Aldagai pertsonalak

2,775 views

Published on

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
2,775
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1,783
Actions
Shares
0
Downloads
11
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Aldagai pertsonalak

  1. 1. Aldagai pertsonalak Ikasi irakatsi prozesuan.
  2. 2. Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak
  3. 3. Kognitiboa Adimena Oroimena Aptitudeak Faktore ezberdinak egon daitezke erlazionaturik adimenaren garapenarekin, besteak beste:  Haurtzaro goiztiarrean jasotako estimulazioa.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak  Izaera pertsonala.  Hizkuntza textuingurua.  Gurasoen kontrol estilo eta jarrerak.  Eskolako giroa.
  4. 4. Kognitiboa Adimena Oroimena Aptitudeak Aurretik bizitako esperientzia (jakintza) eskuratzea, berreskuratzea, hartzea edo eustea. Hezkuntzan aplikatzen badugu :Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak • Ikasi ez dena ez dago gogoratzerik. • Ikaskuntzarik gabe ez dago oroimenik • Oroimenik gabe ez dago ikasterik. Oroimen motak: Oroimen sentsoriala Epe motzeko oroimena (E.M.O.) Epe luzeko oroimena(E.L.O.)
  5. 5. Kognitiboa Adimena Oroimena Zer nolako faktoreak dira eraginkorrak oroimenean? Aptitudeak 1. Motibazioa, ikasteko prest egotea edo lan egiteko gogoa, jarrera positiboa. 2. Egoera pertsonala eta fisikoaIkaskuntzaren aldagai pertsonalak 3. Informazioa hartzeko arreta eta konzentrazio maila. 4. Informazioa bereganatzen pasatzen dugun denbora. Informazioa zenbat eta gehiago atenditu, errepikatu, praktikatu eta entsaiatu orduan eta gehiago erregistratuko dugu. 5. Informazioa hartzeko eta gordetzeko erabiltzen ditugun estrategiak. 6. Informazioa aurretiazko ezagutzekin duen lotura edo esanguratsutasuna. 7. Informazioa edo materiala egitura eta kodifikazio sistema (grafikoa, kode lingüistikoa…) 8. Informazioa edo material kantitateak eragina du prozesatzean. Zenbat eta kopuru gehiago orduan eta zailago hartzea, gordetzea eta berreskuratzea. Zatika ikastea eta atsedenak hartzea komenigarria da.
  6. 6. Kognitiboa Adimena Oroimena Oroimena hobetzea posible da. Aptitudeak Arretaren kasuan aipatu dugun bezala, estrategia ezberdinak erabiltzen baditugu gure orimena (kapazidadea, errendimendua, azkartasuna…) hobetzea posiblea daIkaskuntzaren aldagai pertsonalak Lindsay eta Norman-ek (Woolfolk, 1996 zitaturik) hiru arau ematen dituzte oroimena hobetzeko: 1. Oroimenean lan eta esfortzu nabarmena egitea. 2. "Buruan sartu" nahi dugun informazioa beste gauza batzuekin erlazionatzea. 3. Oroimena antolatzea. Materiala zati txikietan banatu daiteke ikasteko eta gero guztia batu. lkasleak materialaren estruktura bat lortzen saiatu behar du eta mnemoteknia laguntzak erabiltzen posible den kasutan.
  7. 7. Kognitiboa Adimena Oroimena Oroimen hutsa: Aptitudeak Oroimen hutsa erabiltzen dugunean, aldiz, datu batzuk buruz ikasteko errepikatzen ditugu gogoratu arte. (adibidez: alfabetoa, zenbakien izenak,…).Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak Badaude gauza asko ikasi egin beharko direnak, ikasiz eta ikasiz, inolako “trikimalurik” gabe. Horretarako erarik egokiena errepikapena da, hau da, behin eta berriz gauza bera errepikatuz, azken batean buru barnean sartzea lortuko da.
  8. 8. Kognitiboa Adimena Oroimena Oroimen hutsa hobetzeko estrategiak: AptitudeakIkaskuntzaren aldagai pertsonalak
  9. 9. Kognitiboa Adimena Oroimena Mnemoteknia Aptitudeak Mnemoteknia oroimenaren artea dela esan genezake. Edo zehazki esanda, oroitzeko, gogora ekartzeko teknika da.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak Hau da estrategiak batzuk (“trikimailuak”) erabiliz informazio berria gorde dezakegu. Teknika hau oso erabilgarria da ikasi behar dugun material horrek zentzurik ez duenean. Baina baita oroimen esanguratsua lortzeko, dakigun informazioarekin informazio berria teknika ezberdinen batzuen bidez lotzen badugu.
  10. 10. Kognitiboa Adimena Oroimena Mnemoteknia: oroimen teknikak: Aptitudeak  Kateatzea.  Lekua.  Hitz gakoa.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak  Hitz gakoen zerrendak.  Akronimoak.  Errimak (entzumenezko indizioak).  Irudiak (ikusmenezko indizioak).  Taldekatzea.
  11. 11. Kognitiboa Adimena Oroimena Mnemoteknia: oroimen teknikak: Aptitudeak  Kateatzea.  Lekua.  Hitz gakoa.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak  Hitz gakoen zerrendak.  Akronimoak.  Errimak (entzumenezko indizioak).  Irudiak (ikusmenezko indizioak).  Taldekatzea.
  12. 12. Kognitiboa Adimena Oroimena Zergatik ahazten dugu ikasitakoa? Aptitudeak  Lindsay eta Norman: E.M.O. E.L.O. estrategiakIkaskuntzaren aldagai pertsonalak  Ebbinghaus: denbora.  Müller eta Pilzecker; finkatutakoa gradualki desagertzen da.  Thorndike; erabilera falta.  McGeoch; Interferentziaren teoria (retroaktiboa / proaktiboa)  Freud; oroimen selektiboa (errepresioa).
  13. 13. Kognitiboa Adimena Oroimena Zergatik ahazten dugu ikasitakoa? Aptitudeak  Lindsay eta Norman: E.M.O. E.L.O. estrategiakIkaskuntzaren aldagai pertsonalak  Ebbinghaus: denbora.  Müller eta Pilzecker; finkatutakoa gradualki desagertzen da.  Thorndike; erabilera falta.  McGeoch; Interferentziaren teoria (retroaktiboa / proaktiboa)  Freud; oroimen selektiboa (errepresioa).
  14. 14. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Antsietatea eta espektatibak Autokontzeptua eta autoistima Motibazioa, meta k eta autoregulazioa.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak Definizioa; Jasotako estimulazioari erreakzio patroiak bezala definitu informazioaren prozesatze kognitiboa daitezke, diferentzialak errealitateari kognitiboki esku hartze eta indibidualak.
  15. 15. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Antsietatea eta espektatibak Autokontzeptua eta autoistima Motibazioa, meta k eta autoregulazioa. Malgutasuan /Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak zurruntasuna Kanpo menpekotasuna Sinplizatatea / / independentzia Konplexotasuna Erreflexibitatea / inpulsibitatea
  16. 16. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Antsietatea eta espektatibak Autokontzeptua eta autoistima Motibazioa, meta k eta autoregulazioa. Malgutasuan /Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak zurruntasuna Kanpo menpekotasuna Sinplizatatea / / independentzia Konplexotasuna Erreflexibitatea / inpulsibitatea
  17. 17. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Antsietatea eta espektatibak Autokontzeptua eta autoistima Motibazioa, meta k eta autoregulazioa.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak G. Pask:
  18. 18. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Antsietatea eta espektatibak Autokontzeptua eta autoistima Motibazioa, meta k eta autoregulazioa.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak Sakona Gainazalakoa Estrategikoa Schmeek:
  19. 19. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Antsietatea eta espektatibak Autokontzeptua eta autoistima Motibazioa, meta k eta autoregulazioa.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak Honey / Alonso
  20. 20. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Antsietatea eta espektatibak Autokontzeptua eta autoistima Motibazioa, meta k eta autoregulazioa.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak
  21. 21. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Antsietatea eta espektatibak Honela, ikasleek kateatzaile edo azaleko estiloa hartuko dute: Autokontzeptua eta autoistima  Kanpoko motibazioa (extrinsekoa) sustatzen badu (azterketak, kanpoko Motibazioa, meta k eta autoregulazioa. helburua izango bai dira).  Irakasleak edo erakundeak lehiakortasuna eta antsietatea sustatzenIkaskuntzaren aldagai pertsonalak badute.  Ikasgaien programak oso zabalak badira.  Irakaslearekiko erlazioa oso urrutikoa bada.  Irakaskuntza metodoak oso formalak badira eta gainera ikaslearen menpekotasuna sustatzen badute.  Lan zama edo aprendizai edukiak handiak badira eta gainera, denbora gutxi badago.  Ebaluaketak, oroitzapen aprendizaia saritzen badu.  Ikaslearen atentzioa, batez ere, azterketaren galderetan zentratzen bada.
  22. 22. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Antsietatea eta Aldiz, irakasleak estilo orokortzaileak edo sakonak, indartuko ditu: espektatibak Autokontzeptua eta autoistima  Barneko motibazioa (intrinsekoa) sustatzen badu: ikaslearen interesa Motibazioa, meta k eta handituz; aprendizai esanahikor bat egiteko ahalegina handituz. autoregulazioa.  Interesa eta gogoeta piztuko duten eztabaidak eta debateak sustatzenIkaskuntzaren aldagai pertsonalak baditu.  Ikasleak, bereak dituen aprendizai estrategien kontzientzia argituko duten jarduerak programatzen baditu.  Ulermena indartuko duen ebaluaketa sistema bat erabiltzen badu.  Ikasleari barneratu dezakeen informazioa eskaintzen badio.  Kontzeptu abstraktuak, eguneroko esperientziekin lotzeko adibide eta analogiak erabiltzen baditu.  Ahal den neurrian, aprendizaiarako askatasuna ematen badu (beraiek aukeratzea lan batetarako gaia, lanaren egitura, etab.)
  23. 23. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Antsietatea eta espektatibak  Ikaslearen atentzioa pizteko, azalpen deigarriak eta ikuspuntu Autokontzeptua eta autoistima berritzaileekin egitea. Motibazioa, meta k eta  Berotasuna adieraztea (zenbat ikasleek aukeratu dute asignatura autoregulazioa. bat, iraganean gaia bizi zuen irakasle bat izan zutelako?). BerotasunaIkaskuntzaren aldagai pertsonalak kutsakorra da. Motibazioa lortzeko, berotasuna adieraztea bezalakorik ez dago.  Edukien araberako errekurtso didaktiko egokiak aukeratzen baditu eta gainera ongi erabiltzen baditu (Adibidez.: benetan ikaslearentzat lagungarriak diren transparentziak erabiltzea eta ez irakasleak saioa garatzeko lagungarriak diren transparentziak erabiltzea).  Saio bakoitzeko edukiak mugatzen baditu.  Jardueren helburuak eta lortu nahi dituen emaitzak azaltzea.  Talde lana sustatzen badu: aprendizai kooperatiboa indartuz.  Tutoretza orduak, ikasten ikasteko tailerrak egiteko erabiltzea.
  24. 24. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Antsietatea eta espektatibak Autokontzeptua eta autoistima Motibazioa, meta k eta autoregulazioa.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak
  25. 25. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Antsietatea eta espektatibak Nola ikasiko zenuke hobeto? Autokontzeptua eta autoistima Motibazioa, meta k eta autoregulazioa.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak
  26. 26. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Antsietatea eta espektatibak Nola ikasiko zenuke hobeto? Autokontzeptua eta autoistima Motibazioa, meta k eta autoregulazioa.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak
  27. 27. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Antsietatea eta espektatibak Nola ikasiko zenuke hobeto? Autokontzeptua eta autoistima Motibazioa, meta k eta autoregulazioa.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak
  28. 28. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Antsietatea eta espektatibak Autokontzeptua eta autoistima Motibazioa, meta k eta autoregulazioa.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak
  29. 29. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Antsietatea eta espektatibak Autokontzeptua eta autoistima Motibazioa, meta k eta autoregulazioa.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak
  30. 30. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Antsietatea eta espektatibak Autokontzeptua eta autoistima Motibazioa, meta k eta autoregulazioa.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak
  31. 31. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Antsietatea eta espektatibak Autokontzeptua eta autoistima Motibazioa, meta k eta autoregulazioa.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak
  32. 32. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Antsietatea eta espektatibak Autokontzeptua eta autoistima Motibazioa, meta k eta autoregulazioa.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak “Autokontzeptua alderdi anitzeko errealitate konplexu bat da. Norberaren errealitate oparoa iragazten duten edo eskema kognitibo batzuek osatzen dute. Eskema horiek ez dute norberaren errealitate osoa islatzen; iragazpen mekanismoak direnez, errealitate horren iragazpen edo selekzio bat egiten dute.” (Haranburu eta Guerra, 2002, 105 orr.)
  33. 33. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Antsietatea eta espektatibak “Burns-ek (1990, Pichardo eta Amezcua, 2004 zitaturik) hiru Autokontzeptua eta autoistima alderdi definitzen ditu autokontzeptuan: Motibazioa, meta k eta autoregulazioa. 1.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak Kognitiboa: nork bere buruari buruz duen irudi kognitiboa kontzeptuk, ideiak, usteak, iritziz osaturik. 2. Konportamentala: autokontzeptu kognitiboaren arabera pertsonaren jokabidea. Bere buruaz duen ideiaren arabera pertsonak jokatzeko era. 3. Afektiboa: autokontzeptuaren ebaluazioa edo judizioa, sentimenduz eta afektuz beterik (autoestimua).
  34. 34. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Antsietatea eta espektatibak Autokontzeptua eta autoistima Motibazioa, meta k eta autoregulazioa. AutokontzeptuarenIkaskuntzaren aldagai pertsonalak kontrol lekua • Soziotropoak • Autonomoak • Inpulsiboak
  35. 35. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Antsietatea eta espektatibak Autokontzeptua eta autoistima Motibazioa, meta k eta autoregulazioa.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak Nola alda daiteke autokontzeptua?
  36. 36. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Antsietatea eta espektatibak Autokontzeptua eta autoistima Motibazioa, meta k eta autoregulazioa.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak “Besteek guri buruz dituzten hautemateen isla bezala kontsidera daiteke autoestimua; gizabanakoaren gizarte bizitzaren isla moduko bat da.” (Arunburu eta Guerra, 2002)
  37. 37. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Antsietatea eta espektatibak Autokontzeptua eta autoistima Motibazioa, meta k eta autoregulazioa. Auto-goratzearen teoriaren arabera, geure nortasunaren ezaugarriIkaskuntzaren aldagai pertsonalak positiboei buruzko informazio zehatzagoa bilatzen dugu pertsonek, nortasunaren alde negatiboak direnen ingurokoak baino. Auto-egiaztapenaren teoriaren arabera, ordea, bai ezaugarri positibo, bai ezaugarri negatiboen informazio zehatza bilakatzeko joera dugu. Hala ere, pertsona bere igurikapenarekin ados datorren errealitatearen irudiak eraikitzen saiatzen da.
  38. 38. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Antsietatea eta espektatibak Autokontzeptua Honela jasotzen dute Harunburu eta Guerrak (2002, 110 orr.) autore eta autoistima Motibazioa, meta ezberdinen ekarpenetik: k eta autoregulazioa.  Errezaga gogoratzen ditugu arrakastak, porrotak bainoIkaskuntzaren aldagai pertsonalak (Silverman, 1964).  Alderdi positiboak eta distiratsuak gainbaloratzeko eta negatiboak gutxiesteko joera dugu (Campbell, 1986).  Geure burua beste pertsonak baino hobetzat jotzeko edo personen batezbestekoa baino hobeak garela pentsatzeko joera dugu. Ondorioz, geure buruak besteak baino hobeto ebaluatzen ditugu (Alicke, 1985).  Geure taldeko pertsonak beste taldetakoak baino hobeto ebaluatzeko joera dugu (Tajfel eta Turner, 1986).  Geure etorkizuna besteena baino hobea izango dela pentsatzeko joera dugu. Hots, guri besteei baino zoritxar gutxiago gertatuko zaizkigula pentsatzen dugu (Taylor eta J.D. Brown, 1999).
  39. 39. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Antsietatea eta espektatibak Autokontzeptua Ikaskuntza prozesuarekiko: eta autoistima Motibazioa, meta k eta autoregulazioa. Hausnarketa egiteko proposatzen dugu galdera hau, eta hori bultzatzeko ideia batzuk ekartzen ditugu harira, hauxek:Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak  Biak oso garrantzitsuak (eragingorrak) dira, hauen gora-behereen arabera hobeto edo okerrago ibiliko baita.  Irakasleak ikasleen autokontzeptua eta autoestimua ezagutu behar ditu momentu oro, eta horren arabera esku hartu edo ez.  Oro har, badirudi formula hau dela: autokontzeptu edota autoestimua onak = emaitza onak; eta autokontzeptu edota autoestimua txarrak = emaitza txarrak. Baina ez beti, erlazio hori ezin da ziurtatu.  Autokontzeptu eta autoestimu positiboa izateak ikaskuntza prozesuan lagunduko du, nahiz eta ez du bermatzen emaitza onak lortzea. Motibazioarekin gertatzen zen bezala. Inguruneak, adinak eta pertsonaren nortasunak eragina dute hauek eraikitzeko garaian.
  40. 40. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Antsietatea eta espektatibak Autokontzeptua Ikaskuntza prozesuarekiko: eta autoistima Motibazioa, meta k eta autoregulazioa.  Autoestimu altua izanez gero, jarritako helburuak lortzen saiatuko da. Motibatuago eta iraunkorrago agertzen dira lanak burutzerakoan.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak Beraz, positiboa izango da eta aurrera jarraitzen lagunduko dizu.  Beste kasu batzuetan, ordea, autoestimua altua izanez gero, emaitza onak lor ditzakela pentsa dezake ikasleak eta ez du esfortzurik egiten, ez dago motibaturik,… eta emaitza txarrak agertzen dira.  Autoestimua baxua edukiz gero, ikaskuntza prozesuan emaitza onak edo txarrak lortu daitezke, norberaren izaeraren/egoeraren arabera
  41. 41. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Ikaskuntza prozesuarekiko: Antsietatea eta espektatibak Autokontzeptua  Autoestimua baxua duenak ez du motibazioarik agertzen eta ekintzaren eta autoistima ondorio negatiboak aurreikusten ditu. Motibazioa, meta k eta autoregulazioa.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak  Norberak, bere autokontzeptua onartu eta baloratzen badu, bere buruarekiko konfidantza gehiago edukiko du. Eta alderantziz.  Norberak bere autokontzeptua onartzen badu gauzak egiteko orduan konfiantza handiagoa izango du. Azken finean ekintzak egitera bultzatzen gaituena ekintza hori egiteko gai izatearen ustea da. (kontuz: gai dela pentsatzen badu, hau da autokontzeptu positiboa badu bai; ez badu autokontzeptu hori aldatu egin behar du. Eta autokontzeptu negatibo honen ondorioz, bere autoestimua txarra edota baxua bada, hortaz aparte autoestimua hori ere landu behar dugu)  Autokontzeptu altua izanez gero ikasleak emaitza onak lortzea errazagoa izango da (“ikasle on bat naizelako kontzeptua” dudanez, ikasle on batek egiten duena egingo dut: arreta mantendu, ikasi, lanak burutu,…).
  42. 42. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Antsietatea eta Zer egin dezake irakasleak ikasleen autoestimua sustatzeko? espektatibak Autokontzeptua eta autoistima • Autoestimua eta autokontzeptua egunereko bizitzan lantzen eta handitzen Motibazioa, meta k eta dela gogoratu. autoregulazioa.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak • Irakaslea oso pertsona esanguratsua dela ikaslearentzat eta bere ebaluapenen garrantzia eraginkorra dela kontuan hartu. • Ikaslea onartu eta kontuan hartu (bere ezaugarriak, nortasuna, zaletasunak, gustuak…). • Ikaslearen jakin nahia baloratu • Lorpenak baita saikera eta esfortzua ere baloratu. • Ikasleei beren lorpenak ebaluatzen erakutsi
  43. 43. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Antsietatea eta espektatibak Zer egin dezake irakasleak ikasleen autoestimua sustatzeko? Autokontzeptua eta autoistima • Ikaslearen alde onak eta ondo burutako ekintzak baloratu/goraipatu; eta Motibazioa, meta k eta autoregulazioa. txarrak deuseztatu, ikasle bera deuseztatu gabe.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak • Maitatua sentiarazi • Bere sentimenduak adierazteko gaitasuna eman • Ikasleari erraztasunak eman nahi duena adierazi • Fisikoki eta psikologikoki ikasleei segurtasuna emango dien giroa sortu • Ikasleak ikaskuntza prozesuan ekintzaren subjektua dela, eta ez objektu soilik, jakinarazi.
  44. 44. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Antsietatea eta espektatibak Zer egin dezake irakasleak ikasleen autoestimua sustatzeko? Autokontzeptua eta autoistima • Ikasleari lagundu bere xede errealista eta objetiboak ezartzen. Motibazioa, meta k eta autoregulazioa. • Konparaketak eta lehiakortasun ezkorrak ekiditu.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak • Berarengana joan/hurbildu, laguntza eskaini eta animatu. • Ikaslea ez baztertu inoiz. • “Laguntza tadeak osatu”gelan ikaskideen artean.
  45. 45. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Antsietatea eta espektatibak Autokontzeptua eta autoistima Motibazioa, meta k eta autoregulazioa.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak Pentsa ezazu zure gelako ikasle batek autoestimua altuegia duela eta honen ondorioz diziplina arazoak sortzen dituela, zer egingo zenuke?
  46. 46. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Antsietatea eta espektatibak Autokontzeptua eta autoistima Motibazioa, meta k eta autoregulazioa.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak Nola aldatuko zenuke ikasle baten autokontzeptu txarra?
  47. 47. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Zer da motibazioa? Antsietatea eta espektatibak Autokontzeptua eta autoistima Motibazioa ekintza bat burutzearen arrazoia ematen duena da. Motibazioa, meta Zerbait ekitera bultzatzen gaituen bezala definituko genuke: k eta autoregulazioa.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak gogoa, nahia, desioa, arrazoia, zergatia, instintua (sena), beharra, pizgarria… bezalako faktore pertsonalak edota sozialak. Psikologoek diotenez, pertsona guztiok motibazioa dugu. Baina motibatzen gaituena ezberdina izan daiteke. Bi motatako motibazioak egon daitezke, 1. Fisiologikoa 2. Psikologikoa
  48. 48. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Motibazioak dituen xedeak bi zatitan banatzen dira: Antsietatea eta espektatibak Autokontzeptua 1. Eginkizunarekin eta autoistima edo "ni"arekin erlazionaturik dauden barne- Motibazioa, meta motibazioa duten xedeak. k eta autoregulazioa.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak 2. Bestetik, balorapen sozialarekin edo sari baten lorpenarekin zerikusia duten xedeak, hau da, kanpotik gidatutako motibazioaren eraginpean daudenak.
  49. 49. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Antsietatea eta espektatibak Autokontzeptua eta autoistima Motibazioa, meta k eta autoregulazioa.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak Intrinsekoa Estrinsekoa.
  50. 50. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Antsietatea eta espektatibak  Motibazioa aldakorra da eta alda dezakegu (motibazio Autokontzeptua eta autoistima iturria, helburua, estiloa…) Motibazioa, meta k eta autoregulazioa.  Motibazio motak edo arrazoiak ezberdinak dira.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak  Pertsona bakoitzak bere motibazio estiloa du
  51. 51. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Ikaskuntzari buruzko ikuspegi teorikoen iritziz, zein motibazio Antsietatea eta espektatibak motak ditugu? Autokontzeptua eta autoistima Motibazioa, meta k eta •Estimuluak. •Kanpoko estimulazioa + autoregulazioa. •Extrinsekoa. •Faktore kognitiboak.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak •Ikaslea motibatzeko •Imitazio soziala. teknikak. •Barneko motibazioak ere. Ikuspegi Ikuspegi neo- konduktista konduktista Ikuspegi Ikuspegi humanista kognitibista. •Autoerrealizazioa. •Gizaki aktiboak. •Intrinsekoa. •Intrinsekoa. •Rogers / Maslow.
  52. 52. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Ikaskuntzari buruzko ikuspegi teorikoen iritziz, zein motibazio Antsietatea eta espektatibak motak ditugu? Autokontzeptua eta autoistima Motibazioa, meta k eta •Estimuluak. •Kanpoko estimulazioa + autoregulazioa. •Extrinsekoa. •Faktore kognitiboak.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak •Ikaslea motibatzeko •Imitazio soziala. teknikak. •Barneko motibazioak ere. Ikuspegi Ikuspegi neo- konduktista konduktista Ikuspegi Ikuspegi humanista kognitibista. •Autoerrealizazioa. •Gizaki aktiboak. •Intrinsekoa. •Intrinsekoa. •Rogers / Maslow.
  53. 53. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Zeintzuk dira motibazioari buruzko teoriak? Antsietatea eta espektatibak Motibazioari buruzko lau teoria aipatuko ditugu: Autokontzeptua eta autoistima Motibazioa, meta k eta autoregulazioa.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak 3. McClelland 1. A. Maslow- 2. H. Murray- eta Atkinson- 4. B.Weiner-en ren beharren ren bi en lorpenerako atribuzioaren hierarkiaren beharren motibazioaren teoria teoria teoria teoria
  54. 54. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Maslow: beharren hierarkiaren teoria Antsietatea eta espektatibak Autokontzeptua eta autoistima Motibazioa, meta k eta autoregulazioa.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak
  55. 55. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Zertan datza H. Murray-ren teoriak? Antsietatea eta espektatibak Autokontzeptua eta autoistima H. Murray-ren iritziz, pertsonaren ezaugarriak eta beharrak Motibazioa, meta testuingururekin batera dira motibazioaren determinatzaileak. k eta autoregulazioa.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak Bi behar mota bereiztu zituen: 1. Lehen mailako beharrak edo behar fisikoak: ura, janaria, alegia. 2. Bigarren mailako beharrak edo behar psikogenikoak: erlazionatzeko beharra eta lorpen-beharra, adibidez. Murray-k 28 behar psikogeniko, pertsonek haurtzaroko esperientzien bidez ikasten ditugunak, identifikatu zituen. Gehien ikertua “lorpen- beharra” izan da eta badirudi lorpen motibazio altua duten haurrak, bere testuinguruengatik eta txikitatik lorpenerako izan dira estimulatuak
  56. 56. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak McClelland eta J. Atkinson-en lorpen motibazioaren teoriak Antsietatea eta espektatibak Motibazioa edo erdiespenerako motibazioa aipatzen dute motibazio Autokontzeptua eta autoistima determinatzaile nabarmen bezala. Motibazioa, meta k eta autoregulazioa.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak Ikerketen arabera desberdintasun batzuk daude lorpen motibazio handia duten pertsonen artean eta porrota ekiditzeko motibatuak daudenen artean: 1. Lorpen motibazio handia bada eta porrota txikia bada, aurrera jarraitzeko motibazioa gehitzen da. Baina lorpena oso erraz eskuratzen bada lortutako arrakastak motibazioa jaitsi dezake. 2. Lorpen motibazio handia duten pertsonek, erronka egokiak (ez oso handiak ezta txikiak ere) bere buruari planteatzen dizkiote. Lorpen motibazio txikia dutenek, aldiz, arazo oso errazak aukeratuko dituzte.
  57. 57. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Antsietatea eta espektatibak McClelland eta J. Atkinson-en lorpen motibazioaren teoriak Autokontzeptua eta autoistima Motibazioa, meta k eta autoregulazioa.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak 3. Lorpen motibazio handia dutenak asko saiatzen dira arazo zailen aurrean eta bere burua motibatzen dute. 4. Lorpen motibazio handia dutenek lankideak edo lagunak bilatzen dituztenean nabarmentzen diren pertsonak aukeratzen dituzte. Lorpen maila baxua dutenek, aldiz, kide lagunkoiak aukeratzen dituzte.
  58. 58. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak B.Weiner-ren atribuzioaren teoria. Antsietatea eta espektatibak B.Weiner-en egozpenaren teoriaren arabera motibatzen gaituena ulerkuntza Autokontzeptua eta autoistima bilatzea da. Pertsona guztiak gertaeren zergatiak ulertzen saiatzen dira. Motibazioa, meta k eta autoregulazioa.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak Arrakasta edo porrotaren oinarrizko zergatiak hiru ataletan sailkatzen dira: 1. Kanpoko edo barneko egozpena. 2. Egozpen egonkorra edo ezegonkorra: 3. Egozpen kontrolagarriak edo kontrolaezinak.
  59. 59. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Motibazioaren teorien aplikazioa ikasi irakatsi prozesuan; Antsietatea eta espektatibak Autokontzeptua eta autoistima Motibazioa, meta k eta autoregulazioa. • Behe mailako beharrak asetuta.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak Maslow • Goi mailako beharrak estimulatu behar dira • Ikaslea: lorpen beharra ala porrota Lorpen ekiditu? motibazioa • Erronka araberako ekintzak Atribuizoaren • Ikasleen egozpenak teoria
  60. 60. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Atribuizoaren Antsietatea eta • Ikasleen egozpenak espektatibak teoria Autokontzeptua eta autoistima • Ikusi dugun bezala, zergati horiek izan daitezke: barne ala kanpokoak, egonkor Motibazioa, meta k eta ala ezegonkorrak edo kontrolgarriak ala kontrolaezinak. Arrakasta edo porrotoa autoregulazioa. egozten badizkio…Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak  barne faktorei: ikasleak arrakasta ondoren harrotasuna, konfidantza sentituko du eta porrotaren ondoren lotsa, erruduntasuna….  kanpoko zergatieei: arrakastari eskertasunak jarraituko dio eta porrotoari haserrea.  faktore egonkorrei (bere gaitasuna, lanaren zailtasuna): emaitza honen zergatiak ez direla aldatuko pentsatuko du eta antzeko eginkizunetan arrakasta edo porrota izango duela aurreratu dezakegu.  faktore ezegonkorrei (zortea, arima-egoera, gogoaldartea…): emaitzaren iraunkortasuna zalantzan jarriko du.  faktore kontrolgarriei: orduan, arrakasta bada eta ikasleak pentsatzen badu berak kontrolatzen duela emaitza ona harro eta ziur sentituko da eta etorkizunean berriro arrakasta lortzea espero izango du. Era berean porrota berak kontrolatzen badu, etorkizunean porrota lortzea espero izango du.  faktore kontrolezinei: ikaslea zortea (edo zoritxarra) noiz azalduko zain geldituko da eta ez du ezer aldatuko.
  61. 61. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Atribuizoaren Antsietatea eta espektatibak • Ikasleen egozpenak teoria Autokontzeptua eta autoistima Motibazioa, meta k eta Ondorioz, oro har, oso inportantea da irakasleak ikasleei barne, egonkor eta autoregulazioa.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak kontrolgarriak diren motibazioak bilatzen, lagungarriak izango direlakoan ikaskuntza prozesuan. Horretaz gain: 1. Irakasleak erraztu behar dio ikasleari bere arrakastaren eta porrotaren zergatien ezagutza bilatzen. 2. Irakasleak bideratu eta orientatu beharko du ikaslea, honek bere arrakastaren kasua barnekoa dela ulertzeko. 3. Irakasleak ikaslea konbentzitu behar du ahalegina arrakastaren faktore garrantzitsu bat dela onartzeko. 4. Ikasleak bere porrotaren kausa gaitasun edo trebetasun faltari egoztea eragotzi behar du. 5. Ikasleak porrota esfortzu edo ahalegin faltagatik ematen dela onartzea lortu behar du.
  62. 62. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Ondorioz: Antsietatea eta espektatibak Autokontzeptua eta autoistima Ikasteko motibazioaren ezaugarri egokienak hauek dira: Motibazioa, meta k eta autoregulazioa.  Motibazioaren iturria: barnekoa. Aldagai pertsonalak:Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak beharrak, jakinmina, gogoa, interesak…  Motibazioaren helburua: ikasteko xedeak, erronka ertainei eta errealistei orientatuko helburuak, erronkei aurre egiteko lorpen motibazioa, zeregina egiterari orientaturik.  Motibazioaren atribuzioa: arrakasta eta porrotaren zergatia ahalmen eta ahalegin propioari, kontrolgarriak eta egonkorrak diren faktorei leporatzen zaizkio.
  63. 63. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Ondorioz: Antsietatea eta espektatibak Autokontzeptua eta autoistima Eta ikasteko-motibazio txarraren ezaugarriak honako hauek: Motibazioa, meta k eta autoregulazioa.  Motibazioaren iturria: kanpokoa. Testuinguruko faktoreak:Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak sariak, zigorrak, prezio soziala…  Motibazioaren helburua: besteen onarpena eskuratzeko orientatutako xedeak; erronka oso zailei edota errezeegi orientatuko helburuak; “erantzun ona” egiterari orientaturiko ekintzak; porrota ekidetzeari orientatuko motibazioa.  Motibazioaren atribuzioa: arrakasta eta porrotaren zergatia kontrolaezinak eta ezegonkorrak diren faktorei leporatzen zaizkio.
  64. 64. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Irakasleak ikaslea motibatu behar du? Antsietatea eta espektatibak Autokontzeptua eta autoistima Norberak izan behar du motibatzeko gaitasuna (barneko motibazioa), eta halako ideiak jaso ditugu horrekin erlazionaturik: Motibazioa, meta k eta autoregulazioa.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak  Ikasteko motibazioa beharrezkoa dela (baita irakasteko ere).  Ikaslea arrazoi ezberdinengatik motibatzen dela  Motibazio estiloak pertsonaren ezaugarriekin lotuta daudela: baikorra, ezkorra…  Motibazio ona bada nota altuekin lotua dagoela eta motibazio txarra bada, aldiz, nota baxua izango dela  Motibazioa oso garrantzitsua dela ikasketetan eta motibazio faltak errendimendu falta dakarrela.  Motibazio faltaren errua ez dela ikasle edo irakaslearena soilik, denen arteko elkarlan bat dela. Pertsona baikorra eta itxaropentsua izateak asko laguntzen duela motibatzerakoan. ·
  65. 65. Pertsonalitatea Estilo kognitiboak Irakasleak ikaslea motibatu behar du? Antsietatea eta espektatibak Autokontzeptua eta autoistima Norberak izan behar du motibatzeko gaitasuna (barneko motibazioa), eta halako ideiak jaso ditugu horrekin erlazionaturik: Motibazioa, meta k eta autoregulazioa.Ikaskuntzaren aldagai pertsonalak • Motibazioa eskolan gauzatzen den ikaskuntza-prozesu on bateko oinarrizko (ezinbesteko, beharrezko) osagaia edo aldagaia da. • Ikasleak ezin izango du burutu jarduera bat modu egoki batean motibaziorik ez badu. • Izaera baikorreko pertsona baldin bazara, lorpen handia izateko ziurtasuna dago. • Motibazio gabe ez da eskola ikaskuntza onik izango/ikasleen errendimendua ez litzateke egokia izango, hau da, porrota nagusituko litzateke edo emaitza txarrak lortuko ditu ikasleak. • Eskola-ikaskuntza “ez dela posible” motibaziorik gabe (ez: beti zerbait ikasten da, nahiz eta motibaziorik gabe)

×