1
Republic of the Philippines
Department of Education
Caraga Administrative Region
Butuan City Division
PIGDAULAN NATIONAL HIGH SCHOOL
Pigdaulan, Butuan City
IKASAMPUNG BAITANG – FILIPINO
IKAAPAT NA MARKAHAN
UNANG LINGGO
2
LINGGUHANG GAWAING PAGKATUTO
FILIPINO 10
Ikaapat na Kwarter
Unang Linggo - Unang Araw
Kaligirang Pangkasaysayan ng El Filibusterismo
Gawaing Pagkatuto
Pangalan : ____________________________ Lebel : _________________
Seksiyon : ____________________________ Petsa : ________________
Kasanayang Pagkatuto at Koda :
Nasusuri ang pagkakaugnay ng mga pangyayaring napakinggan
tungkol sa kaligirang pangkasaysayan ng El Filibusterismo.
(F10PN-IVa-b-83)
Layunin:
a. Nasusuri ang pagkakaugnay ng mga pangyayaring napaking
– gan tungkol sa kaligirang pangkasaysayan ng El Filibustereismo
gamit ang grapikong presentasyon.
b. Natutukoy ang mga pagsusumikap ng pambansa bayani para
lamang mailathala at maparating sa mamamayang Filipino ang
hindi magandang ginawa ng mga banyaga sa bansang Pilipinas.
Panimula/Susing Konsepto
Mapapansin ang kahanga-hangang pagkamasining ng
nobelang El Filibusterismo ni Dr. Jose Rizal na mapapatunayan
sa takbo o daloy ng mga pangyayari sa bawat Kabanata. Ang may-
akda ay gumagamit ng mga simbolismo, mga nakatago at malalim
na kaispan. Ang El Filibusterismo ay bunga ng kanyang
pagpupunyagi na gisingin ang damdaming makabayan ng mga
Pilipino sa pamamagitan ng panulat. Ang mga kabanata nito ay
nauukol sa kalagayang political at panlipunang pangyayari na
maiuugnay mo sa kasalukuyang kalagayan ng mundong iyong
ginagalawan.
Makatutulong ang WLAS na ito sa pagpapahayag mo ng
iyong mga saloobin, pananaw hinggil sa kasaysayan, maging kung
paano haharapin ang suliraning panlipunan at bigyang solusyon sa
pamamagitan ng pag-uugnay nito sa kaligirang Pangkasaysayan
ng El Filibisterismo.
3
Ang tunay na damdaming naghahari sa akda ni Rizal na
El Filibusterismo ay ang damdaming makabayan.
Maraming pangyayari sa buhay ang sumasalamin sa
nasabing nobela. Kaya, sa tulong ng Worksheet na ito, masusuri
mo ang kaligirang pangkasaysayan ng El Filibusterismo : ang
pagkakaugnay nito sa kasalukuyang panahon, pagtukoy sa mga
kondisyon sa panahong isinulat ang akda , at ang layunin ng
may-akda sa pagsulat ng nasabing nobela.
Basahin……
( Panghalili kung walang materyal na maaring ipaparinig)
Pahapyaw na Kaligirang Pangkasaysayan ng El
Filibusterismo
Kung ang Noli Me Tangere ay siyang gumising at
nagpaalab sa damdamin ng mga Pilipino ukol sa karapatang
pambansa at tumatalakay sa sakit sa lipunan. Ang El
Filibusterismo naman ay naglantad sa mga kabulukan ng
pamahalaan kasama rito ang katulong ngunit higit na
makapangyarihang simbahan. Ito rin ay nagpadama
nagpapa-
hiwatig at nagpapagising upang lalo sa maalab na hangarin
matatamo ang tunay na kalayaan at karapatan ng bayan.
Ang aklat ding ito ay nakatulong din nang malaki
kay Andres Bonifacio at sa mga Katipunero upang maiwaksi
ang mga balakid na nakasagabal sa Paghihimagsik noong
1896.
Kaya’t madalas uriin ang Noli sa nobelang panlipunan
at pampulitika naman ang Fili.
Sinimulan ni Dr. Jose Rizal ang nobelang El
Filibusterismo sa Londres, Inglatera noong 1890 at natapos
noong ika-29 ng Marso, 1891. Sa tulong ng kaibigan ni Rizal
na si Valentin Ventura, na nagpahiram ng perang
pampalimbag ng aklat , kaya nabuo ito noong Setyembre 22,
1891.
4
Ang simulain ng nobelang ito (El Fili_) ay siyang
nagpasigla at nagpatibay ng loob ng mga Pilipino sa
Pakikidigma laban sa España, at siya rin namang
pagtaguyod sa kanila sa mahabang panahong ginugol
sa pagtuklas ng kasarinlan. Ang Fili ang siyang
nagturo sa kapilipinuhan ng pagkabihasa ng
pagbabagumbuhay, at sa landas na tungo sa
kaligtasan— kaligtasang matatamo lamang sa
pamamagitan ng sariling pagsisikap.
Sa murang edad ay naging saksi si Rizal sa
mapapait , masasakit at madilim na bahagi ng buhay
n gating ninuno. Kaya tumimo sa kanyang puso ang
pagnanais na mailalantad ang kabuktutan ng mga
pananakop. Ginamit niya ang pinakamabisang
sandata sa pagkamit ng minimithing pagbabago at
kalayaan ng mga Pilipino-- ang kanyang panulat.
Kaya ang El Filibusterismo ay inialay ni Rizal bilang
pagpupugay sa tatlong paring martir na binitay, ang
GOMBURZA (Gomez, Burgos, Zamora).
Maraming pagsubok at patong-patong na
suliranin ang naranasan ni Rizal habang sinulat pa
niya ang El Filibusterismo. Kung kinukulang siya sa
salapi sa Noli ay higit na kinapos pa siya sa El Fili.
Kaya naghigpit siya ng sinturon. Halos lumiliban siya
sa kanyang pagkain at nagsanla rin siya ng mga
alahas upang may panustos sa pagsulat ng El Fili.
Naging balakid rin sa kanya ang suliranin niya
sa puso, sa pamilya at sa mga
kaibigan.
Nakarating din sa kanyang kaalaman na ang
kanyang pinakamamahal na si Leonor Rivera ay
ipinakasal ng mga magulang nito sa ibang lalaki.
Maipapahayag ang pighati niya sapangyayari sa nobela
sa bahaging nagtalusira si Paulita gomez sa katipang
si Isagani at nagpakasal kay Juanito Pelaez.
.
5
Nabatid din niya ang kanyang mga kapatid ay
pinapahirapan, sinasaktan at pinag-uusig ng
pamahalaang Espanyol dahil sa usapin sa lupa at
mga maling paratang. Maiugnay ito sa kwento ni
Kabesang Tales na may ipinaglalabang usapin sa
pangangamkam ng lupa sa mga prayle kahit wala
ssilang katibayan ng pagmamay-ari aat
nakuhaan pa nilang maningil
ng buwis sa nasabing kabesa na siyang may-ari
ng lupain.
Ikinalulungkot din niya ang nakitang
kawalan ng pagkakaisa ng mga Pilipinong
Ilustrado sa Espanya na sila sana ang pag- asa
ng nakalugmok na mamamayan ng Pilipinas.
Maraming makabayan ang nagalak at
humanga sa katapangan ni Rizal sa pagsulat
sa mga kabuktutan at pagmamalabis ng mga
Espanyol subalit tulad ng inaasahan nagpuyos
ang damdamin ng mga makapangyarihang
Espanyol matapos mabasa ang nilalaman ng El
Filibusterismo.
Totoong binagtas ni Rizal ang
napakatahimik na daan tungo sa kanyang
adhikain subalit siya’y nagtagumpay. Nakarating
sa mga pinagpalang kamay ang El Filibusterismo
at patuloy na nagsilbing insperasyon sa lahat ng
mga Pilipino.
6
A. Panuto
Suriin ang pagkakaugnay ng mga pangyayaring napakinggan/
nabasa sa kaligirang pangkasaysayan ng El Filibusterismo gamit ang
grapikong presentasyon.
Ang El Filibusterismo ni Dr. Jose Rizal ay isang akdang
pampanitikan na bunga ng kanyang pagpupunyagi…
......…pagpupunyagi…
7
GAWAIN B.
Panuto :
Tukuyin ang mga pagsusumikap ng Pambansang Bayani para
lamang mailathala at maparating sa mamamayang Pilipino ang hindi
magandang ginawa ng mga banyaga sa bansang Pilipinas sa
pamamagitan ng pagbilog ng iyong sagot sa
sang-ayon o hindi sang- ayon.
Mga pagsumikap upang mailathala ang akda Sang-
ayon
Hindi
Sang-
ayon
1. Naglakbay siya sa iba’t ibang bansa
2. Patigil-tigil at nagragal ang salaping
pambayad
3. Maraming kahirapan ang kanyang
dinaranas
4. Inalay niyang mga aklat sa GOMBURZA
5. Napilitang magsanla ng mga alahas
6. Pinahiram siya ni Valentin Ventura ng
perang pambayad sa pagpapalimbag
7. Nilayuan siya ng mga kapanalig o
kaibigang inaasahan
8. Naranasan niyang kalimutang kumain
upang makatipid para makapalimbag
9. Apektado siya sa suliranin sa puso
matapos malamang ikinasal na sa iba
ang kasintahan
10. Pinag-uusig, pinapahirapan ng
pamahalaang Espanyol ang mga mahal
niya sa buhay
8
LINGGUHANG GAWAING PAGKATUTO
FILIPINO 10
Ikaapat na Kwarter
Unang Linggo - Ikalawang Araw
Kaligirang Pangkasaysayan ng El Filibusterismo
Gawaing Pagkatuto
Kasanayang Pagkatuto at Koda :
Natitiyak ang kaligirang pangkasaysayan ng akda sa pamama
gitan ng : pagtukoy sa mga kondisyon sa panahong isinulat ang akda:
pagpapatunay ng pag-iral ng mga kondisyong ito sa kabuuan o ilang
bahagi ng akda; pagtukoy sa layunin ng may-akda sa pagsulat ng
akda. (F10PB-IVa-b-86)
Layunin:
a. Nasusuri ang kaligirang pangkasaysayan ngnobela gamit ang
graphic organizer.
b. Nakabuo ng tekstong tumutukoy sa layunin ng akda.
Susing Konsepto
Sumasaklaw ang Gawaing ito sa iyong mga pagsusuri,
pagpapahayag, reaksiyon, pananaw, interpretasyon hinggil
sa mga nakatagong kaisipan na ginamit ng may-akda sa
bawat kabanata ng nobela.
Masusuri mo ang pagkakaugnay ng mga
pangyayaring napakinggan/ nabasa
tungkol sa Kaligirang Pangkasaysayan ng El Filibusterismo.
Inaasahang matutukoy mo rin ang layunin ng may-akda sa
pagsulat niya ng nobela.
9
A. Panuto:
Suriin ang kapaligirang pangkasaysayan ng nobela gamit
ang graphic Organizer.
Pagtukoy sa mga kondesyon sa
panahong
isinulat ang akda
Layunin ng may-akda sa
pagsulat ng nobela
Pagpapatunay ng pag-iral ng
mga kondisyong ito sa kabuuan
o ilang bahagi ng akda
10
B. Panuto:
Bumuo ng isang pagsasalaysay na tumutukoy sa
layunin ng akda/ El Filibusterismo
Pangwakas/Pagninilay:
Batay sa iyong kaalaman matapos basahin ang aralin,
maaari mo bang ilahad ang kapaligirang pangkasaysayan ng
El Filibusterismo gamit ang sarili mong mga salita?
Sanggunian:
El Filibusterismo, Bagong Edisyon
National Book Store
Katha ni:
CONCEPCION P. BANGCONG
San Vicente National High School
San Vicente, Butuan City
_________________________________________________
_________________________________________________
_________________________________________________
_________________________________________________
_________________________________________________
_________________________________________________
_________________________________________________
_________________________________________________
_________________________________________________
_________________________________________________
_________________________________________________
_________________________________________________
_________________________________________________
_________________________________________________
_________________________________________________
_________________________________________________
_________________________________________________
_________________________________________________
_________________________________________________
_________________________________________________
_________________________________________________
_________________________________________________
_________________________________________________
_________________________________________________
_________________________________________________
_________________________________________________
____
11
LINGGUHANG GAWAING PAGKATUTO
FILIPINO 10
Ikaapat na Kwarter
Unang Linggo - Ikatlong Araw
Kaligirang Pangkasaysayan ng El Filibusterismo
Gawaing Pagkatuto
Kasanayang Pagkatuto at Koda :
Naiuugnay ang kahulugan ng salita bataya sa kaligirang pang-
kasaysayan nito. (F10PT – IV a-b-82)
Layunin:
Nakabuo ng mga pangungusap gamit ang mga salitang
sinalungguhitan sa talata.
Susing Konsepto
Panuto:
Basahin ang kaligirang pangkasaysayan ng El
Filibusterismo at sagutin ang gawain sa ibaba.
Ang Kaligirang Pangkasaysayan ng El Filibusterismo
Pinagkunan:https://kape-at-
utak.blogspot.com/2017/10/kaligirang-pangkasaysayan-ng-
el.html
Isa ang nobelang El Filibusterismo ni Dr. Jose Rizal sa
mga natatanging akda na naisulat at tumatak sa kasaysayan ng
1. rebolusyon at pagkilos ng lahing Pilipino. Kasunod ito ng
naunang nobelang Noli Me Tangere na nailimbag noong Pebrero
1887 sa Berlin, Germany. Nang taong din iyon, nagpasya si
Rizal na bumalik sa Pilipinas makalipas ang limang taon ng
paglalakbay at pag-aaral sa Europa upang muling makapiling
ang kaniyang pamilya at makapaglingkod sa kaniyang bayan
bilang isang manggagamot. Ngunit dahil sa 2. kontrobersiyang
dala ng kaniyang unang nobela na naipakalat na rin sa
Pilipinas, napilitan siyang lisanin ang bansa at muling
maglakbay sa Europa dahil sa mga banta sa kaniyang buhay at
kaligtasan ng kaniyang pamilya.
12
Dulot ng kaniyang mga namalas na pagbabago’t mga
suliranin sa kaniyang bayan dahil sa mapang-aping
pamamalakad ng mga 3. ganid na prayle, muling 4. sumikdo ang
pagnanais ni Rizal na lumaban sa pamamagitan ng kaniyang
panulat. Pinaniniwalaang sinimulan niyang isulat ang ilang
bahagi ng kaniyang ikalawang nobelang El Filibusterismo na may
saling 5. “Ang Paghihimagsik” noong Oktubre 1887 habang siya
ay nagpapraktis ng kaniyang panggamot sa Calamba, Laguna.
Nang dumating siya sa London, gumawa siya ng maraming
pagbabago sa 6. banghay ng kuwento nito.
Kasabay ng kaniyang pagsusulat para sa nobelang ito ay
ang balita ng mga paghihirap na dinaranas ng kaniyang mga
kamag-anak sa Pilipinas dahil pa rin sa kontrobersiyang dala ng
diumano’y subersibo o rebolusyonaryong Noli Me Tangere. Ginawa
niya ang malaking bahagi ng nobela sa kaniyang paglalakbay sa
Paris, Madrid, at Brussel. Dulot ng paghihirap ng kalooban at iba
pang suliranin gaya ng usaping pinansiyal, hindi agad 7.
nailimbag ang aklat, bagaman natapos niya ang inisyal na 8.
manuskripto nito noong Marso 29, 1891 sa Biarritz, France.
Sa tulong ng isang kaibigan mula sa Paris, na si Valentin
Ventura, naisakatuparan ang pagpapalimbag ng aklat na ito.
Ngunit dahil limitado lamang ang tulong na kaniyang maaasahan
mula sa mga kaibigan, napilitan si Rizal na ibaba ang bilang ng
kabanata ng El Filibusterismo sa tatlumpu’t walong kabanata.
Malayo ito sa animnapu’t siyam na kabanata ng Noli Me Tangere.
Naipalimbag niya ito sa pinakamurang palimbagan na kaniyang
natagpuan sa Ghent, Belgium noong Setyembre 22, 1891. Dahil
sa malaking utang na loob at kasiyahan, ibinigay ni Rizal ang
orihinal na manuskripto ng nobela sa kaibigang si Valentin
Ventura. Ibinigay niya ito kalakip ang isang nilimbag na kopya na
may sariling lagda.
Pinadalhan din ni Rizal ng mga kopya ng kaniyang nobela
ang matatapat na mga kaibigang sina Dr. Ferdinand Blumentritt,
Marcelo Del Pilar, Graciano Lopez Jaena, at Juan Luna.
Pagkatapos ay ipinadala niya ang ibang kopya sa Hong Kong at
ang iba naman ay sa Pilipinas.
‘Di naglaon, isang masamang balita ang nakarating kay
Rizal. 9. Nasamsam ang mga sipi ng kaniyang nobela sa Hong
Kong at sinira naman ng mga Espanyol ang mga kopyang
nakarating sa Pilipinas. Ang ilang kopyang 10. naipuslit ang
siyang nakapagbigay-sigla sa mga Katipunero upang labanan ang
pamahalaang Espanyol at maibalik ang kalayaan ng Pilipinas.
13
Gawain 1: Buuin Mo Na!
Bumuo ng pangungusap gamit ang mga salitang mula sa
kaligirang pangkasaysayan ng El Filibusterismo na naitala sa ibaba.
Gawin itong simple at makabuluhang pangungusap. Maaaring
gawin may kasama o grupo.
Halimbawa: rebolusyon
Maaaring sagot: Ang rebolusyon ang siyang naging bunga ng ilang
akda ni Rizal na sanhi sa pagkakamulat ng
kanilang mga mata upang lumaban.
1. rebolusyon
2. kontrobersya
3. ganid na prayle
4. sumikdo ang pagnanais
5. paghihimaksik
6. banghay ng kuwento
7. nailimbag
8. manuskripto
9. nasamsam
10. naipuslit
14
LINGGUHANG GAWAING PAGKATUTO
FILIPINO 10
Ikaapat na Kwarter
Unang Linggo - Ikaapat na Araw
Kaligirang Pangkasaysayan ng El Filibusterismo
Gawaing Pagkatuto
Kasanayang Pagkatuto at Koda :
Napahahalagahan ang napanood pagpapaliwanag na kapaligirang
pangkasaysayan ng pagkakasulat ng El Filibusterismo sa
pamamagitan ng pagbubuod nito gamit ang timeline.
(F10PD-IVa-b-81).
Layunin:
a. Nakabuo ng paglalahad na maaring nagpapaliwanag sa
kaligirang pangkasaysayan ng nobela gamit ang timeline.
b. Nasusuri ang kaligirang pangkasaysayan ng nobela gamit
ang story frame.
Susing Konsepto
Basahin mo muli ang kaligirang pangkasaysayan ng El
Filibusterismo na mababasa sa ikatlong araw na Aralin.
Papalawakin mo ngayon ang iyong natuklasan at naipong
kaalaman sa pamamagitan ng paglalahad , pagpapaliwanag at
pagsusuri ng kaligirang pangkasaysayan ng nobela gamit ang
paraang timeline at story frame.
Malaking tulong din ang pagsasaliksik hinggil sa nobela
upang mararagdagan ang iyong kaalaman at malaya, mas
mapapalawak mo ang iyong pagpapahayag ng mga
pananaw o saloobin tungkol sa kaligirang pangakasaysayan.
15
Gawain 1a: Ilahad Mo Na!
Gamitin ang timeline na iyong makikita sa ibaba na
maaring nagpapaliwanag sa kaligirang pangkasaysayan ng nobela.
Panahon at Lugar Mga Mahalagang Pangyayari
16
Gawain 1b: Suriin Mo!
Gamitin ang story frame na iyong makikita sa ibaba sa
iyong pagsusuri. Sikaping mailahad nang mahusay ang banghay
ng kaligirang pangkasaysayan ng nobela. Gawin ito sa isang
buong papel.
Simula
Saglit na
Kasiglahan
Kasukdulan
Tunggalian
Wakas
Kakalasan
17
LINGGUHANG GAWAING PAGKATUTO
FILIPINO 10
Ikaapat na Kwarter
Unang Linggo - Ikalimang Araw
Kaligirang Pangkasaysayan ng El Filibusterismo
Gawaing Pagkatuto
Kasanayang Pagkatuto at Koda :
Naisasalaysay ang magkakaugnay na mga pangyayari sa
pagkakasulat ng El Filibusterismo. ( F10PS-IVa-b-85)
Layunin:
Naisasalaysay ang magkakaugnay na mga pangyayari sa pagka-
kasulat ng El Filibusterismo gamit ang Venn Diagram.
Susing Konsepto
Basahin ang dagdag kaalaman….
Ang Kaligirang Pangkasaysayan ng El Filibusterismo
Pinagkunan:https://kape-at-
utak.blogspot.com/2017/10/kaligirang-pangkasaysayan-ng-
el.html
Isa ang nobelang El Filibusterismo ni Dr. Jose Rizal
sa mga natatanging akda na naisulat at tumatak sa
kasaysayan ng rebolusyon at pagkilos ng lahing Pilipino.
Kasunod ito ng naunang nobelang Noli Me Tangere na
nailimbag noong Pebrero 1887 sa Berlin, Germany. Nang
taong din iyon, nagpasya si Rizal na bumalik sa Pilipinas
makalipas ang limang taon ng paglalakbay at pag-aaral sa
Europa upang muling makapiling ang kaniyang pamilya at
makapaglingkod sa kaniyang bayan bilang isang
manggagamot.
Ngunit dahil sa kontrobersiyang dala ng kaniyang
unang nobela na naipakalat na rin sa Pilipinas, napilitan
siyang lisanin ang bansa at muling maglakbay sa Europa
dahil sa mga banta sa kaniyang buhay at kaligtasan ng
kaniyang pamilya.
18
Dulot ng kaniyang mga namalas na pagbabago’t mga suliranin sa
kaniyang bayan dahil sa mapang-aping pamamalakad ng mga ganid na
prayle, muling sumikdo ang pagnanais ni Rizal na lumaban sa
pamamagitan ng kaniyang panulat. Pinaniniwalaang sinimulan niyang
isulat ang ilang bahagi ng kaniyang ikalawang nobelang El
Filibusterismo na may saling “Ang Paghihimagsik” noong Oktubre 1887
habang siya ay nagpapraktis ng kaniyang panggamot sa Calamba,
Laguna. Nang dumating siya sa London, gumawa siya ng maraming
pagbabago sa banghay ng kuwento nito.
Kasabay ng kaniyang pagsusulat para sa nobelang ito ay ang
balita ng mga paghihirap na dinaranas ng kaniyang mga kamag-anak sa
Pilipinas dahil pa rin sa kontrobersiyang dala ng diumano’y subersibo o
rebolusyonaryong Noli Me Tangere. Ginawa niya ang malaking bahagi ng
nobela sa kaniyang paglalakbay sa Paris, Madrid, at Brussel. Dulot ng
paghihirap ng kalooban at iba pang suliranin gaya ng usaping
pinansiyal, hindi agad nailimbag ang aklat, bagaman natapos niya ang
inisyal na manuskripto nito noong Marso 29, 1891 sa Biarritz, France.
Dulot ng kaniyang mga namalas na pagbabago’t mga suliranin sa
kaniyang bayan dahil sa mapang-aping pamamalakad ng mga ganid na
prayle, muling sumikdo ang pagnanais ni Rizal na lumaban sa
pamamagitan ng kaniyang panulat. Pinaniniwalaang sinimulan niyang
isulat ang ilang bahagi ng kaniyang ikalawang nobelang El
Filibusterismo na may saling “Ang Paghihimagsik” noong Oktubre 1887
habang siya ay nagpapraktis ng kaniyang panggamot sa Calamba,
Laguna. Nang dumating siya sa London, gumawa siya ng maraming
pagbabago sa banghay ng kuwento nito.
Kasabay ng kaniyang pagsusulat para sa nobelang ito ay ang
balita ng mga paghihirap na dinaranas ng kaniyang mga kamag-anak sa
Pilipinas dahil pa rin sa kontrobersiyang dala ng diumano’y subersibo o
rebolusyonaryong Noli Me Tangere. Ginawa niya ang malaking bahagi ng
nobela sa kaniyang paglalakbay sa Paris, Madrid, at Brussel. Dulot ng
paghihirap ng kalooban at iba pang suliranin gaya ng usaping
pinansiyal, hindi agad nailimbag ang aklat, bagaman natapos niya ang
inisyal na manuskripto nito noong Marso 29, 1891 sa Biarritz, France.
Sa tulong ng isang kaibigan mula sa Paris, na si Valentin Ventura,
naisakatuparan ang pagpapalimbag ng aklat na ito. Ngunit dahil
limitado lamang ang tulong na kaniyang maaasahan mula sa mga
kaibigan, napilitan si Rizal na ibaba ang bilang ng kabanata ng El
Filibusterismo sa tatlumpu’t walong kabanata. Malayo ito sa animnapu’t
siyam na kabanata ng Noli Me Tangere .
19
Gawain 1: Iugnay Mo!
Isalaysay ang pagkakaugnay na mga pangyayari sa pagkakasulat
ng El Filibusterismo gamit ang venn diagram na makikita sa ibaba.
Katha ni:
GILMORE GENON
San Vicente National High School
San Vicente, Butuan City
Naipalimbag niya ito sa pinakamurang palimbagan na kaniyang
natagpuan sa Ghent, Belgium noong Setyembre 22, 1891. Dahil sa
malaking utang na loob at kasiyahan, ibinigay ni Rizal ang orihinal na
manuskripto ng nobela sa kaibigang si Valentin Ventura. Ibinigay niya
ito kalakip ang isang nilimbag na kopya na may sariling lagda.
Pinadalhan din ni Rizal ng mga kopya ng kaniyang nobela ang
matatapat na mga kaibigang sina Dr. Ferdinand Blumentritt, Marcelo
Del Pilar, Graciano Lopez Jaena, at Juan Luna. Pagkatapos ay
ipinadala niya ang ibang kopya sa Hong Kong at ang iba naman ay sa
Pilipinas.
‘Di naglaon, isang masamang balita ang nakarating kay Rizal.
Nasamsam ang mga sipi ng kaniyang nobela sa Hong Kong at sinira
naman ng mga Espanyol ang mga kopyang nakarating sa Pilipinas.
Ang ilang kopyang naipuslit ang siyang nakapagbigay-sigla sa mga
Katipunero upang labanan ang pamahalaang Espanyol at maibalik
ang kalayaan ng Pilipinas.
Mga
nangyayari
matapos
maisulat ang
nobela
Pagkakaugnay
Mga
pangyayari
bago isinulat
ang nobela

4th-Q-Unang-Linggo-1-5-araw.pdf

  • 1.
    1 Republic of thePhilippines Department of Education Caraga Administrative Region Butuan City Division PIGDAULAN NATIONAL HIGH SCHOOL Pigdaulan, Butuan City IKASAMPUNG BAITANG – FILIPINO IKAAPAT NA MARKAHAN UNANG LINGGO
  • 2.
    2 LINGGUHANG GAWAING PAGKATUTO FILIPINO10 Ikaapat na Kwarter Unang Linggo - Unang Araw Kaligirang Pangkasaysayan ng El Filibusterismo Gawaing Pagkatuto Pangalan : ____________________________ Lebel : _________________ Seksiyon : ____________________________ Petsa : ________________ Kasanayang Pagkatuto at Koda : Nasusuri ang pagkakaugnay ng mga pangyayaring napakinggan tungkol sa kaligirang pangkasaysayan ng El Filibusterismo. (F10PN-IVa-b-83) Layunin: a. Nasusuri ang pagkakaugnay ng mga pangyayaring napaking – gan tungkol sa kaligirang pangkasaysayan ng El Filibustereismo gamit ang grapikong presentasyon. b. Natutukoy ang mga pagsusumikap ng pambansa bayani para lamang mailathala at maparating sa mamamayang Filipino ang hindi magandang ginawa ng mga banyaga sa bansang Pilipinas. Panimula/Susing Konsepto Mapapansin ang kahanga-hangang pagkamasining ng nobelang El Filibusterismo ni Dr. Jose Rizal na mapapatunayan sa takbo o daloy ng mga pangyayari sa bawat Kabanata. Ang may- akda ay gumagamit ng mga simbolismo, mga nakatago at malalim na kaispan. Ang El Filibusterismo ay bunga ng kanyang pagpupunyagi na gisingin ang damdaming makabayan ng mga Pilipino sa pamamagitan ng panulat. Ang mga kabanata nito ay nauukol sa kalagayang political at panlipunang pangyayari na maiuugnay mo sa kasalukuyang kalagayan ng mundong iyong ginagalawan. Makatutulong ang WLAS na ito sa pagpapahayag mo ng iyong mga saloobin, pananaw hinggil sa kasaysayan, maging kung paano haharapin ang suliraning panlipunan at bigyang solusyon sa pamamagitan ng pag-uugnay nito sa kaligirang Pangkasaysayan ng El Filibisterismo.
  • 3.
    3 Ang tunay nadamdaming naghahari sa akda ni Rizal na El Filibusterismo ay ang damdaming makabayan. Maraming pangyayari sa buhay ang sumasalamin sa nasabing nobela. Kaya, sa tulong ng Worksheet na ito, masusuri mo ang kaligirang pangkasaysayan ng El Filibusterismo : ang pagkakaugnay nito sa kasalukuyang panahon, pagtukoy sa mga kondisyon sa panahong isinulat ang akda , at ang layunin ng may-akda sa pagsulat ng nasabing nobela. Basahin…… ( Panghalili kung walang materyal na maaring ipaparinig) Pahapyaw na Kaligirang Pangkasaysayan ng El Filibusterismo Kung ang Noli Me Tangere ay siyang gumising at nagpaalab sa damdamin ng mga Pilipino ukol sa karapatang pambansa at tumatalakay sa sakit sa lipunan. Ang El Filibusterismo naman ay naglantad sa mga kabulukan ng pamahalaan kasama rito ang katulong ngunit higit na makapangyarihang simbahan. Ito rin ay nagpadama nagpapa- hiwatig at nagpapagising upang lalo sa maalab na hangarin matatamo ang tunay na kalayaan at karapatan ng bayan. Ang aklat ding ito ay nakatulong din nang malaki kay Andres Bonifacio at sa mga Katipunero upang maiwaksi ang mga balakid na nakasagabal sa Paghihimagsik noong 1896. Kaya’t madalas uriin ang Noli sa nobelang panlipunan at pampulitika naman ang Fili. Sinimulan ni Dr. Jose Rizal ang nobelang El Filibusterismo sa Londres, Inglatera noong 1890 at natapos noong ika-29 ng Marso, 1891. Sa tulong ng kaibigan ni Rizal na si Valentin Ventura, na nagpahiram ng perang pampalimbag ng aklat , kaya nabuo ito noong Setyembre 22, 1891.
  • 4.
    4 Ang simulain ngnobelang ito (El Fili_) ay siyang nagpasigla at nagpatibay ng loob ng mga Pilipino sa Pakikidigma laban sa España, at siya rin namang pagtaguyod sa kanila sa mahabang panahong ginugol sa pagtuklas ng kasarinlan. Ang Fili ang siyang nagturo sa kapilipinuhan ng pagkabihasa ng pagbabagumbuhay, at sa landas na tungo sa kaligtasan— kaligtasang matatamo lamang sa pamamagitan ng sariling pagsisikap. Sa murang edad ay naging saksi si Rizal sa mapapait , masasakit at madilim na bahagi ng buhay n gating ninuno. Kaya tumimo sa kanyang puso ang pagnanais na mailalantad ang kabuktutan ng mga pananakop. Ginamit niya ang pinakamabisang sandata sa pagkamit ng minimithing pagbabago at kalayaan ng mga Pilipino-- ang kanyang panulat. Kaya ang El Filibusterismo ay inialay ni Rizal bilang pagpupugay sa tatlong paring martir na binitay, ang GOMBURZA (Gomez, Burgos, Zamora). Maraming pagsubok at patong-patong na suliranin ang naranasan ni Rizal habang sinulat pa niya ang El Filibusterismo. Kung kinukulang siya sa salapi sa Noli ay higit na kinapos pa siya sa El Fili. Kaya naghigpit siya ng sinturon. Halos lumiliban siya sa kanyang pagkain at nagsanla rin siya ng mga alahas upang may panustos sa pagsulat ng El Fili. Naging balakid rin sa kanya ang suliranin niya sa puso, sa pamilya at sa mga kaibigan. Nakarating din sa kanyang kaalaman na ang kanyang pinakamamahal na si Leonor Rivera ay ipinakasal ng mga magulang nito sa ibang lalaki. Maipapahayag ang pighati niya sapangyayari sa nobela sa bahaging nagtalusira si Paulita gomez sa katipang si Isagani at nagpakasal kay Juanito Pelaez. .
  • 5.
    5 Nabatid din niyaang kanyang mga kapatid ay pinapahirapan, sinasaktan at pinag-uusig ng pamahalaang Espanyol dahil sa usapin sa lupa at mga maling paratang. Maiugnay ito sa kwento ni Kabesang Tales na may ipinaglalabang usapin sa pangangamkam ng lupa sa mga prayle kahit wala ssilang katibayan ng pagmamay-ari aat nakuhaan pa nilang maningil ng buwis sa nasabing kabesa na siyang may-ari ng lupain. Ikinalulungkot din niya ang nakitang kawalan ng pagkakaisa ng mga Pilipinong Ilustrado sa Espanya na sila sana ang pag- asa ng nakalugmok na mamamayan ng Pilipinas. Maraming makabayan ang nagalak at humanga sa katapangan ni Rizal sa pagsulat sa mga kabuktutan at pagmamalabis ng mga Espanyol subalit tulad ng inaasahan nagpuyos ang damdamin ng mga makapangyarihang Espanyol matapos mabasa ang nilalaman ng El Filibusterismo. Totoong binagtas ni Rizal ang napakatahimik na daan tungo sa kanyang adhikain subalit siya’y nagtagumpay. Nakarating sa mga pinagpalang kamay ang El Filibusterismo at patuloy na nagsilbing insperasyon sa lahat ng mga Pilipino.
  • 6.
    6 A. Panuto Suriin angpagkakaugnay ng mga pangyayaring napakinggan/ nabasa sa kaligirang pangkasaysayan ng El Filibusterismo gamit ang grapikong presentasyon. Ang El Filibusterismo ni Dr. Jose Rizal ay isang akdang pampanitikan na bunga ng kanyang pagpupunyagi… ......…pagpupunyagi…
  • 7.
    7 GAWAIN B. Panuto : Tukuyinang mga pagsusumikap ng Pambansang Bayani para lamang mailathala at maparating sa mamamayang Pilipino ang hindi magandang ginawa ng mga banyaga sa bansang Pilipinas sa pamamagitan ng pagbilog ng iyong sagot sa sang-ayon o hindi sang- ayon. Mga pagsumikap upang mailathala ang akda Sang- ayon Hindi Sang- ayon 1. Naglakbay siya sa iba’t ibang bansa 2. Patigil-tigil at nagragal ang salaping pambayad 3. Maraming kahirapan ang kanyang dinaranas 4. Inalay niyang mga aklat sa GOMBURZA 5. Napilitang magsanla ng mga alahas 6. Pinahiram siya ni Valentin Ventura ng perang pambayad sa pagpapalimbag 7. Nilayuan siya ng mga kapanalig o kaibigang inaasahan 8. Naranasan niyang kalimutang kumain upang makatipid para makapalimbag 9. Apektado siya sa suliranin sa puso matapos malamang ikinasal na sa iba ang kasintahan 10. Pinag-uusig, pinapahirapan ng pamahalaang Espanyol ang mga mahal niya sa buhay
  • 8.
    8 LINGGUHANG GAWAING PAGKATUTO FILIPINO10 Ikaapat na Kwarter Unang Linggo - Ikalawang Araw Kaligirang Pangkasaysayan ng El Filibusterismo Gawaing Pagkatuto Kasanayang Pagkatuto at Koda : Natitiyak ang kaligirang pangkasaysayan ng akda sa pamama gitan ng : pagtukoy sa mga kondisyon sa panahong isinulat ang akda: pagpapatunay ng pag-iral ng mga kondisyong ito sa kabuuan o ilang bahagi ng akda; pagtukoy sa layunin ng may-akda sa pagsulat ng akda. (F10PB-IVa-b-86) Layunin: a. Nasusuri ang kaligirang pangkasaysayan ngnobela gamit ang graphic organizer. b. Nakabuo ng tekstong tumutukoy sa layunin ng akda. Susing Konsepto Sumasaklaw ang Gawaing ito sa iyong mga pagsusuri, pagpapahayag, reaksiyon, pananaw, interpretasyon hinggil sa mga nakatagong kaisipan na ginamit ng may-akda sa bawat kabanata ng nobela. Masusuri mo ang pagkakaugnay ng mga pangyayaring napakinggan/ nabasa tungkol sa Kaligirang Pangkasaysayan ng El Filibusterismo. Inaasahang matutukoy mo rin ang layunin ng may-akda sa pagsulat niya ng nobela.
  • 9.
    9 A. Panuto: Suriin angkapaligirang pangkasaysayan ng nobela gamit ang graphic Organizer. Pagtukoy sa mga kondesyon sa panahong isinulat ang akda Layunin ng may-akda sa pagsulat ng nobela Pagpapatunay ng pag-iral ng mga kondisyong ito sa kabuuan o ilang bahagi ng akda
  • 10.
    10 B. Panuto: Bumuo ngisang pagsasalaysay na tumutukoy sa layunin ng akda/ El Filibusterismo Pangwakas/Pagninilay: Batay sa iyong kaalaman matapos basahin ang aralin, maaari mo bang ilahad ang kapaligirang pangkasaysayan ng El Filibusterismo gamit ang sarili mong mga salita? Sanggunian: El Filibusterismo, Bagong Edisyon National Book Store Katha ni: CONCEPCION P. BANGCONG San Vicente National High School San Vicente, Butuan City _________________________________________________ _________________________________________________ _________________________________________________ _________________________________________________ _________________________________________________ _________________________________________________ _________________________________________________ _________________________________________________ _________________________________________________ _________________________________________________ _________________________________________________ _________________________________________________ _________________________________________________ _________________________________________________ _________________________________________________ _________________________________________________ _________________________________________________ _________________________________________________ _________________________________________________ _________________________________________________ _________________________________________________ _________________________________________________ _________________________________________________ _________________________________________________ _________________________________________________ _________________________________________________ ____
  • 11.
    11 LINGGUHANG GAWAING PAGKATUTO FILIPINO10 Ikaapat na Kwarter Unang Linggo - Ikatlong Araw Kaligirang Pangkasaysayan ng El Filibusterismo Gawaing Pagkatuto Kasanayang Pagkatuto at Koda : Naiuugnay ang kahulugan ng salita bataya sa kaligirang pang- kasaysayan nito. (F10PT – IV a-b-82) Layunin: Nakabuo ng mga pangungusap gamit ang mga salitang sinalungguhitan sa talata. Susing Konsepto Panuto: Basahin ang kaligirang pangkasaysayan ng El Filibusterismo at sagutin ang gawain sa ibaba. Ang Kaligirang Pangkasaysayan ng El Filibusterismo Pinagkunan:https://kape-at- utak.blogspot.com/2017/10/kaligirang-pangkasaysayan-ng- el.html Isa ang nobelang El Filibusterismo ni Dr. Jose Rizal sa mga natatanging akda na naisulat at tumatak sa kasaysayan ng 1. rebolusyon at pagkilos ng lahing Pilipino. Kasunod ito ng naunang nobelang Noli Me Tangere na nailimbag noong Pebrero 1887 sa Berlin, Germany. Nang taong din iyon, nagpasya si Rizal na bumalik sa Pilipinas makalipas ang limang taon ng paglalakbay at pag-aaral sa Europa upang muling makapiling ang kaniyang pamilya at makapaglingkod sa kaniyang bayan bilang isang manggagamot. Ngunit dahil sa 2. kontrobersiyang dala ng kaniyang unang nobela na naipakalat na rin sa Pilipinas, napilitan siyang lisanin ang bansa at muling maglakbay sa Europa dahil sa mga banta sa kaniyang buhay at kaligtasan ng kaniyang pamilya.
  • 12.
    12 Dulot ng kaniyangmga namalas na pagbabago’t mga suliranin sa kaniyang bayan dahil sa mapang-aping pamamalakad ng mga 3. ganid na prayle, muling 4. sumikdo ang pagnanais ni Rizal na lumaban sa pamamagitan ng kaniyang panulat. Pinaniniwalaang sinimulan niyang isulat ang ilang bahagi ng kaniyang ikalawang nobelang El Filibusterismo na may saling 5. “Ang Paghihimagsik” noong Oktubre 1887 habang siya ay nagpapraktis ng kaniyang panggamot sa Calamba, Laguna. Nang dumating siya sa London, gumawa siya ng maraming pagbabago sa 6. banghay ng kuwento nito. Kasabay ng kaniyang pagsusulat para sa nobelang ito ay ang balita ng mga paghihirap na dinaranas ng kaniyang mga kamag-anak sa Pilipinas dahil pa rin sa kontrobersiyang dala ng diumano’y subersibo o rebolusyonaryong Noli Me Tangere. Ginawa niya ang malaking bahagi ng nobela sa kaniyang paglalakbay sa Paris, Madrid, at Brussel. Dulot ng paghihirap ng kalooban at iba pang suliranin gaya ng usaping pinansiyal, hindi agad 7. nailimbag ang aklat, bagaman natapos niya ang inisyal na 8. manuskripto nito noong Marso 29, 1891 sa Biarritz, France. Sa tulong ng isang kaibigan mula sa Paris, na si Valentin Ventura, naisakatuparan ang pagpapalimbag ng aklat na ito. Ngunit dahil limitado lamang ang tulong na kaniyang maaasahan mula sa mga kaibigan, napilitan si Rizal na ibaba ang bilang ng kabanata ng El Filibusterismo sa tatlumpu’t walong kabanata. Malayo ito sa animnapu’t siyam na kabanata ng Noli Me Tangere. Naipalimbag niya ito sa pinakamurang palimbagan na kaniyang natagpuan sa Ghent, Belgium noong Setyembre 22, 1891. Dahil sa malaking utang na loob at kasiyahan, ibinigay ni Rizal ang orihinal na manuskripto ng nobela sa kaibigang si Valentin Ventura. Ibinigay niya ito kalakip ang isang nilimbag na kopya na may sariling lagda. Pinadalhan din ni Rizal ng mga kopya ng kaniyang nobela ang matatapat na mga kaibigang sina Dr. Ferdinand Blumentritt, Marcelo Del Pilar, Graciano Lopez Jaena, at Juan Luna. Pagkatapos ay ipinadala niya ang ibang kopya sa Hong Kong at ang iba naman ay sa Pilipinas. ‘Di naglaon, isang masamang balita ang nakarating kay Rizal. 9. Nasamsam ang mga sipi ng kaniyang nobela sa Hong Kong at sinira naman ng mga Espanyol ang mga kopyang nakarating sa Pilipinas. Ang ilang kopyang 10. naipuslit ang siyang nakapagbigay-sigla sa mga Katipunero upang labanan ang pamahalaang Espanyol at maibalik ang kalayaan ng Pilipinas.
  • 13.
    13 Gawain 1: BuuinMo Na! Bumuo ng pangungusap gamit ang mga salitang mula sa kaligirang pangkasaysayan ng El Filibusterismo na naitala sa ibaba. Gawin itong simple at makabuluhang pangungusap. Maaaring gawin may kasama o grupo. Halimbawa: rebolusyon Maaaring sagot: Ang rebolusyon ang siyang naging bunga ng ilang akda ni Rizal na sanhi sa pagkakamulat ng kanilang mga mata upang lumaban. 1. rebolusyon 2. kontrobersya 3. ganid na prayle 4. sumikdo ang pagnanais 5. paghihimaksik 6. banghay ng kuwento 7. nailimbag 8. manuskripto 9. nasamsam 10. naipuslit
  • 14.
    14 LINGGUHANG GAWAING PAGKATUTO FILIPINO10 Ikaapat na Kwarter Unang Linggo - Ikaapat na Araw Kaligirang Pangkasaysayan ng El Filibusterismo Gawaing Pagkatuto Kasanayang Pagkatuto at Koda : Napahahalagahan ang napanood pagpapaliwanag na kapaligirang pangkasaysayan ng pagkakasulat ng El Filibusterismo sa pamamagitan ng pagbubuod nito gamit ang timeline. (F10PD-IVa-b-81). Layunin: a. Nakabuo ng paglalahad na maaring nagpapaliwanag sa kaligirang pangkasaysayan ng nobela gamit ang timeline. b. Nasusuri ang kaligirang pangkasaysayan ng nobela gamit ang story frame. Susing Konsepto Basahin mo muli ang kaligirang pangkasaysayan ng El Filibusterismo na mababasa sa ikatlong araw na Aralin. Papalawakin mo ngayon ang iyong natuklasan at naipong kaalaman sa pamamagitan ng paglalahad , pagpapaliwanag at pagsusuri ng kaligirang pangkasaysayan ng nobela gamit ang paraang timeline at story frame. Malaking tulong din ang pagsasaliksik hinggil sa nobela upang mararagdagan ang iyong kaalaman at malaya, mas mapapalawak mo ang iyong pagpapahayag ng mga pananaw o saloobin tungkol sa kaligirang pangakasaysayan.
  • 15.
    15 Gawain 1a: IlahadMo Na! Gamitin ang timeline na iyong makikita sa ibaba na maaring nagpapaliwanag sa kaligirang pangkasaysayan ng nobela. Panahon at Lugar Mga Mahalagang Pangyayari
  • 16.
    16 Gawain 1b: SuriinMo! Gamitin ang story frame na iyong makikita sa ibaba sa iyong pagsusuri. Sikaping mailahad nang mahusay ang banghay ng kaligirang pangkasaysayan ng nobela. Gawin ito sa isang buong papel. Simula Saglit na Kasiglahan Kasukdulan Tunggalian Wakas Kakalasan
  • 17.
    17 LINGGUHANG GAWAING PAGKATUTO FILIPINO10 Ikaapat na Kwarter Unang Linggo - Ikalimang Araw Kaligirang Pangkasaysayan ng El Filibusterismo Gawaing Pagkatuto Kasanayang Pagkatuto at Koda : Naisasalaysay ang magkakaugnay na mga pangyayari sa pagkakasulat ng El Filibusterismo. ( F10PS-IVa-b-85) Layunin: Naisasalaysay ang magkakaugnay na mga pangyayari sa pagka- kasulat ng El Filibusterismo gamit ang Venn Diagram. Susing Konsepto Basahin ang dagdag kaalaman…. Ang Kaligirang Pangkasaysayan ng El Filibusterismo Pinagkunan:https://kape-at- utak.blogspot.com/2017/10/kaligirang-pangkasaysayan-ng- el.html Isa ang nobelang El Filibusterismo ni Dr. Jose Rizal sa mga natatanging akda na naisulat at tumatak sa kasaysayan ng rebolusyon at pagkilos ng lahing Pilipino. Kasunod ito ng naunang nobelang Noli Me Tangere na nailimbag noong Pebrero 1887 sa Berlin, Germany. Nang taong din iyon, nagpasya si Rizal na bumalik sa Pilipinas makalipas ang limang taon ng paglalakbay at pag-aaral sa Europa upang muling makapiling ang kaniyang pamilya at makapaglingkod sa kaniyang bayan bilang isang manggagamot. Ngunit dahil sa kontrobersiyang dala ng kaniyang unang nobela na naipakalat na rin sa Pilipinas, napilitan siyang lisanin ang bansa at muling maglakbay sa Europa dahil sa mga banta sa kaniyang buhay at kaligtasan ng kaniyang pamilya.
  • 18.
    18 Dulot ng kaniyangmga namalas na pagbabago’t mga suliranin sa kaniyang bayan dahil sa mapang-aping pamamalakad ng mga ganid na prayle, muling sumikdo ang pagnanais ni Rizal na lumaban sa pamamagitan ng kaniyang panulat. Pinaniniwalaang sinimulan niyang isulat ang ilang bahagi ng kaniyang ikalawang nobelang El Filibusterismo na may saling “Ang Paghihimagsik” noong Oktubre 1887 habang siya ay nagpapraktis ng kaniyang panggamot sa Calamba, Laguna. Nang dumating siya sa London, gumawa siya ng maraming pagbabago sa banghay ng kuwento nito. Kasabay ng kaniyang pagsusulat para sa nobelang ito ay ang balita ng mga paghihirap na dinaranas ng kaniyang mga kamag-anak sa Pilipinas dahil pa rin sa kontrobersiyang dala ng diumano’y subersibo o rebolusyonaryong Noli Me Tangere. Ginawa niya ang malaking bahagi ng nobela sa kaniyang paglalakbay sa Paris, Madrid, at Brussel. Dulot ng paghihirap ng kalooban at iba pang suliranin gaya ng usaping pinansiyal, hindi agad nailimbag ang aklat, bagaman natapos niya ang inisyal na manuskripto nito noong Marso 29, 1891 sa Biarritz, France. Dulot ng kaniyang mga namalas na pagbabago’t mga suliranin sa kaniyang bayan dahil sa mapang-aping pamamalakad ng mga ganid na prayle, muling sumikdo ang pagnanais ni Rizal na lumaban sa pamamagitan ng kaniyang panulat. Pinaniniwalaang sinimulan niyang isulat ang ilang bahagi ng kaniyang ikalawang nobelang El Filibusterismo na may saling “Ang Paghihimagsik” noong Oktubre 1887 habang siya ay nagpapraktis ng kaniyang panggamot sa Calamba, Laguna. Nang dumating siya sa London, gumawa siya ng maraming pagbabago sa banghay ng kuwento nito. Kasabay ng kaniyang pagsusulat para sa nobelang ito ay ang balita ng mga paghihirap na dinaranas ng kaniyang mga kamag-anak sa Pilipinas dahil pa rin sa kontrobersiyang dala ng diumano’y subersibo o rebolusyonaryong Noli Me Tangere. Ginawa niya ang malaking bahagi ng nobela sa kaniyang paglalakbay sa Paris, Madrid, at Brussel. Dulot ng paghihirap ng kalooban at iba pang suliranin gaya ng usaping pinansiyal, hindi agad nailimbag ang aklat, bagaman natapos niya ang inisyal na manuskripto nito noong Marso 29, 1891 sa Biarritz, France. Sa tulong ng isang kaibigan mula sa Paris, na si Valentin Ventura, naisakatuparan ang pagpapalimbag ng aklat na ito. Ngunit dahil limitado lamang ang tulong na kaniyang maaasahan mula sa mga kaibigan, napilitan si Rizal na ibaba ang bilang ng kabanata ng El Filibusterismo sa tatlumpu’t walong kabanata. Malayo ito sa animnapu’t siyam na kabanata ng Noli Me Tangere .
  • 19.
    19 Gawain 1: IugnayMo! Isalaysay ang pagkakaugnay na mga pangyayari sa pagkakasulat ng El Filibusterismo gamit ang venn diagram na makikita sa ibaba. Katha ni: GILMORE GENON San Vicente National High School San Vicente, Butuan City Naipalimbag niya ito sa pinakamurang palimbagan na kaniyang natagpuan sa Ghent, Belgium noong Setyembre 22, 1891. Dahil sa malaking utang na loob at kasiyahan, ibinigay ni Rizal ang orihinal na manuskripto ng nobela sa kaibigang si Valentin Ventura. Ibinigay niya ito kalakip ang isang nilimbag na kopya na may sariling lagda. Pinadalhan din ni Rizal ng mga kopya ng kaniyang nobela ang matatapat na mga kaibigang sina Dr. Ferdinand Blumentritt, Marcelo Del Pilar, Graciano Lopez Jaena, at Juan Luna. Pagkatapos ay ipinadala niya ang ibang kopya sa Hong Kong at ang iba naman ay sa Pilipinas. ‘Di naglaon, isang masamang balita ang nakarating kay Rizal. Nasamsam ang mga sipi ng kaniyang nobela sa Hong Kong at sinira naman ng mga Espanyol ang mga kopyang nakarating sa Pilipinas. Ang ilang kopyang naipuslit ang siyang nakapagbigay-sigla sa mga Katipunero upang labanan ang pamahalaang Espanyol at maibalik ang kalayaan ng Pilipinas. Mga nangyayari matapos maisulat ang nobela Pagkakaugnay Mga pangyayari bago isinulat ang nobela