Download to read offline
53010812271
- 1. หอยทากบก จัด ทำา โดย นางสาวอุษ า ไชยยง รหัส นิส ิต 53010812271 คณะ เทคโนโลยี สาขาชีว ภาพ 1
- 2. หอย .. ถ้าเอ่ยถึงคำาว่า “ หอย” กันแล้วล่ะก็ ท่านๆ ทังหลายส่วนใหญ่ก็คงจะ ้ นึกถึงหอยทะเลทีเปลือก ่ สวยงามซะส่วนใหญ่ กระมัง แต่จกมีสกกี่คนเล่า ั ั ทีรู้ว่ารอบ ๆ ่ ตัวเรานีก็มหอยทีมีเรื่อง ่ ี ่ 2
- 3. หอยทากบก เป็นหอยฝาเดียวที่มวิวัฒนาการ ี ขึ้นมาอาศัยบนบก เมื่อประมาณ 400 ล้านปีก่อน โดยมีการปรับเปลี่ยนโครงสร้างร่างกายทั้งด้าน สัณฐานวิทยาและสรีรวิทยา ให้มีความเหมาะสม กับการดำารงชีพบนบก อาทิเช่น การใช้ปอด หายใจแทนเหงือก มีการพัฒนาระบบต่าง ๆ เช่น ระบบรับความรู้สก ระบบสืบพันธุ์ให้มีความซับ ึ ซ้อนมากขึ้นกว่ากลุ่มหอยทะเลซึ่งเป็นบรรพบุรุษ ของพวกมัน ในด้านของความหลากหลายชนิด หอยทากบกเองก็มีความหลากหลายไม่น้อยไปกว่า แมลง อาจจะกล่าวได้ว่ามีมากเป็นอันดับสองรอง จากแมลงเลยทีเดียวขอรับ เราสามารถพบหอย 3
- 4. สัตว์กลุ่มนี้จัดได้ว่ามีความสำาคัญมากกลุ่ม หนึ่งในระบบนิเวศ โดยเป็นทั้งอาหารให้กับสัตว์ อื่น เช่นนก สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนำ้านม และเป็นทั้งผู้ บริโภคสิ่งมีชีวิตอื่น เช่น ไลเคน ใบไม้สด หรือแม้ กระทั่งสัตว์ขนาดเล็ก เช่น ตัวอ่อนแมลง ไส้เดือน ตัวเล็ก ๆ เป็นต้น นอกจากนี้ในทางด้านการแพทย์ ยังพบว่าหอยทากบกหลายชนิดเป็นพาหะตัวกลาง (intermediate host) ให้กับพยาธิตัวกลมที่ให้เกิด โรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบ จากอดีตถึงปัจจุบน มีท่าน ั ใดทราบหรือไม่ขอรับว่า ประเทศไทยของเรามี หอยทากบกมากกว่า 600 ชนิด ซึ่งมีทั้งที่เป็นชนิด พันธุ์พื้นถิ่น (native species) และชนิดพันธุ์ต่างถิ่น 4
- 5. ในปัจจุบัน หอยทากบกหลายชนิดกำาลัง กลายเป็นศัตรูพืชในแปลงผัก สวนดอกไม้บ่อย ครั้งที่เกษตรกรต้องประสบปัญหาจากการทำาลาย ของหอยทากบกกลุ่มนี้ที่เช้ากัดกินกล้าไม้ที่เพาะ เลี้ยงไว้ มีเรื่องเล่ากันว่า เกษตรกรในประเทศ..... ต้องประสบปัญหากับกองทัพหอยทากที่บุกเข้ามา ในบ้านแล้วกัดกินเอกสารต่าง ๆ ในบ้านเสียหาย ไปมิน้อย อืม... อย่าได้ดูเบาเจ้าหอยพวกนี้เชียว แต่ใช่ว่าหอยทากบกจะมีแต่โทษ ในปัจจุบันได้มี การศึกษาถึงการใช้ประโยชน์จากหอยทากบกใน ด้านต่าง ๆ เช่น การสกัดสารบางชนิดจากทากหิน (Onchidium spp.) เพื่อใช้เป็นตัวตรวจชีเซลล์ ้ 5
- 6. การสืบ พัน ธุ์ หอยทากบกเป็นสัตว์ที่มีเพศรวม (Hermaphrodite) หรือ เรียกง่าย ๆ ว่าเป็นกระเทย กล่าวคือมีระบบสืบพันธุ์ ทั้งสองเพศอยู่ในตัวเดียวกัน เมื่อจะผสมพันธุ์จะ เป็นการผสมข้ามตัว (cross-fertilization) โดยรูป แบบพฤติกรรมในการผสมพันธุนั้นก็จะแตกต่าง ์ กันออกไป หอยทากบกบางกลุ่มสร้างแท่งหินปูนที่ ปลายเรียวแหลมดูแล้วคล้าย ๆ กับ ลูกศรที่นาย พรานใช้ล่าสัตว์ เรียกว่า ศรกามเทพ (love dart) ว่ากันว่า เจ้าศรกามเทพนี่ อาจจะมีฮอร์โมนหรือ สารเคมีบางประการที่กระตุ้นให้คู่ผสมพันธุ์ของมัน 6
- 7. จากนั้นก็จะเคลื่อนเข้าใกล้กันอีก แล้วก็ทำา กิริยาเหมือนดั่งจูบกัน อย่างนี้เป็นระยะๆจนกระทั่ง ถึงจุดหนึ่งแต่ละตัวก็จะยิงศรกามเทพ เข้าไปปักยัง ร่างกายของอีกฝ่ายหนึ่งทันที จากนั้นหอยทั้งสอง ตัวก็จะค่อย ๆ คืบคลานเข้าหากัน จากนั้นก็จะ สอดใส่อวัยวะสืบพันธุเพศผู้ หรือถ้าให้เรียกง่าย ๆ ์ เข้าไปในรูเปิดอวัยวะสืบพันธุเพศเมียของอีกตัวนึง ์ จากนั้นก็ปล่อยนำ้าเชื้อเข้าร่างกายของอีกฝ่ายหนึ่ง และรอผสมกับไข่ต่อไป แต่ใช่ว่าหอยทากทุกชนิด จะมีศรกามเทพเสมอไป หอยทากบางกลุ่มก็ไม่มีศร กามเทพ แต่ก็มีรูปแบบการผสมพันธุ์ที่คล้ายคลึง กัน เพียงแต่อาจจะไม่มีการยิงศรรักออกไปเท่านั้น 7
- 8. เมนูห อย หอยทากบกหลายชนิดก็ ขึ้นตำารับอาหารอันโอชะสำาหรับ มนุษย์มาตั้งแต่โบราณกาล เท่าที่ มีเอกสารให้สืบค้น พบว่า หอย ทากบกเริ่มเป็นที่รู้จักกันมาตั้งแต่ ศตวรรษที่ 15 ในยุคของการล่า อาณานิคม หอยทากบกที่คน ยุโรปนิยมบริโภค มีหลายชนิด แต่มักเรียกโดยรวมว่า เอส คาร์โกท์ (escargot) เช่น Helix 8
- 9. สำาหรับประเทศไทยเอง ก็มีหอยทากบกหลาย ชนิดที่มีการนำามาบริโภคเป็นอาหาร เช่นหอยเดื่อ (Hemiplecta distincta) หอยหอม (Cyclophorus spp.) เป็นต้น หอยเหล่านี้จัดเป็นแหล่งโปรตีนชันดี ้ สำาหรับชาวพื้นบ้าน ด้วยว่าหาได้ง่ายตามท้องถิ่น วิธีการกินส่วนใหญ่ก็นำามาจี่ไฟ แล้วก็ทำาการปรุง รส อาจจะทำาเป็นลาบ และอื่น ๆ ที่จังหวัดสระแก้วมี การนำาเอาหอยหอมเล็ก (Cyclophorus volvulus) มาปรุงเป็นอาหาร แต่หากถ้าอยากจะลิ้มลอง รสชาติของหอยเหล่านี้ ควรทำาให้สกดีเสียก่อน ุ ด้วยว่าหอยหลายชนิดเป็นพาหะตัวกลางของ พยาธิ 9
- 10. หอยทากบกสวยงาม ถ้าพูดถึงความสวยงามของเปลือกหอยแล้ว ล่ะก็ หลายท่านก็คงนึกถึงหอยทะเลเป็นส่วนใหญ่ แต่จะมีสกกี่คนเล่าที่ทราบว่าหอยทากบกเองก็มี ั ความงดงามที่หลากหลายและหลายหลากไม่แพ้ หอยทะเล ที่ขึ้นชือลือชาในวงการนักสะสมคงไม่ ่ พ้นหอยมรกต จากปาร์ปวนิวกินี หอยชนิดนี้จัดว่า ั เป็นเปลือกหอยที่สวยที่สุดในโลกชนิดหนึ่ง ด้วยว่า เปลือกสีเขียวนัน ในวงการคนเล่นเปลือกหอยว่า ้ กันว่า หายาก และสวยจริงๆ เพราะความสวยดัง กล่าวจึงทำาให้มันเป็นที่ต้องการของนักสะสมเป็น 10