nisa ruwe ne. Koroka, sereke an
utara anak ne keutum nishte wa itakkashi hine
topaha kotchaketa nei Ruhu gusu wen no ye koro
okai chiki, shinuma nei utara wano oman, aige,
koikara utara shinnai no are, orowa, to pishno Tiran-
nos koro epakashnu ushita paekoiki nisa ruwe ne na.
10 Tambe anak ne tu pa uturuta akip ne ; tambe gusu,
xsia moshiri ta oshiroma utara obitta Yudea un utara
bene, Herenes un utara bene, Utarapa itak nu nisa
11 ruwe ne. Orowa, Kamui anak ne Pauros teke ani
12 makangane an kiroro an ildp ki nisa : shinuma orowa
no pon senkaki bene, maitari bene, shiyeyepa utara
orota aomande, yakne, tashum isam hemhem ki, wen
13 ran:iat oashin hemhem ki pakno ne ruwe ne. Koroka,
okai keshirikari wa pon-itak-ki Yudea un utara ne

381. 19. 14-25.
J
APOSTORO IKIP OMA KAMBI. 375
yakka, wen ramat shikatkare utara kasbi Utarapa ne
Yesu reihei konishuk wa ene itak-bi :
—Pauros eiipas-
kuma Yesu aiii Uuani e ikashpaotte ash na, ari itak.
14 Orowa, Yiidea un guru ne Kamui kora kenru esapane
guru Skefa ari a reihei koro an guru koro arawan
15 okkai poho nei no ki nisa ruwe ne. Aige, wen ramat
ese wa orota ene itak-hi :
—Yesu ku eamkiri, Pauros
ku eamkiri; koroka, echi utara inan utara echi ne
16 ya ? Orowa, wen ramat shikatkare ainu anak ne nei
utara kashike un tereke, aige, nei tun annokara wa
aapkan nisa, aige, atusa bine piriao wa nei chisei
17 wano kira nisa ruwe ne. Orow^a, Epesos kotan ta
okai Yudea un utara ne yakka Herenes un utara ne
yakka tap orushpe nu ; aige, obitta no okai utara
ishitoma, orow^a, Utarapa ne Yesu reihei anak ne
18 apasere nisa ruwe ne. Eisbokoro okere utara poron
no ne yakka araki, aige, eyaipushi bine koro iki ikip
19 ye nisa ruwe ne. Samata, pon-itak-ki buri ikichi
shomo moyo no okai utara anak ne koro kambi-sosb
uwekarapare wa obitta no okai utara kotcbaketa uhu-
yeka nisa ruwe ne : orowa, nei kambi oro esanniyo
chiki, go man shirokani pakno an oro an ambe ne,
20 sekoro anukara. Ta pakno kiroro an no Utarapa
koro itak poro wa shipiraspa nisa ruwe ne na.
21 Tap okai oiTisbpe aokere chiki, Pauros anak ne
Makedonia newa Akaia kotan ta kush okere yakun,
Yerusarem l^otan ta oman kuni keutum oshitchiu nisa
ruwe ne, aige, nei kotan akush okaketa Roma kotan
22 ne yakka ku nukara kusu ne ap, ari itak. Orowa,
otta yaisbieiwangere tu ainu ne Timoteos newa Eras-
tos Makedonia kotan ta payere okere yakun, sbinuma
yaikota naa Asia mosbiri ta an nisa ruwe ne.
23 Tane an pakita nei Eubu gusu shomo saure no an
24 sakayo bopuni. Inambe gusu ne yakun, Artimis
gusu shirokani pon chisei kara shirokani-kik guru ne
Demetrios ari an reihei koro shine ainu anak ne,
25 ponbe shomo ne an moni nei iki utara hetukure ; sbi-
numa anak ne nei no an moni gusu monraige utara
uwekarapare wa ene itak-hi :
—Nisbpa utara tan

382. 376 APOSTOEO IKIP OMA KAMBI. [19- 26-35.
moni an gusii chi iitara anak iie yaiotekiiure ruwe ne,
26 ari an ambe echi eraman. Shui, Epesos kotan ta
patek shomo ne, lioroka, yaani Asia mosbir'ebitta
tan Pauros anak ne—Tekebe ani akai-a okaibe Kamui
sbomo ne aii itak ani ye wa inne utara eisbokore bine
bosarire ruwe ne ari an ambe ecbi nukara wa inu
;
27 orowa, cbikoro moni awende ebange patek sbomo ne
;
koroka, Asia newa ingi mosbiri uirup ko-ongami nei
pase matne l^amui Artimis kora kenru ne yakka
apange, samata, sbinunm koro arakura aisamka kuni
28 ayaikikip no an ruwe ne na, sekoro itak. Orowa, nei
utara tan itak nu cbiki sbi no irusbka wa bawe asbte
bine ene itak-bi :
—Epesos un utara koro Artimis anak
29 ne pase ambe ne, ari itak. Awa, nei macbiya anak
ne sakayo aesbik : aige, nei utara anak ne Pauros
tura payekai Makedonia kotan un Kaios newa Aris-
tarkos kisbima bine sbine-ikinne sbibai cbisei orun
30 awekatta. Orowa, Pauros anak ne nei cbisei ta okai
utara orun abun kuni ramu cbiki, koikara utara ebam
31 nisa ruwe ne. Orosama, katairotke wa okai Asia un
esapane tono utara amak ne sbinuma nei sbibai cbisei
oran iteki yaiabunde kuni ne tesbkara nisa rawe ne.
32 Tanibe gusu, uwekarapa wa okai utara anak ne
sambe-kokuruse wa gusu tapne ye utara ka okai,
uwesbinnai no ye utara ka okai ruwe ne : orowa, poro
seieke anak ne bemanda gasu uwekarapa ika eram-
33 peutek nisa ruwe ne na. Orowa, Yudea un utara
anak ne nei inne utara tumuge wano Areksandros
turare wa sange nisa ruwe ne. Awa, Ai'eksandros
anak ne tek ani nisbuk wa utara otta yaikikkara itak
34 kuni ramu iki. A koroka, sbinuma anak ne Yudea
un gura ne kunak anukara yakun, nei utara obitta
sbine—ikinne sbine icbi ji kan uturu pakno bawe
asbte bine,—Epesos un utara koro Artimis anak ne
35 pase ambe ne, ani itak. Orowa, nei macbiya un sboki-
kwan anak ne inne utara more okere cbiki, ene itak-
bi :
—Epesos kotan un ecbi utara,—Tan Epesos
macbiya anak ne kando wa ran nei pase Artimis l?ora
kenra sbikkasbima macbiya ne sekor'ambe erampeu-

383. 19. 36.—20. 6.] AP0STOR(J IKIP OMA KAMBI. 377
36 tek guru inan guru iie ruwe he an ? Tambe gusu,
tap orushpe aeutastasa eaikapbe ne wa gusu echi
utara anak ne nep koetaraka iki sbomoki no mo no
37 okai kunip ne. Inanibe gusu ne yakun, Kamui kora
kenru eikka bene Id sbomoki, cbikoro Kamui koatcba
bene ki sbomoki tan utara eteun ecbi tura wa araki
38 nisa ruwe ne gusu ne na. Deaietrios newa tura no
ikicbi utara anak ne nen ka gusu eiyonnupbe kunip
an cbiki, koipisbi kuni cbisei an, epungine utara ka
39 okai, tambe gusu, uwe-eiyonnupbarero. Koroka,
mosbima okai orusbpe gusu nepka ecbi bunara yak
anak ne aeipawetenge an uwekari ta aesanniyo kusu
40 ne na. Inambe gusu ne yakun, son no newa ikkewe
sak no an tan an to betuku upaukoiki ambe cbi utara
anak ne ayaikikip no aeiyonnupba ange sbiriki okai
:
aige, tap uwekarapa ambe gusu an ika ye eaikap
41 kusb tap ne sbiriki. Orowa, sbinuma tambe ye okere
cbiki nei uwekari payere nisa ruwe ne.
20 Ik.
1 Orowa, nei sakayo cbakkosanu yakun, Pauros anak
ne koikara utara araki kuni tesbkara wa onisbiiisbi
okere cbiki, uwetutkopak bine Makedonia mosbiri ta
2 oman kuni bopuni nisa ruwe ne. Awa, nei pisbka-
nike an kotan akusb wa poron no onisbnisbi okere
3 cbiki, Kirisia mosbiri ta ek. Orowa, sbinuma anak
ne nei kotan ta re chup riya cbiki, samata, sbinuma
epokba gusu Yudea un utara anak ne esanniyo yakun,
tane Siria mosbiri oro peka atuitomotuye change gusu
Makedonia akusb wa bosbipi kuni esanniyo nisa ruwe
4 ne. Aige, Asia pakno itura utara okai Berea kotan
un Pirus pobo Sopater an ; Tessaronike kotan un
Aristarkos newa Sekoundos okai ; Derbaios kotan un
Gaios an, Timoteos an ruwe ne ; samata, Asia mo-
sbir'un utara Tikikos newa Tropimos okai ruwe ne.
5 Koroka, tan utara anak ne bosbiki no paye wa Troas
6 kotan ta untere wa okai sbiriki. Orowa, pandane
sak pan tobo okake an koro cbi utara anak ne Piripoi

384. 378 APOSTORO IKIP OMA KAMBI. [20. 7-17.
kotaii wano atuitomotaye wa ashikne rereko toho ta
Troas kotan ta okai nei utara orota akoshirepa ; aige,
nei kotan ta arawan rereko uturuta riya nisa ruwe ne.
7 Orowa, nei mawari atpake an toho ta pantak
meshpa kuni ne uwekarapa wa okai ita, Pauros anak
ne nei sbirage toho ta oyake un arapa kuni esanniyo
okere gusu, utara tura eukoyupekere ki koro an, awa,
8 an noshike palmo itak ki nisa ruwe ne. Otta uwe-
karapa wa okai rikta an tumbu ta abe o ratchako
9 poron no okai ruwe ne. Orowa, puyara otta Eutikos
ari an reihei ani areikore shine upen ainu mokon-noye
wa a kane an ; awa, Pauros naa ohon no eukoyupe-
kere iki, aine, nei guru mokon-noye gusu re ikinne an
choroka wano herashi hachiri, aige, rai an no aaninisa.
10 Orowa, Pauros ran wa nei guru kashi-kamu hine
otekomare wa ene itak-hi :
—Ika sakayo iki ; shinuma
11 shiknu wa an ruwe ne gusu ne na. Orowa, shinuma
hemesu w^a pantak meshpa hine ibe, orowa, ohonno
no, peken-nisat pakno, itak okere chiki, oman nisa
12 ruwe ne. Orowa, shiknu an no nei heikachi ani hine
shorao saure no aomaoma ruwe ne.
13 Koroka, chi utara anak ne hoshiki no chip otta
paye wa Assos kotan ta arapa kuni ne atuitomotuye,
nei kotan ta Pauros ore kuni aramu, nei no shinuma
esanniyo, aige, shinuma yaikota ya oro peka oman
14 kuni ramu nisa ruwe ne gusu ne na. Awa, Assos
kotan ta shinuma un etunangara chiki, chip aore wa
15 Mitirene kotan ta araki. Orowa, nei kotan wano
atuitomotuye koro, nei shimge toho ta Kios kotan
samake un araki ; shui, nei shimge toh.o ta Samos
kotai3 ta araki ; orowa, nei shimge toho ta Miretos
16 kotan ta l^oshirepa ash nisa ruwe ne na. Pauros
anak ne Asia moshiri ta reushi kuni ramu gusu Epesos
kotan samake peka atuitomotuye kuni esanniyo nisa
ruw-e ne ; inambe gusu ne yakun, shinuma eashkai
chiki, Pentecoste toho ta Yerusarem kotan ta an kuni
yaitunashka shiriki okai nisa ruwe ne gusu ne na.
17 Orow^a, Miretos orowa no Epesos orun shinuma
teshkara wa orota nei karisia un ekashi utara tak

385. 20. 18-30.] APOSTOKO IKIP OMA KAMBI. 379
18 nisa ruwe ne. Awa, araki chiki, orota ene itak-hi :
—
Asia moshiri ta kn ek atpake an toho wano nekon
a ku iki wa ramma kane ecbi tura no ku an bine, sbiri
19 keutuin yaieoiipakka bene ki, nnpe yaikorange bene
ki, Yudea iin utara en gusu osbke esanniyo an gusu a
en koramnukara ambe bene an wa Utarapa otta
yaikusbieiwangere a i ecbi utara yaikota ecbi eraman
20 ruwe ne : nep ne yakka ecbi pirikare kuni ambe nure
guru sborao ku esbisbi, anu no ecbi epakasbnn,
cbisei pisbno ta Yudea un utara otta bene Herenes un
21 utara otta bene, Kamui gusu yaikokatpak, Utarapa
ne Yesu Kiristo gusu eisbokor-i atte kuni pawetesbu
22 ku ki nisa ruwe ne. Orowa, tane ingar'an, ramat
atupetupe wa Yerusarem orun ku arapa, aige, nei
ita nekon a orusbpe en gusu betuku kusu ne ya ku
23 erampeutek : ouse, pisbno an macbiya ta Asbkanne
Ramat en gasu pawetesbu ki wa atupepeoktep newa
aeramcbuptekbe en tere skiriki ari itak ruwe ne.
24 Koroka, ku inotu anak ne en gusu aosbkorobe ne
sekoro ku esanniyo sbomoki, aine, ku iki kuni usbike
ku okere bemheni ki, Kaniui irenga gusu an pirika
sbongo epawetesbu kuni ari an Utarapa ne Yesu
orowa no a en kore yaisbieiwangere-bi bembem ku ki
25 kuni an ap ne ruwe ne. Orowa, tane ingar'an, tumuge
un ku apkasb wa nei mosbiri eupaskuma obitta no
okai ecbi utara anak ne tewa no poka ku na-
nubu sbomo ecbi nukara kusu ne sekoro ku eraman.
26 Tambe gusu, obitta no okai utara koro kem gusu
turusakbe ku ne ruwe ne ari an ambe ani ecbi
27 kotcbaketa tan an to pawetesbu ku ki na. Inambe
gusu ne yakun, Kamui esanniyop obitta no ecbi nure
28 kuni ambe sbomo ku esbisbi nisa ruwe ne. Yaikota
gusu bembem, Asbkanne Ramat ecbi epunginere
topaba ebitta gusu bembem yairamatte okai bine,
29 Sbinuma yaikota koro kemibi ani auk Kamui ka-
risia resbpa yan. Ku oman okaketa niwen borokeu
ecbi tumta abup wa topaba mosbima noande sbomoki
30 kusu ne-bi ku eraman ; sbui, koikara utara tura wa
sbiren gusu ebaita ambe ye utara ecbi yaikota tumuge

386. 380 APOSTORO IKIP OMA KAMBI. [20- 31.—21. 3.
31 wa hopumba kusu ne. Tambe gusu, sbiruwe yan,
orowa, re pa utiirufca kuani nupe poka yaikorange iki
bine kunne-to ta bene tokap-to ta bene yomne
sbomoki no ecbi pisbno ku epakasbnu nisa rawe ne a
32 ambe esbkarun yan. Orowa, tane, Kamui otta bene
Sbinuma kor'irenga gusu an itak otta bene ecbi iko-
ande asb ne, nei ambe anak ne ecbi rosbkire bembem
ki, obitta no okai aasbkannere utara tumugeta ecbi
33 eikesbkore easbkaibe ne ruwe ne. Inan guru ne
yakka koro sbirokani bene, kongani bene, cbimipi
34 bene sbomo ku eyaikosbipuinere ruwe ne. Tan teke
anak ne kuani yaikota gusu an eisbiranme ambe gusu
bene en tura no okai utara gusu bene iki nisa ruwe ne
35 a ambe ecbi yaikota ecbi eraman ruwe ne Nep ne
yakka gusu kuani ecbi epakasbnu nisa ; nei no
ecbi monraige wa tumsak utara kaobiuki kunip ecbi
ne, orowa, Utarapa ne Yesu Shinuma yaikota ye itak
ahupkara kasu no kore katu anak naa anunuke ambe
ne ruwe ne, sekor'an ambe ecbi esbkarun kunip ne
ruwe ne.
36 Orowa, sbinuma tapne ye okere cbiki, kokkaea bine,
37 obitta no okai utara tuua inonno-itak ki nisa. Aige,
utara obitta poron no cbisb, awa, Pauros koro rekucbi
33 kata bacbiri bine cbopsekan nisa rawe ne ; aige, naa
koro nanubu sbomo nukara kusa ne ari an itak ani
sbinuma ye itak gusu iyotta yairambekomo ruwe ne.
Orowa, cbip ore pakno nei utara anak ne sbinuma
rura nisa ruwe ne.
21 Ik.
1 Ol'owa, nei utara akoboppa wa kaya rosbki okere
cbiki, kuwanno atuitomotuye wa Kos kotan ta kosbi-
repa asb nisa ruwe ne, orowa, nei sbimge tobo ta
Eodos kotan ta araki, orowa, nei wano Patara kotan
2 orota araki asb rawe ne : orowa, Poinike mosbiri oro
peka Oman kuni cbip anukara cbiki, cbip o wa atui-
3 tomotuye nisa ruwe ne. Orowa, Kupros kotan anu-
kara pakno ne cbiki, nei barikitek sam akusb bine

387. 21. 4-14.] APOSTOEO IKIP OMA KAMBI. 381
Siria kotaii ta paye wa Taros kotan ta yan nisa ruwe
ne : nei kotan anak nei chip oma shikehe iyapte kuni
4 usbi ne rawe ne gusu ne na. Orowa, koikara utara
anukara yakun, arawan toho ta nei kotan ta reiishi
ash : awa, Ashkanne Ramat ankushkerai Pauros anak
ne iteki Yerusarem kotan ta oman kuni ne nei koi-
5 kara ntara itak nisa ruwe ne. Orowa, nei toho
auweoiiiare chiki, chi hopumba ash wa payekai nisa
;
aicre, nei utara obitta, koro machi newa poho utara
tura, nei nmchiya soyumba wa akohoppa pakno un
rura : awa, atui-sam kata kokkaerok bine inonno-
6 itak ash, orowa, utashpa uwetutkopak nisa ruwe ne
na ; orowa, chi utara anak ne chip o, koroka, nei
utara anak kanna shui koro uni un hoshippa nisa
ruwe ne.
7 Orowa, Turos kotan wano atuitomotuye okere chi-
ki Ptoremais kotan koshirepa ; awa, iriwak utara
8 korangarap yakun, shine to tura no reushi. Orowa,
nei shimge toho ta paye ash wa Kaisarea kotan ta
araki : aige, nei arawa niu tumuoje un shinen ne pirika
shongo eupaskuma guru Piripos kot chisei ta ahup wa
9 tura no riya nisa ruwe ne. Tan guru otta uweingara
10 ki hoku sak matne po inen okai. Orowa, inne toho
uturu nei ita liya ash wa okai ita, Agabos ari an
reihei koro shine uweingara guru Yudea moshiri wano
11 san wa ek nisa. Awa, shinuma un orun ek bine Pauros
koro kut uk wa yaikota koro chikiri newa teke kane
tupetupe, aige, ene hawe oka-hi :
—Ashkanne Eaniat
ene itak-bi :
—Yerusarem kotan ta okai Yudea un
utara anak ne tap korachi tan kut koro guru tupetupe
wa Oya utara koro teke otta ekoshi kusu ne na, ari itak.
12 Orowa, tap orusbpe chi nu chiki, chi utara ne yakka
nei kotan ta okai utara ne yakka, sbinuma iteki
Yerusarem kotan ta oman kuni onishnishi nisa ruwe
13 ne. Tata otta Pauros ene ese-bi :
—Hemanda
gusu echi chish wa ku sambe iuninkare ya ? Kuani
anak ne ouse atupetupe kuni patek shomo ne, koroka,
Yerusarem kotan ta Utarapa ne Yesu kon reihei gusu
14 rai kuni yak pirika ruwe ne, ari itak. Orowa, shinu-

388. 382 APOSTOKO IKIP OMA KAMBI. [21. 15-26.
ma shoino nu gusu chi atara mo no okai wa :
—Utara-
pa irenga koracbi aki na, ari cbi ye nisa rnwe ne.
15 Tap okaketa chi utara anak ne koro shike sbuppa-
kara wa Yerusareni kotan orun hemeshpa nisa ruwe
16 ne. Orowa, Kaisarea kotan wp.no okai koikara utara
iin tnra no paye, awa, otta echi reusbi asb kuni aro-
tunasbi wano an koikara garii ne Kuprios kotan un
Mnason atura nisa ruwe ne na.
17 Orowa, Yerusarem kotan ta akosbirepa cbiki,
18 irivvak utara nupetne no un uk nisa ruwe ne. Awa,
nei sbimge tobo ta Pauros anak ne un tura no
Yakob orota arapa, ekasbi utara obitta okai wa okai
19 ruwe ne. Orowa, sbinuma koerangarap okere yakun,
koro yaisbieiwangere-bi ani Oya utara tumta Kamui
20 iki ikip pisbno pisbno nure nisa ruwe ne. Aige nei
utara nu cbiki Kamui ramye ; aine, sbinuma otta ene
itak-bi :
—Ayupnisbpakebe, Yudea un utara tumugeta
eisbokoro okere utara hemanda inne no okai sbiri e
nukara ; orosama, nei utara anak ne obitta tuitak gusu
21 eyaitunnap ki sbiii okai : awa, aokai gusu anak ne
Oya utara tumugeta obitta no okai Yudea un utara
koro pobo sbomo okarituye buri akire bene ki,
kotan buri nei no ne yakka sbomo ki bine Mose
emaka kuni ne e epakasbnu ruwene, sekoro nei utara
22 otta aye nisa ruwe ne. Yakun, nekon a ambe ne ya ?
Aokai ek v.'a an sbiri nei utara son no nu kusu ne.
23 Tambe gnsu tap e orun cbi ye ambe ]<i wa un kore
24 yan : un otta euitaknup ki ine ainu okai ; nei utara
uk wa tura no yaiturusakte, orowa, koro sapaba
amemke kuni ne, gusu ataye sange yan : yak anakne
aokai gusu aye orusbpe otta sonep isam ruwe ne sekoro
obitta no okai utara eraman nangon na ; koroka, aokai
yaikota tuitak sbikkasbima wa oupeka no apkasb
25 sbiri aeraraan nangon na. Koroka, eisbokoro Oya
utara gusu cbi nuye okere ; nei utara anak ne potoki
otta ayangep gusu bembem, kem gusubembem, reku-
cbi anumbap gasu bembem, hoiyop gusu bembem
yaisbikkasbiina kunip ne aesanniyo ruwe ne, ari itak.
26 Tata otta Pauros anak ne nei sbimge tobo ta riei

389. 21. 27-85.] APOSTORO IKIP OMA KAMBI. 383
utara uk wa tura do yaituru-sakte bine Kamui kora
kenru ta ahun, aige, nei utara pisbno gusu ayange
kunip ayange pakno tura-sakte kuni tobo uweomare-hi
asbte sbiriki.
27 Orowa, nei avawan tobo tane auweomare ange sbiri-
ki cbiki, Asia wano araki Yudea un utara aiiak ne
sbinuma Kainui kora kenra ta an-i nukara koro, inne
utara obitta bopumbare wa tek-kokisbimare bine ene
28 bawe asbte bi :
—Israeru un okkai utara, kaobiuki wa
un kore yan : utara gusu beuibem, tuitak gusu bem-
bem, tan usbike gusu benibem epokba anibe obitta no
okai utara epakasbnu gur'anak ne tan ainu ne
:
samata sbui, tan kenru otta Herenes un utara abunde
wa tan asbkanne usbike turu-usbte nisa ruwe ne.
29 Inambe gusu ne yakun, nei macbiya tumta Epesos
kotan un guru ne Tropimos sbinuma tura no an i
anukara, aw^a, Pauros anak ne nei guru Kaniui kora
kenru ta abunde kuni aramu nisa ruwe ne gusu
30 ne na. Orowa, nei macbiya obitta aukopoye, awa,
utara boyuppa uwekarapa : aige, Pauros tek-kokisbi-
n:ia bine Kamui kora kenru orowa no esoyun nimba :
31 aine, nani apa asesbke nisa rawe ne. Orowa, utara
anak ne sbinuma raige kuni bunara sbiriki okai ita,
Yerusarem kotan ebitta cbiukopoye wa an sekor'
orusbpe tumi-koro utara ikiri esapane guru otta anure
32 nisa ruwe ne. Aige, sbinuma tumi-koro utara newa
asbikne tumi-koro utara esapane utara tura wa nei
utara orun boyuppa wa rap : awa, nei utara anak ne
tumi-koro utara ikiri esapane guru newa tumi-koro
utara nukara cbiki, Pauros sbirikik kuni eyomne nisa
33 ruwe ne Tata otta tumi-koro utara ikiri esapane
guru karange no ek wa sbinuma kisbima, aige, tu
kani-sbinkop ani atupetupe kuni ne Ivasbpaotte nisa
ruwe ne ; orowa, nekon a an ainu ne ya ? bemanda
34 ild guru ne ya ? uwepekennu nisa ruwe ne. Awa,
inne utara tumta tapne bawe okai utara ka okai,
mosbimap ye wa bawe okai utara ka okai : aige, nei
sakayo son no ikkewe eranuan ka eaikap cbiki, cbasbi
35 orota atura kuni ne kasbpaotte nisa ruwe ne. Orowa,

390. 884 APOSTOEO IKIP OMA KAMBI. [21. 36.—22. 5.
shinuma Dei shunaa-nikara kata ek chiki, inne utara
Diwen wa gusu tumi-koro utara aeaiii nisa ; inambe
36 gusu lie yakuii, inne utara kasbirari araki bine— Oyake
UD omande yan, ari bawe okai ruwe ne.
37 Orowa, Pauros aiiak ne tane nei cbasbi otta aabun-
de ange cbiki, sbinuma nei tumi-koro utara ikiri
esapane guru otta ene itak-bi :
—E otta pon no ku ye
yak pirika ya ? Orota sbinuma ene itak-bi :
—Eani
38 Herenes un itak ani itak easbkai ya ? Tan tobo
etokota esapane guru eokbare kuni ne utara cbiuko-
poyere wa sbi sen nin ne keweuk utara nup otta tura
wa arapa nei Ecbipt mosbir'un guru sbomo e ne rawe
39 be an ? ari itak. Koioka, Pauros ene itak-bi :
—
Kuani anak ne Kirikia mosbiri ta saure macbiya
sbomo ne an Tarsus macbiya un Yudea un guru ku
ne ruwe ne : tan utara orun ku itak kuni e koramkoro
40 asb na, ari itak. Awa, ramuosbma yakun, Pauros
nei sbuma-nikara kasbita ash wa utara orun tek-
konisbuk ; orowa, utara sbiii mo no okai cbiki sbinuma
Hebrai un itak ani itak wa ene bawe oka-bi :
—
22 Ik.
1 Triwak utara newa ekasbi utara, tane ecbi otta ku
Id yaikikkara itak nu wa en kore yan.
2 Orowa, sbinuma anak ne Hebrai un itak ani ye
sbiri utara nu cbiki naa mo no okai ruwe ne : awa,
sbinuma ene bawe ani :
—
3 Kuani anak ne Yudea un guru ku ne, Kirikia
mosbiri un Tarsus macbiya ta asbikore, koroka, tan
kotan ta an Kamarieru cbikiri samata a en sbukup
an, awa, cbikoro ekasbi tuitak gusu oupeka no a en
epakasbnu an, aige, tanto obitta no ecbi utara
4 koracbi kuani ne yakka Kamui gusu eyaitunnap
ku ki nisa ruwe ne : aine, rai pakno tan Kubu ku
epokba wa okkai ainu ne yakka matne ainu ne
yakka tupetupe bine ipakasbnu cbisei ta aabupte
5 kuni lie ekosbi nisa ruwe ne. Kamui kora kenru
esapane guru ne yakka obitta no okai ekasbi ikiri tura

391. 22. 6-17.] APOSTORO IKIP OMA KAMBI. 385
en gusu nei no paweteshu ki : nei utara orowa no
iriwak utara orun kambi ku koro, awa, Damaskos
kotan ta okai utara atupetupere wa apanakte kuni ne
Yerusareni kbtan ta ku tura kuni ne nei kotan orun
6 ku payekai shiiiki okai nisa rawe ne. Aige, payekai
shiri an wa, to noshike pakita, Damaskos kotan ta
koehange no ek chiki, ekushkonna kando orowa no en
7 okari ta poro nupeki at nisa ruwe ne. Orowa, shiri
kata ku hachiri, aige, en orun ene itak ki hawe ku nu
:
—Sauros, Sauros, hemanda gusu eani anak ne en
8 epokba ruwe he an ? ari itak. Awa, ene ku ese-hi :
—
Utarapa, xokai anak ne hunna ne ruwe he an ? En
ovota Shinuma ene itak-hi :
—E epokba Nazaret
9 kotan un Yesu Ku ne rawe ne, ari itak. Orowa, en
tura no okai utara anak ne nei nupeki nukara poka
ki nisa ruwe ne a koroka en orun ye hawe seenne nu
10 nisa ruwe ne. Orowa, Utarapa, hemanda ku ki yak
pirika ya, ani ku itak. Utarapa en orun ene hawe
oka-hi :
—Hopuni wa Damaskos kotan ta oman yan ;
yakun, nep ne yakka e ki kuni aesanniyop anak ne
11 e orun anure knsu ne na, ari itak. Orowa nei nu-
peki arakuru gusu ingara eaikap chiki en tura no okai
utara ku teke ani hine Damaskos kotan ta ku ek nisa
12 ruwe ne. Orowa, nei kotan ta oshiroma obitta no
okai Yudea un utara orowa no akopaweteshu ki, tui-
tak gusu aainukoro Ananias ari an reihei ani areikore
13 shine ainu anak ne en orota ek, aige, en samaketa ash
hine : ku iriwak ne Sauros, ingara kuni mondum akore
na, ari itak. Awa, neiepakihigeta ku ingara wa shinuma
14 ku nukan nisa ruwe ne. Orowa, shinuma ene itak-hi
:
—Chikoro ekashi koro Kamui anak ne koro irenga e
eraman hemhem ki, nei oupeka ambe nukara hem-
hem ki, koro paro wano itak hawe nu hemhem a ki
15 kuiai ne esanniyo nisa ruwe ne. Shinuma gusu
obitta no okai utara orun e nukara hemhem ki nu
hemhem ki orushpe epaweteshu ki kusu ne gusu ne
16 na. Aige, tane hemanda e ehuye ya ? Hopuni wa
baptisma akore hine Shinuma reihei konishuk, orowa,
17 chikokatpak furaye wa isamka yan, ari itak. Orowa,

392. 386 APOSTOEO IKIP OMA KAMBI. [22. 18-27.
kuani Yerusarem kotan ta ku hoshipi wa Kamui
kora kenru ta inonno-itak ku ki rapoketa ku l^nruko-
konna shiknatara, aige, en orun Shinunia ene ye-hi
18 ku Dukara : —Tunashino ran wa Yerusarem kofcan
wano Oman yan, inambe gusu ne yakun, En gusu e
ye paweteshu ambe nei utara sboino uk kusu ne ruwe
19 ne gusQ ne na Orowa, ene ku itak-bi: —Utarapa,
obitta no okai uwekarapa cbisei ta E koeisbokoro
utara ipakasbnu cbisei ta ku abupte bembem ki sbiri-
kik bembem ki nisa ruwe ne ari an ambe nei utara yai-
9>0 kota erainan : orowa, Aokai gusu pawetesbu ki guru ne
Stepanos koro kem aec])ikiki ita, kuani ne yald^a nei
samaketa asb wa ramuosbma, samata, sbinuma raige
utara koro mipi ku sbikkasbima nisa ruwe ne na, se-
21 koro ku itak. En otta Sbinuma eue itak-bi :
—
E
Oman : tewa no ebangeko no an Oya utara orun e
arapare asb kusu ne na.
22 Tapan itak pakno nei utara ikokanu ruwe ne ;
orowa no bawe asbte wa ene itak-bi : —Tap okaibe
iki ambe mosbiri wano oyakta ouiande : nei guru
sbiknu kuni gusu an ambe sbomo ne ruwe ne gusu
23 ne na. Orowa, nei utara bawe asbte bembem ki,
koro mipi sbiraraye bembem ki, koponcbi berikasb-
24 parure bembem ki gusu, nei tumi-koro ulai-a ikiri
esapane guru anak ne sbinuma cbasbi otta abunde
kuni ne kasbpaotte nisa ruwe ne ; samata, bemanda
gusu nei utara anak ne sbinuma orun bawe asbte ruwe
be an erainan kuni ne, akosbirikik wa koipisbi kuni ye
25 nisa ruwe ne. Orowa, nei utara at ani sbinuma kote
yakun, Pauros anak ne nei samaketa asb sbine
asbikne botne tumi-koro utara esapane guru otta ene
itak-bi :
—Akokatpakte sbomo ne an Koma un guru
sbirikik ambe anak ne tuitak nei no an ambe ne ruwe
26 be an ? Nei asbikne botoe tumi-koro utara esapane
guru tap itak nu cbiki, sbinuma nei tumi-koro utara
ikiri esapane guru otta oman bine nure wa ene itak-
bi :
—Nekon a e iki etokusb ruwe be an ? Tan guru
anak ne Eoma un guru ne ruwe ne gusu ne na.
27 Orowa, tumi-koro utara ikiri esapane guru ek vv^a,
—

393. 22. 28.-23. 6.] APOSTORO IKIP OMA KAMBI. 387
Aokai anak ne Koma un guru e ne niwe be an ? en
nure wa en kore yan, ari Pauros otta itak. Orowa,
28 Euwe un, ani shinuma ye. Orovva, nei sapane guru ene
ifcak-hi :
—Poro ataye ku sange nei no an kuni ambe
ku bok nisa ruwe ne, ari itak. Koroka, nei no ku
29 bekatu nisa ruwe ne, ani Pauros ye ruwe ne. Tata
otta sbinuma koipisbi kusu ne a utara anak ne nani
oyakta paye : orowa, sbinuma Boma un guru ne
sekoro eraman bene ki gusu, samata, tupetupe nisa
ruwe ne gusu, nei tumi-koro utara ikiri esapane guru
anak ne isbitoma nisa ruwe ne na.
30 Koroka, nei sbinige tobo ta, Yudea un utara orowa
no aeiyonnupba kuni son no ikkewebe eraman rusui
gusu, nei sapane guru sbinmna pita nisa ruwe ne ;
orowa, Kamui kora kenru esapane utara newa obitta
no okai ikoramkoro utara uwekarapa kuni ne kasbpa-
otte, aige, Pauros sange wa nei utara kotcbaketa
ande nisa ruwe ne na.
23 Ik.
1 Orowa, Pauros anak ne nei uwekari orun oshik-
kurukote wa ene itak-bi :
—Iriwak utara, tanto pakno
kuani anak ne Kainui tek-saniata pirika keutum
2 kon no an wa an ruwe ne. Orowa, Kamui kora
kenru iyotta pase esapane guru ne Ananias anak ne
sbinuma koro paro kokik kuni ne samaketa rosbki
3 utara kasbpaotte nisa ruwe ne. Awa, otta Pauros
ene itak-bi :
—Aretaraka tumama, Kamui anak ne e
sbirikik kusu ne : tuitak ani en koipisbi gusu e a wa,
nei tuitak ebaita wa a en sbirikik kuni e ikasbpaotte
4 ruwe be an ? Orowa, samaketa rosbki wa okai utara
ene itak-bi :
—Kamui kora kenru iyotta pase esapane
5 guru e oitakusbi ya ? Pauros ene itak-bi :
—Iriwak
utara, sbinuma anak ne Kamui kora kenru iyotta
pase esapane guru ne sekoro ku eramusbkari : awa, e
koro utara esapane guru gusu iteki wenbe ye yan, ari ani
itak cbiesbinnuye wa an ruwe ne gusu ne na, ari itak.
6 Koroka, nei utara tumugeta an sereke utara anak ne

394. 388 APOSTOKO IKIP OMA KAMBI. [23.7-15.
Saddokai un utara ne, orowa, sereke utara anak ne
Parisee un utara ne sekoro Pauros eraman chiki, nei
Qwekari turange wa hawe ashte bine ene itak-hi :
—
Iriwak utara, Kuani anak ne Parisee un guru ne,
Parisee un utara koro santek ku ne : rai-i orowa no
betopo-shiknu kuni chipachipa ambe gusu a en
7 koipisbi an na, ari itak. Orowa, nei no itak okere
cbiki, Parisee un utara newa Saddokai un utara
tumta sakayo bopuni : aige, nei uwekari eukopi an na.
8 Inambe gusu ne yakun, betopo-sbiknu ambe isara,
Kan]ui bautururabe isaro, ramat isam, ari Saddokai
un utara itak : koroka, tap okaibe an ruwe ne sekoro
9 Parisee un utara ye ruwe ne gusu ne na. Orowa,
poro pasbrototke bopuni : awa, Kambi-nuye utara
newa Parisee un utara an sereke rosbki kane ukoiki
wa ene itak-bi :
—Tan guru gusu wenbe sbomo cbi
nukara : koroka, ramat bene, Kamui bauturumbe
bene, sbinuma otta itak a cbiki nekon a ambe ne ya ?
10 Orowa, poro sakayo bopuni cbiki nei tumi-koro guru
ikiri esapane guru anak ne nei utara gusu Pauros
bumihi apetpa kuni eisbitoma gusu, tumi-koro utara
rap wa nei utara tumuge wano sbinuma uk wa cbasbi
orota abunde kuni kasbpaotte nisa ruwe ne.
11 Nei eoya ancbikara ta Utarapa anak ne sbinuma
samaketa asb kane ene itak-bi :
—Eamu-ritetke yan;
eani anak ne Yerusarem kotan ta en gusu pawetesbu
ki nisa ruwe ne koracbi, Eoma kotan ta ne yakka
pawetesbu e ki kusu ne ap ruwe ne na.
12 Orowa tokap ne ko anak ne Yudea un utara uwe-
karapa bine iyoitakusbi ambe aki koracbi ukoramkoro
wa Pauros raige pakno ibe bembem iku bembem
sbomo ki kusu ne, ari osbitcbiu wa ye nisa ruwe ne.
13 Awa, tap ambe osbke utara anak ne tu botne niu
14 ikasbima ne ruwe ne. Aige, nei utara anak ne Kamui
kora kenru iyotta pase esapane utara newa ekasbi
utara otta araki wa ene itak-bi:—Cbi utara anak ne
yaikota gusu poro iyoitakusbi ki wa Pauros raige
sbomoki pakno nep ne yakka sbomo sapke kuni
15 osbitcbiu okere. Tambe gusu, aokai anak ne naa

395. 23 16-23.] APOSTORO IKIP OMA KAMBI. 389
tomte no shinuma gusu orushpe esanniyo kuni noine
korachi, nei guru arange kuDi De ukoramkoro utara
tura nei tumi-koro utara esapane guru otta kashpaofc-
te wa un kore : aige, shinuma karange no ek cbiki
chi utara anak ne raige kuni etere ruwe ne kusu ne
16 na, aii itak. Koroka, Pauros koro saha koro pobo
anak ne nei utara nunme an ambe inu cbiki sbinama
nei cbasbi otta abun wa Pauros nure nisa ruwe ne.
17 Orowa, Pauros anak ne Asbikne botne tumi-koro
utara esapane guru sbinen botuyekara wa otta ene
itak-bi :
—Tan upen guru tumi-koro guru ikiri esapane
guru otta tura yan : anure kuni orusbpe an ruwe ne
18 gusu ne na. Tambe gusu sbinuma nei guru ani wa
tumi-koro guru ikiri esapane guru otta tura bine ene
itak-bi :
—Apakasbnu wa an Pauros anak ne yai orota
en botuyekara wa e orun nep ka ye kuni orusbpe
koro tan upen guru e otta ku tura kuni ye nisa ruwe
19 ne, ari itak. Orowa, nei tumi-koro guru ikiri esapane
guru anak ne nei guru teke ani, aige, oyakta tura
bine arorokisbne no—Nekon a en nure kuni orusbpe
20 e koro ya ? ari uwepekennu. Orota sbinuma ene
itak-bi :
—Aokai anak ne naa tomte no sbinuma gusu nu
rusui kuni noine koracbi an wa nisbatta Pauros uko-
ramkor-i otta atura gusu Yudea un utara e koram-
21 koro kuni ukosanniyo okere. Tambe gusu, iteki
ramu-osbma yan : inambe gusu ne yakun, yaikota
gusu poro iyoitakusbi ki wa sbinuma raige sbomoki
pakno nep ne yakka sbomo ibe bembem ki sbomo
iku bembem ki kuni osbitcbiu okere tu botne niu
ikashima sbinuma gusu numne an utara okai ruwe
ne : aige, tane nei utara anak ne e ramuosbma kuni
ambe ecbipacbipa bine etokooiki wa okai ruwe ne,
22 ari itak. Tambe gusu, tumi-koro guru ikiri esapane
guru anak ne nei upen guru omande, aige, tap
orusbpe e en eramande ambe iteki nenka nure yan ari
23 kasbpaotte nisa ruwe ne. San:iata, asbikne botne
tumi-koro utara esapane utara tun botuyekara wa
otta ene itak-bi :
—Ancbikara re pakibi an itaKaisaria
kotan pakno paye kuni sbine wan botne tunji-koro

396. 390 APOSTOEO IKIP OMA KAMBT. [23. 24-35.
utara, umma o utara re hot ikashima wa niu, ibe-op
24 ani utara shine wan hotne utara etokooiki yan : orowa,
Pauros o kuni chikoikip etokooiki wa sapane guru ne
25 Ferik orun tura kuni ye. Samata, shinuraa kambi
nuye ambe ene ambe ne :
—
26 Kraudios Eusias iyotta aeoripak an sapane guru
27 Ferik korangarap an na. Tan ainu anak ne Yudea
un utara orowa no ashikkashima wa araige ange
shiriki an w^a an, awa, shinuma anak Konia un gura
ne ari ku eraman chiki, tami-koro utara ku tura wa
nei utara orun oinan hine shinuma ku kashiobiuki
28 nisa ruwe ne. Aige, nekon a ikkewehe an gusu shi-
numa aeiyonnupba ambe ku eraman rusui gusu nei
utara koro ukoramkor-i otta ku tura nisa rawe ne,
29 aine, nei utara Icoro tuitak gusu an upahunara ambe
gQsu aeiyonnupba ruwe ne aii an ambe ku nukara,
koroka, araige kuni gusu an ika gusu bene aetupetupe
kuni gusu an ika gusu bene aeiyonnupba kunip isama.
30 Orowa, nei ainu gusu aoshkep an sekor'ambe a en
nure chiki, nani e orun ku omande, samata, eiyon-
nupba utara e orun shinuma gusu an aieyonnupbap
itak kuni ku ye nisa ruwe ne na.
31 Tambe gusu akashpaotte korachi nei tumi-koro
utara anak ne Pauros uk hine anchikara ta Antipatris
32 kotan pakno tura. Koroka, nei shimge tobo ta,
33 umma o utara turare wa chashi otta hoshippa : aige,
nei utara anak Kaisaria kotan ta koshirepa wa sapane
guru otta nei kambi akore yakun, Pauros ne yakka
34 shinuma kotchaketa aande nisa ruwe ne. Orowa,
nei ambe orooitak chiki inan moshiri wano ek a guru
35 ne ya uwepekennu ; aige, Kirilda moshiri un guru ne
sekoro eraman yakun, e eiyonnupba utara araki wa
okai cbiki aokai gusu an orushpe ku nu kusu ne na
ari itak : orow^a, Herod koro praitorion ta aahunde
kuni kashpaotte nisa ruwe ne na.

397. 24. 1-13.] APOSTORO IKIP OMA KAMBI. 391
24 Ik.
1 Orowa, asbikne to okaketa Kamui kora kenru
iyotta pase esapane guru Ananias anak ne okai ekashi
utara newa Terturros ari an reihei koro shine pawetok
koro guru tura ran ; aige, Pauros gusu esapane guru
2 kotchaketa eiyonnuppa nisa ruwe ne. Orowa, shinu-
nia atak yakun, Terturros eiyonnuppa itak heashire
him ene itak-hi :
—
Iyotta aeoripak an Ferik, aokai an gusu chi utara
anak ne itomo an no okai, samata, e ankushkeraipo
tan uirup aepirikare wa an na, tambe gusu neita
3 pakno newa ne yakka shi no koyaiiraige ash ruwe ne.
4 Koroka, iteki naa kuani e eshingere ash kuni ne,
nekon a ka un eramuhaugere wa l^ore hine, pon no
chi ye itak gusu nu kuni iyekarakara gusu akoramkon
5 na. Inambe gusu ne yakun, anukar'hike tan wen
ikiyap anak ne ingi mosbiri ta okai Yndea un utara
obitta no tiimta sakayo hopunire gun ne, Nazaret
kotan un utara koro epakasbi oma utara esapanep
6 ne : shinunia anak ne Kaniui kora kenru poka otere-
ke kuni aramu : a koroka, chi utara shinuma shikka-
8 shima nisa ruwe ne : aine, aokai yaikota shinurna
koipishi yakun, gusu chi eiyonnuppa obitta no okai
orushpe shinuma paro orowa no eramu eashkai kuni
9 aramu ruwe ne na, ari itak. Nei Yudea un utara ne
yakka tura no eiyonnuppa ki wa, nei orushpe ene ani
ne sekoro ye nisa ruwe ne.
10 Orowa, itak kuni ne shinuuia orota nei esapane
guru nishuk yakun, Pauros ene ese-hi :
—
Aokai anak ne inne paha uturuta tan mosbiri uirup
koipishi ambe ku eraman gusu, yaikopuntek no yaiki-
11 kikara kuni itak ku ye ruwe ne : ouse tutko ikashiina
wan to patek etokota kuani inonno-itak ki gusu Yerusa-
rem kotan ta ku hemesu ambe ku eramande ash na
:
12 aige, Kamui kora kenru ta ainu tura eukoyupekere
hemhem ki topaha sakayore hemhem ki, samata,
uwekarapa chisei ta bene machiya ututta bene nei no
13 ku ki-hi shomo a en nukan na. Orowa, tane ani a

398. 392 APOSTORO IKIP OMA KAMBI. [24. 14-24.
en eij^onnuppa orashpe nei "utara sonnere eaikap ruwe
14 lie. Koi'oka, tambe e orun kii eyaipushi ash na,
tuitak an nei no uweingarape kata cbieshinnuye wa an
okaibe obitta no ku eisbokoro koroka ohoge an ambe
ari teda okai utara esanniyo Eubu korachi kuani
cbikoro ekasbi koro Kamui ofcta ka yaishieiwangei'e
15 ruwe ne : aine, teda okai utara ne yakka yaikota
etere wa okai oupeka utara ne yakka oupeka-sak utara
ne yakka betopo-a-shiknure kuiii ambe Kamui gusu
16 ku cbipacbipa asb ruwe ne. Tap okaibe gusu poka
ramma Kamui epeka none yakka ainu epeka no ne
yakka ureepetcbiu isam no an keutaui ku koro kuni
17 ne yaikota ku ikicbi iiiwe ne na. Aw^a, an paha
okake an koro eungeraitep newa ayange kunip ku
goro uirup otta yange gusu ku ek nisa ruwe ne : aige,
18 tap ambe ku ki wa Kamui kora kenru ta yai-turu-
sakte wa an wa tap topaba utara tura no sbomo ne,
sbui, sakayo ne yakka sbomo ku ki no an rapoketa-beta
tan utaia en nukan nisa : koroka, Asia wa no okai
19 Yudea un utara an,—Nei utara en gusu eiyonnuppa
ika koro yakun tane e kotcbaketa okai kuni kusu ne
20 utara ne ruwe ne. Sbomo ne yakun, nei ukoramkor-i
kotcbaketa ku asb rapoketa nep wen-buri ku ki kuni
anukara ya teda okai utara a^^ere yak pirika na,
21 isama ne cbiki, nei utara tumugeta ku asb rapoketa
tan sbine bawe ani bawe ku asbte ika gusu ne—Kai-i
orowa betopo-sbiknu kuni ambe gusu tanto ecbi
kotcbaketa a en koipisbi an na, ari itak.
22 Koroka, Ferik anak ne naa tomte no nei Eubu
eraman gusu nei utara ande wa ene itak-bi—Tumi-
koro utara ikiri esapane guru Eusias ran cbiki, e
23 kor'orusbpe ku esanniyo kusu ne Orowa, sbinuma
sbikkasbima wa eramu-baugere kuni ne, samata, koro
utara sbinuma otta yaisbieiwangere kuni sbomo
battoki kuni ne sbinuma epungine Kenturion kasb-
paotte nisa ruwe ne na.
24 Koroka, an toho okake an koro, Ferik anak ne
koro machi ne Yudea un guru Drusirra tura ek bine,
Pauros botuyekara wa Kiristo Yesu gusu an eisbokor-i

399. 24. 25.—25- 8-] APOSTORO IKIP OMA KAMBI. 393
25 Du Disa ruwe ne. Orowa, shinuma oupeka ambe
gusu hembem, yaishikkashima ambe gusu hembem,
ek kusbki koipishi ambe gusa beinhem eukoyiipekere
rapoketa, Ferik kimatek va ene itak-bi :
—Tane gusu
paye yan ;
pirika pakibi ku nukara wa e botuyekara
26 asb kusu ne na, ari itak. Pauros anak ne sbinuma
otta kani koropare kusu ne kuni poka cbipacbipa wa
an : tambe gusu, naa kanna-kanna sbinuma hotuye-
27 kara wa tura no ukowepekere nisa ruwe ne. Koroka,
tu pa auweomare cbiki, Ferik sbirine Porkios Festos
ek wa an : aige, Yudea un utara kor'irenga kon rusui
gusu, Ferik anak ne Pauros atupetupe an no ande nisa
ruwe ne.
25 Ik.
1 Tambe gusu, Festos nei kotan ta ek rere-ko okake
an koro Kaisaria wano Yerusarem orun bemesu nisa
2 ruwe ne. Awa, Kamui kora kenru esapane iyotta
pase utara anak ne Yudea un pase utara tura sbinuma
3 otta Pauros gusu an orusbpe ye nisa ruwe ne : aige,
sbinuma Yerusarem kotan ta atak kuni ne irenga
koramkoro : nei utara sbinuma raige gusu ru otta
4 numme sbiriki wa okai ruwe ne. Koroka, Pauros
anak ne Kaisaria kotan ta asbikkasbima wa an,
samata, sbinuma yaikota naa pon no sbiri an ko nei
kotan ta arapa kusu ne ari an itak ani Festos ese
5 itak ki nisa ruwe ne. Tambe gusu, ecbi tumugeta
okai mondum koro utara en tura no sap, aige, sbinu-
ma gusu wen-buri an cbiki eiyonnuppa yan, ari itak.
6 Orowa, tupesan to bene wan to bene ikasbima
sbomo ne no nei utara tumta an cbiki, sbinuma
Kaisaria kotan ta san ; aige, nei sbimge tobo ta
koipisbi set kata a wa Pauros atak kuni kasbpaotte
7 nisa ruwe ne. Orowa, sbinuma ek cbiki Y^era-
sarem wano ariki wa okai utara anak ne sbinuma
okari ta rosbki, aine, sonnere eaiUap poron no wen
8 orusbpe ani eiyonnuppa nisa ruwe ne : awa, Pauros
sange yaikil^ikara itak ene ani, Yudea un utara koro

400. 394 APOSTOKO IKIP OMA KAMBI. [25. 9-17.
tuitak epeka ne yaklia, Kamiii kora kenra epeka ne
yakka, Kaisaros epeka ne yakka katpak shomo ku ki
9 nisaniwene. Koroka, Festosanakne Yudeamintara
koro irenga kon rusui gusu Pauros otta ese wa ene
itak-hi :
—Eani anak ne Yerusarem kotan ta arapa
wa en kotchaketa tap okaibe gasu akoipisbi kusu ne
10 ya ? Koroka, Pauros ene itak-hi :
—A en koipishi
knni gusu an Kaisaros koro koipishi set kotchaketa ku
ash ruwe ne : Yudea un utara epeka no nep wen-buri
ne yakka shomo ku ki ambe aokai ne yakka pirika no
11 eraman ruwe ne. Tambe gusu, wen-buri ikichi guru
ku ne wa a en raige kuni guru an ika nepka ku ki a
yakun, rai kuni ambe shomo ku yaiunashke ruwe ne;
koroka, ani ted a okai utara en iyonnuppa ambe anak
sonep ne yak anak ne nei utara otta en ekoshi kuni
guru isam ruwe ne na.
12 Kaisaros orowa no a en koipishi kuni ku koramkoro.
Tata otta Festos anak ne nei ukoramkoro kuni utara
tura ukoramkoro okere chiki ene ese-hi :
—Kaisaros
orowa no akoipisbi kuni e koramkon nisa : Kaisaros
otta e Oman kusu ne na.
13 Orowa, an toho aokere chiki, Moshiri shikkashima
guru ne Agrippas newa Bernike anak ne Kaisaria
kotan koshirepa, awa, Festos korangarap nisa ruwe
14 ne. Aige, inne toho uturu nei kotan ta reushi gusu,
Festos anak ne nei orushpe Moshiri shikkashima guru
nure bine ene itak-hi :
—Ferik hoppa shine pakashnu
15 kuni guru an : Yerusarem kotan ta ku an rapoketa shi-
numa gusu an orushpe Yudea un utara koro Kamui
kora kenru esapane iyotta pase utara newa l?oro ekashi
utara en nure nisa, aige, apanakte kuni ne en koramkon
16 nisa ruwe ne. Nei utara otta ene ku ese-hi, eiyon-
nuppa an guru anak ne eiyonnuppa utara konan-
nukara w^a, gusu aeiyonnuppa orushpe gusu yaikiki-
kara kuni pakibi akore shomoki yal^un inan guru ne
yakka shomo ekoshi buri Eoma kotan un utara otta
17 an na, ari ku itak. Tambe gusu, nei utara teda
uwekarapa wa okai chiki, ku tere shomoki, koroka,
nei shimge toho ta koipishi kuni set kata ku a wa nei

401. 25. 18-27.] APOSTORO IKIP OMA KAMBI. 395
18 guru atak kuiii ku kashpaotte nisa ruwe ne : Shi-
numa gusu nei eiyonnuppa ki utara roshki child, ari
19 kuni yainu wen oruslipe gusu eiyonnuppa shonioki, a
koroka, yaikota koro epakasbi gusu an upahunara
ambe hemhem, shiknu wa an ari Pauros ye rai Vv'a
isam Yesu gusu an orusbpe gusu hemhem epeka nisa
20 ruwe ne. Orowa, kuani anak ne tap okai orushpe
ko-uwepekennu ambe gusu keutum utumashi gusu
shinuma Yerusarem kotan ta arapa wa nei kotan ta tap
okai orushpe gusu akoipishi yak pirika ya ? ari ku nu
21 nisa ruwe ne. Koroka, Pauros anak ne Ahokote Nish-
paesanniyo-hi an pakno ashikkashima kuni koramkoro
yakun, Kaisaros orun ku oumnde pakno asliikkashi-
ma kuni ku kashpaotte nisa ruwe ne, ari itak.
22 Orowa, kuani ne yakka yaikota nei ainu ku nu rusui ari
Festos otta Agrippas ye nisa ruwe ne. Yakun, nishat-
ta aokai nei guru nu kusu ne na ari shinuma itak.
23 Tambe gusu, nei shimge toho ta Agi-ippas anak ne
Bernike tura poro arakuru koro bine ek wa tumi-koro
utara pase esapane utara newa machiya un pase
utara utura inu kuni tumbu ahup okere chiki,
Festos ipawetenge gusu Pauros aahunde nisa ruwe
24 ne. Orowa, Festos ene itak-hi :
—Moshiri shikkashi-
ma Agrippas, samata, tane un tura no okai ainu
utara uwesamamba, Yerusarem kotan ta ne yakka
tan kotan ta ne yakka uwatte no an Yudea un
utara en otta eiyonnuppa wa naa shilvnu kuni an
guru shomo ne, sekoro gusu ari an itak ani ye tan
25 ainu echi ingara kor'an. Koroka, gusu araige kuni
buri shomo shinuma iki kuni ku esanniyo : orowa,
shinuma yaikota Ahekote Nishpa orowa no akoipishi
kuni ne koraujkon nisa ruw^e ne gusu, otta ku oman-
26 de kuni ku oshitchiu nisa ruwe ne. Awa, shinuma
orushpe gusu ku kon nishpa orun nekon a son no an
aeiyonnuppa ambe an kuni ku nuye ya ku erampeu-
tek. Tambe gusu, shinuma akoipishi orowa no, gusu
nepka ku nuye kuni ambe an kuni ne, echi utara
kotchake un, makangane Moshiri shikkashima Agrip-
27 pas e kotchaketa, ku sange nisa ruwe ne. Inambe

402. 396 APOSTOEO IKIP OMA KAMBI. [26. 1—10.
giisu ie ypJam, ipakashnu guru oinande ita, gusu
eiyonnuppa ikkewehe tura no sboiiio aiapare-hi aiiak
ne, obaitap ne ari ku j^ainu ruwe ne gusu ne na.
26 Ik.
1 Orowa, Pauros otta Agrippas :
—Eani yaikota gusu
ifcak sange yak pirika, ani an itak aiii : itak iiisa ruwe
ne. Aige, Pauros anak ne koro teke turi wa yaikik-
kara itak sange auibe ene oka-hi :
—
2 Mosbiri sbikkasbima Agrippas, gusu Yudea un utara
en eiyonnuppa obitta no okai orusbpe epeka tanto e
kotcbaketa ku yaikikkara gusu ku yaikopuntek ruwe
3 ne : niakangane aokai anak ne Yudea un utara
tumugeta obitta no okai upabunara ambe newa buri
gusu eramusb guru e ne ruwe ne gusu ne na : tambe
gusu, aokai yaiyupupu wa en nu kuni ku koramkoro.
4 Ponram orowa ku sbukup tuika anak ku goro uirup
tumugeta bene Yerusarem kotan ta bene an wa nekon
a arabe ne ya Yudea un utara obitta eraman ruwe ne
;
5 atpake wano nei utaia en eamkiri, aige, pawetesbu ki
kuni aramu cbiki, cbikoro iyotta oupeka epaka-
sbi ta an Parisee un utara sbikkasbimap koracbi ku
6 kon nisa ruwe ne. Awa, cbikoro ekasbi utara otta
Kaniui eitakanikire gusu an cbipacbipa ambe gusu a
en koipisbi kuni ne tane ku asb ruwe ne ; aige, gusu
cbikoro tun ikasbima wan uirup anak ne kunne ne
yakka tokap ne yakka sbiarikiki no yaisbieiwangere
7 bine akore kuni cbipacbipa kor'an ruwe ne. Orowa,
aa Mosbiri sbikkasbima nisbpa, tap cbipacbipa ambe
gusu Yudea un utara orowa no a en eiyonnuppa ruwe
8 ne. Kamui anak neraiguru betopo-sbiknure yakun,
bemanda gasu Aokai tap orusbpe anak ne eumbipka
9 kunip ne ari e esanniyo ya ? Son no poka kuani
yaikota ne yakka Nazaret kotan un Yesu sekor'an
reibei epeka inne kesbkep ikicbi ambe ku ki kunip ne
10 sekoro ku yainu nisa. Awa, Yerusarem kotan ta nei
no ku ki nisa ruwe ne : aine, Kamui kora kenru iyotta
esapane utara orowa no mondum a en kore cbiki,

403. 26. 11-20.] APOSTORO IKIP OMA KAMBI. 397
inne do okai asbkanne utara ipakasbnu cbisei ta ku
abupte bembem ki, samata, nei utara aroniiu child
kiiani iie yakka ramnosbma sbirosb sange beiiibeiii
11 ku ki nisa luwe ne. Orowa, kauiia-kanna obitta no
okai uwekarapa cbisei ta nei utara ku panakte wa
koatcba kuni ne ku ki nisa ruwe ne ; orowa, nei utara
gusu sbi no ku koirusbka gusu. oya kotan un macbi-
12 yaoro pakno poka kukesbke nisa ruwe ne na. Aige,
Kanrai kora kenru iyotta esapane utara sange niondum
akore kunip ku koro wa Damaskos macbiya orun ku
13 payekai kor'an rapoketa, an Mosbiri sbikkasbima
Nisbpa ru akusb shiriki ita kando wano kotoni tokap
cbup kasu no nupeki an pekere en okari newa en
tura no payekai utara okari newa at sbiri ku nukan
14 nisa ruwe ne. Awa, cbi utara obitta sbiri kata bacbi-
ripa cbiki, Hebrai un utara itak ari en otta ye bau
ku nu-bi : ene bawe oka-bi :
—Sauros, Sauros, nep
gusu eani en kesbke ruwe be an ? Nei ai-o-kuwa
enitoniosbma ambe anak eani gusu bokambap ne,
15 ari itak Orowa, kuani ene itak-bi :
—Aokaj nen ne
ya, Utarapa ? Orowa, Utarapa ene itak-bi :
—
B
16 kesbke Yesu Ku ne ruwe ne. Koroka, e bopuni wa
cbikiri kata asb yan : inambe gusii ne yakun, tapan
ikkeu gusu e oiun Ku yainukare nisa, otta eani en
nukara okere okaibe gusu bembeui eani otta Ku
yainukare kusu ne okaibe gusu bembem pawetesbu
bene ki otta eani aeyaisbieiwangerere asb bene ki
17 kusu kuni gusu ne na ; samata, otta e omande asb
uirup newa Oya utara wano Kuani e obaitare asb,
18 aige, nei utara kunne-i wano pekere otta iiene, Satan
koro kiroro wano Kamui otta bene abosarire, aine,
koro cbikokatpak atusare bine En eisbokoro an-
kusbkerai gnsu aasbkannere utara tumta eikesbko-
robe alcore kuni ne ruwe ne gusu ne na, ari itak.
19 Tambe gusu Mosbiri sbikkasbima guru Agiippas,
nei kando orowa no an anukarabe gusu seenne
20 sbomo koiiaknu ku ki ruwe ne : koroka, bosliiki
no Damaskos kotan un utara,orowaYerusarem kotan
newa Yudea mosbiri sbikapnekano okai utara, sanmta

404. 398 APOSTOEO IKIP OMA KAMBI. [26. 21-30.
03^a un ntara ne yakka 5'aikokatpak wa Kamni otta
hosari ben:! hem ki, yaikokatpak kuni oopak Imri
bembem ki kuni ]ie, ofcta kn ye nisa mwe ne,
21 Tap ikkewe an gusu Yudea un utara anak ne
Kamui kora kenru ta en kisbma, awa, en raige gusu
'22 iki nisa ruwe ne. Tambe gusu, Kamui orowa no an
kaobiuki ankusbkerai tanto pakno ku an wa pon
utara otta ne yakka rupne utara otta ne yakka pawe-
tesbu ku ki ruwe ne, koroka, uweingaia utara newa
Mose ye ek kusu ne okaibe mosbima sbomo ku itak
28 ruwe ne na ; nei ambe anak ne Kiristo ayairamsbit-
nere, ?jge, Sbinuma kosbiki no rai orowa no betcpo-
sbiknu ambe gusu utara otta ne yakka Oya un utara
otta ne yakka pekere eupaskuma ki kusu ne ambe ne
ruwe ne na.
24 Orowa, tap koracbi sbinuma yaikikkara itak sange
rapoketa, Festos anak ne rui bawe ani ene itak-bi :
—
Pauros, eani anak ne cbiitasare wa an na ;
poron no
25 eramusb gusu acbiitasarere ruwe ne. Koroka, Pau-
ros ene itak-bi :
—Aeoripak an Festos, kuani anak ne
sbomo cbiitasare gun'ne ; koroka, so ne an itak,
keutum yaieasbirikara gusu an itak ani ku ye ruwe
26 ne. Aige, otta rametok-kon no ku ye Mosbiri sbikka-
sbima guru tap okaibe eraman ruwe ne: sbinuma
gusu tap okaibe sbinep ka anuina sbomoki kunak ku
eisbokoro : inaujbe gusu ne yakun, tambe anak sbik-
27 kiu otta aki ikip sbomo ne ruwe ne gusu ne n a. Mo-
sbiri sbikkasbima guru Agrippas, aokai anak ne
uweingarape eisbokon ruwe be an ? Aokai eisbokon
28 ruwe ne sekoro ku eraman. Pauros otta Agi-ippas
ene itak-bi :
—Pon no ka en onisbnisbi wa Kiristian
29 ani en kara kuni e ramu rusui ruwe ne. Pauros ene
itak-bi :
—Poron no anine yakka pon no ani ne yakka,
aokai patek sbomo ne, koroka, tanto en nu sbiriki
obitta no okai utara ne yakka, tap atupepeoktep
mosbima, en koracbi ne akara kuni Kamui ku
koramkon na, ari itak.
30 Orowa, Mosbiri sbikkasbima guru newa esapane
guru newa Bernike anak ne tura no rok utara tura

405. 26. 31.—27. lO.J APOSTORO IKIP OMA KAMBl. 399
31 liopumba : aige, ekobopi wa paye hine ukoye wa ene
itak-hi : —•Tan giirn anak lie araige gusii bene atupe-
tupe gasu bene nep iie yakka ki a shornoki nisa ruwe
32 ne. Orowa, Festos otta Agrippas ene itak-bi :
—Tan
guru anak ne Kaisaros orowa no akoipisbi kmn ko-
ramkoro sbonioki a yaknn, abc-nnere yak pirika ruwe
ne.
27 Ik.
1 Orowa, nei iifcara Itaria niosbiri orun atuitonjotaye
kuui aesanniyo okere cbiki, Yurios ari an reibei koro
Augusta ikiri un shine kenturion otta Pauros newa
mosbima okai epakasbiiu utara ekoshi nisa rnwe ne.
2 Orowa, Asia atui-sam un kotan epeka gusu tane
atuitomotuye kusbki Adramittinom kotan un chip
orun ahup cbiki bopumba nisa ruwe ne, Tessaronike
inosbiri ta an Makedonia kotan un guru ne Aristarkos
3 un tura no an ruwe ne. Nei shimge tobo ta Sidon
kotan ta akosbirepa ash : Yuiios anak ne Pauros
eramubauge wa koro bine koro katairotke utara hotanu-
kara wa yaieasbirikara kuni raniuosbma nisa ruwe ne.
4 Orowa, nei kotan wano bopumba ash wa atuitomo-
tuye, aige, rera wen wa gusu Kupros kotan sempirike
5 akusb Orowa, Kiiikia newa Pampuria un atui
akusb cbiki Kikia moshir'un Mira kotan ta kosbirepa
6 ash. Awa, nei ita kenturion anak ne Itaria orun paye
kusbki Ariksandria raosbir'un chip nukara cbiki, otta
7 un ore nisa ruwe ne. Orow^a, inne tobo uturu rera
wen wa gusu noratcbitara atuitomotuye wa an aine
Knidos kotan samake araki ash cbiki, Sarmone mo-
8 sbiri samta an Kuretos kotan sempirike akusb : orowa
bokamba no nei atui-sam tomotuye wa Pirika Tomari
ari aye ushike akosbirepa ash ; Easaia ari Q>ye macbi-
ya nei ushike ebange ruwe ne na.
9 Orowa, ohon no uturuta iki, aine, sbomo ramnu ki
ambe aokere wa tane paye ambe 5'aikipte ruwe ne
gusu, Pauros nei utara onisbnisbi wa ene itak-bi :
—
10 Nisbpa utara, tan atuitomotuye ambe gusu aiuninka

406. 400 " APOSTORO IKIP OMA KAMBI. [27. 11-22.
newa poron no akoisamka ambe iki knsu ne iia, chip
sbike gusu patek shomo ne, koroka, cbi koro iiiotu
11 gusu poka ne na, ari itak. Koroka, nei Icentiirion
anak ne Pauros ye itak kasu do cbip esapane gxiru
newa cbip koro guru otta ikokanu wa nu nisa ruwe
12 ne. Orowa, mala uturuta liya koninei tomari pirika
sbomo ne wa gnsn, nei nsbike w^ano atuitoniotuye
bine neum poka aine Poineka kotan l<osbirepa
wa niata riya kuni ne utara poro sereke onisbnisbi
nisa ruwe ne ; nei kotan anak ne Kuretos niosbiri ta
an matnau newa okoipok un rera oro epeka bosari
13 wa an tomari ne ruwe ne. Orow^a, okoipok un rera
bauge no asb cbiki, aosbitcbin anibe tane an ari yainu
gusu, kaite yange wa Kuretos mosbiri atui sam eban-
14 ge no atuitomotuye nisa ruwe ne. Koroka, irukai
tomta payekai koro, Eurakuron p.ri aye yuplve rera
15 nei i wano soyoshma : aige, cbip aepeka gusu
nei rera eun bosari eaikap cbiki, rera ebose wa
16 paye asb nisa ruwe ne na. Orowa, Kanda ari aye
pon rupun sbiri sempirike pasb koro, an aine bokain-
17 ba no pon cbip uk easbkai ; awa, nei ambe yange
cbiki, cbip ikasbiu gusa cboropol<e un tusb akusbte
wa ani aeatyupu ; orowa, Suifcis kata ayange l-iuni
isbitoma gusu kaya-ni omap rapte, aige, nei no rera
18 ebose nisa ruwe ne. Orowa. sbiariki no nei rerasbiu
gusu monraige asb, awa, nei sbinjge tobo ta utara
19 anak ne cbip orowa no sbikebe osurupa beasbi : aige,
rereko ikinne an tobo ta yaikota koro tekebe ani chip
20 otta aeyairamokotep osurupa nisa ruwe ne. Orowa,
inne tobo uturu tokap chup ne yakkanocbiu ne yakka
un kashi kotom sbomoki gusu, samata, un otta saure
sbomo ne an rerasbiu an gusu, tane kasbicbiobiuki
kuni gusu an chipacbipa ika aetaye nisa ruwe ne na.
21 Orowa, ohonno uturuta sbomo ramnu ki cbiki, Pauros
nei utara tumugeta asb wa ene itak-bi :
—Nisbpa
utara, echi utara anak ne en orun ikokanu wa Kuretos
wano sbomo bopumba yak pirika na ; yak anak ne
tapan iunimbe newa akoisanjka ambe isam nangon
22 na. Tane echi ramu-ritetke kuni echi onisbnisbi ash :

407. 27. 23-86.] APOSTORO IKIP OMA KAMBI. 401
inambe gusii lie yakun, chip patek aisaiiika kusu De,
23 ainii rai shomoki kusu ne gusu ne na. Tan iikuran
otta ku yaisbieiwaDgere poka en koro Kamui koro
hautuiTimbe anak ne en samaketa asb wa ene itak-
24 hi :
—Panros, iteki isbitoma yan ; eani anak neKaisa-
ros kotcbaketa asb kunip ne : orowa, ingar'an. Kamui
anak ne e tura no chip o ntara obitta e kore nisa ruwe
25 ne, ari itak. Tambe gusu, Nisbpautara, ramu-riletke
yan : en otta aye korachi betuku kusu ne kuni ambe
26 gusu kuani anak ne Kamui eishokon ruwe ne. Yak-
ka, an repun-shiri a un ayange kunip ne luwe ne na.
27 Orowa, inep ikasbima wan ancbikara ek an cbiki,
Adria atui kata ekesbne-ekeshne aebose rapoketa, an
nosbike pakita chip o utara anak ne nep mosbiri ko-
28 ehange ruwe ne kunak yainu ; awa, atui pakari cbiki
botne biro ne : orowa, naa pon no sbiran ko shui pakari,
29 aige, asbikne ikasbin:ia wan biro ne ruwe ne, Orowa,
ikineipeka watara ush atui sam kata ayange kuni
koisbitoma gusu chip osoro w^a ine kaite range, orowa,
30 nisbat ecbipacbiya nisa ruwe ne. Orow^a, chip o
utara anak ne chip sapa wa kaite range kuni sbinere,
koroka, pon chip range wa echaot kuni bunara cbiki.
31 Pauros nei kenturion newa tumi-koro utara otta ene
itak-bi: —Chip osbiketa okai shomoki yakun echi
32 kasbicbiobiuki eaikap ruwe ne. Orowa no, tumi-
koro utara anak ne chip tush otuj^e wa chip ha-
33 chire nisa ruwe ne. Orowa, tokap ek kor'an ita
anak ne obitta no okai utara aep ihe kuni ne
Pauros onishnishi wa ene itak-bi :
—Nep ne yak-
ka shomo echi ibe wa shcmo ramnu ki wano ine
ikinne ikasbima wan ikinne an tobo ne ruwe ne.
34 Tambe gasu aep ibe kuni echi onishnishi ash ruwe
nei tambe anak ne irammakaka echi okai kuni
nep : echi sapa un otop-lu shinep poka aisamka sho-
35 moki kusu ne gusu ne na. Orowa, shinuma tambe
ye okere cbiki aep uina, orowa, obitta no okai utara
kotcbaketa Kamui koyaiiraige : aige, nei ambe mesh-
36 pa wa ibe heashi nisa ruwe ne. Tata otta obitta no
okai utaia anak ne ramuritetke, orowa, yaikota aep

408. 402 APOSTORO IKIP OMA K*AMBI. [27. 37.-28. 4.
37 ibe nisa rawe ne na. Nei chip osbiketa okai utara
pishki-hi anak ne tu ik newa ivvaii ikashima wan e
38 ine hotne niu ne ruwe ne. Orowa, pakno ibe okere
cbiki atui orun osbiketa an mungi osurupa wa cbip
39 kosbnere nisa ruwe ne. Awa, tokap ne cbiki nei
mosbiri eraniusbkari : koroka, otamoi an usb nakara
wa nei kasbiketa cbip aebose easbkai 3'a ukoramkon
40 nisa rawe ne. Orowa, kaite apita wa atui osbiketa
ancle, sbui, nei rapoketa kancbi tusb ne 3^akka pita ;
orosama, cbip sapa ta an kaya asbte w^a atui sam
41 oropeka paye. Koroka, tu atui uwetasa cbiu an
usbita paye cbiki, cbip otoitomeusb ; aige, cbip sapa
moimoige eaikap pakno otoieusb, awa, cbip nanta
42 riri yupkep epereke nisa ruwe ne. Orowa, ikineipeka
ika ipakasbnu utura tumuge un utara ma wa paye
bine kira gusu, tumi-koro utara ronnu kuni eukoram-
43 kon nisa ruwe ne. Koroka, kenturion anak ne
Pauros kaobiuki rusai gusu nei no ki kuni ambe
ebam ; aige, ma easbkai utara atoi un yaieyapkiri wa
bosbiki no ya ta paye kuni kasbpaotte nisa ruwe ne
:
44 orowa, mosbima okai utara sereke ni kata bene
sereke cbip orowa no an okaibe kata bene paye ruwe
ne. Aine, obitta no okai utara anak ne sbiknu no ya
ta kosbirepa nisa iTiwe ne na.
28 Ik.
1 Orowa, cbi utara aeyaikaobiuki cbiki, nei rep un
sbiri anak ne Merite ari ayep ne sekoro cbi eraman.
2 Awa, nei mosbiri uirup anak ne pon no patek sbomo
ne an no un eramubauge wa kore : aige, tane apto
asb gusu bembem me an gusu bembem, abe are wa
3 un olDitta sbopki nisa ruwe ne. Orowa, Pauros anak
ne cbikuni muye eumasbnu wa abe kata are cbiki,
nei seisek mau wano sbine paskuru okokko oasbin wa
4 sbinuma koro teke yaikotukka nisa ruwe ne. Aige,
nei kotan un uirup anak ne nei cbikoikip sbinu-
ma koro teke wano ratki wa an ambe nukara
cbiki utasbpa ene itak-bi :
—Tan guru anak ne son no

409. 28. 5-15.] APOSfORG IKIP OMA KAMBI. 403
keweiik guru imngoro, atiii orowa no aeyaiobaitare
yakka, Oapeka nep aiiak ne sbinuma sbiknure sho-
5 moki riiwe ne, ari itak. Yakka, sliinuma tek-tarifcari
wa nei cbikoikip abe osbiketa osura, aige, iuninka
6 sbomoki nisa ruwe ne. Koroka, sbinuma biip kuni
bene, ekusbkonna rai wa bacbiri kuni bene nei utara
yainu nisa : korol^a, obon no uturata nei no aramu
yakka nep ka ianinka sbomoki sekoro nukara cbiki,
yainu itasare wa, nei guru anak kamui ne ari itak
nisa ruwe ne.
7 IS^ei usbike saniakeia Poprios aii an reibei koro nei
rep-un-sbiri un sbine pase guru kot toi an rawe ne ;
awa, nei guru anak ne un uk wa rereko uturufca un
8 sbopki nisa ruwe ne. Aige, Poprios koro micbi anak
ne seisek mau tasbmn newa osbke araka tasbuin ki
wa botke wa an ruwe ne : awa, otta Pauros abun wa
inonno-itak ki, orowa, kasbita koro teke ancle bine
9 iwangere nisa ruwe ne. Orowa, tanibe aki okere cbi-
ki nei repun sbiri ta mosbima okai tasbum ki utara
10 ne yakka araki wa aiwangere nisa : aige, nei utara
poron no aeoripakbe ani un ainukoro ; orowa, bopum-
ba wa atuitoinotuye cbiid nep cbi eisbirainne okaibe
cbip otta omare nisa ruwe ne na.
11 Orowa, re cbup okere cbiki nei repun sbiri mata
riya Dioskouros ari an reibei ari areikore Arikasandria
12 un cbip o wa atuitoniotuye asb nisa ruwe ne. Awa,
Surakousa kotan ta araki cbiki nei ita rereko uturuta
1
3
okai ruwe ne. Orowa, nei wano bopuraba yakun Eegi-
os kotan ta akosbirepa : aige, sbine to an cbiki pil^ata
rera betuku, aine, tu ikinne an tobo ta Potioros kotan
14 ta araki asb : nei kotan ta iriwak utara anukara, awa,
arawan rereko uturuta tura no reusbi kuni akoram-
kon nisa : aige, nei no Koma kotan ta akosbirepa asb
lo nisa ruwe ne. Awa, nei kotan ta okai iriwal^ utara
anak ne un gusu an orusbpe nu cbiki, Appios Poros
newa Trion Tabernou pakno un ekanok gusu araki
nisa ruwe ne : aige, Pauros anak ne nei utara nukara
yakun Kamui koyaiiraige wa yairametokte nisa ruwe
ne.

410. 404 APOSTOEO IKIP OMA EAMBI. [28.16-25.
16 Orowa, Eoina kotaii ta abiip ash yakun, Panros
aiiak lie i puDgi tumi-koro guru samake an wa yaitura
osbiromare nisa ruwe lie.
17 Eereko okake an koro shinunia anak ne Yudea un
utara koro pase utara uwekarapare nisa ruwe ne : awa,
uwekarapa wa okai cliiki otta sbinunia ene itak-hi :
—
Kuani, ku iriwak utara, nep ka ani utara epeka wen no
iki sbomoki, samata, cbikoro kotaii buri wen no epeka
sbonioki, j^akka, Yerusarein kotan wano Eonia un
utara teke otta a en ekosbi an na : nei utara en koi-
18 pisbi okere yakun en bonnere rusui, a en raige kuni
19 ika en otta isam nisa ruwe ne gusu ne na. Koroka,
Yudea un utara nei no an anibe kopan ari ye cbiki,
Kaisaros otta ku oman kuni ku ]<oramkoro ambe
mosbinia ene akari ka i^ani rnwe ne ; orowa sbui, ku
goro uirup eiyonnnppa kuni ambe isaui ruwe ne.
20 Tambe gusu tan ikkewebe an gusu kuani ecbi nukara
wa tura no ukoitak kuni ku korprakon nisa ruwe ne :
inambe gusu ne yakun, Israeru un utara ki cbipa-
cbipa ambe gusu tan sbinkop ani a en tupetupe an
21 ruwe ne gusu ne na. Orota ne utara ene itak-hi :
—
Aokai orusbpe gusu Yudea moshiri wano kambi cbi
uina sbomoki, samata, iriwak utaia anak ne teda
ek wa aokai gusu wen no ambe ye bene ki assuru
22 asbte bene ki ka sbonioki nisa ruwe ne. Koroka,
aokai anak ne nekoii a e yainu ya cbi nu rusui ; inam-
be gusu ne yakun, tan epakashi onia utara gusu anak
ne nei ita ne yakka wen no aye ambe ne ruwe ne
gusu ne na, ari itak.
23 Orowa, nei utara anak ne toho esanniyo cbiki, inne
no shinuma reushi cbisei ta araki nisa ruwe ne : awa,
otta shinuma nei orusbpe pita, aige, Kamui moshiri
gusu paweteshu hemhem ki, kunneiwano orowa no
onuman pakno Mose tuitak new^a uweingarape wano
Yesu kor'orushpe gusu onishnishi hemhem ki nisa
24 ruwe ne. Orowa, utara sereke anak ne aye orusbpe
25 eishokoro, sereke anak eumbipka nisa ruwe ne. Orowa,
nei utara anak ne uwe-shine keutum koro eaikap cbiki,
Pauros shine itak ye okaketa pave nisa ruwe ne ; ene

411. APOSTOEO IKIP OMA KAMBI. 405
shinuma itak-bi :
—Asbkaniie Kamat anak ne Isaya
ani echi koro ekashi otta eiie itak-hi :
—
26 Tan uirap otta e arapa wa ene itak yan,
Inn wa echi nu koroka oara echi eraman shomoki ktisn ue :
Ingara wa eclii iiiikara koroUa oara echi onuere shomoki laisxi ne :
27 Tan uirup koro samhe niimi-ush okere,
Koro kisara nu ewen,
Samata, ikineipeka ika koro shiki ani nukara ; koro kisara ani uu.
Koro sambe ani eraman hine
Kanna hosari wa
Kn iwangere kuni ne
Koro shiki ukotukka nisa ruwe ne na,
28 Taiiibe gusu tambe ecbi onnere yan, tan Kamui ild
kasbiobiuki ambe anak ne Oya titara otta aoiiiande
ruwe ne : nei utara anak ne nu poka Id kusu ne na.
30 Orowa, sbinnma ramnie tu pa uturuta ^^aikota koro
etun cbisei ta osbiroma wa otta abup obitta no okai
utara sbopki bine Kamui mosbiri eapaskuma bembem
31 ki, poro rametok koro wa Utarapa ne Yesu Kiristo
gusu an orusbpe epakasbnu bembem ki, aige, nen ka
battobo ki guru isam ruwe ne na.

412. KOM A
rx UTAEA OTTA
APOSTORO NE PAUROS OMANDE
KAMBI.
1 Ik.
Apostoro ue kuni gnsu anishuk, Kamui pirika shoiigo
gusu sbinnai bo aande, Yesa Kiiisto koro usshuine guru
De Pauros : Etoko wano koro uweingara utara ani asb-
kanne kambi kata iiei pirilva sbongo an wa koro Pobo
gasu Sbinuma eitakainkire nisa : nei Pobo kam gusu
Dabid sanikire ne akara, rai-i orowa no betopo-a-
sbiknure-bi gusu, monduui koro Kamui Pobo ne ani
aesanniyo ; Cbikoro Utarapa ne Yesu Kiristo ne ;
Sbinuma ani irenga newa Apostoro ne kuni mondmn
a un koropare nisa, tambe anak sbiouma kon reibei
reiigap gusu obitta no okai mosbiri uirup tumugeta
eisbokor-i oma ifcaknu ambe akire kuni ambe ne : ecbi
utara ne yakka nei utara tumugeta okai bine Yesu
Kiristo koro abotuyepakara utara ecbi ne : Eoma
kotan ta obitta no okai Kamui orowa no aomap an
utara, asbkanne utara ne kuni gusu akonisbuk utara
otta : ecbi utara otta cbikoro Micbi ne Kamui newa
Utarapa ne Yesu Kiristo orowa no irenga newa
itomo an na.
Hosbiki no anak obitta no okai ecbi utara gusu
Yesu Kiristo ani ku koro Kamui orun ku koyaiiraige

413. 1. 9-18.] ROMA. 407
iia ; ecbi koro eisbokor-i moshir'ebitta assuru-a-asbte
9 wa an rawe ne gusu ne iia. Aioe, koro Pobo gusa
an pirika shongo osbiketa, keutuin ani otta ku yaisbi-
eiwanejere Kamui anak ne, sbiokere sbomoki no ecbi
esbkaruin rawe ne sekoro en gusu ikokanu wa an
ruwe ne ; benibara ne yakka inonno-itak ku ki wa,
10 nekon a ka, tane an aine, Kamui rengaine ecbi orun
11 a en arapare kuni gusu ku koramkoro. Inambe
gusu ne yakun, ecbi utara aasbtere gusu, nepka
ramat oma eikrap ecbi kore asb kuni ne, kuani ecbi
12 nukara kuni ku eyaikatekara ruwe ne ; nei aiiibe anak
ne ecbi tura no ku an wa ecbi korobe ne yakka ku
korobe ne yakka uko-iki eisbokor-i ani tura no
13 aomaoma kuni gusu an ap ne ruwe ne. Orowa,
iriwak utara, raoshiina okai oya uirup utara
tumugeta an nei no ecbi tumugeta ne yakka
ibebe ku koro kuni ne, kanna-kanna ecbi orun
ku arapa kuni ku esanniyo a-bi ecbi onnere
sbomoki ambe ku kopan (koroka tane pakno sbinne-
14 tusb nisa ruwe ne na). Kuani Herenes un utara
gusu ne yakka, Oya un utara gusu ne yakka, waya-
sbnu utara gusu ne yakka, wayasap utara gusu ne
15 yakka, sbose koro gusu ku ne ruwe ne. Tambe gusu,
sbiarikiki no ecbi utara otta, Eoma kotan ta okai
utara otta poka pirika sbongo eupaskuina ki kuni ku
16 sbipini wa an ruwe ne na, Kuani anak ne pirika
sbongo gusu sbomo yainikorosbma ruwe ne : inambe
gusu ne yakun, nei ambe anak ne bosbiki no Yudea
un guru gusu ne yakka, Herenes un guru gusu ne
yakka, orowa, pisbno pisbno okai eisbokoro guru gusu
ne yakka kasbiobiuki kuni gusu an Kamui kiroro ne
17 ruwe ne gusu ne na. Nei osbiketa eisbokor-i wano
eisbokor-i pakno Kamui oupeka-bi aekan.ibakte wa an
ruwe ne : ene cbiesbinnuye wa an koracbi ne : —Koro-
ka, oupeka utara anak ne eisbokor-i atte gusu isbu
kusu ne gusu ne na.
18 Oupeka sak wa sonep sbirikonumba wa okai utara
koro obitta nool^ai Kamui koatcba ambe newa oupeka
sak-i gusu, Kamui irusbka-bi kando orowa noaekam-

414. 408 EOMA. [1. 19-28.
19 bak wa an ; inambe gusa ne yakun, Kamui gusu
aonnere kuni easbkaibe anak ne nei utara osbi-
keta anukara wa an ; Kamui anak nei utara otta
20 nukare nisa ruwe ne gusu ne na. Inambe ^usu
ne yakun, mosbiri akara orowa no an Shinuma
koro anukara eaikapbe anak ne irammakaka anukara
wa okai, akara wa an okaibe gusu aeramu ambe
ne ruwe ne gusu ne na ; Shinuma koro otusasbuisbiri
pakno an kiroro newa Kamui-oibe ne ; tambe gusu, nei
utara gusu yayapapu ki eashkai gasu an usbike ka
21 isam ruwe ne : nei utara anak ne Kamui eraman bine
Kamui otta aki kuni korachi shomo kooiipak,
sbomo koyaiiraige nisa ; koroka, raka sak no an
ramepakari ki, aige, koro ramu-isam sambe akunnere
22 nisa ruwe ne. Wayasbnu utara ne sekoro yaikota
gusu ye wa, oibe-sakbe ne, aige, munin eaikap Kamui
23 koro nupeki itasare wa munin kuni ainu bene, cbi-
kap bene, ine cbikiri koro chikoikip bene, bonoyanoya
wa payep bene koro nokaba un katubu ne kan nisa
ruwe ne na.
24 Tambe gusu, Kamui anak ne nei utara koro keutum
ta okai kon rusuibe gusu icbakkere ambe otta ekosbi
nisa, kon netobake uwetasbpa akoatcha kuni gusa
25 ne na : nei utara anak ne koro shunge ani Kamui
sonep itasare bene, okaibe kara Kamui sbirine akara-
be koongami bene ki, otta yaisbieiwangere bene ki
nisa ruwe ne gusu ne na ; Shinuma anak ne otusa-
sbuisbiri pakno anunukep ne ruwe ne. Amen.
26 Tapan ikkewehe an gusu Kamui anak ne akoatcha
ambe Id rusui keutum otta nei utara ekosbi nisa
:
inambe gusu ne yakun, koro matne utara anak ne gusu
aki kuni an buri itasare bine aki kuni sbomo ne an buri
27 koro : orowa shui, okkai utara ne yakka, matnep gasu
ki kuni buri ancle wa uorun wen-buri ki rusui sambe
paraparasere nisa, okkai anak okkai orun shomo
yaikatana ambe kara, aige, yaikota osbiketa koro
obaita buri gusu an pummaba uina nisa ruwe ne na.
28 Orowa, nei utara anak ne koro lieutum ta Kamui
ramepakari poka kopan nisa ruwe ne gusu, aki kuni

415. 1. 29-32.-2. 1-7.] ROMA. 409
29 shomo ne ambe nei ntara iki kani ne aeiiiaka kuni
keatuin otta Kamui ekoshi nisa : obifcta no okai
oupeka sak-i, wen-buri, yaikoshipuinere ambe newa
weiibe ani aeshikte wa okai ; eyaitunnap, keuk, upaore,
30 kokandaina newa wen-katcbam ani sbikno wa okai
;
31 pinu no itak utara, obaigekara utara, Kamui etunne,
sbomo yaikatanu, pakesara, yaiyomonnure, wenbe
osbkep, esbikop itakkasbi, ramu-sakbe, ukoramkorobe
otereke, omap ki keutum sak, ramii-nishte utara ne
32 ruwe ne : nei utara anak ne nei no okaibe ikicbi
utara araige kuni gusu an utara ne sekor'an Kamui
esanniyop eraman, aige, nei ambe ki patek sbomo ne,
koroka, mosbima okai ikicbi utara otta ramuosbma
ruwe ne na.
2 Ik.
1 Tarabe gusu, Ainu, Aokai gusu ne yakka inan
koipisbi ki garu gusu ne yakka obitta yayapapu ki
easbkai usbike ka isam : inambe gusune yakun, aokai
anak ne mosbima guru koipisbi cbiki, yaikota katpak
an sekoro yaiesanniyo ruwe ne ; koipisbi lei aokai
2 anak ne nei okaibe ki ruwe ne gusu ne na. Inambe
gusu ne yakan, nei okaibe ki utara gusu Kamui koi-
pisbi-bi anak ne sonep ne auabe ne sekoro cbi eraman.
3 Sbui, tap okaibe ki utara koipisbi, aine, yaikota nei
ambe ki ainu aokai anak ne Kau:iui koipisbi -bi eyai-
4 sbisbire kusu ne sekoro e esanniyo ya ? Sbui, Kamui
koro pirika irenga e yaikokatpakte kunip ne sekoro e
erampeutek wa, Sbinuma koro pirika irenga oma
aeoteknu ambe newa yaisbikleasbima ambe newa
ramusbiporore ambe newa e etunne rawe be an?
5 Koroka, e koro nisbte newa sbomo yaikokatpak
sambe gusu, eani anak ne irasbka tobo newa anukare
kuni Kamui oupeka koipisbi tobo gusu irusbka-hi
6 eumasbnu koran ruwe ne ; Sbinuma anak ne obitta no
okai utara iki ikip an koracbi pisbno pisbno koropare
7 kusu ne ;
pirika ikip kara kuni yaiyupupu bine nupeki
newa aeoripakbe newa sbomo muninbe bunara utara

416. 410 EOMA. [2. 8-22.
8 otta otusashuishiri pakno no an inotu : koroka, sakayo
ki wa sonep itakkashi, aige, oupeka sakbe koitaknu
9 iitara otta, irusbka-i newa kinrakarape, eramcbuptek-
be newa ^^airanikoiki ambe, pisbno pisbno vvenbe iki
ainu ramat kata an, boshiki no Yudea un guru otta,
10 orowa, Herenes un utara otta an na : koroka, pisbno
pisbno pirikap iki guru otta nupeki newa aeoripakbe
newa itomo an, bosbiki no Yudea un guru otta,
11 orowa, Herenes un guru otta an na : inambe gusu ne
j^akun, Kamui otta utara eankesbbe isani ruwe ne
12 gusu ne na. Taitak sak no katpak ki obitta no okai
utara anak ne, tuitak sak no aisamka kusu ne :
orowa, tuitak akore w^a katpal< ki obitta no okai utara
anak ne, tuitak ani alcoipisbi kusu ne gusu ne na ;
13 tuitak nu utara anak ne Kamui tek-samata oupeka
ne ambe sbomo ne, koroka, tuitak sbikkasbima utara
14 aoupelvare kusu ne gusu ne na : tuitak akore sbomoki
Oya uirup anak ne koro keutum buri an gusu nei tuitak
ta an okaibe sbikkasbima yak ne, tan utara tuitak
sale no okai yakka, yaikota gusu tuitak ne ruwe ne
;
15 nei utara koro san:ibe kata tuitak ikip anuj^e wa an-bi
nukare, koro keutum nei ambe tura pawetesbu ki,
orowa, koro esanniyo-bi anak ne utasbpa eiyonnuppa
16 bene ki, tusare bene ki ruwe ne ; nei amloe
Yesu Kiristo ani, ku koro pirika sbongo an koracbi,
Kamui anak utara aenuina.p koipisbi tobo ta an na.
17 Koroka, aokai anak ne Yudea un guru an reibei
ani areikore bene aki bine tuitak otta eyaikopasbte
bene ki, Kamui gusuyaiyomonnure bene ki, Sbinuma
18 kor'irenga eraman bene Id, orowa, tuitak gusu aeyai-
pakasbnu wa uwesbinnai no an okaibe uwande
19 bene ki, samata, aokai yaikota sbiknak utara ru
epakasbnu guru ne, kunne-i ta okai utara gusu
20 pekere ne, ramu-isambe pakasbnup ne, aiai
epakasbnup ne, tuitak osbiketa eran:iusbbe newa
21 sonep katubu koro ; tambe gusu mosbima an guru
epakasbnu guru, aokai yaikota yaiepakasbnu sbomoki
ruwe be an ? Iteki ikka yan ari an itak ani upaskuma
22 ki guru, eani ikka ya ? Iteki omoinu koro yan ari an

417. 2. 23-29.-3. 1-4.] EOMA. 411
itak ani ye guru, aokai arak ne omoinu koro ya ?
Potoki etunne guru, aokai anak ne Kamui cbisei unbe
23 e ikka ya ? Tuitak gusu yaiyomonnure guru, aokai
aimk ne tuitak otereke wa Kamui sbomo koyaikatanu
24 ki ya ? Inambe gusu ne yakun, anuye wa an koracbi
poka, ecbi rengap gusu Oya uirup turata Kainui
25 reibei akoatcba an. xokai anak ne tuitak iki cbiki
okaiituye buri anak epirikare ruwe ne : koroka, tuitak
6 otereke yakun, e ki okaiituye buri anak ne sbomo
26 okarituye buri anere ruwe ne. Tambe gusu, okari-
tuye buri sbomo iki utara anak ne tuitak oma ipawe-
tenge sbikkashima yakun, nei sbomo okarituye buri
iki ambe anak ne okarituye buri ne sekoro aesanniyo
27 sbomoki ruwe be an ? Orowa, rengaine an sbomo
okarituye buri iki ambe anak ne tuitak uweomare
yakun, ikiri newa okarituye buri koro wa tuital^ ote-
reke guru ne eani koipisbi sbomoki kusu ne ruwe be
28 an ? Inambe gusu ne yakun, anukan no an no an
guru anak ne Yudea un guru sbomo ne, sbui, anu-
kan no an wa kam otta an ambe anak ne okarituye
buri sboiiio ne : koroka, onnaigeta an no an guru anak
29 Yudea un gun'ne ; orowa, okarituye buii anak ne
keutum an ambe ne, ildri otta an ambe sbomo ne,
ramat unbe ne ruwe ne ; nei okaibe ramuayore-bi
anak ne utara orowa no an ambe sbomo ne, koroka,
Kamui orowa no an ap ne ruwe ne na.
3 Ik.
1 Yakun, Yudea un guru gusu nep kasu no an irenga
an a ? Sbui, okarituye-buri gusu nep yaiepirikare
2 ambe an a ? Nekon a ka porop ne : boshiki no
nei utara Kamui sbongo asbikkasbimare nisa ruwe ne.
3 Nei utara tumugeta eisbokoro sbomoki utara okai a
yakka nelcon a ? Nei eisbokor-i sakbe anak ne
4 Kamui eisbokor-i raka-sakte kusu ne ya ? Ara sbonio
:
ruwe un, Kamui anak ne sonep ne a koroka, obitta
no okai ainu pisbno sbungep ne sekoro aesanniyore
yan ; ene cbiesbinnuye wa an koraclii ne :
—

418. 412 ROMA. [3.5-20.
Aokai anak ne koro itak gusu oupekap ne aesanniyo,
Orowa, akoipishi ita Aokai annokara ki kuni gusu ne na.
5 Koroka, chikoro oupeka-sakbe anak ne Kamui oupeka
ambe ashte yakun, nekon chi ye kusu ne ya ? Irushka
irenga sange Kamui oupeka-sakbe ne ruwe be an ?
6 (ainu itak koracbi ku itak ruwe ne). Ara sbomo : nei
no ne yak anakne bemanda Kamui anak mosbiri koi-
7 pisbi kusu ne ya ? Koroka, ka ki sbungep anak ne
Kamui koro nupeki gusu Shinuma sonep asbte yakun,
bemanda gusu kuani ne yakka katpak ki guru ku ne
8 sekoro a en esanniyo ruwe be an ? Orowa, sbui, (un
obaigekara wa)—Pirikap abetukure gusu, wenbe ki
yanro—(sekor'an itak ani cbi ye ruwe ne sekoro ye
utara itak koracbi)—nep gusu sbomo cbi ki ya ? Nei
utara gusa an aesanniyo-bi anak ne oupekap ne ruwe
nena.
9 Yakun, nekon a? Nei utara kasu no cbi utara
anak ne pirika irenga kon ruwe be an ? Sbomo, son
no sbomo : inambe gusu ne yakun, Yudea un utara
ne yakka, Herenes un utara ne yakka, obitta akokat-
pakbe ne sekoro teeda cbi esanniyo wa ye nisa ruwe
10 ne gusu ne na ; ene cbiesbinnuye wa an koracbi ne :
—
Oupeka guru isam, ruwe uu, shiuen ka isaiu ruwe ue ;
W Eraman guru isam,
Kamui hunara guru isam,
][2 ^^i utara obitta ru esbishi wa sliiue-ikinue raka-isambe ne ;
Pirikap ki guru isam, ruwe un, sbinen pakno poka isam ruwe ne :
]^ 3 Koro rekucbi anak ne amaka wa an tusbiri ne ;
Koro parumbe ani kokandama ki :
Koro papusb cboropoketa kinasbutunbe surugu an :
14 Koro parobo anak ne iyoitakusbi newa sbiuninbe ani aesbik :
15 Kemnure gusu koro cbikii-i pikan ;
16 Isamka ambe newa yairamkoiki ambe anak ne nei utara kon ru
otta okai
;
17 Orowa, itomo irenga an rubu nei utara erampeutek nisa ruwe ne :
18 Koro sbik-samata Kamui koishitoma ambe isam ruwe ne na.
19 Nep ne yakka tuitak ye okaibe anak ne nei tuitak
cboropoketa okai utara otta ye ruwe ne sekoro cbi era-
man ; tambe anak ne obitta no okai utara koro parobo
asesbke bine mosbir'ebitta Kamui orowa no akoipisbi
20 kusu ne a ambe ne : inambe gusu ne yakun, tuitak
iki wa gusu nep kam ne yakka Sbinuma tek-samata

419. 3. 21-31.-4. 1.] ROMA. 413
oupeka i:ie sekoro shouio aesaiiDiyo kusu ne : tuitak
aiikusbkerai katpak aeraman ruwe iie gusu r.e na.
21 Koroka, tane tuitak oyapiKaimii orowa no an oupeka
ambe anukare okere, tuitak newa uweingarape nei
22 ambe gusu paweteshu ki ruwe ne ; nei ambe anak
Yesu Kiristo eisbokor-i ani obitta no okai eisbokor-i
atte utara gusu an Kainui oupeka ambe ne ; uwesbiii-
23 nai no an ambe isam ruwe ne gusu ne na ; orow^a, obitta
no okai utara anak ne katpak ki okere bine Kamui
24 nupeki ebaita ruwe ne gusu ne na ; aige, oro-isam no
Kiristo Yesu gusu an kikiraye ambe ani Sbinuma
25 kor'irenga ankusbkerai aoupekare sbiri an : Sbinuma
koro l^emibi gusu, eisbokor-i ani, imommuye ne akara
kuui ne Kamui sbinuma gusu esanniyo ; nei ambe anak
ne Kamui yaisbikkasbima bine etoko wano aki katpak
mosbima no ande wa koro oupeka ambe erauiande
26 kuni ne ; tane an pakibi ta Sbinuma koro oupeka
ambe eramande kunip ne : Sbinuma yaikota oupeka
wa Yesu eisbokoro guru oupekare kuni gusu an ambe
27 ne ruwe ne na. Yakun, yaiyoraonnure kuni usbike
neita an a ? Asoyekatta. Nekon a tuitak ani, Iki
ikip ani ruwe ? Sbomo : koroka, eisbokor-i sekov'an
28 tuitak ani ne rnwe ne. Tuitak ikip oyapi an wa ainu
anak ne eisbokor-i ani aoupekare ruwe ne sekoro cbi
29 •
esanniyo ruwe ne gusu ne na. Kamui anak ne
Yudea un utara koro Kamui patek ne ruwe be an ?
Sbui, Oya uirup koro Kanmi sbomo ne ruwe he an ?
Euwe un, Oya utara koro Kamui ne yakka ne ruwe
30 ne : Kamui anak ne Sbinep ne wa eisbokor-i gusu
okarituye-buri akire utara oupekare, orowa, eisbokor-i
ani okarituye-buri sbomo akire utara oupekare yak
31 anak ne ene ne ruwe ne. Tambe gusu, cbi utara anak
ne eisbokor-i ani tuitak raka sakte ruwe be an ? Ara
sbouio : koroka, tuitak asbte ruwe ne.
4 Ik.
1 Yakun, kaui gusu chikoro ekasbi Abrabam anak
ne nekon a ambe pa nisa ruwe ne sekoro cbi ye ya ?

420. 414 ROMA. [4.2-12.
2 Inarabe gnsu ne yakun, Abraham anak ne Id ikip
gusu aoupekare yak anak ne yaiyomonnure kuni
ushike an ; a yakka, Kamui tek-samata isam ruwe ne.
3 Nei Kamui kambi bemancla ye ya ? Orowa Abra-
ham anak ne Kamui eisbokoro, aige, tambe anak
sbinuma gusu oupelca ambe ne sekoro aesanniyo nisa
4 ruwe ne. Monraige ki guru gusu an iwayehe anak
ne irenga nei no an ambe ne sekoro shomo aesanni3^o
ruwe ne, koroka ashosevep koracbi aesanniyop ne.
5 Koroka, shomo ikip ki koroka, Kamui kooripak sho-
moki utara oupekare Kaiiuii eishokoro guru gasu, sbi-
numa koro eishokor-i anak oupeka anibe ne sekoro
6 aesanniyo ruwe ne. Aki ikip oyapi an wa oupeka ne
sekoro Kamui orowa no aesanniyo ainu gnsu Dabid
]Doka nunuke ambe ye koracbi ne ; ene ani ne :
—
7 Ikashpaotte otereke ambe atusare,
Koro katpak akamiire va an gur'anak ne anumike ne rnwe ne.
g Otta Utarapa katpak shomo kasliioniare guru anak ne anunuke ne.
9 Tan nunuke ambe anak ne okarituye-buri aldre
guru otta patek san ruwe? shui, okarituye-buri
shomo akire guru otta ne yakka san ruwe he an ?
In ambe gusu ne yakun, ene chi ye-hi :
—Abraham
koro eishokor-i anak ne sbinuma gusu oupeka ambe
10 kuni aesanniyo sekoro chi ye. Yakun, henianda nei
no aesanniyo ya '? Okarituye-buri akire etokota bene
ne ya ? akire okaketa bene ne ya ? Okarituye-buri
akire okaketa shomo ne, akire etokota nei no aesan-
11 niyo ruwe ne ; orowa, sbinuma anak ne okarituye-
buri an shirosh koro, nei ambe anak ne sbinu-
ma naa shomo okarituye-buri akire etokota okai koro
eishokor-i gusu an oupeka ne kuni ban aomarep ne
ruwe ne : tambe anak sbinuma obitta no okai eisbokoro
utara koro michi ne kuni gusu an ambe ne ; shui,
nei utara okarituye-buri akire shomoki yakka,
otta oupeka ambe aesanniyo kuni gusu an ambe
12 ne ruwe ne ; orowa shui, ouse okarituye-buri akire
utara koro michi ne kuni gusu shomo ne, koroka,
akoro michi Abraham naa shomo okarituye-buri akire
etokota eishokoro ki koracbi, obitta no okai eishokoro ki

421. 4. lB-23.] ROMA. 415
iitara koro michi ne kuni gasu an aiiibe iie niwe iie
13 na. Inambegusuneyakun, Abraham mosbiri eikesh-
koro kuni ari an eitakamkire ambe anak, Abraham
otta bene, koro sanikebe otta bene tuitak an gusu
aki sbomo ne, koroka, eishokor-i gusa an oupeka
14 ambe an gusu aki ruwe ne na. Inambe gusii ne
yakun, tuitak choropoketa okai utara anak ne
eikesbkoro utara ne chiki, eishokor-i anak ohap ne
akara, samata, eitakamkire ambe raka asakte ruwe
15 ne na. Inambe gusu ne yakun, tuitak anak ne
irushka ambeiki ; koroka, tuitak isam ushiketa ohaita-
16 buri ne yakka isam ruwe ne. Tambe gusu irenga
nei no an wa eishokor-i gusu an ambe ne ; nei ambe
anak ne eitakamkirep obitta no okai santek otta an
kuni gusu an ambe ne ; ouse nei tuitak otta kotuk
santek gusu patek ne ambe shomo ne, koroka,
Abraham koro eishokor-i otta kotuk santel^ gusu
ne yakka an ambe ne ruwe ne : Shinuma anak
17 ne otta ko-eishokoro guru kotchaketa, Kamui sa-
maketa obitta no okai chi utara l^oro michi ne
ruwe ne (ene chieshinnuye wa an korachi ne :—Inne
moshiri uirup koro michi e ne kuni Kuani e kara ash
nisa ruwe ne na) ; nei Kamui anak ne rai-guru
shiknure, orowa okai korachi isambe hotuyekan ruwe
18 ne. E koro santek ene ani ne kusu ne na—sekor'an
aye- hi korachi, inne moshiri uirup koro michi ne
akara kuni ne, chipachipa gusu chipachipa ki nisa
19 ruwe ne. Orowa, eishokor-i shomo atumsakte wa
tane rai korachi an kon netobake (shinuma tane ine
hotne pa pakno pa poro change ruwe ne) samata, Sara
20 koro rai okere honihi esanniyo nisa : ruwe newa, Kamui
eitakamkirep orun ingara wa eishokor-i sak no an. w^a
utumashire shomoki no an nisa ruwe ne, koroka eisho-
21 kor-i ani yaitumashnure nisa ruwe ne ; aige, Kamui
anak ne ki eitakamkire ambe nei no kara eashkai kuni
aeramushinne no oshitchiu wa eishokoro hine Shinu-
22 ma pasere nisa ruwe ne. Tambe gusu nei ambe anak
ne Shinuma gusu oupeka ambe ne sekoro aesanniyo
23 nisa ruwe ne na. Nei ambe anak ne Shinuma gusu

422. 416 BOMA. [4. 24-25.-5. 1-9.
oupeka ambe ne sekoro aesanniyo nisa ruwe ne
—
ari an itak anak ne shinuma gusu patek sbomo
24 chieshinniiye ruwe ne, korolca, gusu aesanniyo kusu
ne chi utara chikoio Utarapa ne Yesu rai orowa no
hetopo-shiknure Kaniui eishokoro wa okai chi utara
gusu ne yakka nei ambe chieshinnuye wa an na
;
25 Shinuma anak ne cbikoro katpak gusu aekoshi, orowa,
a un oupekare gusu hetopo-ashiknure nisa ruwe ne na.
5 Ik.
1 Tambe gusu, eishokor-i ankushkerai aoupekate wa
2 okai gusu, Kamui epeka no Yesu Kiristo kor'irenga
gusu itomo chi koro shiriki ; Shinuma gusu, eishokor-i
ankushkerai, otta roshki wa okai irenga orun karange
no arakire kuni ambe a un koropare nisa ; orowa,
Kamui nupeki gusu cbipachipa ki wa yaiyomonnure
3 chi ki ruwe ne. Nei ambe gusu patek shorn o ne,
koroka, chi ki eramchuptelibe gusu ne yakka yaiyo-
monnure ash ruwe ne : inambe gusu ne yakun, aeram-
chuptekbe anak ne yaiyupupu ambe monraigere
;
4 orowa, yaiyupupu a7iibe anak ne auwande-hi hetu-
kure ; auwande ambe anak ne chipachipa kuni ambe
atte ruwe ne sekoro chi eraman : orowa, chipachipa
5 ambe anak ne yainikoroshmare shomoki ruwe ne
;
inambe gusu ne yakun, Kamui omap-hi anak ne chi-
koro keutum ta a un koropare Ashkanne Eamat ani
6 aohetu nisa ruwe ne. Chi utara l^atchak wa okai
rapoketa, pakihi epa chiki, Kiristo anak ne Kamui
kooiipak shomoki utara gusu rai nisa ruwe ne gusu
7 ne na. Aine-aine hokamba no oupeka guru shirine
nen ka rai guru an nangoro, yakne, pirikap gusu nen
8 ka rametok koro wa rai guru an na. Koroka, chi
utara anak ne katpak koro utara ne wa okai rapoke-
ta Kiristo un gusu rai nisa ruwe ne a ambe ani
Kamui un epeka no sange omap ambe ashte nisa
9 ruwe ne. Tambe gusu, naa eetasa no, Shinuma koro
kem otta aoupekare wa okai gusu, Shinuma ankush-
keraipo irushka-hi orowa iio aohaitare ash kusu ne

423. 5. 10-19.] KOMA. 417
10 na. Inambe giisu ne yakun, epokba utara chi ne a
rapoketa, koro Poho rai ambe ankusbkerai Kamui
eramuriten yak anak ne, tane masbkin, aeraniuriten
wa okai gusu Sbinuma koro inotu otta kasbiobiuki kusu
11 ne na ; nei ambe patek sbomo ne, koroka, gusu cbi
utara aeramuritenka cbikoro Utarapa ne Yesu Kiristo
ankusbkerai Kamui oran cbi yaiyomonnure asb ruwe
ne.
12 Tambe gusu, sbine ainu ankusbkerai katpak anak
ne mosbir'otta abun, orowa, katpak ankusbkerai rai-
ambe abun koracbi ; rai ambe anak ne obitta no okai
utara koturuse, utara obitta katpak kon ruwe ne gusu
13 ne na :
—Tuitak pakno katpak mosbiii ta an : koroka,
tuitak isam ita anak ne katpak sbomo kasbiaomare
14 ruwe ne. Yakka, Adam wano Mose pakno rai ambe
anak ne esapane ki nisa ruwe ne, ek kusu ne guru
koro nokaba ne Adam ki obaitap nei no katpak sbomo
ki utara ne yakka esapane ruwe ne. Koroka, nei
obaita ambe koracbi eikrap ne yakka an sbomo ne.
15 Inambe gusu ne yakun, sbinen ki obaita ambe an-
kusbkerai inne utara rai nisa ruwe ne a cbiki, naa
naa Kamui irenga newa nei korarape sbine ainu ne
Yesu Kiristo ankusbkerai inne utara gusu nuye an no
16 an na. Orowa, sbinen katpak ki gusu nei korarape
an sbomo ne. Inambe gusu ne yakun, akoipisbi wa
akokatpakte kuni aesanniyo anibe anali ne sbinen
orowa no an, koroka, nei eikrap anak ne aesan-
niyo gusu inne obaitap orowa no an ruwe ne.
17 Nei sbinen ki obaitap rengap gusu rai-ambe
anak ne sbinen ankusbkerai esapane cbiki naa naa
nuye an no nei irenga newa aoupekare oma korarape
akore utara anal<: ne nei sbinen gusu, Yesu Kiristo
18 gusu, sbiknu wa esapane ruwe ne na. Tambe
gusu, sbine obaitap ankusbkerai obitta no okai utara
akokatpakte koracbi, tambe nei no sbine aoupekarep
ankusbkerai obitta no olcai utara asbiknure gusu
19 aoupekare ruwe ne. Inambe gusu ne yakun, sbine
ainu itakkasbi ambe gusu inne utara akokatpakte nei
no, tap koracbi Sbinen itaknu ambe gusu nei inne

424. 418 ROMA. [5.20-21.-6.1-10.
20 utara aoupekare kusu ne na. Orowa, ohaifcap shipi-
raspa gusu fcuitak aiiak ne ahun nisa ruwe ne ; koroka,
kafcpak shijjiraspa ushikefca, irenga anak ne naa nuye
21 an no shipiraspa nisa ruwe ne : nei ambe anak, rai
otta katpak anak ne esapane ki nisa ruwe ne a kora-
chij tambe nei no chikoro Utarapa ne Yesu Kiristo
rengap gusu irenga anak ne aoupekarep ankushkerai
ofcusashuishiri pakno an inotu otta esapane kuni gusu
an na.
6 Ik.
1 Yakun, hemanda chi ye kusu ne ya? Irenga
aporore kuni gusu, rammakane katpak chi ki kusu ne
2 ya ? Ara shomo. Katpak otta rai okere chi utara
anak ne hemanda tewa no nei ambe otta shiknu kusu
3 ne ya ? Kiristo Yesu otta Baptisma akore chi utara
anak ne obitta Shinuma rai-hi otta baptisma akore
4 na sekor'ambe echi erampeutek ruwe he an ? Tambe
gusu, chi utara anak ne baptisma gusu rai-hi otta Shi-
numa tura no aomare ; Kiristo anak ne Michi nupeki
gusu rai orowa no hotopo-a-shiknure korachi, chi
utara ne yakka ashiri inotu oma wa apkash kuni
5 gusu ne na. Inambe gusu ne yakun, chi utara anak
ne Shinuma rai-hi otta tnra no an chiki, Shinuma
hotopo-shiknu-hi otta ne yakka unepkoro ne ruwe ne ;
6 chikoro onne ainu Shinuma tura no utasa chikuni
otta akotukka, chikokatpak an netobake aisamka wa
tewa no chikokatpak orun ausshiunere shomoki kuni
7 gusu chi eraman wa an ruwe ne gusu ne na ; inambe
gusu ne yakun rai okere guru anak ne katpak atusare
8 ruwe ne gusu ne na. Koroka, chi utara anak ne Kiristo
tura no rai a chiki, Shinuma tui'a no shiknu kusu ne
9 sekoro chi eishokon'ruwe ne. Kiristo anak ne rai-i
orowa no hotopo-a-shiknure wa kanna rai shomoki
kasu ne ; rai-i anak tewa no shinuma esapane sho-
10 moki ruwe ne, sekoro chi eraman. Inambe gusu ne
yakun, Shinuma ekot rai-ambe anak arasbui ne
katpak otta rai okere nisa ruwe ne : koroka, Shinuma

425. 6. 11-22,1 ROMA. 419
11 ishu iiiotii anak Kauiui otta shikiiu rawe ne iia. Nei
no korachi eclii utara ne yakka yaikota anak katpak
otta son no ecbi rai nisa ruwe ne sekoro esanniyo yan,
koroka, Kiiisto Yesu gusu Kamui otta ishu ruwe ne ani
sanniyo yan.
12 Tambe gnsu, nei ambe kon rusuibe sbomo ecbi ki
kuni ne, koro rai kuni netobake ta iteki katpak esapa-
13 nere yan ; sbui, oupeka-sakbe ki kuni giisu an esbipop-
kep nei no iteki ecbi koro awebe katpak otta koropare
yan ; koroka, rai-i orowa no sbiknu koracbi Kamui otta
yaikota yaiyange, orowa, oupekap ki kuni gusu an
esbipopkep nei no ecbi koro awebe Kamui otta yange
14 yan. Katpak anak ne sbomo ecbi esapane kusu ne ;
tuitak cboropoketa okai utara sbomo ecbi ne, koroka,
irenga cboropoketa ecbi okai ruwe ne gusu ne na.
15 Yakun, nekon a ? Tuitak cboropoketa sbomo cbi
okai wa irenga cboropoketa okai gusu, tarabe gusu kat-
16 pak cbi ki kusu ne ya ? Ara sbomo. Itaknu ki kuni
otta yaikota ecbi yaikoropare wa yaiussbiunere guru
gusu, katpak gusu an rai-ambe otta bene, oupekap
gusu an uitaknu ambe otta bene, koro itak nu wa ki
cbiki, nei guru koro ussbiune utara ecbi ne sekoro
17 sbomo ecbi eraman ruwe be an ? Koroka, Kamui
koyaiiraige na ; eclii utara anak ne etoko wa katpak
koro ussbiune utara ecbi ne, awa, otta ecbi akore
epakasbi aikoikarape ramu-ossbi wano itaknu ki utara
18 ecbi ne nisa ruwe ne ; aige, katpak orowa no aboimere
wa oupekap otta aussbiune utara ecbi ne nisa ruwe ne.
19 Ecbi koro kam anak ne katchakbe ne ruw^e ne gusu,
kuani ainu ye koracbi ku ye ruwe ne : inambe gusu
ne yakun, ecbi utara anak ne icbakkere ambe gusu
katpak wano katpak otta koro awebe ecbi ussbiunere
koracbi, tewa no awebe aasbkannere gusu oupeka-i
20 otta ussbiunere yan. Katpak koro aussbiune utara
ecbi ne rapoketa, oupekap gusu oupeka sakbe ecbi ne
21 nisa ruwe ne na. Tane ecbi eyainikorosbma ambe
gusu, nei rapoketa nekon a ibebe ecbi kon nisa ruwe
he an ? Nei okaibe gusu betukup anak ne rai-ambe ne
22 ruwe ne gusu ne na. Koroka, tane katpak gusu ahon-

426. 420 EOMA. [6. 23.-7. 1-7.
nere utara chi ne wa Kamui uitek utara eohi ne gusu,
ashkannere-i gusu an ibehe echi koro, neioro betukup
23 anak ne shiokere shomokiinotu ne ruwene. Inambe
gusu ne yakun, katpak gusu an puramaba anak ne
rai ambe ne ruwe ne ; koroka, Kamui sange eikrap
anak ne cbikoro Utarapa ne Yesu Kiristootta ram ma
pakno sbiokere sbomoki inotu ne ruwe negusune na.
7 Ik.
1 Iriwak utara (tuitak eraman utara otta ku ye),
ainu anak ne mosbiri koboppa pakno tuitak ani
aenisbpane wa an sekoro ecbi erampeutek ya ?
2 Hoku koro sbiwentep anak ne koro boku sbiknu wa
an rapoketa sbinuma tuitak ani atupe wa an ; koroka,
nei boku rai cbiki, koro boku tuitak orowa no abon-
3 nere ruwe ne. Tambe gusu, koro boku sbiknu wa
an rapoketa nei sbiwentep anak ne mosbima ainu
otta akore cbiki, omoinu koro sbiwentep ani aye kusu
ne ; koroka, koro boku rai wa isam okaketa, mosbima
ainu otta akore yakka, omoinu koro guru sbomo ne,
4 nei tuitak otta abonnere ruwe ne gusu ne na. Tambe
gusu, ku iriwak utara, Kiristo kon netobake ankush-
kerai ecbi utara ne yakka tuitak epeka no rai utara
ne akara ; nei ambe anak ne mosbimap otta rai
orowa no betopo-a-sbiknure guru otta akore wa
Kamui gusu ibebe betukure kuni gusu an ap ne.
5 Inambe gusu ne yakun, kam otta ecbi okai rapoketa,
tuitak ankusbkeraipo cbikoro katpak oma ayairam-
sbitnere ambe anak ne cbikoro awebe tumta mon-
raige wa rai gusu an ibebe betukure kuni iki nisa ruwe
6 ne. Koroka, tane anak nei tuitak orowa no cbi
utara abonnere wa okai, teed a ani atupe ambe orun
rai nisa ruwe ne gusu ne na ; tambe gusu, cbi utara
auak ne aussbiune wa asbin no ramat otta iki, nei
fashko ikiri otta sbomo iki ruwe ne na.
7 Yakun, bemanda cbi ye kusa ne ya ? Tuitak
anak ne katpak ne ruwe be an ? Ara sbomo.
Yakka, tuitak ankusbkerai sbomo ne yakun, katpak

427. 7. 8-20.] ROMA. 421
ku erampeutek ruwe ne : Iteki yaikosbipuinere yan,
ari an itak ani nei tnitak ye a shomoki yak anak
' 8 ne ibeporore ambe ku erampeutek : koroka, kat-
pak anak ne nep ika an gusu, ikasbpaotte ankusb-
kerai en onnaigeta usa okai yaikosbipuinere ambe
kire nisa ruwe ne ; inambe gusu ne yakun, tuitak
9 oyapi ne cbiki, katpak rai ruwe ne. Orowa, teeda
tuitak oyapi leu sbiknu nisa : koroka, ikasbpaotte ek
10 cbiki katpak sbui sbiknu wa kuani rai nisa ; orowa,
shiknure knni ikasbpaotte anak ne, tambe anak raige
kuni ambe ne sekoro ku nukan nisa ruwe ne
:
11 inambe gnsu ne yakun, katpak anak ne, nep ika an
gusn, nei ikasbpaotte ankusbkerai en kokandama,
12 orowa, ani en raige nisa rnwe ne gusu ne na. Tambe
gusn, nei tuitak anak ne asbkannep ne, orowa, nei
ikasbpaotte anak ne asbkannep, oupekap, piiikap ne
13 ruwe ne. Yakun, pirikap anak en gusu rai ambe ne
nisa ruwe be an ? Ara sbomo. Koroka, katpak
anak ne katpak ne aesanniyo kuni gusu, nei pirikap
ankusbkerai rai ambe iki rawe ne—nei ambe anak
ikasbpaotte ankusbkerai katpak naa kasu no akokat-
14 pakbe ne akara kuni gusu ne na. Inambe gusu ne
yakun, nei tuitak anak ne ramat unbe ne sekoro
cbi eraman ; koroka, kuani anak ne kam unbe ne,
15 katpak ckoropoketa aebokbe ku ne ruwe ne. Ku
iki ambe ku erampeutek : sbomo ku ki rasuibe, nei
ambe ku kara ; koroka, ku etunne ambe, nei ambe
16 ku ki ruw^e ne gusu ne na. Koroka, sbomo ku ki
rusuibe, nei ambe ku ki yak ne, tuitak piiikap ne
17 sekoro ku ramuosbma ruwe ne. Tambe gusu nei
ambe kara guru analc ne kuani sbomo ne, koroka, en
onnaigeta osbiroma katpak iki ambe ne ruwe ne.
18 Inambe gusu ne yakun, en onnaigeta, ku kam
onnaigeta, sbine pirikap poka sbomo osbiroma rnwe
ne sekoro ku eraman : ki rusui keutum ku koro,
koroka, pirikap ki kuni ambe anak isam rawe ne gnsu
19 ne na. Inambe gusu ne yakun, ku ki rusui pirikap
sbomo ku kara ; koroka, ku ki kopan wenbe, nei
20 ambe ku kan raw^e ne gusu ne na. Koroka, sbomo

428. 422 EOMA. [7.21-25.-8.1-7.
ku Id rusuibe, nei ambe ku ki yak lie, nei ambe ki
guru anak iie kuani shomo ne, koroka en onnaigeta
21 osbiroma katpak iki ambeneruwe ne. Tambe gusu,
pirikap ki rnsui gura ka ne en otfca wenbe an rawe
22 ne sekor'an tuitak ku niikara. Onnaige un ainu
esanniyo cbiki, Kamui tuitak ku enupetne ruwe ne :
23 koroka, ku goro awebe onnaigeta mosbima an tuitak
ku nukara, nei tuitak anak ne l^u keutum ta kotumi
koro wa ku goro awebe ta okai katpak tuitak otta en
24 tekepasbte kor'an ruwe ne. Aa, eyaisambepokasb
guru ku ne bumi ! tan rai kuni netobake oiowa no
25 en obaitare guru nen ne ruwe be an ? Cbikoro
Utarapa ne Yesu Kiristo ankusbkerai gusu, Kamui
koyaiiraige na. Tambe gusu, kuani yaikota koro
keutum ani Kamui tuitak otta yaiussbiunere ruwe
ne ; koroka, kam ani katpak tuitak otta ne ruwe ne.
8 Ik.
1 Tambe gusu, Kiristo Yesu osbiketa okai utara gusu
2 tane katpak akore-i isam ruwe ne. Inambe gusu ne
yakun, Kiristo Yesu osbiketa inotu oma Eamat un
tuitak anak ne, katpak newa rai ambe un tuitak
3 orowa no en bonnere nisa ruwe ne. Nei tuitak kam
ankusbkerai gusu katcbak wa ki eaikapbe anak ne,
Kamui, katpak rengap gusu katpak oma kam nokaba
nepkoro yaikota koro Pobo omande wa kam osbiketa
4 katpak kokatpakte nisa ruwe ne : nei ambe anak ne,
kam nei no apkasb sbomoki, koroka, ramat nei no
apkasb kor'an un osbilieta nei tuitak aesanniyop
5 auweomare kuni gusu an ambe ne. Kam nei no
okai utara anak ne kam gusu an okaibe esanniyo ;
koroka, ramat nei no okai utara anak ne ramat gusu
6 an okaibe esanniyo ruwe ne. Inambe gusu ne
yakun, kam nei no an keutum anak ne rai ambe ne ;
ramat nei no an keutum anak ne inotu ne, itomo
7 ne ruwe ne gusu ne na : aige, kam nei no an
keutum anak ne Kamui epokba ruwe ne, Kamui
tuitak koitaknu sbomoki ruwe ne gusu ne na,

429. 8.8-20.] ROMA. 423
8 shni, otta koitaknu eaikap rawe ne : orowa, kam
otta okai ntara aiiak ne Kamni nnpetnere eaikap.
9 Echi onnaigeta Kaiiiui Ramat anak uni ne koro
yak anak ne kam onnaigeta shomo echi okai, koro-
ka, rainat onnaigeta echi okai ruwe ne Koroka,
nen ne yakka Kiristo l<on Ramat shomo koro gara
an child ; nei guru anak Shinnma otta ko-an giirii
10 shomo ne rnwe ne. Orowa, Kiristo anak ne echi
onnaigeta an chiki, katpak gasn netobake anak rai
wa okere ; koroka, oupekap gusu ramat isha ruwe
11 ne. Koroka, rai-i orowa no Yesu hetopo-shikiiiirep
kon Eamat echi onnaigeta nni koro yakmi, rai-i
orow^a no Kiristo Yesu hetopo-shiknurep anak ne
echi onnaigeta uni koio Shinuma kon Ramat ankush-
kerai gusu echi koro rai kuni netobake shiknure kusu
ne na.
12 Tambe gusn, iiiwak utara, chi utara anak ne kam
gusu shiknu wa, kam otta isbu kuni ambe shomo chi
13 ne ruwe ne : inambe gusu ne yakun, kam gusu echi
shiknu chiki, echi rai kusu ne ap ; koroka, netobake
iki ikip ramat ani echi raige yakne echi shiknu kusu
14 ne. Inambe gusu ne yakun, Kamui Ramat ani
atura utara, obitta nei utara anak Kamui poho utara
15 ne ruw^e ne gusu ne na Echi utara ishitoma gusu
kanna-shui ausshiune utara ne kuni gusu ramat akore
shomoki, koroka, nei ambe ani Abba, Michihi, ari an
itak ani ye kuni poho ne akara kuni gusu an ramat
16 echi kore nisa ruwe ne na. Ramat yaikota chikon
ramat tura chi utara anak ne Kamui poho ne sekor'an
paweteshu ambe ki ruwe ne : orowa, poho ne chiki,
17 eikeshkoro kuni utara ne ; Kamui eikeshkoro utara
ne, Kiristo tura eikeshkoro kuni utara ne ruwe ne ;
chi utara Shinuma tura yairamshitnere yakne Shinu-
ma tura anupekte kusu ne ruwe ne.
18 Tane okai ayairamshitnere ambe anak ne un otta
anukare kusu ne a arakuru otta aukopa gusu uwe-
19 epeka shomo ne kuni ku esanniyo. Akara okaibe
earikinne echipachipap anak ne Kamui poho utara
20 anukara-hi etere ruwe ne. Akarabe anak ne raka-

430. 424 ROMA. [8. 21-30.
isambe otta itaknuie wa okai, yaikofca rengaine shomo
ne, koroka, iiei okeJbe itaknure guru gosu ne ruwe
21 ne ; tambe anak ne akara okaibe yaikota ne yakka
munin kuni ausshiune ambe oiowa no ahonnere wa
Kamui pobo utara mondura koro nupeki akore kuni
22 cbipacbipa rawe ne. Obitta no okai akarabe anak ne
tane pakno utura nuwap hembem ki, yaieldmatek
bemhem ki sekoro cbi eraman ruwe ne gusu ne na.
23 Tambe patek sbomo ne, koroka, cbi utara ne yakka.
Ramat hettikure aro-ibebe koro cbi utara ne yakka,
yai-osbiketa nuwap wa pobo ne akara-bi chi tere
:
netobake kikiaraye kuni-bi cbi tere koro okai ruwe
24 ne. In ambe gusu ne yakun, cbipacbipa asb gusu
cbi utara kasbiobiuki nisa ; koroka, anukara wa
aecbipacbipa ambe anak ne cbipacbipa ambe sbomo
ne : inambe gusu ne ynkun, nukara okaibe gusu cbi-
25 pacbipa guru anak ne iiian guru ne ruwe? Koroka,
sbomo nukarabe gusu cbi utara cbipacbipa asb
yakun yaiyupupu wa nei ambe koro kuni etere ruwe
ne.
26 Orowa, nei no koracbi Ramat anak ne cbikoro
katcbakbe ikasbiu ruwe ne : inambe gusu ne yakun,
nekon a inouno-itak ki kuni kusu ne a-i cbi eram-
peutek ; l^oroka, nei Ramat yaikota aye eaikap pakno
an oromande wa un gusu yaikurukata koramkon
27 ruwe ne ; orowa, sambe cbimcbimi guru anak ne
Ramat koro keutum eraman, Kamui irenga nei no
asbkanne utara gusu yaikurukata koramkon ruwe ne
28 gusu ne na. Orowa, Kamui ko-omap utara gusu
obitta no okaibe anak ne utura no iki wa pirikap ne
ruwe ne sekoro cbi eraman ; aesanniyo nei no anisbuk
29 utara gusu poka ene ani ne ruwe ne. luambe gusu
ne yakun, Kan:iui anak ne etoko wano eraman utara,
inne no okai uiriwak tumugeta iyotta kiyanue guru
ne kuni gusu, koro Pobo nokaba nei no akatkore
kuni etoko wano esanuiyo poka ki nisa ruwe ne
:
30 orowa, Sbinuma etoko wano esanniyo utara, sbui,
Sbinuma nei utara nisbuk : orowa, Sbinuma nisbuk
utara, sbui, Sbinuma oupekare : orowa, Sbinuma

431. 8.31-39.-9.1-3.] ROMA. 425
oupekare utara, shut, Shinuma nupekikore iiisa ruwe
lie.
31 Yaknn, tap okaibe gusu hemaDda chi ye kusu ne
ya ? Kamui uii gusu an yakun, iiu epokba gara
32 ill an gum lie ya ? Yaikota koro Pobo shihopinupka
sbonioid, koroka, un gnsu Shinuma ekosbi gur'anak
ne, nekon a iki wa Shinuma tura oro-isam no obitta
no okaibe un koropare ne yakka shomoki rawe he
33 an ? Kamui aiiumge utara eiyonnuppa guru in an
34 guru ne ya? Nei utara oupekare Kamui ne ruwe he
an ? Katpak kore guru nen ne ruwe ? Rai, shui,
makangane hetopo-shiknu wa Kamui shimon-tek
samata an bine un eikotchanne ne yakka ki Kiristo
35 ne ruwe lie an ? Kiristo koro omap-hi wano un
oyaklfa ande guru inan guru ne ya ? Aeramchuptekbe
bene ya ? Yairamkoiki ambe bene ya ? Aepokbap
bene ya ? Kem-an bene ya ? Atusa ambe bene ya ?
36 Ayaikikipbe bene ya ? Rangetain bene ya ? Chiesbin-
nuye wa an korachi poka ne :
—
Aokai reiigap gusu to ebitta a un ronnu wa okai,
Araige kuui gusu an hitsuji chikoikip nepkoro a esauniyo an ruwe
ne.
37 Son no un, obitta tap okaibe gusu un omap guru
ankusbkeraipo annokara kasbpa ki utara chi ne
38 ruwe ne. Inambe gusu ne yakun, rai ambe bene,
inotu bene, bauturumbe beiie, esapanep bene, tane an
39 okaibe bene, ek kusu ne ambe bene, kiroro unbe bene,
ri-ambe bene, oobo-i bene, nep ne yakka mosbima an
okaibe bene, chikoro Utarapa ne Kiristo Yesu osbi-
keta an Kamui omap-bi wano un oyakta andeeaikap
ruwe ne, sekoro ku esanniyo ]<oro an ruwe ne na.
9 Ik.
1 Ku sambe ta ramma shomo okere tun nn wa
2 poron no oknatara ruwe ne sekoro Kiristo oshiketa
sonep ku ye wa shomo ku sbunge ruwe ne, ku
keutum ne yakka Asbkanne Ramat gusu en tura
3 pawetesbu ki ruwe ne na. Inambe gusu ne yakun,

432. 426 EOMA. L9. 4-16.
kam giisu ku apaba ntara^ie kn iriwak ntara shi-
rine kuani yaikota Kiristo orowa no Biyoitakushi
4 knni kn koramkoro eashkai shiriki : nei ntara aiiak
ne Israeru nn ntara iie aahupkara kniii pobo ntara
De, Dei nupeki hemhem, aenitakiinp hemhem koro,
otta tuitak ne yakka, yaishieiwange ambe ne yakka,
aeitakaml<irep ne yakka akoropnre rnwe ne ; ekasbi
5 koro ntara ne, kam gnsii Kiristo anak ne nei ntara
orowa no an, Sbinuma anak obitta no okaibe kasbita
otnsasbnisbiri pak no an sbiiinnnnke Kainui ne rnwe
6 ne. Amen. Koroka, Kamni itak aisamka okere noine
an ambe sbomo ne. Inambe gnsn ne yaknn, Israeru
7 orowa no san ntara anak ne obitta Israern nn ntara sbo-
mo ne : sbni, Abrabam koro santek ne gnsn, obitta pobo
sbomo ne : koroka, Isaak gnsu e santek areikore knsu
8 ne na. Tan ikken anak ene ani ne :
—Kam gnsu an
ntara anak ne Kamni pobo sbomo ne ; koroka, eita-
kamkire gnsu an pobo ntara anak ne santeic ne aesan-
9 niyo rnvN^e ne. Inaml^e gnsu ne yaknn, tambe anak
eitakamkiieitak ne,—Tane an pakibi aesanniyo wa Ku
ek, orowa no Sarab anak ne okkai pobo koro knsu ne.
10 Tambe patek sbomo ne ; koroka, Eebekka ne yakka
sbinen gnsu, cbikoro micbi Isaak gnsu konkoro—aige,
11 nei okaibe naa sbomo sbiko, slini, naa sbomo pirikap
bene wenbe bene ki etokota, annmge an-i koracbi
12 Kamni esanniyop asb knni ne, iki ikip gnsu sbomo ne,
koroka, nisbnk gnrn gnsu ne ruwe ne,—nei sbiwentep
otta ene aye nisa, Kiyanne gnrn anak ne poniune guru
18 otta yaisbieiwang;ere knsu ne na, ari itak. Sbni, cbie-
sliinnnye wa an koracbi ne, Yakob ku omap, koroka,
Esau lai etunne nisa rnwe ne.
14 Yaknn, nekon a cbi ye knsu ne ya ? Kamni tura
15 onpeka-sak-i an a ? Ara sbomo. Inambe gnsu ne
yaknn, Sbinuma Mose otta ene itak-bi :
—Ku evam-
pokiwen wa kore rusni guru gnsu Kn erampokiwen
wa kore Icusu ne, orowa, cbisbikiraine wa kore rusui
guru gnsu, Ku cbisbikiraine wa kore knsu ne na.
16 Tambe gnsu, esanniyo kuni yainu guru gusn an ambe
sbomo ne, hoyupu guru gnsu sbomo ne, koroka,

433. 9.17-27.] ROMA. 427
erampoldwen vva kore Kamui gusu an ap ne ruwe ne.
17 Inaiiibegnsaiie yakun, Parao otta Kamui Kambi ene
itak-bi :
—Ku koro kiroro e nukare ash hemhem
ki, Diosbiii kata Ku reibei assuru aasbte kuni gusu
hembem aki kuni ne tap ambe gusu Kuani e bopunire
18 ash nisa ruwe ne. Tambe gusu Shinuma erauipokiwen
wa sange rusui utara gusu erampokiwen wa kore,
orowa, nisbtere rusui guru nisbtere ruwe ne na.
19 Yakun, bemanda gusu Sbinuma oromam ya ?
Sbinuma koro ukoran:ikor-i, sbisaracbasbnure guru
in an guru ne ya ? ani an itak ani aoka en otta ye
20 kusu ne. Iteki, koroka, Kamui orun tasa itak ye
aokai anak ne nen ne ruwe ? Katu akorep anak ne
nei katubu kore guru otta—Hemanda gusu tap nei
21 no en kara ya, ari an itak ani ye kusu ne ya ? Sbui,
sei-sbintoko kara guru anak ne rengaine nei toi gusu,
nei sbinepne an epunipushbe ani aainukorobe ne kara
22 bene ki akoatchap ne kara bene ki kuni kiroro sbomo
kon ruwe be an ? Yakun, Kamui anak ne koro
kinrakarape nukare bembera ki, koro kiroro asbte
hembem ki kuni irenga koro wa aisamka kuni gusu an
aekinrakarape poron no eramusbiporore yak hemanda
23 ruwe ? Sbui, etoko wano nupeki gusu etokooiki eram-
24 pokiwen wa akore utara kata,—Ouse Yudea an
utara wano patelc sbomo ne, koroka, Oya un utara
wano ne yakka Sbinunm nisbuk utara, chi utara
kata yakka koro nupeki oma oteknu ambe eramande
25 kuni gusu ne chiki, nekon a P Hosea kata ene ye-hi
1? orachi :
—
Etol<ota Ku uirup slionio ne utara aui Ku iiirup ne kuni Ku ye kusu
ne ;
Orowa, sliomo aomap an guru ani aoraapbe ne kuni Ku ye kusu ne
na.
26 Orowa, otta Echi utara anak ne ku goro uirup shomo ne ari an
itak ani aye ushiketa okai utara anak ne,
Nei ushiketa okai utara anak isliu Kamui koro polio utara ani
areikore kusu ne na.
27 Orowa, Israeru un utara gusu Isaya ene bawe asb-
hi :
—Israeru poho uta*a pishki-hi anak ne atui ota
koracbi ne a yakka kashiaobiuki kuni utara nei pon

434. 428
'
ROMA. [9. 28-H3.-10. 1-6.
28 sereke ne rawe ne kusu ne iia : inambe gusu ne yakun,
Utarapa anak ne mosbiri kata kor'itak nei no ki bine,
29 nei i taknere wa okere kusu ne na. Sbui, etokota
Isaya ye koracbi ne :
—
Sabaot koro Utarapa anak ne un gusu santek ande shomoki cliiki,
Sodom kotan korachi ne, orowa, Gomorra kotau nei no akan na.
30 Yakun, bemanda cbi ye kusu ne ya? Oupekap
sbomo keseamba Oya un utara anak ne, oupeka
ambe, eisbokor-i gusu an nei oupeka ambe, kon nisa
31 ruwe ne sekoro cbi ye kusu ne ya ? Koroka, Israeru
anak ne oupekap gusu an tuitak keseamba bine nei
32 tuitak sbomo kosbiripa nisa ruwe ne. Hemanda
gusu ? eisbokor-i ani sbomo ne wa, iki ikip nei no an
wa ani okai nisa ruwe ne gusu ne na. Nei utara anak
ne nei ureepetcbiure kuni sbuma olta epetcbiu nisa
33 ruwe ne ; ene cbiesbinnuye wa an koracbi ne,
Ingar'an, Zion otta ureepetcliiure kuni shuma, epetchiure kuni
watara Ku ande kusu ne :
Orowa, nei ambe eisliokoro gur'anak ne sliomo ayainikoroslimare
kusu ne na.
10 Ik.
1 Iriwak utara, nei utara gusu keutum ta ku kon rusui-
be newa Kamui orun eikoranakorobe anak, nei utara
2 kasbiaobiuki kuni gusu an ambe ne ruwe ne. Inambe
gusu ne yakun, nei utara Kamui gusu keutum
opopmau kara sbiiiki ruwe ne sekoro pawetesbu ku
3 ki, koroka, eramusb koracbi an ap sbomo ne. Kamui
oupeka ambe eramusbkare wa yaikota korope asbte
kuni bunara bine Kamui oupeka-i gusu yaikota
yaiitaknure sbomoki nisa ruwe ne gusu ne na.
4 Inambe gusu ne yakun, obitta no okai eisbokoro
utara aoupekare kuni gusu Kiristo anak ne tuitak
5 aeramusbinnep ne ruwe ne na. Inambe gusu ne
yakun, Mose ene nuye ruwe ne:—Tuitak gusu an
oupeka-bi iki gur'anak ne nei ambe ani sbiknu kusu
6 ne. Koroka, eisbokor-i gusu an oupeka-bi anak ne
ene itak-bi :
—Kando orun rikin kusu ne guru bunna
ruwe he an ? (nei ambe anak ne Kiristo range kuni gusu

435. 10. 7-18.] ROMA. 429
7 Be) ari an itak aiii iteki keutuin ta ye j^an : shui,
asam-saki ran kusu ne guru bunna ruwe be an ? (nei
ambe anak rai-i orowa no Kiristo yange kuni gusu
8 nep) iteki ye yan. Koroka, beraanda aye ya ? Nei
itak anal^ ne e saniaketa an, e koro parobo ta an, e
koro keutum ta an : nei ainbe anak cbi utara eupasku-
9 ma eisbokor-i an itak ne ruwe ne na : Yesu anak ne
Utarapa ne sekoro parobo ani e pusbpusu cbiki,
samata, Kamui anak ne Sbinunia rai-i orowa no
10 betopo-sbiknure sekoro keutum ta eisbokoro yakne,
eani kasbi-a-obiuki kusu ne ; inambe gusu ne yakun,
aoupekare ambe gusu ainu anak ne Iceutum ani
eisbokoro ; orowa, kasbi-a-obiuki gusu parobo ani
11 pusbpusu wa ye ruwe ne gusu ne na. Nen ne yakka
Sbinuma eisbokoro guru anak ne sbomo ayainikorosb-
mare kusu ne ari an itak ani Kamui Kambi ye ruwe
12 ne gusu ne na. Yudea un guru newa Herenes un guru
gusu uwecbutko no an ambe isama : inambe gusu ne
yakun, nei ukoracbi an ambe anak ne obitta no okai
utara gusu sbine Utarapa ne, aige, otta ko-nisbuk
i3 guru gusu oteknu ruwe ne gusu ne na : orowa, inan
guru ne yakka Utarapa reibei ko-nisbuk cbiki kasbi-
14 a-obiuki kusu ne. Yakun, nekon a iki wa, sbomo
eisbokorobe otta nei utara ko-nisbuk kusu ne ya?
Samata, nekon a iki wa gusu sbomo ami ambe
eisbokoro kusu ne ya ? Sbui, eupaskuma ki guru isam
15 cbiki nekon a iki wr nu easbkai ya ? Orowa, sbomo
aetesbkara cbiki, nekon a iki wa eupaskuma ki kusu
ne ya ? Anuye wa an ambe koracbi poka ne :
—Pirika
okaibe gusu an pirika sbongo koro wa araki utara koro
cbikiri nep iramasure buini
!
16 Koroka, nei utara obitta anak ne pirika sbongo
otta sbomo inu. Awa, Isaya ene itak-bi :
—Utarapa,
cbikoro sbongo eisbokoro guru nen ne rmve be an.?
17 sekoro itak. Tambe gusu, eisbokor-i anak ne nu gusu
an ambe ne, nu ambe anak Kiristo koro itak gusu an
18 ambe ne ruwe ne. Koroka, ku ye ; nei utara sbomo
nu nisa ruwe be an ? Euwe un, son no poka,
Nei utara ki hawe moshir'ebitta orota anu,

436. 430 ROMA. [10. 19-21.-11. 1-7.
Koro itak moshiripa pakno mosliirigesli pakuo omau nisa ruwe ne
na.
19 Koroka, ku ye, Israeru un utara anak ne sboino
eraman nisa ruv^ e he an ? Hosbiki no Mose ene
itak-hi :
—
Kuani, moslairi uirup sliomo ue a ambe ani echi eyaitimnapte ash
kusii ne,
Eamu-sak mosliiri uirup ani Kuani echi irushkare ash kusu ne na,
sekoro itak.
20 Orowa, Isa5^a shi no ram.efcok koro wa ene itak-hi :
—
Shorao En hunara utara orowa no a en pa nisa ruwe ne ;
En gusu uwepekennu shomoki utara otta a en nukan nisa ruwe ne
na, sekoro itak.
21 Koroka, Israeru un utara otta ene itak-hi :
—Eamne
to ta eunibipka newa eutastasa utara otta teke ku
tempirasasa nisa ruwe ne, sekoro itak.
11 Ik.
1 Yakun, tambe ku ye : —Kamui anak ne koro utara
osurupa nisa ruwe he an ? Ara sboiuo. Kuani ne
yakka Israeru un guru ku ne, Abraham sanikiri ne,
Benyamin iri un guru ku ne ruwe ne gusu ne na.
2 Kamui anak ne etoko wano eranian koro utai'a shomo
osurupa nisa ruwe ne na. Shui, Ericha kambi kata
aye itak echi erampeutek ruwe he an ? Shinuma Kamui
3 otta Israeru utara eiyonnuppa ki ;
—Utarapa, nei utara
anak ne E koro uweingara utara ronnu hemhem
ki, E koro yange set ouri-hokushte hemhem ki nisa :
orowa, kuani shinen ne po an, aige, ku ramat uk kuni
4 hunara shiriki. Koroka, shinuma orun Kamui ese-
itak nelson a ? Baaru orun kokka-komo shomoki
utara arawan sen nin ne ainu Kuani yaikota gusu ku
5 are nisa ruwe ne. Tambe gusu, tane iie yakka,
irenga gusu an anumge-hi nei no, sereke an ruwe ne
6 na. Orowa, irenga gusu ne chikitane ki ikip ankush-
keraipo shomo ne : shomo ne yakun, irenga anak
7 ne tane irenga shomo ne na. Yakun, nekon a?
Israeru hunarape sbon]o shinuma koro : koroka,
anumgep nei ambe kon nisa ruwe ne, aige, moshima

437. 11.8-20.] ROMA. 431
8 okai utara anak ne anishtere nisa rnvve ne na : cliie-
shinnuye wa an korachi ne :
—Karaui anak ne nei
utara otta rene ramat bene, shomo nukara kuni
shikihi bene, sbomo nu kuni kisara bene tane an tobo
9 pakno koropare nisa ruvve ne. Orowa, Dabid ene
itak-bi :
—
Nei utara koro set kutek newa akbe iiewa
XO Ureepetchiure kunip ne akara, orowa, gusu iwayelie ne akara ;
Iteki nukara kuni ne koro shikihi kunnere,
Orowa, ramma koro seturu hotkure wa en kore.
11 Tambe gQsu ka ye-bi :
—Nei utara anak ne bacbiripa
kuni ne epetcbiu nisa ruwe be an ? Ara sbomo
:
koroka, aeyaitunnapte kuni gusu, nei utara bacbiripa
ambe ankusbkerai Oya un utara orun kasbiobiuki-bi
12 an ruwe ne. Aige, nei utara eikokaye ambe anak ne
mosbiri oteknure auibe ne cbiki, orowa, nei utara so
no ki-bi anak Oya un utara oteknure ambe ne a cbi-
ki ; naa kasu no benibak pakno nei utara aeupakte-
bi?
13 Koroka, Oya un ecbi utara otta ku itak. Kuani
anak ne Oya un utara gusu an Apostoro ku ne a
gusu, otta aeyaisbieiwangere-bi ku pasere ruwe ne :
14 nei um poka, nekon a ka kam gusu ku iri utara
aeyaitunnapte bme sereke utara kasbiobiuki kuni
15 gusu ne na. Inanibe gusu ne yakun, nei utara
aosurupa ambe anak ne mosbiri aeramuritenka nep
ne cbiki, nei utara abupkara ambe anak, rai orowa no
16 an inotu mosbiina, nekon a ambe ne ya? Orowa, nei
aro-ibebe asbkanne cbiki, epunipusbpe ne yakka
asbkanne ruwe ne : orowa, sbinrit asbkanne ne cbiki,
17 awebe ne yakka ne ruwe ne na. Koroka, okai
sereke awebe okayepa bine, aige, nupuri ta an kanran
cbikuni ne aokai anak ne nei uturuta aukonisbisbkere
wa tura no nei kanran gusu an sbinrit oma mimi ecbi
IS koro yakun ; nei awebe gusu iteki yaiomonnure van :
koroka, e yaiomonnure cbiki, aokai anak ne sbinrit
sei sbomoki, koroka, sbinrit anak ne e sei ruwe ne.
19 Kuani aukonisbisbkere kuni gusu, nei awebe okayepa
20 nisa ruwe ne, ani e ye kusu ne ya ? Pirika, nei utara

438. 432 ROMA. [11.21-31.
eumbipka gusu okayepa iiisa ruwe ne, orowa, aokai
21 aiiak ne eishokor-i gusii ash shiriki ruwe ne. IteKi
yaiesanniyorire, koroka, ishitoum yan : inambe gusii
lie yakun, Kaiiiui anak ne nei rengaine gusu
hetukii kuni awehe shihopinupka shomoki chiki,
sbui, aokai ne yakka aesbibopinupka sboinoki
22 kusu ne na. Tanibe gusa, Kamiii piiika irenga
newa yupke irenga ingara : bacbiripa utara epeka,
yupke irenga ; koroka, aokai epeka, Sbinuma sange
pirikap otta e an cbiid, Kamiii pirika irenga an na :
23 sbomo ne cbiki aokai aotuye kusa ne na. Orowa,
nei utara ne yakka, naa sbomo eumbipka sbik sbiri-
ki cbiki, aukouisbisbkere kusu ne : Kamui anak ne
sbui nei utara ukonisbisbke easbkai ruw^e ne gusu ne
24 na. Inambe gusu ne yakun, rengaine an buri gusu
nupuri un kanran cbilami orowa no aotuye, aige,
gusu sbomo rengaine an kunip an no pirika kanran
• cbikuni otta e aukonisbisbkere cbiki : bemanda naa
kasu no tan rengaine gusu an ap yaikota koro kanran
cbikuni otta aukonisbisbkere sbomoki ya ?
25 Triwak utara, ika yaikota gusu ecbi yaikowayasb-
nure kuni gusu tan anuinap aerampeutek kuni ku
kopan, Oya un aabupte utara aeramusbinnere pakno
26 Israeru un sereke utara ana kne aenisbtere ruwe ne
;
orowa, Israeru uii utara obitta kasbiaobiuki Ivusu ne
:
ene cbiesbinnuye wa an koracbi ne :
—
Zion orowa no Kasiiiobixildp ek kusu ue ;
Sliinunia anak ne Yakob orowa no shomo Kamui kooripak ambe
sbishire kusu ne
27 Orowa, nei ntara koro katpak ku isamka ita,
Tambe anak ku ki aeuitakuup ne ruwe ue na,
28 Pirika Sbongo gusu, nei utara anak ne ecbi utara gusu
epokba utara ne : koroka, anumge-bi gusu, ekasbi
29 utara ankusbkerai aomap wa okai ruwe ne. Kamui
eikrap newa konisbuk ambe anak ne aeyaikokatpakbe
30 sbomo ne ruwe ne gusu ne na. Inambe gusu ne
yakun, teeda ecbi utara anak ne Kamui koitakkasbi
koracbi, koroka, tane nei utara it^kkasbi ambe gusu
31 eranipokiwen wa akore nei no, tambe nei no ecbi

439. 11. 32-36.-12. 1-4.J ROMA. 433
aerampokiwen va al^ore ankushkerai gusii nei utara
ie yakka aerampokiwen wa akore gusu, tarie itak-
32 kasbi iie yakka ki nisa ruwe ne. Kamui anak ne
obitta no okai utara itakkashi utara ne sekoro esan-
niyo nisa, tanibe anak obitta no okai utara l^oerara-
pokiwen wa kore kuni gusu an ambe ne ruwe ne na.
33 Aa Kamui aeoteknu an wayasbnu ambe newa era-
mushbe oobo ambe ! Shinun:ia esanniyop bemanda
aebunara eaikapl)e, Sbinuraa rubu nep chimicbimi
34 eramu eaikap kasbpap bumi ! Utarapa keutum eramu
35 an guru nen ne ruwe ? Sbinuma tura eukoramkoro guru
bunna ruwe he an '? Sbui, bunna bosbiki no Sbinuma
orun kore, aine, otta aeyaiyattasa guru nen ne ruwe?
36 In ambe gusu ne yakun, Sbinuma orowa, Sbinuma
gusu, Sbinuma otta obitta no okaibe okai ruwe ne
na. Otusasbuisbiri pakno ne yakka Sbinuma otta
arakuru an na. Amen.
12 Tk.
1 Tambe gusu, iriwak utara, ecbi kon netobake isbu,
ashkanne, Kamui nupetnere ayange kunip ecbi
yange kuni ne, Kamui rampoken ankusbkerai ecbi
onisbnisbi asb ruwe ne, tambe anak ne ecbi ki kuni
2 gusu an ongami kunip ne ruwe ne gusu ne na. Orowa,
tane okai pakibi nei no iteki ecbi yaikara yan, koroka,
nei pirika, aenupetne an, aerau:iusbinne an Kamui
keutum uwande wa eraman kuni ne, ecbi koro
keutum asbinno akar-i ani oya kat ne yai akara wa
okai yan.
3 Inambe gusu ne yakun, a en koropare irenga an
gusu, ecbi tumugeta okai pisbno an ainu otta ku ye-
hi, yai-esanniyo kuni kunip kasu no iteld eikaunu no
yai-esanniyo yan, Kamui anak ne pisbno an ainu
4 otta eisbokor-i eimelc wa kore nei no yairamatte wa
esanniyo yan. Inambe gusu ne yakun, cbikon neto-
bake otta inne no okai awebe an a yakka nei awehe
obitta ki kuni ikip anak sbomo ukoracbi an ambe nei

440. 434 EOMA. [12.5-20.
5 110, chi utara ne 5^akka inne utara ne, koroka, Kiristo
otta shine netobake chi ne, orowa, pishno pishno uwe-
6 utashpa an awehe chi ne ruwe ne na Orowa, a un
koropare irenga nei no utashpa uweshinnai no an
eikrap chi koro wa okai gusu, uweingara chiki, koro
7 eishokor-i an a-i nei no aki yanro ;
yaishieiwangere
kani ambe ne chiki, yaishieiwangere yanro ; epakash-
8 nu kuni ambe ne chiki, epakashnu yan ; onishnishi
kuni ambe ne chiki, onishnishi yan ; eungeraitep kore
kuni ambe ne chiki, eikaun no koropare yan ; epun-
gine kuni ambe ne chiki, yuptek no epungine yan ;
rampoken sange kuni ambe ne chiki, yaikopuntek no
9 ki yan. Kankapkapeka shomoki no omap yan.
10 Wenbe etunne wa pirikap otta ko-an. Iriwak utara
ko-omap wa uwe-eramuhaugere yan ; aainukoro wa
11 uwe-eoripak yan ; monraige otta iteki etoranne yan ; ke-
12 utum nuwashnu wa Utarapa otta yaishieiwangere yan
;
chipachipa wa nupetne ; aeramchuptek ita yaiyupupu ;
13 ramma ramuosshi pakno inonno-itak ; ashkanne utara
eishiramne-i gusu koropare ; ikateomare ambe ki yan.
14 Echi epoklm utara nunuke yan ; nunuke wa iteki
1.5 ij^oitakushi yan Nupetne okai utara tura no nupetne
16 yan ; chish wa okai utara tura no chish yan. Uwe-
utashpa chishineramkore yan. Iteki ri okaibe j^ainu
17 yan, koroka, ra un okaibe ani yaiaturare yan. Yai-
kota gusu iteki yaiko-wayashnu ne. Wenbe gusu
inan guru otta ne yakka iteki wenbe eumomtasa yan.
Obitta no okai utara tek-samata aeoripakbe kunip
18 esanniyo yan. Aeashkai chiki, ramuosshi pakno,
obitta no okai utara gusu itomo irenga koro yan.
19 Omap an utara, yaikota gusu iteki ikemnu yan,
koroka, irushka kuni an ushike kara yan ; inambe
gusu ne yakun,—Ikemnu ki kuni ambe anali ne en
otta an ruwe ne, Kuani j^aiattasa Ku ki kusu ne na,
ari an itak ani Utarapa ye, sekor'ambe chieshinnuye
•20 wa an ruwe ne gusu ne na. Koroka, e epokba guru
ibe rusui chiki, ibere yan : iku rusui chiki, ikure yan:
inambe gusu ne yakun, nei no e Id chiki nei guru koro
sapaha kashiketa abe o usat aeikiri-kara kusu ne gusu

441. 12. 21.-13. 1-9.] ROMA. 435
21 ne na. Wenbe ani iteki aannokara, koroka, pirikap
ani wenbe annokava yan.
13 Ik.
1 Obitta no okai utara pase mondum koro guru
koitaknu yanro : Kamui orowa no an mondum mosbi-
ma mondum isam ruwe ne gusu ne na ; orowa, okaibe
anak ne Kamui attep ne ruwe ne gusu ne na.
2 Tambe gusu, mondum koro guru koitakkashi gur'
anak ne Kamui attep esbishi ruwe ne : nei ambe
sbisamcbasbnure utara anak ne yaikota gusu
3 akoipisbi kusu ne. Esapane utara anak ne
pirikap isbitomarep sbomo ne, koroka, wenbe isbito-
marep ne ruwe ne. Orowa, aokai anak ne sbomo
mondum koro guru koisbitoraa kuni kon rusui ya ?
yak anak ne, pirikap kara yan, yakun nei ambe gusu
4 ecbi ramuaye kusune : nei ambe anak ne eani pirikare
gusu an Kamui uitek guru ne ruwe ne gusu ne na.
Koroka, wenbe e ki yak anak ne, isbitoma yan,
sbinuma raka isam no rangetam koro sbomoki
:
Kamui uitekbe ne, wenbe ki gusu hetuku irusbka-i
sange wa panakte ki guru ne ruwe ne gusu ne na.
5 Tambe gusu, echi utara anak ne koitaknu ki kusu ne
ap ne, ouse irushka-i an gusu sbomo ne, koroka, koro
6 keutum gusu ne yakka itaknu kusu ne ap Tambe
gusu ecbi utara yaku ne yakka sange ruwe ne ; nei
utara anak ne tap ambe gusu ramma Kamui mongo
7 Id uitek utara ne rTiwe ne gusu ne na. Nen ' ne
yakl^ia akore kunip sange yan : yaku akore kuni utara
otta yaku koropare ; zei akore kuni utara otta zei
sange : koisbitoma kuni utara ko-isbitoma ; ko-oiipak
kuni utara ko-oripak yan.
8 Utasbpa uweomap mosbima nen ne yakka gusu
iteki sbose koro yan ; mosbima guru omap ainu anak ne
9 tuitak uweomare nisa ruwe ne gusu ne na. Tnambe
gusu ne yakun, Iteki omoinu, Iteki keuk, Iteki ikka,
Iteki yaikoshipuinere, orowa, nei mosbima i'uasbpaotte
an yakun, Yaiomap koracbi aota un guru omap yan,

442. 436 EOMA. [13. 10-14.-14. 1-6.
10 sekor'an tan itak osbiketa oiim ruwe iie. Oiimp-ambe
anak ne aota un guru otta shomo wenbe ki : tarn be
gusu, omap-ambe anak tnitak uweomare aiube ne
111we lie na.
11 Orowa, tambe sbui, paha oiniere yaii, taiie anak
mokoro orowa no sbi no niosb gusu an paldhi ne
ruwe ne ; chi iitara anak ne eisbokojo eatpake kasu
no tane anak nn kasbiobiuki-bi ebange no an ruwe
12 ne gusu ne na. Kunne-tonaaiiibungo aokere, tokap-
to taiie an kusbki : tambe gusu. kurokok buri sbirai-
13 raye wa pekere bayokbe yainiire anro. Tokap an to
koracbi oupeka no apkash anro ; iku-sakayo newa
ibosbki ambe otta bene, omoinu newa ramu-pekere
otta bene, upaore newa eyaitunnap otta bene iteki
14 apkash anro. Koroka, Utarapa ne Yesu Kiristo
yaimire wa kani gusu an kon rusuibe gusu iteki
etokooild yan.
14 Jk.
1 Elsbokor-i tum-sak guru uk yan, koroka, utuma-
2 shire kuni upaore gusu shomo ne. Shinen anak ne
eishokor-i atte gusu nep ne yakka ibe : koroka, tum-
3 sak guru anak ne kina-ratasbtep ibe ruwe ne. Ibe
gur'anak ne iteki shomo ibe guru pange yan ; orowa,
shomo ibe gur'anak ne iteki ibe guru koipishi yan :
Kamui anak ne shinuma uk nisa ruwe ne gusu ne na.
4 Moshima guru koro uitekbe koipishi aokai anak ne
'
hunna ? Nei gur'anak ne yaikota kon nishpa gusu
ash bene ki bacbiri bene ki ruwe ne. Euwe un,
shinuma anak ne aashte kusu ne ; Utarapa anak ne
shinuma ashte kuni eashkai ixiwe ne gusu ne na.
5 Shinen anak ne shine to kasu no moshima toho
ainukoio kunip ne sekoro esanniyo : koroka, moshima
gur'anak ne obitta no okai toho ukorachi nep kuni
esanniyo ruwe ne Ainu pishno yaikota koro keutum
6 ta aeramushinne no oshitchiu yan. Nei toho esan-
niyo gur'anak ne Utarapa gusu esanniyo ruwe ne :
orowa, ibe gur'anak ne Utarapa gusu ibe, Kamui

443. 14.7-19.] EOMA, 437
lioyaiiraige ruwe ne gasu ne na : shui, slioino ibe e;ur'
aimk lie Utarapa gusu shomo ibe, aige, Kamui koyai-
7 iraige ruwe ne na. Yaikota gusu shiknu guru isauj,
8 orowa, yaikota gusu rai gui'u isauia. luambe gusu
lie yakun, shiknu ash yakka, Utarapa gusu shiknu ;
rai yakka, Utarapa gusu rai ruwe ne : tambe gusu
shiknu yakka, rai yakka, Utarapa korope chi ne
9 ruwe ne. Tap an ikkewehe gusu Kiristo rai wa shiknu
ruwe ne, rai guru bene shiknu guru bene enishpane
10 kuiii gusu ne na. Koroka, aokai gusu, henianda
gusu eani e koro iriwak koipishi ruw^e he an ? Shui,
aokai gusu, hemanda gusu eani e koro iriwak pange
ruwe he an ? Chi utara obitfca Kamui koro koipishi
11 kuni aniset kotchaketa roshki kusu ne na. Inambe
gusu ne yakun, ene chieshinnuye wa an na :
—
utarapa ene itak-lii :
—Ku isliu gusu En oiuu obitta no okai
kokkasap auak ne komo kusu ne,
Orowa, obitta no okai parumbe anak Kamui oriui eyaipushi kusu
ne.
12 Tambe gusu chi utara pishno yaikota gusu an orushpe
Kamui oruii ye kusu ne na.
13 Tambe gusu, (ewa no poka, iteki utashpa uko-
koipishi yanro : koroka, koro iriwak kotchaot iteki
ureepetchiure kuiiip iteki hachire kuni ika aande kuni
14 ne makangane esanniyo yan. Yaikota gusu nep ne
yakka turu-ush shomo ne sekoro Utarapa ne Yesu
ankushkerai ku eramaii wa ku esanniyo ruwe ne :
ouse nepka turu-ushbe ne sekoro nenka esanniyo chiki,
15 shinuma gusu turu-ushbe ne ruwe ne. Inambe gusu
ne yakun, aep gusu e koro iriwak aoknatare chiki,
tane omap ki no shomo e apkash ruwe ne. E koro
16 aep ani, gusu Kiristo rai guru iteki isamka yan. E
17 koro pifikap iteki wen no ayere yan : Kamui mosliiri
anak ne ibe bene ki iku bene ki ambe shomo ne,
koroka, oupekap newa itomo irenga newa Ashkanne
Eamat gusu akopuiitekbe.ne ruwe ne gusu ne na.
18 Aine, tap okaibe aiii Kiristo otta yaishieiwangere guru
anak ne Kamui nupetnerep ne, orowa, utara orowa
19 no aeramuoshmap ne ruwe ne. Yakun, itomo

444. 438 ROMA. [14. 20-23.-15. 1-8.
irenga epeka kuni ambe hemhem, utasbpa uashte
20 kani ambe bembem keseamba yanro. Aep giisu
iteki Kamui karape isamka yan. Nep okaibe ne
yakka sone tura-sakbe ne ;
yakka, epetcbiure no ibe
21 guru gusa wen rawe ne na. Kam sbomo ibe hem-
hem ki, tonoto shomo iku bembem ki, samata, gusu
nep ne yakka e iriwak aepetcbiure bembem sbomo ki
22 ambe anak ne pirikap ne rawe ne. E atte eishokor-i
giisu anak Kamui tek-samata yaikota gasa koro yan.
Aenwandep gasu yaikota akoipisbi kunip sbomo
23 anukara guru anak ne anunuke ne. Koroka, utuma-
shi sbiriki no an wa ibe gur'anak ne katpak an sekoro
aesanniyo ruwe ne, eisbokon no ibe sbomoki ruwe ne
gusu ne na ; orowa, nep ne yakka eisbokor-i gusu
sbomo ne ambe analv katpak ne ruwe ne.
15 Ik.
1 Tumasbnu wa okai utara anak ne yaikota yainu-
petnere sbomoki no, tum-sakbe koro katchakbe sei
2 kunip ne. Aasbte gusa, pirikap otta pisbuo aota an
3 guru nupetnere yanro. Inambe gusu ne yakun,
Kiristo ne yakka yaikota ya,inupetnere sbomoki nisa ;
koroka, anuye wa an korachi :
—E kosakayokara utara
4 ki sakayo en kasbita aare nisa ruwe ne. Nep ne yakka
etoko wano anuye okaibe anak neobitta un epakashnu
gusu cbiesbinnuye nisa ruwe ne ; cbi utara anak ne
yaiyupupu ambe gusu bembem, Kamui nuyere itak
gusu betuku omaoma ambe gusa bembem cbipacbipa
5 kuni gusu ne na. Echi utara anak ne shine ikinne
shine paroho ami chikoro Utarapa ne Yesu Kiristo
koro Michi ne Kamui koiramye kuni ne, yaiyupupu
6 ambe newa omaoma ambe koro Kamui anak, Kiristo
Yesu nei no ecbi utara shine keutum ani utasbpa
uorun yaikoshiramsbuiba kuni gusu akoramkon na.
7 Tambe gusu, Kamui ramuayere kuni gusu Kiiisto ne
yakka ecbi shopki korachi, ecbi utara ne yakka
8 utasbpa uwesbopki yan. Inambe gusu ne yakun,
ene ku ye-bi :
—Kamui son-i gusu Kifisto anak ne

445. 15- 9-19-] ROMA. 439
Okarituye-buri gusn aeyaisbieiwanorerep ne akara,
9 ekashi otta aye eitakamkire amloe asbtere beiiibein ki,
sainata, Oya no utara anak ne Kamui rampokeii gusu
Sbinuma koiraiiiye bembem ki kuni gusu ue na
;
tambe anak ne ene ene koracbi anuye wa an na,
Tanibe gusu, Oya un utai-a turaugeta kuaiii e koyaiiraige asli na,
E reibei otta sliiuotcha ku ki kusu ne.
10 Oiowa, sbui Sbinuma ene itak-bi :
—
Oya nn eclii utara, Sliinuma ]?oro utara tura no nupetue yan,
11 Orowa, sbui :
—
Obitta no okai Oya un ecIii utara, Utarapa koiramye yan ;
Obitta no okai nioshiri uirup Sbinuma koiramye yanro.
12 Orowa, sbui, Isaya ene itak-bi :
—
Yessai orowa no shiniit an,
Oya un utara epungine kuni guru hetuku kusu ne ;
Oya un utara Shinuma gusu chipachipa ki kusu ne na, sekoro
itak.
13 .
Ecbi utara Asbkanne Eamat kiroro ani poron no ecbi
cbipacbipa kuni ne ecbi eisbokoro wa cbipacbipa
ambe sange Kan:iui anak ne itomo irenga newa
nupetne irenga ani ecbi sbiktere Ivuni akoramkon na.
14 Orowa, ku iriwak utara, ecbi utara yaikota piril^ap
ani aesbik, obitta no okai eramusbbe ani aesbik, aine,
utasbpa uepakasbnu easbkai kuni ku eisbokon ruwe
1
5
ne na. Koroka, pon no ka naa raraetok kon no ecbi
utara gasu ku nuye, aige, sbui ecbi esbkarunde ruwe
16 ne, Kamui orowa no a en Ifore irenga gusu, kuani Oya
un utara gusu an Kiristo Yesu koro yaisbieiwangere
guru ku ne ; nei ambe anak ne Oya un utara
ayange-bi Asbkanne Bamat ani Aasbkannere wa
Kamui nupetnerep ne kuni ne Kamui pirika sbongo
17 gusu ku yaisbieiwangere ruwe ne na. Tambe gusu,
Kamui gusu an okaibe anlcusbkerai Yesu Kiristo gusu
IB ku yaioomonnare ruwe ne. Kuani anak ne, itak
otta, ikip otta, sbirosb newa iyokunnurep kiroro ani,
19 Asbkanne Kamat kiroro ani, Oya un utara aitaknure
kuni gusu Kiristo en l<ari ikicbi ambe mosbima ku ye
niukesb ruwe ne ; Yerusarem wano sbikapneka no
Tririkom ornn pakno poka, uweoman no Kiristo koro

446. 440 ROMA. [15. 20-31.
20 pirika orushpe eupaskuma ku ki nisa rawe ne ; ruwe
iin, moshiuia guru aande asamaha kata sbomo ku iki
kuiii ne, otta Kiristo orushpe iiaa shomo anure ushi-
kefca, nei pirika sbongo eupaskuiDa kuni otupekari ku
21 ki nisa ruwe ne ; koroka, ene cbiesbinnuye wa an
korachi De :
— .
En gusu au orushpe sliomo anure utara anak ne en nukara kusu
ne,
Orowa, shomo nu utara anak ne eraman kusu ne na.
22 Tambe gusu ka Icuani ecbi orun arapa kuni kanna-
23 kaDiia sbiniiaatush nisa ruwe ne: koroka tane, tan
nioshiri ta okai kuni usbi isam gusu, samata, tap inne
paha uturuta ecbi orun arapa kuni ku eyaikatekara
24 gusu, bembara ne yakka Spania orun ku ou:ian cbiki
(inambe gusu ne yakun, payekai ita ecbi nukara kuni
ku chipacbipa asb, samata, bosbiki no ecbi tura no an
wa pon no ka ecbi gusu ku eramusbinne cbiki, ecbi
orowa no a en payekaire kuni ku cbipachipa ruwe ne),
25 —koroka tane, Asbkanne utara gusu yaisbieiwangere
26 k'uni ne Yerusarem orun ku arapa ruwe ne. Inambe
gusu ne yakun, Makedonia newa Akaya un utara
anak ne pirika irenga sange wa, Yerusarem kotan ta
27 an asbkanne utara tumta okai otek-sak utara gusu
eurep koropare kuni kan nisa, ruwe un, tambe anak
nei utara pirika irenga ne ; aige, nei utara asbosere
utara ne ruwe ne. Inambe gusu ne yakun, Oya un
utara anak ne tura no nei utara koro Imni ramat
gusu an okaibe akore utara ne akan nisa yakun, itasa
netobake gusu an okaibe sbinuma utara gusu ka
28 eiwangere kuni utara ne ruwe ne na. Tambe gusu,
nei okaibe ku ki okere bine tapan ibebe nei utara orun
ban aomare kuni aeramusbinne cbiki, ecbi utara koro
kotan akusb wa Spania ornn ku arapa kusu ne.
29 Orowa, ecbi orun ku ek cbiki, Kiristo shinnunuke
ambe ani aesbik wa ek kusu ne sekoro ku eraman.
30 Orowa, iriwak utara, kuani Yudea kotan ta okai
itakkasbi utara orowa no aobaitare kuni bene, gusu
Yerusarem otta a en eiwangerep anak ne asbkanne
31 utara nupetnere kuni bene, Kamui irenga ankush-

447. 15. 32-33.-16. 1-14.] ROMA. 441
32 keraipo nupetne no echi otfca ku ek wa ecbi tura no sbini
kuni bene ^usu, cbikoro Utarapa ne Yesu Kiristo
gusu beinbem,Ramatomap ainbe ^usu bembem, ecbi
utara inonno-itak ki wa en gusu Kamui otta en tura
kiroro yupn vva ki kuni ecbi onisbnisbi asb na.
33 Orowa, itonio irenga koro Kamui obitta no okai ecbi
utaia tura no an kuni akoramkon na. Amen.
16 Ik.
1 Kenkvea kotan ta an Karisia otta yaisbieiwangere
2 akoro saba Poibes ecbi sbiamkirere asb na : asbkanne
utara upak no an buri koro nei no, Utarapa gusu
sbinuma uk, orowa, rengaine sbinurna nep-nep kon
rusuibe an cbiki ikasbiu yan : nei sbiwentep yaikota
ne yakka inne utara kasbiobiuki nisa ; sbui, en
kasbiobiuki nisa ruwe ne gusu ne na.
3 Kiristo otta en tura no iki Priska newa Akira uwe-
4 kap an, nei utara ku inotu gusu yaikota koro okkeu
ancle n.isa ruwe ne ; sbinuma utara otta kuani patek
sbomo ne, koroka, Oya un utara tumta obitta no
5 okai Ivarisia ne yakka koyaiiraige na : orowa, nei utara
kot cbisei ta an karisia uwekap an. Asia ta an Kiristo
6 gasu aro-ibe ne ku omap Epainetos uwekap an. Ecbi
7 utara gusu poron no iki Maria uwekap an. Ku apaba
Qtara. en tura ipakasbnu cbisei ta okai Apostoro tumta
assuru an, en bosbiki no Kiristo otta okai Andronikos
8 newa lonnias uwekap an. Utarapa otta aeomap an
9 Ampriatos uwekap an. Kiristo otta un tura no iki
10 Ourbanos newa ku omap Stakus uwekap an. Kiristo
otta auwande an Aperes uwekap an. Aristobouros
11 kot cbisei ta okai utara uwekap an. Ku apaba
Herodion uwekap an. Utarapa otta okai Narkisos
12 cbisei un utara uwekap an. Utarapa otta iki Tripai-
13 nas newa Triposas uwekap an. Utarapa otta poron
no iki aeo:uap Persis uwekap an. Utarapa otta
anumge Eoupos sbinuma newa ku goio babo tura
14 uwekap an. Asinkritos newa Pregon newa Hermes
newa Patrobas i^ewa Hernias newa tura no okai utara

448. 442 EOMA. [16. 15-27.
15 uwekap an. Pirorogos newa Yiuia newa Nereas koro
saha tura, saiimta, Orinipas newa nei utara tura no
16 an obitta no okai ashkanne utara uwekap an.
Chopcbopse kara wa utashpa uwekap an . Ejristo otta
an obitta no okai karisia ecbi uw^ekap ruwe ne na.
17 Iriwak utara, ecbi aepakasbnu epakasbi ecbutko
no, uwekoppa newa aepetcbiure kunip betukure utara
18 esbisbi kuni ecbi onisbnisbi asb na. Inanibe gusu ne
yakun, nei utara anak ne Utarapa ne Kiristo otta
yaisbieiwangere sbomoki no koro bonibi eyaisbieiwan-
gere utara ne ; orowa koro bauge-itak koro pirika-itak
aui wen-buri sak utara koro sambe kokandama ruwe
19 ne. Ecbi iki itaknu arabe anak ne obitta no okai
utara otta anu. Tambe gusu kuani ecbi enupetne
asb na : koroka ecbi utara pirikap gusu w^ayasbnu
20 orowa wenbe gusu rotcba kuni ku kon rusui. Orowa
itomo irenga koro Kamui anak ne naa pon no sbiran
ko ecbi koro cbikiri pokta Satan piriore kusu ne na,
Cbikoro Utarapa ne Yesu Kiristo kor'irenga ecbi
tura no an kuni akoranikon na.
21 En tura no iki Timoteos anak ne ecbi uwekap ruwe
ne ; sbui, Eoukos newa Yason newa Sosipatros ne
22 yakka. Tan kambi nuye Tertios kuani anak ne,
23 Utarapa otta ecbi uwekap na. Otta ku reusbi cbisei
koro guru ne Kaios newa karisia ebitta ecbi uwekap
24 ruwe ne. Tan macbiya asbikkasbimare Ei-astos
newa koro iriwak Konartos ecbi uwekap na.
25 Orosama, ku sange sbongo newa Y^esu Kiristo
aeupaskunia ambe an nei no, otusasbuisbiri wai:io an
pakibi pakno anu sbomoki no asbikkasbima, koroka,
26 tane uweingara utara nuye kanibi ani nukare anuinap
aekambakte-i nei no, otusasbuisbiri wano otusasbuisbiri
pakno an Kamui ikasbpaotte gusu mosbiri uirup
eisbokor-i atte wa aitaknure kuni gusu an ambe nei
27 no ecbi asbte easbkaibe otta ; Yesu Kiristo gusu
patek wayasbnu Kamui otta, Sbinuma otta otusasbui-
sbiri pakno nupeki an na. Amen.

449. KOKINTOS UN UTAllA
OTTa A0:rANDE
ATPAKE AN KAMBI.
1 Ik.
Kaiuui irenga ankushkerai Yesa Kiristo koro
Apostoro ne kuni gusu anisbuk Pauros newa akoro
iriwak ne Sostenes anak ne Korintoa ruachiya ta an
Kamui karisia orun, Kiristo Yesu ofcta aasbkannere,
ashkanne utara ne kuni gusa anishuk, inan ita ne
yakka nei utara newa chikoro Utarapa ne Yesa Kiristo
konishuk utara orun : echi utara orun chikoro Michi
ne Kainui newa Utarapa ne Yesu Kiristo orowa no
irenga newa itomo an na.
Eamma kane ecbi utara gusu, Kiristo Yesu oshi-
keta echi otta akoropare Kamui irenga gusu, ku goro
Kainui otta koyaiiraige ash na ; tamhe nep ne
yakka otta Shinuma gusu echi aoteknure ; nep itak
otta ne yakka, nep eraman-i otta ne yakka ne : echi
utara oshiketa Kiristo gusu an paweteshu ambe anak
ne atuinasbnure w^a an korachi ne : tainbe gnsu, nep
eikrap gusu ne yakl^a shomo echi ehaita ruw^e ne
;
chikoro Utarapa ne Yesu Kiristo anul^ara kuni ambe
echi untere wa okai ruwe ne ; ecbi utara anak ne
chikoro Utarapa ne Yesu Kiristo tobo ta wen- burl sak
no ka okai kuni ne Shinuma anak okese pakno echi
tumashnure kusu ne na. Kamui anak ne ikipniu-

450. 444 I. KORINTOS. [1- 10-19.
kesbbe ne, Sbinuuia ankusbkerai koro Poho cbikoro
Utarapa ne Yesu Kiristo tura no iki kani a un hotu-
yekara an na.
10 Iiitvak utara, ecbi utara obitta sbine itak sange,
aige, ecbi tutnugeta utumkusb keutum isam kuni ne,
cbikoro Utarapa ne Yesu Kiristo kon reibei ankusb-
keraipo ecbi onisbnisbi asb ruwe ne ; koroka, ecbi
utara sbine keutum koro, aige, sbine esanniyop ki bine
11 ukoiram no aeramusbinnere gusu aki na. Inambe
gusu ne yakan, ku iriwak utara, ecbi tumugeta
upaore an sekoro Kroe cbisei un utara orovva no ecbi
12 utara gusu a en eramande an na. Tan ikkewebe an
na, pisbno pisbno ecbi ye bawe ene ani :
—Kuani
anak ne Pauros otta an ; kuani anak Aporros otta an ;
Kuani anak ne Kepas otta an ; kuani anak ne Kiristo
13 otta an, ari an itak ani ecbi ye ruwe ne. Kiristo anak
ne auwekopire an ruwe be an ? Ecbi utara gusu
Pauros anak ne utasa cbikuni otta akungi kokikldk
nisa ruwe be an ? Sbui, Pauros kon reibei otta
14 baptisma ecbi kore an a ? Krispos newa Gaios raosbima
ecbi tumuge ta okai utara baptisma ecbi kore asb
15 sbomoki gusu Kamui ku koyaiiraige ruwe ne ; ikinei-
peka ku kon reibei otta baptisma a en kore na sekoro
16 ika ecbi ye kuni gusu ne na. Sbui, Stepanos uni un
utara otta baptisma ku Icore nisa : nei utara mosbima
otta baptisma ku kore guru an ya ku eramusbkare.
17 Inambe gusu ne yakun, baptisma kore kuni ne Kiristo
anak ne en omande sbomoki ; koroka, Pirika sbongo
eupaskuma kuni gusu en omande nisa ruwe ne : itak
wayasbnu ambe ani sbomo ne, ikineipeka Kiristo koro
utasap ika arakasakte kuni gusu ne na.
18 Inambe gusu ne yakun, utasap gusu an itak anak
ne aisainka kor'an utara gusu baita ambe ne ; koro-
ka, kasbiaobiuki kor'an cbi utara gnsu anak Kamui
19 koro kiroro ne ruwe ne. Inambe gusu ne yakun, ene
cbiesbinnuye wa an na.
Knani anak ne AA'ayaslinn utara koro wayashnu ambe ku isamka
kusu ne,
Orowa, eramush utara koro eramuslibe ku emaka kusu ne na.

451. 1.20-31.] I. KOKINTOS. 445
20 Wayasbnu guru iieita an a? kambi-nuye gum neita
an a ? Tan ainu ikiri ta upahunara guru neita an a ?
Kamui anak ne mosbiri gusu an wayasbnu aiube ani
aeramu-isambe ne kara sbomoki nisa ruwe bean?
21 Inambe gusu ne yakun, Kamui koro wayasbnu-bi an-
kusbtapne mosbiri anak ne yaikota koro wayasbnu
ambe ani Kamui eamkiri sbomoki nisa ruwe ne gusu,
Kamui anak ne upaskuma aeramusakbe ani eisbokoro
utara kasbiobiaki kuni pirika irenga sange nisa ruwe ne.
22 Inambe gusu ne yakun, Yudea un utara anak ne sbi-
rosb bunara, orowa, Herenes un utara wayasbnu ambe
23 bunara ruwe ne gusu ne na : koroka, cbi utara anal^
ne utasa cbikuni otta akungi-kokikkik Kiristo eupas-
kuma asb, tambe anak Yudea un utara gusu aure-
epetcbiurep ne, orowa, Oya utara gusu aeramusambe
24 ne ruwe ne ; koroka, anisbuk wa okai utara gusu,
Yudea un utara ne yakka Herenes un utara neyakka,
Kiristo anak ne Kan^ui koro kiroro ne, Kamui wa-
25 yasbnu ambe ne ruwe ne. Inambe gusu ne yakun,
Kamui koro ramusakbe anak ne utara kasu no
wayasbnu ambe ne ; orowa, Kamui okirasapbe anak
ne utara kasu no okirasbnu ambe ne ruwe ne gusu ne
na.
26 Inambe gusu ne yakun, iriwak utara, otta ecbi aeni-
sbulc ambe ingar'an, kam gusu wayasbnu utara inne
no sbomo ne, inne no okai mondum koro utara sbomo
27 ne, inne no okai nupuru utara sbomo ne ruwe ne : koro-
ka, wayasbnu utara yainikorosbmare larni gusu Kamui
anak ne mosbiri ta okai ramuisambe numge nisa ;
orowa, kiroroasbnu okaibe yainikorosbmare kuni ne
28 Kamui anak ne kirorosakbe numge nisa ruwe ne na ;
orowa, an okaibe isamka kuni ne Kamui tan mosbir'un
nupanbe newa aepange okaibe,—nei isam okaibe
29 numge nisa ruwe ne: tambe anak nep kam ne yakka
iteki Kamui tek-samata yaiouionnure kuni gusu an
30 ap ne ruwe ne. Koroka, Sliinuma ankusbtapne ecbi
utara anal^ ne Yesu Kiristo osbiketa okai bine un
gusu Kaujui orowa no wayasbnu ambe, oupeka ambe,
31 asbkanne ambe, kikiaraye ambe ne akara, cliiesbin-

452. 446 T. KOBINTOS. l2. 1-11-
Duye wa an koraclii an ambe nep :
—Yaiomonnure
guru Utarapa otta yaiomonnurere j^an.
2 Ik.
1 Orowa, iiiwak ntara, echiotta ku ekita anak ne pa-
wetokkoro itakanihene wayashnu itak ani bene Kamui
nuinap echi ornn eiipaskuma sbomoki nisa ruwe ne.
2 Inambe giisu ne yaknn, Yesu Kiristo newa utasa
cbikuni otta aknngi kokikkikbe mosbima, ecbi tumu-
geta nep ne yakka ku erarapeutek kuni ku ramu-
3 osbitcbiu nisa ruwe ne. Orowa, ecbi tura no ku an
ita, katcbak no, isbitomo wa sbiii tususbke wa an
4 ruwe ne. Aige, ecbi koro eisbokor-i anak ne utara
koro wayasbnu ambe ta an sbomoki, koroka, Kamui
5 kiroro ta an kuni ne, ku ye itak newa upaskuma anak
wayasbnu an onisbnisbi itak gusu an ambe ani sbomo
ne, koroka, Bamat newa kiroro gusu asbte kuni an
itak ani ne ruwe ne.
6 Yakka aeramusbinne okere utara tumugeta waya-
sbnu ambe cbi ye, aine, nei wayasbnu-bianak ne tan
mosbir'un wayasbnu ambe sbomo ne, sbui, isam
kusbki tan mosbir'un epungine utara korobe sbomo
7 ne ruwe ne : koroka, anuina no an ambe ani Kamui
wayasbnu ambe cbi ye, nei ambe anak ne anuina wa
an, awa, cbikoro nupeki gusu mosbiri etoko wano
8 aesanniyo okerep ne : tan mosbiri epungine utara
obitta erampeutek ruwe ne : inambe gusu ne yakun,
nei utara eraman cbiki, nupeki koro Utarapa utasa
9 cbikuni otta kungi kokikkik sbomoki a nangon na :
koroka, cbiesbinnuye wa an koracbi,
Sliikihi sliomo iiukara, Idsaralia sliomo iiii,
Ainu keutum ta shomo aliunbe anak,
I-omap utara gusu nep ne yakka Kamui etokooiki okaibe ne.
10 Koroka, Kamui anak ne Kamat ankusbkeraipo nei
okaibe un eramande nisa : inambe gusu ne yakun,
Eamat anak ne obitta no okaibe cbimicbimi, ruweun,
11 Kamui oobo-i cbimicbimi ruwe ne gusu ne na. Inambe
gusu ne yakun, utara tumugeta, ainu osbiketa an ainu

453. 2. 12-lG. -3. 1-5.] I. KOllINTOS. 447
rainat inosbiina, ainu ^usu an oriisbpe eratnan guru
inainbe ne ruwe he an ? Tap korachi Kainui Kamat
iDOshima Kamui jS^usu an orashpe eraman guru oara
32 isani ruwe ne. Koroka, cbi utara anak ne moshiri
kon ramat shomo uina, koi'oka, Kamui orowa no an
ramat a un kore an ; nei ambe anak Katnui orowa no
a un eungeraite ambe cbi eraman kuni gusu ne na.
13 Nei okaibe ka cbi ye, ainu wa^asbnu ambe epakasbnu
itak ani sliouio ne, koroka, Eamat epakasbnup ani ye
ruwe ne ; ramat oma okaibe ani ramat otna okaibe
14 ukonukara wa iki ruwe ne na. Eengaine an ainu
anak ne Kamui Kamat gusu an okaibe sbomo
uk ruwe ne: sbinuma gusu nei okaibe ramusakbe
ne ruwe ne gusu ne na ; sbui, sbinunia nei ambe eraman
eaikap, ramat ani koipisbi kuni gusu an okaibe ne
15 ruwe ne gusu ne na. Koroka, ramat. oma gur'anak
r.e obitta no okaibe koipisbi ; aige, sbinuma yaikota
inan guru orowa no ne yakka akoipisbi sbomoki ruwe
16 ne. Inambe gusu ne yakun, Utarapa epakasbnu
Ivuni gusu Sliinuma koro l^eutum eraman guru nen
ne ruwe ? Koroka, cbi utara anak ne Kiristo koro
keutum kon ruwe ne.
8 Ik.
1 Orowa, iriwak utara, kuani anak ne ramat oma
utara otta koiacbi ecbi otta ku ye eaikap, koroka,
kam oma utara otta koracbi Kiristo gusu aiai utara
2 otta koracbi ku ye nisa. Kam ani sbomo ne, Icoroka,
tope ani kuani ecbi ere asb nisa ; naa ecbi utara nei
kam uk eaikap ruwe ne gusu ne na : ruwe un,
3 tane poka ne yakka ecbi ulv eaikap ruwe lie ; inam])e
gusu ne yakun, ecbi utara tane ne yakka kam oma
utara ecbi ne : ecbi tumugeta eyaitunnap newa upaore
ambe an cbiki, kam ecbi oma v/a ainu utara koracbi
4 sbomo ecbi apkasb ruwe be an ? Kuani anak ne
Pauros otta an shinen ye ; moshima an guru anak
kuani Aporros otta an sekoro ecbi ye cbiki, ainu
5 utara sbomo ecbi ne ruwe be an ? Yakun, Aporros

454. 448 I. KORINTOS. [3. 6-17.
anak ne nep ta ? Panros nep ta riiwe he an ? Ab-
kushkerai echi eishokoro ^^aishieiwangere utara ne
rawe ne ;
pishno pishno Utarapa shinuma kore kora-
6 cbi ne ruwe ne na. Knani anak ne etoita, Aporros
wakka cban ; koroka, Kaiiiui anak ne shipiraspare
7 Jiisa luwe ne. Tambe gusu, etoita guru ne yakka
wakka cbari guru ne yakka nep ne ka aramu kunip
shomo ne, koroka, sbipiraspare Kamui anak aramu
8 kunip ne ruwe ne. Etoita guru newa wakka cbari guru
anak ne sbinep ne : koroka, pisbno pisbno yaikota iki
ikip an nei no yaikota koro pummaba akore kusu ne.
9 Inambe gusu ne yakun, cbi utara anak ne Kamni
tura no ikip iki utara cbi ne : echi utara anak Kamui
kara kot toi ne, Kamui aasbtep ne ruwe ne.
10 En koropare an Kamui irenga nei no kuani anak
ne wayashnu chisei kara esapane guru korachi
asamaba ku ande nisa, aige, nei kasbiketa mosbima
guru iki wa kan ruwe ne. Koroka, utara pisbno
bemanda nei kasbiketa iki wa kara ya yairamatte
11 van. Inambe gusu ne yakun, aande okere asamaba
mosbima inan guru ne yakka asamaba ande eaikap
ruw^e ne gusu ne na ; nei asamaba anak Yesu Kiristo
12 ne ruwe ne. Koroka, nei asamaba kata iki wa
kongani bene, shirokani bene, oro an no shuma hene^
chikuni bene, mun bene, kin a bene ashte guru an
cbiki ;
pisbno an guru iki ikip anukare kusu ne
:
13 inambe gusu ne yakun. nei tobo anak nei ambe
sarare, abe ani anukare kusu ne gusu ne na ; orowa,
abe yaikota anak ne pisbno an guru iki ikip nekon a
ambe ne ya anukara gusu uwande kusu ne na.
14 Kasbiketa akara inan ainu iki ikip ne yakka shiroma
15 yakun, pummaba akore kusu ne. Ainu iki ikip inan
korope ne yakka ubuye wa isam yakun, nei guru
akoisamka kusu ne, a koroka, sbinuiua yaikota anak
kasbicbiobiuki, yakka, abe orowa no an korachi nep.
16 Echi utara anak ne Kamui koia kenru echi ne wa
Kamui Eamat echi osbiketa oshiroma ambe echi
17 erampeutek ruwe be an ? Kamui kora kenru isamka
inan guiu ne yakka an cbiki, Kamui anak shinuma

455. 3. 18-23.-4. 1-5-: I. KORINTOS. 449
i«atnka kusu ne ; inanibe gusii ne yakun, Kamui kora
kenru anak ne ashkar.nep ne, iiei ainbe ecbi ne ruwe
ne.
18 Inan guru ne yakka, iteki yaikota yaikokandaina
yan. Tan moshir'otta echi tumugeta nen ka waya-
shnu ne sekoro yaikota giisu yai-yainu gum an chiki,
wayasbnu guru ne kuni ne, ramu-isambe ne kuni
19 gusu yai-kara yan. Inambe gusu ne yakun, tan
mosbir'un wayasbnu ambe anak ne Kauiui kotcbaketa
ramu-isarabe ne ruwe ne gusu ne na. Ene cbiesbin-
nuye wa an na : —Koroirarabe gusu Sbinuma anak ne
- wayasbnu utara kisbiraa ruwe ne : orowa sbui,
—
20 Wayasbnu utara upaure anibe anak ne raka isambe
21 ne sekoro Utaiapa eranian ruwe ne. Tambe gusu
inan guru ne yakka iteki ainu utara gusu yaioraonnure
yan. Inambe gusu ne yakun, obitta no okaibe ecbi
22 korobe ne ; Pauros bene, Aporros bene, Kepas bene,
mosbiri bene, inotu bene, rai ambe bene, tane an
okaibe bene, ek kusbki okaibe bene, obitta no okaibe
23 ecbi korobe ne ; ecbi utara anak ne Kiristo korobe
ne ; Kiiisto anak ne Kamui korobe ne ruwe ne na.
4 Ik.
1 Cbi utara anak ne Kiristo koro yaisbieiwangere
utara, Kamui anuinap asbikkasbimare utara cbi ne
2 kunak ainu un esanniyo yan. Teda anak okaibe
ashikliasbimare guru anak ne ikipniukesbbe ne sekoro
3 anukara kunip ne ruwe ne na. Koroka, ecbi utara
orowa no bene, ainu orowa no bene a en koipisbi-hi
anak ne sbi no kosbne ambe ne kuni ku ramu : ruwe
un, kuani anak ne yaikota yaikoipisbi sbomo ku ki
4 na. Inambe gusu ne yakun, ani yaikota yaieiyon-
nupbap ku nukara sliomoki ruwe ne ;
yakka, tambe
gusu laiani aoupekare sbomo ne ruwe ne : koroka, en
5 Iwipisbi guru anak ne Utarapa ne ruwe ne. Tambe
gusu, ipisbi ki kuni pakibi etokota, Utarapa ekpakno,
iteki koipisbi yan, Sbinuma ka kunne-i ta anuina wa
an okaibe sarare ka ki, sanmta, keutum osbiketa an

456. 450 I. KORINTOS. [4. 6-15.
yainu-i anukare kusu iie ; nei ita anak ne ainu pish no
Kamui orowa no ramua3^e kusu ne na.
6 Orowa, ku iriwak utara ne echi utara gusu itak-
rnaukusbte an sbirosh ani tap okaibe kuani yaiotta
newa Aporros otta ne yakka ku kotukka nisa
ruwe ne ; cbi utara gusu iteki cbiesbinnu3'e wa an
okaibe kama kuni ne ecbi eyaibannokkara ; samata,
nen ne yakka uwe-epeka ecbi tumugeta iteki an guru
7 gasu pittarane kuni gusu ne na. Hunna ecbi uwe-
ecbutkore rawe be an ? Samata, sboino akore ambe
bemanda ecbi kon ruwe be an ? Koroka, akorep ne
cbiki, bemanda gusu sbomo nei ambe ikore an nei
8 no ecbi yaiomonnure ruwe be an ? Tane ecbi aesbik
okere, ecbi otekiiu okere, cbi utara isam no ecbi
epungine okere ruwe ne : ruwe un, ecbi tura no cbi
utara ne yakka epungine gasu ecbi utara epungine
9 kuni ku kon rusui. Inambe gusu ne yakun, araige
kani aesanniyo utara nei no, Kamui anak ne iyotta
okeseta Apostoro ne cbi utara un are nisa ruwe ne
sekoro ku yainu ruw^e ne : mosbiri gusu ne yak-
ka, bauturumbe gusu ne yakka, utara gusu ne
yakka, cbi utara anak ne sbibai un utara nepkoro ne
10 alv'an na. Kiristo rengap gusu cbi utara anak ne
ramu-isambe cbi ne, koroka, ecbi utara anak ne
Kiristo otta wayasbnu utara ecbi ne ; cbi utara anak
ne katcbakbe ne koroka, ecbi utara anak ne oki-
rasbnup ne ; ecbi utara aeoripakbe ne, cbi utara anak
11 ne a sbomo eyaikatunup cbi ne ruwe ne. Tane an
pakibi pakno poka cbi utara ibe-i'usui bembem ki,
iku-riisui bembem ki, atusa bembem okai, akosbirikik
12 wa okai, samata, uni sak no okai ruwe ne ; monraige
wa yaikota koro teke ani ikicbi ; aiyoitakusbi cbiki,
nunuke asb, aepolvba cbiki, eyaisbiporore asb ; iyobai-
13 gekara cbiki, koraujl^oro asb ; tane pakno poka
mosbiii temnion koracbi, obitta no okaibe gusu an
turu koracbi, a un kara wa an na.
14 Ecbi yainikorosbmare kuni gusu tap okaibe sbomo
ku nuye, koroka, ku goro omap an pobo utara pakasb-
15 nu gusu ne na. Inambe gusu ne yakun, Kiristo

457. 4. 16-21.— 5. 1-5.] I. KOEINTOS. 451
osbiketa icbi man ]iin ne epakaslmu ufcara echi koro
yakka, itme no okai micbihi sboino ecbi kon ruwe ne:
kiristo Yesu osbiketa pirika sbongo ani kuani ecbi
16 sbikore nisa ruwe ne gusu ne na. Tanibe gusu, ecbi en
ikoisamba kuni gusa kuani ecbi onisbnisbi asb ruwe
17 ne. Tapan ikkewebe gusu, Utarapa osbiketa an ku
onmp ikipniukesb pobo Tinioteos ecbi orun ku onian-
de nisa ruwe ne ; neita ne yakka okai pisbno an
karisia otta i^Ji epakasbnu koracbi poka, sliinunia anak
ne Kiristo osbiketa ku an wa iki buri ecbi esbkarunde
18 kusu ne. Ecbi orun sbomo ku ek kusu ne koracbi
sereke atara pittarane okai ruwe ne gusu ne na.
19 Koroka, Utarapa raniuosbn:ia cbiki, naa pon no
sbiran ko kuani ecbi orota ek Icusbki ; aige, nei pit-
tarane utara koro itak sbomo ne, koroka, nei kiroio
20 ku eraman luisbki na. Inambe gusu ne yakun,
Kamui mosbiri anak ne itak gusu an ambe sbomo ne,
21 koroka, kiroro gusu an ainbe ne ruwe ne. Nepi ecbi
kon rusui ya ? Kuwa ku koro wa ecbi orun ku ek
ambe ecbi kon rusui bene ya ? Ramu-sbiroma keutum
koro bine uraap ki wa ku ek ambe ecbi kon I'usui ruwe
be an ?
5 [k.
1 Ecbi tumugeta boiyo an sekor'ambe anu no
assuru aasbte wa an na ; Oya uirQ[) tumta sbomo aye
pakno an boiyop ne, ecbi sbineii anak ue koro micbi
2 koro macbi koro aiube ne ruwe ne. Orowa, tan
okaibe iki guru anak ne ecbi tumuge wano auk kuni
ne sbomo echi yaituwasbkarap a koroka, ecbi
3 pittarane bine okai. Son no newa, kuani anak ne
netobake gusu isam a koroka, ramat gusu an wa,
ecbi tura no okai koracbi, tap okaibe ikiclii guru
4 koipisbi okere ruwe ne ; cbikoro Utarapa v.e Yesu kon
reibei anlvusbkeraipo ecbi utara newa ku kon ramat
anak ne cbikoro Utarapa ne Yesu koro kiroro tura
5 uwekarapa wa Utarapa ne Yesu koro tubo ta nei
guru kon ramat kasbicbiobiuki kuni ne koro kam

458. 452 I. KORTNTOS. [5. 6-13.-6. 1-3.
aisamka gusu nei no an gnru Satan otta ekosbi yan.
6 Echi yaiomonnure ambe anal?: ne piiikap shomo ne.
Pon no an pandane anak ne nei ramne taku shipush-
7 kere ambe sborno ecbi eraman ya ? Pandane sak no
poka ecbi okai koracbi, asbiri takubii ecbi akara kuni
gusu, nei fiisbko pandane oasbinge yan. Inambe
gnsu ne yakun, cbikoro kanjaknsbbe ne Kiristo ne
8 yakka ayange nisa ruwe ne : tambe gasu, nei niarapto
l<iro, fushko pandane koro sbonioki, samata, wenbe
newa wen-katcbam oma pandane Iva koro sbomoki,
koroka. turu-sak an sonep ne pandane sak pan koro
bine kiro.
9 Iteki boiyo utara tura no ecbi ko-okai Icuni ne
10 kauibi kata ku nu3^e nisa ; oara tan niosbii'nn boiyo
utara tura bene yaikosbipuinere newa niwen no
ikicbi utara tura bene, potoki ko-ongaini utara tura
bene iteki ko-okai yan ;
yakun, mosbiri wano ecbi
paye kunip ne ruwe ne na : koroka, tane, iriwak ari
11 aporose guru anak ne boiyo bene ki, yaikosbipuinere
bene ki, potold ko-ongau]i bene ki, kosakayokara bene
ki, ibosbki bene ki, niwen no ikicbi liene ki yakun,
ileki sbinuma tura no ko-okai kuni ku nuye ; ibe gusu
12 poka iteki nei no an guru tura no okai yan. Soita
okai utara koipisbi gusu nep irenga ku goro ya ? Ecbi
utara anak ne onnaigeta okai utara sbomo koipisbi
13 luwe be an ? Aige, Kaiiiui anak ne soita okai utara
koipisbi ruwe ne. Ecbi tumuge wano nei wen guru
einaka wa en kore yan.
6 Ik.
J Eclii tun:iugeta aun guru epeka no aeiyonnupbap
an cbiki, asbkanne utara sbomo ne no okai oupeka-
sak utara kotcbake un tak wa koipisbi pakno an wen-
2 rametokbe koro guru an a ? Samata, asbkanne utara
anak ne mosbiri koipisbi kusu ne ambe sbomo ecbi
eraman ya ? Orowa, mosbiri anai< ne ecbi orowa no
akoipisbi cbiki, iyotta saure anjbe gusu koipisbi kuni
3 ecbi oupak sbomoki ruwe be an ? Cbi utara anak ne

459. 6- 4-i3.] I. KOEINTOS. 453
Kamni hauturumbe koipishi kusu ne ambe echi
erampeutek ruwe he an? Yakun, iiaa hemaiida
pakno taiie an ishu-i gasu an ambe gnsu shomoki ya ?
4 Tarabe gusu, tane an ishu ambe gusu an orushpe echi
koipishi kunip ne a yakun, karisia orowa no nepka
aramu shomo ne okai utara koipishi kuni ne echi
6 ashte ruwe he an ? Echi yainikoroshmare gnsu tarabe
6 ku ye ruwe ne. Koro iriwak uturu esanniyo eashkai
shine wayashnu guru anukara eaikap gusu eishokoro
shomoki utara kotchake un echi paye Wa koipishire
7 poka pakno echi ki ya ? Euwe un, utashpa atak wa
ukoipishire ambe anak ne tane ne yakka echi utara
gusu ara eikohaye ambe ne ruwe ne. Hemanda gusu
nei iki ambe shixihine aeyaiwendere shomoki ya?
Hemanda gusu nei ambe shirihi ne korobe akoukte
8 shomold ruwe he an ? Euwe un, koroka, echi utara
yaikota wen no iki wa koro iriwak utara koropekouk
9 ruwe ne. Samata, oupeka sak utara Kamui moshiri
shomo eikeshkoro kusu ne ambe echi erampeutek
ruwe he an ? Itelci yaikokandama yan : hoiyo utara
bene, potoki ko-ongami utara bene, omoinu ikichi
utara bene, kuroma buii ki utara bene, okkai turu
10 wen-buri iki utara bene, ikka utara bene, yaikoshipu-
inere utara bene, ihoshki utara bene, kosakayokara
utara bene, ehekem utara bene, Kamui moshiri
1
1
eikeshkoro shomoki kusu ne na. Echi sereke utara
anak ne deeda nei no okai utara echi ne a koroka,
tane echi ayashke okere, koroka, echi aashkannere an
na, koroka, chikoro Kamui kon Eamat newa Utarapa
ne Yesu Kiristo kon reihei otta echi utara aoupekare
nisa ruwe ne na.
12 Nep okaibe ne yakka en gusu ikashpaotte kopa-
keat ruwe ne, koroka, obitta no okaibe en gusu pirika
kunip shomo ne. Nep okaibe ne yakka en gusu
ikashpaotte kopakeat ; koroka, nep okaibe koro mon-
dum ne yakka kuani en esapanere ash shomoki kusu
13 ne na. Honihi gusu aep, aep gusu honihi ; koroka,
Kamui anak ne netobake ne yakka nei okaibe ne yak-
k'a isamka kusu ne. Koroka, netobake anak ne hoiyo

460. 454 I. KORINTOS. [6. 14-20-7. 1-5.
gusu an ambe sbomo ne, koroka, Utarapa sjusu an
ambe ne ; orowa, Utarapa ne yakka netobakecjusii an
14 ambe ne ruwe ne : awa, Kamui anak ne Utarapa
betopo-sbiknure nisa ruwe ne, samata, Sbinuma koro
15 kiroro ani un betopo-sbiknure kusu ne na. Ecbi kon
netobake anak ne Kiristo koro awebe ne sekor'ambe
ecbi erampeutek ruwe be an ? yakun, kuani anak ne
Kiristo koro awebe ku uk wa boiyo ki sbiwentep koro
awebe ne kara kusu ne ya ? Oara sbomo ruwe ne.
16 Samata, boi3^o ki sbiwentep otta koan gur'anak ne
sbine netobalce ne sekor'ambe ecbi erampeutek ruwe
be an ? Inambe gusu ne yakun,—Nei tun anak ne
sbine kam ne, ari Sbinuma itak nisa ruwe ne na.
17 Koroka, Utarapa otta koa,n gur'anak ne sbine ramat
18 ne ruwe ne. Hoiyo wano sbaot yan. Ainu iki obitta
no okai cbikokatpak aiuik ne netobake soige an ;
koroka, boiyo ki guru anak ne yaikota kon netobake
19 epeka cbikokatpak ki ruwe ne. Orosama, ecbi kon
netobake anak ne Kamui orowa no akore ecbi on-
naigeta an Asbkanne Eamat kora l^enru ne ari a,n
anjbe ecbi erampeutek ruwe be an V Aige, ecbi utara
20 anak ne yaikota yaikorobe sbomo ne ; oro ani ecbi
abok oivere ruwe ne gusu ne na : tambe gusu ecbi kon
netobake otta an Kamui ko-oripak yan.
7 Ik.
1 Tane, gusu ecbi nuye okere orusbpe : Okkai-ainu
2 anak ne niat-ainu sbomo tomoosbma ambe anak
pirika ruwe ne : koroka, boiyop an gusu ainu pisbno
koro macbi yaikota koro yan, sbui, sbiwentep pisbno
3 koro boku yaikota koro yan. Akore kuni an^be boku
anak ne koro macbi otta kore yan : sbui, macbi ne
4 yakka koro boku otta sbem koracbi ki yan. Macbi
anak ne yaikota kon netobake gusu mondum sbomo
koro, koroka, koro boku kon ruwe ne : sbui, boku anak
sbem koracbi yaikota kon netobake gusu monduni
5 sbomo koro, l^oroka, koro macbi kon ruwe ne. Ouse
iruka an pakibi gusu inonno-itak gusu mosbima iteki

461. 7. 6-15.] I. KORINTOS. 455
utashpa uwe ehunara yan, orowa, echi ^^ai-^^aishik-
kasbiiiia eaikapbe gnsQ Satan anak ne iteki echi
koramnukara gusu kaiina-shiii iikotura koan yan.
6 Koroka, tambe anak ku ikasbpaotte wa aye-bi sbomo
ne, koroka, akoramuosbma gusu ku ye ruwe ne.
7 Inambe ^usu neyakun, obitta no okai ainu ufcara en
koracbi poka an kuni ku kon rusui. Yakka, ainu
i:)isbno Kau:iui orowa no an aikrap koro, sbinen nei
no an ambe koro sbinen tapne an aml^ kon ruwe ne.
8 Koroka, umurek guru ne a sbomo ne utara newa
shiyompiyara sbiwentep otta tap ku ye, nei utara en
koracbi okai ambe anak ne nei utara gusu pirika ruwe
9 ne. Koroka, yaisbikkasbima eaikap cbiki, umurek
ne akara yan: inambe gusu ne yakun, paraparase
kasu no an ambe anak ne uabupkara cbiki piiika
10 ruwe ne. Koroka, uabupkara an utara otta ikasbpa-
otte ku ki, ku ikip sbomo ne, koroka, Utarapa ikip ne.
11 Macbi anak ne iteki koro boku osurupa yan, (koroka,
osurupa cbiki, iteki kanna-sbui boku abupkara, sbomo
ne yakun, koro boku tura irenga usaraye wa okai
yan), sbui, boku anak ne iteki koro macbi osurupa
12 }^an. Koroka, mosbimap gusu kuani yaikota ku
ye, Utarapa sbomo : Nep iriwak ne yakka sbomo
eisbokoro macbi koro cbiki, aige, nei sbiwentep
13 sbinuma tura no osbiroma kuni ambe konoburu
yakun, nei ainu iteki sbinuma osurupa yan. Sbui,
sbiwentep anak ne sbomo eisbokoro boku koro
cbiki, aige, nei ainu sbinuma tura no osbiroma
kuni ambe konoburu yakun, nei sbiwentep iteki
14 sbinuma osurupa yan. Tnambe gusu ne yakun,
sbomo eisbokoro boku anak ne koro macbi gusu aasb-
kannere, orowa, sbomo eisbokoro macbi anak ne nei
iriwak gusu aasbkannere ruwe ne : sbomo ne cbiki
ecbi koro pobo utara turu-usbbe ne, koroka, tane
15 asbkanne utara ne ruwe ne. Yakka, sbomo eisbo-
lioro guru paye cbiki, paye yak pirika : nei ainu-
iriwak ne yakka mat-iriwak ne yakka nei no okaibe
gusu aussbiunere ambe sbomo ne : koroka, Kamui
anak ne itomo an gusu un botuyekara nisa ruwe ne

462. 456 I. KORINTOS. [7. 16-28.
16 na. Macbihi, eaiii anak ne e koro holvu kashiobiuki
knsu ne ya nekon a e eraman ya ? Sbui, bokubu,
eani anak ne e koro macbi kashiobiuki kasu ne ya
17 nekon a e eraman ruvve be an "?
Ouse, Utarapa anak
ne pisbno an ainu otta eimek nei no, Kamui anak ne
pisbno an gUL'u botnyekara nei no, ene koracbi
apkasb yan. Obitta no okai karisia c^usu nei no kii
18 ipawetenge ruwe ne. Okaritiiye-buri akire an no
nenka abotuyekara nisa rawe be an *? Yakun, iteki
nei okarituye-buii ani sbomo okarituye-buri ne kara
yan. Okarituye-buri akire sbomo ne an no nenka
abotuyekara ya ? Yakun, iteki okarituye-buri akire
19 yan. Okarituye-buri anak ne nepka sbomo ne, sbui,
sbomo okaiituye-buri akire-bi ne yakka nep ka sbomo
ne ; koroka, Kamui ikasbpaotte sbikkasbima ambe
20 anak ne nepka ne ruwe ne. Ani abotuyekara an ap
21 otta ainu pisbno an yan. Aussbiune an guru an
rapoketa e abotuyekara an ruwe be an '? Yakun, nei
ambe nep ne ka sbomo aramu j^an : koroka, aebon-
22 nere easbkai child, nei ambe eiwange yan. Inambe
gusu ne yakun, ausshiunere wa an, aine, Utarapa
gusu abotuyekara gur'anak ne, Utarapa koro abon-
nere wa an gun'ne : nei no koracbi, abonnere wa an,
aine, abotuyekara gar'anak ne Kiristo koro ussbiune
23 guru ne ruwe ne. Oro an no ecbi utara abok nisa ;
iteki mosbima an guru gusu aeyaiussbiunere nei no
24 akara yan. Iriwak utara, otta aebotuyekara pisbno
an gar'anak ne nei ambe otta osbiroma yan.
25 Tane, umurek guru sbomo ne utara gusu Utarapa
orowa no an ikasbpaotte sbomo ku kon ruwe ne :
koroka, ikipniukesbbe ne kuni gusu Utarapa orowa no
akore rauipoken koro guru koracbi aesanniyop ku
26 sange na. Tane an sbirikirap gusu ainu anak ne
tane an koracbi an kuni ambe sbinuma gusu pirika
27 ruwe ne sekoro ku yainu ruwe ne. Macbi gusu eani
abekote ya ? Yakun, iteki abonnere kuni bunara.
Macbi gusu e abonnere an a ? Y^akun, iteki macbi
28 bunara yan. Koroka, mat e abupkara yakka
cbikokatpak isam ; sbui, sbiwentep boku abupkara

463. 7. 29-38.] I. KORINTOS. 457
yakka cbikokatpak isain ruwe ne iia Yakka,
nei no okai utara anak ne kain gusii aeramcbuptek-
ka kiisu lie ; orowa, kuaiii ecbi sbikopinupka ash
29 rawe ne. Koroka, taiiibe ku ye, iriwak utara, pakihi
anak ne ataknere wa an, tambe gasu, tewa no macbi
30 koro utara anak ne mat sak korachi ne ; orowa, cbisb
utara anak ne sborao cbisb koracbi ne ; nupetne
31 utara anak sbomo nupetne koracbi ne ; bok utara
sbomo koro koracbi ne ; orowa, moshiri eiwange
masbkin koracbi ne kuni gusu an ap ne : inambe gusu
ne yakun, tan mosbiri katubu anak ne isatii kusu ne
32 gusu ne iia. Koroka, ecbi utara gusu aenisboniap
ambe isain kuni ku kon rusui. Mat sak guru anak
H3 ne Utarapa nupetnere kuni ne Utarapa korope gusu
nisbomap rawe ne, mat koro guru anak ne kon
macbi nupetnere kani ne tan mosbiu'unbe gusu
34 nisbomap ruwe ne. Sbui, boku koro sbiwentep newa
boku sak sbiwentep uturu uwecbutko no an usbike
an. Hoku sak sbiwentep anak ne netobake gusu ne
yakka ramat gusu ne yakka asbl^anne kuni ne Utara-
pa korope gusa nisbomap ruwe ne : ]<orol<a, boku
koro gui'ti anak ne koro boku nupetnere kuni ne tan
35 mosbir'unbe gusu nisbomap ruwe ne. Orowa, ecbi
aeyaiepirikare kuni ne tambe ku ye ; ecbi utara kata
tupep ku oiiiare gusu sbomo ne, koroka, ecbi aeoripak
kuni, ecbi akokurusere keutum isaui no Utarapa otta
pirika no yaisbieiwangere kuni gusu, kuiki ruwe ne na.
36 Koroka, ainu anak ne koro matnep epeka oupeka ambe
sbomo ki kor'aii ari yainu cbiki, aige, nei matnep paba
epa okere yakun, samata, koro sbomoki cbiki wen
yakun, sbinuma keutum rengaine ki yak pirika
;
cbikokatpak isam ; abupkara yak pirika ruwe ne.
37 Kcu'oka, koro kuni ika isam wa gusu koro keutuni
atte bine, yaikota koro rengaine an monduni gusu
kiroro koro wa koro matnep sbikkasbima kusu ne ari an
ambe koro sambe ta osbitcbiu yakun, pirika ruwe ne.
38 Tambe gusu, aabupkara kuni gusu koro matnep kore
gnr'anak ne pirikap ki ; orowa, aabupkara kuni ne
sboino kore gur'anak ne naa kasu no pirikap ki ruwe

464. 458 I. KOEINTOS. [7. 39-40.-8. 1-9.
39 lie na. Koro hoku shiknu wa an pakno inachihi
anak iie ahekote an na ; koroka, koro hoku rai cbiki,
rengaine sbui hoku abnpkara yak pirika ; ouse
40 Utarapa osbiketa koracbi ruwe ne. Koroka, an
koracbi an yakun naa iramniakaka an kusii ne ari ku
esanniyo ; aine, kuaiii ne yakka Kamui Eamat kon
ruwe ne ari ku yainu.
8 Ik.
1 Tane potoki otta ayangep gasu, cbi utara obitta
•2 eramusb ruwe ne ari cbi eraman. Eramusbbe anak
ne pittarannere, koroka, omap ambe anak ne asbte
ru^'e ne. Nenka nepka eraman ari yainu guru an
cbiki sbinuma anak ne eraman kuni kusu ne ap
3 koracbi naa erampeutek ruwe ne ; koroka nenka
Kamui ko-omap cbiki, Sbinuma orowa no aeamkire
4 ruwe ne. Tambe gusu, potoki otta ayangep ibe
ambe gusu, potoki anak ne mosbir'otta nep ne ka
aramu sbomoki kuni ambe ue, orowa, Sbine Kamui
niosbima Kamui isama ari cbi eraman ruwe ne.
5 Orowa, kando otta ne yakka mosbir'otta ne yakka
Kamui ari an reibei ani areiliorep inne ne a yakka,
6 Kamui inne Utarapa inne ne koracbi ;
yakka, cbi
utara gusu anak, Sbine Kamui an, Sbinuma Micbi
ne, Sbinuma gusu obitta no okaibe okai, orowa cbi
utara anak ne Sbinuma osbiketa okai ruwe ne
;
samata, Sbine Utarapa an, Yesu Kiristo ne ruwe ne,
Sbinuma ankusbkerai nep ne yakka okai, orowa cbi
utara anak ne Sbinuma ankusbkerai okai ruwe ne.
7 Yakka obitta no okai utara otta nei no an eramusb-i
isam : koroka, arage okai utara anak ne tane pakno
potoki koro gusn, potoki otta ayange ambe nei no ibe ;
aige, koro keutum katcbakbe ne gusu turu-ausbte
8 ruwe ne. Koroka, kara gusu cbi utara anak ne
Kamui tek-samata sbomo rosbki asb : sbui, sbomo ibe
yakka aewende sbomoki : sbui, ibe yakka aepirikare
9 sbomoki ruwe ne na. Koroka, tapan ecbi koro
rengaine an mondum anak ne iteki katcbak wa okai

465. 8. 10-13,-9. 1-9.] I. KOBINTOS 459
utara gusu aeureepetcliiurep ne akara kani ne
10 yaitubare yan. Inambe gusu ne yakun, eramusbbe
e koro wa potoki cliisei ta a bine ibe kor'an ambe
nenka nukara guru an cbiki, sbinun:ia katcbakbe ne
yakun, koro keutum arametokte wa potoki otta
11 ayange arnbe ibe sbomoki knsu ne ruwe bean? E
ki eraujusbbe gusu nei a katcbak guru, gusu Kiristo
12 rai akoro iriwak ne guru, aisamka ruwe ne. Orowa,
tain be nei no iriwak ne utara epeka Ivatpak ecbi ki
wa katcbal^ wa an rapokeia nei utara koro keutum
ecbi piriore gusu Kiristo epeka katpak ecbi ki ruwe
13 ne. Tambe gusu, aep anak ne ku iriwak ureepetcbi-
ure yakun, iteki ku iriwak ku epetcbiure kuni ne,
ramma pakno kam sbon^o ku ibe kusu ne na.
9 Ik.
1 Eengaine an ambe sbomo ku ne ruwe be -an ?
Apostoro sbomo ku ne ya '? Cbikoro Utarapa ne
Yesu sbon:!0 ku nukan nisa ruwe be an '^
Utarapa
osbiketa ku ki ikip sbomo ecbi ne ruwe be an ?
2 Mosbima okai utara epeka apostoro sbomo ku ne a
yakka, eclji utara gusu poka nei no ku an ruwe ne :
samata, Utarapa osbiketa ku ki Apostoro lamip gusu
3 an ban ecbi ne ruwe ne. En koipisbi utara otta ku
4 ki yaikikkara itak tambe ne ruwe ne. Ibe bene ki
iku bene ki kuni rengaine an raondum sbomo cbikon
5 ruwe be an ? Samata, mosbima oka,i apostoro utara
iki koracbi, Utarapa koro iriwak utara iki koracbi,
sbui Kepas iki koracbi eisbokoro wa okai macbibi
ekesbne ani wa apkasb kuni rengaine an mondum
6 sbomo cbikon ruwe be an ? Sbui, ouse kuani newa
Barnabas patek sbomo monraige kuni rengaine an
7 mondum sbomo kon ruwe be an ? Pumma uk
sbomoki tumi-koro guru inan guru ne ruwe ? Hat-toi
etoita wa orowa betuku ibebe sbomo e guru inan guru
ne ruwe ? Samata, cbikoikip resbpa wa nei tope
8 sbou:io ibe guru inan guru ))e ruwe be an ? Ainu ye-
9 bi koracbi tapan okai be ku ye ya ? Tuitak ne

466. 460 I. KORINTOS. [9. 10-18.
yakka ukovacbi shomo itak ruwe he an ? Inambe
gusu ne yakuii, Mose saiige tuitak kata eiie cbieshin-
nuye wa an,—Mungi ibehe aosbinge beko otfca iteki
para-saranip unu yan. Nei beico esaiuiiyo gusu
10 Kamui anak ne ene ye ya ? Cbi ntara gusn ene
aye ya ? Enwe un, cbi ntara gusu cbiesbinnuje wa
an na : inambe gasu ne yaknn, toi-pusbu guru aiiaK-
ne cbipacbipa wa pnsbu kuuip ne, samata, ibebe
aosbinge guru anak ne koro kuni cbipacbipa wa iki
11 knnip ne ruwe ne. Ecbi utara gusu raniat unbe cbi
etoita cbiki anak ne ecbi koro kaui imbe cbi nange
12 yak porobe ne ruwe be an ? Mosbiiua okai ntara
anak ne auk kunip ne okaibe an gusu ecbi korobe
uina cbiki, cbi utara naa kasu no ruwe ne. Yakka
nei iki kunip ne a an mondum eiwange asb
sbomoki nisa ruwe ne ; koroka, Kiristo koro pirika
sbongo iteki sbinneatusb kuni ne nep ne yakka cbi
13 utara yaisbiporore ruwe ne. Asblcannepotta yaisbiei-
wangere ntara anak ne Kamui kora kenru ta okaibe
ibe ruwe ne, orowa, yange set otta yaisbieiwangere
utara anak yange set ta okai aeimekbe uina ruwe ne
14 sekor'anibe sbomo ecbi eraman ya ? Tap koracbi
piiika sbongo eupaskunia ki utara ne yakka pirika
sbongo gusu an okaibe gusu sbiknu laisu ne-bi Utara-
15 pa esanniyo nisa ruwe ne na Koroka, tap okaibe pon
no ka ku eiwange sbomoki nisa ruwe ne : orowa, en
gusu nei no aki kuni ne tap okaibe sbomo ku nuye ruwe
ne : inambe gusu ne yakun, nenka ku ki yaiomonnure
anibe raka-sakte kasu no ku rai yakne pirika ruwe
16 ne. Pirika sbongo kueupaskuma cbiki, yaiomonnure
usbike isam ; ene akari ka isam no an wa a en
kire an ruwe ne gusu ne na ; aige, pirika sbongo ku
eupaskuma sbomoki yakan, ku yaisa'nbepokasb
17 bumi ? Inambe gusu ne yakun, kuani ku rengaine
tambe iki yakun, iwayebe ku goro : koroka, ku
rengaine sbomo ne no ku ki yakun, otta aeyaisbiei-
18 wangere kunip a en sbikkasbiiiiare an na. Yakun,
ku uk iwayebe nepta ? Piril^a sbongo ku eupaskuma
ita oro isam no nei piril^a sbongo ku ki kuni ambe

467. 9. 19 27.-10. 1-'2.J I. KORJNTOS. 461
ne, okese pakno pirika shongo gusu an ku atarimaye
19 shomo ku eiwange kuni gusu ne ruwe ne na. Obitta
no okai utara gusu kuani abonnere wa an a yakka,
naa ku eyaiepirikare kuni gnsu, obitta no okai utara
20 gusu ku yaiussbiunere nisa ruwe ne. Yudea un
utara ku epidka gusu, Yudea un guru ne kuni ku
yailvan nisa ; orowa, tuitak cboropoketa okai utara
gusu, yaikota tuitak cboropoketa sbomo ku an a yak-
ka, tuitak cboropoketa nepkoro ne, nei tuitak cboropo-
21 keta okai utara ku epirika kuni nep ne ruwe ne ; toitalc
sak utara gusu, Kamui epeka tuitak sak no sbomo ku
an a koroka, Kiristo gusu tuitak an, yakka, tuitak sakno
okai utara ku epirika kuni gusu, tuitak sakno koracbi
22 nep. Katcbak utara ku epirika gusu katcbakbe
nepkoro ku ne : nekon a ka arage an utara ku
kaobiukire kuni gusu, inan guru gusu ne yakka nep
23 ne yakka koracbi ku yail^an nisa. Orowa, pirika
sbongo gusu nep ne yakka ku ki, nei ambe uweukouk
24 kuni gusu ne na. Hoyuppa uwetusbmak usbiketa
boyuppa utara anak ne obitta boyuppa, koroka, ouse
sbinen aungeraitere ari an auibe sbomo ecbi erainan
ya ? Ecbi utara eungeraitep aukte kuni ne hoyuppa
25 yan. Uwetusbmak wa iki gur'anak ne nep nep ne
yakka gusu yaisbikasbima ruwe ne. Onnere yan, nei
utara anak ne munin kuni sapa-umbe eungerai gusu
ki ruwe ne, cbi utara anak sbomo muninbe eungerai
26 gusu ki ruwe ne na. Tambe gusu, kuani anak ne
noratcbitara koracbi, sbomo ku boyupu ; rera sbiri-
kik koracbi sbomo ku koiki : koroka, ku netobake ku
27 sbirikik wa nei ambe ussbiunere : ikineipeka mosbima
utara otta eupaskuma ku ki orowa no sbomo kuani
yaikota aemakap ne kuni gusu ne na.
10 Ik.
1 Iriwak utara, cbikoro sbinrit utara anak ne obitta
nisbkuru cboropoketa okai, obitta atui tumu kusb wa
paye ; atui otta ne yakka nisblcuru otta ne yakka
2 obitta Mose orun baptisma akore ; obitta une no an

468. 462 I. KOEINTOS. 10.3-17.
3 ramat oma aep ibe ; obitta une no an ramat oma iku
4 ambe iiai sekor'ambe echi erampeatek kani ku kopan :
nei utara anak koro osbi paj'e ramat oma Watara otta
iku nisa riiwe ne gusu ne na, nei Watara anak
5 Kiristo ne ruwe ne. Yakka, nei utara poro sereke
Kamui aenupetne sbomoki ; awa, uup otta aisamka
6 nisa ruwe ne. Tap okaibe anak ne nei utara iki nei
no cbi utara iteki wenbe iki rusni knni ne un gusu
7 hetuku kocbihi ne ruwe ne. Utara anak ne ibe gusu
bene iku gusu bene rok, orowa sbinot gusu bopumba
nisa ruwe ne, sekoro cbiesbinpuye wa an koracbi,
8 iteki potoki kon no okai 3^ an. Sbui, nei utara tumu-
geta okai utara boiyo iki wa sbine to ta ni man niii
ne utara ikasbima san sen nin ne utara ekot ; nei
9 utara iki koracbi iteki boiyo ki yanro. Sbui, Utarapa
koramnukara wa gusu okokko ani aronnu utara nei
10 no, iteki Utarapa koramnukara yanro. Orowa sbui,
oromam wa isamka kunip ani aisamka utara nei no
11 iteki ecbi oromam yan. Tap okaibe nei utara otta
betukup anak ne kocbibi nei no an ambe ne : orowa,
otta mosbiri okese-bi an cbi utara gusu, un epakasbnu
12 kuni gusu cbiesbinnuye wa okai ruve ne. Tambe
gusu, asb kor'an sekoro yainu guru, ifceki bacbiri kuni
13 ne yaitubare yan. Ainu sei eaikap ikoramnukara-bi
ecbi utara gusu isama ; koroka, Kamui anak ne sonep
ne, ecbi yaisbi])orore easbkai kasu no ecbi utara
akoramnukara kuni ramuosbma sbomoki kusu ne :
koroka, ecbi yaisbiporore easbkai kuni ne nei koram-
nukara-bi tura obaitare kuni usbi kan ruwe ne gusu
ne na.
14 Tambe gusu, ku omap utara potoki emaka yan.
15 Wayasbnu utara otta koracbi ku ye ruwe ne ; ku ye
16 itak esanniyo yan. Cbi nunuke asb sbinnunuke an
itangi anak ne Kiristo koro kenjibi gusu an ukotura
ildcbi ambe sbomo ne ruwe be an ? Cbi mesbpa asb
pantak anak ne Kiristo kon netobake gusu an ukotura
17 ikicbi ambe sbomo ne ruwe be an ? Cbi utara inne
a yakka, sbine pantak ne, sbine netobake ne ruwe ne :
inambe gusu ne yakun, cbi utara obitta sbine pantak

469. 10. 13-31.] I. KORINTOS. 463
18 eimek wa ibe ruwe iie gusu ne na. Kam gusa an
Israelii un utaia ingar'an : ayangep il^e utara anak
ne yange-set tura ikichi utara shomo ne ruwe he an ?
19 Yakun, nekon a ku ye ya ? Potoki otta ayangep
anak ne nep ka ne aramu ? Samata, potoki anak ne
20 nep ka ne aramu ya? Koroka, Oya uimp yange
yangep gusu ne chiki, Kamui otta ayange ambe
sbomo ne, nitne kaniui otta ayangep ne : aig;e, echi
utara anak ne nitne kaniui tura ukokicbi ambe
21 ku kopan ruwe ne. Utarapakoro itangi newa nitnep
koro itangi tup ne kane ecbi iku eaikap : Utarapa
koro set unbe newa nitnep koro set unbe tup ne ]<ane
22 eclii ibe eaikap ruwe ne. 8hui, Utaiapaeyaitunnapte
cbi ki ruwe be an ? Sbinuma kasu no chi utara anak
ne okirasbnu ruwe be an?
23 Kep ne yald^a an okaibe ikasbpaotte kopakeat a
yakka, obitta no okaibe auina gusu pirika sbomo ne.
Nep ne yakka an okpjbe ikasbpaotte kopakeat a
koroka, obitta utara rosbkire sbomo ki ruwe ne.
24 Inan guru ne yakka yaiepirikare gusu iteki esanniyo
25 yan, koroka, aota an guru esanniyo yan. Nep ne
yakka kam eiyok usbita eiyokbe ibe yan, aine, koro
26 keutum gusu iteki nei ambe gusu uwepel^ennu ;
inam-
be gusu ne yakun, toitoi new^a otta okai aesbikbe
27 obitta Utarapa korope ne. Eisbokoro sliomoki no an
guru anak ne ibe gusu ecbi eabunge, aige, ecbi oman
chiki, nep ne yakka echi kotcbaketa aandep ibe yan,
28 orowa, keutum gusu iteki uwepekennu yan. Koroka,
tambe anak ne ayange okerep ne, ari nenka e otta ye
chiki, nei ambe e nure guru gusu hemhem, keutum
29 gusu hemhem iteki nei ambe ibe yan : keutum gusu
ku ye, awa, e korobe gusu shomo ne, koroka, nei
guru gusu ne; inambe gusu ne yakun, Henmnda
gusu moshima guru koro keutu'n ani ku ahonnere an
30 ambe akoipishi ruwe he an ? Kuani anak ne irenga
ku goro gusu ibe chiki, gusu ku yaiiraige ki ambe
ankushtapne hemanda gusu a en ohaigekara an ruwe
31 he an ? Tambe gusu ecbi ibe bene ki iku bene ki
nep ne yakka ecbi ki a yakka, obitta no Kamui

470. 464 I. KOEINTOS. :iO. H2-3H.-11. 1-10.
?'2 iiujeki gusu ikicbi yan. Yudea un utara gusii ne
yakka Herenes un utara gusu ne yakka Kauuii koro
karisia gasu ne yakka iteki ureepetchiure ambe ande
33 yan : Kuani anak ne nep ne yakka gasu obitta no
okai utara nupetnere koracbi nep, aine, utara kashi-
p.obiukigusuinne no okai utara epirikare kuni esanniyo
wa yaikota eyaiepiiikare ambe sbomo yainu koracbi
ne ruy-e ne na.
11 Ik.
1 Kuani anak ne Kiristo ikoisamba koracbi ecbi
utara ne yakka en ikoisan:iba yan.
2 Ecbi utara anak ne nep ue yakka an a yakka en
esbkarun gusa, sauiata, otta ecbi kore asb nei Jio nei
8 oina ecbi sbikkasbiina gusu ku iraraye asb na. Koroka,
pisbno an guru koro esapanep anak ne Kiristo ne sekoro
ecbi eramankuni ku kon rusai ; n^at-ainu esapanep anak
ne okkai ainu ne ; Kiristo esapanep anak ne Kamui ne
4 ruwe ne. Inan guru ne yakka inonno-itak bene ki
uyemgara bene ki ita sapa akamure cKiki, koro sapa
5 otta sbomo yaikatanu ki ruwe ne. Koroka, inan mat-
ainu ne yakka sapa akamure sbomoki no inonno-itak
bene ki uweingara bene ki cbiki koro sapa otta sbomo
yail^atanu ki : inambe gusu ne yakun, nei no an wa
iki cbiki, otop aiuemke ukoraclii ne ruwe ne na.
6 Mat-ainu anak ne sapa kamure sbomoki yakun^ otop
aocba yak pirika : koroka, mat-ainu otop aocba bene
amemke bene aeyainikorosbma ambe ne cbiki, sapa
7 kamure yak pirika ruwe ne. Ainu anak ne Kamui
noi^a newa arakaru ne ruwe ne gusu, koro sapa
akamure kunip sbomo ne ruwe ne : koroka, mat-ainu
anak okkai-ainu koro arakuru ne ruwe ne gusu ne na.
B Okkai ainu anak ne mat-ainu orowa no an ap sbomo
9 ne ; koroka, mat-ainu anak ne okkai-ainu orow^a no
an ap ne : sbui, okkai-ainu anak ne mat-ainu gusu
akarape sbomo ne ; koroka, mat ainu anak ne okkai-
10 ainu gusu akan nisa ruvv'e ne : tambe gusu, Kamui
bauturumbe an gusu, mat-ainu anak ne sapa kasbike

471. 11. 11-23.] I. KOETNTOS. 465
n raonduiii akoi-e kunip ne ruwe ne. Yakka, Utarapa
oshiketa inat-ainu anak ne okkai-ainu sak no an
ambe shomo ne, shui, okkai-ainn anak ne mat-ainu
12 sak no an anibe shomo ne ruwe ne. Inatnbe gusu
i)e yakun, umt-ainu anak ne okkai-ainu orowa no an
ambe ne koracbi, okkai-ainu anak ne mat-ainu an-
Ivusbkerai an ambe ne ; koroka, obitfca no okaibe
13 Kanuii orowa no an ap ne ruwe ne. Ecbi utara
yaitumta esanniyo yan : mat-ainu anak ne sapa
akamure sbomoki no Kamui otta inonno-itak ki ambe
14 anak pirika ruwe be an ? Okkai-ainu anak ne tanne
otop koro 3^akun, gusu ayainikosbma-bi rengaii^e
15 ecbi aeramancle shomoki ruwe be an ? Koroka,
mat-ainu anak ne tanne oiop koro yakun, gusu
arakuru ne ruwe ne : inambe gusu ne yakun, sbinuma
Ifi akamure gusu otta akorep ne ruwe ne na. Koroka,
nenka upaukoiki konoburu kuni anukara cbiki, cbi
utara bene Kamui karisia bene nei no an buri sbomo
kon ruwe ne.
17 Koroka, tap ambe ani ikasbpaotte leu ki wa ecbi
ramye asb sbomoki ruw^e ne, pirikap gusu sbomo ne
no w^enbe gusu eclu uwekarapa ruwe ne gusu ne na.
IS Hosbiki no, karisia otta ecbi uwekarapa ita, ecbi
tumugeta eukopi an sekoro ku nu : orowa, kuani pon
19 no nei ambe ku eisbokon ruwe ne. Inambe gusu ne
yakun, ecbi tumugeta auwande wa okai utara anukara
kuni ne ecbi tumugeta Kamui orusbpe oboge yainu
ambe ne yakka an a anibe ne ruwe ne gusu ne na.
20 Tambe gusu, ecbi uwekarapa ita, Utarapa onuman-
21 ibebe aki eaikapbe ne : inan:ibe gusu ne yakun, ecbi
il'e gusu yaikola koro kunne-ibe pisbno ecbi e ; orowa,
sbinen anak ne sambe-chinoiba, mosbima guru anak
22 ihosbki ruwe ne gusu ne na. Hemanda ? otta ecbi
ibe kuni ecbi iku kuni cbisei ecbi sale ruwe be an ?
Samata, Kamui karisia etunne wa nep ka sak utara
yainikorosbmare ruwe be an ? Ecbi otta bemanda ku
ye kusu ne ya ? Tap okaibe gusu ecbi ramye asb kusu
23 ne ya? Sbomo ecbi ramye asb na. Inambe gusu ne
yakun, ecbi nure asb okaibe ka Utarapa orowa a en

472. 466 I KORINTOS. [11. 24-34.-12. 1-2.
korep ne,—Utarapa ne Yesu anak ne aekoshi ancbi-
•24 kara ta pan uk ; orowa, yaiiraige ki okere chiki,
meshpa, aige, ene itak-hi :
—Tambe anak ecbi utara
gusu an ku netobake ne, En esbkarun gusu tap
25 koracbi ecbi ki yan, ani itak. Nei no koracbi ibe
okeve cbiki tuki ne yaklca koro wa ene itak-bi :
—Tan
tuki anak ne asbiri aeuitaknup gusu an ku kem ne :
hembara ne yakka ecbi ku ita En esbkarun gusu
26 tambe ki yan, ani itak. Inambe gusu ne yakun,
bembara ne yakka tan pan ecbi ibe benbem ki, tuki
ecbi iku bembem ki cbiki, Utarapa ekpakno Sbinuma
rai ambe ecbi assuru asbte ruwe ne gusu ne na.
27 Tambe gusu, nen ne yakka oripak sbomoki no nei
pan ibe bene ki, Utarapa koro tuki iku bene ki guru-
anak ne, Utarapa kon netobake newa koro kem gusu
28 katpak ki ruwe ne. Koroka, ainu anak ne yaikota
ej^aiuwande, orowa no nei pan ibe bembem ki, nei
29 tuki iku bembem ki yan. Inambe gusu ne yakun,
ibe bembem ki, iku bembem ki quyu anak ne nei
netobake esanniyo sbomoki cbiki, yaikota gusu ako-
katpakte an ambe ibe bene ki, iku bene ki ruwe ne gusu
30 ne na. Tap ambe gusu, ecbi tumugeta okai inne utara
tumsak wa tasbum ki, orowa, raokoro utara sbomo
31 moyo ruwe ne. Koroka, chi utara anal< ne yaikota
32 yaiesanniyo cbiki sbomo akoipisbi ruwe ne. Koroka,
akoipisbi ita mosbiri tura no iteki akokatpakte kuni
33 ne Utarapa orowa no apakasbnu ruwe ne. Tambe
gusu, ku iriwak utara, ibe gusu ecbi uwekarapa ita,
34 uweuntere yan. Ecbi uwekarapa ambe anak ne iteki
pokokatpakte an kuni ne sambe-cbiuoiba guru an
cbiki koro cbisei ta ibe yan. Sbui, mosbimap anak
ne ku ek ita ku oupekare kusu ne na.
12 Ik.
1 Iriwak utara, ramat unbe gusn, ecbi utara eramusb-
2 kare-i ku kopan. Ecbi utara Oya utara ecbi ne a
rapoketa, ecbi rengaine atura koracbi, sbomo itak
potoki otta ecbi atura nisa ruwe ne sekoro ecbi

473. 12.3-16.] •
I. KORINTOS. 467
3 erainan. Tambe ^aisu, nen ne yakka Eamat chiitakte
gasu Yesu ANATEMA ne sekoro ye guru isama ari
an ambe ecbi nure asb rawe ne ; sbui, Asbkanne rainat
cbiitakte gusii sbomoki yakne,—Yesu Utarapa ne
sekoro nen ne yakka ye eaikap ruwe ne na.
4 Aeikrap anak ne usaine okai koroka, line no an
.5 Eauiat ne. Yaisbieiwangere anibe anak ne nsaine
6 okai, koroka, une no an Utarapa ne. Iki ikip ki
kuni-bi anak ne usaine okai, koroka, obifcta no okaibe
osbiketa nep ne yakka iki Kamui an ale, une no an
7 Kamui ne ruwe ne. Koroka, utara pisimo otta ani
aeyaiepiiikare liuni gusu Eamat asange wa akoropare
8 nisa ruwe ne. Inatnbe gusu ne yakun, sbinen otta
wayasbnu itak Ramat ani akore ; mosbiuia guru otta
une no an Eamat orowa eramusb itak akoropare :
9 sbinen otta une no an Eamat gusu eisbokoro kuni
ambe an ; n:iosbima guru otta nei sbine Eamat
iwangere kuni an aeikrap akoropare ; sbinen anak ne
10 kiroro un ikip aldre ; mosbima guru auweingare ;
orowa sbinen anak ne ramat uwandere : uioshima
guru anak oya mosbir'un itak ani ayere ; sbui,
mosbima guru anak ne oya mosbir'un itak itasare ;
11 koroka, sbine Eamat, une no an ramat rengaine utaia
otta pisbno sbinep range oljitta tap okaibe eimek
ruwe ne na.
12 Netobake anak ne sbinep ne wa inne awebe koro,
orowa, netobake koro obitta no okai awebe iimep ne
wa sbine netobake ne koracbi ; tapne nei no Kiristo
] 3 ne yakka an ruwe ne. Inambe gusu ne yakun, Yudea
un guru ne yakka Herenes un guru ne yakka,
aussbiunere guru ne yakka, rengaine an guru ne
yakka sbine Eamat ani cbi utara. obitta sbine neto-
bake otta baptisraa akore nisa ruwe ne ; aine, sbine
14 Eamat aikure nisa ruwe ne. Inambe gusu ne yakun,
netobake anak ne sbine awebe patek sbomo ne,
15 koroka innep ne ruwe ne. Gbikiri anak ne, Kuani
anak teke sbomo ku ne gusu netobake unbe sbomo
ku ne ruwe ne ari itak chiki, tambe gusu, netobake
16 unbe sbomo ne ruwe be an ? Sbui, kisaraba anak ne,

474. 468 I. KORINTOS. :12. 17-29.
Kuani aiiak sbikihi shomo ku ne gasu netobake nnbe
shomo ku ne ruwe ne ari itak cbiki, tambe gusu,
17 netobake unbe sbomo ne ruwe he an ? E koro ramne
netobake anak ne shiki patek ne chiki, inn niondum
neita an ruwe be an ? E koro ramne netobake anak
ne inu mondum patek ne chiki hura-nu niondum
18 neita an ruwe he an ? Koroka, Kamui anak ne tane
rengaine pishno an awehe nei netobake otta ande nisa
19 ruwe ne. Aig^e, nei ambe anak ne ouse shine awehe
20 ne child, nei netoba neita an ruwe he an ? Koroka,
tane chi utara anak ne inne awehe ne a koroka,
21 shine netobake chi ne ruwe ne. Orowa, shikihi anak
ne teke otta, kuani e erannak ruwe ne ari itak
eaikap : shui, sapa anak ne teke otta, kuani e erannak
22 iia ari ye eaikap ruwe ne. Ara shomo, koroka,
netobake ta okai iyotta kiroro sak awehe anak kasu
23 no okai kunip ne ruwe ne : orow^a, pokashnu aeoripak
kuni ari ayainu awehe gusu, nei okaibe kasu no
eoripak ruwe ne ; aige, anukara kuni ipokashbe
chitomtere ruwe ne ; koroka, shiretokbe anak chitoin-
24 tere kunip shomo ne na : Kamui anak ne nei netobake
uweunu nisa, aine, eikohayep otta kasu no eoripakte
25 nisa ruwe ne ; tambe anak ne netobake otta utum-
kushbe isam ruwe ne gusu ne na ; samata, nei awehe
anak ne utashpa uwe-eyam kuni gusu ne ruwe ne.
26 Shui, shine awehe ramushitne yakun, obitta no okai
awehe tura no ramushitne ruwe ne ; orowa, shine
awehe airamye yakim, obitta no okai awehe tura no
27 nupetne ruwe ne. Echi utara anak ne Kiristo kon
netobake ne, orowa, okai kuni gusu an ushike kotuk
2^^ awehe echi ne ruwe ne. Orowa, Kamui anak ne
koro karisia osniketa utara are okere, hoshiki no anak
ne Apostoro utara ne, tu-otutanup anak ne uweingara
utara ne, re ikinne an ap anak ne epakashnu utara ne,
orowa, kiroro unbe okai, orowa, utara iwangere gusu
an irenga okai, ikashiube okai, esapane utara okai,
usa okai itak kutcharaa eraman utara okai ruwe ne.
29 Obitta no okai utara anak ne Apostoro utara ne ruwe ?
Obitta no okai utara anak epakashnu utara ne ruwe ?

475. 12.^0-31.^13. Ml-: I. KOEINTOS. 469
30 01)itta no okai atara l<iroro iinbe iki ya ? Obitta no
ol<ai iitara anak ue iwangere kuni irenga koro ya '?
01:)itta no okai utara anak oya moshir'un itak ani itak
31 ya ? Obitta no okai utara itak itasave ya ? Koroka,
shiarikiki no iyotta pase eikra-ireiiga oshkoro yan.
Sbui, naa pirika rnbu kuani ecbi nukare asb na.
18 Ik.
J Usa okai ainu itak ani bene Kamui bauturuinbe itak
ani bene ku itak yakka, omap anibe ku sak cbiki,
bumi asb shiunin kani bene, iyenenuinba nyobacbi
2 bene koracbi ku ne ruwe ne. Orowa, uweingara ku
ki, nep ne yakka okai mukkep newa aeramu kuni
ainbe ku eraman yakka ; sbui, nupari moiinoyegere
pakno an obitta no o'kai eisbokor-i ku goro yakka,
omap aiube ku sak cbiki, raka isambe ku ne ruwe ne.
3 Orowa, utara ibere gusu obitta no okai leu korobe ku
sange bene ki, aubuyeka gusu ku netobake kore bene
ki yakka, omap ambe ku sak cbiki, en epirikare sbo-
4 moki ruwe ne. Omap ambe anak ne ramusbiporore
wa ramubaugep ne ; omap ambe anak ne sbomo
eyaitumiap ki ; omap ambe anak ne sbomo sbiokun-
5 nere, sbon^io pittarane, sbomo-yaikatanu ambe sbomo
6 ki, yaikotakorobe sbomo bunara, sbomo irusbka, wenbe
sbomo esanniyo, oupeka-sakbe gusu sbomo nupetne,
7 koroka, son no arabe tura enupetne ruwe ne ; nep ne
yakka kamure, nep ne yakka eisbokoro, nep ne yakka
ecbipacbipa, nep ne yakka yaisbiporore ruwe ne.
8 Omap ambe anak ne ramnia pakno shonio aokere :
koroka, uweingara ki ambe an cbiki aisamka kusu ne ;
usa itak ani ye ambe an cbiki aokere ; aeramusbbe
9 an cbiki aisamlea kusu ne. Inambe gusu ne yakun,
nimara ani cbi ei'aman, nimara ani uweingara cbi ki,
10 koroka, aeramu sbiinie okaibe ek cbiki, nei nimara ani
11 an okaibe anak ne aisamka kusu ne. Kuani anak
ne pon guru kn an ita, pon guru koracbi ku ye, pon
guru koracbi yainu, pon guru koraclii ku esanniyo
nisa ruw^e ne : rupne guru pakno kn sbuliup an ita,

476. 470 I. KOEINTOS. 113. 12-13.-14. 1-8.
pon pura okaibe oyak ta ku ande iiisa ruwe ne.
12 Inambe gusu ne yakun, tane anak ne honiaiiDo
yaikunnukarabe aoi cbi imkara ; koroka, nei ita anak
ne uweDitonjom no nukan kusu ne rawe ne : tane
anak ne iiimara ani ku erainan ; koroka, nei ta anak
kuaDi ka a.ra a en aeraman koracbi, ara ku eraman
13 kusu ne. Orowa, tane anak eisbokor-i heinbem,
cbipacbipa-ainbe bembem, omap-ambe bembem an,
tan re okaibe an ; koroka, tap otta iyotta pasep anak
ne omap anibe ne ruwe ne na.
14 Ik.
1 Omap anibe keseamba yan ;
yakka, makangane
uweingara ki easbkai kuni ne ramuossbi wano ran. j at
'2 unbe kon rusui no okai yan. Inambegusu neyakun,
oya un itak ani ye gur'anak ne ainu utara otta itak
sbomoki, koroka, Kanuii otta itak ruwe ne, ainu anak
ne itak inu sbomoki ruw^e ne, koroka, ramat ani
3 inukkep ye ruwe ne. Uweingara ki guru anak ne
arosbikire gusu bembem, aomaoma gusu bembem,
4 onisbnisbi gusu bembem ki ruw^e ne. Oya un itak
ani ye gur'anak ne yairosbkire ruwe ne, koroka,
uw'eingara ki guru anak ne karisia rosbkire ruwe ne.
5 Ecbi uiara obitta oya un itak ani ye yak pirika, koroka,
makangane ecbi uweingara kuni ku kon rusui ruwe
ne : aine, karisia arosbikire kuni ne itak itasare
sbomoki yakun uw^eingara ki guru anak ne oya un
6 itak ani ye guru kasu no pirika ruwe ne. Koroka,
tane iriwak utara, ku ek ita oya un itak ani ye,
aige, anukarape gusu bene, eramusbbe gusu bene,
uweingarape gusu bene, epakasbnu ambe gusu
bene ku iki sbomoki yakun bemanda ecbi epirikare
7 asb kusu ne ya ? Inotu sak no an okaibe poka,
fuyetop yakka, koto yakka, bumi aasbte ita, uwe-
sbinnai no rek sbomoki cbiki, bemanda ani aasbte
8 baw^e arekte bawe araman an a ? Inambe gusu ne
yakun, nei rappa anak ne utotnutne bawe asange
yakun, tumi gusu yaisbipini guru nen ne ruwe be an?

477. 14. 9-22.] I. KORTNTOS. 471
9 Tambe nei no echi utara poka, aeramu kiini isaika an
itak ani itak ye shomoki chiki, aye orusbpe hunna
eraman kusu ne ya ? kiyannakun, rera otta aye-hi
10 nep koro an na. Mosbiri otta inne no okai uwesbin-
nai no an bawe an, aige, ikkewe sak no an bawe
11 isam nangoro. Taiube gasii itak bawe ikkeu ku
erampeutek cbiki ; itak sange guru gusu oya kotan
un guru koracbi ku nu, orowa, itak sange guru ne
yakka en gusu oya kotan un guru koracbi ne nan-
12 goro. Tanibe nei no ecbi utara ne yakka ramat unbe
gusu seisek keutuin koro wa gusu, ecbi iki bine
18 karisia asbte kuni ne bunara yan. Tambe gusu, oya
un itak ani ye guru anak ne nei itak itasare kuni ne
14 inonno itak akirero Inambe gusu ne yakun, oya un
itak ani ku inonno itak cbiki, ku ramat inonno-itak
ruwe ne, a koroka, ku eraman mondum anak ibebe
15 sak ruwe ne na. Yakun, nekon ne ya ? Kuani anak
ne ramat ani ne yakka, eraman mondum ne yakka,
inonno-itak ku ki kusu ne ; ramat ani ne yakka,
eraman mondum ani ne yakka, sbinotcba ku ki kusu
(j ne na. Eamat ani e nunuke cbiki, eram-sak nepkoro
an guru e ye itak ikkeu erampeutek gusu, nekon a
iki wa e koyaiiraige ita sbinuma anak ne Amen ari
17 itak ya ? Eani anak ne pirika no yaiiraige Id a koroka,
mosbima an guru anak ne aasbte sbomoki ruwe ne.
18 Ecbi utara obitta kasu no inne no okai oya un itak
19 ani ku itak gusu Kamui ku koyaiiraige asb na : yakka,
karisia tumta nei cbiki Oya un itak ani sbine icbi
man itak ani aye-bi kasu no, ani mosbima utaia
epakasbnu gusu asbikne aeraman no an itak aiii ku
ye kuni ku konoburu ruwe ne.
20 Iriwak utara, keutum gusu iteki pon utara ramkoro
yan : yakl:a wenbe gusu aiai koracbi okai, koroka,
21 keutum gusu rupne utara nei no okai yan. Tuitak
kata ene cbiesbinnuye wa an na : —Oya un itak koro
utara ani, Oya un utara koro papusb ani, kuani tan
uirup otta ku itak kusu ne ; aige, nei no iki yakka i
en nu sbomoki kusu ne, sekoro Utarapa ye ruwe ne.
22 Tambe gusu, Oya un itak ani aye-bi anak ne sbirosb-i

478. 472 I. KORINTOS. [14.23-35.
ne ruwe ne, eishokoro okere utara gusu sbomo ne,
koroka, eisbokoro shomoki utara gusa an ap ne.
23 Tambe gasu karisia un utara obitta uwekarapa wa
okai ita, aige, obitta oya un itak aoi ye yakun, aine,
eram-sak garu bene eisbokoro sbomoki guru bene
abup cbiki, ecbi utara cbiitasare ruwe ne, ari nei
24 utara ye sbomoki ruwe be an ? Koroka, utara obitta
uweingara cbiki, aine, eisbolwro sbomoki garu bene,
eram-sak guru bene, abun yakun, sbinuma obitta no
okai utara gusu akokatpakte, obitta no okai utara
25 gQsu akoipisbi ruwe ne ; keutum ta aesbinap anak ne
asarare an ; aige, nei guru nanu sbirikamu w^a Kamui
koongami bine nei Kamui ecbi tumugeta an kunak
ye kusu ne na.
2b Yakun, nekon a iriwak utara ? Ecbi utara uweka-
rapa ita pisbno pisbno iyobaiocbisb an, epakasbi an,
aeramandep an, oya itak an, itak itasare ambe an.
Nep ne yakka utara asbte gusu aki kuni kara yan.
27 Nenka oya itak ani ye guru an cbiki, tun bene,
iyotfca inne ne j-akun, ren bene uw^okari no kire yan :
28 samata, sbinen itak itasarare yan : koroka, itak
itasare guru isam cliiki, nei karisia tumta sbinuma
Dio no an kuni ki yan ; samata, yaiotta bene Kamui
29 otta bene itakte yan. Orowa, uweingara utara tun
ren range itakte, aige, mosbima okai utara nei itak
30 uwandere 5^ an, Koroka nei samaketa a garu otta
aeramandep an cbiki, bosbiki no an guru mo no an
31 yak pirika. Inambe gusu ne yakun, ecbi utara obitta
sbinen sbinen ne uweingara ki easbkai, aige, obitta
no okai utara aepasbnu wa aonisbnisbi kani gusu ne
32 na, orow^a, uweingara kuni gusu an ramat anak ne
33 uweingara utara aitaknure ruw^e ne ; inambe gusu ne
yakan, Kamui anak ne acbatcbari ambe koro Kamui
sbomo ne, itomo koro Kamui ne, asbkanne utara ne
obitta no okai karisia otta an koracbi nep ne ruwe ne.
34 Karisia onnaigeta sbiwentep anak ne mo no an
yak pirika : nei utara ye kuni sbomo aeramuosbma,
koroka, tuitak ta aye-bi koracbi, nei utara aitalcnurere
35 yan ari an ambe an ruwe ne gusu ne na. Orowa,

479. 14. 36-40.-15. 1-8.]
I. KOEINTOS. 473
iiei ntara nepka iiu rusui cbiki, koro uni ta l^oro hoku
otta uwepekennu yak pirika : inaiiibe gusu ne yakuii,
karisia osbikefca shiwentep ye- hi anakne yainikoroshma
36 ambe ne ruwe ne gusu ne na. Hemanda ? Kainui ifcak
anak ne ecbi utara orowa no san aiube ne rawe be
an ? Sbui, ecbi utara oran patek nei auibe ek nisa
ruwe be an ?
37 Koroka, nenka uweingara guru bene ne, rainat un
guru bene ne kuni yaiyainu guru an cbiki, ecbi orun
ku nuye ol^aibe anak Utarapa ikasbpaotte ne sekoro
38 erarnan no an yak pirika. Koroka, nenka eranipeutek
guru an cbiki erampeutek no an yan.
39 Tambe gusu, ku iriwak utara, uweingara kuni ambe
sbiarikiki no bunara yan, aige, oya un itak ani ye
40 ambe iteki battoki. Koroka, nep ne yakka iramma-
kaka ikiri an no aki kuni iki yan.
15 Ik.
1 Orowa, iriwak utara, ecbi otta eupaskuma ki a
pirika sbongo ecbi eramande asb na, nei ambe ecbi
2 koro ; otta ecbi rosbki, gusu ka ecbi kasbiaobiuki
ruwe ne, nekon a itak ani ecbi otta nei ambe eupas-
kuma ku ki-bi ani, raka isam no ecbi eisbokoio
sliomoki no nei ap ecbi sbikkasbima cbiki ecbi nure
3 asb na. Ecbi utara otta iyotta bosbiki no ku sangep
anak, Kamui kambi-sosb kata cbiesbinnuye wa an
koracbi, Kiristo anak ne cbikoro katpak gusu rai wa
4 iyurui orota aomare ; orowa sbui, Kamui kambi-sosb
kata anuye wa an koracbi rereko an ita betopo-a-
5 sbiknure ; awa, Kepas otta yainukare ; okaketa, nei
6 tu niu ikasbima wa niu otta liembeiu ; orowa, asbilaie
ik ikasbima an iriwak utara arasbuianda yainukare, nei
utara poro sereke tane pakno okai, koroka, nei utara
7 tun:iugeta okai sereke mokonnoye ruwe ne ; nei
okaketa Yakob otta yainukare ; okaketa, obitta no
8 okai Apostoro otta yainukare ; orowa, iyotta okaketa,.
epa kuni an ita betulvu an koracbi en otta ne yakka

480. 474 I. KOEINTOS. [15.9-19.
9 yainukare liisa ruwe lie. luaiube gusu ne yakun,
kuaiii anak ne Apostoro un utara iyotta ponbe ne,
Apostoro aiii a en ye kuni ka eikobaye guru ku ne
ruwe ne, Kajnui koro karisia epokba nisa ruwe ne
10 gusu ne na. Koroka, Kamui irenga gusu kuani ku
an koracbi okaibe ku ne ruwe ne ; orowa, a en
koropare Sbinuma koro irenga anak ne seenne raka
isam no a en koropare ruwe ne sekoro anukara ; koro-
ka, obitta no okai nei utara kasu no kuani naa poron
no ku monraige nisa ruwe ne na : yakka, kuani
shomo ne, koroka, a en koropare Kamui irenga iki
11 ruwe ne. Tambe gusu, nei auibe kuani ne a yakka,
nei utara ne a yakka, nei no upasknnm cbiki, orowa,
nei no ecbi eisbokon nisa ruwe ne na.
12 x4ige, Kiristo anak ne rai orowa no betopo-a-
sbiknure okere ari an anibe aeupaskuma cbiki, nekon
a ecbi tuniugeta an sereke utara anak ne rai orowa
18 no hetopo-sbiknu ambe isaui ari itak ya ? Koroka,
rai orowa no betopo-sbiknu ambe isam cbiki Kiristo
14 anak ne sbomo betopo-a-sbiknure na : orowa, Kiristo
sbomo betopo-a-sbiknure cbiki, cbi eiipaskuma ambe
anak ne raka isam, samata, aeisbokor-i ne yakka raka
15 isam ruwe ne. Kuwe un, cbi utara anak ne Kaiuui
gusQ sbunge pawetesbu utara ne kuni anukara ruwe
ne ; inambe gusu ne yakun, Kamui anak ne Kiristo
betopo-sbiknure nisa ruwe ne sekor'orusbpe gnsu
Kamui koro pawetesbu utara cbi ne : aige, rai utara
hetopo-a-sbiknnre sbomoki cbiki, Sbinuma anak
sbomo Kiristo betopo-sbiknure nisa ruwe ne gusu ne
16 na, Inambe gusu ne ^-akun, rai utara sbomo
betopo-a-sbiknure cbiki, Kiristo ne yakka sbomo
17 betopo-a-sbiknure ruwe ne : orowa, Kiristo anak ne
sbomo betopo-a-sbiknnre yakun ecbi koro eisbokor-i
anak raka-sakbe ne ; ecbi cbikokatpak osbiketa tane
18 poka ecbi okai ruwe ne na. Orosama, Kiristo osbi-
19 keta mokoro utara aisainka okere ruwe ne. Aige, tane
an isbu-i rapoke patek Kiristo gusu cbipacbipa cbiki,
obitta no okai mosbima utara kasu no sbi no eyaisam-
bepokasb utara cbi ne ruwe ne na.

481. 15. 20-33.] I. KOEINTOS. 475
20 Koroka, tane Kiristo anak ne rai orowa no hetopo-
a-shiknure, mokoro wa okai utara koro atpake an
21 aro-ibehe ne ruwe ne. Ainu gusu rai anibe an kora-
chi, ainn gusu rai guru hetopo-a-shiknure ambe ne
22 yakka an ruwe ne. Adam gusu utara obitta rai
koracbi, Kiristo gusu utara obitta asbiknure kusu ne
23 gusu ne na. Koroka, utara ebitta nei ikiri an kora-
cbi ne : bosbiki no Kiristo; orowa no, Sbinuma ek
24 ita, Kiristo koro utara ne ruwe ne. Orowa no
sbiokere-i an, nei ita Sbinuma Micbi ue Kamui otta
mosbiri koropare kusu ne, nei ita Sbinuma obitta no
okai esapane-i bene obitta no okai mondum bene
25 kiroro bene isamka kusu ne a an na. Orowa,
Sbinuma epokba obitta no okai utara ani koro cbikiri
cboropoketa aande pakno esapane kusu ne gusu ne na.
26 lyotta okaketa aisamka kuni epokbap anak ne rai-
27 ambe ne ruwe ne. Inambe gusu ne yakun, obitta
no okaibe itaknure wa koro cbikiri cboropoketa ande
kusu ne gusu ne na. Koroka, obitta no okaibe
itaknure ari an itak ani ye cbiki, Sbinuma orowa no
obitta no okaibe itaknurere guru anak ne umosbma
no a an ruwe ne sekor'ambe aeramu ambe ne ruwe
2R tapan na. Orowa, obitta no okaibe Sbinuma orowa
no aitaknure cbiki, nei ita Pobo anak obitta no okaibe
itaknurere onru. otta yaikota yai-itakanure kusu ne,
Kamui anak ne obitta no okaibe otta esapanep ne kuni
gusu ne na.
29 Sbomo ne cbiki, rai-guru gusu baptisma akore
utara anak ne nekon a ki kusu ne ya ? Eai-guru
betopo-a-sbiknure sbomoki yakun, bemanda nei utara
30 gusu baptisma akore ruwe be an ? Nep gusu ramma
31 ayaikikipi otta cbi utara ne yakka okai ya ? Iriwak
utara, Cbikoro Utarapa ne Yesu Kiristo otta ecbi
utara rengap ani ku yaikopuntek gusu, kesto ku rai
32 ruwe ne, ani an ambe ani ku ye ruwe ne. Ainu
koracbi Epesos kotan ta cbikoikip tura ku koiki yakka,
nep a en epirikarep an a ? Eai-guru betopo-a-
sbiknure sbomoki cbiki, betak, nisbatta rai asb kusu
33 ne gusu ibe bembem ki iku bembem ki yanro. Iteki

482. 476 I. KORINTOS. [15.34-47.
aej^aikokandama yan ; wen ufcara tura ukookai ambe
31 anak ne pirika buri wendep ne rawe ne. Oupeka an
no mosh wa iteki katpak ki : an utara anak ne Karaui
eramushkare ruwe ne gusu ne na : ecbi utara ayaini-
korosbmare kuni gusu tambe ku ye ruwe ne.
35 Koroka, rai-guru bembara betopo-a-sbiknure ya ?
Orowa, nekon a netobake koro wa araki ya V ani ye
36 guru an nangoro. Bamusak guru, aokai yaikota e
etoitap anak ne rai sbomoki cbiki asbiknure sbomoki
37 ruwe ne. Orowa, e etoitap anak ne okaketa an kusu
ne a netobake sbomo ne, ouse atusa piyebe num ne,
raungi bene mosbinia (^kaibe bene ne ruwe ne
;
33 koroka, Kamui rengaine nei ambe otta netobake kore,
pisbno an piye num otta kon netobake koropare
39 ruwe tapan na. Obitta ne okai kam anak ne
ukoracbi an kam sbomo ne ; koroka, ainu kam an,
mosbima cbikoildp kam ka an, cbiri kam ka an,
40 cbep korobe ne yakka an ruwe ne. Kando un
netobake ka okai, toi kata an netobake okai ; koroka,
kando umbe koro nupeki anak ne sbinep ne, toi kata
41 an okaibe koro nupeki mosbimap ne ruwe ne. Tokap
cbup nupeki an, mosbima okai kunne cbup nupeki
an, sbui, nocbiu nupeki an ruwe ne ; nupeki gusu
42 nocbiu anak ne uwesbinnai ruwe ne. Kai-guru
betopo-a-sbiknure-i ne yakka nei no an ruwe ne.
43 Munin kunip ne wa aetoita ; sbomo munin kunip
betopo-a-sbiknure : akoatcba an no aetoita ; nupeki
44 an no betopo-a-sbiknure : katcbak an no aetoita ;
kiroro an no betopo-a-sbiknure : rengaine an nepkoro
netobake ne aetoita ; ramat umbe ne betopo-a-
sbiknure. Eengaine an nepkoro netobake an cbiki,
45 ramat un netobake ne yakka an ruwe ne. Bne anuye
wa an koracbi:—Hosbike no an Ainu ne Adam
anak ne sbiknu ramat ne. lyosbi no an Adam anak
46 sbiknure ramat ne ruwe ne. Koroka, Eamat umbe
anak ne bosbiki no an ap sbomo ne ; nei rengaine an
nepkoro an ap bosbiki no an ambe ne ruwe ne ; orowa
47 no, Eamat umbe an ruwe ne. Hosbiki no an ainu
anak ne toi orowa no an wa toi-usbbe ne ; tutanu an

483. 15. 48-58.-16. 1.] I. KORINTOS. 477
48 ainu kando orowa no an ambe ne. Toi-uslibe an
koracbi, mosbitna okai toi-usbbe ne yakka ene ani
ne ; orowa, nei kando umbe an koracbi, mosbima
49 okai kando umbe sbem koracbi ne. Orowa, toi-ush
guru koro nokaha obi koro wa sei koracbi, kando un
guru koro nokaba ne yakka a sei kusu ne na.
50 Iriwak utara, tambe ku ye :
—Kam newa kem anak
ne Kamiii mosbiri eikesbkoro eaikap rawe ne
;
samata, mnnin kunip anak ne sbomo muninbe
51 eikesbkoro sbomoki ruwe ne. Ingara yan, mukke
an ap ecbi nure asb na :
—Obitta no okai cbi utara
anak ne mokoro sbomoki kusu ne, koroka, ekusbkonna,
sbine sbik inraprapu otta, okaketa rappa bau aasbte
ita anak ne, cbi ufcara aifcasare no akara kusu ne ;
52 inambe gusu ne yakun, nei rappa burai aasbte wa rai
utara anak iteki munin kuni-bi otta betopo-a-sbiknure,
53 orowa, cbi utara aitasare kusu ne gusu ne na. Tan
munin kuni an ambe anak ne sbomo munin kunip
utomcbiure, tan rai kuni ambe anak sbomo rai-ambe
kunip utomcbiure etokusb ruwe ne gusu ne na.
54 Koroka, tan munin kuni okaibe anak ne sbomo
muninbe ani mire, orowa tan rai kuni ambe sbomo
rai-ambe utomcbiure cbiki, nei ita :
—Bai-i aannokara
wa aisamka sekor'an itak auweomare kusu ne gusu ne
55 a ambe ne ruwe ne. Aa rai-ambe, E koro annokara kuni
56 mondum neita an ruwe ? Aa rai-ambe, e koro ai nei
ita an ruwe be an ? Eai-ambe koro ai anak ne
57 katpak ne ; katpak koro kiroro anak tuitak ne
:
koroka, cbikoro Utarapa ne Yesu Kiristo gusu un
58 annokare Kamui otta koyaiiraige na. Tambe gusu,
ku omap an iriwak ne utara, kiroro atte wa moimoyege
sbomoki no okai yan, ramma Utarapa gusu ki kuni
ikip kara yan ; Utarapa gusa ki kuni ikip sbomo
raka-sakbe ne sekoro ku eraman ruwe ne gusu ne na.
16 Ik.
1 Tane, asbkanne utara gusu eungeraitep umomare
ambe gusu, Garatea un karisia utara otta ku

484. 478 I. KORINTOS. [16.2-15.
2 ikashpaotte korachi, nei no echi iki yan, Kuani ku
ek ita enngeraitep iteki umomare kuni ne, echi utara
pishno aeyaiepirikare an nei no mawari atpake an
3 toho ta eumashnu yan. Orowa, ku ek ita, kambi ani
echi numge utara, nei utara Yerusarem kotan orun
echi sange eungeraitep koro wa paye kuni ku payere
4 kusu ne : orowa, kuani ne yakka oman kuni oupak ne
5 chiki, en tura no pa5^e kusu ne na. Koroka,
Makedonia moshiri akush okere chiki echi orota ku ek
6 kushld ; Makedonia moshiri ku kush kusu ne gusu ne
na : koroka, echi tura no ku reushi hene, mata riya
hene poka ku ki ya" aerampeutek a yakka ku oman
ushike echi en omande kuni gusu nep ruwe ne.
7 Inambe gusu ne yakun, ouse payekai rapoke patek
echi nukara ash rusui shomoki, koroka, Utarapa
ramuoshma chiki, irukai echi tura no an kuni ku
8 chipachipa ruwe ne. Koroka, Pentekoste pakno
9 Epesos kotan ta ku riya kusu ne ; inambe gusu ne
yakun, en gusu poronewa iki kunieashkai apa asarare
wa an, samata, epokba utara inne ruwe ne gusu ne na.
10 Temoteos ek child, shinuma ishitoma shomoki no
an kuni kara yan ; inambe gusu ne yakun, kuani poka
iki korachi, shinuma ne yakka Utarapa moni iki ruwe
11 ne : tambe gusu inan guru ne yakka shomo shinuma
epange yak pirika. Koroka, shinuma en orun ek
eashkai kuni ne, itomo an no payekaire wa en kore
yan : iriw^ak utara tura shinuma an kuni ku
12 chipachipa ruwe ne gusu ne na. Koroka, iriwak ne
Aporros gusu anak, utara tura no echi orun shinuma
ek kuni shiarikiki no ku onishnishi nisa ruwe ne : a
koroka, tane ek kuni ambe anak ne aeaikapbe ne
;
yakka, eashkai ita ek kusu ne na.
13 Shiruwande yan, eishokor-i atte wa nishuwamne
no roshki yan, okkaiyo ramkoro yan, yaitumashnure
14 yan. Nep ne yakka echi ikichi ambe anak ne omap
ki gusu ikichi yan.
15 Iriwak utara, (Stepanas chisei un utara anak ne
Akaya moshiri un aro-ibehe ne, orosama, nei utara
anak ne ashkanne utara gusu yaishieiwangere

485. 16. 16-24.] I. KORINTOS. 479
knni gusu yaiatte iiisa ruwe ne sekor'aiiibe echi
16 eraman,) nei no okai utara otta bene, tap ikip
gasu ild wa monraige pisbno an guru otta bene
ecbi itaknu kuni kuani ecbi onisbnisbi asb rnwe
17 ne. Orowa, Stepanas newa Portunatos newa
Akaikos bene araki an gusu ku yaikopuntek ruwe ne
:
inambe gusu ecbi utara gusu an eikobayep anak ne
18 nei utara sange nisa ruwe ne na. Inambe gusu ne
yakun, nei utara anak ne kuramat ne yakka ecbi kon
ramat ne yakka sambe sbiturire nisa : tambe gusu
nei no okai utara orun ramuosbma yan.
19 - Asia un karisia utara ecbi ekap na. Akiras newa
Priska anak ne koro cbisei ta an karisia tura poron no
20 ecbi ekap na. Obitta no okpj iriwak utara ecbi ekap.
Asbkanne cbopsekara ainbe ani utasbpa uwekap yan.
21 Kuani ne Pauros anak ne yaikota koro teke ani
22 ecbi ekap na. Utarapa sbomo ko-omap guru an
23 cbiki, aiyoitakusbi an na. Utarapa ek. Utarapa ne
Yesu Kiristo kor'irenga ecbi tura no an kuni ku
24 korauikoro. Kiristo Yesu osbiketa ecbi utara obitta
orun ku oiuap-i an na. Amen.

486. KORINTOS UN UTAEA
OTTA AOMAXDE
TU IKINNE AN KAMBI.
1 Ik.
Kamui ireiiga ankushkeiai Kiristo Yesu koro
Apostoro ne Pauros, akoro iriwak ne guru Timoteos
tura Korintos kotan ta an Kamui karisia otta bene
Akaya moshir'ebitta ta okai ashkaiine utara otta bene
kambi omande na : cbikoro Micbi ne Kamui newa
Utarapa ne Yesu Kiristo orowa no irenga newa itomo
ecbi gusu an na.
Cbikoro Utarapa ne Yesu Kiristo koro Kamui newa
Micbi, rampoken newa obitta no okai omaoma ambe
koro Micbibi airamye an na ; ani cbi utara Kamui
orowa no aomaoma an nunuke ambe ari, nap
aeramcbuptek utara cbi omaoma easbkai kuni ne, nep
aeramcbuptekbe cbi ki a yakka Sbinuma un omaoma
ruwe ne. Inambe gusu ne yakun , Kiristo ki aeyairam-
sbitnere ambe un gusu nuye an no an koracbi, tambe
nei no cbi ki omaoma auibe poka Kiristo gusu nuye an
no an ruwe ne gusu na. Koroka, cbi utara anak ne
aeramcbuptekka cbiki ecbi aomaoma kuni gusu bene
ecbi kasbiaobiuki kuni gusu bene an ambe ne ; sbui,
cbi utara aonmoma an cbiki, nei an^be anak cbi utara
poka iki ukoracbi an aeramcbuptekbe ecbi ramu-

487. 1- 7-16.] II. KOKINTOS. 481
shiroma do eyaishipororere kuni ^nsii an omaoma
7 ambe ne ruwe iie gusu ne iia : ecbi utara gusii cbi iki
cbipacbipa ambe anak ne tumasbnu ne ; ecbi utara
utura aeyairamcbnptekka an koracbi aomaoma kusu
8 ne sekor'ambe eraman ruwe ne gusu ne na, Inambe
gusu ne yakun, iriwak utara, Asia mosbiri ta iki
aeramcbuptekbe gusu an orusbpe ecbi erampeutek-bi
cbi utara kopan ruwe ne ; esbiporore kiroro isam pakno
yupke no a un sbirikirapte an, tane rai kusbki sekoro
9 yainu pakno an ambe ne : ruwe un, cbi utara yaikota
yai-osbiketa rai kuni aesanniyo-bi an a an, tambe
anak cbi utara yaiotta yaiekopasbte sbomoki no, rai
guru betopo-sbiknure Kamui eyaikopasbte asb kuni
10 gusu ne ambe ne : Sbinuma anak ne ene poro rai
ambe orowa no un obaitare nisa, sbui obaitare kusu
ne na : Sbinuma naa un kaobiuki kuni ne, gusu cbi
11 utara ecbipacbipa sbiriki okai asb ; ecbi utara ne
yakka, koramkoro ki bine utura ikasbiu ruwe ne
;
tambe anak, inne utara ankusbkerai aikrap a un
koropare an gusu, cbi utara gusu inne utara yaiiraige
ki kuni gusu an ambe ne ruwe ne na.
12 Cbi ki yaiomonnure ika anak ne cbikoro keutum
iki pawetesbu ambe ne, Kamui orowa no an asbkanne
ambe newa sonep gusu, kam oma wayasbnu-bi ani
sbomo ne, koroka, Kamui irenga ani mosbir'otta ikip
iki, makangane ecbi utara otta ikicbi nisa ruwe ne
13 gusu ne na. Awa, ecbi utara orooitak bembem
eraman bembem mosbima nep ne yakka ecbi gusu
sbomo cbi nuye ruwe ne ; aige, okese pakno ecbi
utara nei ambe eram.an kuni ku cbipacbipa ruwe ne
:
14 aine, Utarapa ne Yesu tobo ta ecbi utara gusu cbi
utara yaioujonnure koracbi cbi utara ne yakka ecbi
utara gusu yaiomonnure kuni ne, ecbi utara poka
sereke gusu en eraman ruw^e ne gusu ne na.
15 Orowa, tap ku eisbokoro wa ecbi utara naa sbine
irenga akore kuni ne nei etokota ecbi orun ku oman
16 kuni ku ramu nisa : aige, ecbi koro kotan akusb cbiki
Makedonia mosbiri ta arapa, orowa sbui, Makedonia
wano arapa yakun ecbi orun ek bine Yudea mosbiri

488. 482 II. KORINTOS. [1. 17-24.-2. 1-2.
orun oinan gusu a en payekaire kmii gusu ne na.
17 Tambe gusu, nei no ku ramu ita anak ne koshne
keutum ku sange nisa ruwe he an? Ku ramu-
oshitchiu chiki, en otta "ruwe un," "ruwe un,"
"shorno," " shomo," ani an ambe an gusu kaui
18 esanniyo wa ku ramuoshitcbiu ruwe be an ? Koroka,
Kainui anak ne sonep ne gusu ecbi orun cbi ye itak
anak ne, " ruwe un," newa " sbomo," ari an itak
19 ambe sbomo ne ruwe ne. Inambe gusu ne yakun,
ecbi utara tumugeta kuani nev^a Siruanos newa
Timoteos ne cbi utara orowa no aeupaskuraa Kamui
koro Pobo Yesu Kiristo anak ne, " ruwe un " newa
" sbomo " ari an itak ani an ambe sbomo ne, koroka,
Sbinuma gusu " ruwe un " ari an ambe ani ne ruwe
20 ne gusu ne na. Inambe gusu ne yakun, Kamui
eitaivamkire ambe anak ne nei oro pakno inne ne a
yakka, Sbinuma osbiketa nei ambe anak " ruwe un
"
ne ruwe ne gusu ne na : tambe gusu cbi utara gusu
Kamui arakuru ankusbkerai, Sbinuma gusu ne yakka
21 " Amen " ari an ambe an ruwe ne na. Orosama,
ecbi utara tura no Kiristo gusu un rosbkire bembem
ki, un kasbiota bembem ki guru anak ne Kamui ne
22 ruwe ne; Sbinuma anak ne un otta ban omare,
aine, cbikoro sambe osbiketa Ramat emkoso kore nisa
ruwe ne.
23 Koroka, kuani anak ne Korintos orun sbomo ek
ambe anak ne ecbi eramu-bauge asb gusu an ambe
ne sekoro ku keutum kata Kamui ku konisbuk wa
24 ipawetesbure ruwe ne. Cbi utara anak ne ecbi
eisbokoro amde enisbpane sbomoki, koroka, ecbi
nupetne kuni ikasbui utara cbi ne: eisbokor-i an gusu
ecbi rosbki ruwe ne gusu ne na.
2 Ik.
1 Koroka, sbui kuani oknatara wa ecbi otta sbomo
2 ek kuni ambe yaiosbiketa ku esanniyo okere. Inambe
gusu ne yakun, kuani ecbi ramusarakka asb cbiki, ku
ramusarakka asb utara mosbima, en nupetnere guru

489. 2. 3-U.] 11. KORINTOS. 483
3 inan gura iie rawe he an '? Aige, tap an ambe kii
nuye nisa, ikineipeka ku ek ita, gusu ku enupetne kuni
ufcara ankushkerai a en oknatarare rawe ne kusu ne
na ; aine, ecbi utara obitta gusu ku nupetne kusu ne
4 sekoro ku eisbokon ruwe ne. Inanibe gusu ne yakun,
poron no ku sbirikirap bine sambe-ikoni an gusu
poron no an nupe tura ku nuye nisa ; tambe anak
echi ramusarakka gusu shomo ne, koroka, echi gusu
ku ki nuye an no an otnap ambe ecbi eraman kuni
gusu ne na.
5 Koroka, ramusarakka guru an cbiki, sbinuma en
ramusarakka sbon:ioki, koroka, (yupke kasbpa sbomo
ku ki gusu) sereke ne yakun, obitta no okai echi utara
6 ramusarakka nisa ruwe ne na. Nei no an guru anak
ne inne utara ankushkerai apanakte ruwe ne gusu,
7 pakno ne ruwe ne ; tambe gusu, ecbi utara anak ne
shinnai-kane nei guru tusare wa omaoma yak pirika,
ikineipeka ika nei no an guru ramusarak kasbpa wa
8 okere na. Tapne ne wa gusu, kuani anak ne ecbi utara
nei guru epeka no an omap ambe tumasbnure ash
9 ruwe ne. Tan ikkeu an gusu poka kambi ku nuye
nisa, nei ambe anak ecbi utara obitta no okaibe gusu
itaknu ruwe be an ari an ambe sbirosh ku eraman
10 kuni gusu ne na. Koroka, gusu ecbi utara anak ne
okaibe tusare guru, kuani ne yakka tusare ruwe ue
:
inambe gusu ne yakun, ku tusare okere okaibe anak,
atusare ambe an yakun, Kiristo ankushkerai echi
rengap gusu ku tusare nisa ruwe ne ; tambe anak ne
11 Satan iteki un annokara kuni gusu nep ne : inambe
gusu ne yakun, cbi utara anak ne sbinuma osbkep
gusu erampeutekbe shomo cbi ne ruwe ne gusu ne na.
12 Kiristo pirika shongo gusu Troas otta ku ek ita,
shui, Utarapa oshiketa en gusu apa asarare wa an ita
13 anak ne, ku iriwak ne Titus shomo anukara gusu ku
ramat shiturire eaikap nisa ruwe ne : aige, uwetut-
kopak wa Makedonia mosbiri orun ku oman nisa ruwe
14 ne. Koroka, ramma Kiristo oshiketa un ani wa un
annokare hemhem ki, obitta no okai usiiiketa cbi
utara ankushkerai koro eramusbbe hura assuru ashte

490. 484 II. KOBINTOS. [2. 15-17.-3. 1-7.
15 hemhem ki Kamiii otta koyaiiraige an na. Inambe
giisu ne yakun, kasbicbiobiuki sbiri an uta.ra otta ne
yakka, aisamka sbiri an utara otta ne yakka cbi iitara
anak ne Kaniiii orota Kiristo koro pirika bnra usbbe
16 cbi ne ruwe ne ; oatteke an utara gusu rai wano rai
otta an bura ne ; oatteke an utara otta inotu wano
inotu otta an bura ne ruwe ne gusu ne na. Aige,
tapan okaibe gusu upakno an guru inan guru ne ruwe
17 be an ? Cbi utara anak ne Kamui itak eoyap kopoye
sbiriki inne utara nepkoro sbonio cbi ne : koroka, an
koracbi nepkoro ki utara, Kamui orowa no an koracbi
;
Kamui tek-samata an koracbi, Kiristo osbiketa cbi ye
ruwe ne gusu ne na.
3 Ik.
1 Cbi utara anak ne kanna-sbui yaiean:ikinre beasbi
ya y Shui, an utara koracbi, ecbi otta bene ecbi orowa
no bene a un eamkirire kambi un gusu an kuui ambe
2 ne ruwe be an ? Ecbi utara. anak ne cbikoro keutum ta
anuye wa an, obitta no okai utara orowa no aorooitak
3 an, cbikoro kam.bi ecbi ne ruwe ne ; ecbi utara anak
ne Kiristo koro kambi ne sekoro anukarabe ne, un
orowa no aeiyaisbieiwangere utara ecbi ne, sumi ani
anuye ambe sbomo ne, koroka, isbu Kamui kon
ramat ani anuye utara ecbi ne ; sbuma ita kata sbomo
ne, koroka, bam oma ita kata cbiesbinnuyep ne ruwe
4 ne. Orowa, Kiristo gusu Kamui orun nei no an
5 eisbokor-i atte keutum cbikon ruwe ne: cbi utara
orowa no nep ka an sekoro aeyaiesanniyo upakbe
sbomo cbi ne, koroka, cbikoro upak no an ambe anak
6 ne Kamui orowa no an ap ne : Sbinuma ka nei
asbiri uitaknup gosu upak no an yaisbieiwangere
utara ne kuni un kara nisa ruwe ne ; anuye ikiri gusu
sbomo ne, koroka, nei ramat gusu ne ruwe ne;
in ambe gusu ne yakun, anuye ikiri anak ne raige
ruwe ne, koroka, ramat anak ne sbiknure ruwe ne
7 gusu ne na. Koroka, anuye wa an, sbuma kata
sbinnuye wa an rai-bi gusu aeiwangere ambe anak

491. 3. 8-18.] II. KOEINTOS. 485
ne, koro imnuhu nupeki an gusu Israern nn utara anak
Mose koro sancha oriin ingara eaikap pakno, aisamka
8 gusii an nupeki ek yakun, nekon a ramat gusu
aeiwangeie ambe naa kasu no nupeki-ushbe sbomo ne
9 ruwe be an ? Inambe gusu ne yakun, katpak kore
gusu an aeiwangere ambe anak ne nupeki ne cbiki,
oupekare gusu an aeiwangere ambe anak nupeki gnsu
kasu no nuye an no nupeki- usbbe ne ruwe ne.
10 Inambe gusu ne yakun, son no newa, eikaunu an no
an nupeki an gusu, anupekte an ambe anak ne ene
11 nei no sbomo anupekte nisa ruwe ne. Okere wa
isambe anak ne nupeki-usbbe ne cbiki, kasu no isam
sbomoki ambe anak nupek otta an ambe ne ruwe ne
gusu ne na.
12 Tap koracbi an cbipacbipa ambe cbi koro gusu,
13 sbiri rametok koro itak cbi eiwange ruwe ne ; aige,
okere kusu ne sbiri an okaibe okese Israeru un utara
kashioingara sbomoki kuni ne nankamup ani koro
nanu sesbke Mose ukoracbi sbomo cbi ne ruwe ne.
14 Koroka, ]iei utara koro keutum anisbtere an : inambe
gusu ne yakun, tane an etobogeta pakno fusbko
aeuitaknu kambi oroaoitak ita, nei nankamup auk
sbomoki no an ruwe ne; awa, Kiristo osbiketa nei
15 ambe aisanika nisa ruv^e ne na. Koroka, tanto pakno,
bembara ne yakka Mose oroaoitak an ita anak
ne nei utara koro keutum kata nankamup
16 an wa an ruwe ne. Koroka, bembara ne yakka
sbinuma anak Utarapa orun bosari yakun, nei
17 nankamup auk ruwe ne. Utarapa anak ne nei Eamat
ne ruwe ne : aige, Utarapa kon Eamat an usbiketa
18 rengaine an ambe an ruwe ne. Koroka, obitta no
okai cbi utara anak ne nankamup isam no yaikunnu-
karape otta an nei no Utarapa koro nupeki nukara
bine Eamat ne Utarapa orowa no an koracbi poka
nupeki wano nupeki otta nei sbinep ne an noka nepkoro
a un ekarakara an ruwe ne na.

492. 486 II. KORINTOS. [4. 1-11.
4 Ik.
1 Tambe g;usii, chi utara anak ne tan yaishieiwangere
gusu an kunip koro wa okai gusu, aerampoldwen wa
2 akore korachi shomo ramurai ruwe ne : koroka, anuina
wa okai gusu yainikoroshma kuni ambe chi emaka
wa, irarabe gusu apkash shomoki, samata, Kamui
itak shunge no eiwange shomoki ruwe ne; koroka,
sonep nukare gusu Kamui tek- samata obitta no okai
utara koro keutum otta yaikota yaiashte ruwe ne.
3 Koroka, chi ye pirika shongo akamure chiki, aisamka
4 kor'an utara gusu akamure ruwe ne : tan moshiri gusu
an Kamui anak ne eumbipka utara koro keutum
shiknakte nisa ruwe ne ; Kamui nokaha ne Kiristo
koro nupeki otta an pirika shongo oma pekere anak
naa shomo nei utara orun hetuku kuni gusu ne na,
5 Inambe gusu ne yakun, chi utara anak ne yaieupas-
kuma shomoki, koroka, Kiristo Yesu anak Utarapa
ne korachi an orusbpe eupaskuma ki, samada, Yesu
kor'irenga gusu chi utara anak echi koro uitek utara
chi ne sekor'ambe eupaskuma ruwe ne gusu ne na.
6 Yesu Kiristo koro nanuhu otta Katnui nupeki gusu an
eramanbe oma pekere koropare kuni gusu chikoro
keutumta pekere kotomka Kamui anak ne kunne-i
wano pekere at kusu ne, ari an itak ani ye Kamui ne
ruwe ne gusu ne na.
7 Koroka, nei shiri poro kiroro anak ne un orowa no
shomo ne, Kamui orowa no an kuni gusu, toitoi op oshi-
8 keta chi utara tan ikoro kon ruwe ne ; hunak peka wano
ne yakka aeurarapa an a yakka, shomo yairamkoiki
ruwe ne ; keutum chiutumashbare an a yakka, shomo
ramu-nin ; aekeseamba an a yakka, sbomo akohoppa
9 an ; ahachire an a yakka, shomo aisamka an na
;
10 Y^esu koro inotu poka chikon netobake oshiketa
anukara kuni ne, ramma kane akon netobake otta
1
1
Yesu araige ambe sei shiri an ruwe ne. Yesu koro
inotu poka chikoro rai kuni ]<am oshiketa anukara
kuni ne, ishu wa okai chi utara anak ne ramma kane
Yesu rengap gusu rai-i orota aekoshi sbiriki an ruwe

493. 4. 12-18.-5.1-1-] II. KOEINTOS. 487
12 ne. Tambe giisu rai ambe anak ne un onnaigeta iki
ruwe ne, koroka, inotu anak ne ecbi onnaigeta iki
13 sbiriki. Koroka, nkoracbi an eisbokor-i oma ramat
cbikoro bine ene ene cbiesbinnuye wa an koracbi,—
Ku eisbokon nisa, tanibe gasii ku ye ruwe ne ; cbi
utara ne yakka eisbokoro, tambe gusu itak ne yakka
14 ki ruwe ne ; Utarapa ne Yesu betopo-sbiknurep anak
ne Yesu tura un hetopo-sbiknure poka ki bine ecbi
tura no un yange kusbld ambe cbi eraman sbiriki
15 okai ruwe ne. Inambe gusu ne yakun, obitta no
okaibe anak ne ecbi rengap gusu an ambe ne, tambe
anak nei irenga inne utara gusu naa nuye an no
akara wa Kamui arakuru ankusbkerai koyaiiraige
ambe aporore kuni gusu an ambe ne ruwe ne.
16 Tambe gusu cbi utara sbomo ramu-rai ; koroka,
cbikoro soige an ainu anak ne munin koran a yakka,
onnaigeta an ainu anak ne to pisbno asbiril^ara an
17 ruwe ne. Inambe gusu ne yalam, irukai patek an
kusbki cbikoro kosbne aeramcbuptekbe anak ne cbi
utara gusu naa kasu no kasu no an aokere shomoki
18 pase arakuru kan ruwe ne ; aine, cbi utara anak ne
anukara okaibe orun ingara sbomoki, koroka, sbomo
anukara okaibe orun ingan ruwe ne: inambe gusu
ne yakun, anukara okaibe anak ne a,okere lamip ne ;
koroka, anukara sbomoki okaibe anal^ aokere sbomoki
kusu ne na.
5 Ik.
1 Cbikoro kasb ne toitoi oma cbisei isam yakun, isam
sbomoki kando osbiketa Kamui orowa no akarape
an, teke ani sbomo akarape cbisei an ari an ambe cbi
2 eraman ruwe ne gusu ne na. Inambe gusu ne
yakun, son no newa cbi utara oromande bine kando
orowa no an cbisei ani aeyaitomcbiure kuni eyaikate-
3 kara ruwe ne : aine, aeyaitomcbiure cbiki atusa
4 koracbi sbomo anukan na. Son no poka tan kasb
osbiketa okai cbi utara anak ne pase no asbikere wa
oromande ; tambe anak asbirarayere rusuibe gusu

494. 488 II. KORINTOS. [5. 5-16.
shomo ne, koroka, kashi chiutouicbiure rusuibe gusu
lie, aige, rai Ivuni ambe anak ne inotu ani aruki kuni
5 gusu ne na. Tap an ambe gusu un kara guru anak
ne Kamui ne ruwe ne, aige, Sbinuma anak Earaat
6 emkoso un kore nisa ruwe ne na. Tambe gusu
ramma rametok koro, aige, koro uni ne netobake ta
okai rapol^eta, Utarapa wa eoyake an ari an ambe
7 chi eraman (inambe gusu ne yakun, cbi utara anak
ne nukarabe gusu sboino ne koroka eishokor-i gusu
apkasb asb ruwe ne) ; cbi utara rametok koro ari ku
8 ye, aige, netobake ande wa Utarapa tura uuita an
9 rusui ruwe ne. Tambe gusu, unita ne yakka, oyakta
an yakka Sbinuma nupetnere kuni ne iki rusui ruwe
10 ne. Inambe gusu ne yakun, cbi utara anak ne
netobake ani cbi kichi okaibe gusu, pirikap bene
v/enbe bene, nei okaibe gusu a un koropare kunip
uina kuni ne, pisbno pisbno Kiristo koro koipisbi gusu
an amset kotcbaketa anukara kusu ne gusu ne na.
11 Tambe gusu, Utarapa asbitoma ambe eraman gusu,
cbi utara anak ne ainu utara onisbnisbi ruwe ne a
koroka, Kamui otta aeyainukare an na ; aine, ecbi
koro keutum ta ne yakka a un aeyainukare kuni
12 ambe ku cbipacbipa ruw^e ne. Cbi utara anak ne
]^anna-sbui ecbi otta yaieamkire sbiri sbomo ki,
koroka, soige wa yaiomonnure wa keutum ta iki
1
3
sbomoki utara orun ese itak ecbi ki easbkai kuni ne, ecbi
utara yaiomonnure ika akore ruwe ne. Cbi utara
cbiitasare yakun, nei ambe anak Kamui gusu an
ambe ne ; sbui, yaieasbirikara yakun, ecbi utara gusu
14 ne ruwe ne. Inambe gusu ne yakun, Kiristo koro
omap ambe anak ne un ekarire ruwe ne ; sbinen anal^
ne obitta no okai utara gusu rai nisa, tambe gusu
obitta no okai utara rai okere ruwe ne ari cbi esanniyo
15 asb ruwe ne ; awa, sbiknu wa okai utara anak ne
tewa no yaikota gusu isbu sbomoki, koroka, nei utara
kotcbane rai wa betopo-sbiknu guru gusu isbu kuni
ne Sbinuma anak obitta no okai utara kotcbane rai
16 nisa ruwe ne. Tambe gusu, tewa no poka, cbi utara
anak ne kam gusu an aiiiu eamkiri sbomoki : aige,

495. 5. 17-21.-6. 1-5.] n. KOEINTOS. 489
kam gusu an Kiristo chi eamkiri nisa a yakka, tane
anak ne nei no chi eamkiri shomoki ruwe ne gusu ne
17 na. Tambe gusu, inan ne yakka Kiristo oshiketa an
chiki, shinuma anak ashiiipe ne : fushko okaibe paye
wa isama ; ingar'an, asbiripe ne akan nisa ruwe ne.
18 Koroka, obitta no okaibe Kamui orowa no an ambe
ne, awa, Shinuma anak ne Kiristo gusu yaikota epeka
un eramuritenka, aige, nei aeramuritenka koeyaishi-
19 eiwangere-hi un kore nisa ruwe ne na ; nei ambe anak
ene an ambe ne,—Kamui anak Kiristo oshiketa an
wa yai otta moshiri eramuritenka shirild an, awa,
moshiri koro ohaita buri shomo esanniyo; aige,
ramuritenka gusu an itak un shikkashimare nisa ruwe
ne.
20 Tambe gusu, chi utara anak ne Kiristo gusu
ateshkara utara chi ne, Kamui chi utara ani
21 onishnishi shiriki korachi nep. Chikokatpak eramush-
kare guru anak ne chi utara gusu akokatpakbe ne
akara ; tambe anak ne chi utara shinuma oshiketa
Kamui oupeka auabe ne akara kuni gusa ne na.
6 Ik.
1 Orowa, ukomonraige wa iteki raka isam no Kamui
irenga echi akore kuni ne ne yakka koramkoro ash
ruwe ne.
2 (Auu kuui pirika ita eclii otta ku inu nisa,)
Orowa, kashiobiuld kuui tolio ta kuaui eclii ikashui nisa ruwe iie,
ani an itak ani Shinuma ye nisa ruwe ne gusu ne na ;
(ingar'an, tane anak auk kuni pakihi ne ; ingar'an,
3 tane anak ne kashiol>iuki kuni toho ne ruwe ne) : otta
chi utara yaishieiwangere ambe anak ne iteki achipa-
yere kuni gusu, nep ne yakka gusu ureechiure kuni
4 ika iteki koropare na ; koroka, nep ne yakka otta
Kamui gusu yaishieiwangere utara chi ne korachi
yaikota yairamatte no okai anro ;
poron no an
yaiyupupu ambe otta bene, aeramchuptekbe otta bene,
5 aeishiramne-hi otta bene, yairamkoiki ambe otta
hene, shirikik ambe otta bene, ipakashnu chisei

496. 490 II. KOEINTOS. [6. <3-16.
otta aomare ambe otta bene, saka}^© otta
bene, inoni otta bene, sbiure ambe otta bene,
sbomo ramnn ki ambe otta bene ; turu-sakbe otta
6 bene, eramatu a^mbe otta bene, ramusbipoiore otta
bene, ramubaiige-bi otta bene, Asbkanne Earn at otta
7 bene, sbunge sak no an omap ambe otta bene, son no
an itak otta bene, Kamui kiroro otta bene ; sbimon-
tek samata ne yakka bariki-tek samata ne yakka ou-
8 peka ne bayokbe ani, aeoiipakbe ani ne yakka
ayainikorosbmarep ani ne yakka, areika assuru ani ne
yakka, wen assuru ani ne yakka ; kokandama ki utara
9 koracbi ne a yakka, son no ambe ne ; sbomo aeamkiri
utara koracbi ne a yakka, pirika no aeamkiri ; rai
utara koracbi ne a yakka, ingar'an, sbiknu ash ruwe
10 ne ; apakasbnu yakka, sbomo aronnu ; oknatara
koracbi ne a yakka, ramma nupetne, oteksak koracbi
ne a yakka, inne utara oteknure ; nep ne yakka sak
no an koracbi ne a yakka, obitta no okaibe kon ruwe
ne na.
11 Korintos un utara'' ecbi utara gusu cbikoro parobo
12 maka wa an, cbikoro sambe aporore wa an na. Ecbi
utara anak ne cbi utara gusu yairamkoiki sbomoki,
koroka, yaikota ecbi koro keutum gusu yairamkoiki
13 ruwe jie. Aige, gusu ukoracbi an iwa3'ebe epeka
(nokan utara otta aye-bi koracbi nep) ecbi utara ne
yakka aporore w^a an yan.
14 Sbomo eisbokoro utara tura iteki aoubaita no
userekotukka js,n ; ikasbpaotte otereke ambe anak
oupeka ambe gusu nep tura no ikicbi kuni
ambe an a ? Orowa, nekon a pekere anak
15 ne kunne-i tura ikoan ruwe be an? Sbui, Kiristo
anak ne Beriaru gusu nep irenga an a? Samata,
eisbokoro guru anak ne sbomo eisbokoro guru tura
16 nepi usbike kon ruwe be an? Orowa, Kamui kora
kenru anak ne potoki-noka tnra nepi uweramuosbmap
ana? Inambe gusu ne yakun, cbi utara anak ne
isbu Kamui kora kenru cbi ne ; Kamui ene ye -hi
poka koracbi ne,—Kuani anak ne nei utara osbiketa
Ku osbiroma, osbiketa Ku apkasb kusu ne ; aige,

497. 6, 17-18.-7. 1-7.] II. KORINTOS. 491
kuaiii nei ntara koro Kamui ku iie kiisu ne, orowa,
17 nei utara ku goro nirup ne knsa ne. Tambe pjusu,
Nei titara tiiinnge waiio arald va nei nyake oUai yaii,
ari Utarapa ital?,
Saraata tuin-usbbe iteki touioosliiua yaii ;
Yakuii, Kuani eclii uiiia kiisu ne,
IB Aine, echi utara gusn Micliilii Ku lie knsu ne,
Eclii utara anak ne Ku okkai polio Ku nnitne poho eclu ne kusu
ne na,
ari nep ne yakka ki easlikai Utarapa ye nisa rawe ne.
7 Ik.
1 Tambe gusu, iriwak utara, tan eitaka/nkire ainbe
cbikoro wa okai gusu, kam newa raniat otta an obitta
no okai turn gusu yaituru-sakte yanro, aine, Kainui
koisliitonm wa asbkanne ainbe eramushinnere ki.
2 Un gusu ecbi koro sambe sarare yan ; cbi utara
anak ne inan guru ne yakka sbomo wende, inan guru
ne yakka sboino koisamka, inan guru ne yakka
kokandauia gusu yaiepirikare ambe sbomo cbi ki
3 ruwe ne. Tap ambe ku ye-bi anal?: ne ecbi akokat-
pakte gusu sbomo ne : inambe gusu ne yalcun, teeda
ku ye-bi koracbi, utura rai utura sbiknu kuni gusu, echi
utara anak ne cbikoro keutum ta okai ruwe ne gusu ne
4 na. Ecbi epeka ku ye itak anak ne sbiri rametokko-
robe ne, ecbi ankusbkerai ku yaiomonnure ambe anak
ne poro ruwe ne : aomaoma ambe ani kuani aesbikte wa
an, obitta no okai cbi ikicbi eramcbuptekbe tuuita
nupetnep eika ruwe ne na.
5 Inambe gusu ne yakun, cbi utara anak ne
Mailed onia orota araki wa okai yakka cbikoro kam
gusu sbini usbike isam a koroka nei i wa ne
yakka eramcbuptekka anjbe an; soigeta ukoiki an,
6 onnaigeta isbitomap an ruwe ne gusu ne na. Yakka,
yaieoiipakka utara omaoma Kamui anak ne, Titus
7 ek-bi ani un omaoma ruwe ne ; ouse sbinuma ek ambe
ani patek sbomo ne, koroka, ari sbinuma echi

498. 492 II. KORINTOS. [7. 8-U.
ankashkerai aomaoma ambe, echi ki eyaikatekara
ambe, ecbi yaituwasbkarap ambe, en gusu ecbi
seisek man keutum koro ambe un nure sbiuiki ambe
gusu ne yakka ne ; nei ambe gusu naa masbkin ku
8 impatne mwe ne. Ku omande kambi gusu kuani
echi oknatare ash, awa, teeda ku eyaikopasb a yakka
tane shorao ruwe ne ; nei kambi anak ecbi oknatare
nisa sekor'ambe ku nukara, koroka, ouse an pa.kibi
9 ufcuru patek ne ruwe ne na. Ecbi utara anak ne
aoknatare gusu ku nupetne sbomoki koroka echi
ayaikokatpakfce pakno ecbi aoknatare ambe ku
enupetne ruwe ne: inambe gusu ne yakun, un gusu
nep ne yakka shomo echi akoisamka kuni ne, Kamui
10 kooripak korachi echi aoknatare an. Kamui kooripak
an oknatara ambe anak ne kashiaobiuki kuni gusu
an yaikokatpakbe hetukure, aige, nei ambe gusu
yaikopash ushike isam ruwe ne : koroka, moshiri gusu
an oknatara ambe anak ne rai ambe hetukure ruwe
11 ne. Inambe gusu ne yakun, tapne an ambe ingar'
an, Kamui kooripak nei no echi aoknatare gusu anak
ne, echi tumugeta nep yuptek no echi iki bumi ! ruwe
un, nep kikikara ambe ! ruwe un, nep l^inrakara
ambe! ruwe un, nep ishitoma ambe! ruwe un, nep
eyaikatekara ambe ! ruwe un, nep seisek mau keutum !
ruwe un, nep ikemnu a'nbe bumi! nep ne yakka nei
orushpe gusu echi utara anak ne turu-sakbe ne sekoro
12 echi yaiashte nisa ruwe ne. Tambe gusu kuani anak
ne echi orun kambi ku omande nisa a yakka, wenbe
iki guru gusu bene, akoiwende guru gusu bene shomo
ku JRiye, koroka, un gusu yuptek no echi ikichi ambe
anak ne Kamui shik-samata echi orun anukara
13 kuni gusu nep ne. Tambe gusu, chi utara anak ne
aomaon:ia okere : aige, aomaoma shiriki rapoketa
Titus iki nupetne ambe gusu, chi utara naa shiri
nupetne ash nisa ruwe ne, obitta no okai echi utara
gusu Shinuma kon ramat shiturire nisa ruwe ne gusu
14 ne na. Nep ne yakka epeka echi utara gusu shinuma
ankushkerai ku yaiomonnure yakun shomo a en
yaiuikoroshmare nisa ruwe ne ; koroka, soiiep ani

499. 7.15-16.-8.1-9.] II. KORINTOS. 493
obifcta no okaibe ecbi otfca cbi ye koracbi, Titus
kotchaketa ku ki yaiomonnure ambe ne yakka sonep
15 ne anukan nisa ruwe ne. Orowa sbinuma onnaigeta
an oixiap ambe anak ne ecbi atara gasa naa nuye an
no an ; aige, ecbi utara anak ne bemanda isbitoma
wa tnsasbke bine sbinuina uk, aine, ecbi obitta no iki
16 koitaknu ambe esbkarun ruwe ne gusu ne na. Nep
ne yakka gusu ecbi ankusbtapne ku ramuritetke gusu
ku nupetiie ruwe ne na.
8 Ik.
1 Nei samaketa, iriwak utara, Makedonia mosbiri ta
okai karisia utara otta akore okere Kamui irenga ecbi
2 nnre asb nisa ; awa, nei utara poron no aeramcbup-
tekka gusu auwande rapoketa sbi no nupetne, aige,
nei utara son no irapokkari ne a yakka nuye an no
3 aeoteknup gusu ne a an na. Inambe gusu ne yakiin,
tambe epawetesbu ku ki-bi ;
—Nei utara kiroro an
pakno, ruwe un, kiroro eikaun pakno rengaine iki
4 nisa, kurukasbike tap irenga gusu bembem, utura
asbkanne utara otta yaisbieiwanp;ere kuni gusu
5 benibem poron no un koramkon nisa ruwe ne : aine,
nei no iki wa cbi utara cbipacbipa asb koracbi
sbonio ne, koroka, bos hike no yaikota Utarapa
oLta yaikoropare, orowa no Karaui irenga gusu un
6 otta yaikoropare nisa ruwe ne na. Etoko wauo Titus
anak ne eatpake ki koracbi sbinuma ecbi osbiketa
tan irenga ne yakka eramusbinnere kuni ne cbi utara
7 sbinuma onisbnisbi pakno ne ruwe ne. Koroka,
eisbokor-i gusu bemhem, itak gusu bembem,
eramusbbe gusu bembem, yuptek no iki ambe gusu
bembem, un omap kuni ambe gusu bembem, orowa nep
ne yakka gusu bembem ecbi nuye an no okai ruwe
ne koracbi, tambe nei no tan irenga gusu ne yakka
8 nuye an no okai kuni ki wa en kore. Ipawetenge
nepkoro an no sbomo ku itak, koroka, njosbima
okai utara yuptek no iki ambe ankusbkerai ecbi koro
9 omap-bi sonep ne yakka ku sonnere ruwe ne. Cbikoro

500. 494 II. KOBINTOS. [8. 10-20.
Utarapa ne Yesu Kiristo koro ireiiga echi eramaii
ruwe ne gusn ne na ; Sbinuma anak ne oteknu rawe
ne a yakka, echi utara gusu oteksakbe ne akara,
tambe anak ne Bbinmna ki oteksak-bi ankusbkeraipo
10 ecbi utara aeoteknure kuni giisu ne na Tata otta
esanniyop ku sange na : sbine pa etokota bosbiki no
beasbire ecbi utara anak ne ouse iki ambe gusu patek
sbo?no ne, koroka, keutum atte ambe gusu ne yakka,
11 ecbi ki kunip ne ruwe ne. Koroka, tane nei iki kuni
ambe eramusbinnere yan ; keutum atte wa ild rusui
pambe an nei no, ecbi ki kat an koracbi, nei no
12 eramusbinnere kuni gusu ne na. Tnambe gusu ne
yakan iki rusui sarabe an yakun, ainu koro koracbi
aespnniyo ruwe ne, sbon:io koro nei no aesanniyo sbomo
13 ki ruwe ne. Koroka, mosbima okai utara asbinire
wa ecbi eyairamcbuptekka gusu nep sbomo ne
:
koroka, uweerepak no an ambe ne gusu an ap ne
14 ruwe ne ; tane an ecbi koro nuye an no an ambe
anak ne nei utara eikobayep upakte ruwe ne, nei
utara koro nuye an no an ambe ne yakka echi
eikobayep upakte ruwe ne ; uweerepak no an ambe an
15 kuni gusu ne ruwe nenarene cbiesbiiinuye wa an
koracbi an na :
—Poron no enmasbnu guru anak
el^asbimap pon no ka slionio koro, orowa, pon no
eumasbnu guru gusu eikobayep isam ruwe ne.
16 Koroka, nei ukoracbi an ecbi utara gusu seisek no
iki rusui keutum Titus koro sanjbe ta omare Kamui
17 otta koyaiiraige an na. Sbinuma son no poka cbi ki
onisbnisbi-bi inu, koroka, sbi no seisek keutum koro
wa an gusu, yaikota rengaine eclii ortm oman nisa
IB ruwe ne. Orowa, obitta no okai karisia tumta pirika
sbongo gusu iramye assuru-liu koro iriwak sbinunm
19 tura omande asb okere ruwe ne ; nei ambe patek
sbomo ne, koroka, Utarapa koro araguru gusu otta
cbi utara yaisbieiwangere asb tan irenga ankusbtapne
un tura no payekai wa cbi ki rusuibe ecbi nure kuni
ne karisia utara orowa no ne yakka anuj^e nisa ruwe
20 ne: samata, inan guru ne yakka otta cbi yaisliieiwan-
gere asb nuye an no ambe gusu iteki un kokatpakte

501. 8.21-24.-9.1-5.] II. KORINTOS. 495
21 kuni ild koro an: inambe gusa ne yakun, Kaiiiui
shik-sam patek shomo ne, koroka, utava shik-sainta
ne yakka pirika okaibe eyaikosbirainshuiba asb ruwe
22 ne giisu ne na. Sbui, inne okaibe gusu kanna-kanna
seisek keiituni koro kunak ecbi uwande cbikoro iriwak
nei iitara tura no payere asb ruwe ne, aige, tane
sbinuma anak ne naa sbi no seisek keatuni koro, ecbi
ntara gusu sbiri poron no eisbokor-i atte wa an ruwe
23 ne gusu ne na Titus gusu uwepekennu guru an
cbiki, sliinuma analv ecbi utara gusu en tura no iki
wa nionraige kor'an ruwe ne ; cbikoro iriwak utara
gusu ecbi uwepekennu cbiki, nei utara anak karisia
utara koro a]}ostoro utara ne, Kiristo koro araguru ne
24 ruwe ne. Tambe gusu, karisia utara kotcbaketa nei
utara otta ecbi ikicbiomap ambe bembeni, ecbi utara
gusu cbi ki yaiomonnure anibe ika benibeiu nukare
wa en kore yan.
9 Ik.
1 Asblvanne utara otta yaisbieiwangere ambe gusu ku
nuye katu anak ne ecbi utara gusu ikasbima an ambe
2 ne ruwe ne : inanibe gusu ne yakun, ecbi ki rusui kat
ku eraman, aige, ecbi utara gusu Makedonia kotan un
utara otta ku yaiomonnure ki, awa, x4kaya kotan anak
sbine pa etoko wano etokooiki pakno ne ; samata,
ecbi lioro seisek no iki keutum anak ne nei utara
tun:ita okai inne utara paraparasere nisa ruwene gusu
3 ne na. Koroka, tapne amjoe gusu ecb utara ankusb-
tapne an cbi ki yaiomonnure ambe anak ne il<a raka
asakte kuni ne ecbi orun iriwak utara ku arapare nisa
ruwe ne ; tambe anak, ku ye-bi koracbi, ecbi utara
4 etokooiki an okere kuni gusu an ambe ne : ikineipeka
nekon a, Makedonia mosbiri wano en tura no araki
utara oka wa, sbomo ecbi etokooiki an ambe anukara
cbiki, cbi utara anak ne (ecbi utara, sbomo cbi ye na)
tap an ikkewe gusu sboujo aeyainikorosbmare kuni
5 ruwe ne. Tambe gusu, onisbnisbi ku ki wa. iriwak
utara anak ne etokota ecbi orun paye bine etoko

502. 496 II. KORINTOS. [9- 6-14.
wano ecbi eitakamkire eikrap hosbiki no akare kuni
ambe anak ku ki kunip ne sekoro ku esanniyo nisa
;
nei ambe aimk ne aetokooiki wa an korarape ne-bi
aeyaikoshipuinere an anibe nei no an ambe sbomo
nep kuni gasu ne na.
6 Koroka, tambe ku ye-bi : —Sbibopinupka wa etoita
gur'anak ne sbibopinupka no nange kusu ne, eikanno
7 etoita gur'anak ne eikanno nange kusu ne na. Ecbi
utara yaikota yaikota koro keutum ta esanniyo ko-
lacbi ki yan ; sambe oknatara sbomo ne no, asangere
^usu sbomo ne no ki yan, Kamui aimk ne nupetne no
8 koropare guru omap ruwe ne giisu ne na. Orowa,
Kamui anak ne obitta no okai irenga ecbi utara gusu
nuye an no Icara easbkai ; tambe anak, nep ne 5'akka
gusu ramma-kane ecbi ara yaiyainuwere bine obitta
no okai pirika ikip otta nuye an no iki kuni gusu ne
9 ruwe ne : Ene cbiesbinnuye wa an koracbi ne :
—
Shimmia anak ne cliieshitchari. otek-sak gum orota koropare nisa
litwe ne ;
Shiniima koro oupeka ambe anak ramma pakno au kusu ne na.
10 Orowa, etoita giiru otta piyebe sange, ibe kuni gusu aep
sange gur'anak ne aetoita gusu ecbi koro piyebe poroie
wa kore bembera ki, ecbi ki oupeka an ibebe innere
11 bembem ki kusu ne na : ecbi utara nep ne yakka
gusu ara eikaunno aepirikare an na, tambe anak un
12 gusu Kamui l^oyaiiraigere ikip ne ruwe ne. Inambe
gusu ne yakun, tap an moni gusu yaisbieiwangere
aml)e anak ne asbkanne utara eisbiramne-i unjomare
patek sbonjo ne, koroka, Kamui otta inne no okai
13 koyaiiraige ambe betukure poka ki ruwe ne :
nei
utara anak ne tap an aeyaisbieiwangere-bi uwande
ankusbkerai, Kiristo koro Piiika sbongo gusu an
eyaipusbi-bi ekoitaknu ambe gusu bembem, nei
utara otta ne yakka obitta no okai utara otta ne
yakka nuye an no tura no ecbi ikicbi gusu bembem
14 Kamui koiran^ye sbiriki okai an ruwe ne ; aige, nei
utara yaikota ne yakka, ecbi utara gusu inonno itak
ki bine, ecbi onnaigeta an Kaiuui poro irenga gusu

503. 9. 15.-10. 1-10.] II. KORINTOS. 497
15 ecbi eyaikatekara sbiri okai ruvve ne na. Koro ye
eaikap palaio an eikrap gusn Kamui koyaiiraige an na.
10 Ik.
1 Echi tumugeta an ita yaieoripakka, koroka, tane
oyakta an wa ecbi epeka rametokkoro Pauros ne
kuani anak ne, Kiristo gusu an ramusbironia ambe
2 newa rotcba anibe giisu ecbi onisbnishi asb na : ruwe
un, kam nei no apkasb koracbi utara cbi ne sekoro
esanniyo an utara epeka echi tura no ku an ita
rametokkorobe ku epukitara kuni ku esanniyo, atte
keutuni gusu an rametokkorobe shonio ku sange kuni
3 ne kn koramkon na. Inambe gusu ne yakun, chi
utara anak ne karu oshiketa an wa apkasb yakka,
4 kam iki nei no sbomo tumicbikon ruwe ne (tumi
giTsu an chi koro eshipopkep anak ne kam orowa no
an ambe sbomo ne, koroka, kiroroashnu ambe
hokushte gusu Kamui tek-samata okirasbnup ne ruwe
5 ne) ; aesanniyo ambe new^a nep ne yakka Kamui
eramnshbe epokba arikuare an ri ambe obitta
hokushte, samata, obitta no okai yainu-hi Kiristo oTta
6 koitaknure kuni ne usshiunere ruwe ne ; orowa, echi
ikichi itaknu ambe auweomare chiki, obitta no okai
itakkashi ambe koikemnu gusu etokooiki an ambe ne
7 ruwe ne na. Echi utara anak ne eclii nan kotpoketa
orun ingara shiriki. Kiristo korobe ne sekoro
yaioshiketa eishokoro inan guru ne yakka an chiki,
yai-tura kaima-shui tambe yaikoshiramshuibarero
;
shinuma anak ne Kiristo korobe ne-hi koracbi, cbi
8 utara ne j^akka ene ani ne ruwe ne. (Echi hokushte
gusu sbomo ne a koroka ecbi roshla're ash lami gusu
Utarapa koropare) cbi koro niondum gusu nekon a
pon no poro no ku yaiomonnure yakka sbomo kuani
9 echi yainikoroshmare ash kusu ne: tambe anak ku
omande kambi ani echi ishitomare noine an ambe
sbomo a en esanniyo kuni gusu nep ne ruwe ne.
10 Inambe gusu ne yakun, shinuma ette kambi anak ne
pase newa yupkep ne ; koroka, koro tumama kat anak

504. 498 II. KORINTOS. :iO. 11-18—11. 1-2.
katchakbe iie, koro itak nep iie aramu kunip shouio
11 ne ruwe ne, ani nei utara ye ruwe ne ausu ne iia. Nei
no sbidki an gur'anak ne, cbi utara oyakta an wa
kambi kata anuye wa an itak an nei no, ecbi tura
okai ita ne yakka nei no ikicbi utara cbi ne ruwe ne
12 sekoro esanniyorero. Inambe gusu ne yakun, cbi
utara anak ne yaikota yaiasbte seieke an utara tura
ukonukara bene tura no okai wa aesanniyo kuni bene
ki rusai kasbpa utara sbonjo cbi ne : koroka, nei utara
yaibekota anak ne utasbpa yaikota yaiuwepakari
bembem ki, yaitura yaiuweukonukara bembem Id
13 bine eranisakbe ne ruwe ne. Cbi utara anak ne
yaiomonnure kaslipa sbomo cbi ki kusu ne, koroka,
ecbi orun poka epa kuni pakno Kainui un ousu
koimek wa kore aepakari nei no an ikiri koracbi ki
14 kusu ne gusu ne na. Inanibe gusu ne yakun, cbi
utara anak ne ecbi oro pakno sbomo epa nei no,
njasbkinno yaituriri kasbpa koracbi sbomo ne ruwe
ne : ecbi oro pakno poka Kiristo koro pirika sbongo
osbiketa bosbiki araki asb nisa ruwe ne gusu ne na
:
15^ mosbima utara iki ikip gusu eetasa poron no
yaionionnure sbomoki ; koroka, ecbi eisbokor-i attep
sbukup koracbi, cbi utara ikicbi ikiri nei no naa nuye
a,n no an ambe betukure gusu ecbi tumta a un
16 poiore kuni cbipacbipa asb ruwe ne ; tambe anak
ne ecbi eikusbketa okai usbike ta pirika sbongo
eiipaskuma asb bine niosbitna utara iki ikiri cbi tek-
sainata etokooiki ambe gusu sbomo yaiomonnure
kuni gusu an ambe ne ruwe ne. Koroka, yaiomon-
17 nure guru an cbiki, Utarapa gusu yaiomonnurero.
18 Inaml^e gusu ne yakun, yaibekota yaiasbte gur'anak
ne auwande wa iramye kunip sbomo ne, koroka,
Utarapa asbtep anak ne airamye an na.
11 Ik.
1 Ku rau:iat-sakbe gusu pon no ecbi eyaisbiporore
kuni ku kon rusui: son no poka en eyaisbiporore ecbi
2 ki nisa ruwe ne. Kamui san ikoitupa ambe ani ecbi

505. 11. 3-12.] n. KORINTOS. 499
utara gusu ku ikoitupa rnwe iie: inambe giisa ne
yakun, shine boku ne guru otta kuani echi kore
okere, tnru-sak-iiiat nei no Kiristo otta kuani ecbi
3 yange asb kuni gusu ne na. Koroka, ikineipeka
nekon a ka, okokko irara wa Hefa kokandama
korachi, ecbi koro keutuin anak Kiristo epeka kuni
gusu an sonep newa tnru-sakbe gusu awende kuni ku
4 isbitoma ruwe ne. Hemanda gusu ne yakun, ek
kusbld guru anak ne sboino cbi utara eupaskuum asb
niosbima an Yesu eupaskuma bene ki yakun, sbui,
teeda ecbi akore ramat ruosbima an ramat ecbi uk
bene ki yakun, saniata, sborao ecbi uk okere mosbima
an pirika sbongo ecbi uina hene eclii ki yakun,
5 eyaisbiporore yak pirika Kuani anak ne nei iyotta
pase Apostoro utara gusu pon no ka pokasbiiu guru
sbomo ku ne ruwe ne ari ku yainu ruwe ne gusu
6 ne na. Koroka, itak gusu rainat-sakbe ku ne a
yakka, eramusbbe gusu ramat-sakbe sbomo ku ne
;
son no newa, ecbi utara gusu obitta no okai utara
tumugeta nep ne yakka sarare asb nisa ruwe ne.
7 Sainata, ecbi utara ariknare kuni ne kuani yaieori-
pakka bine oro sak no Kamui pirika sbongo ku
8 eupaskuma gusu katpak ku ki nisa rawe be an ? Kuani
anak ne ecbi utara gusu yaisbieiwangere kuni ne,
mosbima okai karisia orowa no pummaba l<;o-uk bine
9 ko-ikka nisa ruwe ne; orowa, ecbi tura no ku an wa
eisbiratnnep an ita anak ne, inan guru ne yakka
sbomo ku iramu-ikurukurure nisa ; iriwak utara Make-
donia kotan orowa no araki ita ku eisbiramnep
eramusbinnere nisa ruwe ne gusa ne na ; orowa, nep
ne yaklca gusu iteki ecbi iramu-ikurukuru kuni ne leu
yaisbikkasbiina nisa ruwe ne ; sbui nei no ku an kuni
10 ku yaisbikicasbima kusu ne na. Kiristo koro sonep
anak ne en onnaigeta an ne-bi koracbi, Akaya
mosbiri ta tapan yaiomonnure auibe gusu inan guru
11 ne yakka en onnere sbomoki nangon na. Heinanda
gusu? Kuani sbomo ecbi omap asb ruwe ne gusu ne
12 ya ? Kamui eratnan. Koroka, iki ika kon rusui utara
gusu an ikkeu ku isamka kuni ne ku ki kor'an okaibe

506. 500 II. KORINTOS. [11. 13-23.
ikichi kiishki im, otta nei utara yaioinonDure gnsu,
chi utara korachi Dei utara anukara kuni p;usu ne na.
13 Inaiube gusu ne j'akmi, nei no okai utara anak ne
chinore apostoro ne, kokandama ikichi utara ne,
Kiristo koro Apostoro nep kuni ne yaikota yainere
14 utara ne ruwe ne gusu ne na Tambe anak
iyokunnure kuni ambe shomo ne ; inambe gusu ne
yakun, Satan poka yakota Kareui koro nupeki an
15 liauturunibe nep kuni ne yainere ruwe ne. Tambe
gusu, sbinuma otta yaisbieivvangere utara ne yakka
oupeka ambe otta yaisbieivvangere kuni nep yainere
chiki poro ambe shomo ne ; uei utara gusu an okake
an ambe anak ne koro ikichi ikip nei no an ambene
ruw'e ne.
16 Shui ku ye, inan guru ne yakka kuani anak raraat-
sakbe ne sekoro iteki yainu yan ; koioka, nei no
aeyainu yakun, pon no ka ku yaiomonnure kuni
17 ne, ramat-sakbe nei no en uk wa en kore. Ku ye
itak anak ne Utarapa orowa no an ambe nei no
shomo ku ye, koroka, ramat-sakbe korachi nep, tapan
18 yaiomonnure an asamaha an no iki ruwe ne. Inne
utara kam gusu yaiomonnure gusu, kuani ne yakka
19 yaiomonnure ruwe ne. Echi utara wayashnu gusu
yail^opuntek no wayasap utara eyaishiporove ruwe ne.
20 Inambe gusu ne yakuji, nen ka echi ussliiiine kara,
echi ruki, echi tekepashte, yaikota yairiknare, echi
koro nanului kokik chiki, echi utara nei guru
21 eyaishiporore ruwe ne. Chi utara anak ne katchakbe
ne korachi. yainilvoroshnmrep ku ye na. Yakka, nen
ne yakl^a nep otta ka ran:ietokkoio chiki (wayasap no
22 ku ye), kuani ne yakka rametok kon ruwe ne. Nei
utara anak ne Plebrai un utara ne ruwe ? Kuani ne
yakka ene ani ne. Israeru un utara ne ya ? Kuani
23 ne yakka ene ani ne. Abraham sanikiri ne ya?
Kuani ne yakka ene ani ne. Kiristo otta yaishi-
eiwangere utara ne ya ? (ramu-isam guru korachi ku
ye) Kuani naa kasu no ne ruwe ne : nei utara kasu no
poron no ku iki ; nei utara kasu no poron no
upakashnu chisei ta ku an ;
poron no a en shirikik

507. 11. 24-3B.-12. 1-2.] II. KORINTOS. 501
niasbkin, Ivanna-kamm rai otta ku an ruwe ne i)a.
24 Asbikne sbuir.e Yudea un utara orowa no In hotne
25 shirikik otta sbinep ebaita no a en kik an. Ee sbuine
kuwa ani a en Ivik an, arasbuine sbuma ari a en
piyekara an, re sbuine ku mimam-awende ruwe ne,
sbine kunne-to sbine tokap-to ututta ooboi otta ku
26 an ; kanna-kanna payekai an, pet gusa ayaikikipi
an, ikka utara gusu ayaikikipi an, kn goro
mosbir'un ukoracbi an ainu gusu ayaikikipi an,
oya mosbir'un utara gusu ayaikikipi an, raacbiya
otta ayaikikipi an, nup otta ayaikikipi an, atui otta
27 ayaikikipi an, sbunge iriwak utara tumugeta ayaikikipi
an, imontabire wa nuwap ; kanna-kanna sbiruwande
ki, ibe rusui iku riisui, kanna-kanna sbonio-raranu ki,
28 meraige newa atusa ruwe ne. Tap ku ye mosbiina
kesto-kesto a en seire obitta no okai karisia gusu
29 nisbomap ambe an ruwe ne. Nen ka katcbak w^a
eSO kuani ne yakka sbomo katcbak ne ya? Nen ka
aurecbiure wa ku keiitum sboujo seisek ruwe be an?
Kuani yaioinonnure ki gusu ne ap cbild, ku katcbakbe
31 gusu ku yaiomonnure knsu ne na. Utarapa ne Yesu
Kiristo koro otusasbuisbiri pakno anunuke an Micbi
ne Kamui anak ne, sbomo sbunge ku Ui na sekor'ambe
32 eranmn. Dainaskos kotan ta Mosbiri sbikkasbima
guru ne Aretas pokta an sapane guru anak ne en
kisbima kuni ne Damaskos un utara koro macbiya
33 sbiruwande nisa ruwe ne : awa, puyara kari tumama
samta saranip osbike un a en orange wa sbinuma
koro teke ku obaitare nisa ruwe ne na.
12 Ik.
1 AepiriK'are kunip sbomo ne a yakka, nekon a ka
ku yaiomonnure ruwe ne ; korok'a, Utarapa orowa no
2 an anukarape tane ku ye. Kiristo osbiketa sbine
ainu ku eamkiri, ine pa ikasbinia wan pa etoko
(netobake osbiketa an bene ne ya ku eraniusbkare ;
netobake soigeta an bene ne ya ku eramusbkare ;
Kamui eraman), nei a an guru anak ne re ikiniiC an

508. 502 II. KORINTOS. [12. 3-12.
3 kando orun auk iiisa ruwe ne. Awa, Dei do an ainu
ku eaiukiri (netobake osbiketa an bene ne ya,
netobake sak no an bene ne ya ku eramusbkare
;
4 Kaniui eraman), Dei gura anak De Paradaisos orun
auk wa ainu ye koro ikasbpaotte oterekep ne ari an ye
5 eaikap an itak nu nisa ravve ne. Nei a an guru
ankusbkerai ku yaiomonnure kusu ne : koroka, ku
katcbakbe gusu mosbima yaikota gusu sboiuo ku
6 yaiomonnure kusu ne na. Inambe gusu ne yakun, ku
yaiouionnure rusui yakka, baita guru sbonio ku ne
;
son no anibe ku ye kusu ne gusu ne na : koroka,
nei no sborao ku ki ruwe ne, a en nukara wa an ambe
bene en orowa no nu ambe kasu no bene, ikineipeka
7 ika nenka en esanniyo kuni gusu ne na. Orowa, nei
anukarabe sbiri porobe an ikkeu ne gusu—tambe
gusu, iteki masbkin no a en aeyairiknare kuni ne, en
sbirikikgusu kam osbiketa nit ai, Satan koro auitekbe,
a en kore nisa, tambe anak iteki masbkin no ku
8 yairiknare kuni gasu an ambe ne ruwe ne. Tap
ambe anak en orowa no oyakta aomande kuni ne re
9 sbuine Utarapa ku koramkon nisa. xige ;
—Ku
sange irenga aokai gusu upak no an ambe ne : Ku
kiroro anak ne katchakbe osbiketa aeramusbinnere
ruwe ne gusu ne na, ari an itak ani Sbinuma en orun
ye nisa ruwe ne. Tambe gusu, Kiristo koro kiroro en
kasbike apiraspare kuni ne, sbi no yaikopantek no leu
10 katcbakbe gusu ku yaiomonnure kusbki na. Tambe
gusu, Kiristo kor'irenga ankusbtapne kuani kat-
cbalibe gusu, aeiwendep gusu, aeisbiiamnep gusu,
aepokbap gusu, yairamkoiki ambe gusu ku enupetne
ruwe ne : inambe gusu ne yakun, l^atcbak no ku an
ita, nei ita anak ku kiroroasbnu ruwe ne gusu ne na.
11 Eamat-sakbe ku ne okere : nei no ku an kuni ne
ecbi ikicbi okai ; ecbi utara orowa no a en aasbte
kunip ku ne : inambe gusu ne yakun, kuani nep ka
aeramu kunip sbomo ku ne a yakka, iyotta pase
apostoro utara pokasbnu an ambe sbomo ku ne ruwe
12 ne gusu ne na. Son no newa sbirosb ar.i beuibem,
iyokunnurep ani bembem, kiroro ani benabem, Apos-

509. 12. 13-20.] II. KOEINTOS. 503
toro giisu ai] sbirosh aiiak iie oMtta no an yaiyupupu
13 aoma wa ecbi tumngeta aki nisa ruwe iie. Kuani
yaikota ecbi tumngeta an wa sbomo ecbi iramu-
ikurukurure mosbinm an ika gusu, iiep ika an gusu
uiosbinia okai karisia pokta ecbi pokasbnu ruwe be
an ? Tap an wenbe gusu raniubauge no irenga
usaraye wa en kore yan.
14 Ingara'an, tanibe anak ne kuani ecbi orun ku ek
kuni re ikinne an etokooiki okere an aml^e ne ruwe
ne ; awa, sbomo ecbi iramu-ilairukurure asb kusu ne
:
inambe gusu ne yakun, ecbi korobe sbomo ku ebunara,
koroka, ecbi ku ebunara sbiriki ruwe ne : pobo
utara anak ne esbikop utara gusu okaibe eumasbnu
kuni ambe sbomo ne, koroka, esbikop anak pobo
utara gusu eumasbnu kunip ne ruwe ne gusu ne na.
15 Orowa, ecbi koro keutum gusu kuani ara yaikopuntek
no ku eiwange bembem ki, a en eiwangere kuni
bemhem ku ki kusu ne. Naa eikaun no kuani ecbi
omap asb yakun, naa pokasbnu no a en omap an
16 ruwe be an ? Koroka, nei no an yan, kuani yaikota
ani ecbi sbi]<e pasere sbomoki nisa ; loroka, ki-kat-
korobe lai ne ruwe ne gusu, in^.okbe ani ecbi uina asb
17 nisa ruwe ne na. Ecbi orun ku payere utara tuumge
un nen ka an guru ankusbtapne kuani ecbi kokanda-
18 ma wa yaiepirikare nisa ruwe lie an '? Titus ku
onisbnisbi nisa, oiowa, sbinuma tura nei irivvak ne
guru ku oniande Titus anak ne eel li kokandama wa
eyaiepirikare nisa ruwe be an ? Ukoracbi an Kamat
olta sbom.o cbi apkasb asb ya '? Ukoracbi an
kocliibi otia sbomo apkasb asb ruwe be an?
19 Cbi utara tap ramma-kane ecbi utara gusu
yaiyapapu asb ruwe ne ari ecbi ramu. Kamui tek-
samata okai wa Kiristo osbiketa cbi ye ruwe ne.
Koroka, aeomap utara, obitta no okaibe anak ecbi
20 aroslikire asb gusu nep ruwe ne. Ikineipeka ku ek
ita anak ne nekon a ka sbomo ku kon rusui nei no
ecbi anukara, samata, sbomo ecbi kon rusui nei no a
en nukara kuni ambe ku isbitoma ruwe ne ;
ikineipeka
nekon a ka ika upaore ambe bene, eyaitunnap bene,

510. 504
'
II. KORINTOS. 12. 21.-13. 1-7.
kinrakarape bene, sakayo bene, obaigekara ambe bene,
pinu no itakbe bene, pittarane auibe bene, acbatcbari
21 ambe bene an na ; ikineipeka ika kanna ecbi otta
ku ek ita, ku goro Kamui anak ne ecbi sbik-sainata en
yainikorosbnnare bine, tap etokota katpak ki wa ikicbi
tura iisbbe newa boiyop newa ramupelcere ambe
newa eyaikokatpak sbomo ki nei atara turn age un inne
no okai ufcara gasii ka yaituwasbkarap gasu ne na.
13 Ik
1 Tambe anak ecbi orota ku ek kuni re ikinne an
ambe ne ruwe ne. Obifcta no okai ifcak anak ne
pisbno tu pawetesbu utara gusu bene re pawetesbu
2 utara gusu bene asonnere kusu ne. Teeda ku ye
okere, shui bosbiki no ku 3^e, tu ikinne an ita koracbi,
tane poka isara yakka, tap etokota katpalv ki
utara newa obitta no okai mosbima utara otta
ne yakka ku ye, kanjia-sbui ka ek cbiki ecbi
mosbima no ku an sbomoki kusu ne ; en osbiketa itak
3 sange Kiristo koro sbirosb ecbi bunara; Sbinuma
anak ne ecbi epeka no katcbakbe sbomo ne, koroka,
ecbi onnaigeta kiroroashnup ne ruwe ne : inambe
4 gasu ne yakun, Sbinu-na katcbakbe ankusiitapne
utasa-cbikuni otta akungi-kokikkik yakka Katnui
kiroro ankusbtapi]e Sbinuma isbu ruwe ne. Cbi
utara ne yakka Sliinuma tura katcbakbe ne, koroka,
ecbi epeka no an Kamui kiroro ankusbkeraipo Sbinu-
5 ma tura no isbu kasu ne gusu ne na, Ecbi utara
eisliokor-i ta okai ruwe he an, sboino ruwe be an,
yaikota yaikoramnukara yan, yaikota yai-uwande
yaji. Yesu Kiristo anak ne ecbi onnaigeta an sekoro
yaikota gusu ecbi erampeutek rawe be an ? Sbomo
6 ne cbiki ecbi utara aemakbap ne nangora. Koroka,
aemakbap sbomo cbi ne sekoro ecbi eraman kuni ku
7 cbipacbipa ruwe ne. Nep wen-buri ne yakka sbomo
ecbi iki kuni Kamui otta tane cbi inonno-itak asb
;
cbi utara anak ne auwande okere kanak anukara
kuni gusu sbomo ne, koroka, aemakbap koracbi cbi

511. 13. 8-14.] II. KORINTOS. 505
ne a yakka, echi ntara anak pirikap iki kuni gusu
8 an anibe ne. Inauibe giisii ne yakiiii, cbi utara anak
ne nei sonep epokba eaikap, koroka, nei ambe gusu
9 iki easbkaibe ne ruwe ne gasu ne na. Ecbi utara
anak ne tumasbnu vva cbi utara katcbakbe ne ita,
nupetne asb ruwe ne : aige, ecbi utara aeraniusbinnere
kuni ambe, tap anibe gusu poka inonno-itak asb na.
10 Tambe gusu ku isani rapoketa tap an okaibe ku
nuye, ecbi tura no an ita, bacbirepa gusu sbomo ne,
koroka, rosbkire gusu Utarapa en kore monduni ani
an koracbi, sbomo niwen no ku iki kuni gusu ne na.
11 Orowa, ku iriwak utara, sarampa. Aeramusbinne
no okai yan, aomaoma no okai yan ;
sbine keutum
koro yan ; itomo an no okai yan ; aine, oinap ambe
newa itomo koro Kamul ecbi tura no an liusu ne.
12 Tum-sak no an cbopsekara ambe ani ukouwekap
yan.
13 Obitta no okai asbkanne utara anak ne ecbi
uwekap an na.
14 Utarapa ne Yesu Kiristo kov'ii-enga bembem
Kamui omap-i bembe;n, Asblcanne Ramat ukopo3^ege-
i bembem obitta no okai ecbi utara tura no an kuni
akoramkon na.

512. G A R A T E A
UN UTARA OTTA AOMANDE
PAUROS NUYE KAMBI,
1 Ik.
1 (UTAEA orowa no sbomo iie, ainu ani shomo ne,
koroka, Yesu Kiristo newa Shiiiuma rai-i orowa
2 no betopo-sbikimre Micbi ne Kanuii ani) Apostoro
ne akara Pauros newa en tura no an obitta no
okai iriwak utara Garatea on karisia utara otta
3 kanjbi oraande na : Cbikoro Micbi ne Kaniui kor'
4 irenga nei no tane okai wen ikiri orowa no un obailare
koni ne, cbikoro katpak giisu yaikota yaiyanc;e
cbikoro Utarapa ne Yesu Kiristo newa Micbi ne
Kanuii orowa no irenga newa itouio ecbi utara orusu
5 anro : Sbinuma otta sbasbuisbiri wano sbasbuisbiri
pakno arakuru an a an. Amen.
6 Kiristo kor'irenga otta ecbi botuyekara Kamui
orowa no tap koracbi cbasbnu no ecbi utara sbinnai
no an pirika sbongo gusu ecbi yaiatupte-i ku
7 enusbkari ruw^e ne ; nei an^be anak ne mosbima an ap
sbomo ne ; koroka, ecbi keutuni cliiukopoyere Wa
Kiristo koro sbongo itasare utara okai ruwe ne.
8 Koroka, cbi utara ne yakka, kando orowa no an
bauturumbe ne yakka, ecbi orun cbi eupaskuraa
okere pirika sbongo mosbima, nei mosbinm an pirika

513. 1. P-22.] GAKATEA. 507
shongo enpaskuma cbiki, nei guru aiyoitakusbi an na.
9 Teeda cbi ye koracbi, tane sbui ku ye, ecbi uk okere
iiiosbima an pirika sbongo ecbi orun eupaskuma ki
guru an cbiki, sbinunja anak aiyoitakusbi an na.
10 Tane kuani anak ne utara onisbnisbi ruwe he an?
Kaniui onisbnisbi ruwe be an ? Sbui, utara nupetnere
kuni anibe ku bunara ya ? Tane poka utara
nupetnere ku ki cbiki, Kamui usshiune guru sborao
ku ne ruwe ne na.
11 Inambe gosu ne yakun, ku iriwak utara, en orowa
no aeupaskunm pirika sbongo gusu ecbi nure asb na,
nei ambe anak ainu orowa no betukup sbomo ne ruwe
12 ne. Ainu orowa no sbomo nei ambe kuuk, sbui, sbomo
nei ambe ani a en epakasbnu, koroka, Yesu Kiristo
13 en eramande gusu an ambe ne ruwe ne. Teeda Yudea
un epakasbi gusu ku ki buri ecbi nu nisa, kuani
Kamui karisia epokba masbkin wa w^ende ruwe ne ;
14 orowa, ekasbi koro oina gusu ku keutum sbi no seisek
wa gusu, nei rapoke ku goro kotan nn utara kasu no
naa Yudea un epakasbi otta ku aeyairamusbinnere nisa
15 ruwe ne. Koroka, Kamui rengaice ku goro babo
bonibi wano en usa ande wa, oya utara tumugeta
16 eupaskuma kuni ne en osbiketa koro Pobo nukare
bine koro irenga ani en tak ita anak ne, nani kuani
17 kam newa kem tura ukoramkoro sbomoki ; sbui, Yeru-
sarem kotan ta okai en etokota Apostoro ne utara
otta sbomo ku bemesu ruwe ne ; koroka, Arabia
mosbiri orota ku arapa ; orowa sbui, Danmskos kotan
ta ku bosbipi nisa ruwe ne na.
18 Orowa, re pa okaketa Kepas botanukara gusu
Yerusarem kotan ta ku bemesu wa asbikne to ikasbima
wan to uturu sbinuma tura ku riya nisa ruwe ne.
19 Koroka, Utarapa koro iriwak ne Yakob mosblma ne
cbiki, mosbima ol^ai Apostoro sbongo ku nukan nisa ruwe
20 tapan na. Tane ku nuye wa ecbi otta omande orusbpe
gusu, ingar'an, Katnui teksamata, sbomo sbunge ku
2 L ki na. Nei okaketa Suria newa Kirikia kotan ta ku
22~ ek. Awa, Kiristo otta an Yudea mosbir'un kaiisia
utaia orowa no nei rapoketa sbomo ku nanubu

514. 508 GARATEA. [1. 23-24.-2. 1-9.
23 aeamkiri an na : koroka, teeda un epokba guru anak ne
etokota v/ende aeisbokoro orusbpe taiie eupaskuma
24 kor'an, sekor'an assuru nu nisa niwe ne ; aio;e, en gusu
nei utara Kamui ramye nisa ruwe tapan na.
2 Ik.
1 Orowa, ine pa ikashiina wan pa okaketa kuani
Titus ne yakka ani wa Barnabas tara sbui Yeru-
2 sarem kotan orun ku bemesu nisa ruwe ne. Awa,
ku oman-i anak ne a en nukare gusu ku oman nisa
'
ruwe ne ; aige, Oya utara tumugeta ku eupaskuma
pirika sbongo nei utara otta ku nure, koroka, pase
ne aesanniyo utara otta arorokisbne no ku nure,
ikineipeka tainbe anak kuani raka sak no sbomo
boyupu kor'an bene ki, raka sak no sbonio boyupu
3 okere bene ki gusu ne na. Koroka, en tura no an
Titus anak Hereues un guru ne a yakka okarituye
4 buri akire kuni sbotno aki ruwe ne : nei ambe anak
nuina no aabupte sbunge iriwak utara gusu an ambe
ne ; nei utara un ussbiune utara ne akara kuni ne,
Kiristo Yesu otta cbikoro leiigaine an niondum
nukara kuni gusu arorokisbne no abup nisa ruwe ne
:
5 Pirika sbongo oma sonep ecbi otta an kuni ne, nei
utara otta sbijie pakibi pakno ka sbomo cbi utara ko-
6 itaknu nisa ruwe ne. Koroka, pase ne aesanniyo
utara orowa (nei utara anak nekon a ambe ne a
yakka, en gusu isam koracbi ne : Kamui anak ainu
ne nep koro sbou:io uk ruwe ne) ; nei pase ne
aesanniyo utara anak nep ne yaklia en kore sbomoki
7 ruwe ne, sekoro, ku ye : koroka, sbinnai kane, Petros
otta okarituye buri akire utara gusu pirika sbongo
asbikkasbimare koracbi, sbomo okarituye buri akire
utara gusu nei pirika sbongo a en sliikkasbimare ne
8 sekoro nei utara nukara cbiki (inambe gusu ne yakun,
okarituye buri akire utara gusu Petros otta i]<i Apos-
toro ne kara Kamui anak ne, Oya utara gusu en
9 otta iki w'a en kara nisa luvve ne na) ; orowa, en orun
koropare an irenga nei utara nukara cbiki, ikusbpe ne

515. 2. 10-17.] GABATEA. 509
aesaniiiyo wa an Yakob iiewa Kepas newa Yoannes
aiiak ne iriwak ne kuni sbimon tekebe eu olta newa
Barnabas otta koropare nisa ruwe ne, tambe anak
nei utara okai'ituye buvi akire utara otta paye, orowa,
cbi utara anak ne Oya utara otta paye asb kuni gusa
10 an ambe ne : ouse cbi utara otek-sak utara esbkariin
kuni ne nei utara kon rusui ruwe ne ; nei no ka ki-bi
anak kuani son no yuptek no ka iki ambe ne ruwe
tapan na.
11 Koroka, Kepas anak ne Antiok kotan ta ek ita,
sbinuma akokatpakte kuni guru ne wa gusu ]<uani
12 sbinunm kopao nisa rawe ne. Inanjbe gusu ne yakun,
Yakob orowa no utara araki etokota, sbinuuia anak
ne Oya utara tura no ibe nisa ruwe ne : koroka, nei
utara araki wa okai cbiki sbinuuia okarituye buri
akire utara isbitoina gusu, yaisbietaye wa yaisbinnaire
13 nisa ruwe ne. Sbui niosbima okai Yudea un utara
ne yakka sbinuma tura kankapkapeka auibe iki nisa
ruwe ne ; Barnabas kankapkapeka akire pakno nei
14 utara iki nisa rawe ne na. Koroka, nei utara an.ak
pirika sbongo oma sonep nei no oapeka no sbomo
apkasb ambe ka nukara cbiki, obitta no okai nei utara
kotcbaketa Kepas otta ene ku itak-bi :
—i.okai anak
ne Yudea un guru a ne wa, Yudea un utara sbomo
ne no Oya utara koracbi e an cbiki, bemanda gasu,
Oya utara anak Y^udea un utara koracbi okai kuni ne
15 e ki ya? Cbi utara anak ne katpak koro Oya utara
16 sbomo cbi ne wa, asbikore wano Yudea uii utara cbi
ne ruwe ne, yakka, ainu anak tuitak ikip gusu
aoapekare sbomoki no ouse Yesu Kiristo eisbokoro ari
an ambe ani aoupekare ne sekoro cbi eraman gusu,
cbi utara ne yakka tuitak ikip gusu sbomo ne wa
Kiristo eisbokoro aii an ambe ani a un oupekare Ivani
ne Kiristo Yesu eisbokcn nisa rawe ne na. Inambe
gusu ne yakun, inan kam aye yakka taitak ikip gusa
17 sbomo aoupekare kusa ne gusu ne na. KoroKa, cbi
utara Kiristo otta aoapekare kuni cbi banara rapol^eta,
cbi utara yaikota katpak koro utaia ne anukara cliiki,
Kiristo anak ne katpak betukure gusu yaisbieiwangere

516. 510 GARATEA. [2.18-21.-3.1-8.
18 guru De ruwe he an ? Oara sbomoki ruwe ne. Kuani
teeda ku isamka okaibe sbui ku kara cbiki, kuani
obaita guru ne sekoro a en yaiesanniyo ruwe ne.
19 Inambe gusu ne yakun, Kainui gusu ku isbu kuni ne,
tuitak ankusbkerai gusu tuitak epeka ku rai nisa ruwe
20 ne. Kuani Kiristo tura no utasa cbikuni otta akotukka
okere ;
j^akka, ku isbu wa an ; kuani sbomo ne, koroka,
en osbiketa Kiristo isbu ruwe ne : orowa, tane kam
otta ku isbu inotu anak eisbol^oro ambe an gusu an
ambe ne ruwe ne, nei ambe anak en omap wa en gusu
yaiyange Kaniui Pobo gusu an ambe ne ruwe tapan
21 na. Kamui irenga sbomo ku isamka : inambe gusu
ne yakun, aoupekare ambe anak ne tuitak gusu an
ainbe ne cbiki, Yesu raka-isam no rai nisa ruwe ne
gusu ne na.
8 Ik.
1 Eamu-isambe Garatea un utara, ecbi koro sbik
samaLa Yesu Kiristo aande wa anukan no utasa
cbikuni otta araige, awa, ecbi sbiren guru nen ne ruwe
2 be an ? Tambe patek ecbi otta ku nu rusui, tuitak ikip
gusu nei Kamat ecbi akore ruwe be an ? Eisbokoro
3 an sbongo gusu akore ruwe be an? Nei oro pakno
ecbi ramusakbe ne ruwe ? Eamat gusu ecbi beasbi
4 wa tane kam gusu ecbi aeramusbinnere ya ? Eaka-
isam no tap koracbi poron no okaibe ecbi aramusbitne
ruwe be an ? nei ambe son no raka-sakbe ne cbiki.
5 Tambe gusu, ecbi orun Eamat kore, samata, ecbi tumta
kirovo ikip iki Kamui anak ne tuitak ikip gusu nei ambe
ki ya? eisbokoro an sbongo gusu Sbinuma nei anibe
6 ki ruwe be an ? Abrabam anak ne Kamui eisbokoro,
aige, tambe anak sbinuma gusu oupeka ambe ne selvoro
7 aesanniyo koracbi poka ne ruwe ne. Tambe gusu,
tambe uonnere yan, eisbokoro ki utara anak ne, nei
8 utara anak Abrabam pobo utara ne ruwe ne. Orowa,
Kamui anak ne eishokor-i an ambe ani Oya utara
oupekare kusu ne sekoro Kamui kambi-sosb teeda
wano nukara gusu,—Aokai gusu obitta no okai mosbiri

517. 3.9-18.] GARATEA. 511
uirup ikiri anak ne annkanniikara kusu ne,—sekor'an
pirika sbongo aiii etoko wano Abraham otta eupas-
9 kunia ki nisa ruwe ne. Tambe gusu, eisbokor-i atte
utara anak ne nei eisbokoro ki Abrabaui tura annkan-
10 niikara rawe ne Inambe gusu ne j^aknn, tuitak
ikip gusu iki utara anak ne obitfca aiyoitaknsbi anibe
cboropoketa okai : tuitak kasbiketa cbiesbinniiye wa
an obitta no okaibe ki kuni ne, sbomo nei okaibe otta
obitta no okai utara anak pisbno pisbno aiyoitakusbi an
11 —sekoro anuye wa an ruwe ne gusu ne na. Kamui
leksamata tuitak gusu nen ne yakka sbouio aoupekare
ari an ambe anak ne anukarape ne: inambe gusu ne
yakan, aoupekare utara anak ne eisbokor-i gusu isbu
12 kusu ne; orowa, tuitak anak ne eisbokor-i gusu an
ambe sbomo ne ; koroka, nei okaibe iki guru anak ne
13 nei ambe otta isbu kusu ne. Kiristo anak ne un gusu
aiyoitakusbi ambe ne akara gusu, tuitak gusu an
iyoitakusbi ambe orowa no un kikiraye nisa ruwe ne :
inambe gusu ne yakun, ene cbiesbinnuye wa an:
—
Cbikuni kata aeokte obitta no okai utara pisbno
aiyoitakusbi an na—sekor'an itak anuye wa an ruwe
14 ne gusu ne na : tambe anak ne Kiristo Yesu osbiketa
Abraham gusu an nukannukarabe Oya utara Ivata
okai kuni gusu an ambe ne ; tambe anak eisbokor-i
an gusu aeitakamkire an Ramat a un kore kuni gusu
an ambe ne ruwe tapan na.
15 Iriwak utara, ainu ye-bi l<oracbi ku itak ruwe ne :
nei ambe anak ne ouse ainu ki uitaknup ne a yakka,
iki aeramushinne chiki, nei ambe isamka bene ki, otta
mosbima okaibe kashiomare bene ki guru isam ruwe ne.
16 Eitakamkirep anak ne Abraham newa Abraham koro
sanike otta aye nisa ruwe ne. Innep gusu aye korachi,
koro sanike utara, ari an itak ani seenne ye, Ivoroka,
shinep gnsu ye nei no, E koro sanike, ari an itak ani ye
17 ruwe ne, nei ambe anak ne Kiristo ne ruwe ne. Orowa,
tambe ku ye ; —Tu shine wan hotne pa ikashima wan
e tu hotne paha okaketa ek tuitak anak ne aeikambak-
tep raka sakte kuni hoshiki no Kamui orowa no aashte
18 eitakan:ikirep isamka shomoki ruwe ne. Inambe gusu

518. 512 GARATEA. [3. 19-29.
lie yaknn, ruokake ambe anak lie tuitak an gusu lie
okaibe ne chiki, eitakamkire an gosu sbomo lie:
koroka, Kaniiii anak ne eitakamkire ambe ani Abra-
19 bam otta iiei ambe koropare nisa ruwe ne na. Yakun,
tuitak anak ne nekon a ambe ne ya? Giisu nei
eitakamkire aki sanike ek pakno, oiibaita ambe an
s;iisu kasbiiyop ne ruwe ne ; iyuturu oma guru ani
Kamui bauturun guru orowa no aaiicle nisa ruwe ne
20 na. Iyuturu oma guru anak ne sbinep gusu an
ambe sbon^o ne ; korol^a, Kamui anak sbine Kamui
21 ne ruwe ne. Yakun, tuitak anak ne Kamui ki eitakam-
kirep epokba ruwe be an ? oara sbomo : inambe gnsu
ne yakun, sbiknure easbkai tuitak akoropare wa okai
cbiki, son no ka uii, oupeka ambe anak ne tuitak an
22 gnsu an ap ne. Koroka, Yesu Kiristo eisbokoro gusu
an eitakamkirep anak ne eisbokoro ki utara otta
akoropare knni ne, Kamui kambi-sosb anak obitta no
okaibe otta cbikokatpak kasbiomare nisa ruwe ne na.
23 Koroka, eisbokoro-i ek isam etokota, cbi utara anak
ne tuitak gusu a un sbikkasbima nisa, okake anukare
l<usu ne aeisbokor-i otta a un koapa sbi nisa ruwe ne.
24 Tambe gusu, tuitak anak ne eishokor-i ani a un
oupekare kuni ne Kiristo otta un tura gusu an un
25 epakasbnup ne ruwe ne. Koroka, taiie anak ne eisbo-
kor-i ek wa an gusu, cbi utara sbomo un epakasbnu
26 guru otta ko-okai. Inambe gusu ne yalani, obitta no
okai ecbi utara anak ne Kiristo Yesu otta eisbokor-i
27 an gusu Kamui pobo ecbi ne. Ecbi utara tumugeta
Kiristo otta Baptisma akore obitta no okai utara anak
ne Kiristo yaitomcbiure nisa ruwe ne gusu ne na.
28 Y^udea un guru bene, Herenes un guru bene okai
eaikap, aussbiune guru bene, rengaine an guru bene
okai eaikap, okkai bene matnep bene okai eaikap
ruwe ne: inambe gusu ne yakun, Kiristo Yesu otta
obitta no okai ecbi utara anak ne sbinep ne ruwe ne
29 gusu ne na. Orowa, Kiristo korobe ecbi ne yakun,
Abrabam koro sanike ecbi ne, aige, eitakamkirep an
koracbi eikesbkoro utara ecbi ne ruwe tapan na.

519. 4. 1-1^-] GARATEA. 513
4 Ik.
1 Koroka, tarn be ku ye, eikesbkoro kuni guru anak
ne iiokan rapoketa, nep ne yakka koro Nishpa ne a
2 yakka ussliiuiie guru echutko no an shonio ne : koroka,
koro niicbi esanniyo paba epa pakno korobe sbikka-
sbimare guru newa epunginere guru orowa no
3 aesapanere wa an ruwe ne. Cbi utara ne yakka pon
rapoketa mosbiri gusu an isaika epakasbi otta ako-
ussbiune wa okai nisa ruwe ne : koroka, epa kuni paba
4 epa cbiki, Karaui anak ne koro Pobo sange ; Sbinuma
sbiwentep orowa no bekatu, tuitak otta bekatu ;
5 tambe anak ne tuitak otta okai utara kikiraye kuni
gusu an ambe ne, cbi utara anak pobo ne akara kuni
6 gusu an ambe ne ruwe ne. Orowa, echi utara pobo
ecbi ne wa gusu, Kauiui anak ne koro Pobo kon
Eamat cbikoro keutuni ta abunge wa, Abba, Micbibi,
7 yere nisa ruwe ne. Tanibe gusu, eani anak ne naa
tane ussbiune guru sbomo ne, pobo e ne ruwe ne
:
orowa, pobo e ne cbiki, Kainui gusu eikesbkoro guru
e ne ruwe ne.
8 Koroka, nei ita anak ne ecbi utara Karaui eainkiri
sbomoki wa, sbomo Kamui ne okaibe otta aussbiunere
9 nisa ruwe ne : koroka, tane Kamui ecbi eamkiii, tane
Kamui orowa no ecbi aeamkiri an bine, bemanda
gusu, otta kanna-sbui aussbiunere rusui katcbak
10 aepange an isaika ambe otta kosbikiru ya? Ecbi
utara anak ne tobo enomi, cbup enomi, unpa enomi,
11 paba enomi ruwe ne. Ikineipeka kuani raka-sak no
ecbi utara gusu ku iki sekor'ambe ku sbitoma ruwe
ne.
12 Iriwak utara, ecbi utara en koracbi okai kuni ecbi
onisbnisbi asb, inambe gusu ne yakun, kuani anak
13 ne ecbi utara koracbi lai an ruwe ne : koroka, ku
kam otta katcbak usbike an gusu, atpaketa ecbi
otta pirika sbongo ku eupaskuma nisa ruwe ne
14 sekoro ecbi eraman : orowa, ku kam gusu echi
koramnukara ambe anak sbomo ecbi etunne, sbomo

520. 514 GAEATEA. [4. 15-27.
echi emaka nisa rnwe ne ; koroka, Kamui hauturunibe
korachi, Kiristo Yesu koracbi echi utara en uk nisa
15 ruwe ne. Yakun, ecbi ^usu an sbinnunuke anibe
neita an rawe be an ? Inanibe gusa ne yakun, tap
ku pawetesbu ku ki-bi, ecbi easbkai cbiki, ecbi utara
anak ne yaikota l^oro sbikibi oasbinge wa en kore
16 kusu ne na. Son no ambe kuani ecbi nure asb
17 gusu, ecbi epokba guru ku ne rawe be an ? Nei
utara anak ne sbiarikiki no ecbi bunara ruwe ne
koroka pirikap gusu sbomo ki ; ecbi utara nei guru
bunara kuni gusu, nei utara anak ne ecbi soita
18 koapa sbi rusui ruwe ne na. Ouse ecbi tura ku an
ita patek sbomo ne, koroka, ranima-kane pirikap
gusu sbiarikiki no bunara ambe anak ne pirika ruwe
19 ne. Ku goro nokan ulara, Kiristo anak ne ecbi
osbiketa akara pakno, sbui, ecbi utara gusu unuwap
20 ku ki ; ruwe un, tane ecbi tura no ku an wa ku bawe
itasare rusui; ecbi utara gusu ku keutum utumasbire
ruwe ne gusu ne na.
21 Tuitak cboropoketa okai rusui utara tambe en nure
22 yan, nei tuitak ecbi nu sbomoki ruwe be an ? Inambe
gusu ne yakun, Abrabam anak ne tu po koro, sbinen
anak auitek-mat orowa no asbikore, sbinen auitek
sbomo ne an mat orowa no asbikore nisa ruwe ne,
sekor'ambe cbiesbinnuye wa an ruwe ne gusu ne na.
23 Koroka, auitek-mat orowa no asbikorep anak ne kam
irenga gusu an ambe ne ; nei sbomo auitek an mat
orowa no asbikorep anak eitakamkire an irenga gusu
24 an ap ne ruwe ne. Tapan okaibe otta aki maukusbte
ikip an : inambe gusu ne yakun, nei sbiwentep anak
ne tu aeuitaknup ne ; sbinen anak ne Sinai nupuri
wano an wa aussbiune kuni pobo bekatu, nei ambe
25 anak ne Hagar ne ruwe ne. Orowa, tan Hagar anak
ne Arabia mosbiri ta an Sinai nupuri ne wa tane an
Yerusarern epeka ruwe ne ; sbinuma anak ne pobo
26 tura aussbiune an ruwe ne gusu ne na. Koroka, rikta
an Yerusarern anak ne aussbiune ambe sbomo ne,
27 sbinuma anak cbikorounu ne ruwe ne. Ene cbiesbin-
nuye wa an ruwe ne gusu ne na :
—

521. 4. 28-31.-5. 1-8.] GARATEA. 515
Po sliikore shonioki po-sak guru iiupetne yau ;
Niiwap shomoki guru hawe aslite yan ;
Inambe gnsu lie yakuu, yaikoan guru koro polio anak ne lioku
koro guru koro polio kasu bo iiaa inue ruwe ne gusu ne na.
23 Hetak, iriwak utara, Isaak korachi clii utara ne
yakka eitakamkire an irenga gusu an poho cbi ne
29 ruwe ne. Koroka, nei ita kam irenga gusu betuku
poho anak ne Ramat irenga gusu lietukup keshke
30 koracbi, tane ne j^akka ene ani ne ruwe ne. Yakka,
Kamui kambi-sosb bemanda yeya? Nei uitek-niat
pobo tura einaka yan : inambe gusu ne yakun, uitek-
inat koro pobo anak ne sbon:io auitek an mat koro
pobo tura okaibe eikesbkoro sbomoki gusu ne na.
31 Tanibe gusu, iriwak utara, cbi utara anak ne nei
uitek-niat koro pobo sbomo cbi ne, koroka nei sbomo
auitek an niat koro pobo cbi ne ruwe ne na.
5 Ik.
1 Son no reiigaine an niondum ari an an ambe ani
Kiristo anak ne un bonnere nisa ruwe ne : tambe gusu,
rosbki wa iteki aussbiune an rekucbi orunbe gusu
aeyaiussbiunere yan.
2 Ingara yan, kuani, Pauros anak ne ecbi otta ku ye,
ecbi utara okarituye buri akire cbiki, Kiristo anak ne
3 sbomo ecbi pirikare kusu ne. Euwe ne wa, non ne
yakka okarituye buri akire pisbno pisbno an gur'anak
ne obitta no okai tuitak ki kunip ne sekoro ku ye
4 ruwe ne. Tuitak gusu aoupekare kuni esanniyo ecbi
utara anak ne Kiristo orowa no aemakap ne, Kamui
5 irenga ebaitap ne ruwe ne na Inambe gusu ne
yakun, cbi utara anak ne cbipacbipa ki bine eisbokor-
i ani Eamat gusu oupeka ambe untere ruwe ne gusu
6 ne na. Kiristo Yesu osbiketa okarituye buri akire-bi
bene, sbomo okarituye buri akire-bi bene, epirikare
shomoki ; koroka, omap iki wa eishokor-i patek
7 epirikare ruwe ne. Ecbi utara anak ne piiika no
hoyuppa nisa, awa, son no ambe sbomo ecbi ki kuni
8 sbinnetusb guru nen ne ruwe ? Tan onisbnisbi ambe

522. 516 GAEATEA. [5.0-20.
aimk ne echi bofuyekara ambe orowa no an ambe shomo
9 ne. Pon no pandane anak ne nei epunepusbbe obitta
10 sbipushkere rnwe ne. Ecbi utara anak ne sbinnai
no esanniyo sbomoki kusu ne sekoro Utarapa gusa ku
yainu ruwe ne ; koroka, nen ne yakka echi cbiukopo-
3'ere gnr'anak ne nei akoipisbi ambe sei kusu ne na.
11 Koroka, iriwak utara, kuani anak ne okarituye orusbpe
eupaskuma yakun, nep gusu tane ne yakka, a en
kesbke wa an a? Yale anak ne utasa cbikuni gusu an
12 ureepetcbiurep anak aisanika nisa ruwe ne na. Ecbi
cbiukopoyere utara anak ne ecbi orowa no paye kuni
ku kon rasui ruwe ne.
13 Iriwak utara, ecbi utara anak ne rengaine an
mondum akore kuni ne abotuyekan nisa ruwe ne
;
awa, kam irenga gusu iteki nei a ecbi akore rengaine
an mondum eiwange yan, koroka, omap ki wa gusu
14 uweutasbpa uweyaiussbiunere yan. Inambe gusu ne
yakun, tuitak e)3itta, shine itak ani auweomare ruwe
ne, nei ambe anak ene ani ne ; Eani yaikota yaiomap
koracbi aota un guru omap yan, sekorobe ne.
15 Korok^a, ecbi utara anak ne, uweutasbpa uwekuba
bemhem ki, uweibe bemhem ki chiki, ikineipeka, echi
utara sbomo utashpa uweaisamka kuni ne yaitubare
yan.
16 Koroka, ene ku ye-bi :
—Eamat otta apkasb yan ;
yakun, kam gusu ibeporore ambe sbomo ecbi uweomare
17 kusu ne. Inambe gusu ne yakun, kam anak ne
ramat gusu ibeporore ki, orowa, ramat anak ne kam
gusu ki ruwe ne gusu ne na ; nei okaibe utashpa uwe-
epokba ruwe ne gusu, echi ki rusuibe ecbi kara eaikap
18 ruwe ne. Koroka, ecbi utara anak ne Eamat an aani
yakun, tuitak choropoketa echi okai shomoki ruwe ne.
19 Kam gusu iki ikip anak ne anukara wa an ruwe ne
;
aige, tapne an ruwe ne: —IIoi3^op bene, ichakkere
ambe bene, ramupekei'ep bene, potoki ko ongami
20 ambe bene, aesaman ambe bene, epokbap bene, upaore
bene, ikoitupap bene, kinrakarabe bene, sakayo karabe
bene, uweleoppa an ambe bene, Kamui orusbpe oboge
yainu ambe bene, eyaitunnap ki ambe bene, iboshki

523. 5.21-26.-6.1-8.] GAEATEA. 517
21 ambe bene, iku-sakayo bene, nei no okaibe anak kam
giisa iki ikip iie ruvve ne : tap okaibe gusu etokota
ecbi niire ash koracbi, irainmakaka echi nure na, nei
okaibe iki utara anak ne Kauiiii mosbiri eikesbkoro
22 sbomoki kusu ne na. Koroka, Ramat betukure ibebe
anak ne tauibe ne niwe ne ; —Omap-bi bene, ako-
puntek ambe bene, itomo bene, ramusbiporove ainbe
bene, raniubauge-bi bene, pirika-bi bene, eisbokor-i
23 atte ambe bene, raniusbiroma ambe bene, yaisbik-
kasbima ambe bene ne ruwe ne : nei okaibe epokba
21 tuitak isam rawe ne. Orowa, Kiristo Yesu koro
utava anak ne kam bene, kain gusa an ayairamsbitnere
ambe newa ibeporore ambe tura utasa cbikuni oLta
kotukka nisa ruwe ne na.
25 Cbi ntara Eamat gusu isbu cbiki, Ea^iiafc gusu
20 apkasb ne yakka ki yanro. Cbi utara iteki yaio-
n^onnure ki wa utasbpa uweirusbkare uweeyairaini-
kasbuie ki yanro.
6 Ik.
1 Iriwak utara, nen ka katpak ani aosbkoni guru an
cbiki, ecbi tumugeta an Ramat oma guru ramusbiroma
bine sbinuma oupekare yan ;
yaikota iteki akoram-
2 nukara kuni ne yai yaitubare no ki yan. Uweutasbpa
koro asbikerep uweseire bine, Kiristo koro tuitak
3 uweomare yan. Orowa, nen ne yakka nep aramu ka
sbomoki ita yaikota yaiokkainere guru an cbiki,
4 sbinuma analc ne yaikokandama ruwe ne. Koroka,
ainu pisbno yaikota ki ikip uwandere yan, yakun,
sbinuma ouse yaikota gusu yaiomonnure ki, mosbima
5 guru gusu sbomo omonnure ki kusu ne na. Inambe
gusu ne yakun, ainu pisbno yaikota sei kuni aseirep
sei kusu ne gusu ne na.
6 Itak gusu aepakasbnu gur'anak ne, epakasbnu ki
7 guru otta nep ne yakka pirika okaibe i yan. Iteki
yaikosbunge yan ; Kamui akokandama aeaikap : ainu
anak ne nep ne yakka etoita koracbi nei ambe ka
8 nanke kusu ne gusu ne na. Yaikota koro kam gusu

524. 518 GARATEA. [6. 9-18.
etoita gur'anak iie kam gusu muninbe nanke kusu ne
;
Icoroka, Eaniafc gusn etoita gar'anak, Eamat gusu
otusashuishiri pakno an inotu naiike kusu ne na.
9 Orowa, pii'ikap iki gusu iteki yaisbingere ; inairibe gusu
ne yakun, ramurai sbomoki cbiki, paba epa ita nanke
10 kusu ne gusu ne na. Tambe gusu, ki kuni gusu an i
an rapoketa obitta no okai utara gusu pirikap ki yanro
;
eisbokor-i aite iri utara gusu makacgane nei no ki
yanro.
11 Nekon a poro ikiri ani yaikota ku tekebe ani ecbi
12 utara gusu ku nuye arabe ingara yan. Kam gusu
iramasure ambe nukare kuni kon rusui obitta no okai
utara anak ne okarituye buri ecbi kire ruwe ne ; ouse
nei utara Kiristo utasa cbikuni gusu iteki aekesbke kuni
13 gusu nei no ki ruwe ne na. Okarituye buri akire
utara poka yaikota tuitak sbikkasbima sbomoki ruwe
ne ; koroka, ecbi otta koro kam gusu yaiomonnure
kuni ne ecbi otta okarituye buri kire rusui mwe ne.
14 Koroka, cbikoro Utarapa ne Yesu Kiristo koro utasa
cbikuni gusu mosbima oara sbomo ku yaiomonnure ku
ki na ; nei ambe ani en gusu mosbiri utasa cbikuni otta
akotukka, samata, n:iosbiri gusu kuani utasa cbikuni
15 otta akotukka nisa ruwe ne. Inambe gusu ne yakun,
okarituye buri akire yal^ka gusu aepirikarep isama,
sbomo akire yakka aepirikare sbomoki ruwe ne,
koroka, asbiribe ne akara ambe anak epirikare ambe
16 ne. Tapan ikiri kari wa ikiii an no apkasb obitta no
okai utara kata ne yakka, Kamui koro Israeru
kata ne yakka, itomo newa rampoken an kuni ku
koramkoro.
17 Tewa no poka, nen ne yakka iteki en ramusarakka
yan, inambe gusu ne yakun, Yesu koro kocbibi ku
netobake otta ku sei ruwe ne gusu ne na.
18 Iriwak utara, cbikoro Utarapa ne Yesu Kiristo kor'
irenga ecbi kon ramat tura no an kuni ku koramkon
na. Amen.

525. EPE SOS
UN UTARA OTTA AOMANDE
PAUROS NUYE KAMBL
1 Ik.
Kaiiini rengaine an gusu Kiristo Yesu koro Apostoro
ne Pauros anak ne Epesos kotan ta okai aashkannere
utara iiewa Kiristo Yesu gusu ikipniakesh ufcara otta
kanibi omande : Chikoro Michi ne Kamui newa
Utarapa ne Yesu Kiristo orowa no irenga newa itomo
ecbi gusu an an.
Kiristo oma kando osbiketa obitta no okai ramat
gusu an Itasbnukarape ani un nunuke cbikoro Uta-
rapa ne Yesu Kiristo koro Micbi ne Kamui sbin-
nunuke ne: cbi utara anak ne Sbinuma teksamata
onmp ki bine, asbkanne newa piri-sak no okai kuni
ne, rnosbiri naa sbonio akara etoko wano Kiristo gusa
nei Kamui anak ne un numge nisa ruwe ne : Sbinuma
etoko wano Yesu Kiristo anlvusbkerai gusu Kamui
3^aikota koro pobo ne kuni un kara gusu an ambe
esanniyo, awa, Sbinuma koro Omap an guru gusu un
otta nuye an no koropare arakuru newa irenga gusu
ramuaye kuni ne koro keutum pirikap rengaine ambe
an koracbi nei no ki nisa ruwe ne na : Sbinuma koro
kemibi gusu cbi utara anak ne kikiaraye wa katpak
tusare ambe koro, tambe anak ne Kamui koro irenga

526. 520 EPESOS. [1. 9-21.
oteknu ambe an koracbi obitta no obai waj^asbnu
ambe newa eramu ambe gusu un koropare nisa ruwe
9 ne ; Shinuma koro keututn ta an anuinap reiigaiiie a
10 un eramande ; tap ambe anak ne epa kuni paba epa
ita Sbinuma gusu aesanni3'o kando otta an okaibe ne
yakka, toi kata an okaibe ne yakka, obitta no an okaibe
11 Kiristo otta aukotamgere kuni gusu an ambe ne ; nep
ne yakka yaikota rengaine ukoramkoro wa iki, aige,
keutum an koracbi etoko wano un esanniyo wa
koro eikesbkorobe ne kuni un kava nisa ruwe
12 ne ; tambe anak etoko wa Kiristo gusu cbipacbipa
ki cbi utara anak ne, Sbinuma koro arakuru gusu
13 airan:iye ambe ne kuni ne aki na ; ecbi utara
ne yakka son no an itak, ecbi kasbiobiaki gusu
an pirika sbongo ecbi nu okaketa, orowa, Sbinuma
gusu eisbokoro ki okere cbiki, Asbkainie Bamat gusu
14 an eitakamkirep ani ecbi ban aomare ruwe ne ; tambe
anak ne Kamui nupeki ramuayere kuni gusa an
Kamui yaikota iki kikiraye ambe epeka Kamui
eikesbkorobe emkoso asangep ne ruwe tapan na.
15 Tambe gusu, kuani ne yakka, ecbi utara Utarapa
ne Yesu otta eisbokoro ki ambe bene, obitta no okai
16 Asbkanne utara gusu ecbi ki ikip ku nu gusu, inonno-
itak ku ki ita ecbi esbkarun wa ramma ecbi utara
17 gusu yaiiraige ku ki ruwe ne ; aige, cbikoro Utarapa
ne Yesu Kiristo koro Kamui, nupeki koro Micbi, ecbi
utara Sbinuma ei-amande kuni ne ecbi wayasbnure
18 newa eramande gusu an ranjat ecbi koropare ; sbui,
ecbi keutum ta okai sbikibi makke bine, gusu ecbi
utara abotuyekara an cbipacbipa ambe bembem,
Asbkanne utara eikesbkoro kusu ne nupeki gusu an
19 oteknu ambe bembem, orowa, eisbokoro wa okai cbi
utara gusu Sbinuma Kiristo otta okirasbnu an kiroro
yupu wa iki Sbinuma sbi no poro kiroro ecbi eramande
20 kuni gusu an ambe ne, Sbinuma Kiristo rai orowa no
betopo-sliiknure wa obitta no okai esapane ambe bene,
21 mondum korobe bene, kiroro bene, enisbpare ambe
bene, sanmta, tan n^osbir'otta okai patek sbomo ne,
koroka. iyosbi no ek mosbiri ta ne yakka obitta no okai

527. 1.22-23.-2.1-10.] EPESOS. 521
aporose reihei kasu no pasere kuni gusu, kando osbiketa
sbituontek sauiata Shiimiim rokiere nisa ruwe lie
:
22 orowa sbui, Shinama obitta no okaibe Kiristo koro
23 cbikiri cboropoketa aiide va itaknure, sanmta, koro
Detobake lie, ani nep ne yakka sbikte Kamui koro
sbikte-i lie, karisia gusu obitta no okaibe esapanere
nisa ruwe ne na.
2 Ik.
1 Kaniui anak ne koro oubaitap newa cbikokatpak
gusu rai okere ecbi utara kanna sbiknure nisa ruwe
2 ne ; teeda ecbi utara tane an ainu ikiri kara koracbi
nei oubaitap newa cbikokatpak kaii apkasb ; sbui,
tane okai itakkasbi ki pobo osbiketa iki ramat ne
taskoro-niau un kiroro esapanep nei no teeda ecbi
3 apkasb nisa ; etokota ecbi utara ne yakka nei utara
tumugeta okai wa kani gusu an ibeporore ambe koro,
kain newa yainu-bi gusu an okaibe ki rusui wa
mosbima oliai utara koracbi sbiko orowa no irusbka
4 gusu an pobo ecbi ne nisa ruwe ne: —koroka, Kamui
anak ne nuye an no rauipoken koro wa, cbi utara
5 koro katpak gusu rai okere yakka, poro omap-i ani un
ouiap poka bi bine, Kiristo tura un sbiknure nisa ruwe
ne (irenga ankusbkerai gusu ecbi utara kasbiaobiuki
6 nisa ruwe ne), orowa, Sbinuma tura uii betopo-
sbiknure wa, Kiristo Yesu gusu Sbinuuia tura no
7 kando un usbiketa un rokte nisa ruwe ne na : tanibe
anak iyosbi no ek paba ilviri ta Kiristo Yesu osbiketa
okai un epeka no an irenga iiewa iyerainubauge arabe
sbi no nuye an no an ambe un nukare kusu ne okaibe
8 ne : inambe gusu ne yakun, irenga ani eisbokor-i
ankusbkerai ecbi kasbiaobiuki nisa ruwe ne ; ecbi
9 utara yaikota gusu an ambe sbomo ne : koroka,
Kamui kore ambe ne ruwe ne : inan guru ne yakka
sbomo yaiomoimure ki kuni ne, ki ikip gusu eclii
10 kasbiaobiuki sbomo ki ruwe ne. Cbi utara anak ne
Sbinuma karape ne, pirikayj iki gusu Kiristo Yesu
otta akan nisa ruwe ne ; nei pirika ikip otta apkasb

528. 522 EPESOS. [2.11-21.
kuni ambe Kamui anak ne teeda etoko-oiki nisa rawe
ne na.
11 Taiiibe gusu, tambe uoiinere yan, etokota kam gusu
Oya utara echi ne wa, teke ani kam otta akara
Okarituye buri akire utara orowa no, Shomo-okarituye
12 buri akire utara ani echi aporose nisa ruwe ne ; awa,
nei rapoketa, ecbi utara Kiristo sak no okai, Israeru
uii utara koro ikiri gusu uwoyakta aande wa okai,
eitakarnkire gusu an uitaknup shomo koro, chipachipa
kunip isam no Kamui sak no moshiri kata okai utara
13 ecbi ne nisa ruwe ne. Koroka, tane poka teeda
ukattuima no okai ecbi utara anak ne Kiristo Yesu
osbiketa, Kiristo koro kem gusu, ebange no arakire
14 an ruwe ne. Sbinuma anak ne cbikoro itomo ne wa
15 gusu, nei tup ani sbinep ne kara, Shiiiuma nei
tumugeta asb wa usaraye gusu an tumama bokusbte
wa ikasbpaotte oshiketa okai ipavvetenge gusu an
tuitak, koro kam ani nei uwe-epokba ambe isamka
ruwe ne ; tambe anak ne Sbinuma nei tap ani yaikota
yaiosbiketa sbine asbiii ainu kara wa itomo betukure
16 kuni gusu an ambe ne ; orowa sbui, nei ambe ani nei
uwe-epokba ambe araige wa, utasa cbikuni gusu, nei
tup sbine netobake koro bine Kamui tura irenga
17 aratcbire kuni gusu an ambe ne ruwe ne; orowa,
Sbinuma ek wa ukattuima no okai ecbi utara otta
itomo gusu an pirika sbongo eupaskuma ki, sbui,
ebange no okai utara otta ne yakka itomo irenga
IS eupaskuma ki nisa ruwe ne na : inambe gusu ne
yakun, Sbinuma gusu tup ne okai cbi utara anak ne
sbine Eamat otta Micbi orun ebange no arakire nisa
19 ruwe ne gusu ne na. Tambe gusu, ecbi utara anak
ne tane Oya utara bene, payekai utara bene shomo
ecbi ne, koroka, Asbkanne utara tura, Kamui uni un
utara tura sbine moshiri uirup utara ecbi ne ruwe ne
;
20 Apostoro newa uweingara utara kasbiketa asama
aande wa akarabe an utara echi ne, Kiristo Yesu
yailcota nei sapane shikkeu nep ne ruwe ne
;
21 Sbinuma otta pishno okai aasbte kunip anak ne
auweunu wa Utarapa gusu Asbkanne kenru ne

529. 2. 22.-3. 1-13.] EPESOS. 523
22 slinkup ruwe ne ; Shinunia otta eclii utara ne yakka
Raniat ani Kamui giisu an osbiroma-i ecbi kara an
na.
3 Ik.
1 Tanibe gusu, Oya utara echi utara rengap gusu Kiristo
2 Yesa koro apakashnu guru Pauros ku ne anak, ecbi
utara gusu Kamui en sbikkasbimare kuni en koropare
3 irenga ecbi nu nangora ; eesbii'i moyo an itak ani ku
nuye koracbi, ekarabakbe ani ujukke wa an okail^e a
4 en eramande ruwe ne; nei ambe ecbi oro-oitak cbiki,
kuani Kiristo koro mukkep ku eraman ambe ecbi
5 onnere kusu ne na ; tane Kamat ani koro Apostoro
utara newa uweingara utara otta aekambal^te nei no,
nei an:) be anak mosbima okai ikiri ta ainu pobo utara
6 otta sbomo aeramande nisa ruwe ne ; Oya utara anak
ne Pirika sbongo gusu uko eikesbkoro utara ne, uko-
tura sbine netobake un awebe ne, Kiristo Yesu koro
7 eitakamkire ambe uko-uina utara ne ruwe ne ; koro
kiroro ikip an gusu a en koropare Kamui irenga ne
korarape an koracbi, kuani anak ne nei Pirika
sbongo otta yaisbieiwangerere guru ku ne ruwe
8 ne na. Obitta no okai Asbkanne utara tumugeta an
iyotta ponbe kasu no pokasbnu guru ne en otta bunara
eaikap pakno an Kiristo koro aeoteknup oya utara otta
9 eupaskuHia ki kuni irenga a en kore ; samata, ol^itta
no okai ikiri wano nep ne yakka kara Kamui osbiketa
mukke wa an asbikkasbimarep obitta no okai utara
otta nure kuni irenga a en koropare nisa ruwe ne
;
10 tanibe anak ne Kamui cbikoro Utarapa ne Kiristo
Yesu giisu sbasbuisbiri wano an keutum an koracbi,
11 tane kando un kiroro newa raondum koro utara otta
karisia ani Kamui inne no okai wayasbnu ambe
12 anure kuni gusu ne na ; cbi utara anak ne Sbinuma
eisbokoro gusu rametok koro wa ebonnai sbomoki no
13 Kamui otta karange no araki ruwe ne na. Tambe
gusu, echi utara gusu ku ki aeramcbuptekbe gusu iteki

530. 524 EPESOS. [3. 14-21.-4. 1-7.
echi ramurai kuni ku koramkoro ; nei ambe anak ne
echi orusu an nupeki ne mwe ne gusu ne na.
14 Tambe gusu, orowa no kando otta ne yakka
15 mosbjri kata ne yakka pishno pishno okai uirup
16 areikore Micbi otta ku kokkaea ruwe ne ; Sbinuma
anak ne koro nupeld an ikoro esanniyo wa echi
onnaigeta an ainu Shinuma kon ramat gusu kiroro
17 ani atumasbnure bembein ki, orowa, eisbokor-i an
gusu Kiristo anak ne ecbi koro keutum ta okai, samata,
ecbi utara anak ne omap ambe orun sbinrit oma bine
18 asanoa aande wa, obitta no okai Asbkanne utara tura
aesanniyo eaikap an Kiristo koro omap-i erainan bine,
19 nei tomotuye ambe bene, epesb ambe bene, ri-bi bene,
oobo-i bene, ecbi atumasbnure wa onnere ki, orowa,
Kamui koro aesbikbe ani ecbi aesbiktere kuni ne ku
koramkon na.
20 Un osbiketa iki kiroro an koracbi, cbi utara
koramkoro bene ki, esanniyo bene ki kasu no naa
21 nuye an no kara easbkaibe otta, Sbinuma otta
sbasbuisbiri pakno karisia osbiketa bene, Kiristo Yesu
osbiketa bene nupeki anro. Amen.
4 Ik.
1 TaoDbe gusu, Utarapa gusu apakasbnu guru kuani
anak ne, ecbi okai utara yaieoripakka bene ki, ramu-
sbiroma bene ki, rainusbiporore bene ki, uwe-utasbpa
2 omap bene ki bine uwe-eyai-sbiporore bene ki, orowa,
gusu ecbi atak wa okai atak ambe kopakeot no apkasb
3 bene ki, samata, itomo ari an kut ani akutkoro bine,
sbiarikiki no Eamat gusu an sbinep ne ambe sbikka-
4 sbima bene ecbi ki kuni ecbi onisbnisbi asb na. Ecbi
utara poka atak wa okai wa nei atak ambe gusu sbine
cbipaobipap an koracbi, sbine netobake, sbine Eamat
5 an ; Sbine Utarapa, sbine eisbokor-i, sbine baptisma,
utara obitta enisbpare gusu sbine Micbi ne Kamui an,
6 Sbinuma anak ne obitta no okai utara kasbiketa an,
obitta no okai utara gusu an, obitta no okai utara otta
7 an ruwe ne. Koroka, Kiristo sange aikrap apakari

531. 4. 8-19.] EPESOS. 525
wa ail wa, pisbno pisbno okai un otta ireiiga a un
8 kore uisa. Tainbe gusu, shinuma ene itak-bi ;
—
Sliinuma ri ushike orim rikiu ita, teke-apashte ambe teke-pashte
nisa ruwe ne.
Orowa, iitara otta aikrap koropaie uisa ruwe ne ua.
9 (Tapan Sbinu^na rikin, sekor'an itak—Sbinunia mo-
sbiri pokna an-i otta ne yakka ran mosbima benianda
10 ne ya? Kan guru anak ne nep ne yakka sbikte kuni
gusu, obitta no okai kando ara kasbike orun ne yakka
11 rikin guru uoyap sboino ne ruwe ne). Orowa,
Sbinuma koropare aikrap anak ne Apostoro ne kuni
sereke an ; uweingara guru ne kuni sereke an ;
pirika
sbongo akore guiu ne kuni sereke an ; epungine guru
newa epakasbnu guru ne kuni sereke an ruwe ne
;
12 tauibe an cbi utara obitta sbinep ne an eisbokor-i
ki bine Kamui Pobo eraman wa rupne guru ne,
Kiristo gusu an aesbikte ambe upak an kewe ri
13 pa,kno sbukup asb kuni ne, sbieiwangere-bi gusu
Kiristo kon netobake aasbte gusu, Asbkanne utara
14 eramusbinnere kuni gusu an ambe ne ; tewa no cbi
utara anak ne nokan utara sboino cbi ne wa, irara
wa utara cliinorep gusu sboino asbiren wa obitta no
okai epakasbi gusu kosbunge an kokandama ambe ari
aye rera ani iteki ekesbne-ekesbne asbisbuye kuni gusu
15 an ambe ne ; koroka, omap wa sonep ki bine nep ne
yakka gusu sapaba ne Kiristo otta sbukup kuni gusu
16 an ambe ne ruwe ne na ; Sbinuma gusu pisbno okai
ikra koropare ambe an gusu, netobake ebitta iram-
makaka aurukire wa uweyupu bine pisbno an awebe
ki ikip an koracbi, omap ki wa netobake sbukupte
wa yaiasbte ruwe ne.
17 Tambe gusu, tapne ku ye wa Utarapa gusu
pawetesbu ku ki :
—Oya utara ka keutum raka-sakbe
otta, koro osbike un ramusakbe gusu, koro sambe
18 nisbte wa gusu, Kamui inotu orowa no uwoyakta an
wa eraman kuni mondum akunnere wa an gusu
apkasb koracbi, iteki nei no ecbi apkash yan ; nei
19 utara yainikorosbmap erampeutek wa yaikosbipuinere
bine obitta no okai icbakkere ambe iraugetupa kuni

532. 526 EPESos. -4.20.32.-5.1-3.
20 ne rainnpekere otta yaikoropare nisa ruwe ne. Koroka,
ecbi utara anak ne nei no korachi shomo Kiristo
21 eyaibannokkara ruwe ne ; echi utara Yesu oshike
un son no ambe an koracbi Sbinunm otta "ko-nu wa
22 Sbinuma otta aepakasbnure an nisa ruwe ne : nei
arabe tapne ne, kokandama oina iki rusuibe gusu
23 awende wa an fusbko ainu etoko an buri tura oyakta
ande bine, ecbi keuturn oma ramat asbin no akara
24 wa Kaniui gusu, oiipekap gusu henibem, son no unbe
newa turu-sakbe otta beniliena akara asbiri ainu
yaiinire kuni auibe ne ruwe ne na.
25 Tambe gusu, ecbi utara anak ne sbungep ande wa
pisbno pisbno aun guru otta son no ambe ye yan :
cbi utara anak ne uwe-utasbpa an awebe ne ruwe ne
2G gusu ne na Irusbka wa iteki katpak ki : cbup abun
27 pakno iteki irusbka yan : samata, nitne Kamui gusu
28 usbike iteki kara yan. Ikka nisa guru anak ne tewa
no iteki ikka yanro : koroka, eisbiramne guru otta
koropare kuni okaibe an kuni ne, rnonraige wa koro
29 teke ani pirikap ki yan. Ecbi paro w^ano iteki wen
itak sange yan, koroka, nu utara otta irenga an kuni
gusu easbkai pakno wayasbnure pirikap sange yan.
30 Kikiraye kuni tobo pakno aiii ecbi utara Imn aomare
Kamui koro Asbkanne Eamat iteki oknatare yan.
31 Obitta no okai iporo-sbiube bene, kinrakarabe bene,
irusbka ambe bene, iram'botarare ambe bene, ]<oatcba
ambe bene, obitta no olcai wenbe tura oyakta ande
32 yan : orowa, utasbpa uweranmbauge ki bine uwe-
ramubapuru yan, Kamui anak ne Kiristo gusu ka
ecbi koro cbikokatpak tusare koracbi, ecbi utara ne
yakka uweutasbpa tusare yan.
5 Ik.
1 Tambe gusu, aom,ap an pobo utara nei no Kamui
eikosamba utara ne yan ; orowa, omap ki wa apkasb,
2 Kiristo ne yakka ecbi omap wa un rengap gusu niwa
bura an ailvrap newa ayange kunip gusu Kamui otta
3 yaikota yaiyange koracbi ki yan. Koroka, boiyo

533. 5. ^-18.] EPESOS. 527
newa obitta no okai icbakkere aiiibe bene, yaikosbi-
puinere ainbe ne yakl^a, asbkanne kiini iitara an
koracbi, ecbi tumugeta porose poka iteki ki yan
;
4 samata, tura-usbbe bene, katcbak itak bene, eoya-
itak ambe bene, iteki porose yan, tap okaibe oupak
no an aihbe sbomo ne riiwe ne : koroka, inakangane
5 ko-yaiiraige ki yan. Ecbi utara pirika no tanibe
uonnere na, boiyo ki gura bene, icbakkere guru bene,
yaikosbipuinere ki guru bene, potoki ko-ongami guru
bene, Kiristo newa Kanjui mosbiri oara eikesbkoro
6 sbomoki ruwe ne gusu ne na. Oba itak ani nenka
orowa no iteki aeyaikokandama kuni okai yan : inambe
gusu i]e yakun, tap okaibe an gasu itakkasbi utara
kasbiketa Kamui irusbka-bi kasbiaoniare ruwe ne
7 gusu ne na. Tambe gusu, itel^i nei- utara tura uko-
8 uiiia yan ; inambe gusu ne yakun, teeda ecbi utara
kurokokbe ecbi ne a koroka, tane anak Utarapa otta
9 pekerebe ecbi ne ruwe ne gusu ne na : pekere pobo
koracbi apkasb yan (pekere betukup analv ne pirikap
otta bene, oupekap otta bene, sonep otta bene an
10 ambe ne ruwe ne gusu ne), Utarapa nupetnere
11 ambe uwande wa okai yan : sbui, ibe-sak no an
kurokok buri sbomo ukokoro wa nei ambe koipisbi wa
12 esanniyo j^n, inambe gusu ne yakun, nuina no nei
utara ki ikip aporose yakka yainikorosbmarep ne ruwe
13 ne gusu ne na Koroka, obitta no okaibe akoipisbi
wa aesanniyo cbiki pekere gusu anukare ambe ne :
inambe gusu ne yakun, nep ne yakka pekereka ambe
14 anak ne pekere ne ruwe ne gusu ne na. Tau:ibe gusu,
Sbinuma ene itak-bi—Mokoro wa an guru mosb wa
rai-bi orowa no betopo-sbiknu yan, orowa, Kiristo
anak ne e orun pekere atte kusu ne na.
15 Tanobe gusu, nekon a ecbi apkasb ya yaitubare
yan ; wayasap guru koracbi sbomo ne no wayasbnu
16 guru nei no ki yan ; tobo wen wa gusu pakibi kikiraye
17 yan. Tambe gusu iteki ramii-sak no okai yan,
koroka, Utai'apa irenga nekon a ambe ne ya esanniyo
18 yan. Samata, otta esanasapte an toi:ioto gusu iteki
ibosbki yan, koroka, Eamat ani aesbik no okai yan
;

534. 528 EPESOS. [5. 19-33.
1
9
orowa, ij^obaiochish aiii bene, sbinotcba ani bene, ramat
oraa yairap ani bene, uweutasbpa itak, orowa, koro
l?eutum ta Utarapa gusu sbinotcba Id wa bau asbte
20 yan ; ramma nep ne yakka gusu cbikoro Utarapa ne
Yesu Kiristo kon reibei ankusbkerai akoro Micbi ne
21 Kamui otta koj^aiiraige ki; samata, Kiristo gusu an
isbitoma-bi koro wa uweutasbpa yai-uitaknure yan.
22 Macbi ne utara, Utarapa otta itaknu koracbi, ecbi
28 koro boku otta ne yakka ki yan. Inambe gusu ne
yakun, boku ne guru anak ne koro macbi sapaba ne,
Kiristo poka karisia koro sapaba ne wa, yaikota nei
24 netoba]e kasbiobiuki ambe koracbi ne na. Koroka,
karisia an ale ne Kiristo otta koitaknu koracbi, tambe
nei no macbi ne utara ne yakka nep ne yakka gusu
25 koro boku otta koitaknu yan. Hoku ne utara, Kiristo
anak ne karisia omap wa nei ambe gusu yaiyange nei
no, ecbi utara poka sbem koracbi koro macbi omap
26 3^an ; Sbinuma nei no ki ambe anak ne, itak ani wakka
otta furaye wa nei karisia turu-sakte, aige, asbkannere
27 bene ki wa, ecbi ne wa ukokomonse nei no an okaibe
sak no, koroka, asbkanne, turu-sak no Sbinuma nei
karisia ani nupeki an karisia yaikota otta kore kuni
28 kan nisa ruw-e ne. Tap koracbi poka boku ne utara
anak ne yaikota koro netobake omap koracbi koro
macbi ne yakka omap kuni gusu ne a ambe ne.
Yaikota koro macbi onmp guru anak ne yaikota
29 yaiomap ruwe ne : yaikota koro kam etunne guru
sbinen ka isam ; koroka, Kiristo anak ne koro karisia
poka omap leoracbi, utara anak ne koro kam ne yakka
30 resbpa wa nitata ruwe ne; cbi utara Sbinuma kon
netobalce oma aw^ebe cbi ne ruwe ne gusu ne na.
31 Tambe gusu, ainu anak ne koro ona koro unu ande
w^a ko]'o macbi tura ko-an, orowa, nei tun anak ne
32 sbine kam ne kusu ne. Tan mukkep anak ne poro
:
koroka, Kiristo newa karisia epeka no Ivu ye na.
33 Yakka, ecbi utara pisbno yaikota yaiomap koracbi
yaikota koro macbi omap yan ^ orowa, macbi ne guru
anak ne koro boku ko-oripak yan.

535. 6. 1-13.] EPESOS. 529
6 Ik.
1 Nokan utara, Utarapa gusu ecbi koro eshikop otta
2 koitaknu yaD : fcambe echi ki kunip ne ruwe ne gasu
3 ne na. Aokai irammakaka ohonno iiiosbiri koishu
kuni ne e koro ona e koro uiiu ko-oripak yan (tambe
anak uitaknii koro atpake an ikasbpaotte ne ruwe ne
4 na). Orowa, Micbi ne ecbi utara, iteki ecbi koro pobo
irusbkare yan : koroka, Utarapa gusu an pakasbnu
ambe bene, onisbinisbi atnbe bene ani resbpa yan.
5 Aussbiune an ecbi utara, Kiristo otta koracbi, sbine
keutum koro wa tususbke newa isbitoma kane ki bine
kaiu gusu an ecbi kon nisbpa gusu koitaknu yan
;
6 utara nupetnere anukara kuni gusu sbonio ne no,
koroka, sambe ossbi wano Kanuii irenga ki bine
7 Kiristo koro ussbiune utara koracbi ki yan ; irenga
keutum koro wa utara otta koracbi sbomo ne no,
8 Utarapa otta iki koracbi yaisbieiwangere yan: aige,
nep ne yakka pisbno okai ecbi utara ki pirikap gusu,
ussbiune guru ne a yakka, rengaine an mondum koro
guru ne a yakka sbui nei ambe Utarapa orowa no
9 akore kusu ne na, sekoro uonnere yan. Orowa,
nisbpa ne ecbi utara, sbinuma utara gusu nei no ki
wa, iteki kosakayokara yan ; aige, nei utara kon nisbpa
ne yakka ecbi kon nisbpa ne yakka kanclo osbiketa an
sekoro esanniyo yan, orowa, Sbinuma anak ne ainu
cbari ainu kowen keutum sbomo kon ruwe ne na.
10 Tewa no, Utarapa newa Sbinuma koro kiroro oma
tumasbnu ambe gusu aeyaitumasbnure no okai yan.
11 Ecbi utara nitne kamui kokandama ambe esbisbi
easbkai kuni ne, Kamui bayokbe utomcbiure yan.
12 Inambe gusu ne yakun, cbi ki ukotereke ambe anak
ne kenj newa kam tura ikip sbon:o ne, koroka, esapa-
nep tura bene, mondum korobe tura bene, tapan
kunne-i mosbiri esapanep tura bene, kando un usbiketa
okai wen ramat tura bene ukotereke ambe ne ruwe
13 ne. Tambe gusu, wen tobo ta ecbi esbisbi bembem
ki, orowa, obitta no okaibe kara wa ecbi rosbki bem-
bem ki eashkai kuni ne, Kamui koro obitta no okai

536. 530 EPESOS. [6. li-24.
14 hayokbe koro yan. Taiube gusn , ecbi roshki kane sonep
15 ani kutkoro, oupeka ainbe ani rerara-kotukbe koro,
itomo an pirika sbon,e;o etokooiki-bi ani cbikiri otta
16 eusbi ; samata, ani nitnep koro obitta no okai abe-o ai
usbka easbkai gusu an eisbokor-i ari an kikbumbe koro
17 yan. Orowa, kasbiobiuki-bi ani kane pon kasa ne
koro, samata, Kamui itak ari an Eamat un rangetam
18 ne koro yan ; sbui, rarnma-kane Ramat otta obitta no
okai inonno newa koramkorobe aiu inonno-itak ki,
orowa, nei okaibe gusu sbiure wa obitta no okai
asbkanne utara gusu yaisbiporore bine koramkoro,
19 sainata, ku parobo kn maka wa pirika sbongo gusa
an anuina anibe ku eupaskuma ebonnai sbomoki no
20 a en itakte kuni ne, nei ambe gusu sbouio ebonnai no
ku ki wa ku ye kusu ne ap koracbi ka ye kuni ne, en
gusu koramkoro yan ; nei ambe gusu kani sbinkop
eok atesbkara guru ku ne ruwe ne na.
21 Koroka, ecbi utara anak ne kuani nekon a iki ya,
en gusu an orusbpe ne yakka ecbi nu kuni gusu,
aomap an iriwak ne Utarapa otta ikipniukesb wa
yaisbieiwangere Tikikus anak obitta no okaibe ecbi
22 nure kusu ne na : tambe gusu, ecbi orun sbinuma ku
arapare ruwe ne, ecbi utara un gusu an orusbpe
aeramande wa ecbi keutum aomaoma kuni ne ruwe
tapan na.
23 Micbi ne Kamui newa Utarapa ne Yesu Kiristo
orowa no iriwak ne utara otta itomo newa eisbokor-i
24 tura omap ambe an kuni ku koramkoro. Turu-sak
no cbikoro Utarapa ne Yesu Kiristo omap obitta no
okai utara otta irenga an na.

537. PIKIPOI
UN UTARA OTTA AOMAXDE
PAUROS NUYE KAMBI.
1 Ik.
1 Kiiisto Yesu koro usshiune utara iie Panros newa
Timoteos anak De Piripoi kotan ta okai ashkamie
utara episkopos newa deakonos tura orota kambi
2 omaiide na : chikoro Michi ne Kamui newa Utarapa
ne Yesu Kiristo orowa no irenga newa itomo echi gusu
an an na.
3 Atpake an tobo wano tane pakno pirika sbongo
4 otta ecbi utara en tura no ko-okai gusu, rannna ecbi
esbkarun wa ku goro Kamui ot!a yaiiraige ku ki;
5 orowa, ramma obitta no okai ecbi utara gusu pisbno
6 pisbno an ku ki inonno-itak yaikopuntek wa ku ki
na ; echi osbiketa pirika ikip beasbire Kamui anak ne
Yesu Kiristo koro tobo pakno neiambeeramusbinnere
7 kusu ne a ambe, tambe gusu, ku eisbokon ruw^e ne
:
obitta ecbi utara gusu tap koracbi poka ku esanniyo
ambe anak ne pirikap ne, inambe gusu ne yakun, ku
goro tupep otta bene, pirika sbongo gusu kikikara wa
asbte ambe otta bene, ecbi utara obitta en tura irenga
koro utara ecbi ne pakno, ecbi koro keutam ta en
8 esbkarun ruwe ne gusu ne na. Yesu Kiristo koro
keutum ta obitta no okai ecbi utara gusu ku yaikate-

538. 532 PIRIPOI. [1. 9-21.
9 kara ambe Kamui pawefceshu ruwe ne. Orowa, tambe
gnsu inoiuio-itak ku ki : echi ki omap ambe anak ne
10 naa naa eramu ambe ofcta bene, obitta no okai
ramepakari otta bene aporore wa iyotta pirika okaibe
11 ecbi esaimiyo kuni ne ruwe ne ; samata, Kamni
aram5^e kuni an, otta nupeki atte kuni an Yesu Kiristo
gusii betuku onpel^a oma ibebe ani aesbik wa Kiristo
koro tobo palmo ecbi turu-sak wa sbomo ureepetcbiiire
kuni an ambe ne ruwe ne.
12 Tambe, iriwak utara, ecbi onnere kuni ku kon rusui,
en gusu betuku oruslipe anak ne makangane pirika
13 sbongo assuru asbte gusu an ap ne ; Kiristo gusu ku
tupep anak ne esapane guru epungine obitta no okai
tumikoro utara otta bembem, obitta no okai mosbima
utara otta benibem anukarape pakno an ap ne ; orowa,
14 sbui, Utarapa gusu an iriwak utara poro sereke anak
ne ku goro tupep gusu rametokkoro wa naa kiroro
yupu bine isbitoma sbonioki no Kamui itak ye ruwe
15 ne. Eyairamikasbure newa upaore gusu poka Kiristo
eupaskunm ki utara okai : sbui, pirika irenga an gusu
16 ki utara ka okai : eatteketa okai utara anak ne kuani
pirika sbongo kikikara gusu aasbte guru ne sekoro
17 eraman gusu, omap ki wa upaskuma ki ruwe ne : sbui,
eatteketa okai utara anak ne kuani atupetupe an-bi
kashita en eramucbuptekka rusui gusu, son no keutuni
koro shomoki no sakayo an gusu Kiristo orusbpe
18 assuru asbte ruwe ne na. Yakun, nekon a an 'be ne
ya? ouse nekon a ka, sbunge ani bene ya, son no
ambe ani bene ya, Kiristo anak ne assuru aasbte ruwe
ne ; tambe gusu, ku nupetne ruwe ne, ruwe un, tambe
19 gusu ku nupetne kusu ne. Inambe gusu ne yakun,
tap okaibe anak ne ecbi koro ki koramkorobe newa
Yesu Kiristo kon Eamat ikasbui ambe an gusu en
20 kasbiobiuki kusu ne na, sekoro ku eraman ; kuani ara
kon rusui wa cbipacbipa ambe anali ne ene ar.i ne, nep
ne yakka gusu sbomo a en yainikorosbmare, koroka,
ramma koracbi tane poka, ku sbiknu yakka, ku rai
yakka, Kiristo anak ne ku netobake otta pasere kuni
21 ambe ne ruwe tapan na. Kuani gusu sbiknu ambe

539. 1. 22-30.-2. 1.] PIRIPOI. 533
anak iie Kiristo ue, rai ainbe anak ne yaiepirikare
22 aiiibe ne ruwe ne gusii ne na. Koroka, kam otfca
sbiknu ambe anak ne,—fcambe anak ku monraige
gusu an hetuku ibebe ne cbiki, yakun, bemanda
ka nurage kusu ne ya, sekoro ku erampeutek rawe
23 ne. Koroka, tan tup gusu ku ututnasbire ruwe ne,
ku Oman wa Kiristo tura no ku an rusni ; tambe
24 anak kasu no pirika" ruwe ne : yakka, katn otta ku an-
i anak ne ecbi utara gusu naa an kunip ne ruwe tapan
2 ')
na. Orowa, tap koracbi ku eisbokoro gusu, ku an wa
riya sekoro ku eraman, ruwe ne wa, ecbi utara eisbo-
koro ki wa naa nupetne no okai l^uni ne obitta no
26 okai ecbi tura no ku an wa ku riya kusu ne; tambe
anak ne sbui kuani eclii tura no l<u an bine ku rengap
gusu Kiristo Yesn osbiketa naa kasu no ecbi raniu-
27 ritetke wa okai kuni gusu ne na. Koroka, eclii ki
buri anak ne Kiristo koro pirika sbongo kopalceat kuni
ne ki yan : tambe anak, kuani ku ek wa ecbi nukara
bene ki, sbomo ku ek no ecbi koro orusbpe ku nu
bene ku ki cbiki ecbi utara sbine keutum koro wa
iiwetusbmak no pirika sbongo gusu sbikkasbima bine
sbine ramat otta tumasbnu no ecbi roshki Imni ne
28 kara yan ; orowa, ecbi ipokba utara gusu okai nep
orusbpe an yakka iteki isbitoma no okai ya^n : nei
ambe anak ne, nei utara gusu an aisamka kuni
anukara sbirosbi ne, koroka, eclii utara gusu Ka^iuii
orowa no an kasbiobiuki-bi gusu an ap ne ruwe tapan
29 na ; inambe gusu ne yakun, Kiristo ankusbkerai ecbi
utara anak ne ouse Sbinuuia eisbokoro patek sliomo
ne, koroka, Sbinuma rengap gusu ayairamsbitnere
30 kuni-bi ne yakka ecbi otta akore ruwe ne : sbui, teeda
en osbiketa ecbi nukara, orowa sbui, tane an en otta
an sekoro anu yairamkoiki ambe ecbi utara kon ruwe
ne na.
2 Ik.
1 Tambe gusu, Kiristo otta aomaoma ambe an, omap-
i gusu keutum ratcbire ambe an, Kamat gusu ukopo-

540. 53-J: PIRIPOI. :2. 2-14.
5'ege aiube an, kuroma newa rampokiwen wa akore
2 anihe an cbiki, ecbi utara shine yainu-hi ki, sbine omap
ambe kisbima, Sbine keiitum koro, sbineatki no ramu-
3 osbma wa en nupetnere tva en eramusbinnere yan
;
nep ne yakka ecbi ki ita anak ne sakayo newa
yaiomonnure gusu iteki ki yan, koroka, keutum
yaieoripakka wa tnosbima okai utara anak ne yaikota
kasa no pirikap ne sekoro pisbno pisbno esanniyo yan ;
4 pisbno ecbi utara anak ne iteki yaikota korobe otta
ingara yan, koroka, ecbi pisbno mosbima an guru
5 korobe ne yakka nukara yan. Kiristo Yesu koro
keutum ta tap esanniyo koracbi ecbi utara ne yakka
6 esanniyo yan ; Sbininna anak ne Kaniui kat nep
koro an, awa, Kaniui tura ueripak an ambe anak
aosbkoro kasbpa knnip ne sekoro esanniyo sbonioki
7 nisa ruwe ne, koroka, Sbinunia anak ne yaikota yaio-
hare bine aussbiune guru kat nep koro uk, awa, ainu
8 nokaba koracbi ne nisa ruwe ne ; orowa, koro katubu
anak ne ainu nei no an ap anukarape ne gusu, Sbinuma
yaieoripakka wa rai pakiio itaknu ki, ruwe un, utasa
cbikani otta araige pakno itaknu ki nisa ruw^e ne na.
9 Tambe gusu ka Kamui anak ne sbi no Sbinuma
pasere wa kando otta bene, mosbiri kata bene, mosbiii
cboropoketa bene obitta no oliai reibei kasu no assuru
10 an reibei koropare nisa ruwe ne ; Yesu ari an reibei
otta obitta no okai kokkasap anak ne komo bembem
11 ki, samata, obitta no okai parumbe anak ne Micbi ne
Kamui nupeki gusu Yesu Kiristo anak Utarapa ne
sekoro eyaipusbi kuni bembem ki ruwe ne gusu ne
na.
12 Tambe gusu, ku onuap an utara, ecbi utara anak ne
ramma kane itaknu ki wa ouse ku an rapoketa
koracbi sbomo ne no, koroka, naa kasu no ku isam
ita ne yakka isbitoma wa tususbke bine kasbiaobiuki
13 kuni gusu ki yan ; in ambe gusu ne yakun, Kamui
anak ne koro pirika irenga rengaine gusu ecbi on-
naigeta iki wa ecbi keutum attere bembem ki, ecbi
14 monraigere bembem ki ruwe ne gusu ne na. Ecbi
utara cbikokatpak sak newa pekasbnu bine wen wa

541. 2. 15-27.J PIRIPOI. 535
oheuge ainu ikiri tumta turusak no an Kanuii poho
Qtara ecbi ne, aige, nei utara tan:inge un n:oshir'otta
echi okai wa inotu onia itak eukoturire tombe kdrachi
15 aniikava kuni ne, oromani newa upaore sbomoki no
16 nep ne yakka kara yan : kiiani raka sak no sbomo ku
hoyupu, raka sak no sbomo ku nionraige wa, Kiristo
koro tobo ta kuani yaiomonnure usbike an kuni ne
17 nei no Id yan. Euwe un, ecbi koro eisbokor-i gusu
an ayangep newa yaisbieiwangere ambe gusu a en
enomi cbiki, ku nupetne, obitta no okai ecbi utara
18 fcura ratnu-ritetke ruwe ne : nei no koracbi ecbi ntara
ne yakka nupetne bine en tura no ramu-ritetke yan.
19 Koroka kuani ecbi orusbpe lai nu wa aomao ua
kuni gasu, nabun Utarapa ne Yesu irenga gusu ecbi
orota Timoteos ku omande kunibe koro yainu ruwe
20 ne na. Inambe gusu ne yakun, son no newa sbinutna
koiacbi ecbi gusu an orusbpe kasbirauju kusu ne a
21 guru isam ruwe ne. Obitta no okai utara anak
yaikota korobe bunara, Yesu Kiristo korobe sbomo
22 bunara ruwe ne gusu ne na. Koroka, Sbinuma anak
ne nekon a auwancle-i an a ainu ne ya sekoro echi
eraman, pobo koro inicbi ikasbui koracbi, sbinuma
pirika sbongo assuru asbte-bi gusu en ikasbui nisa
23 ruwe ne na. Tambe gusu, en gusu nekon a akara
ya ku eraman cbiki, nani ecbiotta sbinuma ku omande
24 kunibe koro yainu ruwe ne : koroka, kuani yaikota
tewa no tunasbi no ecbi orun ku oman kuni Utarapa
25 gusu ku cbipacbipa ruwe ne. Koroka, ku iriwak ne
guru, tura no monraige, tura no tumikoro guru ne,
ecbi orowa no aette wa ku eisbiramnep gusu yai-
sbieiwangere an Epaproditus ecbi orota nekon a ka
aomande kunip ne sekoro ku esanniyo nisa ruwe ne
;
26 inambe gusu ne yakun, sbinuma anak ne tasbum ki
ruwe ne sekoro ecbi nu a gusu, nei guru sbi no
yairamkoiki wa ecbi enisbomap nisa ruwe ne gusu
27 ne na ; son no poka sbinuma rai ebange pakno tasbum
ki : koroka, Kamui anak ne sbinuma ko-erampokiwen
wa kore nisa ruwe ne ; orowa, shui, Sbinuma patek
sbomo ne, koroka, kuani anak yairamkoiki wa naa

542. 536 PIEIPOI. [2. 28-30.-3. 1-8.
yairamkoiki kashpa shorno ku ki kuni ne, en poka
28 ko-eranipokiwen wa kore nisa ruwe ne na. Tambe
gusQ echi ntara kanna-shui sbinuma nukara chiki,
yaikopuntek, sauiata, kuani ne yakka naa isaika no
yairamkoiki kuni ne yaikikip no ecbi orun ku omande
29 nisa ruwe ne na. Tambe gusu, Utarapa osbiketa
sbinuma uk wa nupetne yan ; samafca, tiei no okai
30 ainu ko-oripak yan: inambe gusu ne yakun, sbinuma
anak Kiristo koro moni gusu rai ebange nisa ruwe ne,
ecbi utara en gusu yaisbieiwangere kunip aeikobayep
epakte gusu koro inotu aeyaikikip no aisamka ange
sbiri iki nisa ruwe ne gusu ne na.
3 Ik.
1 Orokeseta, ku iriwak utara, Utarapa osbiketa
enupetne yan. Ukoracbi an ap ecbi utara gusu ku
nuye ambe anak ne ku erannak poka sbomo ku ki
2 ruwe ne, koroka, echi utara gusu pirikarep ne. Nei
seta yaitubare, wenbe ki utara yaitubare, tuye ki
3 utara yaitubare yan: inambe gusu ne yakun, Kamui
Eamat ani ongarai bene ki, Kiristo Yesu otta yaiomon-
nure bene ki, samata, kam gusu sbomo eyaikopasbte-i
bene ki cbi utara anak ne son no oUarituye buii akire
4 utara cbi ne ruw^e ne : koroka, kuani yaikota anak ne
kam gusu poka eyaikopasbte usbike an na : nenka
mosbioDa guru anak ne kam gusu eyaikopasbte-i an
sekoro yainu cbiki, kuani anak ne naa kasu no an
:
5 tupesan ikinne an tobo ta okarituye buri akire, Israeru
sanikiii ne, Benyamin koro ikiri un guru ne, Hebrai
un utara un Hebrai un guru ku ne ruwe ne ; tuitak
6 gusu Parisee un guru ne, keutam opopniau kara gusu
karisia kesblve ; tiiitak gusu an oupeka ambe gusu
7 obeuge sak no anukan nisa ruwe ne. Yakka, en
epirikare ambe anak ne Kiristo gusu so-no-ld ambe ne
8 sekoro ku esanniyo nisa ruwe ne na. Kuwe ne wa,
son no un, ku goro Utarapa ne Kiristo Yesu eramambe
pirikap gusu kuani obitta no okaibe so-no-ki ambe
ari ku esanniyo nisa ; Sbinuma gusu obitta no okaibe

543. 3. 9-21.] PIKIPOI. 537
9 kiiani so-no-ki wa aemakbap ne sekoro ku esanniyo ;
taiiibe anak ne Kiristo ku epii'ikare wa Sbinuiua
oshiketa a en iiukara, saraata, tuitak gusu hetuku
yaikota koro onpeka ambe koro shomoki, koroka,
Kiristo otta au eisbokor- i gusu betuku oupeka ambe,
—eisbokor-i gusu Kamui orowa uo betuku oupeka
10 ambe ku koro kuni ^usu an ambe ne : orowa, kuani
anak ne Sbirnima nevva Sbinuma betopo-sbiknu ambe
gusu an kiroro newa Sbinuma tura ayairamsbitnere
ambe ki bine ku eraman wa Sbinuma ki rai ambe nep
11 koro koracbi a en kara ; aige, nekon a ka kuani rai-i
12 orowa no betopo ku sbiknu kuiii gusu aki na. Kuani
koro okere nei no sbomo ne, samata, kuani aeramu-
shinnere okere nei no sbomo ne : koroka, nekon a ka,
gusu Kiristo Yesu ani a en sbikkasbima okaibe,
kuani ne yakka sbikkasbima kuni gusu ku kesbke na.
13 Iriwak utara, kuani sbikkasbima okere sekoro yaikota
sbomo ku esanniyo : koroka, tan sbinep an, osbmake
un okaibe ku oira hine kotcbake un okaibe orun ku
14 tuii, aige, Kiristo Yesu osliiketa Kamui lik oro atak
kuni aosbkorobe ari an osbikpekarep orun ku kesbke
15 ruwe ne. Tambe gusu, aeramnsbinne okere obitta
no okai cbi utara anak ne nei no esanniyo asbro ;
orow^a, nep okaibe gusu sbinnai no ecbi sanniyo cbiki
tambe poka Kamui anak ne echi eramande kusu ne
:
16 ouse pakno sbirepa asb okere-bi gusu nei no koracbi
apkasb asbro.
17 Iriwak utara, en tura eikoisamba utara ne wa,
chi utara ani aikoikarabe ne kara bine apkasb utara
18 esanniyo yan. Inambe gusu ne yakun, gusu kanna-
kanna ecbi nure asb utara, samata, tane ku cbisb poka
ecbi nure asb inne utara apkasb, aige, Kiristo koro
19 utasap gusu kesbke utara ne ruwe ne ; nei utara okere-i
anak ne aisamka ambe ne, koro Kamui anak koro
bonibi ne, aeyainikorosbma kuni ambe iramye, mo-
20 sbir'otta okaibe esanniyo ruwe ne. Cbikoro mosbiri
anak ne kando otta an ; nei i wano Utarapa ne Yesu
Kiristo aii aye kasbiobiukip ek kuni poka cbi ebuye
21 wa okai ruwe ne: Sbinuma anak ne ani obitta no

544. 538 piKiPoi. [4. 1-10.
okaibe yaikota otta itaknure eashkai iki-hi nei no an
no chikoro aeoripakka an netobake ashinno kara hine
koro nupeki an netobake koracbi kara kusu ne na.
4 Ik.
1 Tambe gusu, aomap an, aeyaikatekara an, ku
nupetne ainbe, ku sapa-umbe ne iriwak utara, tap
koracbi akoro omap an utara Utarapa otta rosbki yan.
2 Utarapa otta sbine keutum koro kuni ne Euodia
ku onisbnisbi, Sintike ne yakka ku onisbnisbi ruwe ne.
3 Euwe ne wa, en tura son no nionraio^e ki guru aokai
ne yakka ku onisbnisbi ruwe ne, tan sbiwentep utara
ikasbiu yan, inambe gusu ne yakun, nei utara anak
ne Kurementos ne yakka, orowa reosbima okai kon
reibei inotu un kanibi-sosb kata anuye wa an en tura
moniaige utara poka pirika sbongo otta n:ionraige nisa
ruwe ne gusu ne na.
4 Raimna Utarapa enupetneyan: sbui, nupetne yan,
5 ani ku ye. Ecbi kon rotcba keutum obitta no okai
6 utara otta nukare yan. Utarapa ebange no an. Nep
ne yakka gusu iteki nisbomap yan ; koroka, nep ne
yakka gusu iyaiiraige wa inonno-itak ani, korarakor-i
7 ani ecbi eisbiraranep Kannii nure yan. Orowa, obitta
no okai eraman kuni niondura akkari kara Kamui
itomo irenga, Kiristo Yesu gusu ecbi yainu-bi bembem
ecbi keutum liembem epungine kusu ne na.
8 Orokeseta, iriwal?: utara, nep ne yakka son no
ambe, nep ne yakka aeoripak kuni ambe, nep ne
yakka oupeka ambe, nep ne yakka turu-sak ambe,
nep ne yakka aomap kuni ambe, nep ne yakka pirika
assuru koro ambe ; nep ka buri pirika usbike an cbiki,
nep ka ramye kuni usbike an cbiki, tap okaibe
9 esanniyo yan. Ecbi utara anak ne eyaibannokkara
bene ki, akore bene ki, nu bene ki, en otta nukara
bene ki okaibe, tap okaibe kara yan ; orowa, itomo
koro Kamui ecbi tura an kusu ne na.
10 Koroka, tane an aine ecbi utara anak ne sbui en
esbkarun gusu, Utarapa otta sbi no ku nupetne ruwe

545. 4. 11-23.] piRiPOi. 539
ne : iiei ambe gnsu echi utara anak ne esbkaran poka
ecbi ki nisa, koroka, kara kusa ne i isaiii ruwe ne na.
11 Kimni nepka eikohaye gnsu kii ye shomoki ; inambe
gusu ne yakun, nekon a i an a yakka nei ambe
guRU aeramusbinne kuni ku eyaibannokkara okere.
12 Yaisbiwennere ambe bene, nuye an no koro ambe
bene, ku erauian : nep ne yakka gusu, obitta no
okaibe £;asu, akironnu ambe bene sambe-cbinoiba
ambe bene, nuye an no koro ambe bene, eikobaye
13 ambe bene, ku eyaibannokkara nisa ruwe ne. En
tumasbnure Kamui osbiketa kuani nep ne yakka ki
14 easbkai ruwe ne, Yakka ecbi utara anak ne ku ki
aeramucbuptekbe gusu en tura no ecbi ki-bi anak
15 pirika ruw^e ne. Orowa, Piripoi un ecbi utara,
pirika sbongo eatpakebeta, kuani Makedonia kotan
orowa no ku bopumba ita anak ne, ecbi utara
mosbima, kore bene ki akore bene ki orusbpe gusu,
en tura no ki karisia isam, sekoro, ecbi utara yaikota
16 ecbi eraman ; Tessaronike otta poka kuani aeisbiram-
nep an gusu kanna-kanna en otta ecbi tesbkara nisa
17 ruwe ne gusu ne na. Aikrap ku bunara gusu sbomo
ne ; koroka, ecbi utara gusu nuye an no betuku ibebe
18 ku bunara gusu ne ruwe tapan na. Koroka, nep ne
yakka ku koro wa nuye an no ku an : Epaproditos
koro wa ek ecbi orowa no okai sbisak bura pirikap, uk
kuni ayangep, Kamui nupetnere okaibe, ku uk okere
19 gnsu kuani kironnu wa an ruwe ne. Orowa, ku goro
Kamui anak ne Kiristo Yesu osbiketa nupeki otta
okai l^oro otelcnu ainbe an a-i koracbi obitta no an
20 ecbi eisbiramne ambe uweomare kusu ne na. Tane
sbasbuisbiri wano sbasbuisbiri pakno cbikoro Kamui
ne Miciii orota arakuru an na. Amen.
21 Kiristo Yesu otta asbkanne guru pisbno rangarap
yan. En tura no okai iiiwak utara anak ne ecbi otta
22 rangarap ki. Obitta no okai Asbkanne utara echi otta
rangarap an, Kaisaros cbisei un utara anak ne
makangane nei no ki na.
23 Utarapa ne Yesu Kiristo kor'irenga ecbi kon ramat
tura an kuni akoramkon na.

546. KOKOSAI
UN UTARA OTTA AOMANDE
PAUROS NUYE KAMBI.
1 Ik.
Kamui rengaine an gusu Kiristo Yesa koro Apos-
toro ne Pauros newa akoro iriwak ne Timoteos anak
ne, Korosai kotaii ta osbironm Kiristo oshiketa okai
ashkanne utara newa ikipninkesh uiriwak utara orun
kambi omaiide na : chikoro Micbi iie Kamui orowa no
irenga newa itomo ecbi gusu anro.
Cbi utara anak ne cbikoro Utarapa ne Yesu Kiristo
koro Micbi ne Kamui otta koyaiiraige ki bine ramraa
ecbi utara gusu inonno-itak ki na : eesbiri ecbi otta
ek pirika sbongo oma son no ambe an itak ani ecbi
nu kando otta ecbi utara gusu eumasbnu wa an ae-
cbipacbipa ambe gusu, Kiristo Yesu otta ecbi ki eisbo-
kor-i bene, obitta no okai asbkanne utara gusu ecbi
ki omap ambe bene cbi nu nisa ruwe ne gusu ne na :
nei ambe poka mosbir'ebitta ta okai wa ibebe betukure
bine sbipiraspa, aige, nei ambe ecbi nu wa son no ka
un Kamui irenga ecbi eraman tobo wano ecbi otta ne
yakka koracbi ne ; ecbi utara gusu Kiristo koro ikip-
niukesb aeyaisbieiwangere guru ne cbikoro omap an
tura iki ussbiune Epapras orowa no ka ecbi yaiban-
nokkara koracbi ne ; sbinuma anak, sbui, Kamat otta
an ecbi omap ambe un nure nisa ruwe ne.

547. 1.9-20.] KOROSAI. •
541
9 Tambe giisii, cLi utara ne yakka, nei orushpe
nu tobo orowa no ecbi utara aimk iie obitta no okai
ram at oma wayasbim ambe newa eraman-i otta Sbi-
numa koro ireiiga eramanbe ani ecbi aesbikiio an knni
10 bene, samata, Utarapa nupetnere kuni kopakeatbe
otta ecbi apkasb bine obitta no okai pirika ikip otta
ibebe betukure wa Kamui oma eramanbe otta naa
sbukiip knni ne okere sbomoki no -inonno-itak cbi ki
11 wa koramkoro sbiriki okai ; Sbinuma koro nupeki ani
kiroro an koracbi, nnpetne bine obitta no okai yaiyu-
pupii ambe newa ramnsbiporore ambe gusu, obitta no
12 okai kiroro ani atunjasbnure : orowa, pekere otta okai
asbkanne utara tura aeikesbkoro kuni an ambe cbi
13 nina kuni ne un kopakeatte Micbi otta koyaiiraige ki
;
Sbinunm anak ne kunne kiroro orowa no un obai-
tare wa, koro omap an Pobo koro mosbiri orun un
14 abupte nisa ruwe ne ; samata, Sbinuma ankusbkerai
Isikiaraye ambe cbi koro, aige, cbikoro katpak atusare
15 an na: Sbinunm anak ne anukara eaikap Kamui koro
nokaba ne, obitta no okai akarabe etoko betukup ne
;
16 inambe gusu ne yakun, kando osbiketa okai yakka,
mosbiri kata oka,i yakka, anukarabe ne a yakka, anu-
kara eaikapbe ne a yakka, anjset bene, enisbpane ambe
bene, esapane ambe bene, mondum korope bene ne
17 yakka obitta Sbinuma otta akan nisa ruwe ne ; obitta
no okaibe Sbinuma ankusbkerai akara, Sbinuma otta
akan na ; aige, Sbinuma anak ne obitta no okaibe eto-
kota an, samata, Sbinuma gusu obitta no okaibe rosbki
18 ruwe ne. Orowa, Sbinuma anak ne nei netobake ne
karisia koro sapaba ne : atpake an ap ne, rai-i orowa
no bosbike betukup ne ruwe ne ; Sbinuma obitta no
19 okaibe gusu esapanep ne kuni gasu ne na. Inambe
gusu ne yakun, obitta no okai eupakte-i Sbinuma osbi-
keta osbiroma kuni ambe anak Sbinuuja irenga ne
20 ruwe ne gusu ne na ; samata, koro utasap kennbi ani
itomo asbte bine, Sbinuma ankusbkerai gusu yai otta
obitta no okaibe irenga usaraye kuni gusu ue na
;
mosbiri kata okaibe ne a yakka, kando osbiketa okaibe
ne a yakka, Sbinuma ankusbkeraipo aratcbire kuni

548. 542 . KOROSAI. [1.21-29.-2.1.
21 gusn nep. Orowa, echi utara anak lie etoko wa echi
wen ikicbi ambe gusu ecbi koro keutum osbke uwo-
22 yake an bine epokba utara ecbi ne a yakka, Sbinuina
kotcbaketa asbkanne newa turu-sak newa wen-buri
sak no ecbi rosbkire kuni ne, tane, Sbinun:ia rai ambe
l^oro kani netobake osbiketa irenga usaraye nisa ruwe
23 ne: ecbi utara anak ne nei eishokor-i ta asamaba
ande bine yaiatte wa kando cboropoketa an obitta no
okaibe otta ecbi nu okere aeupaskuma pirika sbongo
gusu an cbipacbipa auibe orowa no sbonjo oyakta
okai wa ecbi okai yakun, nei no an ruwe ne ; Pauros
ne kuani anak ne gusu yaisbieiwangere guru ku ne
ruwe ne na.
24 Tane anak ne echi utara gusu ku iki yairamsbitnere
ambe ku enupetne ruwe ne, aige, kuani anak Kiristo
iki aeramcbuptekbe eikobaye ambe karisia ne Sbinuma
kon netobake gusu ku kam otta kasbi iyo wa upakte
25 ruwe ne ; otusasbiri wano okai uirup ikiri otta esbina
wa an mukkep ne Kamui itak uweomare kuni gusu,
ecbi utara epeka a en kore Kamui en kara ambe nei
26 no koracbi, nei karisia otta aeyaisbieiwangerere guru
ku ne ruwe ne : koroka, tane anak ne nei ambe Sbi-
numa koro asbkanne utara otta aeramande, awa,
27 Oya utara tumugeta tapan mukkep gusu an arakuru
koro oteknu-bi eramande kuni ap Kamui keutum ne,
nei ambe anak arakuru ecbipacbipare ambe ne, ecbi
28 osbiketa an Kiristo ne ruwe ne na : cbi utaia anak ne
pisbno an ainu Kiristo osbiketa aeramusbiniie wa atte
kuni ne, wayasbnu no pisbno an ainu onisbnisbi bene
ki, pisbno an ainu epakasbnu bene ki bine, Kiristo
29 eupaskunm asb ruwe ne ; nei ambe gusu poka kuani
anak, en onnaigeta kiroroasbnu no iki, Sbinuma kara
ambe nei no kiroro yupu bine ku monraige ruwe ne.
2 Ik.
1 Inambe gusu ne yakun, ecbi utara gusu beiiibem,
Eaodikia un utara gusu bembem, kam oma ku nanubu
sbomo nukara obitta no okai utara gusu bembem,

549. 2. 2-13.] KOROSAI. 543
heii:ianda yiipke no kiroro atte hine ku iki ambe echi
2 eraman kuni ku kon rusui rnwe iie ; tambe aimk nei
utara koro sambe aoniaoina kuni gusu an ap ne, aige,
shinuma utara omap ambe ani aurukire hine eraman
no an shomo utumashire an ambe gusu befcuku aeo-
teknup otta an kuni gusu ne ; tambe anak nei utara
3 Kamui mukkep eraman kuni gusu nep ; nei mukkep
anak ne Kiristo ne, aige, Shinuma oshiketa waj-ashnu
ambe newa eramushbe oma aeoteknup anuina wa an
4 na. Inan guru ne yakka iteki shisak itak ani echi
5 kokandama kuni ne, tambe ku ye ruwe ne. Inambe
gusu ne yakun, kam gusu echi tura no ku an shomoki
yakka, ramat gusu echi tura no ku an, aige, echi ikiri
an no an ambe hemhem, Kiristo gusu echi atte eisho-
kor-i yupkep hemhem ku nukara waku nupetne ruwe
ne na.
6 Tambe gusu, echi utara Utarapa ne Kiristo Yesu
akore korachi, Shinuma oshiketa apkash yan ; Shi-
7 numa oshiketa shinrichi koro hine aeyairoshkire, aige,
aepakashnu an korachi poka, iyaiiraige an keutum
koro wa echi ki eishokor-i atte yan.
8 Kiristo gusu shoujo ne, koroka, utara koro oina
gusu bene, moshiri gusu an isaika epakashi gusu bene,
koro aeramasure eramushbe newa oha kokandama
itak ani iteki echi shiren guru an kuni 3'aitubare yan
:
9 inambe gusu ne yakun, aeramushinne an kamui-oibe
anak netobake an nei no Kiristo oshiketa oshiroma
10 ruwe ne, aige, Shinuma oshiketa echi utara aeramu-
shinnere an na, aine, Shinuma anak ne obitta no okai
esapanep newa mondum korobe koro sapaha ne ruwe
11 ne: Shinuma oshiketa teke ani shomo akore okarituye
buri ani echi utara anak ne okarituye buri ani akore
poka ki nisa ruwe ne, tambe anak Kiristo koro okari-
tuye buri ne, kam netobake shiraraye au:ibe ne ruwe
12 ne ; aige, Shinuma tura baptisma eun aomare hine
rai-i orowa no Shinuma hetopo-shiknure Kamui iki
ikip ani eishokor-i ankushkerai Shinuma tura echi
13 utara ne yakka hetopo-ashiknure nisa ruwe ne. Oro-
wa, echi utara anak ne, koro chikokatpak newa kam

550. 544 KOEOSAI. [2. 14-23.
oma okarituye buri ankushkerai gusu rai okere echi
utara anak ne, obitta no okai chikoro chikokatpak 8hi-
iiuma tusare bine Sbinuma orowa no Sbinuma tura
14 ashiknure nisa ruwe ne ; aige, un epeka wa un epokba
ipawetenge nei no ikiri koro tel^e ani anaye karabi
isamka : aine, nei ambe oyakta koro wa utasa
15 cbikuni otta kangi kokikkik nisa ruwe ne ; samata,
yaikota yai orowa no esapane ambe newa mondum
korobe sosbpa okere cbil<:i, anukan no nei ambe nukare
bine, gusu nei ambe epeka yaiokkainere nisa ruwe ne
na.
16 Tambe gusu, ibe ambe gusu bene, iku ambe gusu
bene, iwai an tobo gusu bene, asbiri kunne-cbup gusu
bene, sbini tobo gusu bene, iteki nen ka ecbi koipisbi
1
7
kuni ne ki yan : tap ambe anak ne ek kusbki okaibe
gusu an kurihi ne ; koroka netobake anak ne Kiristo
18 korobe ne ruwe ne. Iteki nenka iki rengaine an yai-
eoripakka ambe newa Kamui hauturumbe koonga-
mire ambe ani ecbi koro iwayebe eikkare yan ; nei no
19 ikicbi gur'anak ne anukarabe an ambe kata rosbki,
raka-sak no koro kam-usb keutum gusu pittarane,
aige, ari netobake ebitta ikra newa kut-rit ankusbkerai
gusu aresbpa bine Kamui orowa no asbukupte wa
sbukup nei sapaba yupke no sboino sbikkasbima ruwe
ne na.
20 Tam mosbiri gusu an isaika ambe epeka Kiristo
21 tura ecbi rai nisa ruwe ne a yakun, bemanda gusu,
mosbiri gusu koisbu koracbi, utara epakasbi nei no
utara ikasbpaotte nei no ipawetenge nep koran esan-
22 niyop koitaknu ya ? (nei ambe anak, iteki teke ani
kisbima, iteki sapke, iteki tomoosbma ari an ap ne).
23 Tap an okaibe anak ne rengaine an keutum ani Ka-
mui koongami ambe gusu hembem, yaieoripakka ambe
gusu bembem, netobake epeka eramu-yupke kore am-
be gusu bembem wayasbnu kotom ambe ne sekoro
anukara ; l^oroka, kam iki rusuibe epeka raka-sak no
an ambe ne ruwe ne.

551. 3. 1-13-] KOROSAI. 645
3 Ik.
1 Tambe gusu echi utara anak ne Kiristo tura hetopo-
aslnknure chiki, Kamui sbimon tek-samata a koran
2 Kiristo oshiroma usbiketa an okaibe bunara yan. Kik-
ta an okaibe esaniiiyo wa iteki niosbiri kata an okai-
8 be esanniyo yan. Inambe gusu ne yakun, ecbi utara
anak ne rai nisa ruwe ne, echi koro inotu Kiristo tura
4 Kamui otta anuina wa an ruwe ne. Chikoro inotu ne
Kiristo anak ne anukara kusu ne ita, nei ita anak echi
utara ne yakka Shinuraa tura no nupeki otta anukara
kusu ne na.
5 Tambe gusu, mosbiri kata okai echi koro awehe
raige yan ; hoiyo bene, ichakkere ambe bene, wen-
katcbam bene, wenbe ki rusui keutum bene, potoki
6 koong-ami ari an yaikosbipuinere ambe bene raige yan ;
tap okaibe rengap gusu itakkashi pobo utara otta Ka-
7 mui irushka ambe ek ruwe ne ; orowa, tap okaibe otta
echi shiknu wa an rapoketa, otta eeshiri echi utara ne
8 yakka apkash nisa ruwe ne na. Koroka, irushka
ambe bemhem, kinrakarabe bemhem, wenbe hemhem,
koatcha ambe hemhem, paro wano san yainikoroshma
itak ambe bemhem, tane tap okaibe obitta oyakta are
9 yan : iteki utashpa shunge yan ; fushko ainu koro iki
ikip tura echi shioraye bine ashiri ainu echi utomchiure
10 okere ruwe ne gusu ne na ; nei ambe anak ne orowa
no akara Kamui koro katubu nei no eramanusbbe
11 gusu ashinno akara kor'an ruwe ne : nei usbiketa He-
renes bene Yudea unbe bene, okarituj^e buri akore
ambe bene okarituye buri sbomo akore ambe bene, oya
kotan un guru bene, Skitia un guru bene, aussbiune an
guru bene, rengaine an guru bene isama : koroka,
Kiristo anak ne obitta no okaibe okkashi an, obitta no
okaibe onnaigeta an ruwe ne na.
12 Tambe gusu, Kamui koro anumge asbkanne newa
aomap an utara korachi, rampokiwen an keutum hem-
hem, pirika irenga hemhem, yaieoripakka ambe hem-
hem, ramu-rotcha ambe hemhem, ramu-shiporore am-
13 be hemhem, utomchiure yan ; utashpa uwe-shiyupupu
;

552. 546 KOEOSAI. [3. 14-25.
nep ne yakka eiyonnuppa kuni ushike an chiki uweu-
saraye yan ; Utarapa ecbi tusare korachi ecbi utara lie
14 yakka nei no ki yan ; orowa, tap okaibe l<asu no pasere
wa omap ambe utomcbiure 3^an ; tambe anak ne aera-
15 irinsbinne gusu an kut ne ruwe ne na. Sbui, Kiristo
Icoro itomo ecbi keutum ta esapanere yan, tainbe gusu
ka sbine netobake otta ecbi abotuyekara wa okai ruwe
16 ne na ; orowa, yaiiraige an no okai yan. Sbi no wa-
yasbnu no nuye an no Kiristo kor'itak ecbi osbiketa
osbiroinare yan ; iyobaicbisb ani bene, sbinotcba ani
bene, ramat ouia yairap ani bene ecbi koro keutum ta
irenga koro wa Kaniui otta sbinotcba ki wa utasbpa
uwe-epakasbnu bembem ki, uwe-onisbnisbi beuibem
17 ki yan. Orowa, itak otta bene ikip otta bene nep ne
yakka ecbi ki cbiki Utarapa ne Yesu Kiristo reibei
ankusbkeraipo ki, aine, Sbinuma kor'irenga gusu
Micbi ne Kamui otta ko-yaiiraige yan.
18 Macbi ne utara, Utarapa gusu kopakeat kuni ne
j9 ecbi koro boku otta koitaknu yan. Hoku ne utara,
ecbi koro macbi omap wa otta iteki iporo-shiuka yan.
20 Pobo utara, nep ne yakka gusu ecbi koro esbikop
koitaknu yan, tambe anak ne Utara nupetnere ambe
21 ne ruwe ne gusu ne na. Micbibi utara, ecbi koro
pobo utara iteki ramu-rai kuni ne iteki irusbkare yan.
22 Aussbiune okai utara, nep ne yakka gusu kam epeka
an ecbi esapane utara koitaknu yan ; ainu nupetnere
gusu aesbikkoingara kuni koracbi sbomo ne, koroka,
Utarapa gusu iki nei no obeuge sak sambe koro yan
:
23 nep ne yakka ecbi ki cbiki, ramu-ossbi wa ki yan,
utara gusu sbomo iki no Utarapa gusu iki koracbi ki
24 yan ; Utarapa orowa aeikesbkorobe gusu an iwayebe
akore kusu ne ambe eraman : aige, Utarapa ne
25 Kiristo gusu ecbi yaisbieiwangere na. Inambe gusu
ne yakun, w^enbe ikicbi gur'anak ne aki okere wenbe
gusu tasa akore kusu ne : aine, utara kowen utara
kopirika keutum isam ruwe ne gusu ne na.

553. 4.1-12.] KOllOSAl. 547
4 Ik.
1 Nishpa ne utara, ecbi koro nssbiui]e iitara otta
onpeka newa oupak an ainbe kore 3'an ; aige, ecbi
utara ne yakka kando osbiketa Nisbpa kon ruwe ne
kunak eramii yan.
2 Sbiyuppa no inonno-itak ki, iyaiiraige koro wa iki
3 bine sbirawande yan ; samaketa, un giisu ne yakka
iki, Kiristo gusu an anuina ambe aye bine itak ambe
abun gusu, un orun Kainui apa maka ktini ne ki yan,
4 i]ei okaibe gusu ku atupetupe an na ; samata, nekon a
katu ani ku ye kunip ne ya aeraniande kuni gusu ki
5 yan. Soifca okai utara epeka pakibi kikiraye koracbi
6 wayasbnu no apkasb yan. Nekon a katu ani pisbno
an guru oiun koese kunip ne ya sekoro ecbi eraman
kuni ne, ramuia kane ecbi ye itak irenga tura asange
wa sbippo eoraare yan.
7 Obitta no okai ku goro orusbpe gusu anak Tikikos
ecbi nure kusbki, nei guru anak ne Utarapa osbiketa
aomap an iriwak ne, ikipniukesb yaisbieiwangere guru
ne, tura no iki aussbiunere an gun'ne ruwe ne : ecbi
8 utara un gusu an orusbpe eraman, orowa, sbinuma
ecbi sambe oinaoma kuni gusu an, tapan son no
ikkewebe an gusu ecbi orun kuani sbinuraa omande
9 nisa ruwe ne ; ecbi tumuge wano an nei ikipniukesb
newa aomap an iriwak guru ne Onesimos tura ku
omande ruwe ne na. Nei utara anak ne teda an
orusbpe obitta ecbi nure kusbki na.
10 En tura no ipakasbnu cbisei ta an Aristarkos ecbi
ekap an na, Barnabas koro karaku Markos ne yakka
ecbi ekap na (sbinuma gusu ecbi kasbpaotte asb
okere ; aige, sbinunm ecbi orun ek cbiki uk wa en kore
11 yan), samata, okarituye-buri oraa Youstos ari aporose
Yesu ne yakka ecbi ekap na : tan utara patek Kamui
mosbiri gusu tura no ikicbi utara ne, gusu a en omaoma
12 utara ne ruwe ne. P^cbi tumuge wano an Kiristo
Yegu koro ussbiune guru ne Epapras anak ne ecbi
ekap na, ecbi utara aeramusbinne no rosbki bine
Kamui koro oma-irenga utumasbi sbomoki no eraman

554. 548 KOEOSAI. [4. 13-18.
kuni ne, ramma kane shinuma shiyuppa no inonno-itak
13 ruwe ne. Echi utara gusu ne yakka, Raodikia un
utara gasu ne yakka, Hieraporis un utara gusa ne
5^akka poro shinuma iki ambe epeka shinuma gusu
14 paweteshu ku ki ruwe ne. Aomap an potara guru
15 ne Eoukos newa Demas echi ekap na. Eaodikia un
iriwak utara hemhem, Numpas hemhem, Numpas
16 kot chisei ta an karisia hemhem rangarap yan. Orowa,
tan l^ambi echi tumugeta oro-a-oitak okere chiki,
Eaodikia un utara ne karisia otta ne yakka orooifcakte
wa en kore ; samata, Eaodikia orowa no an kambi ka
17 echi utara ne yakka orooitak yan. Orowa, Arkippos
orun ene itak yan :
—Utarapa orowa no akore an otta
e iki kuni yaishieiwangere ambe aomare kuni ne
yaitubare yan.
18 Pauros ne kuani anak ne yaikota koro teke ani
rangarap ikiri ku nuye na. Ku goro tupep eshkarun
wa en kore yan. Irenga echi tura an na.

555. TESSARONIKE
UN UTARA OTTA AOMANDE
PAUROS NUYE ATPAKE AN KAMBI.
1 Ik.
Pauros newa Sirounos newa Timoteos aiiak ne
Micbi ne Kamui osbiketa an Tessaronike un karisia
otta kambi omande na : irenga newa itomo ecbi utara
gusu anro.
Chi utara anak ne inonno-itak ki ita ecbi kor'
orusbpe ye bine rainma-kane obitta no okai ecbi utara
gusu Kamui koyaiiraige na ; aige, Micbi ne cbikoro
Kamui kotcbaketa an eisbokor-i oma ikip newa omap
oma monraige ambe newa cbikoro Utarapa ne Yesu
Kiristo osbiketa cbipacbipa oma yaiyupupa ambe
newa cbi esbkarun wa iki na ; aine, Kamui orowa no
aomap an iriwak utara, ecbi anumge an ambe eraman
sbiriki, inambe gusu ne yakun, cbikoro pirika sbongo
anak ne ouse itak ani patek ecbi otta ek ka sbomoki,
koroka, kiroro ani ne yakka, Asbkanne Kamat ani ne
yakka, sbi no aesbikno an ambe ani ne yakka ek nisa
rawe ne ; ecbi tuu:iugeta cbi okai rapoketa ecbi rengap
gusu ecbi epeka no nekou a ainu cbi ne ya ecbi eraman
poka koracbi ne ruwe ne na. Orowa, ecbi utara anak
ne poroti no aeramcbuptek ambe newa Asbkanne
Eamat oma yaikopaiitek-bi tura itak uk bine cbi

556. 550 I. TESSARONIKE. [! '7-10.—2. l-o.
utara newa Utarapa a un eikoisamba utara ne akan
7 ruwe ne ; Makedonia newa Akaya kotan ta obitta no
okai eisbokovo utara gusu aikoil^arabe ecbi ne pakno
8 ne ruwe ne. Inambe ,^usu ne yakun, Utarapa koro
itak echi orowa no assuru-aasbte okere, ouse Make-
donia newa Akaya otta patek sbomo ne, koroka, inan
usbiketa ne yakka Karaui epeka no an ecbi koro
eisbokor-i anak ne assuru an na ; tambe gusu nepka
9 cbi ye sbomoki yakka aeraiuan ruwe ne. Inambe
gusu ne yakun, nei utara yaikota ye wa nekon a cbi
ki bine ecbi tuniugeta abnp asb ya un gusu assuru
asbte ruwe ne : samata, isbu newa son no an Kamui
gusu yaisbieiwangere bembem ki, kando orowa no ek
Sbinmna koro Poho untere bembem ki kuni ne potoki
ecbi emakba wa Kamui orun bosari an ambe ye nisa
10 ruwe ne ; Kamui anak ne rai i orowa no Sbinuma
betopo-sbiknure nisa ruwe ne. tambe anak, ek kusu
ne irusbka-i orowa no un obaitare Yesu ne ruwe ne
na.
2 Ik.
1 Inambe gusu ne yakun, iriwak utara, cbi utara
anak ne ecbi tumuge un abup asb katu anak ral^a
isara no an ambe sbomb ne sekoro ecbi eraman
:
2 koroka, ecbi onnere koracbi, etokota Piripoi kotan ta
aeraniusbitnere wa a un kosbomo yaikatanu okere
cbiki, cbi utara anak ne Kamui gusu yai-rametok
koro bine sbi no yairamkoiki wa Kamui Pirika Sbongo
3 ecbi orun ye nisa ruwe ne. Inambe gusu ne yakun,
cbi ki onisbnisbi ambe anak ne oubaita ambe orowa
no bene, icbakkere ambe orowa no bene irarape gusu
4 an ambe bene sbomo ne iiiwe ne : koroka, piiika
sliongo a un sbikkasbimare kuni pakno an utara cbi
ne kunak Kamui anak esanuiyo koracbi ; tambe nei
no cbi ye ruwe ne; atara napetnere kuni koracbi
sbomo ne, K'oroka cbikoro sambe uwande wa ingara
5 Kamui nupetnere kuni gusu itak ruwe ne. Inambe
gusu ne yakun, ecbi eraman koracbi, bembara ne

557. 2. 6-14.] X. TESSARONIKE. 551
yakka panore itak eivvange bene ki, yaikushipuinere
ambe kamure gusu bene iki-bi sekoro sbomo a un
nukan ruwe ne ari an atiibe gusu Kajnui pawetesbu
6 ruwe ne ; samata, Kiristo koro Apostoro utara ne-bi
koracbi an wa ecbi orowa no a un eoripakte kuni ne
ki easbkai ita anak, ecbi orowa no ne yakka, mosbima
utara orowa no ne yakka, ainu utara orowa no ne yakka
airamye kuni ambe sbomo cbi bunarapa ruwe ne na.
7 Koroka, iyopakkai-usbi guru yaikota koro pobo
utara resbpa k'oracbi, cbi utara anak ne ecbi
8 tumugeta ratcbitara no okai asb nisa : tambe nei no
cbi utara anak ne sbi no ecbi kon rusui gusu, Kamui
koro pirika sbongo ecbi kore patek sbomo ne, koroka,
yaikota koro sanibe ne yakka yainucbattek no
ecbi kore kuni aramu, ecbi utara sbi no un gusu
9 aosbkorobe ne nisa ruwe ne gusu ne na. Inambe
gusu ne yakun, iriwak utara, cbi ki monraige ambe
newa nuwap ambe ecbi esbkarun : inan guru ne yakka
sbomo iramukurukuru kuni ne, tokap to ta bene kunne
to ta bene monraige ki, aine, Kanuii pirika sbongo
10 ecbi otta eupaskuma asb nisa ruwe ne. Hemanda
Kaniui ko-oripak an no, oupeka an no, obeuge sak no
eisbokoro wa okai ecbi utara epeka yaikota cbi iki ya
ecbi nukan ruwe ne: micbi anak ne yaikota koro
11 pobo utara otta iki nei no cbi utara ne yakka pisbno
no an ecbi utara onisbnisbi asb bembem ki, ranietokte
12 asb bembem ki, yaikota koro mosbiri newa araguru
orun ecbi nisbuk Kamui kopakeot no ecbi apkasb
kuni ne bembem ki wa pawetesbu cbi kon nisa sekor'
ambe ecbi eraman koracbi ne ruwe ne na.
13 Orowa, ecbi utara anak ne nei a cbi ye itak ambe,
nei a Kamui korobe ecbi akore ita, ainu itak ambe nei
no sbomo auk, korol<:a, son no an ambe nei no, eisbo-
koro sbiri ecbi utara onnaigeta iki poka ki Kamui itak
nei no ecbi uk nisa ruwe ne, tan ikkewebe an gusu ne
yakka okere sbomoki no Kamui koyaiiraige asb rawe
14 ne. Inambe gusu ne yakun, iriwak utara, ecbi utara
anak ne Yesu Kiristo osbiketa Yudea kotan ta okai
Kamui karisia ikoisaniba utara ecbi ne nisa : ecbi

558. 552 I. TESSAEONIKE. -2. 15-20.—3. 1-^-
utara ce yakka yaikota koro mosliiri ta okai hine, nei
utara anak lie Yudea un utara orowa no aeramushit-
nere korachi nei no an ambe gusu echi eramushitne
15 ruwe ne gusu ne na : nei utara anak ne Uta.rapa ne
Yesu newa uweingara utara ronnu, orowa, un okeuba
heuihem ki, shomo Kauiui nu^Detnere bemhem ki,
16 obitta no okai utara epokba bembeni ki ; aige, Oya un
utara kasbicbiobiuki kuni ne cbi itak katu battoki
ruwe ne ; aine, ramma-kane koro cbikokatpak epa
sbiriki ; koroka, okese pakno nei utara kasbita irasbka
ambe ek an ruwe ne na.
17 Iriwak utara, keutuni gusu sbomo ne a koroka
tumama gusu anak irukai tomta ecbi isama gusu, cbi
utara son no sbiariki no ecbi nanubu nukara kuni ne
18 iki nisa : inambe gusu ne yakun, kanna kanna Pauros
ne kuani anak,—ecbi orun araki asb rusui ; aige, Satan
19 un sbinnatusb nisa ruwe ne na. Gusu aecbipacbipa
ambe bene, aenupetnep ne bene, aeyaiomonnure sapa-
umbe bene nekon a ambe ne ruwe be an ? Ek kusbki
cbikoro Utarapa ne Yesu kotcbal^eta ecbi utara
20 sbomo ne ambe ne ruwe be an ? Ecbi utara anak ne
cbikoro aeyaiomonnure ambe ne, aenupetnep ne ruwe
ne gusu ne na.
3 Ik.
1 Tambe gusu naa yaisbiporore eaikap cbiki cbi utara
puine no Atens kotan ta aboppa yak pirika sekoro
2 yainu ; aige, ecbi rosbkire bembem ki, ecbi iki
eisbokor-i gusu aomaoma bembem ki gusu, Kiristo
koro pirika sbongo gusu Kamui otta yaisbeiwangere
guru cbikoro iriwak ne Timoteos ecbi orun arapare
3 nisa ruwe ne ; tambe anak, inan guru ne yakka tapan
aeramcbuptekbe gusu sbomo amoimoigere kuni gusu
an ap ne ; inambe gusu ne yakun, cbi utara anak ne
tambe gusu aatte utara cbi ne sekoro ecbi yaikota
4 eraraan ruwe ne gusu ne na. Son no newa, ecbitura
no okai asb ita anak ne ecbi utara aeramcbutekte
kusu ne a ambe irammakaka ecbi nure asb nisa ; iki

559. 3. 5-13.—4. !•] I. TESSAROXIKE. 553
korachi nep, ecbi eraman koracbi ne ruwe ne gusu ne
5 na. Tan ikkewehe an gusu kuani poka, naa yaishi-
porore eaikap cbiki, echi iki eishokor-i eraraan kuni ne
ku teshkan nisa ruwe ne, nekon a poka ika nei a
ikoramnukarape ecbi koramnukara, aige, cbi utara iki
6 monraige iteki raka-sak kuni gusu ne na. Koroka,
Timoteos anak ne tane ecbi orowa no un orun ek ita
ecbi iki eisbokor-i newa omap ambe gusu an pirika
sbongo bembem cbi utara ecbi nukan rusui koracbi
ecbi un nukan rusui wa raniuia-kane pirika no un
7 esbkarun auibe bembem un nure nisa ruwe ne ; tapan
ikkewebe an gusu, iriwak utara, obitta no okai cbi iki
kunip newa eramcbuptekbe an ita ecbi iki eisbokor-i
8 ankusbkeraipo aomaouua nisa ruwe ne ; inainbe gusu
ne yakun, Utarapa osbiketa pirika no ecbi rosbki
9 cbiki, cbi utara isbu ruwe ne gusu ne na. Kamui tek-
samata ecbi ankusbkerai, ani cbi eyaikopuntek nupetne
ambe gusu, sbui Kamui otta ecbi utara gusu nekon
10 a yaiiraige an ambe cbi yange easbkai ruwe be an ?
ecbi kon nanubu cbi nukara bine ecbi eisbokor-i ta
eikobaye ambe eran:iusbinnere kuni ne kunne to ta ne
yakka tokap to ta ne yakka sbiarikiki no inonno-itak
ruwe ne na.
11 Tane, cbikoro Kamui newa Micbibi yaikota, orowa,
cbikoro Utarapa ne Yesu anak ne ecbi orun araki
asb gusu un epakasbnu kuni ne akorau:ikoro, aige, ecbi
12 epeka cbi utara ne yakka iki nei no Utarapa anak ne
uweutasbpa ecbi omap wa nuye an no ecbi kire kuni
13 akoramkon na ; tambe anak ne cbikoro Utarapa ne
Yesu obitta no okai koro asbkanne utara tura no ek
ita, Sbinuma anak cbikoro Kamui newa Micbibi
kotcbaketa asbkanne ambe gusu obeuge-sak no ecbi
koro sambe asbte kuni gusu an anabe ne.
4 Ik.
1 Orosaraa iriwak utara ecbi utara, nekon a ambe
ani apkasb wa Kamui nupetnere kusu ne a ambe ne
ya, un otta ecbi nu a gusu, nei no koracbi ecbi apkasb

560. 554 I. TESSAEONIKE. [4.2-14.
kuni ne—naa naa ecbi nuye an do okai kuni gusu
—
Utarapa ne Yesu Kiristo gusu koramkoro wa echi
2 onishnishi ash ruwe ne. Echi utara anak ne nekon
a ikashpaotte ani Utarapa ne Yesu gusu chi utara
echi kashpaotte nisa ruwe ne ya, echi eraman ruwe ne
3 gasu nena. Kamui keutum anak ne ene ani ne, echi
4 turu-sak wa shoino hoiyo ki ;
pishno pishno echi utara
anak koro aeramhekotep turu-sak no aeoripak an no
5 shikkashima ambe echi eraman wa, shomo Kamui
eamkiri oya utara nei no wenbe ki rusui yainu-hi koro
6 shomoki no okai ; inan guru ne yakka tap ambe otta
iteki eikaunu Id bine koro iriwak ika kokandama na
:
inambe gusu ne yaknn, chi utara teecla anu no chi ye
wa nure ash korachi, tap okaibe gusu Utarapa anak
7 ikeninu ki ambe ne ruwe ne gusu ne na. Kamui anak
ne ichakkere ambe un kire gusu un nishuk shomoki,
8 un turu-sakte gusu un nishuk nisa ruwe ne. Tambe
gusu, emaka gur'anak ne ainu emaka shomoki, koroka,
echi otta Ashkanne Eamat koropare Kamui emaka
ruwe ne na.
9 Koroka, iriwak utara otta omap ki ambe gusu anak,
sbomo ecbi orun kambi ku omande yak pirika ruwe
ne: inambe gusu ne yakun, echi yaikota anak uwe-
utasbpa uwe-omap kuni ne Kamui orowa no aepa-
10 kasbnu wa an ruwe ne gusu ne na ; son no poka
Makedonia moshiri ta obitta no okai iriwak epeka echi
iki shiriki okai ruwe ne na. Koroka, iriwak utara, naa
naa echi nuye an no okai kuni ne ecbi onishinishi ash ;
11 samata, echi kasbpaotte korachi koro teke ani mon-
raige bine yaikota koro moni esanniyo wa n^o no okai
12 kuni ne ramepakari ; samata shui, nep ne yakka echi
eisbiramne ushike isam wa soita okai utara epeka
oupeka keutum kon no apkash kuni ne ecbi onishnishi
ash na.
13 Koroka, iiiwak utara, mokonnoye utara gusu echi
erampeutek-hi cbi kopan ; aechipacbipa kuni ushike
sak no moshima no okai utara korachi iteki echi ok
14 keutum koro kuni gusu ne na. Inambe gusu ne
yakun, Yesu rai w'a hetopo-sbiknu sekor'ambe chi

561. 4.15-18.—5. 1-7.] I. TESSARONIKE. 555
eishokoro yakun, nei no korachi Yesu ankushkerai
niokonnoye utara anak Shinuma tnra Kamui ani wa
15 ek kusu ne. Utarapa itak ani tambe echi orun chi
ye, sbiknu wa okai cbi utara, Utarapa ek-bi pakno
okai utara anak, son no poka raokonnoye utara
16 etokota paye sbomoki kusu ne. Inambe gusu ue
yakun, Utarapa yaikota anak ne bawe asbte, sapane
an bauturumbe koro bawe ani, Kaniui rappa koro
wa kando orowa no ran kusu ne: aige, Kiristo
17 osbiketa rai utara bosbiki no betopo-sbiknu : orowa
no, sbiknu wa okai utara, aboppa wa okai utara anak,
rik-mau tunita Utarapa awetunangara kuni ne nei
utara tura no nisbkuru orun auk kusu ne : aine,
ramma pakno Utarapa tura no okai kusu ne na.
18 Tambe gusu, tap okai itak ani uwe-utasbpa onisbnisbi
yan.
5 Ik.
1 Koroka, pakibi newa paba epeka anak, iriwak
2 utara, ecbi gusu ku nuye ika isaixi ruwe ne. Inambe
gusu ne yakun, Utarapa tobo anak ne an nosbiketa
ek ikka guru koracbi ek kusu ne-bi sekoro irammakaka
ecbi yaikota eraman ruwe ne gusu ne na.
3 Itomo an, aeyaikikipbe isam, sekoro nei utara ye
ita anak, nei ita po sbikore sbiwentep gusu ikoni an
koracbi, ekusbkonna nei utara epeka isanika ambo
betuku kusu ne, aige, oara nei utara yaiobaitare sbo-
4 moki kusu ne na. Koroka, ecbi utara anak ne,
iriwak utara, ikka utara, iki koracbi nei tobo ecbi
osbkoni kuni ne kunne-i osbiketa okai utara sbomo
5 ecbi ne ruwe ne : inambe gusu ne yakun, ecbi utara
obitta pekere un polio ecbi ne, tokap to un pobo ecbi
ne ruwe ne gusu ne na : ancbikara unbe sbomo cbi ne,
6 kunne-i unbe sbomo cbi ne ruwe ne ; tambe gusu,
mosbima utara iki koracbi iteki mokoro asbro, koroka,
sbiruwande bene ki yairamatte bene ki yanro.
7 Mokoro utara anak ne ancbikara ta mokon ruwe ne;

562. 556 I. TESSAEONIKE. [5- 8-24.
iboshki utara anak ne anchikara ta ihoshki ruwe ne
8 giisu ne na. Koroka, chi utara anak ne tokap to un
utara chi ne ruwe ne gusu, eishokor-i newa omap
an rerara-kotakbe unu hine yairamatte wa okai anro
;
samata, kane-pon-kasa gusu kasbichiobiuki ne chipa-
9 chi pa ambe koro anro. Inambe gusu ne yakun,
irusbka anibe gusu sbonio ne, koroka, un gusu rai
cbikoro Utarapa ne Yesu Kiristo ankushkerai kaslii-
cbiobiuki anibe a un kore kuni ne, Kamui anak ne
10 un atte nisa ruwe ne ; tambe anak, shirawande ash
yakka, mokoro ash yal^ka, Shinuma tara no ishu ash
11 kuni gusu ne na. Tambe gasu, echi iki shiri poka
koracbi utashpa uweomaoina hemhem ki utashpa
uweashte hemhem ki yan.
12 Koroka, iriwak utara, echi tamugeta monraige hem-
hem ki, Utarapa oshiketa echi epungine hemhem ki,
echi epakashnu hemhem ki utara onnere kuni echi
13 onishnishi ash ruwe ne; samata, koro iki ikip gusu
omap wa kooripak an no esanniyo yan. Yai utaru ta
14 itomo irenga sange yan. Orowa, iriwak utara,
uottamashi utara pakashnu, keutum katchak utara
omaoma, tumsak utara nitata orowa obitta no okai
utara epeka ramu-shiporore kuni echi onishnishi ash
15 ruwe ne. Wenbe gusu iteki nen ne yai^ka wenbe
eumontasa kuni ingara yan ; koroka, uwe-utashpa
hemhem, obitta no okai utara epeka hemhem, ramma
16 pirikap iki yan. Ramma nupetne yan ; okere shomoki
17 no inonno-itak ki yan ; nep ne yakka gasu yaiiraige
18 ki 3^an : inambe gusu ne yakun, echi epeka no tambe
anak Kiristo oshiketa Kamui koro irenga ne rawe ne
^^ gusu ne na. Iteki Ramat ushka yan ; uweingarape
21 iteki pange yan : nep ne yakka uwande yan ;
pirika
22 okaibe shikkashima yan ; nep wen noine an ap a
yakka eshishi yan.
23 Orowa, itomo irenga koro Kamui yaikota anak
echi ebitta ashkannere kusu ne ; samata, (cbikoro
Utarapa ne Yesu Kiristo ek pakno) echi kon ramat
newa keutum newa netobake anak ne turu-sak
24 no ramne no akoshiratki kuni akoramkoro. Echi

563. 5. 25-28.J I. TESSARONIKE. 557
nisbuki^e anak ne ikipniukeshbe ne, aige, nei no kara
poka iki kusu ne na.
^5 Iriwak utara, un gusu inonno-itak ki wa un kore
yan.
26 Asbkanne cbopsekara ambe ani obitta no okai
27 iriwak iitara ekap yan. Tan kambi anak ne obitta
no okai iriwak utara otta aorooitak kuni Utarapa ani
ecbi Ivasbpaotte asb rawe ne.
28 Gbikoro Utarapa ne Yesii Kiristo kor'irenga ecbi
tura no an kuni akoramkon na.

564. TESSARONIKE
UN UTARA OTTA AOMANDE
PAUROS NUYE TU IKINNE
AN KAMBI.
1 Ik.
Panros newa Sirounos newa Timoteos auak ne
chikoro Michi ne Kaiiaii newa Utarapa ne Yesn
Kiristo osbiketa an Tessaronike kotan un karisia otta
kambi omande na ; Michi ne Kauiui newa Utarapa
ne Yesu Kiristo orowa no irenga newa itomo echi
gusu an na
Iriwak utara, oupak an no koracbi ramraa-kane
ecbi utara gusu Kamui koyaiiraige ash kunip ne, echi
iki eishokor-i nuye an no sbukup, samata, uwe-utashpa
pishno echi iki omap auibe ecbi obitta gusu aporore
wa an ruwe ne gusu ne na ; obitta no okai echi
eyaishiporore aekeshke ambe newa aeramchuptekbe
uturu echi ki yaiyupupu ambe newa eishokor-i gusu
Kamui karisia tumta echi utara gusu chi utara
yaiomonnure ash pakno ne ruwe ne ; tambe anak ne
Kamui oupeka an koipishi gusu an anukara shirosh
ne ; gusu l?a echi ramushitne hine Kaniui moshiri uina
kuni oupak no okai utara echi ne sekoro echi esanniyo
an kuni gusu ne na : Kamui erampeutek utara newa
chikoro Utarapa ne Yesu Kiristo koro piiika shongo
koitaknu shomoki utara koikemnu hine paraparase

565. 1. 8-12.— 2. 1-4.]
II. TESSARONIKE. 559
abe oma koro kiroro un bauturuixibe utara tura kaudo
wano ek Utarapa iie Yesu anukara ita ecbi ramuchup-
8 tekka utara epeka tasa iramucbuptekka wa kore ambe
bembem, aeraiiicbuptekka wa okai ecbi utara un tura
no asliinire anibe bembem anak ne Kamui tek-samata
9 oupeka ambe ne nanaon iia : Sbinuma anak koro
asbkanne utara onnaigeta anupekte bembem ki, orowa,
nei tobo ta (ecbi nure asb pawetesbu ambe aeisbokoro
okere gusu) obitta no okai eisbokoro okere utara orowa
no aenusbkari kuni gusu ek liembem ki ita, nei utara
10 anak ne apacbigoatte kusu ne, Utarapa koro nanubu
newa Sbiimma koro kiroro oma nupeki orowa no
11 otusasbaisbiri pakno alwisamka kusu ne na. Cbikoro
Kamui anak ne gusu ecbi anisbuk ambe epeka oupak
no an utara ecbi ne bunak sanniyo bine kiroro ani
obitta no okai pirikap kon-rusuibe newa eisbokor-i iki
ikip uweomare kuni ne, ramnja-kane ecbi utara gusu
12 cbi utara ne yakka inonno-itak asb ruwe ne ; tambe
anak cbikoro Kamui irenga newa Utarapa ne Yesu
Kiristo an nei no, Cbikoro Utarapa ne Yesu Kiiisto kon
reibei ecbi osbiketa, samata, ecbi utara Sbinuma
osbiketa anupekte kuni gusu an ambe ne ruwe ne na.
2 Ik.
1 Iriwak utara, cbikoro Utarapa ne Yesu Kiristo ek
kusu ne a ambe newa Sbinuma orun cbi utara
uwekarapa asb ambe newa gusu ecbi koramkoro ash
2 ruwe ne ; tambe anak Utarapa tobo tane an sekorobe
gusu iteki ecbi keutum autumasbire tunasb, ramat
ani ne yakka, itak ani ne yakka, un orowa no aette
kambi ani ne yakka, iteki keutum cbiukopoyere kuni
3 an ambe ne ; nep ne yakka gusu iteki inan guru ne
yakka ecbi kokandamare yan : inambe gusu ne yakun,
bosbiki no eyaikoemaka ambe an, samata, nei a
cbikokatpak ainu, nei a aisamka ambe pobo anukara
4 sbomoki cbiki, nei tobo sbomo an ruwe ne ; nei guru
anak ne obitta no okai Kamui aporosep okkeukasbi

566. 560 II. TESSlEONlKE. [2. 5-16.
bene ongami kunip okkeukashi bene yairiknare epok-
bap ne ; Kamni kora kenru ta a kane yaikota Kamui ne
5 kara pakno poka iki guru ne rawe ne. Kuaiii ima echi
tura no ku an rapoketa tap okaibe gusu ecbi nure asb
nisa sekor'ambe ecbi esbkarun sbomoki inwe be an ?
6 Nei guru yaikota koro pakibi ta anukare kuni ne tane
sbinuma sbinnatusb ambe ecbi eraman ruwe ne.
7 Inanibe gusu ne yakun, ikasbpaotte otereke mukkep
aiiak ne tane monraige sbiri-ki : ouse nei guru oyake
8 un auk pakno sbinnatusbbe an ruwe ne. Orowa,
okake an koro, TJtarapa ne Yesu anak koro paro oma
beisepa ani raige wa iki koro ek wa an ambe ani
isamka nei ikasbpaotte otereke guru anukare kusu ne
9 na ; aige, nei utara anak ne kasbiaobiuki kuni ne sonep
10 omap ambe sbomo uina nisa ruwe ne gusu, nei guru
anak ne Satan iki-bi koracbi, usa okai kiroro newa
sbirosbi newa sbuuge iyokonnurep, samata, aisamka
kuni gusu an utara gusu usa okai kokaudama ambe
11 newa oupeka-sakbe koro wa ek ruwe ne. Nei utara
anak ne sbungep eisbokoro kuni ne, tambe gusu
Kamui nei utara orun oubaitap ikicbi kuni ambe
12 omande ruwe ne : tambe anak ne sonep eisbokoro
sbomoki wa oupeka-sakbe enupetne obitta no okai
utara akoipisbi kuni gusu an ap ne ruwe ne.
13 Koroka, Utarapa orowa no aomap an iriwak utara,
atpake wano Kamui anak ne Earn at asbkannere
ambe newa sonep eisbokoro ambe otta ecbi numge
wa kasbiobiuki gusu, ramma-kane ecbi utara gusu
14 Kamui koyaiiraige kunip cbi ne ruwe ne : cbikoro
Utarapa ne Yesu Kiristo koro nupeki akore kuni ne,
Sbinuma anak ne cbikoro pirika sbongo anl<usbkerai
15 tata otta ecbi nisbuk nisa ruwe ne. Tambe gusu
iriwak utara, tumasbnu no rosbki, orowa, itak ani
bene ne ya cbi nuye kambi ani bene ne ya aepakasb-
nu oina sbikkasbima yan.
16 Tane cbikoro Utarapa ne Yesu Kiristo yaikota bem-
bem un omap wa irenga ankusbkerai otusasbiri pakno
an omaoma ambe newa pirika cbipacbipa ambe un
koropare cbikoro Micbi ne Kamui bembem anak ne.

567. 2. 17.-3. 1-10.] II. TESSARONIICE. 561
17 ecbi koro sambe omaoina bine obitta no okai pirika
ikip newa itak otta roslikire kuni akoramkon na.
3 Ik.
1 Orokeseta, iriwak ntara, ecbi tumta koracbi poka,
XJtarapa koro itak sbipiraspa wa anupekte kuni ne,
2 un gusu inonno-itak ki wa un kore ; sainata, sainbe
obeuge newa wen utara orowa no cbi utara aoubaitare
kuni ne inonno-itak yan ; obitta no okai utara anak
3 eisbokor-i atte shomoki ruwe ne gusu ne na. Koroka,
XJtarapa anak ne ikipniukesbbe ne bine ecbi rosbkire
bembem ki, wenbe gusu ecbi kosbiratki bembeni ki
4 kusu ne na. Orowa, ecbi kasbpaotte asb okaibe ecbi
iki sbiri okai sekorobe ben:ibem, ecbi iki kusu ne
sekorobe ka bembem, ecbi utara gusu XJtarapa
5 osbiketa eishokoro asb ruwe ne. XJtarapa anak ne
Kamui omap-i otta bembeu), Kiristo gusu an yaiyupu-
pu ambe otta hembeu:i ecbi koro sambe tura kuni
akoramkon na.
6 Orowa, iriwak utara, un orowa no akoropare oina
koracbi sbomoki wa uottumasbi apkasb pisbno okai
iriwak wano yai-sbisbire kuni, cbikoro XJtarapa ne
Yesu Kiristo kon reibei ankusbkerai ecbi kasbpaotte
7 asb na. Inambe gusu ne yakun, ecbi utara anak ne
un eikoisamba kunip ne sekoro ecbi yaikota eraman
ruwe ne : cbi utara yaikota anak ne ecbi tumugeta
okai rapoketa uottumasbi ki ka sbomoki nisa ruwe ne
8 gusu ne na: samata, oro sange sbomoki no inan guru
koro aep sbomo cbi e, koroka, ecbi tumuge un inan
guru ne yakka iteki airamukurukuru kuni ne tokap
ne yakka ancbikara ne yakka monraige wa nuwap
9 nisa ruwe ne : sbomo uk kuni utara cbi ne wa gusu
an ambe sbomo' ne, koroka, ecbi utara anak un
eikoisamba kuni ne, ecbi gusu aikoikarabe ne yaikara
10 nisa ne ruwe ne a ambe ne na. Inambe gusu ne
yakun, ecbi tumugeta okai asb rapoketa, tambe
ikasbpaotte asb nisa ruwe ne :
—Inan guru ne yakka

568. 562 II. TESSABONIKE. [3. 11-18.
shomo iDonraige yakun, shinuma iteki ibe yak pirika.
11 Inambe gusu ne yakun, echi tumugeta uottumasbi iki
bine pon no ka shomo monraige, koroka, katukari
12 utara okai sekoro chi nu ruwe ne gusu ne na. Tane
nei no okai utara mo no monraige wa yaikota koro
aep ibe kuni ne Utarapa ne Yesu Kiristo osbiketa
13 onishnishi wa kashpaotte ash ruwe ne. Koroka, echi
utara gusu anak, iriwak utara, pirikap iki gusu iteki
14 shingi yan. Nen ka tan kambi kata anuye wa an
cbi ki itak koitaknu shomoki guru an cbiki, nei guru
shirosh omare yan, aige, iteki echi aeyainikoroshmare
15 kuni ne shomo shinuma tura yan. Yakka aepokba
kuni guru ne sekoro iteki esanniyo, koroka, iriwak ne
guru nei no epakashnu yan.
16 Nei ta pakno nei wa ne yakka itomo koro Utarapa
yaikota echi orun itomo irenga sange kuni akoramkoro.
Utarapa obitta no okai echi utara tura no an kuni
akoramkon na.
17 Pauros ne kuani anak ne yaikota koro teke ani
ekap an itak nuye na, nei ambe anak pishno ku sange
kambi kata ku goro shirosh ne : nei no ku nuye ruwe
18 ne. Chikoro Utarapa ne Yesu Kiristo kor'irenga
obitta no okai echi utara tura no an kuni akoram-
kon na.

569. TIMOTEOS
ORUN AOMANDE
HOSHIKI AN KAMBI.
1 Ik.
Chikoro uii kasbiobiukip ne Kamui ikasbpaotte
newa, giisu ecbipacbipa asb Kiiisto YesQ anlcasbkerai
Kiristo Yesa koro Apostoro ne akara Pauros ka ne
anak ne, eisbokor-i gusu son no an ku pobo ne
Timoteos ofcta kanibi ku oinande na : Miclii ne Kauiui
newa cbikoro Utarapa ne Kiristo Yesu orowa no
irenga bembem, rampoken benibem, itomo berabem
ecbi kore an kani akoramkon na.
Etokota Makedonia niosbir'otta ku arapa ita eani
anak ne Epesos kotan ta riya bine, okai an utara anak
ne mosbima an epakasbi iteki epakasbnu, samata,
eisbokor-i oma Kaniiii orowa no asbikkasbiniare an:ibe
sbomo ne no an, koroka, uiakangane upabunara ambe
betukure uwepekere newa ainu ikiri reibei gusu an
orusbpe iteki ekotanu wa esanniyo kuni ne ku
ikasbpaotte asb koracbi, tane ne yakka ku iki na.
Koroka, nei ikasbpaotte eramusbmnere ambe anak
turu-sak sainbe wano oniap-bi oasbinge ambe bem-
bem, aotkeotke sbomo ne an keutum korobe bembem,
kankapkapeka sak no an eisbokor-i atte ambe liem-
bem ne ruwe ne ; tapan okai