1
    2
        3
            4
                5
                    6
                        7
                            8
                                9
                                    10
                                         11
                                              12
                                                   13
                                                        14

    Կազմեց Սոնա                                              15


     Ղևոնդյանը
<Ուղիղ և հատված ,
  ճառագայթ և անկյուն ,
հատվածների և անկյունների
     համեմատումը >
   թեմաների ամփոփում
Դեռևս մ. թ. ա. II հազարամյակի սկզբին
եգիպտացիներին հայտնի էին երկրաչափական
պարզագույն հասկացություններն ու կանոնները,
որոնք, սակայն, համակարգված չէին և խիստ
գործնական բնույթ ունեին: «Երկրաչափություն»
բառն ինքը նշում է այդ գիտության ծագման
հիմքերը: Եգիպտացիներին այդ գիտությունը
պետք էր հատկապես Նեղոսի վարարումներից
հետո առանձին ընտանիքների պատկանող
հողամասերի չափերը վերականգնելու համար:
1.   Ի՞նչ է ուղիղը:
2.   Ի՞նչ է ճառագայթը:
3.   Ի՞նչ է հատվածը:
4.   Ինչպե՞ս են դրանք
Այն ուղիղ գիծը, որն չունի ոչ սկիզբ, ոչ էլ վերջ, կոչվում է
                         ուղիղ:




 Այն ուղիղ գիծը, որն ունի սկիզբ, բայց չունի վերջ, կոչվում է
                        ճառագայթ:




Ուղղի այն մասը, որը երկու կետերով սահմանափակված է, կոչվում է
                            հատված:
Հետևյալ պատկերներից
    առանձնացնել .
     •Ուղիղները
   •Ճառագայթները
    •Հատվածները
ՀԱՏՎԱԾ
                                                             2
                                                                   ՅԹ
1                                       9                     ՌԱԳ
                                                                 Ա
                                                            ՃԱ


                             8




                                                        ՀԱՏ
                                                           ՎԱԾ
            7
                                                                 13

                                 ՈՒ
                                 ՂԻ
    ՈՒՂ




                    5

                                    Ղ
       ԻՂ




                                                   ՅԹ
                                              ԱՌԱԳԱ
    6                            4
                                            Ճ
                     Ղ
                   ՂԻ




                                                 11                       Ղ
                ՈՒ




                                                                      Ի
                                                                 Ո ՒՂ
12




            3       ՀԱՏՎԱԾ            10
                                               ՈՒՂԻՂ
Քանի՞ ուղիղ կարելի է
 տանել ա) մեկ կետով,
   բ) երկու կետով:
 Քանի ՞ ընդհանուր կետ
կարող են ունենալ երկու
      ուղիղները:
Մեկ կետով կարելի է
տանել անթիվ բազմությամբ
       ուղիղներ




                            Ցանկացած երկու կետով
                           կարելի է տանել ուղիղ , այն
                                 էլ միայն մեկը
 Երկու ուղիղները կարող
  են ունենալ միայն մեկ
     ընդհանուր կետ,       ա )                  բ)
   կամ ընդհանուր կետ
        չունենալ
a           H           E       V           D
                    O
        G                                   K
                C       T               P




                                                B
N
                    Q
            F                       M
                                A
Ճիշտ
    պատասխանը

G       Єa, C Є a, Q Є
             a
E   Є   OD, V Є OD,
          K Є OD
A
                O                             O                       K   P


                                                                  B

1
    2
        3
            4
                5
                    6
                        7
                            8
                                9
                                    10
                                         11
                                              12
                                                   13
                                                        14
                                                             15
Անկյունը երկրաչափական պատկեր է , որը
  կազմված է կետից և նրանից ելնող երկու
              ճառագայթից :

                    A

 O
                                  Այդ ճառագայթները
                        B         կոչվում են անկյան
                                       կողմեր:

Այդ ճառագայթների ընդհանուր
սկզբնակետը կոչվում է անկյան
         գագաթ:
Ճ առագայթ և անկյուն
Արտաքին                                  P                  C
տիրույթ                                      D
                                                     A
          Ն երքին                                          B
          տիրույթ


                                     Q           E
  A, B և C կետերը ընկած են անկյան ներքին տիրույթում, D և E
  կետերը՝ անկյան կողմերի վրա, P և Q կետերը` արտաքին
                         տիրույթում:
               B         C               C
                                                             OC
                                                          ճառագայթը
                                                         AOB անկյունը
  O                  A                                    բաժանում է
                                                         երկու մասի`
                             B   O               A
                                                         ∠AOC և ∠COB
Ո՞ ր պատկերներն են կոչվում
         հավասար
Ի՞ նչ է հատվածի
    միջնակետը :
Ո՞ ր ճառագայթն է
 կոչվում անկյան
      կիսորդ :
Հատվածի այն կետը , որը
կիսում է այդ հատվածը ,
  կոչվում է հատվածի          A                              B
      միջնակետ :                           C

                  A
                                  Անկյան գագաթից ելնող
                                   ճառագայթը , որն այն
                         B       տրոհում է երկու հավասար
 O                                անկյունների , կոչվում է
                                     անկյան կիսորդ :



                    C
Խնդիր 1               Տրված է՝
                        C € AB
 A                B     AC=CB
           C           AB=18 սմ

                         AC–?

     Պատասխան

AC = CB = AB : 2 = 18 : 2 = 9 սմ
Խնդիր 2         A        Տրված է՝
                        < AOC=76 o
                        <AOB=<BO
                    B       C
  O       76o


                             <AOB-?
                C
Պատասխան
                         o
<AOB=<BOC=76 : 2 =
          o
       38
ՏՆԱՅԻՆ ՀԱՆՁՆԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ 87,
           88, 91

   ՇՆՈՐՀԱԿԱԼՈՒԹՅՈՒՆ
  ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅԱՆ ՀԱՄԱՐ


ԿՐԿՆՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ ԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ՄԱՅՐՆ Է

սոնա ղևոնդյան մաթեմատիկա թիվ 26 հիմնական դպրոց

  • 1.
    1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Կազմեց Սոնա 15 Ղևոնդյանը
  • 2.
    <Ուղիղ և հատված, ճառագայթ և անկյուն , հատվածների և անկյունների համեմատումը > թեմաների ամփոփում
  • 3.
    Դեռևս մ. թ.ա. II հազարամյակի սկզբին եգիպտացիներին հայտնի էին երկրաչափական պարզագույն հասկացություններն ու կանոնները, որոնք, սակայն, համակարգված չէին և խիստ գործնական բնույթ ունեին: «Երկրաչափություն» բառն ինքը նշում է այդ գիտության ծագման հիմքերը: Եգիպտացիներին այդ գիտությունը պետք էր հատկապես Նեղոսի վարարումներից հետո առանձին ընտանիքների պատկանող հողամասերի չափերը վերականգնելու համար:
  • 4.
    1. Ի՞նչ է ուղիղը: 2. Ի՞նչ է ճառագայթը: 3. Ի՞նչ է հատվածը: 4. Ինչպե՞ս են դրանք
  • 5.
    Այն ուղիղ գիծը,որն չունի ոչ սկիզբ, ոչ էլ վերջ, կոչվում է ուղիղ: Այն ուղիղ գիծը, որն ունի սկիզբ, բայց չունի վերջ, կոչվում է ճառագայթ: Ուղղի այն մասը, որը երկու կետերով սահմանափակված է, կոչվում է հատված:
  • 6.
    Հետևյալ պատկերներից առանձնացնել . •Ուղիղները •Ճառագայթները •Հատվածները
  • 7.
    ՀԱՏՎԱԾ 2 ՅԹ 1 9 ՌԱԳ Ա ՃԱ 8 ՀԱՏ ՎԱԾ 7 13 ՈՒ ՂԻ ՈՒՂ 5 Ղ ԻՂ ՅԹ ԱՌԱԳԱ 6 4 Ճ Ղ ՂԻ 11 Ղ ՈՒ Ի Ո ՒՂ 12 3 ՀԱՏՎԱԾ 10 ՈՒՂԻՂ
  • 9.
    Քանի՞ ուղիղ կարելիէ տանել ա) մեկ կետով, բ) երկու կետով: Քանի ՞ ընդհանուր կետ կարող են ունենալ երկու ուղիղները:
  • 10.
    Մեկ կետով կարելիէ տանել անթիվ բազմությամբ ուղիղներ Ցանկացած երկու կետով կարելի է տանել ուղիղ , այն էլ միայն մեկը Երկու ուղիղները կարող են ունենալ միայն մեկ ընդհանուր կետ, ա ) բ) կամ ընդհանուր կետ չունենալ
  • 12.
    a H E V D O G K C T P B N Q F M A
  • 13.
    Ճիշտ պատասխանը G Єa, C Є a, Q Є a E Є OD, V Є OD, K Є OD
  • 15.
    A O O K P B 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15
  • 17.
    Անկյունը երկրաչափական պատկերէ , որը կազմված է կետից և նրանից ելնող երկու ճառագայթից : A O Այդ ճառագայթները B կոչվում են անկյան կողմեր: Այդ ճառագայթների ընդհանուր սկզբնակետը կոչվում է անկյան գագաթ:
  • 18.
    Ճ առագայթ ևանկյուն Արտաքին P C տիրույթ D A Ն երքին B տիրույթ Q E A, B և C կետերը ընկած են անկյան ներքին տիրույթում, D և E կետերը՝ անկյան կողմերի վրա, P և Q կետերը` արտաքին տիրույթում: B C C OC ճառագայթը AOB անկյունը O A բաժանում է երկու մասի` B O A ∠AOC և ∠COB
  • 19.
    Ո՞ ր պատկերներնեն կոչվում հավասար
  • 20.
    Ի՞ նչ էհատվածի միջնակետը : Ո՞ ր ճառագայթն է կոչվում անկյան կիսորդ :
  • 21.
    Հատվածի այն կետը, որը կիսում է այդ հատվածը , կոչվում է հատվածի A B միջնակետ : C A Անկյան գագաթից ելնող ճառագայթը , որն այն B տրոհում է երկու հավասար O անկյունների , կոչվում է անկյան կիսորդ : C
  • 22.
    Խնդիր 1 Տրված է՝ C € AB A B AC=CB C AB=18 սմ AC–? Պատասխան AC = CB = AB : 2 = 18 : 2 = 9 սմ
  • 23.
    Խնդիր 2 A Տրված է՝ < AOC=76 o <AOB=<BO B C O 76o <AOB-? C Պատասխան o <AOB=<BOC=76 : 2 = o 38
  • 25.
    ՏՆԱՅԻՆ ՀԱՆՁՆԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ 87, 88, 91 ՇՆՈՐՀԱԿԱԼՈՒԹՅՈՒՆ ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅԱՆ ՀԱՄԱՐ ԿՐԿՆՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ ԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ՄԱՅՐՆ Է