Αμοιβή της μισθωτής εργασίας
και άδειες
Μισθός
• Μισθός είναι κάθε παροχή που δίνεται από τον εργοδότη στο μισθωτό ως αντάλλαγμα της
εργασίας που παρέχει ο τελευταίος στον πρώτο.
• Μισθό αποτελεί κάθε αμοιβή σε χρήμα και σε είδος (π.χ. τροφή, κατοικία κλπ.), η οποία
καταβάλλεται από τους εργοδότες προς τους μισθωτούς τακτικά και μόνιμα, είτε με βάση την
ατομική ή τη συλλογική σύμβαση ή το νόμο, είτε με βάση τις κρατούσες συνήθειες όταν δεν
υπάρχει ειδική συμφωνία.
• Διακρίσεις μισθού:
1) Συμβατικός ή συμφωνημένος μισθός= Καθορίζεται με συμφωνία του εργοδότη και του
εργαζομένου στην ατομική τους σύμβαση εργασίας. Ο συμβατικός μισθός ΔΕΝ μπορεί να
είναι κατώτερος από το νόμιμο μισθό.
2) Νόμιμος μισθός = Προβλέπεται από συλλογική σύμβαση εργασίας (ΣΣΕ) ή διαιτητική
απόφαση ή από ρύθμιση κρατικής προέλευσης.
3) Συνηθισμένος (ή ειθισμένος) μισθός = Ο μισθός που ο εργοδότης καταβάλλει κατά
συνήθεια για ορισμένο είδος εργασίας σε συγκεκριμένο τόπο και με τις ίδιες συνθήκες σε
εργαζόμενους που έχουν τα ίδια προσόντα. Ζήτημα καταβολής συνηθισμένου μισθού
προκύπτει, όταν δεν έχει συμφωνηθεί το ποσό και το είδος του μισθού και δεν προβλέπεται
νόμιμος μισθός.
Νόμιμος μισθός
• Είναι ο μισθός που προβλέπεται από συλλογική σύμβαση εργασίας
(ΣΣΕ) ή διαιτητική απόφαση ή από ρύθμιση κρατικής προέλευσης.
• Σε αντίθεση με τον συμβατικό μισθό που ορίζεται ενιαία με ένα
συνολικό ποσό, ο νόμιμος μισθός αποτελείται από πλήθος
συνιστώσες: το βασικό μισθό, τα διάφορα επιδόματα (γενικά και
ειδικά) και ποικιλία προσαυξήσεων.
• Πρακτική σημασία του νόμιμου μισθού (κατώτατα όρια
αποδοχών)= απαγόρευση της συμφωνίας (και καταβολής)
μικρότερου μισθού από το νόμιμο.
• Είναι άκυρη τυχόν συμφωνία εργοδότη και εργαζομένου που
προβλέπει μισθό κατώτερο από το νόμιμο.
• Ζήτημα «ΣΥΡΡΟΗΣ» συλλογικών ρυθμίσεων εργασίας: όταν
συνυπάρχουν ταυτόχρονα ομοιοεπαγγελματική, κλαδική και
επιχειρησιακή ΣΣΕ που καταλαμβάνει τον μισθωτό.
Διακρίσεις των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας (ΣΣΕ)
• α) Εθνικές Γενικές: Συνάπτονται μεταξύ των τριτοβάθμιων συνδικαλιστικών
οργανώσεων και αφορούν τον προσδιορισμό των κατώτατων ορίων των
αποδοχών των εργαζόμενων, ζητήματα χρόνου εργασίας, θέματα εξίσωσης
ανδρών και γυναικών για την παροχή εργασίας.
• β) Εθνικές Ομοιοεπαγγελματικές: Αφορούν σε ορισμένο επάγγελμα
εργαζομένων ή συναφών με αυτό ειδικοτήτων σε εθνικό επίπεδο.
• γ) Τοπικές Ομοιοεπαγγελματικές: Αφορούν σε ορισμένο επάγγελμα σε
τοπικό επίπεδο.
• δ) Επιχειρησιακές: Αφορούν στην συνδικαλιστική οργάνωση (σωματείο) των
εργαζομένων μιας επιχείρησης με την διοίκηση της επιχείρησης.
• ε) Κλαδικές: Αφορούν σε συγκεκριμένους εργασιακούς κλάδους σε τοπικό ή
εθνικό επίπεδο. (π.χ. οι εργαζόμενοι στην κλωστοϋφαντουργία).
«Νομοθετημένος
γενικός κατώτατος μισθός»
Μέχρι το 2012 τα γενικά κατώτατα όρια αποδοχών καθορίζονταν με τις
ΕΓΣΣΕ. Ωστόσο, με το ν. 4093/2012 (Μνημόνιο ΙΙΙ) θεσπίστηκε νέο
σύστημα καθορισμού νόμιμου κατώτατου μισθού και ημερομισθίου για
τους εργαζόμενους όλης της χώρας και τέθηκε σε ισχύ την 1/4/2013.
Ο νόμιμος κατώτατος μισθός και το κατώτατο ημερομίσθιο των
εργαζόμενων όλης της χώρας ορίζεται αποκλειστικά με κρατικό κανόνα
και όχι πλέον με ΕΓΣΣΕ.
Εξακολουθεί να υφίσταται η δυνατότητα σύναψης ΕΓΣΣΕ αλλά οι
μισθολογικοί όροι δεν είναι γενικής εφαρμογής (δηλαδή δεν
εξασφαλίζουν κατώτατες αμοιβές για το σύνολο των εργαζομένων),
αλλά θεσπίζουν αποδοχές μόνο για όσους εργαζόμενους
απασχολούνται σε εργοδότες που είναι μέλη των κεντρικών
εργοδοτικών οργανώσεων που εκάστοτε συμβάλλονται σε αυτές.
Επομένως, έχουμε 2 κατηγορίες γενικών κατώτατων ορίων μισθού.
ΠΙΝΑΚΕΣ ΤΩΝ ΚΑΤΩΤΑΤΩΝ ΜΙΣΘΩΝ ΑΠΟ 01-02-2019 έως 31-12-2021
Από 1/2/2019 (βλ. ΥΑ 4241/127/30-1-2019) ισχύουν οι νέοι κατώτατοι
μισθοί, οι οποίοι είναι οι ίδιοι για όλους τους εργαζόμενους, ανεξάρτητα
από την ηλικία τους, αφού καταργήθηκε ο υποκατώτατος μισθός που
ίσχυε μέχρι πρότινος για τους εργαζόμενους κάτω των 25 ετών.
Με την αύξηση αυτή ο κατώτατος μισθός (από 586,08 ευρώ) ανήλθε στα
650 ευρώ μικτά, ενώ το ημερομίσθιο (από 26,18 ευρώ) ανήλθε στα
29,04 ευρώ μικτά.
Τα ποσά αυτά μπορούν να αυξηθούν με το επίδομα προϋπηρεσίας, κατά
5% για κάθε τριετία και μέχρι 3 τριετίες για τους υπαλλήλους και μέχρι 6
τριετίες για τους εργατοτεχνίτες.
ΠΙΝΑΚΑΣ ΓΙΑ ΥΠΑΛΛΗΛΟΥΣ
ΠΙΝΑΚΑΣ ΓΙΑ ΕΓΓΑΜΟΥΣ ΥΠΑΛΛΗΛΟΥΣ
ΠΙΝΑΚΑΣ ΓΙΑ ΕΡΓΑΤΟΤΕΧΝΙΤΕΣ
ΠΙΝΑΚΑΣ ΓΙΑ ΕΓΓΑΜΟΥΣ ΕΡΓΑΤΟΤΕΧΝΙΤΕΣ
Τι ισχύει από 1-1-2022
Με την ΥΑ 107675/2021 (ΦΕΚ Β' 6263/27-12-2021) αποφασίστηκε ο
καθορισμός του νόμιμου κατώτατου μισθού και του νόμιμου κατώτατου
ημερομισθίου, για πλήρη απασχόληση, για τους υπαλλήλους και τους
εργατοτεχνίτες όλης της χώρας, χωρίς ηλικιακή διάκριση, ως εξής:
α) Για τους υπαλλήλους ο κατώτατος μισθός ορίζεται στα εξακόσια
εξήντα τρία ευρώ (663,00 €).
β) Για τους εργατοτεχνίτες το κατώτατο ημερομίσθιο ορίζεται στα
είκοσι εννέα ευρώ και εξήντα δύο λεπτά (29,62 €).
Κατώτατος μισθός από 1/1/2022
Κατώτατο ημερομίσθιο από 1/1/2022
Κατώτατος μισθός με επίδομα γάμου από
1/1/2022
Κατώτατο ημερομίσθιο με επίδομα γάμου
από 1/1/2022
Σύνθεση του μισθού
• Οι νόμιμες αποδοχές αποτελούνται κατά κανόνα από έναν πάγιο
μισθολογικό πυρήνα που αποκαλείται ΒΑΣΙΚΟΣ ΜΙΣΘΟΣ, στον οποίο
προστίθενται διάφορα ποσά με τη μορφή ΕΠΙΔΟΜΑΤΩΝ ή/και
ΠΡΟΣΑΥΞΗΣΕΩΝ.
• Τα επιδόματα είναι πρόσθετες αμοιβές που χορηγούνται από τον
εργοδότη στο μισθωτό ως αντάλλαγμα της παρεχόμενης εργασίας του.
• Διακρίνονται από το βασικό μισθό, αφού πρόκειται για μισθολογικές
παροχές που χορηγούνται για συγκεκριμένο λόγο που μπορεί να έχει
σχέση είτε με την προσωπική κατάσταση του μισθωτού (π.χ.
προϋπηρεσία, οικογενειακά βάρη), είτε με την κατάσταση της εργασίας
του (π.χ. ανθυγιεινή), είτε με τη θέση του στην επιχείρηση (π.χ.
επίδομα ταμειακού λάθους).
• Τα περισσότερα επιδόματα χορηγούνται μόνιμα και σταθερά και γι’
αυτό θεωρούνται ότι αποτελούν τακτικές αποδοχές.
Επιδόματα
 Επίδομα τριετιών (ή προϋπηρεσίας)
Οικογενειακά επιδόματα (επίδομα γάμου και
επίδομα τέκνων)
Επίδομα εορτών (δώρο) Χριστουγέννων
Επίδομα εορτών (δώρο) Πάσχα
Επίδομα τριετιών (ή προϋπηρεσίας)
• Οι υπάλληλοι δικαιούνται για κάθε συμπληρωμένη τριετία προϋπηρεσίας, που
διανύθηκε μετά το 19ο
έτος της ηλικίας τους, προσαύξηση 10% στο βασικό μισθό
τους και μέχρι να συμπληρώσουν τρεις τριετίες, δηλαδή συνολικά 30%. Η
προϋπηρεσία πρέπει να έχει διανυθεί σε οποιοδήποτε εργοδότη και σε θέση και
ειδικότητα παρεμφερή και ανάλογη με αυτή που κατέχουν.
• Οι εργατοτεχνίτες δικαιούνται για κάθε συμπληρωμένη τριετία προϋπηρεσίας,
που διανύθηκε μετά τη συμπλήρωση του 18ου
έτους της ηλικίας τους, προσαύξηση
5% στα κατώτατα όρια ημερομισθίων και μέχρι να συμπληρώσουν πέντε τριετίες,
δηλαδή συνολικά μέχρι ποσοστό 25%. Υπολογίζεται κάθε προϋπηρεσία που έχει
διανυθεί σε οποιοδήποτε εργοδότη και με οποιαδήποτε ιδιότητα.
• Σήμερα όμως με βάση το ν. 4093/2012 (Μνημόνιο ΙΙΙ) οι εργαζόμενοι στον
ιδιωτικό τομέα δεν δικαιούνται αναγνώρισης των τριετιών, καθώς η παροχή του
επιδόματος τριετίας έχει «παγώσει». Εξαιρούνται κάποιες επιχειρήσεις, οι οποίες
οικειοθελώς αναγνωρίζουν το δικαίωμα της τριετίας στους εργαζόμενους.
• Οι προσαυξήσεις λόγω προϋπηρεσίας ισχύουν μόνο για την υπηρεσία που έχει
συμπληρωθεί μέχρι 14/2/2012, και «παγώνει» σε κάθε περίπτωση στα επίπεδα
αυτά, μέχρι η ανεργία να πέσει κάτω από 10%, όπως προβλέπεται στο
Ν.4046/2012 και στην ΠΥΣ 6/2012.
Επίδομα τέκνων
• Ο εργοδότης υποχρεούται να χορηγήσει επίδομα τέκνων μόνο στην
περίπτωση που αυτό προβλέπεται ρητά από ΣΣΕ. Τότε το επίδομα ανέρχεται
σε ποσοστό 5% για κάθε παιδί.
• Σε διαφορετική περίπτωση το επίδομα τέκνων χορηγείται από το Διανεμητικό
Λογαριασμό Οικογενειακών Επιδομάτων Μισθωτών μέσω του Ο.Α.Ε.Δ.
• Το επίδομα γάμου πρέπει να καταβάλλεται από τους εργοδότες που ανήκουν
στις εργοδοτικές Οργανώσεις που συμβάλλονται στην σύναψη της Ε.Γ.Σ.Σ.Ε.
Επίδομα (δώρο) Χριστουγέννων
• Ανέρχεται σε ένα μηνιαίο μισθό για τους αμειβόμενους με μισθό ή σε 25
ημερομίσθια για τους αμειβόμενους με ημερομίσθιο.
• Το δικαιούται ο μισθωτός που έχει εργαστεί χωρίς διακοπή από την 1η
Μαΐου έως
την 31η
Δεκεμβρίου του ιδίου έτους.
• Σε περίπτωση που η εργασιακή σχέση είναι μικρότερης διάρκειας, ο μισθωτός
δικαιούται ανάλογο τμηματικό ποσό. Η αναλογία αυτή είναι 2/25 του μηνιαίου
μισθού ή 2 ημερομίσθια για κάθε 19 ημέρες εργασίας.
• Το δώρο Χριστουγέννων υπολογίζεται με βάση τις τακτικές αποδοχές κατά την
10η
Δεκεμβρίου ή εάν έχει λυθεί η εργασιακή σχέση, πριν την ημερομηνία αυτή,
με βάση τις τακτικές αποδοχές κατά την ημέρα λύσης της εργασιακής σχέσης.
• Στην έννοια των τακτικών αποδοχών περιλαμβάνονται ο συμβατικός ή ο νόμιμος
μηνιαίος μισθός και οποιαδήποτε άλλη παροχή σε χρήμα ή σε είδος, εφόσον
καταβάλλεται από τον εργοδότη σαν αντάλλαγμα της παρεχόμενης από το
μισθωτό εργασίας, τακτικά κάθε μήνα ή κατ’ επανάληψη περιοδικά σε ορισμένα
διαστήματα του χρόνου, όπως π.χ. το επίδομα αδείας, η κυριακάτικη ή νυκτερινή
εργασία, η υπερωρία κλπ.
• Το δώρο των Χριστουγέννων καταβάλλεται την 21η
Δεκεμβρίου.
Επίδομα εορτών (δώρο) Πάσχα
• Το δώρο Πάσχα είναι ίσο με 1/2 μηνιαίο μισθό για όσους
αμείβονται με μισθό και με 15 ημερομίσθια για όσους
αμείβονται με ημερομίσθιο.
• Υπολογίζεται ολόκληρο, εφόσον η εργασιακή σχέση διήρκησε από
την 1η
Ιανουαρίου έως την 30η
Απριλίου του ίδιου έτους.
• Σε περίπτωση μικρότερης διάρκειας της εργασιακής σχέσης ως
δώρο Πάσχα καταβάλλεται ποσό ίσο με το 1/15 του μισού
μηνιαίου μισθού ή ένα ημερομίσθιο για κάθε 8 ημέρες διάρκειας
της εργασιακής σχέσης.
• Το δώρο Πάσχα καταβάλλεται μέχρι τη Μεγάλη Τετάρτη.
Υπολογισμός ωρομισθίου
Ο μηνιαίoς μισθός αντιστοιχεί σε 25 εργάσιμες ημέρες.
Οι ώρες εβδομαδιαίας εργασίας είναι 40.
Οι εργάσιμες ημέρες της εβδομάδας είναι 6.
Παράδειγμα αναγωγής μηνιαίου μισθού σε ημερομίσθιο :
Έστω ο μηνιαίος μισθός ενός υπαλλήλου ανέρχεται σε 1.000 ευρώ.
Το ημερομίσθιό του είναι 1000€ μισθός : 25 ημέρες εργασίας το μήνα = 40€
Παράδειγμα αναγωγής μηνιαίου μισθού σε ωρομίσθιο :
1ος
τρόπος
1000€ μισθός : 25 ημέρες εργασίας το μήνα = 40€ χ 6 ημέρες εργασίας την εβδομάδα = 240€
εβδομαδιαίος μισθός : 40 ώρες εβδομαδιαίας εργασίας = 6,00€ ωρομίσθιο
2ος
Τρόπος:
1000€ μισθός Χ 0,006 σταθερός συντελεστής = 6,00€ ωρομίσθιο
Παράδειγμα υπολογισμού αποδοχών υπερεργασίας
Υπάλληλος με μηνιαίο μισθό 1.000€ πραγματοποίησε μέσα σε ένα μήνα 20 ώρες υπερεργασία. Να
υπολογιστούν οι αποδοχές της υπερεργασίας.
Απάντηση: 1.000€ μισθός Χ 0,006 συντελεστής = 6,00€ ωρομίσθιο Χ 20% προσαύξηση υπερεργασίας =
7,20€ Χ 20 ώρες υπερεργασίας = 144,00€.
ΑΔΕΙΕΣ
• Ετήσια άδεια ανάπαυσης με αποδοχές
• Άδειες προστασίας της μητρότητας: άδεια κύησης, τοκετού και λοχείας
• Ειδική παροχή προστασίας μητρότητας
• Άδεια πατρότητας
• Γονική άδεια ανατροφής τέκνου άνευ αποδοχών
• Άδεια απουσίας για παρακολούθηση σχολικής επίδοσης τέκνων
• Άδεια φροντίδας τέκνου σε μονογονεϊκή οικογένεια
• Άδεια ασθενείας μισθωτού
• Άδεια άνευ αποδοχών λόγω ασθενείας τέκνου ή άλλου εξαρτώμενου
μέλους
• Άδεια λόγω θανάτου συγγενούς
• Άδεια αιμοδοσίας
• Άδεια άσκησης εκλογικού δικαιώματος
• Μειωμένο ωράριο γονέων παιδιών με αναπηρία
• Άδεια εξετάσεων
• Συνδικαλιστικές άδειες απουσίας
Ετήσια άδεια ανάπαυσης με αποδοχές
• Η ακυρότητα της σύμβασης εργασίας δεν επηρεάζει το δικαίωμα λήψης άδειας.
• Κάθε μισθωτός που απασχολείται 6ήμερο δικαιούται μετά από το πρώτο έτος
συνεχούς απασχόλησης να λάβει άδεια 24 εργάσιμες ημέρες ετησίως. Η άδεια
αυτή αυξάνεται κατά μια εργάσιμη ημέρα για κάθε έτος απασχόλησης πέρα από
το πρώτο έτος και μέχρι 26 εργάσιμες ημέρες το ανώτατο όριο. Οι εργαζόμενοι
που συμπλήρωσαν υπηρεσία 10 έτη στον ίδιο εργοδότη ή προϋπηρεσία 12 έτη
σε οποιοδήποτε εργοδότη δικαιούνται άδεια 30 εργασίμων ημερών.
• Κάθε μισθωτός που απασχολείται 5νθήμερο δικαιούται μετά από το πρώτο έτος
συνεχούς απασχόλησης στον εργοδότη να λάβει άδεια 20 εργάσιμες ημέρες,
χωρίς να υπολογίζεται η έκτη ημέρα της εβδομάδας, η οποία φυσικά δεν
θεωρείται εργάσιμη. Η παραπάνω άδεια αυξάνεται κατά μια εργάσιμη ημέρα
για κάθε έτος απασχόλησης πέρα από το πρώτο έτος και μέχρι 22 εργάσιμες
ημέρες το ανώτατο όριο. Οι εργαζόμενοι που έχουν συμπληρώσει υπηρεσία 10
έτη στον ίδιο εργοδότη ή προϋπηρεσία 12 έτη σε οποιοδήποτε εργοδότη
δικαιούνται άδεια 25 εργασίμων ημερών.
ΠINAKAΣ HMEPΩN AΔEIAΣ
AΠO 1 XPONO YΠHPEΣIAΣ KAI ANΩ ΠPIN ΣYMΠΛHPΩΣOYN
10ETH YΠHPEΣIA ΣTON IΔIO EPΓOΔOTH
ή 12ETH ΣYNOΛIKH ΠPOΫΠHPEΣIA ΣE ΔIAΦOPOYΣ EPΓOΔOTEΣ
Χρόνος
υπηρεσίας
Σύστημα 6ήμερης
απασχόλησης
Σύστημα
5νθήμερης
απασχόλησης
Αποδοχές άδειας Επίδομα άδειας
1 έτος
συμπληρωμένο
24 20 24 ημ/σθια
ή 24/25 του
μισθού
13 ημ/σθια
ή μισός μισθός
2 έτη
συμπληρωμένα
25 21 25 ημ/σθια
ή ένας μισθός
13 ημ/σθια
ή μισός μισθός
3 έτη
συμπληρωμένα
26 22 26 ημ/σθια
ή ένας μισθός
13 ημ/σθια
ή μισός μισθός
ΠINAKAΣ HMEPΩN AΔEIAΣ
ME ΣYNOΛIKH YΠHPEΣIA 10 ETΩN KAI ANΩ ΣTON IΔIO EPΓOΔOTH
ή 12 ETΩN KAI ANΩ ΣE ΔIAΦOPOYΣ EPΓOΔOTEΣ
Χρόνος συνεχούς
υπηρεσίας
Σύστημα 6ήμερης
απασχόλησης
Σύστημα 5νθήμερης
απασχόλησης
Αποδοχές άδειας Επίδομα άδειας
10 έτη
συμπληρωμένα
στον ίδιο εργοδότη
ή 12 έτη
συμπληρωμένα σε
διάφορους
εργοδότες
30 25 Για τους εργάτες
τόσα ημερ/σθια,
όσες οι ημέρες
άδειας.
Για τους
υπαλλήλους ένας
μηνιαίος μισθός
και επί πλέον τόσα
εικοστά πέμπτα
του μισθού, όσες
οι εργάσιμες
ημέρες της άδειας
πέραν του μήνα.
13 ημ/σθια
ή μισός μισθός
Χρόνος και τρόπος χορήγησης της άδειας
• Συνήθως ο χρόνος χορήγησης της αδείας καθορίζεται με συμφωνία εργοδότη και μισθωτών. Αν δεν
υπάρχει συμφωνία ο εργοδότης υποχρεούται να χορηγήσει την άδεια μέσα σε δύο μήνες, από τότε
που ο μισθωτός υποβάλει το σχετικό αίτημα.
• Ο νόμος πάντως προβλέπει ότι το μισό τουλάχιστον του προσωπικού που απασχολείται σε κάθε
επιχείρηση επιβάλλεται να πάρει την άδειά του κατά τη θερινή περίοδο, δηλαδή κατά το διάστημα
από 1η
Μαΐου έως 30 Σεπτεμβρίου.
• O εργοδότης είναι υποχρεωμένος, πριν λήξει το ημερολογιακό έτος, να χορηγήσει σε όλους τους
μισθωτούς της επιχείρησής του την άδεια που δικαιούνται, έστω κι αν δεν τη ζήτησαν.
• Η άδεια πρέπει να είναι συνεχής και δεν επιτρέπεται να χορηγείται τμηματικά, εκτός από ορισμένες
εξαιρέσεις:
α) Όταν υπάρχει ιδιαίτερα σοβαρή ή επείγουσα ανάγκη της επιχείρησης, επιτρέπεται η χορήγηση της
άδειας σε δύο περιόδους. Η πρώτη περίοδος της άδειας δεν μπορεί να περιλαμβάνει λιγότερες των 6
εργάσιμων ημερών επί 6ήμερης εβδομαδιαίας εργασίας και των 5 εργάσιμων ημερών επί 5νθήμερης
εβδομαδιαίας εργασίας.
β) Mετά από έγγραφη αίτηση του εργαζόμενου, επιτρέπεται η κατάτμηση του χρόνου άδειας και σε
περισσότερες των δύο περιόδους, από τις οποίες η μία πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον δώδεκα
(12) εργάσιμες ημέρες επί εξαήμερης εβδομαδιαίας εργασίας ή δέκα (10) εργάσιμες ημέρες επί
πενθήμερης εβδομαδιαίας εργασίας και για τους ανήλικους δώδεκα (12) εργάσιμες ημέρες σε κάθε
περίπτωση.
γ) Σε επιχειρήσεις που απασχολούν τακτικό και εποχικό προσωπικό και παρουσιάζουν ιδιαίτερη σώρευση
εργασίας, που οφείλεται στο είδος των εργασιών τους, σε συγκεκριμένη χρονική περίοδο του έτους, ο
εργοδότης δύναται (με απόφασή του) να χορηγεί, μόνο στο τακτικό προσωπικό, το τμήμα της άδειας
των 12 ή 10 εργάσιμων ημερών (επί εξαήμερης ή πενθήμερης εβδομαδιαίας εργασίας, αντίστοιχα),
οποτεδήποτε εντός του ημερολογιακού έτους.
Αποδοχές και επίδομα άδειας
• Η κανονική άδεια που χορηγείται στο μισθωτό είναι με αποδοχές. Οι αποδοχές είναι ίσες με
αυτές που θα δικαιούτο ο μισθωτός, αν εργαζόταν κανονικά κατά τον αντίστοιχο χρόνο της
άδειας. Στην έννοια των αποδοχών περιλαμβάνονται τόσο ο πάγιος μισθός ή ημερομίσθιο,
όσο και κάθε είδους πρόσθετες ή συμπληρωματικές παροχές που καταβάλλονται σταθερά και
αδιάκοπα.
• Οι εργάτες που αμείβονται με ημερομίσθιο δικαιούνται αποδοχές άδειας ίσες με τόσα
ημερομίσθια όσα αντιστοιχών στις ημέρες αδείας τους, δηλαδή 24 για το πρώτο έτος
απασχόλησης, 25 για το δεύτερο και από το τρίτο έτος και άνω 26 ημερομίσθια που είναι το
ανώτατο όριο.
• Οι υπάλληλοι που αμείβονται με μηνιαίο μισθό δικαιούνται τα 24/25 του μισθού τους, αν
έχουν ένα έτος υπηρεσίας και ένα μηνιαίο μισθό, αν έχουν περισσότερα έτη προϋπηρεσίας.
• Κάθε μισθωτός που απασχολείται με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου σε οποιοδήποτε
εργοδότη δικαιούται να λάβει κάθε χρόνο μαζί με την κανονική άδεια εκτός από τις αποδοχές
των ημερών της άδειας και επίδομα άδειας. Το επίδομα άδειας είναι ίσο με το μισό (1/2) του
μηνιαίου μισθού για όσους αμείβονται με μηνιαίο μισθό και με 13 ημερομίσθια για όσους
αμείβονται με ημερομίσθιο.
• Το επίδομα άδειας καταβάλλεται μαζί με τις αποδοχές της κανονικής άδειας και σύμφωνα με
το νόμο πρέπει να προκαταβάλλεται κατά την έναρξη αυτής. Το επίδομα άδειας έχει την ίδια
βάση υπολογισμού με τις αποδοχές της άδειας και κατά συνέπεια πρέπει να λαμβάνονται
υπόψη οι τακτικές αποδοχές για τον υπολογισμό του επιδόματος άδειας.
•
Άδεια γάμου
Σε περίπτωση τέλεσης γάμου ή σύναψης συμφώνου
συμβίωσης, χορηγείται άδεια 6 εργασίμων ημερών, με
αποδοχές, εφόσον ο εργαζόμενος απασχολείται με σύστημα
εξαήμερης εβδομαδιαίας εργασίας και 5 εργασίμων ημερών,
εφόσον απασχολείται με σύστημα πενθήμερης εβδομαδιαίας
εργασίας.
Η άδεια αυτή δεν υπολογίζεται στην κανονική ετήσια άδεια του
εργαζομένου.
Άδεια πατρότητας
Κάθε εργαζόμενος πατέρας δικαιούται άδεια πατρότητας 14 εργάσιμων
ημερών, με αποδοχές, η οποία πρέπει να λαμβάνεται κατά τη
γέννηση του τέκνου.
Η άδεια αυτή δύναται:
είτε α) να χορηγείται 2 ημέρες πριν την αναμενόμενη ημερομηνία
τοκετού, οπότε οι υπόλοιπες 12 χορηγούνται, συνολικά ή τμηματικά,
άμεσα λόγω της γέννησης του τέκνου, εντός τριάντα (30) ημερών
από την ημερομηνία γέννησης
είτε β) να χορηγείται μετά την ημερομηνία γέννησης.
Για την εύρυθμη λειτουργία της επιχείρησης, ο εργαζόμενος γνωστοποιεί
την πιθανολογούμενη ημέρα τοκετού στον εργοδότη, προκειμένου ο
τελευταίος να λάβει εγκαίρως γνώση.
Η άδεια πατρότητας χορηγείται υποχρεωτικά από τον εργοδότη και δεν
εξαρτάται από προηγούμενη απασχόληση ή προϋπηρεσία ή από τη
συζυγική ή οικογενειακή κατάσταση του εργαζόμενου.
Γονική άδεια
1. Κάθε εργαζόμενος γονέας ή πρόσωπο που ασκεί τη γονική μέριμνα έχει ατομικό και
αμεταβίβαστο δικαίωμα γονικής άδειας για την ανατροφή του παιδιού, διάρκειας 4 μηνών,
την οποία μπορεί να χρησιμοποιήσει συνεχόμενα ή τμηματικά, μέχρι το παιδί να
συμπληρώσει την ηλικία των 8 ετών, με σκοπό την εκπλήρωση των ελάχιστων υποχρεώσεων
ανατροφής προς αυτό. Σε περίπτωση υιοθεσίας ή αναδοχής τέκνου ηλικίας έως 8 ετών, η γονική άδεια χορηγείται
από την ένταξη του παιδιού στην οικογένεια.
2. Για τη χορήγηση της γονικής άδειας, ο εργαζόμενος γονέας πρέπει να έχει συμπληρώσει 1 έτος συνεχόμενης ή με
διαδοχικές συμβάσεις εργασίας ορισμένου χρόνου στον ίδιο εργοδότη, εκτός αν ορίζεται ευνοϊκότερα από ειδική διάταξη
νόμου, διαταγμάτων, κανονισμών, συλλογικών συμβάσεων εργασίας, διαιτητικών αποφάσεων ή συμφωνιών εργοδοτών
και εργαζομένων.
3. Για τους 2 πρώτους μήνες της γονικής άδειας, ο Ο.Α.Ε.Δ. υποχρεούται να καταβάλλει επίδομα γονικής άδειας στον κάθε
γονέα, μηνιαίως, ποσού ίσου με τον ελάχιστο νομοθετημένο μισθό, όπως κάθε φορά καθορίζεται, καθώς και αναλογία
δώρων εορτών και επιδόματος αδείας με βάση το προαναφερόμενο ποσό. Αν υπάρχουν περισσότερα παιδιά, το
δικαίωμα των γονέων στη γονική άδεια και στο επίδομα είναι αυτοτελές για το καθένα από αυτά, εφόσον από τη λήξη
της άδειας που δόθηκε για το προηγούμενο παιδί μεσολάβησε ένας (1) χρόνος πραγματικής απασχόλησης στον ίδιο
εργοδότη, εκτός αν ορίζεται ευνοϊκότερα από ειδική διάταξη νόμου, διαταγμάτων, κανονισμών, συλλογικών συμβάσεων
εργασίας, διαιτητικών αποφάσεων ή συμφωνιών εργοδοτών και εργαζομένων. Κατ’ εξαίρεση, γονείς διδύμων, τριδύμων
ή και περισσότερων πολύδυμων τέκνων δικαιούνται να λάβουν τη γονική άδεια για κάθε παιδί ξεχωριστά, διακεκομμένα
ή και συνεχόμενα και δικαιούνται να λάβουν το επίδομα της παρούσας για δύο (2) μήνες επιπλέον, ανεξαρτήτως του
αριθμού των παιδιών που γεννήθηκαν μαζί. Γονείς μόνοι, λόγω θανάτου του άλλου γονέα ή λόγω ολικής αφαίρεσης της
γονικής μέριμνας ή μη αναγνώρισης του τέκνου από τον άλλο γονέα, δικαιούνται τη γονική άδεια και το επίδομα εις
διπλούν.
11. Ο χρόνος απουσίας των εργαζομένων από την εργασία τους λόγω γονικής άδειας, λογίζεται ως χρόνος πραγματικής
υπηρεσίας για τον υπολογισμό των αποδοχών τους, τη χορήγηση της ετήσιας κανονικής άδειας απουσίας και του
επιδόματος αδείας, την επαγγελματική εξέλιξη, καθώς και για τον υπολογισμό της αποζημίωσης σε περίπτωση απόλυσής
τους.
Άδεια παρακολούθησης σχολικής επίδοσης τέκνου
Εργαζόμενοι γονείς, πλήρους ή μερικής απασχόλησης, έχουν
δικαίωμα για κάθε παιδί, ηλικίας μέχρι 18 ετών
συμπληρωμένων, που παρακολουθεί μαθήματα
στοιχειώδους ή μέσης εκπαίδευσης, καθώς και γονείς τέκνου
με ειδικές ανάγκες, ανεξαρτήτως της ηλικίας του τέκνου, που
φοιτά σε δομή ειδικής εκπαίδευσης (κδαπ ΑμεΑ κλπ) και
ειδικά εκπαιδευτήρια, να απουσιάζουν, χωρίς περικοπή των
αποδοχών τους και μετά από άδεια του εργοδότη, ορισμένες
ώρες ή ολόκληρη την ημέρα, από την εργασία τους, μέχρι τη
συμπλήρωση 4 εργάσιμων ημερών, κάθε ημερολογιακό έτος,
με σκοπό να επισκέπτονται το σχολείο των παιδιών τους, για
την παρακολούθηση της σχολικής τους επίδοσης και της εν
γένει παρουσίας τους.
Άδεια κύησης, τοκετού και λοχείας
Άδεια τοκετού (μητρότητας): ανέρχεται συνολικά σε 17 εβδομάδες.
Από αυτές οι 8 εβδομάδες χορηγούνται υποχρεωτικά πριν από την πιθανή
ημέρα του τοκετού (άδεια κυοφορίας ή άδεια τοκετού) και οι
υπόλοιπες 9 εβδομάδες μετά τον τοκετό (άδεια λοχείας).
Σε περίπτωση που ο τοκετός πραγματοποιηθεί σε χρόνο προγενέστερο
από αυτόν που είχε αρχικά πιθανολογηθεί, το υπόλοιπο της άδειας
κυοφορίας χορηγείται υποχρεωτικά μετά τον τοκετό, ώστε να
εξασφαλίζεται ο χρόνος της συνολικής άδειας μητρότητας των 17
εβδομάδων. Όταν ο τοκετός πραγματοποιείται σε χρόνο
μεταγενέστερο από αυτόν που είχε αρχικά πιθανολογηθεί, η
χορηγηθείσα άδεια των 8 εβδομάδων πριν από τον τοκετό
παρατείνεται μέχρι την πραγματική ημερομηνία του τοκετού, χωρίς η
παράταση αυτή να έχει ως συνέπεια την αντίστοιχη μείωση της άδειας
λοχείας των 9 εβδομάδων, που χορηγείται υποχρεωτικά μετά τον
τοκετό.
Ειδική παροχή προστασίας μητρότητας
• Πρόσθετη άδεια μητρότητας διάρκειας 6 μηνών,
μετά τη λήξη της άδειας λοχείας.
• Η μητέρα δεν δικαιούται αποδοχές από τον
εργοδότη, αλλά ο ΟΑΕΔ καταβάλλει ποσό ίσο με
τον κατώτατο μισθό (και αναλογία δώρων
εορτών και επιδόματος αδείας).
Άδεια φροντίδας τέκνου
• Οι εργαζόμενοι γονείς, δικαιούνται, εναλλακτικώς μεταξύ τους, την άδεια φροντίδας
τέκνου.
• Η άδεια χορηγείται για χρονικό διάστημα 30 μηνών από τη λήξη της άδειας μητρότητας
ή της ειδικής παροχής προστασίας της μητρότητας του άρθρου 36 ή της γονικής άδειας
του άρθρου 28, ως μειωμένο ωράριο.
• Κατά το παραπάνω διάστημα, ο γονέας που κάνει χρήση του δικαιώματος αυτού,
δικαιούται είτε να προσέρχεται κατά 1 ώρα αργότερα είτε να αποχωρεί κατά 1 ώρα
νωρίτερα κάθε ημέρα από την εργασία είτε να τη διακόπτει κατά μία ώρα ημερησίως,
σύμφωνα με την αίτησή του.
• Εναλλακτικώς, έπειτα από συμφωνία των μερών, το μειωμένο ωράριο της παρούσας μπορεί να
χορηγείται με άλλους τρόπους, όπως:
• α) Μειωμένο ωράριο εργασίας κατά 2 ώρες ημερησίως για τους πρώτους 12 μήνες και κατά 1 ώρα
ημερησίως για τους επόμενους 6 μήνες.
• β) Πλήρεις ημέρες άδειας, οι οποίες κατανέμονται σε εβδομαδιαία βάση, αντίστοιχου συνολικού
αριθμού ωρών, εντός της χρονικής περιόδου κατά την οποία ο/η εργαζόμενος/η δικαιούται
μειωμένου ωραρίου για τη φροντίδα του παιδιού.
• γ) Ισόχρονη συνεχόμενη άδεια, χορηγούμενη εφάπαξ ή τμηματικώς, εντός της χρονικής περιόδου
κατά την οποία ο/η εργαζόμενος/η δικαιούται μειωμένου ωραρίου για τη φροντίδα του παιδιού.
• δ) Με όποιον άλλον τρόπο συμφωνούν τα μέρη.

6 - ΑΜΟΙΒΗ ΤΗΣ ΜΙΣΘΩΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - ΑΔΕΙΕΣ.pptx

  • 1.
    Αμοιβή της μισθωτήςεργασίας και άδειες
  • 2.
    Μισθός • Μισθός είναικάθε παροχή που δίνεται από τον εργοδότη στο μισθωτό ως αντάλλαγμα της εργασίας που παρέχει ο τελευταίος στον πρώτο. • Μισθό αποτελεί κάθε αμοιβή σε χρήμα και σε είδος (π.χ. τροφή, κατοικία κλπ.), η οποία καταβάλλεται από τους εργοδότες προς τους μισθωτούς τακτικά και μόνιμα, είτε με βάση την ατομική ή τη συλλογική σύμβαση ή το νόμο, είτε με βάση τις κρατούσες συνήθειες όταν δεν υπάρχει ειδική συμφωνία. • Διακρίσεις μισθού: 1) Συμβατικός ή συμφωνημένος μισθός= Καθορίζεται με συμφωνία του εργοδότη και του εργαζομένου στην ατομική τους σύμβαση εργασίας. Ο συμβατικός μισθός ΔΕΝ μπορεί να είναι κατώτερος από το νόμιμο μισθό. 2) Νόμιμος μισθός = Προβλέπεται από συλλογική σύμβαση εργασίας (ΣΣΕ) ή διαιτητική απόφαση ή από ρύθμιση κρατικής προέλευσης. 3) Συνηθισμένος (ή ειθισμένος) μισθός = Ο μισθός που ο εργοδότης καταβάλλει κατά συνήθεια για ορισμένο είδος εργασίας σε συγκεκριμένο τόπο και με τις ίδιες συνθήκες σε εργαζόμενους που έχουν τα ίδια προσόντα. Ζήτημα καταβολής συνηθισμένου μισθού προκύπτει, όταν δεν έχει συμφωνηθεί το ποσό και το είδος του μισθού και δεν προβλέπεται νόμιμος μισθός.
  • 3.
    Νόμιμος μισθός • Είναιο μισθός που προβλέπεται από συλλογική σύμβαση εργασίας (ΣΣΕ) ή διαιτητική απόφαση ή από ρύθμιση κρατικής προέλευσης. • Σε αντίθεση με τον συμβατικό μισθό που ορίζεται ενιαία με ένα συνολικό ποσό, ο νόμιμος μισθός αποτελείται από πλήθος συνιστώσες: το βασικό μισθό, τα διάφορα επιδόματα (γενικά και ειδικά) και ποικιλία προσαυξήσεων. • Πρακτική σημασία του νόμιμου μισθού (κατώτατα όρια αποδοχών)= απαγόρευση της συμφωνίας (και καταβολής) μικρότερου μισθού από το νόμιμο. • Είναι άκυρη τυχόν συμφωνία εργοδότη και εργαζομένου που προβλέπει μισθό κατώτερο από το νόμιμο. • Ζήτημα «ΣΥΡΡΟΗΣ» συλλογικών ρυθμίσεων εργασίας: όταν συνυπάρχουν ταυτόχρονα ομοιοεπαγγελματική, κλαδική και επιχειρησιακή ΣΣΕ που καταλαμβάνει τον μισθωτό.
  • 4.
    Διακρίσεις των ΣυλλογικώνΣυμβάσεων Εργασίας (ΣΣΕ) • α) Εθνικές Γενικές: Συνάπτονται μεταξύ των τριτοβάθμιων συνδικαλιστικών οργανώσεων και αφορούν τον προσδιορισμό των κατώτατων ορίων των αποδοχών των εργαζόμενων, ζητήματα χρόνου εργασίας, θέματα εξίσωσης ανδρών και γυναικών για την παροχή εργασίας. • β) Εθνικές Ομοιοεπαγγελματικές: Αφορούν σε ορισμένο επάγγελμα εργαζομένων ή συναφών με αυτό ειδικοτήτων σε εθνικό επίπεδο. • γ) Τοπικές Ομοιοεπαγγελματικές: Αφορούν σε ορισμένο επάγγελμα σε τοπικό επίπεδο. • δ) Επιχειρησιακές: Αφορούν στην συνδικαλιστική οργάνωση (σωματείο) των εργαζομένων μιας επιχείρησης με την διοίκηση της επιχείρησης. • ε) Κλαδικές: Αφορούν σε συγκεκριμένους εργασιακούς κλάδους σε τοπικό ή εθνικό επίπεδο. (π.χ. οι εργαζόμενοι στην κλωστοϋφαντουργία).
  • 5.
    «Νομοθετημένος γενικός κατώτατος μισθός» Μέχριτο 2012 τα γενικά κατώτατα όρια αποδοχών καθορίζονταν με τις ΕΓΣΣΕ. Ωστόσο, με το ν. 4093/2012 (Μνημόνιο ΙΙΙ) θεσπίστηκε νέο σύστημα καθορισμού νόμιμου κατώτατου μισθού και ημερομισθίου για τους εργαζόμενους όλης της χώρας και τέθηκε σε ισχύ την 1/4/2013. Ο νόμιμος κατώτατος μισθός και το κατώτατο ημερομίσθιο των εργαζόμενων όλης της χώρας ορίζεται αποκλειστικά με κρατικό κανόνα και όχι πλέον με ΕΓΣΣΕ. Εξακολουθεί να υφίσταται η δυνατότητα σύναψης ΕΓΣΣΕ αλλά οι μισθολογικοί όροι δεν είναι γενικής εφαρμογής (δηλαδή δεν εξασφαλίζουν κατώτατες αμοιβές για το σύνολο των εργαζομένων), αλλά θεσπίζουν αποδοχές μόνο για όσους εργαζόμενους απασχολούνται σε εργοδότες που είναι μέλη των κεντρικών εργοδοτικών οργανώσεων που εκάστοτε συμβάλλονται σε αυτές. Επομένως, έχουμε 2 κατηγορίες γενικών κατώτατων ορίων μισθού.
  • 6.
    ΠΙΝΑΚΕΣ ΤΩΝ ΚΑΤΩΤΑΤΩΝΜΙΣΘΩΝ ΑΠΟ 01-02-2019 έως 31-12-2021 Από 1/2/2019 (βλ. ΥΑ 4241/127/30-1-2019) ισχύουν οι νέοι κατώτατοι μισθοί, οι οποίοι είναι οι ίδιοι για όλους τους εργαζόμενους, ανεξάρτητα από την ηλικία τους, αφού καταργήθηκε ο υποκατώτατος μισθός που ίσχυε μέχρι πρότινος για τους εργαζόμενους κάτω των 25 ετών. Με την αύξηση αυτή ο κατώτατος μισθός (από 586,08 ευρώ) ανήλθε στα 650 ευρώ μικτά, ενώ το ημερομίσθιο (από 26,18 ευρώ) ανήλθε στα 29,04 ευρώ μικτά. Τα ποσά αυτά μπορούν να αυξηθούν με το επίδομα προϋπηρεσίας, κατά 5% για κάθε τριετία και μέχρι 3 τριετίες για τους υπαλλήλους και μέχρι 6 τριετίες για τους εργατοτεχνίτες.
  • 7.
  • 8.
  • 9.
  • 10.
    ΠΙΝΑΚΑΣ ΓΙΑ ΕΓΓΑΜΟΥΣΕΡΓΑΤΟΤΕΧΝΙΤΕΣ
  • 11.
    Τι ισχύει από1-1-2022 Με την ΥΑ 107675/2021 (ΦΕΚ Β' 6263/27-12-2021) αποφασίστηκε ο καθορισμός του νόμιμου κατώτατου μισθού και του νόμιμου κατώτατου ημερομισθίου, για πλήρη απασχόληση, για τους υπαλλήλους και τους εργατοτεχνίτες όλης της χώρας, χωρίς ηλικιακή διάκριση, ως εξής: α) Για τους υπαλλήλους ο κατώτατος μισθός ορίζεται στα εξακόσια εξήντα τρία ευρώ (663,00 €). β) Για τους εργατοτεχνίτες το κατώτατο ημερομίσθιο ορίζεται στα είκοσι εννέα ευρώ και εξήντα δύο λεπτά (29,62 €).
  • 12.
  • 13.
  • 14.
    Κατώτατος μισθός μεεπίδομα γάμου από 1/1/2022
  • 15.
    Κατώτατο ημερομίσθιο μεεπίδομα γάμου από 1/1/2022
  • 16.
    Σύνθεση του μισθού •Οι νόμιμες αποδοχές αποτελούνται κατά κανόνα από έναν πάγιο μισθολογικό πυρήνα που αποκαλείται ΒΑΣΙΚΟΣ ΜΙΣΘΟΣ, στον οποίο προστίθενται διάφορα ποσά με τη μορφή ΕΠΙΔΟΜΑΤΩΝ ή/και ΠΡΟΣΑΥΞΗΣΕΩΝ. • Τα επιδόματα είναι πρόσθετες αμοιβές που χορηγούνται από τον εργοδότη στο μισθωτό ως αντάλλαγμα της παρεχόμενης εργασίας του. • Διακρίνονται από το βασικό μισθό, αφού πρόκειται για μισθολογικές παροχές που χορηγούνται για συγκεκριμένο λόγο που μπορεί να έχει σχέση είτε με την προσωπική κατάσταση του μισθωτού (π.χ. προϋπηρεσία, οικογενειακά βάρη), είτε με την κατάσταση της εργασίας του (π.χ. ανθυγιεινή), είτε με τη θέση του στην επιχείρηση (π.χ. επίδομα ταμειακού λάθους). • Τα περισσότερα επιδόματα χορηγούνται μόνιμα και σταθερά και γι’ αυτό θεωρούνται ότι αποτελούν τακτικές αποδοχές.
  • 17.
    Επιδόματα  Επίδομα τριετιών(ή προϋπηρεσίας) Οικογενειακά επιδόματα (επίδομα γάμου και επίδομα τέκνων) Επίδομα εορτών (δώρο) Χριστουγέννων Επίδομα εορτών (δώρο) Πάσχα
  • 18.
    Επίδομα τριετιών (ήπροϋπηρεσίας) • Οι υπάλληλοι δικαιούνται για κάθε συμπληρωμένη τριετία προϋπηρεσίας, που διανύθηκε μετά το 19ο έτος της ηλικίας τους, προσαύξηση 10% στο βασικό μισθό τους και μέχρι να συμπληρώσουν τρεις τριετίες, δηλαδή συνολικά 30%. Η προϋπηρεσία πρέπει να έχει διανυθεί σε οποιοδήποτε εργοδότη και σε θέση και ειδικότητα παρεμφερή και ανάλογη με αυτή που κατέχουν. • Οι εργατοτεχνίτες δικαιούνται για κάθε συμπληρωμένη τριετία προϋπηρεσίας, που διανύθηκε μετά τη συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας τους, προσαύξηση 5% στα κατώτατα όρια ημερομισθίων και μέχρι να συμπληρώσουν πέντε τριετίες, δηλαδή συνολικά μέχρι ποσοστό 25%. Υπολογίζεται κάθε προϋπηρεσία που έχει διανυθεί σε οποιοδήποτε εργοδότη και με οποιαδήποτε ιδιότητα. • Σήμερα όμως με βάση το ν. 4093/2012 (Μνημόνιο ΙΙΙ) οι εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα δεν δικαιούνται αναγνώρισης των τριετιών, καθώς η παροχή του επιδόματος τριετίας έχει «παγώσει». Εξαιρούνται κάποιες επιχειρήσεις, οι οποίες οικειοθελώς αναγνωρίζουν το δικαίωμα της τριετίας στους εργαζόμενους. • Οι προσαυξήσεις λόγω προϋπηρεσίας ισχύουν μόνο για την υπηρεσία που έχει συμπληρωθεί μέχρι 14/2/2012, και «παγώνει» σε κάθε περίπτωση στα επίπεδα αυτά, μέχρι η ανεργία να πέσει κάτω από 10%, όπως προβλέπεται στο Ν.4046/2012 και στην ΠΥΣ 6/2012.
  • 19.
    Επίδομα τέκνων • Οεργοδότης υποχρεούται να χορηγήσει επίδομα τέκνων μόνο στην περίπτωση που αυτό προβλέπεται ρητά από ΣΣΕ. Τότε το επίδομα ανέρχεται σε ποσοστό 5% για κάθε παιδί. • Σε διαφορετική περίπτωση το επίδομα τέκνων χορηγείται από το Διανεμητικό Λογαριασμό Οικογενειακών Επιδομάτων Μισθωτών μέσω του Ο.Α.Ε.Δ. • Το επίδομα γάμου πρέπει να καταβάλλεται από τους εργοδότες που ανήκουν στις εργοδοτικές Οργανώσεις που συμβάλλονται στην σύναψη της Ε.Γ.Σ.Σ.Ε.
  • 20.
    Επίδομα (δώρο) Χριστουγέννων •Ανέρχεται σε ένα μηνιαίο μισθό για τους αμειβόμενους με μισθό ή σε 25 ημερομίσθια για τους αμειβόμενους με ημερομίσθιο. • Το δικαιούται ο μισθωτός που έχει εργαστεί χωρίς διακοπή από την 1η Μαΐου έως την 31η Δεκεμβρίου του ιδίου έτους. • Σε περίπτωση που η εργασιακή σχέση είναι μικρότερης διάρκειας, ο μισθωτός δικαιούται ανάλογο τμηματικό ποσό. Η αναλογία αυτή είναι 2/25 του μηνιαίου μισθού ή 2 ημερομίσθια για κάθε 19 ημέρες εργασίας. • Το δώρο Χριστουγέννων υπολογίζεται με βάση τις τακτικές αποδοχές κατά την 10η Δεκεμβρίου ή εάν έχει λυθεί η εργασιακή σχέση, πριν την ημερομηνία αυτή, με βάση τις τακτικές αποδοχές κατά την ημέρα λύσης της εργασιακής σχέσης. • Στην έννοια των τακτικών αποδοχών περιλαμβάνονται ο συμβατικός ή ο νόμιμος μηνιαίος μισθός και οποιαδήποτε άλλη παροχή σε χρήμα ή σε είδος, εφόσον καταβάλλεται από τον εργοδότη σαν αντάλλαγμα της παρεχόμενης από το μισθωτό εργασίας, τακτικά κάθε μήνα ή κατ’ επανάληψη περιοδικά σε ορισμένα διαστήματα του χρόνου, όπως π.χ. το επίδομα αδείας, η κυριακάτικη ή νυκτερινή εργασία, η υπερωρία κλπ. • Το δώρο των Χριστουγέννων καταβάλλεται την 21η Δεκεμβρίου.
  • 21.
    Επίδομα εορτών (δώρο)Πάσχα • Το δώρο Πάσχα είναι ίσο με 1/2 μηνιαίο μισθό για όσους αμείβονται με μισθό και με 15 ημερομίσθια για όσους αμείβονται με ημερομίσθιο. • Υπολογίζεται ολόκληρο, εφόσον η εργασιακή σχέση διήρκησε από την 1η Ιανουαρίου έως την 30η Απριλίου του ίδιου έτους. • Σε περίπτωση μικρότερης διάρκειας της εργασιακής σχέσης ως δώρο Πάσχα καταβάλλεται ποσό ίσο με το 1/15 του μισού μηνιαίου μισθού ή ένα ημερομίσθιο για κάθε 8 ημέρες διάρκειας της εργασιακής σχέσης. • Το δώρο Πάσχα καταβάλλεται μέχρι τη Μεγάλη Τετάρτη.
  • 22.
    Υπολογισμός ωρομισθίου Ο μηνιαίoςμισθός αντιστοιχεί σε 25 εργάσιμες ημέρες. Οι ώρες εβδομαδιαίας εργασίας είναι 40. Οι εργάσιμες ημέρες της εβδομάδας είναι 6. Παράδειγμα αναγωγής μηνιαίου μισθού σε ημερομίσθιο : Έστω ο μηνιαίος μισθός ενός υπαλλήλου ανέρχεται σε 1.000 ευρώ. Το ημερομίσθιό του είναι 1000€ μισθός : 25 ημέρες εργασίας το μήνα = 40€ Παράδειγμα αναγωγής μηνιαίου μισθού σε ωρομίσθιο : 1ος τρόπος 1000€ μισθός : 25 ημέρες εργασίας το μήνα = 40€ χ 6 ημέρες εργασίας την εβδομάδα = 240€ εβδομαδιαίος μισθός : 40 ώρες εβδομαδιαίας εργασίας = 6,00€ ωρομίσθιο 2ος Τρόπος: 1000€ μισθός Χ 0,006 σταθερός συντελεστής = 6,00€ ωρομίσθιο Παράδειγμα υπολογισμού αποδοχών υπερεργασίας Υπάλληλος με μηνιαίο μισθό 1.000€ πραγματοποίησε μέσα σε ένα μήνα 20 ώρες υπερεργασία. Να υπολογιστούν οι αποδοχές της υπερεργασίας. Απάντηση: 1.000€ μισθός Χ 0,006 συντελεστής = 6,00€ ωρομίσθιο Χ 20% προσαύξηση υπερεργασίας = 7,20€ Χ 20 ώρες υπερεργασίας = 144,00€.
  • 23.
    ΑΔΕΙΕΣ • Ετήσια άδειαανάπαυσης με αποδοχές • Άδειες προστασίας της μητρότητας: άδεια κύησης, τοκετού και λοχείας • Ειδική παροχή προστασίας μητρότητας • Άδεια πατρότητας • Γονική άδεια ανατροφής τέκνου άνευ αποδοχών • Άδεια απουσίας για παρακολούθηση σχολικής επίδοσης τέκνων • Άδεια φροντίδας τέκνου σε μονογονεϊκή οικογένεια • Άδεια ασθενείας μισθωτού • Άδεια άνευ αποδοχών λόγω ασθενείας τέκνου ή άλλου εξαρτώμενου μέλους • Άδεια λόγω θανάτου συγγενούς • Άδεια αιμοδοσίας • Άδεια άσκησης εκλογικού δικαιώματος • Μειωμένο ωράριο γονέων παιδιών με αναπηρία • Άδεια εξετάσεων • Συνδικαλιστικές άδειες απουσίας
  • 24.
    Ετήσια άδεια ανάπαυσηςμε αποδοχές • Η ακυρότητα της σύμβασης εργασίας δεν επηρεάζει το δικαίωμα λήψης άδειας. • Κάθε μισθωτός που απασχολείται 6ήμερο δικαιούται μετά από το πρώτο έτος συνεχούς απασχόλησης να λάβει άδεια 24 εργάσιμες ημέρες ετησίως. Η άδεια αυτή αυξάνεται κατά μια εργάσιμη ημέρα για κάθε έτος απασχόλησης πέρα από το πρώτο έτος και μέχρι 26 εργάσιμες ημέρες το ανώτατο όριο. Οι εργαζόμενοι που συμπλήρωσαν υπηρεσία 10 έτη στον ίδιο εργοδότη ή προϋπηρεσία 12 έτη σε οποιοδήποτε εργοδότη δικαιούνται άδεια 30 εργασίμων ημερών. • Κάθε μισθωτός που απασχολείται 5νθήμερο δικαιούται μετά από το πρώτο έτος συνεχούς απασχόλησης στον εργοδότη να λάβει άδεια 20 εργάσιμες ημέρες, χωρίς να υπολογίζεται η έκτη ημέρα της εβδομάδας, η οποία φυσικά δεν θεωρείται εργάσιμη. Η παραπάνω άδεια αυξάνεται κατά μια εργάσιμη ημέρα για κάθε έτος απασχόλησης πέρα από το πρώτο έτος και μέχρι 22 εργάσιμες ημέρες το ανώτατο όριο. Οι εργαζόμενοι που έχουν συμπληρώσει υπηρεσία 10 έτη στον ίδιο εργοδότη ή προϋπηρεσία 12 έτη σε οποιοδήποτε εργοδότη δικαιούνται άδεια 25 εργασίμων ημερών.
  • 25.
    ΠINAKAΣ HMEPΩN AΔEIAΣ AΠO1 XPONO YΠHPEΣIAΣ KAI ANΩ ΠPIN ΣYMΠΛHPΩΣOYN 10ETH YΠHPEΣIA ΣTON IΔIO EPΓOΔOTH ή 12ETH ΣYNOΛIKH ΠPOΫΠHPEΣIA ΣE ΔIAΦOPOYΣ EPΓOΔOTEΣ Χρόνος υπηρεσίας Σύστημα 6ήμερης απασχόλησης Σύστημα 5νθήμερης απασχόλησης Αποδοχές άδειας Επίδομα άδειας 1 έτος συμπληρωμένο 24 20 24 ημ/σθια ή 24/25 του μισθού 13 ημ/σθια ή μισός μισθός 2 έτη συμπληρωμένα 25 21 25 ημ/σθια ή ένας μισθός 13 ημ/σθια ή μισός μισθός 3 έτη συμπληρωμένα 26 22 26 ημ/σθια ή ένας μισθός 13 ημ/σθια ή μισός μισθός
  • 26.
    ΠINAKAΣ HMEPΩN AΔEIAΣ MEΣYNOΛIKH YΠHPEΣIA 10 ETΩN KAI ANΩ ΣTON IΔIO EPΓOΔOTH ή 12 ETΩN KAI ANΩ ΣE ΔIAΦOPOYΣ EPΓOΔOTEΣ Χρόνος συνεχούς υπηρεσίας Σύστημα 6ήμερης απασχόλησης Σύστημα 5νθήμερης απασχόλησης Αποδοχές άδειας Επίδομα άδειας 10 έτη συμπληρωμένα στον ίδιο εργοδότη ή 12 έτη συμπληρωμένα σε διάφορους εργοδότες 30 25 Για τους εργάτες τόσα ημερ/σθια, όσες οι ημέρες άδειας. Για τους υπαλλήλους ένας μηνιαίος μισθός και επί πλέον τόσα εικοστά πέμπτα του μισθού, όσες οι εργάσιμες ημέρες της άδειας πέραν του μήνα. 13 ημ/σθια ή μισός μισθός
  • 27.
    Χρόνος και τρόποςχορήγησης της άδειας • Συνήθως ο χρόνος χορήγησης της αδείας καθορίζεται με συμφωνία εργοδότη και μισθωτών. Αν δεν υπάρχει συμφωνία ο εργοδότης υποχρεούται να χορηγήσει την άδεια μέσα σε δύο μήνες, από τότε που ο μισθωτός υποβάλει το σχετικό αίτημα. • Ο νόμος πάντως προβλέπει ότι το μισό τουλάχιστον του προσωπικού που απασχολείται σε κάθε επιχείρηση επιβάλλεται να πάρει την άδειά του κατά τη θερινή περίοδο, δηλαδή κατά το διάστημα από 1η Μαΐου έως 30 Σεπτεμβρίου. • O εργοδότης είναι υποχρεωμένος, πριν λήξει το ημερολογιακό έτος, να χορηγήσει σε όλους τους μισθωτούς της επιχείρησής του την άδεια που δικαιούνται, έστω κι αν δεν τη ζήτησαν. • Η άδεια πρέπει να είναι συνεχής και δεν επιτρέπεται να χορηγείται τμηματικά, εκτός από ορισμένες εξαιρέσεις: α) Όταν υπάρχει ιδιαίτερα σοβαρή ή επείγουσα ανάγκη της επιχείρησης, επιτρέπεται η χορήγηση της άδειας σε δύο περιόδους. Η πρώτη περίοδος της άδειας δεν μπορεί να περιλαμβάνει λιγότερες των 6 εργάσιμων ημερών επί 6ήμερης εβδομαδιαίας εργασίας και των 5 εργάσιμων ημερών επί 5νθήμερης εβδομαδιαίας εργασίας. β) Mετά από έγγραφη αίτηση του εργαζόμενου, επιτρέπεται η κατάτμηση του χρόνου άδειας και σε περισσότερες των δύο περιόδους, από τις οποίες η μία πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον δώδεκα (12) εργάσιμες ημέρες επί εξαήμερης εβδομαδιαίας εργασίας ή δέκα (10) εργάσιμες ημέρες επί πενθήμερης εβδομαδιαίας εργασίας και για τους ανήλικους δώδεκα (12) εργάσιμες ημέρες σε κάθε περίπτωση. γ) Σε επιχειρήσεις που απασχολούν τακτικό και εποχικό προσωπικό και παρουσιάζουν ιδιαίτερη σώρευση εργασίας, που οφείλεται στο είδος των εργασιών τους, σε συγκεκριμένη χρονική περίοδο του έτους, ο εργοδότης δύναται (με απόφασή του) να χορηγεί, μόνο στο τακτικό προσωπικό, το τμήμα της άδειας των 12 ή 10 εργάσιμων ημερών (επί εξαήμερης ή πενθήμερης εβδομαδιαίας εργασίας, αντίστοιχα), οποτεδήποτε εντός του ημερολογιακού έτους.
  • 28.
    Αποδοχές και επίδομαάδειας • Η κανονική άδεια που χορηγείται στο μισθωτό είναι με αποδοχές. Οι αποδοχές είναι ίσες με αυτές που θα δικαιούτο ο μισθωτός, αν εργαζόταν κανονικά κατά τον αντίστοιχο χρόνο της άδειας. Στην έννοια των αποδοχών περιλαμβάνονται τόσο ο πάγιος μισθός ή ημερομίσθιο, όσο και κάθε είδους πρόσθετες ή συμπληρωματικές παροχές που καταβάλλονται σταθερά και αδιάκοπα. • Οι εργάτες που αμείβονται με ημερομίσθιο δικαιούνται αποδοχές άδειας ίσες με τόσα ημερομίσθια όσα αντιστοιχών στις ημέρες αδείας τους, δηλαδή 24 για το πρώτο έτος απασχόλησης, 25 για το δεύτερο και από το τρίτο έτος και άνω 26 ημερομίσθια που είναι το ανώτατο όριο. • Οι υπάλληλοι που αμείβονται με μηνιαίο μισθό δικαιούνται τα 24/25 του μισθού τους, αν έχουν ένα έτος υπηρεσίας και ένα μηνιαίο μισθό, αν έχουν περισσότερα έτη προϋπηρεσίας. • Κάθε μισθωτός που απασχολείται με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου σε οποιοδήποτε εργοδότη δικαιούται να λάβει κάθε χρόνο μαζί με την κανονική άδεια εκτός από τις αποδοχές των ημερών της άδειας και επίδομα άδειας. Το επίδομα άδειας είναι ίσο με το μισό (1/2) του μηνιαίου μισθού για όσους αμείβονται με μηνιαίο μισθό και με 13 ημερομίσθια για όσους αμείβονται με ημερομίσθιο. • Το επίδομα άδειας καταβάλλεται μαζί με τις αποδοχές της κανονικής άδειας και σύμφωνα με το νόμο πρέπει να προκαταβάλλεται κατά την έναρξη αυτής. Το επίδομα άδειας έχει την ίδια βάση υπολογισμού με τις αποδοχές της άδειας και κατά συνέπεια πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι τακτικές αποδοχές για τον υπολογισμό του επιδόματος άδειας. •
  • 29.
    Άδεια γάμου Σε περίπτωσητέλεσης γάμου ή σύναψης συμφώνου συμβίωσης, χορηγείται άδεια 6 εργασίμων ημερών, με αποδοχές, εφόσον ο εργαζόμενος απασχολείται με σύστημα εξαήμερης εβδομαδιαίας εργασίας και 5 εργασίμων ημερών, εφόσον απασχολείται με σύστημα πενθήμερης εβδομαδιαίας εργασίας. Η άδεια αυτή δεν υπολογίζεται στην κανονική ετήσια άδεια του εργαζομένου.
  • 30.
    Άδεια πατρότητας Κάθε εργαζόμενοςπατέρας δικαιούται άδεια πατρότητας 14 εργάσιμων ημερών, με αποδοχές, η οποία πρέπει να λαμβάνεται κατά τη γέννηση του τέκνου. Η άδεια αυτή δύναται: είτε α) να χορηγείται 2 ημέρες πριν την αναμενόμενη ημερομηνία τοκετού, οπότε οι υπόλοιπες 12 χορηγούνται, συνολικά ή τμηματικά, άμεσα λόγω της γέννησης του τέκνου, εντός τριάντα (30) ημερών από την ημερομηνία γέννησης είτε β) να χορηγείται μετά την ημερομηνία γέννησης. Για την εύρυθμη λειτουργία της επιχείρησης, ο εργαζόμενος γνωστοποιεί την πιθανολογούμενη ημέρα τοκετού στον εργοδότη, προκειμένου ο τελευταίος να λάβει εγκαίρως γνώση. Η άδεια πατρότητας χορηγείται υποχρεωτικά από τον εργοδότη και δεν εξαρτάται από προηγούμενη απασχόληση ή προϋπηρεσία ή από τη συζυγική ή οικογενειακή κατάσταση του εργαζόμενου.
  • 31.
    Γονική άδεια 1. Κάθεεργαζόμενος γονέας ή πρόσωπο που ασκεί τη γονική μέριμνα έχει ατομικό και αμεταβίβαστο δικαίωμα γονικής άδειας για την ανατροφή του παιδιού, διάρκειας 4 μηνών, την οποία μπορεί να χρησιμοποιήσει συνεχόμενα ή τμηματικά, μέχρι το παιδί να συμπληρώσει την ηλικία των 8 ετών, με σκοπό την εκπλήρωση των ελάχιστων υποχρεώσεων ανατροφής προς αυτό. Σε περίπτωση υιοθεσίας ή αναδοχής τέκνου ηλικίας έως 8 ετών, η γονική άδεια χορηγείται από την ένταξη του παιδιού στην οικογένεια. 2. Για τη χορήγηση της γονικής άδειας, ο εργαζόμενος γονέας πρέπει να έχει συμπληρώσει 1 έτος συνεχόμενης ή με διαδοχικές συμβάσεις εργασίας ορισμένου χρόνου στον ίδιο εργοδότη, εκτός αν ορίζεται ευνοϊκότερα από ειδική διάταξη νόμου, διαταγμάτων, κανονισμών, συλλογικών συμβάσεων εργασίας, διαιτητικών αποφάσεων ή συμφωνιών εργοδοτών και εργαζομένων. 3. Για τους 2 πρώτους μήνες της γονικής άδειας, ο Ο.Α.Ε.Δ. υποχρεούται να καταβάλλει επίδομα γονικής άδειας στον κάθε γονέα, μηνιαίως, ποσού ίσου με τον ελάχιστο νομοθετημένο μισθό, όπως κάθε φορά καθορίζεται, καθώς και αναλογία δώρων εορτών και επιδόματος αδείας με βάση το προαναφερόμενο ποσό. Αν υπάρχουν περισσότερα παιδιά, το δικαίωμα των γονέων στη γονική άδεια και στο επίδομα είναι αυτοτελές για το καθένα από αυτά, εφόσον από τη λήξη της άδειας που δόθηκε για το προηγούμενο παιδί μεσολάβησε ένας (1) χρόνος πραγματικής απασχόλησης στον ίδιο εργοδότη, εκτός αν ορίζεται ευνοϊκότερα από ειδική διάταξη νόμου, διαταγμάτων, κανονισμών, συλλογικών συμβάσεων εργασίας, διαιτητικών αποφάσεων ή συμφωνιών εργοδοτών και εργαζομένων. Κατ’ εξαίρεση, γονείς διδύμων, τριδύμων ή και περισσότερων πολύδυμων τέκνων δικαιούνται να λάβουν τη γονική άδεια για κάθε παιδί ξεχωριστά, διακεκομμένα ή και συνεχόμενα και δικαιούνται να λάβουν το επίδομα της παρούσας για δύο (2) μήνες επιπλέον, ανεξαρτήτως του αριθμού των παιδιών που γεννήθηκαν μαζί. Γονείς μόνοι, λόγω θανάτου του άλλου γονέα ή λόγω ολικής αφαίρεσης της γονικής μέριμνας ή μη αναγνώρισης του τέκνου από τον άλλο γονέα, δικαιούνται τη γονική άδεια και το επίδομα εις διπλούν. 11. Ο χρόνος απουσίας των εργαζομένων από την εργασία τους λόγω γονικής άδειας, λογίζεται ως χρόνος πραγματικής υπηρεσίας για τον υπολογισμό των αποδοχών τους, τη χορήγηση της ετήσιας κανονικής άδειας απουσίας και του επιδόματος αδείας, την επαγγελματική εξέλιξη, καθώς και για τον υπολογισμό της αποζημίωσης σε περίπτωση απόλυσής τους.
  • 32.
    Άδεια παρακολούθησης σχολικήςεπίδοσης τέκνου Εργαζόμενοι γονείς, πλήρους ή μερικής απασχόλησης, έχουν δικαίωμα για κάθε παιδί, ηλικίας μέχρι 18 ετών συμπληρωμένων, που παρακολουθεί μαθήματα στοιχειώδους ή μέσης εκπαίδευσης, καθώς και γονείς τέκνου με ειδικές ανάγκες, ανεξαρτήτως της ηλικίας του τέκνου, που φοιτά σε δομή ειδικής εκπαίδευσης (κδαπ ΑμεΑ κλπ) και ειδικά εκπαιδευτήρια, να απουσιάζουν, χωρίς περικοπή των αποδοχών τους και μετά από άδεια του εργοδότη, ορισμένες ώρες ή ολόκληρη την ημέρα, από την εργασία τους, μέχρι τη συμπλήρωση 4 εργάσιμων ημερών, κάθε ημερολογιακό έτος, με σκοπό να επισκέπτονται το σχολείο των παιδιών τους, για την παρακολούθηση της σχολικής τους επίδοσης και της εν γένει παρουσίας τους.
  • 33.
    Άδεια κύησης, τοκετούκαι λοχείας Άδεια τοκετού (μητρότητας): ανέρχεται συνολικά σε 17 εβδομάδες. Από αυτές οι 8 εβδομάδες χορηγούνται υποχρεωτικά πριν από την πιθανή ημέρα του τοκετού (άδεια κυοφορίας ή άδεια τοκετού) και οι υπόλοιπες 9 εβδομάδες μετά τον τοκετό (άδεια λοχείας). Σε περίπτωση που ο τοκετός πραγματοποιηθεί σε χρόνο προγενέστερο από αυτόν που είχε αρχικά πιθανολογηθεί, το υπόλοιπο της άδειας κυοφορίας χορηγείται υποχρεωτικά μετά τον τοκετό, ώστε να εξασφαλίζεται ο χρόνος της συνολικής άδειας μητρότητας των 17 εβδομάδων. Όταν ο τοκετός πραγματοποιείται σε χρόνο μεταγενέστερο από αυτόν που είχε αρχικά πιθανολογηθεί, η χορηγηθείσα άδεια των 8 εβδομάδων πριν από τον τοκετό παρατείνεται μέχρι την πραγματική ημερομηνία του τοκετού, χωρίς η παράταση αυτή να έχει ως συνέπεια την αντίστοιχη μείωση της άδειας λοχείας των 9 εβδομάδων, που χορηγείται υποχρεωτικά μετά τον τοκετό.
  • 34.
    Ειδική παροχή προστασίαςμητρότητας • Πρόσθετη άδεια μητρότητας διάρκειας 6 μηνών, μετά τη λήξη της άδειας λοχείας. • Η μητέρα δεν δικαιούται αποδοχές από τον εργοδότη, αλλά ο ΟΑΕΔ καταβάλλει ποσό ίσο με τον κατώτατο μισθό (και αναλογία δώρων εορτών και επιδόματος αδείας).
  • 35.
    Άδεια φροντίδας τέκνου •Οι εργαζόμενοι γονείς, δικαιούνται, εναλλακτικώς μεταξύ τους, την άδεια φροντίδας τέκνου. • Η άδεια χορηγείται για χρονικό διάστημα 30 μηνών από τη λήξη της άδειας μητρότητας ή της ειδικής παροχής προστασίας της μητρότητας του άρθρου 36 ή της γονικής άδειας του άρθρου 28, ως μειωμένο ωράριο. • Κατά το παραπάνω διάστημα, ο γονέας που κάνει χρήση του δικαιώματος αυτού, δικαιούται είτε να προσέρχεται κατά 1 ώρα αργότερα είτε να αποχωρεί κατά 1 ώρα νωρίτερα κάθε ημέρα από την εργασία είτε να τη διακόπτει κατά μία ώρα ημερησίως, σύμφωνα με την αίτησή του. • Εναλλακτικώς, έπειτα από συμφωνία των μερών, το μειωμένο ωράριο της παρούσας μπορεί να χορηγείται με άλλους τρόπους, όπως: • α) Μειωμένο ωράριο εργασίας κατά 2 ώρες ημερησίως για τους πρώτους 12 μήνες και κατά 1 ώρα ημερησίως για τους επόμενους 6 μήνες. • β) Πλήρεις ημέρες άδειας, οι οποίες κατανέμονται σε εβδομαδιαία βάση, αντίστοιχου συνολικού αριθμού ωρών, εντός της χρονικής περιόδου κατά την οποία ο/η εργαζόμενος/η δικαιούται μειωμένου ωραρίου για τη φροντίδα του παιδιού. • γ) Ισόχρονη συνεχόμενη άδεια, χορηγούμενη εφάπαξ ή τμηματικώς, εντός της χρονικής περιόδου κατά την οποία ο/η εργαζόμενος/η δικαιούται μειωμένου ωραρίου για τη φροντίδα του παιδιού. • δ) Με όποιον άλλον τρόπο συμφωνούν τα μέρη.