Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Poz Ölçümü, Poz Telafisi ve Çekim Modları (Ders 3)

12,341 views

Published on

Temel Fotoğrafçılık Dersleri (Hazırlayan: Nafiz Emre Konuralp)
Ders 3: "Poz Ölçümü, Poz Telafisi ve Çekim Modları"

Bu ders sunumları Doğa Fotoğrafçılığı Kulübü eğitim programlarında kullanılması amacı ile Nafiz Emre Konuralp tarafından hazırlanmıştır. Konuları iyi kavramak için derslerimize katılmanızı tavsiye ederiz.

http://www.nafizemrekonuralp.com
http://www.dofok.com
http://www.facebook.com/groups/dofok

Published in: Education
  • Be the first to comment

Poz Ölçümü, Poz Telafisi ve Çekim Modları (Ders 3)

  1. 1. Hazırlayan: Nafiz Emre Konuralp Dofok 2014 DERS 3 POZ ÖLÇÜMÜ, POZ TELAFİSİ VE ÇEKİM MODLARI www.dofok.com www.facebook.com/groups/dofok www.nafizemrekonuralp.com
  2. 2. Poz Ölçümü Bir önceki sunumda diyafram, enstantane ve iso ayarlarını kullanarak doğru pozlanmış yani yeterince ışık almış bir fotoğraf ortaya çıkartmamız gerektiğini anlatmış ve bu üç temel ayarın birbirleri ile olan ilişkisinden bahsetmiştik. Bu derste ise daha önce bahsettiğimiz diyafram, enstantane ve iso ilişkilerinin nasıl kurulacağını ve pratikteki uygulama esaslarını öğreneceğiz. İlk bakışka karmaşık gibi görünen bu ilişkiler günümüz teknolojisinin getirdiği olanaklar sayesinde fotoğraf çekimi aşamasında makinelerimizin elektronik sistemlerinin yardımıyla kolayca kurulup uygulanabiliyor. Elektronik kontrollü filmli ve dijital SLR makineler yaptığınız ayarlar doğrultusunda ortam ışığınıda dikkate alarak fotoğrafınızın doğru pozlanıp pozlanmayacağını size çekim öncesinde gösterebiliyor. Solda gördüğünüz ayarlar doğrultusunda ölçüm ve hesaplama yapan bir makine bize fotoğrafımızın ideal pozlama için gerekli ışığı aldığını “sıfır” değeri ile henüz fotoğrafı çekmeden haber veriyor. Poz ölçüm sistemi
  3. 3. Pozlama Üçgeni Poz ölçümünün detaylarını öğrenmeden önce bir önceki derste gördüğümüz pozlama üçgenine bir kez daha değinmekte fayda var. Fotoğraflarımızı doğru pozlamak için kullandığımız 3 temel ayarı bir üçgenin 3 köşesine yerleştirmiştik. Bu 3 temel ayarın birbirleri ile olan ilişkisini ise bir üçgenin iç açılarına benzetebiliriz. Bir önceki sunumda karşınıza çıkan soldaki üçgene bakarsak, diyafram açıklığımızı arttırdığımızda yani üçgene göre konuşursak üçgenin diyafram yazan ucundaki açıyı arttırdığımızda bir üçgenin iç açıları toplamı 180 derece olduğu için diğer iki açı değişmek zorunda kalacak ve iç açıları 180 dereceye tamamlayacak şekilde yeni değerler alacaktır. Açılardan birini ise istersek sabit tutabiliriz. Diğer değer yine iç açılar toplamı olan 180 ‘e göre belirlenecektir.
  4. 4. Pozlama Üçgeni Aşağıdaki örneği incelersek; diyafram açıklık değeri F/11, ISO değeri 200, enstantane değeri 1/1000sn olan bir üçgen oluşturulmuş. Bu değerler ile bir fotoğraf çektiğimizde bu fotoğrafın ideal pozlmaya sahip olduğunu düşünelim Diyafram açıklığımızı arttırarak F/8 ‘e getirdiğimizde ISO ayarımızı değiştirmediğimizde enstatane değerimiz zamanı kısaltacak şekilde değişecektir. Üçgenin iç açıları toplamı her koşul altında 180 derece olacatır. Bizim aynı fotoğrafta ideal pozlama için ihtiyacımız olan ışıkta hep aynı olacağından diyaframı açarak arttırdığımız ışığı perdenin açık kalma süresini (enstantane) azaltarak dengeleyeceğiz. Sonuçta üçgenden söz edersek yine iç açıları toplamı 180 ‘e eşit olacak, fotoğraftan bahsedersek değerler değişmiş olsada ışık yönünden alınan yani sensöre ulaşan toplam ışık miktar eşit olacaktır.
  5. 5. Poz Ölçümü (Pozametreler) Hep ideal pozlamadan bahsettik ve fotoğrafımızın ideal pozlamaya sahip olması için diyafram, enstantane ve iso ayarlarını yapmamız gerektiğini söyledik. Peki bu ayarları nasıl yapacağız? Fotoğraf makinemizdeki bu 3 temel ayar doğrudan ışık ile ilgili ayarlardır. Değiştirildiklerinde fotoğrafın ışık alma miktarını doğrudan etkilerler. Ancak fotoğrafa bir önceki sunumda bahsettiğimiz alan derinliği, hareket kontrolü ve kirlenme gibi etkileride bulunur. Bu ayara karar verip doğru pozlamayı ayarlama noktasında ise fotoğrafa konu olan ortamın ışık miktarını bilmemiz gerekir. Ortamın aydınlık olup olmadığını gözümüz ile algılayabilmemize karşın sayısal değerini ölçemeyiz. Sayısal olarak bu değerleri bilmek için ışık ölçümü yapan aletlere ihtiyaç duyarız. Pozometre Yüzeye düşen ışığı ölçmemize yarayan aletlere pozometre adını veriyoruz. Pozometreler üzerinde yer alan ışık algılayıcı yüzey sayesinde bulunduğu noktaya düşen ışık miktarını ölçerek ideal pozlama için gerekli olan diyafram, enstantane ve iso değerlerini ekranında gösterir. Ancak pozometreden bir değer okumak için öncelikle sizin ona 3 temel değerden ikisini girmeniz gerekir. Örnek olarak F/16 diyaframda ve ISO 100 ile çekim yapacaksınız. Pozometreye bu iki değeri girdiğinizde cihaz sizin için bir ışık ölçümü yaparak doğru pozlama için ihtiyaç duyduğunuz 3. değeri yani perde hızını hesaplayıp söylecektir.
  6. 6. Poz Ölçümü (Pozometreler) Pozometrelerde kullanılan sistemin bir benzeri makinelerimizde de bulunmaktadır. Makinemiz içerisindeki pozometre makinemizi doğrulttuğumuz bölgeden lens içerisine girerek sensöre gelen ışık miktarını ölçer ve bir gösterge ile mevcut ayarlarımız kullanarak fotoğrafımızı nasıl pozlanacağını çekmeden önce görmemizi sağlar. Bu göstergedeki ideal pozlama sıfır noktasıdır. Artıya doğru giden değerler fazla pozlamayı, eksiye doğru giden değerler ise az pozlamayı ifade eder.
  7. 7. Çekim Modları Elektronik poz ölçüm sistemine sahip makinelerde poz ölçümünün hangi amaç ile kullanacağını makinemize bildirmemizi sağlayan ve bize zaman kazandıran çekim modları vardır. Pozometre cihazlarında 2 değeri bizim girdiğimiz ve 3.değeri pozometrenin hesaplayarak bize verdiğiniz söylemiştik. Fotoğraf makinelerindeki sistemde çok benzerdir. Çekim modunu seçerek hangi değeri makineye girmek yani kendimiz belirlemek istediğimizi makineye söyleriz ve makine diğer değeri kendisi hesaplar.
  8. 8. Çekim Modları Fotoğraf makinelerinde temel olarak kullanacağımız 3 farklı çekim modu bulunur. 1. Manuel Mod 2. Diyafram ÖncelikliMod 3. Enstantane Öncelikli Mod Bu modlar haricindeki modlar otomatik modlar ve hafıza modlarıdır. Tüm makinelerde manuel mod “M” simgesi ile gösterilir ancak diğer modlar markalara göre değişiklik gösterir. Diyafram öncelikli mod Canon makinelerde “Av” ile gösterilirken Nikon makinelerde “A” ile gösterilir. Enstantane öncelikli mod Canon makinelerde “Tv” ile gösterilirken Nikon makinelerde “S” ile gösterilir. Not: Bu 3 temel mode haricinde “Bulb” adı verilen ve “B” simgesi ile gösterilen bir mod daha vardır. Bu modda perde elimizi deklanşöre basılı tuttuğumuz süre boyunca açık kalır. Diyafram öncelikli ancak enstantaneninin elimiz ile belirlendiği bir moddur. Canon Mod Seçimi Nikon Mod Seçimi
  9. 9. Çekim Modları – Manuel Mod Manuel Mod (M) Manuel Mod (M) makinenize diyafram, enstantane ve iso ayarlarını kendiniz belirleyerek girdiğiniz çekim modudur. Bu ayarları belirlerken önceki sunumuzda verdiğimiz bilgilerden faydalanmanız gerekir. Eğer alan derinliğini belirlemek istiyorsanız öncelikle gerekli olan diyafram değerini girmeli ve sonra onu dengeleyecek olan enstantane değerini girmelisiniz. ISO ayarını ise başlangıçta mümkün olan en küçük değerde tutmanız gerektiğini ve mecbur kaldığınızda arttırmanız gerektiğini geçtiğimiz derste öğrenmiştiniz. Eğer hareket ile ilgili bir durum söz konusu ise hareketi ne şekilde kontrol etmek istiyorsanız yine önceki dersteki bilgilere dayanarak bir enstantane değeri girmeli ve arkasından onu dengeleyecek olan diyafram değerini girmelisiniz. Peki ihtiyacınız olan ilk değeri girdikten sonra ikinci değeri basıl belirleyeceksiniz? İşte bu noktada poz ölçüm sistemi devreye giriyor. Solda gördüğünüz İdeal pozlama değeri olan sıfıra denk gelene kadar makineye gireceğiniz ikinci değeri değiştirmeniz gerekir. Sıfırı yakaladığınızda ise bu artık ideal pozlamaya sahip fotoğrafı çekebileceğiniz anlamına geliyor.
  10. 10. Çekim Modları – Diyafram Öncelikli Mod Diyafram Öncelikli Mod (Av, A) Diyaframın alan derinliği kontrol ettiğini önceki sunumda belirtmiş ve soldaki örneği vermiştik. “Diyafram öncelikli mod” amacımız öncelikle alan derinliği kontrol etmek olduğunda seçmemiz gereken bir moddur. Bu modda makinemize diyafram değerini ve ISO değerini kendimiz girebiliriz. Enstantane değerini ise makinemiz lensten makineye gelen ışığı ölçerek pozometredeki “sıfır” değerini tutturacak şekilde kendisi belirler. Yani makinemiz ideal pozlama için gerekli olan ikinci değeri kendisi belirleyecektir. Aslında manuel modda olsaydık bu değeri pozometreden yararlanarak kendimiz girecektik ve manuel moddayken girdiğimiz değer diyafram öncelikli modda makinenin belirleyeceği değer ile aynı değer olacaktı.
  11. 11. Çekim Modları – Enstantane Öncelikli Mod Enstantane Öncelikli Mod (Tv, S) Hareketi kontrol etmek istediğimizde perde hızı yani enstantane değerini istediğimiz hareket algısını fotoğrafa yansıtacak şekilde ayarlamamız gerektiğini aşağıdaki örnek ile daha önce anlatmıştık. İşte fotoğrafta bu şekilde hareket ile ilgili bir durum söz konusu olduğunda enstantane öncelikli modu seçerek makinemize istediğimiz perde hızı değerini girmemiz gerekir. Makinemiz yine ışık ölçüm sisteminden faydalanarak ideal pozlamayı sağlayacak ikinci değer olan diyaframı hesaplayarak kendisi ayarlayacaktır.
  12. 12. Çekim Modları Diyafram ve Enstantane öncelikli modlar otomatik modlar değil mi? Diyafram ve enstantane öncelikli modlar kesinlikle otomatik modlar değildir. İşimizi kolaylaştırmak ve hızlandırmak için ortaya çıkmış özelliklerdir. Manuel mod ilede çekim yapsanız, diyafram ve enstantane öncelikli modlar ilede çekseniz aynı poz ölçüm sistemini kullandığınız ve ortam ışığı değişmediği sürece ideal pozlama için ulaşacağınız diyafram ve enstatane değerleri hep aynı olacaktır. Aşağıdaki örnekte manuel mod ile çekim yaptığımızı düşünelim. Fotoğrafı çekmeden önce deklanşöre yarım basrak ışık ölçümü yapmış olalım. Diyafram değerimiz F/5.6 ‘da olsun. Bu diyafram değeri için ve ortamın ışık şartında 1/60sn lik bir enstatane ile ideal pozlama yapabileceğimizi makinemizin poz ölçümünden görebiliyoruz. Diyaframı açarak F/4 ‘e getirdiğimizde poz ölçüm sisteminden faydalanarak 1/125 sn lik enstantaneye geldiğimizde ideal pozlama yapabileceğimizi görürüz. Aynı fotoğrafı diyafram öncelikli modda çektiğimizi düşünelim. Makinemiz diyaframı F/5.6 ‘dan F/4 ‘e getirdiğimizde enstantane değerimizin 1/60 ‘dan 1/125 ‘e gelmesi gerektiğini anında hesaplayarak bizim için bu değeri ayarlayacaktır. Gördüğünüz gibi değerlerde bir değişiklik olmadı ancak diyafram öncelikli modda enstantane değerini elle girip zaman kaybetmek yerine bu değeri girme işini makineye bırakarak zaman kazanmış olduk.
  13. 13. Poz Telafisi Poz telafisi ideal pozlanmış fotoğraf çekmek istemediğimiz durumlarda başvurduğumuz bir özelliktir. Aşağıda 3 farklı poz ölçümü görüyorsunuz. İlk durumda poz ölçümümüz sıfırda olması çekeceğimiz fotoğrafın ideal pozlanmış bir fotoğraf olacağını söylüyor. İkinci durumda diyafram 1 durak açılmış ve makineye daha fazla ışık girmekte. Pozometremiz +1 değerini işaret ederek çekeceğimiz fotoğrafın fazla pozlanacağını haber veriyor. Üçüncü durumda diyafram 1 durak kısılmış ve bu nedenle makinemize daha az ışık giriyor. Pozometremiz çekeceğimiz fotoğrafın az pozlanacağını ve karanlık olacağını haber veriyor. Manuel modda ayarladığımız diyafram ve esntantane değerlerine göre poz değeri değişirken, diyafram ve enstantane öncelikli modda makineye verdiğimiz ilk değer öncelikli değerimiz, ikinci değer ise istediğimiz poz değeridir. Örnek olarak makineye F/4 diyafram değeri ve “–1” poz değeri verdiğimizde makinemiz enstantanemizi F/4 diyafram değerine göre az pozlanmış bir fotoğraf çekecek şekilde belirleyecektir.
  14. 14. Diyafram, Enstantane ve ISO Ayarlarının Makineye Girilmesi Manuel Mod (Canon) Canon markalı makinelerde manuel modda çekim yaparken deklanşörün hemen arkasında bir tekerlek bulunur. Bu tekerleği çevirerek enstantane değerini değiştirebilirsiniz. Manuel modda ayarlayabileceğimiz ikinci değer olan enstantane değerini değiştirmek için ise LCD ekranın hemen yanında bulunan ve “AV” simgesi ile gösterilen üzerinde “+” ve “-” işaretleri bulunan düğmeye basılı tutarken az önce esntatantane değerini ayarlamak için kullandığınız tekerleği çevirmeniz gerekir. Canon markalı 60D, 70D ve bu makinelerin üst sınıfında yer alan gövdelerde LCD ekranın yanında yer alan ikinci bir tekerlek bulunur ve diyafram ayarı bu tekerlekten yapılır. ISO ayarını değiştirmek için ise tüm Canon gövdelerinde üstte yada LCD ekran yanında ISO düğmesi bulunur.
  15. 15. Diyafram, Enstantane ve ISO Ayarlarının Makineye Girilmesi Manuel Mod (Nikon) Nikon markalı makinelere manuel modda çekim yaparken enstantane ayarını makine gövdesinin arka sağ üst köşesinde bulunan tekerlek ile değiştirebilirsiniz. Manuel modda ayarlayabileceğimiz ikinci değer olan enstantane değerini değiştirmek için ise makinenin üst kısmında deklanşörün yakınında bulunan ve üzerinde “+” ve “- ” işaretleri bulunan düğmeye basılı tutarken az önce esntantane değerini ayarlamak için kullandığınız tekerleği çevirmeniz gerekir. Nikon markalı D7000, D7100 ve bu makinelerin üst sınıfında yer alan gövdelerde ön kısımda deklanşörün altında ikinci bir tekerlek bulunur. Diyafram ayarı bu tekerlekten yapılır. ISO ayarını değiştirmek için ise D7000 – D7100 ve üzeri gövdelerde ISO düğmesi bulunur. Alt model gövdelerde ise bu ayarı değiştirmek için menüye girmek gerekir.
  16. 16. Diyafram, Enstantane ve ISO Ayarlarının Makineye Girilmesi Diyafram Öncelikli Mod (Canon) Diyafram öncelikli modda çekim yaparken önceliğimiz diyafram olduğu için deklanşörün hemen arkasındaki tekerlek diyaframı kontrol eder hale gelecektir. Bu tekerleği çevirerek diyafram değerini değiştirebilirsiniz. n Diyafram öncelikli modda enstantane değerini pozometreden yararlanarak makinemiz belirleyeceği için LCD ekranın hemen yanında bulunan ve “AV” simgesi ile gösterilen üzerinde “+” ve “-” işaretleri bulunan düğmenin fonksiyonu değişecektir. Bu düğme artık poz değerimizi kontrol eder hale gelir. Üzerinde yer alan artı ve eksi işaretleri buradan gelmektedir. Bu düğmeye basarak tekerleği çevirdiğinizde pozametredeki poz göstergesini değiştiğini göreceksiniz. Yanda “-1” pozlama ayarlanmış bir makine ekranı görüyorsunuz. Bu şekilde çekilen bir fotoğraf az pozlanmış bir fotoğraf olacaktır ve makineniz fotoğrafı az pozlamak için gerekli olan enstantane değeri ayarlayacaktır. Canon markalı 60D, 70D ve bu makinelerin üst sınıfında yer alan gövdelerde LCD ekranın yanında yer alan ikinci bir tekerlek bulunur ve poz telafisi bu tekerlek ile yapılmaktadır.
  17. 17. Diyafram, Enstantane ve ISO Ayarlarının Makineye Girilmesi Diyafram Öncelikli Mod (Nikon) Nikon markalı makinelere diyafram öncelikli modda çekim yaparken diyafram ayarını makine gövdesinin arka sağ üst köşesinde bulunan tekerlek ile değiştirebilirsiniz. Diyafram öncelikli modda enstantane değerini pozometreden yararlanarak makinemiz belirleyeceği için deklanşörün hemen yanında bulunan ve üzerinde “+” ve “-” işaretleri bulunan düğmenin fonksiyonu değişecektir. Bu düğme artık poz değerimizi kontrol eder hale gelir. Üzerinde yer alan artı ve eksi işaretleri buradan gelmektedir. Bu düğmeye basarak tekerleği çevirdiğinizde pozametredeki poz göstergesini değiştiğini göreceksiniz. Nikon markalı D7000, D7100 ve bu makinelerin üst sınıfında yer alan gövdelerde ön kısımda deklanşörün altında ikinci bir tekerlek bulunur. Bu tekerlek istenen ayarın atanabildiği bir tekerlektir ve istenen mod atanabilir. Genelde bu tekerleğe iso ayarı atanarak kullanılır ve poz telafisi alt model gövdelerde olduğu gibi poz telafisi düğmesine basılarak arkadaki tekerlek ile yapılır.
  18. 18. Diyafram, Enstantane ve ISO Ayarlarının Makineye Girilmesi Enstantane Öncelikli Mod (Canon) Enstantane öncelikli modda çekim yaparken önceliğimiz enstantane olduğu için deklanşörün hemen arkasındaki tekerlek enstantaneyi kontrol eder hale gelecektir. Bu tekerleği çevirerek enstantane değerini değiştirebilirsiniz. Enstantane öncelikli modda diyafram değerini pozometreden yararlanarak makinemiz belirleyeceği için LCD ekranın hemen yanında bulunan ve “AV” simgesi ile gösterilen üzerinde “+” ve “-” işaretleri bulunan düğme artık poz değerimizi kontrol eder hale gelir. Bu düğmeye basarak tekerleği çevirdiğinizde pozametredeki poz göstergesinin değiştiğini göreceksiniz. Canon markalı 60D, 70D ve bu makinelerin üst sınıfında yer alan gövdelerde LCD ekranın yanında yer alan ikinci tekerlek yine poz telafisini kontrol edecektir.
  19. 19. Diyafram, Enstantane ve ISO Ayarlarının Makineye Girilmesi Enstantane Öncelikli Mod (Nikon) Nikon markalı makinelere enstantane öncelikli modda çekim yaparken enstantane ayarını makine gövdesinin arka sağ üst köşesinde bulunan tekerlek ile değiştirebilirsiniz. Enstantane öncelikli modda diyafram değerini pozometreden yararlanarak makinemiz belirleyeceği için deklanşörün hemen yanında bulunan ve üzerinde “+” ve “-” işaretleri bulunan düğmenin fonksiyonu değişecektir. Bu düğme artık poz değerimizi kontrol eder hale gelir. Üzerinde yer alan artı ve eksi işaretleri buradan gelmektedir. Bu düğmeye basarak tekerleği çevirdiğinizde pozametredeki poz göstergesinin değiştiğini göreceksiniz. Nikon markalı D7000, D7100 ve bu makinelerin üst sınıfında yer alan gövdelerde bulunan ikinci tekerlek istenirse poz telafisini kontrol etmek için kullanılabilir.
  20. 20. Vizör Görünümü Tüm bu ayarları değiştirmek için makinenizin LCD ekranına bakmanıza gerek yoktur. Vizörden konunuza bakarken ekranın alt bölümünde diyafram, enstantane, ISO ve Poz Ölçümü değerlerini görebilirsiniz. Pratik yaptıkça ve tecrübe kazandıkça gözünüzü vizörden ayırmadan tüm bu ayarları değiştirebilir ve vizörden takip eder hale gelebilirsiniz. Vizörde manuel modda poz ölçümünü görmek için deklanşöre yarım basmanız gerekebilir. Diyafram ve enstantane öncelikli modda ise makine tarafından ayarlanacak olan diyafram veya enstantane değerini görmek için deklanşöre yarım basmanız gerekebilir. Ancak doğru değerleri görebilmek için makinenizi konunuza doğrultmak durumunda olduğunuzu unutmayın.
  21. 21. Bir sonraki sunumun konusu: “Netlik Sistemi Kullanımı ve Fotoğrafta Işık” Bu sunum Nafiz Emre Konuralp tarafından hazırlanmıştır. Görüşleriniz, önerileriniz ve atölye çalışmaları hakkında bilgi için: www.nafizemrekonuralp.com emrekonalp@gmail.com

×