DE KAP Kees Vanger december 2008
Beste molenaars in opleiding of andere geïnteresseerden  .  Ik heb de laatste jaren, voor de molenaars in opleiding uit Me...
7.  korte spruit 8. penbalk 9. burgemeester of tempelbalk 1. wi ndpeluw 2. lange spruit 3. roosterhouten 4. voeghout 6. sp...
6. spantring 1.  windpeluw  3. roosterhouten 4. voeghout  5. overring 7.  korte spruit 8.  penbalk 9. burgemeester of temp...
 
 
vorstplank stormschild storm- of windluik zwaardplanken steenbord windpeluw voeghout burgemeester overring
achterkeuvelens
voeghouten: de basis van de kap
voeghouten overring
windpeluw ijzerbalk penbalk voeghouten roosterhouten overring
korte spruit voeghouten overring
lange spruit van staal extra versteviging voor lange spruit
windpeluw extra vastgezet met zwanehalzen
voeghout roosterhouten, overring spantring, kapspant
voeghout roosterhouten overring voorkeuvelens spantring let op vorm voeghout
 
roosterhouten, spantring, rietplank spantring zit met pen- gatverbinding vast aan de roosterhouten rietplank
overring voeghouten lange windpeluw - korte spruit
roosterhouten voeghout overring
roosterhouten , roosterluiken
voeghouten windpeluw
voeghouten windpeluw lange spuit
inkeping voor lange spruit
windpeluw ingekeept
burgemeester of steunder burgemeester en twee “wethouders”
burgemeester windpeluw overring
burgemeester overring Engels kruiwerk windpeluw
 
 
halslager
voorkeuvelens keer en weerstijl
GESPEL  i.p.v. een steenbord wordt in het zuiden op de standerdmolens ook wel een gespel gebruikt om de steen op z’n plaat...
i.p.v. een ARDUINEN steen
 
halslager arduinen halssteen weerstijl keerstijl kwastvrij vurenhout opvulhout voor de hoogte steenbedwiggen  windpeluw bo...
Sommige molens hadden een zgn. Dekker lager. (uitgevonden  door molenmaker Dekker) Molenmaker Dekker heeft ook het Dekker ...
 
penlager in penbalk met beugel tegen het dompen van de bovenas om tegengewicht te geven!
penlager
bovenwiel Vlaamse vang ijzerbalk penlager
penlager houten as molen “De Jonge Sophia”
penbalk. De wiggen moeten nog geplaatst worden
penlager
achterkeuvelens
welke balken zie je?
kap
kapspanten op spantring gordingen roosterhouten
rietlatten kap gebruik touw i.p.v. ijzer/koperdraad
askop stormschild
steenbord oud steenbord
askop windpeluw kapspanten gordingen stormschild
schenen houten as met veel knuppelstroppen
houten as met bovenwiel en insteekkop
houten as met insteekkop
houtenas zonder insteekkop
insteekkop
stroppen om houten as met insteekkop
houten as met insteekkop   halssteen houten as penlager
 
t gietijzeren as
gietijzeren as
 
vangstukken (van wilgen- of populierenhout)
vangstukken met (scharnierende) maanijzers
Vlaamse vang, maanijzers, vanganker
midden- of ijzerbalk met nog te plaatsen roosterhouten
ijzerbalk duw - en trekwiggen
ijzerbalk rondsel (schijfloop)
 
ijzerbalk met tap en pokhouten neuten
stelwig bus- of slotplaat borgen de tap ondersteund door poortstokken
poortstokken ondersteund door penbalk
Lange spruit plus ijzerbalk
met één poortstok of soms geen één!
 
slotplaat tap
droogstaande taatspot van molen “De Hoop” te Middelburg
taats koningsspil
taats in taatspot
bonkelaar op koningsspil: wiggen wouterlatjes
bevestiging bonkelaar op koningsspil
 
hanetree
kap bedekt met schaliën
 
kap bedekt met zink bedekt met schaliën
kap bedekt met riet riet: bij molens vastgebonden met touw. bij boerderijen: met ijzer- of koperdraad
kap bedekt met dakleer stormschild vorstplank
kap van onderen overring roosterhouten
onderzijde kap
<ul><li>Veiligheidsmaatregelen op de kap. </li></ul><ul><li>treden op het stormschild </li></ul><ul><li>Oog op de vorstpla...
ijzeren staartbalk
staartconstructie hangers
“ De Roosdonck” Nuenen
versteviging korte schoren galghout loopschoren
Dokkum  “Zeldenrust”
einde vervolg: vragen Balkbrug  “De Star”
welk kruisysteem heeft deze molen?
naam en functie balken 1 2 3 4 5 6 7 8
benoem de balken etc. 1 3 2 4 5 6  7  8  9  10  11
1.  2.  3.  4.  5.  6. 7.  8.  9.  12.  11.  10. MOLENZEIL NOEM DE ONDERDELEN
Welke twee wieksystemen heeft deze molen?
1. 2. 3. 4. 5 . 6 .
Vlaamse vang 8 6 5 1 7 4 noem de namen 2 3
kopstuk loopt aan
Wat is dit?
Wat is dit…functie?
benoem de onderdelen
Wat is dit? Erg belangrijk voor de molenaar!
In welke streek staat deze molen Let op de windpeluw
Wat is dit? In welke molen wordt dit gebruikt en waarvoor?
welke onderdelen van het achtkant zie je?
Welke wiekverbetering heeft deze molen (Havelte)
Wat is dit?  Functie?
Benoem de onderdelen van de stelling!
Wat is dit?
Waarom staat bij een weidemolen de staart niet in het midden?
Wat is de functie van de beugel om de pen? Wat is dompen?
Waarom zijn de voeghouten krom?
Wat is de functie van dit “veldkruis”?
Zeeland molen “De Pere” wat valt je op?
Welke onderdelen van de lagering zie je?
Welk molentype is dit. In welke provincies komen ze vooral voor?
Welke balken zie je?
benoem de onderdelen van deze houten as (let op het gevlucht)
In welke provincie staan deze molens?
N NO O ZO Z ZW W NW zomer: matig koude wind, goede maalwind winter: sneeuw, hagel en regenbuien. overig: mist is slechte m...
einde
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

DE KAP

6,516 views

Published on

Published in: Technology, Education

DE KAP

  1. 1. DE KAP Kees Vanger december 2008
  2. 2. Beste molenaars in opleiding of andere geïnteresseerden .  Ik heb de laatste jaren, voor de molenaars in opleiding uit Meppel en omgeving op de computer nogal wat bestanden gemaakt of verzameld over molens en molenonderdelen. De onderliggende gedachte was dat je met de computer de leerstof uit de steeds lijviger (en interessanter) wordende Basiscursus aanschouwelijker kan maken door allerlei afbeeldingen toe te voegen. Noem het maar een vorm van aanschouwelijk onderwijs! Dus niet een aparte methode, maar een extra verduidelijking van de informatie uit ons cursusboek d.m.v. heel veel gedetailleerde foto’s en zo nu en dan een tekening. De presentaties zijn uitermate geschikt voor theorieavonden, waarbij met beamer het geheel op een groot scherm geprojecteerd kan worden. Verder kunnen de leerlingen thuis op de computer de lesstof nog eens bestuderen. Aanvankelijk heb ik alles gemaakt voor de theorieavonden in Meppel, maar na vele verzoeken alles uiteindelijk via internet aan andere molenliefhebbers beschikbaar gesteld. Daar heb ik de lesstof uiteindelijk dan ook voor gemaakt!  Naast vele eigen foto’s hebben vele molenaars, fotografen of andere molenliefhebbers de afgelopen jaren, na vele oproepen via het “prikbord”, meegewerkt door ontzettend veel foto’s op te sturen. BEDANKT! In het bijzonder wil ik o.a. Harmannus Noot, Joop Vendrig, Roelof Kooiker, Wilbert Bijzittter, Jaap Kuitert en Simon Jellema   bedanken voor de mooie foto’s die ze spontaan en in zeer grote hoeveelheden beschikbaar gesteld hebben. KLASSE!   De gedetailleerde tekeningen komen o.a. uit de boeken van: “ opleiding watermolenaar” van ing. J. den Besten . Het oude maar prachtige boek “ Korenmolens Van Ambacht tot Industrie” van Ing. P.W.E.A. van Bussel ; Ons leerboek voor startende molenaars “ De windmolen en zijn onderdelen” van J.G. Wiessner en de erg informatieve map over korenmolens nl “ Zingende Stenen” van D.J. Abelskamp . Verder ook nog een aantal juweeltjes van tekeningen van Anton Sipman .  Helaas geen tekeningen uit ons eigen cursusboek. Jammer! De powerpointpresentaties zijn een soort diashow met ongekende mogelijkheden. Een digitale excursie door molenland.   Verder heb ik een aantal lesbrieven gemaakt. Hierin worden een aantal belangrijke hoofdstukken uit De Basiscursus beknopt weergegeven. Ook hierbij spelen foto’s en tekeningen een aanvullende en verduidelijkende rol. Verder zijn bij een aantal lesbrieven vragen (en antwoorden) gemaakt/bewerkt door  Ron Keizer van de afdeling Overijssel/Gelderland bijgevoegd als extra informatie en als extra oefenstof.   Ik hoop dat jullie in ieder geval wat leren van deze manier van aanbieden van de lesstof.   Het is in ieder geval een prachtige en boeiende hobby.  Kees Vanger molenaar molen “De Weert” Meppel.
  3. 3. 7. korte spruit 8. penbalk 9. burgemeester of tempelbalk 1. wi ndpeluw 2. lange spruit 3. roosterhouten 4. voeghout 6. spantring 5. ijzerbalk
  4. 4. 6. spantring 1. windpeluw 3. roosterhouten 4. voeghout 5. overring 7. korte spruit 8. penbalk 9. burgemeester of tempelbalk 2. lange spruit 10. ijzer-of middenbalk
  5. 7. vorstplank stormschild storm- of windluik zwaardplanken steenbord windpeluw voeghout burgemeester overring
  6. 8. achterkeuvelens
  7. 9. voeghouten: de basis van de kap
  8. 10. voeghouten overring
  9. 11. windpeluw ijzerbalk penbalk voeghouten roosterhouten overring
  10. 12. korte spruit voeghouten overring
  11. 13. lange spruit van staal extra versteviging voor lange spruit
  12. 14. windpeluw extra vastgezet met zwanehalzen
  13. 15. voeghout roosterhouten, overring spantring, kapspant
  14. 16. voeghout roosterhouten overring voorkeuvelens spantring let op vorm voeghout
  15. 18. roosterhouten, spantring, rietplank spantring zit met pen- gatverbinding vast aan de roosterhouten rietplank
  16. 19. overring voeghouten lange windpeluw - korte spruit
  17. 20. roosterhouten voeghout overring
  18. 21. roosterhouten , roosterluiken
  19. 22. voeghouten windpeluw
  20. 23. voeghouten windpeluw lange spuit
  21. 24. inkeping voor lange spruit
  22. 25. windpeluw ingekeept
  23. 26. burgemeester of steunder burgemeester en twee “wethouders”
  24. 27. burgemeester windpeluw overring
  25. 28. burgemeester overring Engels kruiwerk windpeluw
  26. 31. halslager
  27. 32. voorkeuvelens keer en weerstijl
  28. 33. GESPEL i.p.v. een steenbord wordt in het zuiden op de standerdmolens ook wel een gespel gebruikt om de steen op z’n plaats te houden (met een stevige stalen strip) foto van standerdmolen model gemaakt door Jaap Kuitert.
  29. 34. i.p.v. een ARDUINEN steen
  30. 36. halslager arduinen halssteen weerstijl keerstijl kwastvrij vurenhout opvulhout voor de hoogte steenbedwiggen windpeluw bout van steenbord Op de “smeer” zolder van molen “De Weert” Meppel
  31. 37. Sommige molens hadden een zgn. Dekker lager. (uitgevonden door molenmaker Dekker) Molenmaker Dekker heeft ook het Dekker wieksysteem ontwikkeld
  32. 39. penlager in penbalk met beugel tegen het dompen van de bovenas om tegengewicht te geven!
  33. 40. penlager
  34. 41. bovenwiel Vlaamse vang ijzerbalk penlager
  35. 42. penlager houten as molen “De Jonge Sophia”
  36. 43. penbalk. De wiggen moeten nog geplaatst worden
  37. 44. penlager
  38. 45. achterkeuvelens
  39. 46. welke balken zie je?
  40. 47. kap
  41. 48. kapspanten op spantring gordingen roosterhouten
  42. 49. rietlatten kap gebruik touw i.p.v. ijzer/koperdraad
  43. 50. askop stormschild
  44. 51. steenbord oud steenbord
  45. 52. askop windpeluw kapspanten gordingen stormschild
  46. 53. schenen houten as met veel knuppelstroppen
  47. 54. houten as met bovenwiel en insteekkop
  48. 55. houten as met insteekkop
  49. 56. houtenas zonder insteekkop
  50. 57. insteekkop
  51. 58. stroppen om houten as met insteekkop
  52. 59. houten as met insteekkop halssteen houten as penlager
  53. 61. t gietijzeren as
  54. 62. gietijzeren as
  55. 64. vangstukken (van wilgen- of populierenhout)
  56. 65. vangstukken met (scharnierende) maanijzers
  57. 66. Vlaamse vang, maanijzers, vanganker
  58. 67. midden- of ijzerbalk met nog te plaatsen roosterhouten
  59. 68. ijzerbalk duw - en trekwiggen
  60. 69. ijzerbalk rondsel (schijfloop)
  61. 71. ijzerbalk met tap en pokhouten neuten
  62. 72. stelwig bus- of slotplaat borgen de tap ondersteund door poortstokken
  63. 73. poortstokken ondersteund door penbalk
  64. 74. Lange spruit plus ijzerbalk
  65. 75. met één poortstok of soms geen één!
  66. 77. slotplaat tap
  67. 78. droogstaande taatspot van molen “De Hoop” te Middelburg
  68. 79. taats koningsspil
  69. 80. taats in taatspot
  70. 81. bonkelaar op koningsspil: wiggen wouterlatjes
  71. 82. bevestiging bonkelaar op koningsspil
  72. 84. hanetree
  73. 85. kap bedekt met schaliën
  74. 87. kap bedekt met zink bedekt met schaliën
  75. 88. kap bedekt met riet riet: bij molens vastgebonden met touw. bij boerderijen: met ijzer- of koperdraad
  76. 89. kap bedekt met dakleer stormschild vorstplank
  77. 90. kap van onderen overring roosterhouten
  78. 91. onderzijde kap
  79. 92. <ul><li>Veiligheidsmaatregelen op de kap. </li></ul><ul><li>treden op het stormschild </li></ul><ul><li>Oog op de vorstplank voor de bevestiging van de veiligheidskabel </li></ul>
  80. 93. ijzeren staartbalk
  81. 94. staartconstructie hangers
  82. 95. “ De Roosdonck” Nuenen
  83. 96. versteviging korte schoren galghout loopschoren
  84. 97. Dokkum “Zeldenrust”
  85. 98. einde vervolg: vragen Balkbrug “De Star”
  86. 99. welk kruisysteem heeft deze molen?
  87. 100. naam en functie balken 1 2 3 4 5 6 7 8
  88. 101. benoem de balken etc. 1 3 2 4 5 6 7 8 9 10 11
  89. 102. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 12. 11. 10. MOLENZEIL NOEM DE ONDERDELEN
  90. 103. Welke twee wieksystemen heeft deze molen?
  91. 104. 1. 2. 3. 4. 5 . 6 .
  92. 105. Vlaamse vang 8 6 5 1 7 4 noem de namen 2 3
  93. 106. kopstuk loopt aan
  94. 107. Wat is dit?
  95. 108. Wat is dit…functie?
  96. 109. benoem de onderdelen
  97. 110. Wat is dit? Erg belangrijk voor de molenaar!
  98. 111. In welke streek staat deze molen Let op de windpeluw
  99. 112. Wat is dit? In welke molen wordt dit gebruikt en waarvoor?
  100. 113. welke onderdelen van het achtkant zie je?
  101. 114. Welke wiekverbetering heeft deze molen (Havelte)
  102. 115. Wat is dit? Functie?
  103. 116. Benoem de onderdelen van de stelling!
  104. 117. Wat is dit?
  105. 118. Waarom staat bij een weidemolen de staart niet in het midden?
  106. 119. Wat is de functie van de beugel om de pen? Wat is dompen?
  107. 120. Waarom zijn de voeghouten krom?
  108. 121. Wat is de functie van dit “veldkruis”?
  109. 122. Zeeland molen “De Pere” wat valt je op?
  110. 123. Welke onderdelen van de lagering zie je?
  111. 124. Welk molentype is dit. In welke provincies komen ze vooral voor?
  112. 125. Welke balken zie je?
  113. 126. benoem de onderdelen van deze houten as (let op het gevlucht)
  114. 127. In welke provincie staan deze molens?
  115. 128. N NO O ZO Z ZW W NW zomer: matig koude wind, goede maalwind winter: sneeuw, hagel en regenbuien. overig: mist is slechte maalwind. let op (warmte)onweer uit het zuiden tot de langste dag (21/6) zomer: goede maalwind, onweerskansen winter: stabiele wind. oppassen voor regen of ijzel. overig: bij lichte vorst na regen zeilen zwichten naar lange halve; geeft grote kans op stormen zomer: goede strakke maalwind. met warm weer kans op windvlagen. weinig risico op onweer. winter: stabiele wind. vorst. ijzel op scheiding van vorst en dooi na vorstperiode. overig: bij vorstkans altijd letten op aanvriezen zeilen. je wilt tenslotte kunnen zwichten. Zijn het planken? Doormalen en vriesdrogen. Geen keus? touwen lossnijden. zomer: slechte maalwind. wisselvallig weer, niet stabiel en niet krachtig. winter: sterke goede maalwind. overig: ONWEERSHOEK: meest verraderlijke wind van alle! zomer: niet krachtige en vrij slechte maalwind. wind kan plotseling ruimend omgaan. winter: goede maalwind. overig: ook ONWEERSHOEK. zomer: niet krachtige maalwind. in slecht weer periode ontstaat hier onweer en storm. wind heeft altijd de neiging tot ruimen. winter: stabiele maalwind bij rustig weer. overig: zuidwest-regennest. zomer: rustige maalwind met weinig kracht. regelmatiger als ZW. in slecht weer periode de stormhoek. wind kan plotseling ruimen. winter: sterke goede maalwind. overig: zuidwest-regennest. zomer: goede maalwind. in slecht weer periode rukkerige winden. kans op zware stormen. veelal koele zeewind. winter: novemberstormen; gevaarlijke wind. kans op hagel en sneeuw. overig: maartse buien met sneeuw of hagel. DE 8 WINDEN ZW, Z en ZO: uit deze richtingen onweer . Denk er om: onweer komt uit tegengestelde richting van de heersende wind! Gemaakt door Henk Kloepping
  116. 129. einde

×