Tài liệu trình bày về khấu hao tài sản cố định, bao gồm khấu hao hữu hình và vô hình, cùng các phương pháp tính khấu hao như khấu hao tuyến tính và khấu hao nhanh. Các phương pháp này giúp doanh nghiệp thu hồi giá trị tài sản sau khi sử dụng, với mỗi phương pháp có ưu nhược điểm riêng. Ngoài ra, tài liệu cũng đề cập đến phạm vi các tài sản cần và không cần tính khấu hao.

1. Khấu hao và các phương pháp tính khấu hao tài
sản cố định
Trong quá trình tham gia vào hoạt động sản xuất kinh doanh, do chịu tác động của
nhiều nguyên nhân nên TSCĐ bị hao mòn dần. Sự hao mòn này có thể chia thành
hao mòn hữu hình và hao mòn vô hình
 Hao mòn hữu hình là sự giảm dần về giá trị sử dụng và theo đó giá trị của
TSCĐ giảm dần.
 Hao mòn vô hình là sự giảm thuần túy về mặt giá trị của TSCĐ mà nguyên
nhân chủ yếu là do sự tiến bộ của khoa học và công nghệ.
Do vậy, để thu hồi lại giá trị của TSCĐ do sự hao mòn trên, cần phải tiến hành
khấu hao TSCĐ. Khấu hao TSCĐ là sự phân bổ dần giá trị TSCĐ vào giá thành
sản phẩm nhằm tái sản xuất TSCĐ sau khi hết thời gian sử dụng.
Để thực hiện khấu hao TSCĐ, người ta thường áp dụng một số phương pháp chủ
yếu sau:
a) Phương pháp khấu hao tuyến tính cố định (Khấu hao đường thẳng)
Theo phương pháp này, mức khấu hao cơ bản hàng năm của TSCĐ là đều nhau
trong suốt thời gian sử dụng TSCĐ và được xác định như sau:
NG
MK =
------

2. T
Trong đó:
MK : Mức khấu hao cơ bản bình quân hàng năm của TSCĐ
NG: Nguyên giá TSCĐ
T: Thời gian sử dụng TSCĐ
Tỷ lệ khấu hao hàng năm (Tk) được xác đinh như sau:
Mk 1
Tk = ----- Hoặc Tk = ---
NG T
Nguyên giá TSCĐ bao gồm: giá mua thực tế phải trả (giá ghi trên hóa đơn trừ đi
các khoản giảm giá, chiết khấu mua hàng nếu có), các chi phí vận chuyển, bốc dỡ,
lắp đặt, chạy thử, các khoản lãi vay đầu tư cho TSCĐ khi chưa bàn giao và đưa
vào sử dụng. các khoản thuế và lệ phí trước bạ (nếu có).
Thời gian sử dụng TSCĐ là thời gian doanh nghiệp dự kiến sử dụng TSCĐ. Nó
được xác định căn cứ vào tuổi thọ kỹ thuật và tuổi thọ kinh tế của TSCĐ có tính
đến sự lạc hậu, lỗi thời của TSCĐ do sự tiến bộ của khoa học và công nghệ, mục
đích sử dụng và hiệu quả sử dụng.
Phương pháp khấu hao này có ưu điểm là việc tính toán đơn giản, tổng mức khấu
hao của TSCĐ được phân bổ đều đặn trong các năm sử dụng TSCĐ và không gây
ra sự đột biến trong giá thành sản phẩm hàng năm. Nhưng phương pháp này có

3. nhược điểm là trong nhiều trường hợp không thu hồi vốn kịp thời do không tính
hết được sự hao mòn vô hình của TSCĐ.
Trong thực tế, để tính khấu hao cho toàn bộ TSCĐ của doanh nghiệp, người ta
thường xác định tỷ lệ khấu hao tổng hợp bình quân chung. Có nhiều cách xác định
tỷ lệ khấu hao tổng hợp bình quân của doanh nghiệp nhưng cách xác định thông
dụng nhất là theo phương pháp bình quân gia quyền:
─ n
Tk =
∑(fi.Ti)
i =1
Trong đó:
- f: tỷ trọng của từng loại TSCĐ
- Ti : Tỷ lệ khấu hao của từng loại TSCĐ
- i : Loại TSCĐ
Do đó, mức khấu hao trong kỳ của doanh nghiệp được xác định:
Nguyên giá bình quân
M= X Tỷ lệ khấu hao
TSCĐ phải tính khấu hao
tổng hợp bình quân

4. chung
b) Các phương pháp khấu hao nhanh: Để thu hồi vốn nhanh, người ta có thể áp
dụng các phương pháp khấu hao nhanh. Hai phương pháp khấu hao nhanh thường
được sử dụng là phương pháp khấu hao theo số dư giảm dần và phương pháp khấu
hao theo tổng số các năm, gọi tắt là phương pháp khấu hao theo tổng số.
* Phương pháp khấu hao theo số dư giảm dần:
Theo phương pháp này số tiền khấu hao hàng năm được xác định như sau:
Mki = Gdi x Tkh
Mki: Mức khấu hao TSCĐ năm thứ i
Gdi: giá trị còn lại của TSCĐ đầu năm thứ i
Tkh: Tỷ lệ khấu hao cố định hàng năm của TSCĐ
─
i : thứ tự của các năm sử dụng TSCĐ ( i = 1,n )
Tkh = Tk x Hs
Trong đó:
Tk: Tỷ lệ khấu hao theo phương pháp tuyến tính
Hs: Hệ số điều chỉnh
Hệ số điều chỉnh được sử dụng ở các nước như sau:
- Hệ số 1,5 đối với TSCĐ có thời gian sử dụng từ 3 đến 4 năm
- Hệ số 2,0 đối với TSCĐ có thời gian sử dụng từ 5 đến 6 năm
- Hệ số 2,5 đối với TSCĐ có thời gian sử dụng trên 6 năm

5. Ví dụ: Một TSCĐ có nguyên giá là 200 triệu, thời gian sử dụng là 5 năm
Vậy Tk = 1/5 = 20%
Tkh = 20% x 2 = 40%
Mức khấu hao theo phương pháp số dư giảm dần được xác định theo bảng sau:
Cách tính khấu Mức khấu Mức khấu Giá trị còn lại
TT
hao hao năm hao lũy kế của TSCĐ
1 200.000 x 40% 80.000 80.000 120.000
2 120.000 x 40% 48.000 128.000 72.000
3 72.000 x 40% 28.800 156.800 43.200
4 43.200 x 40% 17.280 174.080 25.920
5 25.920 x 40% 10.368 184.448 15.552
Tỷ lệ khấu hao cố định hàng năm cũng có thể tính theo công thức sau:
i √ Gci
Tkh =
1- -----

6. NG
Trong đó:
Gci: Giá trị còn lại của TSCĐ ở cuối năm thứ i
NG: Nguyên giá của TSCĐ
-----
i: Thứ tự của năm tính khấu hao ( i = 1, n)
Theo phương pháp số dư giảm dần, do kỹ thuật tính toán nên đến khi hết thời gian
sử dụng, TSCĐ vẫn chưa được khấu hao hết. Để khắc phục được vấn đề này,
người ta thường kết hợp phương pháp khấu hao tuyến tính ở những năm cuối
cùng. Theo ví dụ trên, vào năm thứ 4 và thứ 5 người ta sẽ chuyển sang phương
pháp khấu hao tuyến tính với mức khấu hao mỗi năm là:
43,2 triệu : 2 = 21,6 triệu
* Phương pháp khấu hao theo tổng số: Theo phương pháp này, mức khấu hao
năm được xác đinh như sau:
Mkt = NG x Tkt
Trong đó:
Mkt: số tiền khấu hao TSCĐ ở năm thứ t
NG: Nguyên giá TSCĐ
Tkt: tỷ lệ khấu hao TSCĐ của năm thứ t
T: Thứ tự năm sử dụng TSCĐ
Có hai cách tính tỷ lệ khấu hao TSCĐ theo phương pháp này:
Cách 1:

7. Số năm sử dụng còn lại của TSCĐ theo thứ tự năm sử dụng
------------------------------------------------------------------------------
Tkt = -----------------------
Tổng số các số năm sử dụng còn lại của TSCĐ tính theo thứ tự
năm sử dụng
Cách 2:
2(T + 1 – t)
Tkt = ---------------
T (T + 1)
Trong đó:
T : Thời gian sử dụng TSCĐ
t : Thứ tự năm cần tính khấu hao TSCĐ ( t = 1 – n)
Vẫn với ví dụ trên, nhưng TSCĐ được khấu hao theo phương pháp tổng số thì tỷ
lệ khấu hao và mức khấu hao của từng năm như sau:
Thứ tự Số năm sử dụng còn Tỷ lệ Số tiền khấu hao năm
năm lại cho đến khi hết khấu hao
(tr đồng)
thời gian sử dụng

8. (năm) năm
1 5 5/15 200x5/15 = 66,666
2 4 4/15 200 x 4/15 = 53,333
3 3 3/15 200 x 3/15 = 40,000
4 2 2/15 200 x 2/15 = 26,667
5 1 1/15 200 x 1/15 = 13,334
Cộng 15 200
Ưu điểm của các phương pháp khấu hao nhanh:
- Thu hồi vốn nhanh, giảm bớt được tổn thất do hao mòn vô hình
- Đây là một biện pháp “hoãn thuế” trong những năm đầu của doanh nghiệp
Nhược điểm: Có thể gây nên sự đột biến về giá thành sản phẩm trong những năm
đầu do chi phí khấu hao lớn, sẽ bất lợi trong cạnh tranh. Do vậy đối với những
doanh nghiệp kinh doanh chưa ổn định, chưa có lãi thì không nên áp dụng các
phương pháp khấu hao nhanh
Khấu hao TSCĐ là một yếu tố chi phí trong giá thành sản phẩm của doanh nghiệp
nên việc lập kế hoạch khấu hao TSCĐ nằm trong nội dung của công tác lập kế

9. hoạch tài chính của doanh nghiệp và có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với doanh
nghiệp
Trước khi lập kế hoạch khấu hao TSCĐ cần xác định được phạm vi khấu hao
TSCĐ
a) Phạm vi TSCĐ phải tính khấu hao:
* Các tài sản cố định sau cần phải tính khấu hao là:
 Các TSCĐ có liên quan đến hoạt động kinh doanh
 Các TSCĐ ngừng hoạt động để sửa chữa lớn vẫn phải trích khấu hao TSCĐ
* Các TSCĐ sau đây không phải trích khấu hao TSCĐ:
 Các TSCĐ phúc lợi (câu lạc bộ, nhà truyền thống, nhà ăn tập thể).
 Những TSCĐ không cần dùng, chưa cần dùng
 Các TSCĐ đã khấu hao hết nhưng vẫn sử dụng vào hoạt động kinh doanh.
 Các TSCĐ thuê vận hành
 Các TSCĐ chưa khấu hao hết đã hư hỏng
Việc tính khấu hao TSCĐ theo từng tháng được áp dụng theo nguyên tắc tính tròn
tháng, tức là TSCĐ tăng lên hoặc giảm đi trong tháng này thì tháng sau mới trích
hoặc thôi trích khấu hao. Bởi vậy, nguyên giá TSCĐ cần tính khấu hao ở đầu
tháng này chính là nguyên giá TSCĐ cần tính khấu hao ở đầu tháng trước cộng
với nguyên giá TSCĐ tăng lên trong tháng và trừ đi nguyên giá TSCĐ giảm đi
trong tháng trước. Ta có thể viết công thức tính số khấu hao của từng tháng như
sau:

10. Số khấu hao TSCĐ tháng này = Số khấu hao TSCĐ tháng trước + Số khấu hao
tăng thêm trong tháng - Số khấu hao giảm đi trong tháng