Creative Commons กับการประยุกต์ใช้งาน

1. Creative Common กับการประยุกต์ใช้งาน บุญเลิศ อรุณพิบูลย์ นักวิชาการ ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (STKS) ‏ [email_address] http://www.stks.or.th

2. สงวนลิขสิทธิ์ ? เมื่อคุณ ผลิตงานสร้างสรรค์ ขึ้นมาชิ้นหนึ่ง ไม่ว่าจะเป็นงานเขียน บทเพลง รูปถ่าย รูปวาด ฯลฯ งานนั้นจะ ถูกคุ้มครองภายใต้กฎหมายลิขสิทธิ์แบบ “สงวนลิขสิทธิ์ 100%” โดยอัตโนมัติ ไม่ว่าคุณจะแจ้งต่อทางการหรือไม่ ไม่ว่าคุณจะแสดงเครื่องหมาย © บนงานของคุณหรือไม่

3. ครีเอทีฟคอมมอนส์ Creative Commons http://creativecommons.org/ รูปแบบ “ สัญญาอนุญาต ” (license agreement) ที่ทุกคนนำไปใช้กับงานของตัวเองได้ฟรี คิดค้นโดยองค์กรการกุศลชื่อเดียวกัน ก่อตั้งโดยนักกฎหมายและผู้เชี่ยวชาญด้านคอมพิวเตอร์และเทคโนโลยีชาวอเมริกันกลุ่มหนึ่ง นำโดย ลอว์เรนซ์ เลสสิก (Lawrence Lessig) อาจารย์กฎหมายประจำมหาวิทยาลัย สแตนฟอร์ด ผู้รณรงค์แนวคิด “ วัฒนธรรมเสรี ” (free culture) ‏

5. เป้าหมาย การอนุญาตให้คนทั่วโลกสามารถ เผยแพร่ จัดแสดง ทำซ้ำ โพสงานต่าง ๆ ลงในเว็บไซต์ได้ ตราบใดที่พวกเขาปฏิบัติตามเงื่อนไขที่เจ้าของลิขสิทธิ์ เป็นผู้กำหนด

6. (CC) ‏ Copyright 100% Copy 100% (CC) ‏

7. (CC) ‏ Copyright Public Domain (CC) ‏

8. จุดประสงค์ สนองความต้องการของคนทุกคนที่เข้าใจว่านวัตกรรมและ ไอเดียใหม่ๆ เกิดจากการต่อยอดไอเดียที่มีอยู่เดิม ช่วยให้ผู้สร้างงานสามารถรักษาลิขสิทธิ์ไว้ ขณะเดียวกันก็อนุญาตให้คนอื่นใช้งานชิ้นนั้นภายใต้เงื่อนไขที่ผู้สร้างเป็นคนกำหนดเอง ช่วยให้ผู้สร้างสามารถเผยแพร่งานในลักษณะ “ สงวนลิขสิทธิ์บางประการ ” ได้ ไม่ต้องสงวนสิทธิ์ทั้ง 100% หรืออุทิศงานให้เป็นสมบัติสาธารณะ มีผลบังคับใช้ตามกฎหมายในทุกประเทศที่มีกฎหมายลิขสิทธิ์ ( เพราะเป็นเงื่อนไขที่เจ้าของลิขสิทธิ์กำหนดเอง ) ‏

9. รูปแบบ Human-Readable Common Deed สัญญาฉบับอ่านง่าย สำหรับคนทั่วไป Lawyer-Readable Legal Code สัญญาฉบับกฎหมาย สำหรับการนำไปใช้ในกระบวนการยุติธรรม เช่น เมื่อเกิดคดีฟ้องละเมิดลิขสิทธิ์ Machine-Readable Digital Code สัญญาฉบับภาษาคอมพิวเตอร์ สำหรับให้โปรแกรมท่องเว็บต่างๆ เช่น เสิร์ชเอ็นจิ้นของกูเกิ้ล “อ่าน” ออกโดยอัตโนมัติ

10. เงื่อนไข สัญญาอนุญาตแบบครีเอทีฟคอมมอนส์มีเงื่อนไขหลักสี่ข้อ ผู้สร้างงานสามารถเลือกใช้ข้อใดข้อหนึ่งหรือหลายข้อรวมกันก็ได้ “ ยอมรับสิทธิของผู้สร้าง” (Attribution ) - BY “ ไม่ใช้เพื่อการค้า” (Noncommercial) - NC “ ไม่แก้ไขต้นฉบับ” (No Derivative Works) - ND “ ใช้สัญญาอนุญาตแบบเดียวกัน” (Share Alike) - SA

11. Developing Nations license เปิดโอกาสให้ใช้งานอย่างอิสระสำหรับประเทศกำลังพัฒนาตราบใดที่อ้างอิงที่มา ของงาน ห้ามนำงานไปใช้ในประเทศที่พัฒนาแล้ว เจตนาก็เพื่อให้ประเทศที่กำลังพัฒนาได้เผยแพร่งานอย่างเต็มที่ โดยไม่ถูกประเทศพัฒนาแล้วเอาเปรียบ

12. Sampling license สำหรับนำ ' บางส่วน ' ของงานไปทำต่อ ตัดบางส่วนของเพลง วิดีโอ ไปใช้ มีสามแบบ Sampling ใช้งานได้ ยกเว้น advertising ไม่อนุญาตให้สำเนาและเผยแพร่ทั้งหมดของงาน Sampling Plus เหมือน Sampling และอนุญาตสำเนาเผยแพร่ทั้งหมดของงานได้หากไม่ใช่เพื่อการค้า Noncommercial Sampling Plus อนุญาดให้ใช้บางส่วนของงานถ้าไม่ใช่การค้า และอนุญาตให้สำเนาเผยแพร่ทั้งหมดของงานได้ถ้าไม่ใช่การค้า

13. Founders' Copyright กำหนดระยะเวลาที่เหมาะสมในการคุ้มครอง แทนที่จะให้คุ้มครองโดยกฏหมายลิขสิทธิ์ ซึ่งคุ้มครองไปจนกว่าเจ้าของจะเสียชีวิต + ปีคุ้มครอง +70 ปีตามกฏหมายสหรัฐ พรบ . ลิขสิทธิ์ของไทย ให้ +50 ปี หรือ +25 ปีแล้วแต่กรณี (cc) เปิดโอกาสให้เจ้าของงานได้รับการคุ้มครองโดยใช้ Founders' Copyright ที่มีใจความใกล้เคียงกับการคุ้มครองตามกฏหมายลิขสิทธิ์ แต่มีระยะเวลาในการคุ้มครองน้อยกว่า คือเริ่มต้นที่ 14 ปี และอนุญาตให้ต่ออายุได้อีก 14 หรือ 28 ปี

14. CC-GPL / CC-LGPL GNU GPL / LGPL มี common deed legal code และ digital code กำกับไว้ ช่วยให้ใช้งานได้สะดวก ใช้ search engine หาได้ว่างานไหนเผยแพร่ด้วย GPL บ้าง

15. Music Sharing License อนุญาตให้สำเนา แลกเปลี่ยน เผยแพร่ได้ ตราบใดที่ไม่ทำในเชิงการค้า โดยรวมแล้วเทียบเท่าสัญญาอนุญาตแบบ Attribute - Non Commercial - Non Derivative

16. (cc)@Thailand http://creativecommons.org/international/th/ ร่างสัญญาอนุญาตของครีเอทีฟคอมมอนส์ แบบยอมรับสิทธิ ไม่ใช้เพื่อการค้าและอนุญาตแบบเดียวกัน 3.0 สำหรับประเทศไทย จัดทำร่างโดยสำนักกฎหมายธรรมนิติ ขั้นตอนประชาพิจารณ์ วันที่ 27 พฤศจิกายน ถึงวันที่ 11 ธันวาคม 2550 http://cc.in.th/wiki/th_ccl

17. สร้าง (cc) เอกสารเว็บ เข้าเว็บไซต์ http://creativecommons.org/license/ เลือกรูปแบบ

18. สร้าง (cc) เอกสารเว็บ คัดลอก Code ไปแปะในเอกสารเว็บ

19. (cc) – PDF เลือก Licences บันทึกเป็น XMP Template XMP (Extensible Metadata Platform) ‏ คัดลอก XMP ไปไว้ที่ C:\Documents and Settings\ user-name \Application Data\Adobe\XMP\Metadata Templates เปิด Adobe Acrobat Professional เลือก File, Documents Properties...

20. (cc) – PDF

21. (cc) – PDF

22. (cc) – PDF

23. (cc) - Image ลักษณะเดียวกับ PDF แต่ให้เปิดโปรแกรม Adobe PhotoShop เลือกคำสั่ง File, File Info...

24. (cc) - Image ลักษณะเดียวกับ PDF แต่ให้เปิดโปรแกรม Adobe PhotoShop เลือกคำสั่ง File, File Info...

25. Multi-Images

26. (cc) – MS Office Download Add-in จาก www.stks.or.th ติดตั้ง Add-in เปิด MS Office เลือกคำสั่ง File, Creative Common เลือกรูปแบบ ตรวจสอบได้จาก File, Properties...

27. (cc) – MS Office

28. (cc) – MS Office

29. (cc) OpenOfficeOrg Addin http://extensions.services.openoffice.org/project/ccooo โปรแกรมเสริมการระบุ (cc) ในเอกสาร OpenOffice.org

30. แหล่งข้อมูล http://stks.or.th http://creativecommons.org/ http://wiki.creativecommons.org http://cc.in.th http://www.dlo.co.th http://trnlab.org http://fuse.in.th