Your SlideShare is downloading. ×
Fil   la loba negra
Fil   la loba negra
Fil   la loba negra
Fil   la loba negra
Fil   la loba negra
Fil   la loba negra
Fil   la loba negra
Fil   la loba negra
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

Fil la loba negra

7,651

Published on

1 Comment
2 Likes
Statistics
Notes
No Downloads
Views
Total Views
7,651
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
404
Comments
1
Likes
2
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. r-E-_-:".-:- - ( -/t"" a ./ ( rr fu,a- f frn*, ,n / LA LOBA NEGRA AngMaynilaaYnagumonsanakabubuloknabisyongsugalAt nadagdag-p" iito ang katamaran at kapabayaan sa tungkulin ng ilang taong pamahalaan na n"g"ing dahilan ng pamumulubi ng pamahalaan"" Ang malalaking buws ay di nasisingil dahil sa suhulan lnilarawan ang Maynila (noon ay ang Intramuros ngayon) na bakod ng pader at natatalibaan ng mga kawal Kastila at mga katutubong kawal na kung tawagin aY mga BorneY. sa kalagayang ito hinirang ng Haring Felipe V ng Espanya noong Marso -feriando 7, iT17 si Oo"n ManuLl de Bustamante y Bustillo, dating pinunong utos ng hari: hukbo at naging alkalde ng llaxacala, Mehiko. Ganito ang .....sapadgatingmosa,..Maynila,sikapin,mo,saparaangipapa|agay mong pinakamaOisa Lt kailangan, na ang pananalapi ng bayan ay iyong na buwis mailagay sa ayos, sino man ang masasaktan. Lahat ng dapat masingil ay sibugin at ang kapangyarihin nh lyong Kamahalan ay igalang at sundin ng iyong mga sakoP." siya lsa sa mga unang kautusan ni Gob. Hen Bustamante nang dumating At sa iglgsa|u-salong sa Maynila ay ipagba*a| ang mga piging par?.sa kanya. isinagawa ntya sf Xanyanf paiasyJnoong ika-10 ng Agosto 1717 at tahasan kura niy.ni sinabing ipatutupad niya ang kautuian ng Hari. Nasartan ang mga Di na sila dumalaw sa heneral. bughaw Ang asawa ni Bustamante, si Donya Luisa, ay Meh.ika.na, dug-?lg mamamayan na at may mataas na pagkatao. lginagalang siya ng mabubuting apat na, babae -ng lianiling anak, 2 lalaki at karamihan ay rilipinoi Anim Dolores ang Pangalan ng Panganay Antonio Torralba, Dinatnan ni Bustamante sa tanggapan ng Pananalapi si Ngunit alam niyang ang pangkatanatang taga-suri. Noon i"mang nito ito nakita sa kanyang pag-iingat dapat ay naka oiranlgolto dahil sa paglustay ng salapi ,,Hindi bat nahatulan ka ng Piskal ng Hari na mabilanggo? :,,Kamahalan, narinig ko po iyon pero di ako pinagsasabihang opisyal" tugon ni Torralba. wala Pinabuksan Humingi ng mga ulat at kasulatan ang Kapitan-Heneral lamang daw ang nasingil ang kaha. Kaunting-kaunti lamang ang lamJn. lyon
  • 2. ng dumating Maliit lamang ang kita ng may pamilyang. si TorralbaNgunit ang kutseroang kawahe nito qy magarang-magara at makisig tiyan na kura Kausap Namataan ng gobernador ang isang may malaking pahagkan sa gobernadorito ng ilang empleyado. Iniabot nitoLng kamay upangna nainis. "Sino kaYo, Padre?" tanong niYa ,,AkoangSuperyorngmgaPransiskanoatsabayangitoykabutihang-asa|ang paghalik ng kamaY sa amin isang.kura Di "Di ako naparito, Padre, para matuto ng kabutihang-asal sa dahilan Maaring madumi angako humahalik ng kamay nang walang bahid na ulos ng Hari at iniuutos konginyong kamay N"aparito ako upang ipltupad ang "bago ako mipilitang gumamit ng lakas atlumisan na kayo nang mahusaykapangyarihan." Umalis ang kura ay may naratnan Nang dumating si Bustamante sa kanyang tirahan "r"r"*ing intsik na may ilalang mga mamahaling regalo siyang mga kura, ,t -suhol. iyon lpinaiagay niyang iyon ay mga Kinagalitan niya at pinauwi ang mga Dumatingangkapitanngga|yongsto,.CristodeBurgos.Hindiniya naiaiaoig sa Maynila hanggat di niya nakikita nilagdaan ang pahiniulot na itoy angmanipestongkargamentoniyon.Tinanggapniyaangmgakasu|atanmu|a tungkulin kina Hukom sa Hari. Kasama roon ang papeles na nagbabalik sa isang Fermin Villa at t-uis y Sanios Tagle na kapwa nabilanggo matapo? "ngdin na mahabang pakikipag-usapin sa mga Dominiko at. iba pa. ltinatagubilin o siya ay ibilanggo sa pagmultahin si TJrra"lba ng P20,006 na kanyang winatdas sa Fort Santiago Pagkatapos ay Kabite. lpinakadena ni Bultamante si Tonaiba ang mga pagmamay- pinag-usig niya anj mga papeles-sa galyon up.ary matiyak kabulukan kasama rito ari ng kargamenl;"*;ri" ion. frrtiming natuklasang ang gawa ng mga PraYle. Patiangnangakaraangdinabayaran.aypinasingi|.Maramrngopisya|ng sa Fort Santiago pamahalaan, tafo sa"pananalipi, ang ipiniit ni Bustamante hi Arsobispo cuesta (1707 Ang Diocese ng Maynila noon ay nasa ilalim 1724). Siya ay nrEng"toriat na kagali[ ni Bustamante dahil sa paninira ng mga Pransiskano. Noonay|umaganapnaangbisangpropaganlangpaghihiwalaysa ay nagkakagalit Espanya. At ang J"tJn"f"an at simbahan
  • 3. ang lnuudYukan ng mga PraYle na maghimagsikhryain lamang ang Gobernador sa kabilang dako, gumawa naman si Bustamante ng talaan ng mgaopisyal at PraYle na iPadarakiP Nagkaroonngmgagulosa|ansangansd.pagbabanggaanngda|awang labanan ang pangkat ng mgalakas. Nanawagan ii gustamante sa bayan naopisyal na bulok at mga ganid sa Prayle lpinabi|anggongHeneralangArsobispongMaynilasasa|angkataksi|an. Nagingusap-usapanangisangGobernadornademonyongnagkatawangtao 6 ng umaga Tinugtog ang lka-11 ng oktubre. Maulap ngunit payapa lka- ang hudyat ng pagmimisabatingaw --- sabay-sabay sa lahat ng simbanan.--- ng San Agustin Lahat ayNatrpon ang mgatao. Nigsitungo tanit sa simbahansandatahan. NagtuloY sa PalasYo ang pulutong ay Nang makita ito ni Bustamante ay iniutos niyang paputukanngkanyon.Ngunitangkawa|atopisyalaykapanaligpalangmga prayle. Napasox p"i"tyo N-apatay sa taga ng gulok at mga saksak ng "ng balaraw si Bustamante. Inilibing ng marangya ang bangkay ng Heneral sinabing ang mag-anak ni Donya Luisa aY nagbalik sa Mehiko AyonSamaramingsaksi,a.nomala|awangsumaksakkayBustamanteay Sup"ryor ng mga Pransiskano walang iba kundi si F"ai" Sebastia"n de Totaneu, si Totanes ang gumanap bilang Ngunit nang mapatay si Bustamante, laban sa kanya nang magkaroon Gobernador sa pilipinas kayat *"irng sumaksi ng paglilitis. sa isang munting nayon ng cainta na di kalayuan sa Maynila isang na dalagang 17 taon, ang ginang na may 40 taon, kasama aig kanyang anak iakituioy sa isang bahay. Kapwa nakaluksa ang mag-ina ginulo ng balitang pinatay si Matapos ang anim na araw, ang cainta.ay Padre Sta. Manes, ang kura sa n"yon, it,ng babielaw ang huling nangumpisal loob ng kumpisalan sa kura. Ang pari ay slnaksat< sa diOOin sa mag-ina ngunit si Donya Natunton ang mag-anak na pinakituluyan ng ay nakaalis na Maria at Floreniina,"sakai ng kanilang karwahe lsanggabi,saliwanagngisangsigasamuntingbayanngMa|auegisang kaibang babae ang lumitaw --- m"/ grlok at balaraw sa kanyang baywang
  • 4. at gulok lsang batang babaeNakapaligid sa kanya ang ib?",q ]1?ki na may sibat puno;;g;"k""tandal sa isang malaking na si Da Luisa at ang malungkot Maapoy ang talumpati ng babae Siya Da. Maria at Da Dolores Nagpakilala sila bilangdalagita ay anak ?tiy""gsiFlorentina. "TingnannyoakoisangputihigitnamapaladkaysainyoAngasawa sa bansans ito lpinatupad niva andko,y naskaroon .d;;i;"i, "; 11.oxuian ;til;;tG" Pinatay siya sa halip namoa utos ng Harr. Ngunit ano ang 5"nyu ulit Tinatawagan k; ;; ang kamatayan nang maramingsiiay gantimpalaan ang diyo* na bawian ako ngngunit akoy r.anfing oingo Av3* nt maJhil sa akin ko na ang katarungang ipinagkaitbuhay. lbig na marahi na isakamay lsangdakotnagintoanginihagisniyasaharapanngnagkakatipon. Xananayan laban sa mga kriminal na ng ;;ffig Gamitin n,yo iyan sa ka6utihan ng mga walang sala sa mav hawak na krusipiho sa kaliwa habang pumapatay tulong ng sandata sa kanan Juan Magpantay o Juan Magtatanga Ang puno ng pangkat ay si ang pangkat sa Tuao mga 15 milya Noong gabing iyon ay sumalakay ang ang kura na si Antonio de tayo. Binihag nita Jng Nl"yo, ,," ,]iligii"i bi*t at Utualde ng Vigan sa pamumuno ng Nagpadala ng pangkat na panugis ang Mayor KastilangsiJuanOiOunakasamasiPidreJuandelaGarsua NakasagupanitoangpangkatniJuanMagpantayatmaramiangnapatay ang kurang si Padre Garsua sa magkabilang panig kasama Naka|igtassinaMagpantay.Sakanilangpinagtaguanggubataykasama siko gJpos hanggang nila si Padre UtuafOe na NilapitansiyaniMariaatkinausapsiY?SaKastiIa.Ina|imuraang ltinanong n! Maria kung nitJng ugati Ornil"Orry1O*ilan.anax tumindis nans tuwid mapagkun*"ri kitala siya nsk;;; "t iii*ri r"*ll"il"g nilrqria.gns ang kura ang kura. sinampal siya nang rl"rrxlt"ni Maria. Muting inalimura ng Panginobn ngunit isang "May satsat kang sagisag ng sinag :i:1" bik-tima ng iyong makahayop tl-g tirignan kurang mamamatay tao ffggy-o; kirra si Frorentina,.oi mo iin ba siya kirara, ry niya-sa na kasamaan! At iniharap binigyan ni Maria ng mag-asawang mandudurog ng puri ng nro""iiituring samPal ang kura ..PatawarinMosi|a,Panginoon,atdinilaalamangkani|angginagawa! usal ni P. Antonio
  • 5. Narinig ito ni Maria Pagalit na nagwika ang babae "Matalino ang Diyos na tinatawagan mo. Alam Niya na dinudungisan moang kanyang pangalan tulad ng pagkak-awasak mo sa puri ng aking anak na ito pa sa akinnu"pin"g.a,iantaLnan mo bilang kanyang kumpesor At kinuha mo Xufi"bag-habag na sanggoi mo sa kanya. Kinatulong mo si Totanes na"nd tong maka"pangyarihing orakulo upang lumapit sa akin no9l9kinitata ako ang publiko kung diUnang Ginang ng Pif ipii"t ,pan-g bantaan mo ako ng eskandaloako p"apay"g tlg"yoy sinundan kita rito sa bayang pinaglipatan sa iyo upangmaningil at makaPaghiganti." ,Ano ang ginawa mo sa sanggol? Di bat pinabayaan mo lamangmamatay sa kamay sa isang matandang babae?" Humihingal na isinakamay ni Maria ang isang punyal Ngunit ng itatarak na lamang ni Maria ang balaraw ay pinigilan siya niMagpantiy. SilJ r"*, n" mga aping katutubo, ang gagawa niyon. Doon nalibingsi Utualde. Si Maria ay kinilalang isa nang puno ng pangkat Ang naging kapalit ni Bustamante ay dumating noongl!20 --- si Don buksan ang isangToribio Jose de C-osioy Campo. Dala niya ang isang utos na parusahan ang lahatmasusing pag-uusig sa pagkarapatay kay Bustamante atng dapat managot. "ltim na Aso" Noon naman ay napabalita ang isang tulisan sa pangalang ni na marami nang napatay na mga iura. isang liham nito ang tinanggap Bustamante pumatay kay Gobernador de iosio n, n"gr"ra6ing si Totanes ang de bosio Hayagan Ngunit si Totanes ay tuso. Madali niyang nakaibigan si pagkakapatay kay pang sinlui ni Totanes sa Gobernador na makatarungan ang Bustamante. nang sarili ang lsang ginoo na ipinadala rito ng hari upang mag-imbestiga Makalipas ang isang dumating. Kinopya niya ang mga liasrlatan ukol dito bgwan ,y n4"i"V sa pigtalXalason matapos mag-agahan sa kumbento ng "iVL San Francisco. pananalasa si Asong Hindi inimbestiga ni de Cosio ang usapin. Patuloy sa Itim na karamihan ang pinapatay ay mga kura "Asong ltim" ay naganap sa Ang mahabang talaang ito ng mga pinatay ni panahonngpamumunonicooernaoorCosioyCampo(1720-1725).
  • 6. Olandes Nooy Panahon ng Noon ay panahong sumasalakay ang mga sa komersyo. Noon aymga epid"tnyi. Noon ay panahon ng kasaganaanpanahon ni Asong ltim sa Galyon. lto ay tinagurtang Mariwasa unJ rvr"vnila dahil sa kalakalanReynang Lungsod sa Silangan PinunaSaakdangitoanguga|lngilangdukhangmagsasakana sa mga may-ari ng lupa sukdangpagpapaupa ng r"tj*g ;g-"n"li na-datagi ito-ng umaxca na prostitusyon sosyalasawahin ng huli ang dalaga TinagurLn sa mayayaman Ang paaralan walang asunto ng mahirap na naipanana.lo ang kabanalan Ang diay para sa ]n"yryu*in tamang. sapilitan .halos orasyon ay napipilitang erehe. sanagsisidalo sa ;u ay pinarar"i"ng"ngmagdasal ang lahat. sa isang bayang malapit sa Agosto 14, 1726. Naghahandang sumalakay Tatlong pangkat ng mga Kastila ang Maynila sina Asong ltir at-Magtatang-a. nila ang mga katutubo na may lihim nasumalakay sa mga plnag-uusig. Kas"ta mga sibat. Nabig|aangmgarebe|de.Da|awangorassi|angnag|aban.Napataysi Asonq ltim. mga rebelde, lalo na ang dalagang NagbunYi ang Maynila. Nagluksa ang lnq: "Djlo-hlejnrhaha$n si Florentina. Anang dalaga nang inilibing na ang habang Noongika-lBngEnero,isangmahiwagangmag-anakangnamahaysa "Emilio M. trielgar, ang a:awa niyang si Florentina daang Anda- si Don . kung saan sila santibafiez, at ang anak nilang si"c-aimen. rji u"tio ng lahat Silangan nagbuhat. Ayon ,r-iU, ," Meliiko, o sa Antilyes, o sa Kanlurang "y -ragaloi Maharlika MaitimsiMe|gar.Angasawaymaputiatmaganda.Kapwapagatolsilang kanilang pamumuhay magsalita ng rartta at "ng ng Maynila ngunit di sa mga Nakisalamuna ang lalaki ,a mitaai na lipunan puno Ang prayle. pinaratang""nlt"ng erei.elg- ilang matataas-na "g-ig-",gayle ng bahay ang mag-lna. ay mga 13 tiong gutang. Bihirang lumabas "nrk at ng kalihim nito Pinagtakhan ito ng lahat.Dinalaw sila ng Arsobispo sa karangyaan ng pinapasok naman sila ng utusan. Humanga ang arsobispo mag-ina. p"r;rrr,ay. Matapos mag-ayos ng sarili ay lumabas ang Hindihumalikangmgaitosakamayngarsobispo.Nabaghanang nitotanong arsobispo. "Matagal na UJ kayo sa siyudad? "lilan pang buwan, Kamahalan"
  • 7. "Ano ang trabaho ng inyong asawa?" ..Namimiltpoatnagbibilingmamahalingpaninda.Dikopogaanong kanya "masabi, di ako nagtatanong sa Mehikana at si Melgar ay Kubano r Napakilala si Florentina na isang Hininganngarsobispo.ng.abuloyangginangparaSapistangSto.Di ang ginang .p.ara kumuha ng abuloy saRosario sa Maynila. Nagpasintabi ;i;gt? daw ito ng arsobisponagtagal ay sumunod sa kanya "; fiitll ng ina na dala ang muntingpisngi, at ito p;;;;gr";"dr" di n, itJpinalabassuPot. "y ang supot lniabotng babae sa arsobispo lbinuhosngka|ihimanglamanngsupot.|sangparesngbri|yanteatapat ang lsa na pirasong gintong 16 na onsa KinagabihanaydumatingsiMe|garkasamaangtat|ongsandatahang lalaki. Angmagrasawaywa|angibakundiangki|abotnatulisa[sa|mus,si n mang t-Tll" ns patav Srndrig o, $Lqrltl" t " ouf-ni-atntg_lljnxarnav-labi Ii Si Sandugo .V ##ilitu p"t" *gt-*man sa mayamang pook ng Dilaw ng isang babaing At isinagawa ang pagsalakay sa pangunguna ite at.gulokl NJgtanggot ang mga kawal nakasakay sa tiabayo, rnay o""nJ ang iba llan ang numagsaX XaagaO Nagsisuko Angmganadakip,kasamaangisangPadreManue|Retona,Dominiko,ay n"" nakJkamkam ng maraming kayamanan tinangay ng mga nagsisalaxrv pagkain at sandata Angmgakawalayinalisanngmgagapo:atpinaghuhulogsadagatna st hanggang teeg. nf"ng plngkat nigtr;gJ.i Bataan. Ang babaing puno ay "v Sarhento BitaY Nagingki|abotsisarhentoBitaynamu|anoonaysunod-sunodang pangungulimbat na ginawa SiDonyaLuisadeBustamanteayrraging.tulisanbi|angAsong|tim.Ang Bitay Naging asawa siya ng kilabot 1ng tuf isan -- ti Sarflento anak ay naging nita ang rjit"* lt dinuxot si Padre kilabot ding tulisang si sanougo. sinalakay Retona. NapataysisarhentoBitayatinilibings-akatabingpuntodnginaSi ang anak na dalagita Sandugo ay nagtungo sa Mehiko k""tn"
  • 8. Napatay sa sariling kumbento si Padre de Totanes. "Walang ganap na katarungan hanggat may mga taksil at kriminal nanabubuhay " Maynila, 18 Hulyo 1869 Jose A. Burgos

×