Your SlideShare is downloading. ×
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

The Scabs - Dirty Years of Rock 'n' Roll

642

Published on

Published in: Education
0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
642
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
14
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. The Scabs Dirty Years Of Rock 'n' Roll
  • 2. Auteur Jo Smeets Coördinatie Lou Berghmans en Kris Smets Vormgeving Afreux Omslagontwerp Guy Swinnen en Afreux Omslagfoto Danny Willems Foto’s binnenin: Koen Vandecraen (p. 6, 11, 20, 21, 23, 130 ro, 196, 222, 251 l&r), Lou Berghmans (p. 15, 106, 114 o, 139), Koen Bauters (p. 16, 17, 18), Guy Swinnen (p. 24, 28, 29, 32, 33, 44 o, 56, 57, 65, 117, 136 rij 1), Alexander Popelier (p. 23 rb), Ruth Janssen (p. 39), Francis Vangeel (p. 42, 44 b), Robby Zahler (p. 50, 51), Luc Waegemans (p. 52, 53, 67, 103 lb), Aurélie Geurts (p. 80 lb), Danny Willems (p. 85, 125 ro, 145, 164, 177 m, 242), Michel Hakim (p. 111 rb), Barbara Dewil (p. 130 rij 1 & 2, 140, 170, 171, 174, 175, 179 rm), Marjan Verschraegen (p. 158), Valerie Verhaeghe (p.177 rb), Luc Janssen (p. 165 l), Libelia De Splenter (p. 165 b), Dirk Leemans (p. 201 rb), Michele De Wilde (p. 188, 189, 190, 191, 192, 193), Kat Steppe (p. 216 lb), Geert Peeters (p. 226 lb), Bernaded Dexters (p. 230, 233 r), Peter Staessens (p. 236). Onze oprechte dank aan alle fotografen waarvan we de namen niet konden achterhalen. © 2010 Ludion en de auteur © 2010 Ludion en de fotografen Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd of openbaar gemaakt, door druk, fotokopie, microfilm, of welke andere wijze ook, zonder de voorafgaande toestemming van de uitgever. www.ludion.be ISBN 978-90-5544-835-7 D/2010/6328/70 De auteur bedankt Nathalie Stroobants, Geike Smeets, Mauro Smeets en Maria Lemmens voor het geduld; Frank Jacobs voor het lezen en de feedback; Danny Pauwels, Danielle Gielen, Luc Schreurs, Jurgen Beckers, Stijn Meuris en Christophe De Schauvre voor de raad; Danny Lemmens voor P.O.F.; Guy Swinnen, Frankie Saenen, Willy Willy, Fons Sijmons, Robert Bergen, Francis Vangeel, Mark Vanbinst, Tjenne Berghmans, Lou Berghmans en Kris Smets voor de inspiratie. Voor ‘Dirty Years of Rock 'n' Roll’ heeft de auteur niet alleen gepraat met Guy Swinnen, Frankie Saenen, Willy Willy en Fons Sijmons, maar ook met ex-bandleden Robert Bergen, Francis Vangeel en Mark Vanbinst. Werden eveneens geïnterviewd: Lou Berghmans, Kris Smets, Ruth Janssen, Jean-Marie Aerts, Charlie Poel, Werner Pensaert, Walter Grootaers, Ben Crabbé, Mauro Pawlowski, Kurt Overbergh, Koen Crets, Eric Loos, Koen Vandecraen, Marc Thijs, Mike Vernon, Patrick Riguelle, Stijn Meuris, Frank Vander linden, Danny Willems, Axl Peleman, Matthias Van der Hallen, Ronny Snels, Dani Klein, Arno Hintjens, Eppo Janssen, Will Tura, Patrick De Witte, Dominique Deruddere, Herman Schueremans en Ferry Carlsson. Leverden een bijdrage: Paul Van Bruystegem, Beverly Jo Scott, Alain Tant, Noël Slangen, Frank Haelman, Laurens Leurs, Naomi Sijmons, Lars Van Bambost, Patrick De Witte, Gust De Coster, Roos Van Acker, Lee Swinnen en Alain Tant.
  • 3. Dirty Years Of Rock 'n' Roll
  • 4. Voorwoord Op de dag van mijn plechtige communie werden niet alleen mijn doopgeloften hernieuwd, het was ook de dag dat ik mezelf voor het eerst in mijn leven bezitter van een vinylplaat mocht noemen. Nog voor het voorgerecht kreeg ik er niet één, maar twee geserveerd: 4US van Doe Maar en Here’s To You, Gang! van The Scabs. Muziek die zo te horen niets met mekaar te maken had, maar toch hadden die platen iets gemeen: ze markeerden het begin van de rest van mijn leven. Ik was toen twaalf en Henny Vrienten was god, net als Guy Swinnen. Die laatste god woonde maar op amper tien minuten rijden. Het eerste wat ik van The Scabs te zien kreeg, was die legendarische foto van vier helden die tot aan hun middel in het water stonden. Meer was er niet qua beeldvorming, daar moest ik het een hele tijd mee doen. Het was aan mijn verbeelding om de hiaten op te vullen. Naar men zei zongen The Scabs in een of ander Brits dialect, en Guy Swinnen, Frankie Saenen, Cisse Vangeel en Berre Bergen – hen familiair met hun voornaam noemen, dat deed je niet – zouden geen makkelijke gasten zijn. Lachen, dat deden ze nooit. En ermee lachen nog veel minder. Nee, The Scabs keken altijd met een vastberaden, onheilspellende en gevaarlijke blik voor zich uit, net zoals ze dat deden op de hoes van Here’s To You, Gang!. Hoe vaak ik die blik ook probeerde in de spiegel, ik kwam er telkens weer achter dat ik het nooit zou leren. Net zoals ik me niet zomaar een zeemanspetje of mouwloos vestje kon aanmeten zonder me belachelijk te maken. The Scabs konden dat wel. De groepsleden boudweg aanspreken, ook dat was not done. Die instructies had ik van iemand die iemand kende die nog met Frankie Saenen in de klas had gezeten. In de jaren tachtig kende in onze contreien trouwens iederéén wel iemand die iemand kende die nog met Frankie Saenen in de klas had gezeten – zo kwamen we in het pre-internettijdperk aan onze informatie. Met Hans, mijn jeugdvriend, een studiereis ondernemen naar het Diestse café De Max, uitvalsbasis van The Scabs, kon ook een schat aan informatie opleveren. En daar, om de grote buit te vieren een Gilde bestellen, want dat dronk Guy Swinnen naar ’t schijnt al eens graag. Maar er waren ook gevaren aan verbonden: wat als we in De Max onverwacht een Scab aan de toog zouden aantreffen? Daar moest rekening mee worden gehouden, en bijgevolg werd er een scenario bedacht om ons uit zulke penibele situaties te redden. Want, nogmaals: de groepsleden aanspreken, dat deed je niet. En al zeker niet in het hol van de leeuw, waar elke aanwezige wél die vastberaden, onheilspellende en gevaarlijke blik onder de knie had. Het scenario moest gelukkig nooit in de praktijk worden gebracht, al was het één keer close: tien minuten voordat we ons met gespeelde stoerheid aan de toog hadden geposteerd had Frankie Saenen the building verlaten.
  • 5. Het ‘contact’ met The Scabs zou voorlopig worden beperkt tot het frequenteren van optredens, dat was een pak veiliger. Alhoewel, waar The Scabs speelden, sneuvelde er steevast iets. Dat is wat ik me vandaag althans meen te herinneren. Geen saai moment: Berre Bergen fluimde zijn fluimen met een verbluffende precisie, de linkervoet heldhaftig op de geluidsmonitor; het leek wel of er om de twintig seconden een cimbaal van Frankie omver viel die door een koortsachtige roadie met de grootste ernst weer werd rechtgezet; en als Guy Swinnen – zijn rechterwijsvinger op het midden van de zaal gericht – ter aankondiging van de gelijknamige song de woorden ‘I don’t want your company’ sprak, werd je bang, en kon je alleen maar hopen dat hij het individu dat naast je stond aanwees. Het Gevaar maakte met de komst van Willy Willy en Fons Sijmons plaats voor vakmanschap, waardoor Hans en ik – ondertussen al enkele jaren ouder – het stilaan aandurfden om een gespreksonderwerp aan te snijden met Guy Swinnen. Maar hij wist dat ons aanbod van zelfontwikkelde, op Marktrock ‘89 genomen zwart-witfoto’s maar een excuus was om nog eens te kunnen aanbellen aan zijn appartement in de Michel Theysstraat in Diest. En de T-shirts die we voor The Scabs zouden zeefdrukken zijn er nooit gekomen. Guy – zijn achternaam mochten we ondertussen achterwege laten – kon erom lachen, waardoor stilaan het besef groeide dat hij minder gevaarlijk was dan we aanvankelijk hadden aangenomen. Later zou ik met mijn eigen rockgroepje meermaals ‘Ain’t No One Gonna Take My Soul Away’ van The Scabs zingen. En dat moet in goede aarde gevallen zijn, want nog later werd ik door Guy gevraagd om backing vocals te zingen op ‘Seven Seas’, de tweede single op Sunset Over Wasteland. Maar... net zoals dat het geval was met die T-shirts en zwart-witfoto’s, mislukte dat. ’t Is dan ook hoog tijd om die schuld, die al sinds mijn twaalfde openstaat, eindelijk eens in te lossen. Welaan dan, mijn tribute aan Belgiës meest tot de verbeelding sprekend band ooit: here’s to you, gang! Jo Smeets
  • 6. 8 «Dat moet tien of elf jaar geleden zijn» – Fons Sijmons 18 juli 2007. Guy Swinnen test zijn Fender Telecaster ‘52 Reissue wanneer Willy Willy het lokaal in de J.B. Van Monsstraat in Leuven komt binnengestapt. Het is meer dan een decennium geleden dat ze er, samen met Fons Sijmons en Frankie Saenen, de repetitiestudio Roxy uitbaatten. Nu verhuurt Muziekcentrum Het Depot er drie repetitieruimtes onder de noemer Het Popatelier. Guy en Willy begroeten mekaar met een kus. Wat later slaat Willy zijn eerste praatje sinds jaren met Fons, die buiten in afwachting van de repetitie een sigaret zit te roken. Het lijkt wel alsof Fons zijn twee jaar met gitarist Tjenne Berghmans, die in 1994 Willy’s plaats innam, is vergeten. Of maakt hij een rekenfoutje? Fons: ‘Willy! Dat moet tien of elf jaar geleden zijn.’ Willy (snel): ‘Voor mij is het nog langer geleden. Dertien, veertien jaar.’ Fons: ‘Ja. Dertien, veertien jaar.’ Net zoals ze dat een kleine twee maanden later zullen doen in de Ancienne Belgique, beginnen ze met ‘Crime Wave’. Frankie tikt af, de intro loopt niet echt lekker, maar eenmaal vertrokken, waait er een sound door de studio die als typisch The Scabs omschreven zou kunnen worden: gespierd, heroïsch, melodieus en, vooral, vertrouwd. Willy kijkt afwisselend naar de grond en zijn linkerhand, Fons lijkt wat in zichzelf gekeerd en Frankie probeert zijn meest emotieloze gelaatsuitdrukking. Alleen Guy durft zijn enthousiasme te tonen en lacht breed, met een blik die zegt: ‘Zie ons hier staan.’ Televisieregisseur Bart Verbeelen – sympathisant van het eerste uur – filmt het moment en kan zijn tranen van ontroering nauwelijks in bedwang houden. ‘Crime Wave’ wordt wat slordig afgehaspeld en pas na het slotakkoord lijken de vier muzikanten te beseffen dat ze net samen een song hebben gespeeld, dat ze aan iets begonnen zijn. Frankie legt zijn drumsticks weg, iedereen kijkt een andere kant op, niemand vindt de juiste woorden voor een moment als dit. Een moment van amper twee seconden dat een uur lijkt te duren. Fons probeert Frankie, eerder met lichaamstaal dan verbaal, te ontlokken of het een sterke versie was of niet. Wat Frankie eindelijk een excuus geeft om verlossend te lachen. Willy volgt Frankie’s voorbeeld, trapt heldhaftig een effectpedaal uit, en behoudt zijn cool. «Ik arriveerde als eerste in Leuven, manager Lou Berghmans en wat cameramensen niet meegerekend», zegt Frankie. «Daarna druppelden de andere groepsleden één voor één binnen. Een korte babbel, materiaal opstellen, wat draaien aan de knopjes... Het duurde enorm lang voor we begonnen met spelen, het leek of we
  • 7. 9 het maar bleven uitstellen. Toen het er dan toch van kwam speelde niemand echt goed, maar het gaf me wel een fantastisch gevoel. Na ‘Crime Wave’ hebben we eens naar mekaar gekeken. En gelachen. Wat konden we anders, het was zo’n vreemde situatie.» «Een groep is maar zo goed als zijn drummer, en in dat opzicht heeft Frankie me tijdens die eerste repetitie verbaasd», zegt Guy. «Frankie was vroeger al goed, maar hij was nog tien keer beter geworden. Al die jaren dat ik hem nauwelijks heb gesproken is hij blijven drummen – bij The Kids bijvoorbeeld – en dat was er aan te horen. Als iemand tijdens die repetitie een steek liet vallen, werd dat opgevangen door Frankie. En Willy was geweldig in al zijn eenvoud.» Frankie: «Naarmate de repetities vorderden, viel me toch op dat Fons niet echt op dezelfde lijn zat. Ik belde Guy: ‘Is het niet verstandig om ermee te stoppen nu we nog kunnen?’ Zo positief verrast ik was door Willy, zo teleurgesteld was ik in Fons. Zó’n goeie bassist! Waar was die pompende kracht naartoe? Ik was van mening dat we – als we opnieuw wilden gaan spelen – godverdomme goed moesten zijn, maar die kant ging het niet op. We hebben met Fons gepraat en hij is meer gaan oefenen. Stilaan kwam die klasse van vroeger weer aan de oppervlakte.» Guy: «Die wisselvallige repetities maakten me nerveus. Ik vind het belangrijk dat je als frontman op je band kan rekenen, maar was er nog wel sprake van een band? Ik vroeg me steeds vaker af: gaan ze het nog kunnen? Er was één lichtpunt: de energie. Die was er van meet af aan en ebde niet weg, maar voor een goed concert is natuurlijk meer nodig dan energie alleen. De woensdag voor ons eerste reünieconcert deden we in de AB een try-out voor een genodigd publiek van Humo-lezers. Het volledige eerste deel, waarin we Royalty In Exile integraal speelden, was ik nerveus. Dat had ik anders nooit. Pas twee dagen later werd ik verlost van al mijn twijfels.» Ook voor Frankie, die uit bezorgdheid had overwogen om het hele project vroegtijdig af te blazen, is het een opluchting dat The Scabs er weer staan. En er is meer: altijd had hij alles wat niets te maken had met muziek – fotosessies, interviews, vergaderingen – hartsgrondig gehaat, maar nu kan zelfs dat hem niet meer ontmoedigen. Frankie: «Alles waar ik ooit zo bang van was begon weer helemaal van voor af aan: het circus. Maar deze keer heb ik ervan genoten. Eigenlijk was het ook helemaal niet zo raar om Guy, Willy en Fons na zoveel jaren terug te zien. Want: we konden weer normaal doen met mekaar, zoals in onze goeie periode. En vanaf die eerste repetitie werden de gesprekken die we achteraf voerden telkens langer. Dat alleen al was een goed teken. Een wonder eigenlijk, want voor we aan de reünie begonnen hebben we eerst vergaderd in het huis van Lou Berghmans, en dat ging niet echt lekker. Ik was al tien jaar niet meer bij Lou geweest, en plots stond
  • 8. 1 0 ik daar weer. Alles kwam terug, de meest rotte herinneringen eerst, het ging stroef, ik voelde me niet op mijn gemak... Maar er was hoop: iedereen was zo verstandig het verleden niet op te rakelen. Willy had nochtans goede redenen, en toch heeft hij toen met geen woord over het verleden gerept. Een gentleman.» Fons: «Ik ken weinig mannen die zo charmant zijn als Willy.» «Waarom niet?» - Willy «Waarom wel?» - Frankie Uitgerekend Willy, de man die al geen groepslid meer was toen The Scabs in 1996 stopten, fungeert als de stille kracht achter de reünie, als het bindmiddel dat van alle afzonderlijke delen weer een geheel moet maken. «We hadden al meerdere aanvragen gekregen, maar het idee van Kurt Overbergh, artistiek directeur bij de AB, was schitterend: The Scabs die in hun definitieve bezetting hun beste plaat, Royalty In Exile, integraal spelen. Dat had helemaal niets met poenpakkerij, nostalgie of wat dan ook te maken. Zo heb ik Frankie overtuigd, met te zeggen dat het voor de eer was. Ik bleef maar herhalen: ‘Waarom niet?’ Waarop hij telkens: ‘Waarom wel?’ ‘Voor de eer, Frankie.’» Frankie: «Ik bleef die reünie maar op de lange baan schuiven. De achterliggende reden was dat ik tijdens de succesvolste periode van The Scabs, vanaf Royalty, enorm depressief was geweest. Het was zo erg dat ik die periode eigenlijk niet bewust heb meegemaakt. Genieten van wat we toen meemaakten was er dus al helemaal niet bij. En bovendien had ik in die periode een enorm gebrek aan zelfvertrouwen. Op zoek naar mezelf, zeker? Laten we het zo maar omschrijven. Hoe dan ook, een reünie zag ik niet meteen als de ultieme manier om al die donkere herinneringen achter me te laten.» «Er was meer aan de hand», zegt Willy. «De relatie tussen Frankie en Guy was na de split verslechterd. Ze hebben mekaar al die tijd gemeden. Jammer, maar zo gaat dat: stel dat het uitgeraakt met je lief, en dat je haar later nog eens tegenkomt, dan loop je er toch ook het liefst in een wijde boog omheen. Zo was het met Guy en Frankie. LatenwezeggendathetmedanookhéélveeloverredingskrachtheeftgekostomTheScabsweersamentekrijgen. Uren heb ik getelefoneerd met Frankie, want hij was de enige die een reünie in de weg stond.» Frankie: «De druk om weer te gaan spelen werd steeds groter, maar niets kon me over de streep trekken. Niet de telefoontjes van Willy, niet die van Swinnen. Tot mijn vriendin zei: ‘Waarom zeg je altijd meteen nee? Luister eens naar het aanbod, praat erover.’ Dat heb ik gedaan: in een Diests café vertelde Swinnen me over het plan van Kurt Overbergh. Mijn antwoord: ‘Ik wil er eens over nadenken.’ Alsof ik dat de voorbije jaren nog niet genoeg had gedaan...»
  • 9. The Scabs in 2007, tijdens hun reünieconcerten in de Ancienne Belgique. Guy Swinnen: «Niet alleen voor de fans, maar ook voor ons was de ontlading enorm.»
  • 10. 1 2 «Dat ik er eens over wilde nadenken, was trouwens gelogen, want ik wist toen al dat ik het niet zou doen. Ik zag heel dat mediacircus weer op gang komen. Ik speel ongelooflijk graag muziek, en zou niet weten wat aan te vangen mocht dat om de een of andere reden geen deel meer uitmaken van mijn leven, maar het zal nooit iets worden tussen de media en mij. Het wringt, al weet ik maar al te goed dat muzikanten de media nodig hebben. Maar zet een camera voor mijn neus en ik kan mijn naam niet meer uitspreken. Die onzekerheid is bijzonder jammer, dat besef ik, want het houdt me vaak heel erg tegen. Dus, na de belofte dat ik Guy zo snel mogelijk zou bellen, liet ik vervolgens niets meer van me horen. Niet uit slechte wil, want ik bleef maar tegen mezelf zeggen: ‘Morgen bel ik. Morgen.’ Ils, mijn vriendin: ‘Heb je nu al gebeld?’ ‘Nee, ik was van plan dat morgen te doen.’ Maar ik deed het niet. Er was nochtans een ultimatum, en op de allerlaatste dag, om elf uur ’s avonds, belde Willy me. Weerstand bieden had niet langer zin, de dag erna stuurde ik een e-mail naar Willy, Guy, Fons en Lou: ‘Ik doe mee.’» «We speelden goed. Beter dan ooit, eigenlijk» - Frankie Brussel, vrijdag 7 september 2007. Tweeduizend gelukzalige gezichten in de foyer van de Ancienne Belgique. Allemaal willen ze hetzelfde: The Scabs aan het werk zien. Dertien jaar eerder, op 7 juni 1994 om precies te zijn, had de krant De Morgen gemeld dat Willy Willy uit de groep was gestapt, en geen enkele fan die er toen aan twijfelde wat dat betekende. Tjenne Berghmans speelde nooit beter gitaar dan bij The Scabs, maar Willy Willy vervangen kon hij niet. Die 7e juni in 1994, dát was dan ook het werkelijke einde van de groep, en niet die allerlaatste plaat - Sunset Over Wasteland - of die dag in 1996 waarop een persbericht werd uitgestuurd waarin stond dat ‘de rockers uit Diest’ het voor bekeken hielden. Ook Guy Swinnen, Frankie Saenen en Fons Sijmons hebben dat begrepen, dus treden The Scabs in 2007 voor het eerst sinds lang weer op in hun definitieve bezetting. Strummer, Jones, Simonon, Headon. Starr, Harrison, Lennon, McCartney. Mullen, Clayton, The Edge, Bono. Eens om de zoveel tijd gebeurt het dat vier authentieke persoonlijkheden iets unieks teweeg brengen in de muziekgeschiedenis. Iets dat het verschil maakt. Ook in België, weliswaar met wat minder wereldhits dan
  • 11. 1 3 The Clash, U2 of The Beatles, maar toch: Sijmons, Saenen, Lambregt en Swinnen hebben iets betekend voor duizenden landgenoten. En dat doen ze nog steeds, anders kan het feit dat de drie reünieconcerten in een mum van tijd uitverkochten niet worden verklaard. Een gelukzalige sfeer dus, maar ook een sfeer die bol staat van ongeduld en verwachting, die avond van de 7de september in de AB. ‘A Royal Portrait’, de een halfuur durende documentaire die Serge Leurs in 1992 over The Scabs maakte, wordt getoond en daarin zegt Humo-journalist Charlie Poel: ‘Het is de groep die bij mij het meest heeft losgemaakt, en van alle Belgische muzikanten zal Guy Swinnen mij het meest bijblijven.’ Marc Didden: ‘The Scabs doen me nog altijd iets. Het is misschien wel de enige echte rockgroep van de Benelux. Toen ik voor mijn film ‘Istanbul’ een korte sequentie nodig had van een rockgroep in actie, heb ik geen halve seconde moeten nadenken. The Scabs waren en zijn nog steeds het schoolvoorbeeld van hoe een rockgroep er moet uitzien.’ Herman Brusselmans: ‘Van veel muziek krijg je koppijn, maar tijdens hun concerten brengen The Scabs zoveel energie over dat het een middel is tégen koppijn. Voor mij is het een wereldgroep, een band die het overal zou kunnen maken. Neem nu ‘Time’, die song past toch in élke hitparade. Het is me dan ook een raadsel waarom dat nooit is gebeurd.’ Zeer toepasselijk doet ‘Time’ dienst als aftitelingmuziek van ‘A Royal Portrait’, maar tijd, dat is iets wat het ongeduldige publiek niet meer heeft. The Scabs ook niet: het doek gaat omhoog, Frankie tikt af en ‘Crime Wave’ wordt met opkomende donderdrums ingezet. Het publiek reageert vanaf de eerste noot uitzinnig. Aan het einde van de song weerklinkt de bekende parlando van Swinnen: Cars are crashin’, blue lights are flashin’ Tyres are squeelin’ when all men are kneelin’ Here she goes, she’s a human rose She must be evil, a love overdose She’s sent from hell, she’s a real Jezebel She smiles and she teases, she hurts me, she squeezes She moves like a queen, she wants to be seen She’s got so much style, she’s like... royalty... in exile! Het dak gaat eraf, het applaus is oorverdovend, want: deze woorden beloven dat Royalty In Exile, de absolute doorbraakplaat uit 1990, integraal de revue zal passeren.
  • 12. 1 4 «We hebben een jaar toegeleefd naar dat concert», zegt Guy Swinnen, «en niet alleen voor de fans, maar ook voor ons was de ontlading enorm. Een adrenalinestoot. Fenomenaal, pure Beatle-mania: tweeduizend kelen die zich schor schreeuwden, het gekrijs overstemde de decibels van de geluidsinstallatie. Ik hoorde mezelf niet eens spelen, maar wat ik wel hoorde was dat het goed zat. Zulke toestanden hadden we, in de periode dat The Scabs nog bestonden, zelden meegemaakt. Frankie heeft geweend, zo was hij gepákt, maar daar ben ik te nuchter voor. Al voelde ik natuurlijk wel de kick, de drang om er helemaal in mee te gaan, om mezelf te verliezen in die totale euforie, maar als je op een podium staat komt het erop aan te doseren. Een topervaring was het, dat wel, en het állermooiste aan die hele avond was dat ene, welbepaalde gevoel: de groep staat er weer, ik kan op hen vertrouwen, het geheel marcheert nog.» «Het was... overweldigend», zegt Frankie. «Ik heb die avond beleefd als één langgerekte roes. Een neef van me had me de hele avond gadegeslagen, en zei achteraf: ‘Frankie, het was alsof je er niet bij was. Je zat op een andere planeet.’ Zo heb ik het ook aangevoeld. Het hele gedoe trok aan me voorbij als in een waas. Soundchecken, uren wachten, wat eten, ijsberen, een babbeltje proberen te slaan... Tot het moment dat ‘A Royal Portrait’ werd afgespeeld en wij stilletjes achter het doek plaatsnamen op het podium. En dan: ‘Crime Wave’, voor een zaal barstensvol bereidwillige fans. Alles wat er moest zijn, wás er. Het was magie. Ik heb gejankt achter mijn drumstel, ja. Pure emotie. Na al die jaren niet meer met elkaar te hebben gespeeld, bleek dat er zóveel mensen ons aan het werk wilden zien, dat kon ik niet vatten. En, het allerbelangrijkste: we speelden goed. Beter dan ooit, eigenlijk.» De gelukkigste man op het podium die avond is Fons. Als het had gekund, was hij elke toeschouwer persoonlijk gaan bedanken voor zijn komst. In plaats daarvan tekent hij na elke song met beide handen een groot hart in de lucht. «Te begrijpen, want na The Scabs was voor Fons alles afgelopen», zegt Frankie. «Guy, Willy en ik wisten ons bezig te houden, met solowerk of met andere groepjes, maar Fons sukkelde wat in de vergeethoek. Na jaren in de anonimiteit te hebben geleefd stond hij plots weer voor een volle zaal. Logisch dat hij ‘I love you’ wilde zeggen tegen zo ongeveer elke aanwezige. Eigenlijk zou hij niets liever willen dan dat The Scabs voor eeuwig blijven bestaan.» Fons: «Jaren heb ik gewacht op die reünie. En al die jaren wist ik dat het er ooit van zou komen. Toen we dan eindelijk op dat podium stonden, en dat doek omhoog schoof, dacht ik: ‘Zijn jullie hier ook weer allemaal?’ Echt, die eerste rijen werden bevolkt door precies dezelfde mensen die ons elf jaar eerder hadden uitgewuifd. Er was niets veranderd, of toch: die mensen waren elf jaar ouder geworden, maar wij ook. Het was een fantastische ervaring.Daaromvindikhetzospijtigdatweernietméérhebbenuitgehaald.Wehaddenmeerkunnenoptreden, we hadden een nieuwe cd kunnen maken... Nu, daar is ‘t nog niet te laat voor, ik hoop dat het er snel van komt.»
  • 13. Kurt Overbergh, artistiek directeur van de Ancienne Belgique «Ontroerd door Fons» Elf jaar lang, sinds de split in 1996, was het de vraag of The Scabs ooit nog zouden samenkomen op een podium. Meerdere festivalorganisatoren boden grof geld maar visten achter het net. Toen Kurt Overbergh, artistiek directeur van de Ancienne Belgique, vriendelijk vroeg of The Scabs hun doorbraakplaat Royalty In Exile integraal wilden spelen in de Ancienne Belgique, gingen ze plots wel overstag. De groep kreeg de eer de spits af te bijten van ‘Rewind’, een reeks van concerten waarin al dan niet gesplitte Belgische bands nog één keer een meesterwerk ten gehore brengen. «Dat ik de man zou zijn die The Scabs weer heeft samen gekregen, is misschien wat kort door de bocht, maar we speelden in die reünie natuurlijk wel een cruciale rol», zegt Overbergh. «Het leek ons een fantastisch idee The Scabs Royalty In Exile integraal te laten spelen, en zelf vonden ze dat gelukkig ook. Ik heb vele gesprekken met hen gevoerd om hen over de streep te trekken, maar manager Lou Berghmans heeft toch ook een grote duit in de zak gedaan. Ik heb er zo weinig mogelijk tijdsdruk op gezet en ik denk dat net dat er voor heeft gezorgd dat het uiteindelijk toch nog zo snel is gegaan. Toen ik het Guy de eerste keer vroeg, zag ik dat hij een reünie wel in overweging wilde nemen, maar hij sprong niet meteen een gat in de lucht. Omdat hij als geen ander de moeilijkheden achter de schermen kent, natuurlijk. Toen we later gingen samen zitten, met Lou erbij, zag ik de glinstering en goesting in zijn ogen. Dat was alvast een goed voorteken. De rest volgde automatisch.» «Ik vond het vooral ontroerend dat Fons Sijmons van de partij was, want het was lang niet duidelijk of ze hem weer op het goede pad konden krijgen. Gezien zijn verleden waren we bang dat we Fons niet onder controle zouden krijgen, maar dat bleek geen enkel probleem. Sterker: het leek wel of hij aan een tweede leven was begonnen, hij was door het dolle heen, leek supergelukkig. Ik denk dat die concerten hem goed hebben gedaan. Backstage zag ik hem huilen van geluk, dat heeft me heel erg aangegrepen. Fons was tijdens die optredens een ster en dat had hij, als je het mij vraagt, dubbel en dik verdiend.» «Die reünieconcerten waren trouwens ongelooflijk. Ik werk nu al dertien jaar bij de AB, en die optredens staan zeer hoog op mijn lijst van hoogtepunten. Ik kende The Scabs natuurlijk al van in mijn jeugd, ik heb ze destijds ook enkele keren live aan het werk gezien en toen waren ze werkelijk buiten categorie. Wel, tijdens de reünieconcerten speelden ze nog beter dan vroeger, en de sfeer tijdens die drie dagen was ook geweldig. Het plaatje klopte volledig, Ik geef toe dat ik meestal huiver bij reünies, omdat die niet zelden om de foute redenen tot stand komen. Maar dat was in dit verhaal niet het geval. Op het moment dat The Scabs ‘ja’ zeiden op ons aanbod, was er nog niet één keer over geld gepraat. Dan weet je dat je goed zit. Ik mag graag denken dat The Scabs, dankzij ‘Rewind’, hun plaats in de Belgische rockgeschiedenis hebben versterkt. Dat ze pas nu zijn opgenomen in de eregalerij van de Belgische muziek. Het was fantastisch om daaraan te mogen meewerken.»
  • 14. De Lokerse Feesten 2009. Producer Jean-Marie Aerts: «Ik heb The Scabs aan het werk gezien op de Lokerse Feesten. Het was niet alleen maar rock dat ze daar speelden, het was zoveel meer geworden.»
  • 15. 1 8 Als er na zijn vertrek bij The Scabs al twijfels mochten zijn gerezen over Willy Willy’s kwaliteiten als gitarist, worden die in de AB in enkele seconden van tafel geveegd. De performance, de looks, de licks... «Het was er allemaal», zegt Willy. «Alles kwam terug, alsof we nooit waren weggeweest.» Patrick Riguelle, die in de AB op het podium staat als achtergrondzanger, denkt er net hetzelfde over. «Het was alsof The Scabs nooit waren gesplit. Het mooiste voorbeeld is mijn eerste repetitie voor die AB- concerten. Er ontstond een hilarische discussie of Fons na acht, of na zestien maten moest invallen.» Fons: ‘Guy, Guy, Guy! We hadden toch afgesproken dat ik na acht maten zou invallen. Gij had dat toch gezegd?’ Guy: ‘Dat klopt, Fons, ik heb dat inderdaad gezegd, maar dat was dertien jaar geleden.’ Willy: «Alles was hetzelfde gebleven, maar toch was er één groot verschil: in tegenstelling tot vroeger kon ik voor het optreden niets meer nemen om mijn zenuwen te kalmeren. Ik was een kleine tien jaar clean, had al even lang geen druppel alcohol meer aangeraakt en kon het me niet permitteren om dat allemaal – for rock ’n roll’s sake – even naast me neer te leggen. Ik wil niet meer terug naar dat leven van vroeger. Ik herinner me Torhout/Werchter in 1992. Wel, ik had toen voldoende dope op zak om drie dagen toe te komen. Voor recreatieve doeleinden, hé: ik stond straight op het podium, maar toch... In de AB moest ik het zonder hulpmiddelen stellen, maar dat eerste reünieconcert was misschien wel de mooiste high die ik ooit heb gehad. En, niet onbelangrijk, ik geraakte na afloop heelhuids thuis.» Persfoto’s voor ‘Rewind’ in de AB. Van links naar rechts: Frankie Saenen, Guy Swinnen, Willy Willy en Fons Sijmons.
  • 16. 1 9 A royal comeback De terugkeer van Willy Willy – die na het debacle van de opnames van Dog Days Are Over in Chipping Norton, Oxfordshire op gespannen voet leefde met de overige groepsleden – was al een evenement op zich. Hij was terug, na dertien jaar had niemand durven hopen dat het er ooit nog eens van zou komen. En toen het dan zo ver was, was het Willy die het meest licht ving. ‘De groep speelde geestdriftig’, berichtte de website van Het Laatste Nieuws op 10 september, ‘maar de grote ster was ongetwijfeld Willy Willy, die met zijn gitaar de songs oppookte en ervoor zorgde dat we niet het gevoel kregen naar een zielloze jukebox te luisteren.’ Koen De Meester schreef in De Morgen: ‘De fans die een ticket konden bemachtigen voor de drie reünieconcerten van The Scabs kregen niet alleen een stevige smak nostalgie voorgeschoteld, maar ook de gitaarmagie van Willy Willy.’ Karel Moors in Het Belang van Limburg: ‘Crystal Eyes’, lang te moeilijk om live te brengen, vloeit nu met vlot gemak uit Willy Willy’s gitaar.’ Maar ook over de prestaties van Frankie, Fons en Guy kon de pers geen slecht woord bedenken. Het Nieuwsblad: ‘Vol enthousiasme stonden The Scabs op het podium. Bassist Fons Sijmons – de haardos iets minder weelderig dan vroeger – glunderde van begin tot einde. Klassiekers als ‘Crystal Eyes’, ‘Four Aces’, ‘Let’s Have A Party’, ‘Don’t You Know’, ‘Nothing On My Radio’, ‘Robbin’ The Liquor Store’, allemaal passeerden ze de revue en het publiek kon ze nog steeds smaken. Bij momenten leek het alsof de band al die jaren gewoon is blijven repeteren, zo vlot verliep het allemaal. Na bijna twee uur verdwenen The Scabs met een geweldig applaus in de coulissen, om met de bisnummers ‘Keep On Drivin’’ en ‘Matchbox Car’ terug te keren.’ ‘Elf jaar lang bleef het stil rond The Scabs’, besluit Karel Moors zijn lofzang in Het Belang van Limburg. ‘De groep rond Guy Swinnen eiste dit weekend moeiteloos zijn plaats in de Vlaamse rockgeschiedenis weer op. Drie uitverkochte zalen zagen een koninklijke comeback. Guy Swinnen heeft wat meer grijze haren en Fons Sijmons draagt de sporen van een moeilijk decennium, maar live klinkt deze groep nog steeds zoals een rockgroep moet klinken: op elkaar ingespeeld, luid maar met voldoende nuance en opnieuw enthousiast, nu de geschillen (even?) zijn begraven. Dat Royalty In Exile inderdaad een klassieker is, blijkt ook live: tussen ‘Crime Wave’ en kippenvelmoment ‘Barkeep’ vloeien de songs als vanzelf in elkaar over en horen we nauwelijks een zwak moment. De hele weg naar huis zoeken we vergeefs een andere Belgische rockgroep die zo’n repertoire kan voorleggen.’ Op de volgende pagina: een uitzinnig publiek in een tot de nok gevulde Ancienne Belgique tijdens de ‘Rewind’-concerten in 2007.
  • 17. Een low alcoholbiertje en een kivela TerwijldeVlaamserockpersinde wagen opwegnaarhuisvergeefs zoekt naar die eneBelgische groepdiezich qua indrukwekkend repertoire kan meten met The Scabs, leunen Guy, Frankie, Willy en Fons voor het eerst sinds maanden ontspannen achterover. Het was gelukt, de reünie was niet die zielige nostalgietrip geworden waar nogal wat sceptici voor hadden gewaarschuwd. Sterker: het werd een weergaloze overwinning, en bij overwinningen van dit kaliber had altijd een feestje gehoord. Maar tijden veranderen. «Onnodig te zeggen dat er een feeststemming heerste in de backstage van de AB», zegt Guy. «Het had gekund: The Scabs die er, net zoals vroeger, nog eens stevig invlogen, maar dat gebeurde niet. Grappig was het moment toen Fons heel even een partner in crime zocht: ‘Guy, Guy, zal ik een jointje rollen voor u? Eentje? Dat heb je wel verdiend.’ Wie van ons twee het meest zin had in die joint, laat ik in het midden. En Willy, die hield het bij een low alcoholbiertje en een kivela. Toen ik hem het glas aan zijn lippen zag zetten, kruisten onze blikken, en haastte hij zich om me er van te verzekeren dat hij niet weer aan de drank was: ‘Guy, don’t worry, het is bier met limonade.’ Ooit was het anders.» Feestjes na de optredens hadden er in het verleden altijd bij gehoord, zoals hier in het legendarische café De Max in Diest.
  • 18. Stijn Meuris over de reünieconcerten «Ze speelden als vanouds: to the point, scherp, hecht» «Ik ben doorgaans niet zo te vinden voor reünies, dus had ik mijn twijfels toen ik op zaterdag 8 september 2007 naar de Ancienne Belgique reed voor het tweede reünieconcert van The Scabs. Want, zo’n optreden kon ook zwaar tegenvallen. Maar mijn twijfel bleek totaal onterecht, dat voelde ik al op de stoep voor de AB. Ik zag al die mensen en wist meteen: dit zit goed. Een gevoel dat me de hele avond niet meer losliet, want The Scabs speelden zoals vanouds: to the point, scherp, hecht... Ze hadden duidelijk gerepeteerd om weer die geoliede machine van vroeger te worden.» Jean-Marie Aerts, de eerste producer, over de reünie-concerten «Het was niet meer louter rock dat ze speelden, het was zoveel meer» «Vlak voor de reünieconcerten vroeg Willy Willy me om raad wat betreft zijn gitaarsound. ‘Jean, wat denk je?’ ‘Willy, doen.’ Ik had er niets op aan te merken, ook niet op het reünieconcert, wel integendeel. In de AB hadden The Scabs meer soul dan ze ooit hebben gehad. Ik heb naderhand ook alle daar gemaakte live- opnames beluisterd, om te zien of we er later misschien nog iets mee konden doen. Een week lang heb ik alleen maar geluisterd en tijdens die week kwam ik erachter dat ze alle vier beter, volwassener speelden dan vroeger. De teksten zijn misschien wat gedateerd, maar dat is normaal. Ik heb The Scabs later ook nog aan het werk gezien op de Lokerse Feesten, en ik heb er werkelijk van genoten. Het was niet alleen maar rock dat ze daar speelden, het was zoveel meer geworden.»
  • 19. 2 6 «Zoals Swinnen liepen er in Diest geen twee rond» - Frankie Guy Swinnen (Diest, 27 maart 1960) groeit op met de muziek die hij krijgt aangereikt door zijn oudere broers, Marc en Luc. Terwijl ze in het ‘brommerkot’ sleutelen aan Garelli’s en Flandria’s luisteren ze op hun Philips bandopnemer naar Creedence Clearwater Revival en Neil Young. Op zijn dertiende ziet Guy Gary Glitter aan het werk in ‘Avro’s Toppop’: niet alleen de rauwe beats, maar ook de twee drummers in de begeleidingsband maken een enorme indruk. Swinnen is meteen verslaafd aan glamrock, wil niets anders meer horen. «Het was míjn muziek», zegt hij, «het allereerste album dat ik ooit kocht, was dan ook Glitter uit 1972. Ik heb die plaat grijsgedraaid, net zolang ik de songs stuk voor stuk van begin tot einde kon meezingen.» Zelf muziek spelen is nog niet voor meteen, maar daar komt stilaan verandering in wanneer Yves Gervois, een klasgenoot van Guy, een spreekbeurt geeft over De Gitaar. Guy confisqueert Marcs oude klassieke gitaar, leert samen met Gervois zijn eerste akkoorden, en heeft geen benul wat dat zal betekenen voor het verdere verloop van zijn leven. Jimmy Carter wordt beëdigd als negenendertigste president van de Verenigde Staten; regisseur Roman Polanski verschijnt in Los Angeles voor de rechter op verdenking van verkrachting van een dertienjarig meisje; Elvis Presley overlijdt in Memphis, Tennessee in de badkamer van zijn huis; ‘A New Hope’, het eerste deel van de ‘Star Wars’-trilogie van George Lucas, wordt een hit in de bioscoopzalen. In eigen land is 1977 het jaar waarin het trieste record van meer dan driehonderdduizend werklozen wordt gehaald, het zomeruur voor het eerst wordt ingevoerd en de taalgemeenschappen het Egmontpact sluiten om van België een federale staat te maken. ABBA, Boney M, en Donna Summer domineren de hitparade, maar ook in de Belgische muziekwereld – charmezangers als Willy Sommers (‘Rosie’) en Will Tura (‘Nooit Laat Ik Je Gaan’, ‘Omdat Ik Vlaming Ben’, ‘Zomerliefje’, ‘Goodbye Elvis’) even niet meegerekend – staan er dingen te gebeuren. Arno Hintjens en Paul Decoutere nemen onder de naam Tjens Couter ‘Honey Bee’ op met producer Mike Butcher, en in Kaggevinne bij Diest worden enkele jonge snaken gebeten door de punkmicrobe. Niet toevallig, want in 1977, haast gelijktijdig met de viering van het vijfentwintigjarig regeringsjubileum van de Engelse koningin Elizabeth II, beleeft de punk zijn hoogtepunt. Ondanks de boycot van de BBC schopt ‘God Save The Queen’ van de Sex Pistols het die week tot een van de best verkochte singles. Om de anarchie compleet te maken geven de Pistols een illegaal verrassingsconcert op een rondvaartboot op de Thames, om vervolgens te worden gearresteerd. Niet alleen de muziek, maar ook de heroïek van de punk spreekt tot de verbeelding van de zeventienjarige Guy Swinnen. Voor het ontdekken van mijlpalen als Hotel California van The Eagles, Rumours van Fleetwood Mac, Songs In The Key Of Life van Stevie Wonder en Low van David Bowie is er later nog tijd genoeg.
  • 20. 2 7 ‘Voor die punkperiode was er weinig dat ons echt beviel’, vertelt de eenentwintigjarige Guy Swinnen op 11 februari 1982 in het blad Vinyl. ‘The Velvet Underground dwong onze bewondering af en hier en daar waren er nog wat muzikanten die een soortgelijke aantrekkingskracht op ons uitoefenden. Maar de meeste muziek werd gemaakt door supergroepen die hun inspiratie al lang kwijt waren en de aandacht van hun creatieve armoede wilden afleiden door hun overdreven technische capaciteiten te etaleren. En toen werd ‘God Save The Queen’ op de wereld losgelaten. Een vuistslag. Eindelijk werd er weer stevige muziek met frisse ideeën gemaakt. En het mooiste van alles: je hoefde geen virtuoos te zijn om dat soort muziek te maken, de inspiratie kwam op de eerste plaats, spontane expressie won het van berekening.’ «Ik was dertien toen ik Swinnen voor het eerst ontmoette», zegt Frankie. «Dat was tijdens een optreden van mijn groep Survival. Wat later kwam hij nog een tweede keer kijken, in een zaaltje in Schaffen. Na het optreden stapte hij zelfverzekerd naar me toe: ‘Je groep vind ik maar niks, maar jou vind ik wel een héle straffe drummer. Ik speel ook wat gitaar, als je zin hebt...’» Guy: «Survival, dat was Frankie, Johan Keuninckx – die ondertussen al is overleden – op bas, en Peter Clemens en Yvo De Flemme op gitaar. De eerste keer dat ik die gasten zag vond ik hen steengoed, de tweede keer was het een ramp, ze werden uitgejoeld. Wat me meteen een goede reden gaf om eens met Frankie te babbelen.» Frankie: «Diezelfde avond nog heb ik besloten dat ik met Guy in een groep wilde spelen. Een week later waren we al aan het repeteren. Met vier waren we: Johan Keuninckx – die ik had meegebracht van Survival – Guy, zijn neef Stefan Swinnen, en ik. Onze groepsnaam: Universe.» Van plechtig communiezieltje tot punker: Guy Swinnen tussen 1972 en 1981.
  • 21. famous fans Paul ‘Lange Polle’ Van Bruystegem (The Wolf Banes, Triggerfinger...) «The Scabs, ze hebben alle vier hun fans. Zelf heb ik het nogal voor Frankie en Fons, dé rocktandem. Ze hebben koppen die niet zouden misstaan naast de geschilderde portretten van Elvis en Clint Eastwood die vroeger de botsautokraam op de Leuvense foor sierden. Helden, kortom. En wie wilde niet van die typische Scabs-boots? Ik repeteerde vroeger met The Wolf Banes in de Roxy, het repetitiecomplex in Leuven dat werd uitgebaat door Guy, Frankie, Fons en Willy. Wel, zij waren er áltijd aan het repeteren. Ik heb een groep zelden zo hard zien werken als The Scabs.» «Wat mijn favoriete Scabs-platen betreft: doe mij maar Here’s To You, Gang!, met ‘I Don’t Want Your Company’ en ‘Matchbox Car’, al blijft die riff van ‘Robbin’ The Liquor Store’ toch ook onverwoestbaar. Maar meer nog dan hun platen kan ik hun shows appreciëren. Een concert van The Scabs doet me denken aan groepen als The J. Geils Band: it ain’t nothing but a party.» Men with a plan. De eerste foto van The Scabs, met van links naar rechts: Guy Swinnen, de inmiddels overleden Johan Keuninckx en Frankie Saenen in 1978.
  • 22. 1977, Café Elysée in Diest. Het allereerste optreden van Guy, toen The Scabs nog Universe heetten. Samen met toenmalige bassist Johan Keuninckx een Gilde ad fundum leegdrinken werd al snel een vast showelement.
  • 23. 3 1 ‘De Gildenbier Rock’ Guy: «Het was dan wel de periode van de punk, maar toch ook die van progrockgroepen als Pink Floyd, Emerson, Lake & Palmer en Yes. Uit die hoek kwam mijn inspiratie voor onze groepsnaam. De eerste repetitie vond plaats in de kelder van mijn ouderlijk huis, daar waar mijn zoon Lee dezer dagen met Tubelight repeteert. De eerste song die we speelden: ‘Walk On The Wild Side’ van Lou Reed. Stefan Swinnen nam plaats achter de microfoon, want niet ik, maar Stefan was degene die op familiefeestjes steevast in het middelpunt van de belangstelling stond: ‘Allez Stefan, zing nog eens iets!’ Waarna ‘Keep On Smiling’ van James Lloyd er keer op keer mocht aan geloven. Wat we ten gehore brachtten tijdens die eerste repetitie was van een totaal ander kaliber. Johan gebruikte een oude lampenradio als basversterker, Frankie trommelde bij gebrek aan een eigen drumstel op een kunstlederen sofa en ik plugde mijn gitaar in een Philips-bandopnemer. Toch scoorden we al snel een ‘hit’ in De Pallieter in Diest: ‘Paula, schenk eens in, want in zuipen heb ik zin.’ En we brachten ook een Diestse versie van ‘Jailhouse Rock’. Het geeft een idee van het niveau destijds. De teksten waren behoorlijk kolderesk, zeg maar Belgian Asociality avant la lettre. We speelden ook ‘Dirty Deeds Done Dirt Cheap’ van AC/DC. Overigens tot grote vreugde van Poche, een bekend Diests figuur: ‘Die cover die jullie spelen van AC bliksem DC! Geweldig!’ Ik verzin het niet. Zelfs aan het showelement besteedden we aandacht: Stefan droeg een Lou Reed-bril waarvan het gebarsten glas werd samengehouden door zelfklevende sterretjes, ik een hondenketting en een mouwloos corduroy Levi’s-vestje dat ik ter hoogte van de schouders had doorgeknipt en weer aan mekaar had gezet met veiligheidsspelden. En Frankie – die voor onze optredens een drumstel leende van een vriend – stopte telkens een drumsolo in de set, wat Johan en mij de gelegenheid gaf om met in mekaar gehaakte armen een Gilde ad fundum leeg te drinken. De daarbij horende song heette dan ook ‘De Gildenbier Rock’.»
  • 24. Linksboven: Guy en Peter Slabbynck (Red Zebra) in het Paard van Troje in Den Haag (zie ook de foto rechtsonder op pagina 55: een vriendschappelijk spelletje tafelvoetbal tussen The Scabs en Red Zebra). Linksonder: Berre tijdens een van de vele caféoptredens. Midden onder: The Scabs in de Cleynaertsstraat in Diest. Deze foto werd gebruikt voor de hoes van de eerste single, ‘So Called Friends/Frozen Faces’.
  • 25. Rechts: The Scabs, met de komst van gitarist Cisse Vangeel (achteraan op de foto), in een eerste volwaardige bezetting. Vooraan van links naar rechts: Berre, Guy en Frankie.
  • 26. 3 4 «Swinnen wist perfect wat hij wilde, en dat was punkmuziek maken», zegt Frankie Saenen. «Hij ging recht op zijn doel af. Die daadkracht, dat bewonderde ik enorm in hem. Hij was alles wat ik niet was. Zoals Swinnen liepen er in Diest geen twee rond. Die zelfverzekerdheid, die attitude... Ik, en met mij zo ongeveer heel langharig Diest, droeg saaie parka’s en legerbottines, maar Swinnen was púnk. Met van dat gedeeltelijk weggeschoren haar, net zoals Lou Reed ten tijde van Rock N Roll Animal, en een leren vest met daaronder een shirt met tijgermotief. Hij was de enige die zo door de Diestse straten durfde lopen.» Guy: «De punk, dat was inderdaad mijn grootste drijfveer om muziek te gaan maken, maar ik kan niet ontkennen dat vrouwen ook een grote rol hebben gespeeld, zij het dan onrechtstreeks. Als zestienjarige studeerde ik aan het Atheneum van Diest, ik was een zeer brave gast, zo eentje die geloofde in de eeuwige liefde. En die eeuwige liefde dacht ik gevonden te hebben met Maryse, mijn eerste lief. We zijn anderhalf jaar samen geweest. Ze probeerde me te veranderen, wilde dat ik debardeurs ging dragen. Haar kleinburgerlijke vader had het er blijkbaar moeilijk mee dat mijn brommer regelmatig voor zijn deur stond geparkeerd, dat ik een leren vest droeg... Op een dag bedroog Maryse me met een schoolgenoot, een Johnny avant la lettre waarmee ik vaak in de clinch ging. Hij droeg sportjacks en reed met een Ford Escort, stel je voor. Ik had me anderhalf jaar lang weggecijferd voor mijn grote liefde, en plots stortte mijn wereld in. Toen heb ik gezegd: ‘Dat nooit meer!’ Een week later heb ik op een fuif, tijdens de kusjesdans, tongen gedraaid met wel vijftien meisjes. Laten we zeggen dat ik vanaf toen de smaak te pakken had. Ik had een pokdalig gezicht, met puisten die vanzelf openspatten als ik nog maar lachte, maar dat kon me niet tegenhouden. En toen kwam de muziek, dat maakte het compleet. Ik was een punker, een rebel, iedereen kon mijn kloten kussen. Kortom: the wild life. Als het niet was foutgelopen met Maryse, was ik misschien wel postbode geworden. Alhoewel...» Stefan Swinnen verdwijnt al snel uit de groep – hij geraakt zijn stem kwijt door het voortdurende schreeuwen, de schuld van een krakkemikkige zangversterker – waardoor Guy zijn kans ziet het te proberen als zanger. Universe is nu een trio, alles is opnieuw anders, en om die nieuwe start wat extra kracht bij te zetten vindt Swinnen het een goed idee om van naam te veranderen. Want, Universe, het is niet meteen een naam voor een punkband. In februari 1978 gaat Guy op zoek naar een geschikt alternatief. Hij haalt zijn inspiratie uit een BBC-reportage over mijnstakingen in Engeland. Daarin is te zien hoe een wit busje zich een weg baant door een woedende menigte. De boze mijnwerkers roepen aanhoudend ‘Scab! Scab! Scab!’ naar de inzittende stakingbrekers, Guy heeft zijn groepsnaam gevonden. ‘Een scab is een stuk vuil, en zo voelen wij ons’, zegt hij in het blad Vinyl. ‘Je moet in een van de aanvaarde categorieën passen. Als je niet aan bepaalde normen voldoet, word je een marginaal, een verwerpelijk wezen. Daarom heten wij The Scabs, want we worden nagewezen als gevaarlijke nietsnutten.’
  • 27. 3 5 «Je hebt een stem als een houten emmer» – Theresa Lambrechts, de moeder van Guy De kolder maakt plaats voor ernst en de dag dat Guy Swinnen beslist te gaan zingen mag – die Dieste versie van ‘Jailhouse Rock’ even niet in acht genomen – beschouwd worden als de dag dat de eerste echte fundamenten van The Scabs worden gelegd. Niet iedereen is overtuigd van Guy’s zangkwaliteiten: jaren later, als hij al enkele gouden platen heeft behaald, zal men hem smalend ‘de Donald Duck van de Vlaamse rock’ noemen, en zelfs zijn moeder uit haar twijfels wanneer Guy zijn eerste stappen zet als zanger: ‘Ga jij zingen? Je hebt een stem als een houten emmer.’ Toch steunen Marcel Swinnen en Theresa Lambrechts hun zoon volledig: als Guy repeteert in de kelder zeuren ze niet over geluidsoverlast, maar zetten ze hun tv gewoon wat luider. Marcel, meubelmaker van beroep, maakt zelfs de flightcases voor de groep. Een en al begrip dus, alleen met Guy’s punkoutfit hebben Marcel en Theresa het wat moeilijk. Wanneer zijn moeder de lange ritssluitingen die Guy heeft gekocht in zijn broek weigert te naaien, besluit Guy de klus zelf te klaren. Die broek samen met de ritssluitingen onder de naaimachine, en klaar is Kees, denkt hij. Tevreden over de geslaagde operatie, aanschouwt hij goedkeurend grommend zijn gepersonaliseerde garderobeaanwinst. Pas als hij zijn punkbroek aantrekt, beseft hij dat hij de pijpen heeft dichtgenaaid. Slechts een accident de parcours dat Guy’s ambities niet kan temperen, want hij wil vooruit. Een nieuw repetitielokaal wordt gevonden in het gebouw waarin ook de fanfare van Kaggevinne een onderkomen heeft. Pastoor Peter Claes, die vlakbij woont, houdt een oogje in het zeil. Gezien zijn positie moet hij rust, orde en fatsoen hoog in het vaandel voeren, maar hij kan zijn sympathie voor het aanstekelijke enthousiasme van het jonge zootje ongeregeld maar moeilijk verbergen. Zo staat hij meermaals stiekem te luistervinken als Frankie zijn ideeën uitprobeert op de piano. Als het repetitielokaal – dat met zijn toog en caféallures bij de jeugd van Kaggevinne al snel bekendstaat als club ’t Trapke Af – een toevluchtsoord wordt voor iedereen die zin heeft in een wild feestje, knijpt meneer pastoor een oogje dicht. En als Guy en zijn gevolg voor de zoveelste keer de uurregeling aan hun laars lappen, en het aan de stok krijgen met de fanfare die tijdens de repetities wordt weggeblazen door het punkgeluid dat van een verdieping lager komt, is het de kerkvader die het voor hen opneemt. Het vele repeteren werpt vruchten af en Guy schrijft zijn eerste Engelstalige song: ‘On The Dole’, dat overigens nooit wordt uitgebracht. En er volgen er nog meer. In tegenstelling tot wat songtitels als ‘Poison In Your Eyes’, ‘I’m Oversexed’ en ‘Fuck My Ass’ doen vermoeden, boekt de groep vooruitgang. Een natuurlijke selectie is onvermijdelijk en bassist Johan Keuninckx ziet zich genoodzaakt af te haken. Wat niet meteen een onoverkomelijk probleem is, want daar is Robert Bergen – Berre voor de vrienden. Bergen is een in het
  • 28. 3 6 oog springend figuur in de omgeving van Diest, heeft muzikaal talent, bakken star quality én hij is de beste vriend van Frankie. Kortom: de juiste man op de juiste plaats om Keuninckx te vervangen. «Berre hing vaak rond op onze repetities», zegt Guy, «soms danste hij wat mee, of speelde hij ‘Roadrunner’ van Jonathan Richman op een orgeltje. We traden regelmatig op in de In Memoriam in Molenstede, en tijdens een van die concerten is hij op het podium gesprongen om een nummertje mee te spelen.» Berre: «Frankie en ik, betere kameraden kon je in Kaggevinne niet vinden. Ik ken Frankie van toen ik zes was; we zijn samen opgegroeid. Vanuit mijn raam zag ik zijn huis staan... Met andere woorden: wij waren dag en nacht samen, maar ondertussen spreken we al meer dan twintig jaar niet meer met mekaar.» «Het klopt dat ik vaak rondhing op de repetities van Universe, en daardoor had ik natuurlijk snel in de gaten dat Johan Keuninckx niet echt een constante was in de groep. Als hij er even niet was, pakte ik de basgitaar vast en tot ieders verbazing bleek ik nog te kunnen spelen ook. Ik wist dat al langer, want op mijn dertiende ging ik busken aan de basiliek van Scherpenheuvel. Met een akoestische gitaar en een mondharmonica speelde ik er integraal Harvest van Neil Young. Ik was zot van die plaat, Harvest is de reden waarom ik muziek ben gaan spelen. Dus, op een dag waren we lekker aan het repeteren toen Johan zijn hoofd door de deuropening stak: ‘Ah, jullie hebben al iemand.’ Hij maakte rechtsomkeert en heeft sindsdien nooit meer meegespeeld.» «Aanvankelijk had ik geen hoge pet op van Berre», zegt Guy. «Ik vond hem... raar, een dikke nek, ik wist niet hoe ik hem moest inschatten. Hij was tenslotte vooral de vriend van Frankie. Bovendien frequenteerde hij een totaal andere scene dan de mijne. De Viertap in Rillaar, dat soort discotheken. Gaandeweg zijn we dan toch kameraden geworden en heb ik zowel Berre als Frankie meegekregen in de punk. Ze moesten wel, want ík zwaaide de scepter.» «Van die hele kliek was er maar één die echt punk was, en dat was ik», zegt Berre. «Die gasten kwamen allemaal uit normale gezinnen, ik niet. Ik heb altijd mijn eigen boontjes moeten doppen. Op mijn zestiende woonde ik al alleen. Is er iets meer punk dan dat? Ik ging in mijn eentje naar Londen om er te kijken naar de punkers, om er de punkkledij te kopen die je bij ons niet vond. Of ik maakte mijn kleren zelf. Bij Guy ging het toch ietsjes anders. Als hij naar school ging moest die trui-met-gaten snel plaatsmaken voor een fatsoenlijke outfit. Ik, daarentegen, was fulltime punk.» Guy: «In die tijd was punk zo ongeveer álles voor mij. Ik herinner me dat The Kids in The Lord in Diest kwamenspelen.Wel,jemoetwetendatTheLordeenhippiebastionwas,punkwerdermaarmetmondjesmaat toegelaten. Als er al eens punk werd gedraaid, bleef het bij hooguit drie liedjes per avond: ‘No More Heroes’ van The Stranglers, ‘Roadrunner’ van Jonathan Richman en iets van de Sex Pistols. Als die drie songs erop zaten, kregen we steevast ambras met de hippies die niet konden verdragen dat we pogo dansten. Onnodig
  • 29. 3 7 te zeggen dat dat optreden van The Kids voor alle aanwezige punkers in The Lord dan ook een regelrechte triomf was. In Diest viel zelden wat te beleven, maar die avond kwamen er punkers van Leopoldsburg – stel je voor – en Antwerpen afgezakt. En dan het optreden, dat zat vanaf het eerste moment goed. Ludo Mariman die met een bak Tuborg het podium opkwam en zei: ‘Hier, dit is voor jullie!’ Die bak was in vijf seconden leeg, het bier spoot in de lucht, iedereen moshte tegen elkaar op... Dat was het helemaal voor mij.» The Scabs, Mark Two Het zal nu niet meer zo gek lang duren voor Guy zelf een trouw publiek kan begeesteren. Een zekere Francis ‘Cisse’ Vangeel ziet The Scabs optreden en biedt zich aan als tweede gitarist. Voor het eerst is er sprake van een vaste bezetting: Guy Swinnen, Frankie Saenen, Berre Bergen, Cisse Vangeel. «Vier totaal verschillende persoonlijkheden», volgens Vangeel, «maar met dezelfde onbezoedelde intenties: muziek maken.» Er volgen legendarische optredens in al even legendarische plaatselijke etablissementen als de Patria, ’t Paenhuys, In Memoriam en ’t Boemelke. The Scabs maken indruk op meerdere rockconcours en slepen daarmee prijzen als een bak bier, een slazwierder en een haardroger van Moulinex in de wacht. Frankie is amper vijftien, Berre zestien, Guy achttien en Cisse twintig. Geen van hen kan vermoeden dat er dertig jaar later nog steeds over hun muziek zal worden gepraat. Uit het persoonlijke notitieboekje van Cisse Vangeel.
  • 30. famous fans Mike Vernon (producer van Eric Clapton, David Bowie, Fleetwood Mac en The Scabs) «Toen platenfirma PIAS me contacteerde om Dog Days Are Over te producen, was ik zeer terughoudend. En daar had ik een verdomd goede reden voor: The Scabs, dat was de meest smakeloze groepsnaam die ik ooit had gehoord. Dreadful! Alhoewel, Sex Pistols is óók erg, misschien nog erger. Maar goed, ik heb die groepsnaam nooit goed begrepen, want waarom wil een rockband geassocieerd worden met stakingbrekers? En dan is er nog een tweede betekenis: als je je gesneden hebt en er achteraf een streepje geronnen bloed overblijft, dat noemt men bij ons een scab. Die groepsnaam zal wel een overblijfsel zijn geweest van hun punkverleden. Van die achtergrond was trouwens niets meer te merken toen ik hen ontving in de Chipping Norton Studios in Engeland. De twijfels die ik aanvankelijk had verdwenen als sneeuw voor de zon. Meer nog: ik was onder de indruk van hun songs, hun geweldige melodieën en hun krachtige groepsgeluid. The Scabs, een zeer interessante band, al vind ik hun naam nog steeds horrible.»
  • 31. Ben Crabbé, Scab voor één dag «Vier leren broeken op een rij» «Ik ken The Scabs al van toen ze nog een trio waren, toen er een groepsfoto van hen in het blad Stic verscheen. Daarna ben ik hen blijven volgen, ik ontving hen in het tv-programma ‘Bingo’, kwam hen weleens tegen in het Leuvense café Belgisch Congo. Kortom, we waren geen vreemdelingen voor mekaar. Op een dag belde manager Lou Berghmans me. Hij vertelde dat Frankie Saenen in het gips lag en vroeg of ik The Scabs kon depanneren. In de tweede helft van de jaren tachtig – Skintight was nog net niet uit – had ik dus de eer om één dag lang een Scab te zijn. De show verliep goed, en daarna ging ik me wassen, want, zoals iedereen ondertussen wel weet ben ik nogal een zweter. Wat bleek? Die mannen wasten zich simpelweg niet, die trokken gewoon een vers lijfke aan, en dat was het dan! Later, toen ik met Ben Crabbé & The Floorshow in Nieuwkerke bij Roeselaere in hun voorprogramma speelde, zag ik hun vier leren broeken klaarhangen in de kleedkamer. Stínken dat die deden! Ik denk dat al het zweet van hun vorige optredens er nog inzat. Maar goed, wat mijn enige optreden als drummer bijTheScabsbetreft,denkikdatikhetertochnietslecht vanaf heb gebracht. Al denkt Frankie daar misschien anders over. Hij zat namelijk het hele optreden toe te kijken vanop de zijkant van het podium. Al doe je nog zo je best, het is moeilijk om Frankie te imiteren. De reden: hij speelt linkshandig op een rechtshandig opgesteld drumstel. Dat verschaft hem een eigen stijl die je niet zomaar even kopieert. Alhoewel, na het opreden reed ik samen met Willy naar huis, en die zei: ‘Ik voelde me gerust, ik heb geen enkele keer achteruit moeten kijken.’ Een hele geruststelling.» Guy Swinnen eind jaren zeventig, tijdens een van zijn zoektochten naar punkkledij door Londen.
  • 32. Foto boven: Berre, Frankie, Guy en Cisse tonen hun eerste single ‘So Called Friends’. Foto onder: manager Ruth ‘Cute Ruth’ Janssen: «Mijn relatie met Guy mocht dan wel voorbij zijn, toch wilde ik in zijn buurt blijven. Dus ben ik maar manager geworden.»
  • 33. 4 5 «Mannen, waarom maken jullie geen singletje?» – Ruth Janssen, de eerste manager «Guy en ik zijn een koppel geweest van mijn zeventiende tot mijn eenentwintigste», vertelt Ruth Janssen. «Net als Guy studeerde ik aan het Atheneum van Diest. Ik ben The Scabs gaan managen om één welbepaalde reden: liefdesverdriet. Onze relatie mocht dan wel voorbij zijn, ik wilde in zijn buurt blijven, ook al had hij me gedumpt. Dus zocht ik naar allerlei manieren om dat mogelijk te maken. Ik probeerde het als zangeres bij The Scabs, maar omdat ik zo vals als een kat zong, besloot ik me op een andere manier nuttig te maken. Ik was de juiste persoon op de juiste plaats, want als er íets is wat ik goed kan, is het dingen regelen en de puntjes op de i zetten. Ooit heb ik een organisator op zijn gezicht geslagen omdat hij niet wilde betalen. Ik ben er niet trots op, maar hij heeft uiteindelijk wel betaald. Chokri Mahassine zegt vaak dat hij in die periode voortdurend ambras met mij had maar dat herinner ik me niet meer.» Guy: «Na mijn Atheneum-jaren ging ik in Turnhout Graduaat Grafische Bedrijven studeren. Op de allereerste dag, nog voor het eerste lesuur begon, zei iemand: ‘Straks komt hier een griet binnen die je beslist gezien moet hebben.’ Hij had het over Viviane Jacobs, de vrouw die later de moeder zou worden van mijn zonen: Mick, Eno en Lee. Toen ik haar zag binnenwandelen, wist ik meteen dat het dát meisje was waarover die klasgenoot het had gehad: gitzwart haar, benen waar geen eind aan leek te komen... ‘What the fuck! Die moet ik hebben!’ Maar wat ik ook probeerde, Viviane zwichtte niet. Op de een of andere manier kreeg Ruth lucht van mijn vele pogingen, zo is het uitgeraakt.» Ruth Janssen: «Guy en de vrouwen, het is altijd gecompliceerd geweest. Toen we nog samen waren, heb ik hem meermaals uit de damestoiletten van The Lord zien komen.» Guy: «Als Ruth en ik samen op stap gingen, ging zij vaak als eerste naar huis. Ze zag er geen graten in dat ik nog wat langer bleef, want ze wist niet dat ik in de late uren voortdurend andere grieten aan het versieren was. Dat is natuurlijk allemaal uitgekomen, en toen het na een jaar van hard proberen dan toch lukte met Viviane was het voorgoed afgelopen tussen Ruth en mij.» Ruth Janssen: «Niets om dramatisch over te doen, ik herinner me vooral onze fijne momenten. Toen we met z’n tweetjes in Londen op zoek gingen naar punkkledij, bijvoorbeeld. Daar heeft Guy de broek gevonden die hij al zo lang wilde. Hoewel, die broek stond nog niet helemaal op punt. Toen we terug in België waren, gingen we naar de stedelijke stortplaats van Diest waar we alle weggesmeten sporttassen verzamelden die we konden vinden. We sneden er de ritssluitingen uit die onze moeders dan op onze broeken moesten naaien. Bij Guy liep dat laatste, zoals bekend, een beetje fout.» «Toen onze relatie voorbij was, kwam er veel in de plaats. De muziek, de optredens, het avontuur. En
  • 34. 4 6 natuurlijk ook de typische problemen waarmee een tourmanager krijgt af te rekenen. In de begindagen verplaatsten we ons bijvoorbeeld niet met een camionette, maar met twee Volkswagen Kevers. Zowel Cisse als ik hadden er een. Ik kan niet zeggen dat het er altijd even efficiënt aan toeging.» Francis: «Amateurisme troef. Ik zie ons nog zitten in die Kevers, Frankie op de achterbank tussen zijn gedemonteerde drumstel. En dan een lekke band krijgen en alles moeten uitladen om aan het reservewiel te geraken. Op een keer had Fille, een van onze roadies, een inschattingsfout gemaakt toen we naar Gent moesten. Het is namelijk niet erg comfortabel om anderhalf uur in een Kever te zitten met een hanenkam van een halve meter hoog. Er zat voor Fille niets anders op dan het hoofd scheef te houden, met een stijve nek tot gevolg. Met Fille verveelde je je trouwens nooit. Om de een of andere reden geraakte hij nogal makkelijk betrokken bij vechtpartijen, wat er na een optreden in Limburg toe leidde dat de tegenpartij ons op de hielen zat met een tweeloop. De enige manier om heelhuids weg te geraken, was stiekem de achterdeur nemen.» Walter Grootaers: «Ik herinner me ook een akkefietje met Fille. Ook in Limburg. De Kreuners speelden die avond samen met The Scabs. Fille stond in het publiek naar ons te kijken, zijn hanenkam werkte bij enkele toeschouwers blijkbaar als een rode lap op een stier. In een mum van tijd waren ze op mekaar aan ‘t kloppen. Ik ben van het podium moeten springen om hen uit elkaar te halen.» Ruth Janssen: «De vaste vriendinnen van de bandleden, met hen heb ik nog het meest afgezien: het was niet altijd even makkelijk om hen tevreden te stellen. Was er vervoer voor hen voorzien? Konden ze mee-eten? Was er nog plaats op de gastenlijst? En zo nee, waarom dan voor die wel en voor de andere niet? Begrijpelijk dat de vriendinnen allemaal graag meewilden, maar het was niet evident. Zeker niet als je weet dat sommige groepsleden graag – hoe zal ik het zeggen? – schnabbelden.» «Mooie tijden, dat wel, maar het was niet altijd rozengeur en maneschijn: krakkemikkige geluidsinstallaties, verslenste koude schotels met blikken macedoine die al uren openstonden... Voor de zware rock ’n roll- avonturen waren de gasten nog wat te groen, denk ik, en dat gold ook voor de Spinal Tap-momenten. Alhoewel: wat we ook aten, Frankie moest bij alles mayonaise hebben, zonder ging het niet.» «De mooiste herinneringen bewaar ik aan onze tournees met Red Zebra, Siglo XX en Arbeid Adelt!. Weet je wat het mooie is aan The Scabs? Ze zijn écht, er is geen komedie mee gemoeid. Dat gevoel heb ik trouwens met veel mannen die in die periode muziek maakten: Marcel Vanthilt, Walter Grootaers, Ben Crabbé... Guy is uit hetzelfde hout gesneden, met dat verschil dat hij zijn weg nooit heeft gevonden in de media. Hij zou het nochtans gekund hebben, maar daar bedankte hij voor. Street credibility, en hoe er aan vast te houden, daar heeft hij in zijn jonge jaren vaak mee geworsteld. Daardoor heeft hij echte armoede gekend. Het feit dat hij op latere leeftijd toch heeft meegewerkt aan tv-programma’s die niet echt zijn ding waren, heeft daar volgens mij veel mee te maken. Hij heeft tenslotte drie opgroeiende zonen en rekeningen die betaald moeten
  • 35. 4 7 worden. Maar begin jaren tachtig heeft geld nooit een rol gespeeld, muziek maken was het enige dat telde. Al het geld dat binnenkwam ging naar de bankrekening van onze vzw Frigo Productions, zodat we snaren, betere versterkers en een bestelwagen konden kopen.» De armoede waar Ruth Janssen het over heeft is begin jaren tachtig voor nogal wat mensen de harde realiteit in de spreekwoordelijke marginale driehoek Diest-Aarschot-Tienen. Vooral voor Berre Bergen. «De situatie van Frankie, Cisse en Guy was niets in vergelijking met die van mij», zegt hij. «Die mannen woonden bij moeder thuis, kregen dagelijks een warme maaltijd en in het weekend nog wat zakgeld toe. Bij mij ging het anders. Mijn moeder liet me in de steek toen ik twee was. Zo’n dertig jaar later wilde mijn toenmalige vriendin dat ik weer contact zocht met mijn moeder. Ze dacht het me zou helpen komaf te maken met mijn verleden. Maar goed, die vriendin slaagde er in mijn moeder op te sporen en ze regelde een ontmoeting. Toen ik vertrekkensklaar stond, zei ze: ‘Nou ga je zéér lief zijn voor je mama, hé?’ Maar waarom moest ik lief zijn voor mijn moeder? Ze had zelf nooit geprobeerd contact met me op te nemen. Ondanks alles verliep die eerste ontmoeting vrij goed. Toch was ik zeer verbaasd: ze had alles bijgehouden wat ooit over mij in de pers was verschenen. Ze wíst dus al die tijd wie ik was! ‘Waarom heb je in die dertig jaar dan nooit een poging gedaan om me te vinden?’ Daar kon ze niet op antwoorden. Later, toen ik met Larissa Ceulemans trouwde, verslechterde de relatie met mijn moeder. Ik heb sindsdien niets meer van haar vernomen, ik weet zelfs niet of ze nog leeft.» «Mijn moeder was trouwens niet het enige probleem in mijn jeugd, mijn vader was namelijk zwaar alcoholverslaafd. Op mijn zestiende woonde ik al alleen, ik ging niet naar school, had geen werk. Om een broodtekunnenkopen,zameldeikhetleeggoedindatikvondopfuivenenoptredens.Hetwaswaarschijnlijk allemaal niet erg wettelijk wat ik deed, maar ik overleefde. Hier en daar heb ik wel wat jobs gehad, al duurde dat nooit lang. Op mijn vijftiende ging ik aardgas leggen voor het bedrijf waar mijn vader werkte. Twee maanden heb ik dat volgehouden. Op een dag kregen we te horen dat we op de werf bezoek zouden krijgen van een hoge pief van de firma, maar dat maakte niet meteen indruk op mij. Dus, toen die man arriveerde, stond ik rustig een sigaret te rollen. Ik heb hem dan ook maar meteen een vuurtje gevraagd. Terwijl hij de aansteker voor mijn neus hield, zei hij: ‘Je mag morgen je papieren en je laatste geld komen halen.’ En bij Sylvania in Tienen bracht ik het er niet veel beter vanaf. Ik poetste er de hele dag beeldbuizen die uit een zuurbad kwamen. Er was één groot probleem: zo’n gast als ik, met witte hanenkam en oorbellen, hadden ze daar nog nooit gezien, dus werd ik dag in dag uit gepest. Wat er toe leidde dat ik uiteindelijk nog maar één dag per week ging werken. Mijn ploegbaas werd het grondig beu dat hij niet op me kon rekenen en nam me mee naar de directeur. ‘Ophoepelen’, zei die tegen mijn ploegbaas, ‘ik handel dit wel alleen af.’ Ik mocht mijn hele verhaal doen, en hij begreep me. ‘Ik zal je iets verklappen wat haast niemand weet’, zei hij aan het eind
  • 36. 4 8 van ons gesprek. ‘We gaan drastisch afslanken. Als je me belooft dat je je de komende weken gedeisd houdt, zorg ik ervoor dat je hier netjes weggeraakt en je je wedde een jaar kan behouden.’» In 1984 vertelt Guy Swinnen in het weekblad Humo hoe vernederend het is werkloos te zijn. ‘Ik word er zot van om elke dag weer gedwee aan te schuiven voor dat stomme stempeltje, maar ik heb het geld nodig. Zelfs voor die povere 8.200 frank per maand moet ik kruipen. Je kan je eigen keuzes niet meer maken, da’s nog het ergste. Ik zou alleen willen gaan wonen maar ik kan het me verdomme niet veroorloven. Ik ben verplicht bij mijn ouders te blijven. In België laten ze je niks doen, je krijgt geen ruimte. We hebben geprobeerd ons te laten inschrijven als bediendes in onze eigen vzw. Wel, voor drie man kostte dat per maand honderdduizend frank aan sociale lasten alleen. We hebben gerekend en geteld om zelfstandige te kunnen worden maar ook dat ging niet, we zouden van honger zijn omgekomen. Het is één ellende. En wie garandeert me dat ik zal mogen blijven stempelen? Ik voel me soms echt een outlaw. Een bedreigde soort. En de jacht is nog steeds open. Maar hey: no regrets. Ik heb er voor gekozen, ik kan niet zonder rock ’n roll.’ Vier jaar terug in de tijd, naar 1980. De Leuvense band The Cultural Decay had enkele songs opgenomen, wat Guy Swinnen inspireert hetzelfde te doen. «Ze hadden hun opnames in Diest gemaakt, bij de plaatselijke bekenden Sus en dikke John. Muziek opnemen, wij wisten niet dat dat zomaar kon, en al helemaal niet in Diest. We hebben meteen onze allereerste studiosessie geboekt. Het resultaat was een demo met vier songs, waaronder ‘The Loser’ en ‘The Queen Of The Scene’. De klankkwaliteit was ronduit slecht: Sus en John hadden een oude tape gebruikt waarop eerder carnavalsmuziek was opgenomen. Als je onze afgewerkte demo luid genoeg zette kon je in de verte de hoempapa nog horen, maar Humo vond hem wel goed genoeg om ons te selecteren voor de Rock Rally van 1980. We geraakten helaas niet verder dan de preselectie in de parochiezaal van Herselt en wisten even niet meer waar het naartoe moest met The Scabs. Tot Ruth zei: ‘Waarom maken jullie geen singletje?’.» Ruth Janssen: «Guy zegt vaak dat het mijn idee was, maar ik kan me dat niet meer herinneren. Het was natuurlijk wel een absolute must want alleen met een single kwam je in de pers, wat dan weer extra optredens opleverde.» Guy: «Ruth had berekend dat we voor 25.000 frank twee songs konden opnemen en op duizend exemplaren laten persen. Zónder hoesjes, die zou ik zelf drukken op school. De Frigo Fuif moest voor de nodige fondsen zorgen. De rekening bleek te kloppen en op een zaterdagmiddag gingen we met z’n allen aan de slag met de door mezelf gedrukte hoesjes: één man plooide ze, de andere kleefde ze dicht met Pritt en de volgende schoof de singletjes erin. Na enkele weken kwam de lijm natuurlijk los, een euvel dat werd verholpen bij de tweede persing waarvoor wel genoeg geld was om hoesjes te laten drukken.»
  • 37. famous fans Alain Tant (Once More, Luna Twist) «In de periode 1990-91 mocht ik deel uitmaken van het backingkoor van The Scabs. Ze lokten toen massa’s volk naar de zalen. Op 10 augustus 2008, op de Lokerse Feesten, was ik weer van de partij. Toen viel me nog maar eens op hoe open minded die gasten wel zijn, en ze hadden nog steeds dat clangevoel van weleer. Een goeie groep is zoals de loge: je komt er niet zomaar in. Ook ik niet. Al heb ik dan vaak samen met hen op het podium gestaan, ik bleef toch steeds een buitenstaander, en zo hoort het. Die vier gasten, daar kan niets of niemand tussenkomen. Dat ‘wij-tegen-de-rest-van-de-wereld- gevoel’ maakte dat The Scabs zichzelf overstegen. Hoewel, de rest van Europa inpalmen, bleek een brug te ver. En toch denk ik dat ze het hadden kunnen maken in een land als Duitsland, dat merkte ik toen ik er met hen optrad. Bon, mij kennen ze ook niet in de rest van Europa, maar ik heb wél bij The Scabs gezongen.» Persfoto’s voor de release van Here’s To You, Gang!
  • 38. Guy Swinnen over de hoes van Here’s To You, Gang! «Stoer, he: rockers zonder broek» Oostendenaar Danny Willems, die niet alleen verantwoordelijk is voor de beste foto’s van Arno en T.C. Matic maar ook voor die van The Scabs, is tot op de dag van vandaag jaloers dat hij het niet was die een kleine dertig jaar geleden die legendarische hoesfoto van Here’s To You, Gang! heeft gemaakt. De cirkel is rond, want op zaterdag 26 juni 2010 fotografeerde hij Guy, Frankie, Willy en Fons, die tot aan hun middel in het water stonden. Voor Guy en Frankie was het de tweede keer, voor Fons en Willy Willy de eerste, want in 1983 waren Berre Bergen en Cisse Vangeel de bassist en gitarist van dienst. Het was trouwens die laatste die destijds op het idee kwam om The Scabs in het water te fotograferen. «Als je goed kijkt, zie je dat we geen zonnebrillen maar zwembrilletjes dragen», zegt Francis Vangeel. «Ook dat was een idee van mij.» Guy beaamt: «Francis was toen nogal onder de indruk van ‘The African Queen’, een film uit 1951 met Humphrey Bogart en Katharine Hepburn. Bogart trekt bijna de hele film lang een bootje door het water. Die sfeer wou Cisse op de foto, maar hij hield er natuurlijk geen rekening mee dat er niet echt een budget was voor een degelijke shoot. Dan maar zelf de camera bedienen met de zelfontspanner. Niet echt glamoureus als je eerst op een knopje moet drukken om tien seconden erna cool te staan wezen in het water.» «De hoes is eigenlijk een zwart-witfoto die achteraf met airbrush-techniek is bijgekleurd door Luc Guillaume, beter bekend als de zanger Luc Vankessel die in 1981 een hit scoorde met ‘Hotel Paradiso’. Een paar hemden moesten uiteraard een kaki kleurtje krijgen, want we waren nogal fan van The Clash. En om het verhaal helemaal te demythologiseren, kan ik je nog vertellen dat we op de foto geen broek dragen. Stoer he, rockers zonder broek.»
  • 39. 5 8 ‘The Scabs zijn geen virtuozen maar wel goed op weg om tot een van de opwindendste livegroepen van dit land uit te groeien’ – Marc Mijlemans (in Humo) De vinylsingle ‘So Called Friends’, met op de andere kant ‘Frozen Faces’ wordt eind maart 1981 in eigen beheer uitgebracht op het fictieve label Refused Records. Voor de naam van het label inspireert Guy Swinnen zich op de Salon des Refusés, een tentoonstelling die meerdere malen georganiseerd werd in de negentiende eeuw. Op de Salon des Refusés konden de kunstenaars terecht die werden geweigerd op de officiële Parijse Salon. Op de eerste editie, in 1863, stelde Edouard Manet zijn Déjeuner sur l’herbe voor. Het schilderij zou later wereldberoemd worden. Met The Scabs loopt het voorlopig niet zo’n vaart, al wordt ‘So Called Friends’ enorm goed onthaald door de pers en het nog kleine publiek. De single krijgt zowaar airplay, waardoor The Scabs tijdens hun optredens steevast op herkenningsapplaus kunnen rekenen. Later dat jaar, in oktober, wordt de tweede single uitgebracht: ‘There’s Nothing Wrong/Beat Me Up’. «Het was mooi om te zien hoe onze songs destijds vanuit het niets ontstonden», zegt gitarist Francis Vangeel. «Meestal begon het met een simpele riff, een los idee van Guy of Frankie, en de anderen voegden er vervolgens iets aan toe, kleurden het in. ‘So Called Friends’, naar een idee van mij, is daar een mooi voorbeeld van.» RuthJanssen:«DesingleswerdenmetlofonthaalddoorHumo-journalistenCharliePoelenMarcMijlemans. Dat is ontzettend belangrijk voor ons geweest.» Charlie Poel: «Mijn neef zat bij Guy op school. Via hem leerde ik The Scabs kennen. In 1981 zag ik hen dan aan het werk in een zaaltje in Leuven, ik was meteen onder de indruk. Wat zij brachten was ongezien in België: punk, maar toch melodieus. Het duurde niet lang voor ik Marc Mijlemans meekreeg naar dat bewuste optreden in Maaseik.» Ruth Janssen: «Naar aanleiding van dat optreden in Maaseik besteedde Mijlemans maar liefst twee volledige pagina’s aan The Scabs, op een moment waarop dat totaal nog niet relevant was. Een heus interview, en we hadden niet eens een album uit! Het was onbetaalbare reclame waarvan we zeer lang de vruchten hebben geplukt.» In zijn inleidende tekst voor dat interview (in de Humo van 30 september 1982) schrijft Marc Mijlemans: ‘Zondag 29 augustus: via het swingende plaatsje Leut rijden Humo’s Mensgeworden Argusogen Maaseik binnen op zoek naar het lokale openluchtfestival. Ha, daar moet het zijn: in een wei staat een verlaten podium en daarvoor een klein bord met erop in authentieke hiërogliefen de verbluffende mededeling: ‘Wegens stroompanne festival in K.C.’.
  • 40. 5 9 Dat blijkt niet Kouwe Couscous te betekenen maar Kultureel Centrum, ondermeer legendarisch vanwege het feit dat de Rock Rally-jury daar en nergens anders op Gruppenbilds ‘Maatschappij’ stootte (met Stijn Meuris, red). Marine staat zich al op te warmen als wij uit de blakende zon de duisternis tegemoet treden, maar wij zijn niet voor hen gekomen. Ook niet voor The Chrome, 2 Belgen, The Employees of zelfs T.C. Matic, nee, onze aandacht spitst zich toe op The Scabs, het jonge viertal uit Diest en omstreken. Charlie Poel zag hen een jaar geleden in Leuven aan het werk en praat daar nog altijd over, hoewel dus zeer zeker niet altijd, wat hem ongetwijfeld siert. The Scabs, de tocht naar het verre Maaseik meer dan waard, zo zou blijken. The Scabs, de Eric Vanderaerdens van de Vlaamse rock. The Scabs: zanger- gitarist Guy Swinnen, gitarist Francis Vangeel, drummer Frankie Saenen, bassist Robert Bergen, samen goed voor twee beloftevolle singles, plus het hoogtepunt van de No Big Business-lp, ‘Is This Life?’. Agressieve punk-’n-roll maar meer dan de dreun en de schreeuw waar de Mohikanen van tegenwoordig zich van menen te moeten bedienen.’ ‘The Scabs in Maaseik: snel, nijdig, verbeten en als het publiek even uit het meeslepende ritme dreigde te vallen, was daar podiumpersoonlijkheid en Strummer-fan Guy Swinnen om hen weer genadeloos bij het nekvel te grijpen. Geen virtuozen maar wel goed op weg om tot een van de opwindendste livegroepen van dit land uit te groeien. En songs, jongen, niet alleen het pakkende ‘Is This Life?’ of het stomend snelle ‘Beat Me Up’ maar ook schitterend nieuw werk als ‘Matchbox Car’ en ‘Waste My Breath On You’.’ ‘De vroegere Kids gereïncarneerd, qua energie en overtuiging, maar verder volledig en alleen zichzelve. Ik kreeg een klap, en The Scabs verdiende drie bisnummers. Dit was overigens geheel onverwacht een zeugma.’ ‘Een week later zit ik al, meegesleept door mijn enthousiasme, in Scherpenheuvel te praten met Guy Swinnen en Francis Vangeel: Scabs, punks van het eerste uur en eerlijke jongens. The Scabs doen in november een tournee in het voorprogramma van De Kreuners en brengen rond die tijd ook een mini-lp uit. Als dat alles was wat u wilde weten, kan u nu weer gaan slapen maar voor wie tot op het bot wil, zijn dit: The Scabs.’ «Die trip naar Maaseik zal me altijd bijblijven», zegt Charlie Poel. «Daar beleefde ik een van de meest magische momenten in mijn leven. Niet alleen ik voelde dat zo aan, maar ook Guy en Marc. Na dat optreden stonden we alledrie wat bedremmeld naar elkaar te staren. We konden geen woord uitbrengen. Guy niet omdat hij onder de indruk was van die twee heren van Humo die de moeite hadden genomen om speciaal voor hen naar Limburg te komen, wij niet omdat we net getuige waren geweest van een fantastisch concert. Op technisch vlak zijn The Scabs met de jaren alleen maar beter geworden, maar toen waren ze enorm origineel, onbezoedeld, puur. Ze hadden iets gevaarlijks, iets dreigends. Als je The Scabs aan het werk zag, dacht je: Met dit soort volk moet je opletten, daar krijg je best geen ruzie mee. Wat uiteraard niet zo was, want het waren lammetjes. En achteraf zeer dankbaar voor dat interview in Humo. Als je vandaag de dag pakweg een deelnemer van de Rock Rally interviewt, gaat het er toch iets anders aan toe. Hoe knullig The
  • 41. 6 0 Scabs soms ook waren, Marc en ik wisten dat ze groot zouden worden. Die bezoedeling is er later natuurlijk wel ingeslopen, maar dat gebeurt bij elke groep die lang samenblijft. Zo zal dat ene optreden dat ik zag van de Arctic Monkeys in de Botanique – er waren hoop en al vierentwintig toeschouwers – nooit meer verbeterd kunnen worden.» De livereputatie van The Scabs groeit met de week. Als toeschouwer krijg je het gevoel getuige te zijn van iets unieks, iets noodzakelijks. Er gebéurt iets, en de energie die de groep tentoonspreidt lijkt wel grenzeloos, waardoor er altijd wel iets – op het podium of in de zaal – stukgaat. Is het de kracht van de verbeelding die zulke herinneringen aandikt tot mythes? Te oordelen aan de krantenrecensie van een een zekere C.S., over het optreden van 17 maart 1983 in de Leuvense zaal Lido, zeker niet. ‘Met wat vertraging stonden ze er: The Scabs, donderdag laatstleden in het Lido, opgespannen als jachthonden die voor het eerst na een winter binnen weer de geur van vers wild in de neus krijgen. Vanaf het eerste nummer werd hier à fond gespeeld: ze kennen met andere woorden hun eigen kracht niet, omdat ze geen enkele reserve overhouden voor later. Alle remmen los, en het pleister letterlijk van het plafond: lang geleden dat ik een groep zichzelf op zulke rücksichtslose wijze heb zien geven. Meteen ‘Is This Life?’ als tweede song, tijdens het derde nummer gaf de elektriciteit er even de brui aan, maar dat kon de pret nauwelijks drukken. Bij wijze van revanche trokken ze daarna de geluidsmuur van een gezonde Concorde op tijdens mokerharde versies van ‘Trapped By The Rain’, – Guy kreeg bijna een hartinfarct – ‘Matchbox Car’, – aan negen Beaufort – en ‘Beat Me Up’. Daar dienden bisnummers van te komen, al begrijp ik niet waar ze na twee uur van deze powertraining nog de energie haalden om ‘I Don’t Want Your Company’ te spelen. Twee keer mochten ze terugkomen, en vermits het repertoire op was, werd ‘Is This Life?’ er nog eens doorgejaagd. Heel hard en wild. Het duurde ettelijke pinten voor deze jongen weer bij zijn positieven was.’ Hoe belachelijk het een kleine dertig jaar later ook mag lijken, de inspanningen van The Scabs om hun muziek aan de man te krijgen middels enkele vinylsingles wordt door sommigen beschouwd als een knieval voor de commercie. Guy Swinnen, die op zijn eenentwintigste nog wat lessen zelfrelativering kan gebruiken, schrijft in een open brief: ‘Bedankt voor je bezorgdheid om de muziek van The Scabs. Geen nood, wij zullen nooit de weg van The Kids opgaan, want we zijn al een tijdje geleden afgestapt van dat stereotiepe punkgeram, net omdat het stereotiep is. Punk was aanvankelijk origineel, eerlijk en recht door zee, maar het is een modeverschijnsel geworden. Voor iedereen die het nog niet weet: punk is niet de vandaal uithangen door tegen vanalles en nog wat te schoppen, of pinten stuksmijten, of ambras verkopen. Als het dat is wat je wil, koop dan een nauw jeansvestje en schilder er AC/ DC op. Punk was voor ons een startsein, geen voorbeeld om na te apen, maar een begin om te evolueren naar een eigen stijl. Ik weet wel dat sommige punks ons verraders noemen. Als ze me dan ‘Disco-scabs!’ achterna roepen, kan ik alleen
  • 42. 6 1 maar lachen. Durven ze het me niet in mijn gezicht te zeggen? Zijn dat punks? Iemand die zoiets doet is een ‘so called friend’, en daar hou ik geen rekening mee. Met deze brief hoop ik te bereiken dat de mensen onze evolutie niet langer zien als verraad aan onze eigen principes. Binnenkort komt er een mini-lp uit van The Scabs. Daar zal een nieuwe versie van ‘Is This Life?’ opstaan. Luister ernaar en overtuig jezelf ervan dat dit geen disco is, het heeft er zelfs geen reet mee te maken.’ In het najaar van 1981 verschijnt niet alleen ‘There’s Nothing Wrong/Beat Me Up’ maar ook het haastig in mekaar gebricoleerde compilatiealbum No Big Business, met daarop Belgische acts als Luc Van Acker & Didi De Paris, Siglo XX en The Scabs. De pers slaat en zalft. De Hoogstraatse Gazet, dat naast een kolom met aankondigingen van notariële verkopen in de Kempen wat plaats heeft vrijgehouden voor een artikel over The Scabs, vindt het initiatief van veel goeie wil getuigen maar betreurt tegelijk het povere resultaat. Eén song steekt er volgens de Hoogstraatse redacteur evenwel bovenuit: ‘Is This Life?’. De mening van Humo loopt nagenoeg gelijk. Dat de verzamelaar weinig goeie muziek bevat maar dat het een nobel initiatief is, een collectie van twaalf al dan niet interessante naamkaartjes die je krijgt aangeboden voor maximum tweehonderd frank. De ‘goed bewerkte agressiviteit’ van The Scabs wordt in de recensie ‘leuk’ bevonden. Deversievan‘IsThisLife?opNoBigBusinessmagdanleukzijn,evengoedkunnendeadjectieven‘rudimentair’ en ‘primitief’ worden bovengehaald, wat op zich geen schande hoeft te zijn. Guy Swinnen heeft een andere mening over dat laatste. «De opname van deze track, die plaatsvond in het huis van producer Roland Beelen, was een van onze grootste muzikale teleurstellingen ooit. Op de viersporenrecorder van Roland klonk het fantastisch maar op plaat bleef er niets meer van over. Bovendien hoor je mij op deze versie ‘haven’t I got the right to live like I like’ zingen, terwijl het natuurlijk ‘as I like’ moet zijn. Je zou voor minder het schaamrood op de wangen krijgen.» Ruth Janssen treedt Guy bij. «Ik heb die versie al lang niet meer gehoord – mijn broer Luc heeft mijn exemplaar van No Big Business geleend en nooit meer teruggeven, de smeerlap – maar ik herinner me wel de abominabele klank. Het klinkt voor geen meter! ‘Is This Life?’ leefde wel heel erg bij de fans, ze werden gek als het gespeeld werd tijdens concerten.»
  • 43. Backstage! Foto boven: Jan Van Eycken van De Kreuners. Linksboven: manager Ruth Janssen. Linksmidden: Kreuner Eric Wauters. Linksonder: Kreuners-manager Joe Robeyns. Foto’s boven op pagina 63: gelegenheidsgitarist Peter Clemens (links), Cisse Vangeel (rechts) en Guy Swinnen met fans (onder).
  • 44. 6 5 Weinigen weten dit, maar ook Wim Mertens heeft ooit nog een versie van ‘Is This Life?’ geproducet. Ja, díe Wim Mertens, de gerenommeerde componist wiens ‘Struggle For Pleasure’ werd gebruikt in reclamespots van Proximus. Mertens’ opnames van ‘Is This Life?’ en ‘Waste My Breath’ vinden plaats in de periode dat ‘No Big Business’ en ‘There’s Nothing Wrong’ uitkomen. Guy Swinnen vindt Wim Mertens en The Scabs niet per definitie een vreemde combinatie: «Vergeet niet dat we, naast een punkband, toch ook een new wave-groep wilden zijn. En new wave-groepen experimenteren nu eenmaal met elektronica. Maar toch, een rare kwiet, die Wim. Ter voorbereiding van de opnames hadden we een kennismakingsgesprek in een café. Wim droeg een groene, loden jas. Zo’n parka-achtig geval waaraan jagers zich graag mogen bezondigen. In het college waar ik school had gelopen, droegen alleen de brave Hendrikjes zo’n jas. Totaal aseksueel! Maar het paste bij Wim Mertens, en bij zijn brilletje. Ik herinner me hem vooral als een intellectueel, als alles wat The Scabs niet waren. Maar die opnames waren dik oké, al hebben we er nooit iets mee gedaan.» Frankie: «Verschrikkelijk waren die opnames. Een ramp! Wim Mertens wilde er iets symfonisch van maken, iets dat in de verste verte niets met The Scabs te maken had. Gelukkig is het nooit op plaat beland.» De Opel Record ‘59 van Guy die werd gebruikt voor de singlehoes van ‘Matchbox Car’. Links: Marktrock begin jaren tachtig.
  • 45. 6 6 Here’s To You, Gang! Gelukkig belandt de derde, definitieve versie van ‘Is This Life?’ wél op de mini-lp Here’s To You, Gang!. Niet zomaar een mini-lp, maar een statement van de jaren tachtig, een uithaal, een korte, snelle en opwindende trip doorheen de frustraties van vier ongeduldige jongemannen. En, niet onbelangrijk, met ‘Matchbox Car’ bevat Here’s To You, Gang! dé hymne van een generatie. De titel van de mini-lp baseert Guy losjes op een dialoog tussen Humphrey Bogart (Rick) en Ingrid Bergman (Ilsa) in ‘Casablanca’, het romantisch drama uit 1942 van Michael Curtiz. Ilsa: ‘I can’t fight it anymore. I ran away from you once. I can’t do it again. Oh, I don’t know what’s right any longer. You have to think for both of us. For all of us.’ Rick: ‘All right, I will. Here’s looking at you, kid.’ Met here’s to you, gang bedoelt Guy net zoveels als: dit zijn wij, neem ons zoals we zijn. Autobiografisch, want dat is precies wat hij als drieëntwintigjarige wel vaker wil roepen. In april 1983, net na de release van Here’s To You, Gang!, vertelt hij in het blad Backstage: ‘Toen ik als pas afgestudeerde graficus nergens werk vond omwille van mijn uiterlijk – rechtopgekamde haren, oorbellen, veiligheidsspelden – zag ik vaak dat minder sterke kandidaten de job wel kregen, alleen al omdat ze een pak droegen. Daar gaat ‘Is This Life?’ over.’ They don’t accept my clothes They don’t accept my hair They want to put me in a monkey suit
  • 46. Ten tijde van ‘No Pay Today’, twee jaar na de eerste ‘Indiana Jones’-film.
  • 47. Links: Frankie backstage tijdens Torhout/Werchter 1983. Rechts: The Scabs proberen de sfeer van The Cure’s Seventeen Seconds-hoes na te bootsen.
  • 48. 7 0 ‘‘Matchbox Car’ gaat over een bepaalde gebeurtenis in mijn kleutertijd’, vertelt Swinnen begin jaren tachtig in een blad. ‘Nadat een vriendje bij mij was komen spelen, vond ik mijn favoriet speelgoedautootje niet meer terug. Ik dacht dat het gewoon per ongeluk was zoekgeraakt en vergat het, tot ik maanden later bij dat vriendje op bezoek ging. Dáár lag míjn autootje: hij had het gewoon gestolen. Naïef als ik was kon ik niet geloven dat iemand tot zoiets in staat was. ‘Waste My Breath’ heb ik geschreven na een eindeloze discussie met Berre over het huwelijk. Hij was al dik tevreden met zijn krant, zijn pantoffels en zijn vrouw. Alsof die drie per definitie in hetzelfde rijtje thuishoren. Die routinementaliteit vind ik walgelijk. Dat verlagen van de mens, een vrouw in dit geval, tot een object, tot een ding om mee te vrijen. Dat huichelachtige rollenpatroon wordt er bij de mens natuurlijk op allerlei manieren ingestampt: door middel van reclame, opvoeding... Iedereen belooft je rozengeur en maneschijn, maar als je om je heen kijkt blijkt iedereen iedereen te belazeren. Zo’n televisieserie als ‘Dallas’, bijvoorbeeld, da’s toch de grootste rotzooi? En iedereen zit zich daar aan te vergapen. Mensen dragen maskers, verbergen hun gevoelens. In ‘Trapped By The Rain’ vertel ik dan weer hoe je na een jaar van vruchteloos werk zoeken toch vanzelf gaat toegeven aan de geplogenheden van het systeem. Je kan niet anders, want van stempelen word je gek: net voor de stempelcontrole opstaan, ’s middags met je slaapdronken kop wat rondhangen en ’s avonds pinten gaan pakken. Verder niks. Ik stompte zodanig af dat ik gezegd heb: Oké, jullie willen me niet met spelden? Dan krijgen jullie me zónder, maar vanbinnen zal ik niet veranderen.’ Zevenentwintig jaar later, op zijn vijftigste, heeft Guy die attitude wat bijgesteld: «Gelukkig verandert een mens met ouder worden. Je kan tenslotte niet kwaad blijven.» «Het was Walter Grootaers van De Kreuners die ons destijds heeft aangespoord Here’s To You, Gang! op te nemen. Hij zei: ‘Je mag met ons mee op tournee, maar dan moet je wel een plaat uitbrengen.’» Walter Grootaers: «Of het werkelijk zo is gegaan, weet ik niet meer. Maar ik herinner me wel nog de eerste keer dat ik The Scabs aan het werk zag. Dat was namelijk zo fantastisch dat ik inderdaad besloot hen in het najaar van 1982 mee te vragen op tournee. Het was niet de eerste keer dat we jong talent op die manier een kans gaven, we hadden het eerder ook al gedaan met De Kommeniste. Na dat toertje met The Scabs is Joe Robeyns, onze manager, in gang geschoten.» Guy: «Joe contacteerde producer Jean-Marie Aerts en EMI. Met Jean-Marie werken was... speciaal. Als ik een gitaarriffje speelde, zei hij: ‘Wat is dit? Wat is hier de bedoeling van?’ ‘Euh, gewoon iets wat ik heb bedacht, Jean-Marie, iets dat ik goed vind.’ ‘Ik vind dat niet zo goed’, zei hij dan. ‘En waarom die rare sound? Dat equalizerpedaaltje díent helemaal niet om je klank te vervormen.’ Van een gewone boerenlul die blues speelde, was hij plots ‘Jean-Marie Aerts van T.C. Matic’ geworden. Dat gaf hem een reden om uitspraken te doen als: ‘Ik moeje voel’n, het moet van binn’n komen’, maar ik begreep hem niet altijd even goed.»
  • 49. 7 1 Jean-Marie Aerts: «Voor elk woord dat ik tijdens een opnamesessie zeg, is er een reden. Mijn aanpak: de groep registreren zoals de groep is, maar er ook nog iets aan toevoegen. De groep moet er iets van bijleren, dat is de bedoeling, zodat de muzikanten na de opnames van zichzelf kunnen zeggen dat ze gegroeid zijn.» Guy: «Het moet gezegd, de resultaten die Jean-Marie boekte, maakten alles goed. Die man wist wat hij deed, en nu begrijp ik hem wél.» Francis: «The Scabs evolueerden van rudimentaire punk naar datgene wat we op Here’s To You, Gang! ten gehore brachten: nog steeds punk, maar dankzij Jean-Marie wat meer gesofisticeerd. Kortom, de juiste mix van ritme en klank, niet te perfect, niet te slordig.» Arno Hintjens: «Ik vraag me af welke groep Jean-Marie destijds níet geproducet heeft. Als Jezus Christus Jean-Marie had gebeld om hem te producen, had hij het ook gedaan.» Jean-Marie Aerts: «Het was aangenaam werken met The Scabs. Ik heb onlangs nog eens naar Here’s To You, Gang! geluisterd, en het verraste me hoe goed die gasten eigenlijk speelden. Zeer strak, geen overbodige luxe in het pre-Protools-tijdperk. Knippen en plakken was toen lang niet zo makkelijk als nu. Alles wat je op Here’s To You, Gang! hoort, is dus echt gespeeld. En ook over de klank ben ik nog zeer te spreken: die mix tussen punk en dub is uitermate geslaagd. We hadden niet zoveel middelen, hoor: reverb, een echokamer en ideeën. De klank was het logische gevolg van de attitude die we toen hadden: je voelt het of je voelt het niet. Niets is gebeurd met voorbedachten rade. Het heeft met smaak te maken. Da’s volgens mij een van de redenen waarom die plaat een blijver is. De vrijheid die er vanaf straalt! Punk – en dan heb ik het niet over het modeverschijnsel, maar over de manier van leven – betekent voor mij vrijheid. Dub heeft dat ook. Als je naar Lee Scratch Perry luistert, denk je toch: wow, waar komt dat allemaal vandaan?» Koen Crets (roadie, en jeugdvriend van Frankie): «The Scabs zijn dan misschien geen topmuzikanten, maar het is wel een groep, dat wist ik al meteen toen ik Here’s To You, Gang! voor het eerst hoorde. Die plaat doet mij nog altijd iets. Ik herinner me dat Frankie bij mij thuis aankwam met Here’s To You, Gang! onder de arm: ‘Hij is af!’ We hebben er toen samen meerdere keren naar geluisterd op mijn krakkemikkig platenspelertje, dat zal ik nooit vergeten.» Frankie: «De productie van Jean-Marie Aerts is fantastisch. Ik vind Here’s To You, Gang! nog steeds de beste plaat die we ooit hebben gemaakt.» Wat dat betreft staan Frankie Saenen en Marc Mijlemans min of meer op één lijn. Jaren later zal Mijlemans zeggen dat The Scabs voor hem nooit meer zo goed kunnen zijn als ten tijde van Here’s To You, Gang!, maar dat het nog steeds een topgroep is die hem altijd na aan het hart zal liggen. Hóe goed hij Here’s To You, Gang! wel vindt, pent hij neer in een uiterst lovende recensie:
  • 50. 7 2 ‘Vorig jaar rond deze tijd debuteerde het jonge groepje Allez Allez met de mini-lp African Queen, een schokgolf van vitaliteit, een bescheiden aardbeving. Dit jaar bereikten The Scabs met hun eerste mini-lp Here’s To You, Gang! hetzelfde effect, want ook dit is een korte, maar accurate soundtrack voor het leven in België vandaag. Goed, er zijn wel meer mensen die intuïtief aanvoelen waar het hic et nunc om te doen is maar Guy Swinnen heeft het uitzonderlijke talent om dat hic et nunc om te zetten in songs, en als wij songs schrijven dan bedoelen wij ook songs, die dingen waar er te weinig van zijn, weet u wel. Van die gave, toen nog slechts embryonaal aanwezig, getuigden ze al met hun singles ‘So Called Friends/Frozen Faces’ en ‘There’s Nothing Wrong/Beat Me Up’ en die haalden wel de jukebox van Bij Wiske in Diest maar niet de erkenning die ze verdienden. Daarna was er nog de Scabsbijdrage aan de No Big Business-lp, ‘Is This Life?’, een rommelig opgenomen maar onvergetelijke uithaal naar het herenvolk dat niet wil leven en laten leven. De nieuwe versie van ‘Is This Life?’ die Here’s To You, Gang! siert, is typerend voor de op zeer korte tijd gerealiseerde stap vooruit die The Scabs hebben gezet: ze hebben hun plaats, hun spoor gevonden en stomen nu door, bestemming onbekend maar dat maakt niks uit want het is om het stomen zelf begonnen. Het hoge niveau van Here’s To You, Gang! is te danken aan zanger-gitarist Guy Swinnen, gitarist Francis Vangeel, drummer Frankie Saenen en bassist Robert Bergen, maar hebben geholpen: de goeie omstandigheden waarin ze de plaat hebben kunnen opnemen (ICP studio’s) en producer Jean-Marie Aerts, die het geluid van The Scabs met veel eerbied en vakmanschap heeft vastgelegd. Het geluid van The Scabs zou in Franstalige, hippe kringen omschreven worden als ‘un peu démodé’, wat eigenlijk betekent: krachtig, zonder synthesizers, moderne rock ’n roll máár rock ’n roll. Niks démodé, geboren uit de punk, dat wel, maar geëvolueerd naar strakke, harde maar melodieuze... euh... rock ’n roll, dus. Dat moet ook, want The Scabs zijn nog steeds kwaad, voelen zich machteloos en grijpen daarom schreeuwend naar het beetje macht dat binnen hun bereik ligt. De macht door kracht van de rock ’n roll, de trots van de verliezer.’ ‘Maar laten we het simpel houden, want dat doen The Scabs, godzijdank, ook. Vanaf het echt schitterende, bijtende ‘Waste MyBreath’,aldeeersteéndebeste,soberopgebouwdrondeengitaarriffenwatdrumslagen,venijniggezongendoorSwinnen, dansende haat. Een stamp onder de ballen van alles wat boven staat en niet naar beneden wil komen. Dan het herwerkte ‘Is This Life?’, waarin een van de duizenden schoolverlaters zich met een vloek en een zucht afvraagt of er dan niks meer voor hem is weggelegd dan een dopkaart en gezaag om zijn oren. ‘They don’t accept my clothes, they don’t accept my hair, they want to put me in some monkey suit’ en ‘Haven’t I got the right to live as I like?’. Pertinente vraag. Spetterende gitaren en donkere bas laten daarna ‘I don’t want your company’ losbarsten: korte, sterke, dansbare en agressieve song, ik vráág niks meer. ‘Trapped By The Rain’, volgt: de verveling onderhoudend gemaakt zoals dat ook in ’77 al een paar keer indrukwekkend gedaan werd, de claustrofobie die wanhopig aan stukken wordt getrapt. Tenslotte, ‘Matchbox Car’, over de kleine klappen des levens en hoe daar overheen te komen en zélf een klap van een song. Eerlijk: ik heb niet de bedoeling om dit allemaal te overdrijven, om een vertekend beeld te geven, om mee te gaan met het heersende chauvinisme, maar ik kan het verdraaid ook niet helpen dat ik kapot ben van Here’s To You, Gang! van The Scabs. U moest het zelf ’s proberen.’
  • 51. 7 3 We’re all Diestenaars Guy Swinnen duidt niet alleen Marc Mijlemans, Walter Grootaers, Joe Robeyns en Ruth Janssen aan als de personen die mee aan de basis lagen van het eerste succes van The Scabs, ook Gust De Coster heeft volgens hem een belangrijke duit in het zakje gedaan. «‘Vrijaf’, het radioprogramma van Gust, was destijds het kloppend hart van de Belgische muziek. Als je niet gedraaid werd in ‘Vrijaf’, betekende dat evenveel als vandaag genegeerd worden door Studio Brussel. Gust had ‘So Called Friends’ al wat sporadische aandacht gegeven, maar ‘Matchbox Car’ draaide hij élke week. Hij nodigde ons zelfs uit voor een interview, net zoals de groten. We waren dan wel het kleine broertje van Red Zebra, T.C. Matic en Lavvi Ebbel, maar toch: we hoorden bij de new wave-kliek.» Manager Ruth Janssen smeedt het ijzer als het heet is. «Ik ben meermaals naar de villa van Herman Schueremans gereden om hem te overhalen The Scabs op het toenmalige dubbelfestival Torhout/Werchter te programmeren. Pogingen die hun effect blijkbaar niet misten want enkele weken later sprak hij Frankie aan in de backstage van het Breekend Festival: ‘Wat denk je, zijn jullie klaar om dit jaar op Torhout/Werchter te spelen?’ Het antwoord van Frankie, altijd een bescheiden jongen geweest, staat ondertussen bekend als legendarisch: ‘’t Is misschien nog wat te vroeg...’» Amper een minuut later tonen Guy en Cisse zich meesters in de discipline Meubelen Redden. «Frankie vertelde ons van zijn gesprekje met Herman», zegt Guy. «Ik kon mijn oren niet geloven. Cisse en ik zijn Schueremans meteen gaan zoeken en hebben hem, naar adem happend van opwinding, verzekerd dat The Scabs er wel degelijk klaar voor waren.» Herman Schuermans: «Ik herinner me dat niet meer, maar het zou inderdaad wel een van mijn bezorgdheden kunnen geweest zijn. Want het is tot op de dag van vandaag mijn grootste bekommernis of een band die fantastisch presteert in een club wel geschikt is voor het grote Werchter-podium. Het schoolvoorbeeld van een groep die die overgang perfect doorstond, was U2 in 1982. Op de podia van Torhout/Werchter ontdekte U2 dat ze een publiek van tienduizenden mensen aankonden, dat ze rijp waren voor de stadions. Bono spreekt er nog altijd van. Vergelijk het met een jongetje die voor het eerst een stijve krijgt. Die denkt toch ook: Hier moet ik iets mee doen. Ik kijk er dus streng op toe dat mindere acts ons podium niet halen, al vergis ook ik me natuurlijk weleens. In 2008 was ik haast verplicht om een rapper te programmeren. Dat werd Jay-Z, die overigens ladderzat op het podium stond. Dan denk je toch: Godverdomme! Geef ‘m vijf frank en haal ‘m eraf!»
  • 52. Breekend 1983. Links: The Scabs hebben net van Herman Schueremans te horen gekregen dat ze Torhout/Werchter mogen openen. Frankie is nog niet helemaal zeker van zijn stuk. Rechts: manager Ruth Janssen. Uiterst rechts: Frankie met zijn toenmalige vriendin Nancy Knockaert (met tijgermotiefjasje).
  • 53. 7 6 Ruth Janssen: «Ik weet niet meer precies hoe hoog het bedrag was dat we voor onze concerten in Torhout en Werchter hebben gekregen, maar het zal niet veel meer dan vijfduizend frank geweest zijn. Net genoeg om onze hotelkosten te betalen. Ik had namelijk een hotel geboekt in de buurt van Torhout, omdat ik het risico niet wilde nemen dat de jongens te laat zouden komen voor de soundcheck. Maar goed, geld of niet, het was een fantastische ervaring. Alleen al in de backstage mogen rondlopen tussen al die grote namen was een ware belevenis. Ik herinner me dat Annie Lennox in openlucht – het was mooi weer – onderhanden werd genomen door een kapper. Waarom? Dat is me nog steeds een raadsel, want haar worteloranje coupe wás al gemillimeterd.» Berre Bergen rekent de concerten in Torhout en Werchter tot zijn persoonlijke artistieke hoogtepunten, de onwrikbare Francis Vangeel wordt niet gehinderd door een overdreven gevoel van nostalgie: «Werchter? We bleven daar eigenlijk redelijk kalm onder. Weet je, we deden altijd graag ons eigen ding, zonder al te veel concessies. Net om die reden hebben we bijvoorbeeld zo lang gediscussieerd alvorens een platencontract te tekenen bij een mastodont als EMI. Onze houding was: Staat het je aan? Fijn. Staat het je niet aan? Ook goed. Zo gedroegen we ons tegenover EMI, en met die attitude hebben we ook op Torhout en Werchter gespeeld. En het stond hen aan.» Guy: «We zagen er toen fantastisch uit, vooral Berre, nu ik er zo aan terugdenk.» Ruth Janssen: «Berre was een vrouwenmagneet, vooral vanaf het moment dat hij zijn basgitaar lager ging dragen.» Guy: «Ik kan je verzekeren: de vrouwen die hij in zijn bed heeft gehad zijn ontelbaar. Zijn voorkomen was trouwens een belangrijke troef voor The Scabs. Ik herinner me dat hij destijds veel optrok met de entourage van de bekende ex-veldrijder Roland Liboton. Ze gingen vaak op stap in Rillaar, het uitgaanscentrum van de coiffeurs. Berre was er iemand tegen het lijf gelopen die lingerie verkocht van deur tot deur. Hij zag meteen een opportuniteit om snel en makkelijk geld te verdienen, en besloot ook lingerieleurder te worden. Op die manier zou hij misschien wel met nog méér knappe vrouwen in contact kunnen komen. Het nuttige aan het aangename koppelen, noemt men dat. Hij kocht zich dan ook meteen een enorme doos vol met tangaslipjes, vijfhonderd stuks, maar een week later was hij zijn nieuwe job al beu. Typisch Berre: zo kocht hij ooit een peperdure koersfiets om vervolgens amper drie keer te gebruiken.» Berre: «Ongelooflijk. Waar haalt hij het? Ik ging élke dag trainen! En ik heb die fiets nog steeds.» Guy: «Die doos slipjes stond dus stof te vergaren, maar daar had Berre een nieuwe bestemming voor gevonden. Tijdens onze optredens werd er telkens een moment ingelast waarin ik de bandleden voorstelde: ‘On drums: Frankie Saenen! And on bass: mister sex appeal, Berre Bergen!’, die dan vervolgens uiterst cool naar de rand
  • 54. Werner Pensaert: «De kwaliteit van The Scabs, voor mij is dat de wisselwerking tussen de gitaar van Willy en de songwriting van Guy. Doe daar de eigenzinnige drumstijl van Frankie bovenop en je krijgt iets unieks. En dan zijn er nog de bassisten, eerst Berre en daarna Fons. Ze zijn in geen enkel opzicht te vergelijken, maar het zijn wel allebei sterke persoonlijkheden. Fons is een bassist uit de duizend en Berre heeft een uitgesproken sound.» «Na Jumping The Tracks gingen we gebrouilleerd uit mekaar. The Scabs waren ontevreden over hun sound en zochten de oorzaak bij mij, dus wilden ze een andere producer. Ik zou liegen als ik zeg dat ik het me niet aantrok. We hadden samen zoveel meegemaakt, in de pers werd ik steevast ‘de vijfde Scab’ genoemd en zo was ik me ook gaan voelen. Dus deed het pijn toen onze samenwerking stopte, en dat viel dan nog eens samen met mijn privéleven dat in die periode niet meteen van een leien dakje liep. Nee, ik kon The Scabs niet datgene geven waarnaar ze op zoek waren, en misschien was het voor hen na drie albums met mij wel tijd om van producer te veranderen. Vandaag lukt het me al veel beter om dat allemaal in zijn juiste perspectief te plaatsen. Trouwens, toen Guy me vroeg Hazy, zijn eerste soloplaat te producen, was dat voor mij een teken dat hij toch niet zo ontevreden was van mijn werk met The Scabs. Het gevoel dat nu overheerst, is fierheid. Ik ben trots dat ik heb mogen meewerken aan hun drie succesvolste platen. Niet alleen trots op mezelf, ook op The Scabs. Ik zag hen in 2008 aan het werk op TW Classic, ze waren verdorie beter dan Iggy Pop & The Stooges.» Werner Pensaert, de vijfde Scab «Ik zag The Scabs als mijn speeltuin» De lijst van artiesten waarmee Werner Pensaert heeft samengewerkt is enorm, maar zijn carrière als producer begon min of meer met Rockery van The Scabs. Na een zware brand die studio Impuls in Herent in de as had gelegd, probeerde hij de vernieuwde studio weer operationeel te krijgen. Hij had een groep nodig voor testopnames. Dat trof, want The Scabs wilden nieuw werk opnemen. Wat aanvankelijk bedoeld was als demo resulteerde uiteindelijk in Rockery, de comebackplaat na het debacle van For All The Wolf Calls. Opvolger Skintight – de maxi-single ‘The Pimp’ even niet meegerekend – was een voorzichtige stap naar een groter publiek, en met Royalty In Exile en Jumping The Tracks was het pas echt goed prijs. Allebei goud, allebei het werk van Werner Pensaert, de vijde Scab. «Het was een avontuur», zegt Pensaert. «Toen we aan Rockery werkten had ik nog niet zo gek veel ervaring. Ik mag hopen dat The Scabs toen iets van mij hebben opgestoken, maar ik heb alvast veel geleerd van hen. Door met The Scabs samen te werken heb ik mijn vak geleerd en ik mag graag denken dat de groep door onze samenwerking harmonieuzer en radiovriendelijker is geworden. Vaak zullen ze zich wel hebben afgevraagd wat ik allemaal aan het doen was, want ik zag The Scabs als mijn speeltuin. Royalty In Exile is mijn favoriete plaat. Daar kwam ik achter tijdens de reünieconcerten in de Ancienne Belgique. Mijn mond viel open van verbazing toen ik al die supersongs terughoorde. Toen we Royalty opnamen, waren we echt wel goed bezig besef ik nu. Ik was trouwens gecharmeerd door die reünieconcerten. Bij reünies denk ik vaak: Is het dit maar? Maar in de AB was het anders. Alles klopte, en de fantastische songs bleven maar komen. ‘Medicine Man’ bijvoorbeeld, da’s drie keer niks, maar wel met een gouden riff van Willy.» Frankie: «Correctie: die riff van ‘Medicine Man’ is van mij.» Sfeerbeelden van de backstage tijdens Torhout/Werchter 1983.
  • 55. 7 8 van het podium struinde, zo’n tanga uit zijn broekzak bungelend. Hij nam dat slipje uit zijn zak, en schoot het als een elastiek het publiek in.» Berre: «Commerciële hard rock-toestanden, dat weet ik ook wel, maar wat dan nog? Het werkte! De dames die het slipje opvingen, stonden na het optreden steevast backstage om het te laten signeren. En geloof me, niet zelden trokken ze daarna ook hun eigen slipje uit. Which was nice, waarmee ik niet wil zeggen dat ik de manier waarop Guy me aan het publiek voorstelde, goedkeurde. Mister sex appeal, ik heb daar nooit om gevraagd. Later, toen ik al bij De Kreuners speelde, heeft Guy daar vaak over verteld in interviews. Dat ik er met beide voeten intrapte, dat ik in mijn eigen mythe geloofde. Jong toch, ik voerde maar een showtje op. Bij De Kreuners was het ook al snel van dat: die lange haren, die leren broek, da’s typisch ik. Maar een leren broek, dat mocht niet van Walter. En toen ik meer aandacht van de vrouwen begon te krijgen dan hem is het helemaal fout beginnen lopen.» Walter Grootaers: «Hahaha! Met dat laatste heb ik, eerlijk waar, nooit problemen gehad. Als er vrouwen naar mij of Jan Van Eyken kwamen, zeiden we altijd: ‘Ga maar naar Berre.’» Guy: «Berre is altijd een enorm charismatische gast geweest op het podium, maar zoals in Torhout had zelfs ik hem nog nooit gezien: wit hemd, bretellen, grote pet... Hij leek zo te zijn weggelopen uit The Clash, en dat kon ik uiteraard alleen maar toejuichen. Hij stónd er, dat is wel het minste dat je kan zeggen.» Berre is het voor een enkele keer volmondig eens met Guy: «We zagen er inderdaad niet onaardig uit. En om eerlijk te zijn, was het toch vooral ík die de show stal. Maar goed, in die tijd klopte bij The Scabs simpelweg alles: de sound, de songs en ook de looks. Oké, we aapten The Clash na, maar wat dan nog? Als ik nu foto’s zie uit die periode kan ik The Scabs met maar één woord beschrijven: cool. Wij waren er echt mee bezig, dat zie je nu niet meer. De populaire gitaargroepjes van tegenwoordig rijden, gekleed in hun stoffige outfit, naar een optreden ergens ten lande en kruipen wat later in diezelfde kleren het podium op. Dan is de betovering toch weg? Maar als je The Scabs zag opkomen met hun petjes, bretellen en kettingen, was dat een evenement.» Attitude? Check! Vestimentaire code? Check! Maar mogen ook de Scabs-concerten op T/W als geslaagd worden beschouwd? Check! Swinnen breekt het ijs in Torhout nog voor er een noot is gespeeld door ‘Waar zitten die mannen van Diest?’ te schreeuwen. Zowat de helft van het aanwezige publiek steekt de hand op en roept iets terug. Verschroeiende versies van ‘I Don’t Want Your Company’, ‘Waste My Breath’, ‘Trapped By The Rain’, de nieuwe song ‘No Pay Today’, crowd pleaser ‘Is This Life?’ en het voor de hand liggende bisnummer ‘Matchbox Car’ worden er met een rotvaart doorgejaagd. De pers doet kond van een hoogtepunt nog voor het festival
  • 56. 7 9 goed en wel van start is gegaan. In Werchter gaat het er niet anders aan toe, met dat verschil dat ‘So Called Friends’ wordt vervangen door ‘Beat Me Up’. Berre Bergen heeft in Werchter geen last meer van technische problemen zoals de dag ervoor in Torhout, zodat hij zich volledig en ongestoord kan toeleggen op het Berre- zijn. En dat is: school maken door een rockpose te etaleren die na dat TW-weekend nog vaak zal worden geïmiteerd op Vlaamse podia. Breed grijnzend, schouders lichtjes naar achteren, met de ijskoude blik gericht op een denkbeeldige stip net achter de allerlaatste man in het publiek, en, om het helemaal áf te maken, die eeuwige voet op de geluidsmonitor. ‘De houding van een Echte’, staat in menig concertverslag te lezen. ‘Daar heb je dan weken naar toegeleefd en nu is het al gedaan’, zegt Frankie terwijl John Cale zich opmaakt om aan zijn concert te beginnen. ‘Maar in elk geval: dit kunnen ze ons niet meer afnemen.’ Ook Guy toont zich een tevreden man tegenover een aanwezige journalist: ‘In de weken die voorafgingen aan Torhout/ Werchter zat ik met de bibber op het lijf. Ik dacht: ‘Stel dat we uitgerekend dáár op onze smoel gaan, dan is het gedaan. Maar toen het zover was, voelde ik daar allemaal niks meer van: er stonden wat gasten van Diest te roepen op de eerste rij en ik was vertrokken. Gisteren, in Torhout, hadden we ze dadelijk in de greep. Ik voelde dat meteen en daarna kon ik niet meer wachten om er in Werchter weer in te vliegen.’ John Cale, die de dag ervoor nog met The Scabs aan de toog had gehangen, feliciteert de groep uitgebreid na hun prestatie. Ook de achttienjarige Stijn Meuris, die het een jaar eerder met Gruppenbild tot in de finale van Humo’s Rock Rally had geschopt, is erbij in Werchter. Maar dan in het publiek. «Zoals de eerste vinylsingle die ik ooit bezat ‘So Called Friends’ was, zo was het TW-optreden van The Scabs mijn allereerste festivalervaring. Ik had natuurlijk al wel wat groepjes als De Brassers en Siglo XX gezien in Limburgse zaaltjes, maar dat was niets vergeleken met wat ik in Werchter meemaakte. Ik had me nog maar net een weg gebaand door de duizenden toegestroomde festivalgangers aan de inkompoort toen The Scabs aan hun concert begonnen. Ook deze keer riep Swinnen ‘Waar zitten die mannen van Diest hier?’. Tienduizenden handen gingen spontaan omhoog. Diest heeft nooit zoveel inwoners gehad als die 3de juli in 1983. Sterker: zelfs ik, die in Overpelt woonde, was die dag een Diestenaar. The Scabs, dat was geen donker coldwavegroepje waarvan de zanger een concert lang naar de tippen van zijn schoenen stond te staren en die zijn contact met het publiek achttien songs lang beperkte tot wat spuwen op de eerste rij. Nee, Swinnen was vastberaden élke aanwezige in te pakken. Voor mij leek het alsof het slechts een kwestie van dagen was voordat The Scabs Engeland zouden veroveren.»
  • 57. famous fans Lee Swinnen (zanger bij Tubelight, zoon van Guy) «Toen ik nog klein was, wist ik wel dat Guy vrij bekend was, maar het drong pas tot me door hoe groot The Scabs waren toen ons ma ons dwong om naar ‘Het Journaal’ te kijken waarin de split werd aangekondigd. Ik was daar behoorlijk van onder de indruk. Nu, The Scabs was nooit echt mijn ding, en dat is zacht uitgedrukt, want eigenlijk ben ik mijn hele leven een felle tegenstander geweest. Maar ondertussen weet ik hun werk toch wel te appreciëren. Vooral Here’s To You, Gang!, een plaat die me erg doet denken aan The Clash en Gang Of Four. Die hele do it yourself-sfeer vind ik enorm leuk. Mijn favoriete Scabs-song: ‘So Called Friends’, en ‘Is This Life?’ komt nipt op de tweede plaats.»
  • 58. Berre: «Tijdens de optredens schoot ik vaak een damesslipje het publiek in. De meisjes die het slipje opvingen, stonden na het optreden steevast backstage om het te laten signeren. En geloof me, niet zelden trokken ze daarna ook hun eigen slipje uit.»
  • 59. Danny Willems en Arno, met in het midden Willy Willy, destijds in Oostende en omstreken bekend als Willy Punk. ‘You talking to me?’
  • 60. 8 6 Ondanks de intuïtie van Stijn Meuris gaat Engeland in de dagen na Torhout/Werchter niet voor de bijl en ook complete world domination is nog niet voor meteen, maar in eigen land loopt het als een trein. Het is in die periode dat Guy de drieëntwintigjarige Willy Willy in de Gentse Vooruit voor het eerst tegen het lijf loopt. Een ontmoeting die invloed zal hebben op de rest van zijn leven. «Ik had al veel wilde verhalen gehoord en gelezen over Revenge 88 en Stagebeast, de groepen waarvan Willy deel had uitgemaakt. Bij onze eerste ontmoeting deed Willy zijn reputatie alle eer aan. Hij droeg een mouwloos shirt, en toch droeg hij mouwen, los van dat shirt. Zijn Oostendse periode moet enorm heavy geweest zijn. Ik vermoed dat die mouwen als doel hadden de sporen van het verleden te camoufleren.» Willy: «Onzin. Die mouwen had ik afgekeken van mijn held Johnny Thunders. Hij droeg ze wel om zijn kapotgestoken aders te verbergen, maar ik was Thunders niet, hé. Ach, die jongens van Diest wisten van niks. Ze kwamen dan wel van den buiten, maar konden met moeite een koe melken. Laat staan dat ze het verschil tussen een fles methadon en een aspirine kenden. Maar goed, The Scabs waren wel onder de indruk van mij, zo’n gast hadden ze nog niet vaak gezien.» Guy: «Wij waren dan wel ‘de punkers van Diest’, maar eens voorbij de stadsgrenzen hadden wij eigenlijk maar een klein hartje. Wat we niet konden wegstoppen toen Willy met zwart geschminkte ogen onze kleedkamer kwam binnengewaaid. ‘Sorry mannen, maar wij moeten meteen het podium op en ik heb geen tijd meer om naar het toilet te gaan.’ Hij draaide de kraan open van ons lavaboke en begon er meteen in te pissen. Twee seconden later was hij alweer weg en stond hij op ‘t podium. Wij staarden elkaar met open mond aan: ‘Wat was dát?’. Het leek alsof Keith Richards enkele seconden eerder in onze pompbak had staan pissen. Willy was dan misschien wel dronken of stoned, maar hij had wel een verpletterende indruk nagelaten. Wij, brave gastjes, konden alleen maar denken: oei, als de organisator maar niet merkt dat hier zonet iemand zijn gevoeg heeft gedaan in de pompbak.» In het kielzog van Arno Hintjens en zijn beste vriend Danny Willems – die later de huisfotograaf van The Scabs zal worden – had Willy net zijn geboorteplaats verlaten. Uit noodzaak, volgens Willy: «Arno was al vertrokken uit Oostende, en die had Danny aangespoord hetzelfde te doen. Van Antwerpen was uiteraard geen sprake, nee, het moest Brussel zijn, want dáár gebeurde alles. Trouwens, ik had in Oostende met iedereen gespeeld waarmee ik kón spelen. Time to move. Anders was ik beslist een van de vele Oostendenaars geworden die hun vaste stoel aan de toog hadden. Letterlijk. Toen ik jaren later nog eens terugging was het mooi weer. Ik wilde met mijn oude vrienden op een terras gaan zitten, wat bijpraten over vroeger. ‘We kunnen niet buitengaan, Willy, want onze vaste plaats is binnen.’ Toen ik antwoordde dat die stoel er de dag erna ook nog zou staan, keken ze me onbegrijpend aan. Nee, hoeveel ik ook van Oostende hou, die stad heeft me bijna het leven gekost. ‘t Is een olifantenkerkhof: dope, heel veel dope. Ik heb er veel vrienden zien
  • 61. 8 7 sneuvelen, en het mag een wonder heten dat ik hier nog rondloop. In de zomer was Oostende fantastisch, maar daarbuiten viel er weinig te beleven.» Danny Willems: «Er heerst een sfeer van permanent vacation, ook in de winter. De jonge mensen maken er grote plannen: ze gaan allemaal kunstenaar, muzikant of fotograaf worden, maar uiteindelijk doet niemand iets. Uitwijken naar Brussel was voor mij de enige oplossing.» Arno Hintjens: «’t Is te zien wat je wil bereiken. Als je graag visser wil worden, moet je in Oostende zijn, maar als je mijnwerker wil worden heb je als Oostendenaar een probleem. Willy is geen visser, hé. Ach, ‘t is allemaal zo relatief: van Oostende naar Brussel, da’s maar honderdtwintig kilometer. ‘t Is hetzelfde als Londen doorkruisen.» Danny Willems: «In Oostende blijven is niet goed voor de gezondheid. Omdat er nooit iets gebeurt, gaan jongeren er zich al gauw vervelen, waardoor ze naar de drugs grijpen. Toen ik uit Oostende vertrok, heerste er een ware drugcultuur. Ik heb daar heel veel miserie gezien. Zelf ben ik gelukkig nooit in die val getrapt. Geëxperimenteerd heb ik wel, maar ik ben er nooit aan blijven plakken. Ik was zesentwintig toen ik Willy leerde kennen, Willy was zestien. Een jonge snaak met lang haar en rotte tanden, een klein crapuultje, maar een hele toffe jongen. Ik denk dat ik een vaderfiguur voor hem was. In het gezin waarin hij opgroeide boterde het niet erg goed, die jongen werd aan zijn lot overgelaten. Mijn vrouw en ik waren het rock ’n roll- koppel van Oostende, en dat sprak Willy wel aan. Wij waren zijn houvast, zijn familie, hij zat hele dagen bij ons. Ik denk dat hij bij ons de warmte vond die hij thuis niet kreeg. Maar hoe kan je mensen als Willy behoeden voor verslavingen? Je bent daar vatbaar voor of niet. En als je er vatbaar voor bent moet je er je hele leven voor opletten.» Willy: «Als de verveling toeslaat, heb je maar twee slechte vrienden nodig om op het foute pad te belanden. Voor je het weet ben je een herinnering. Toen ik dat besefte ben ik vertrokken. Pas op, ik draag Oostende in mijn hart, maar terugkeren kan nooit meer. Ze zouden zeggen: ‘Kijk, de loser komt met hangende pootjes terug.’ En als ik me er twee appartementen op de dijk koop, zou het gaan van: ‘Wat denkt die dikkenek wel?’ You can’t win. Zo is het. Je hebt plaatsen in Vlaanderen waar ze trots zijn op stadsgenoten die iets gepresteerd hebben, maar zo werkt het niet in Oostende. Dus ben ik er weggegaan, en nog dezelfde dag speelde ik bij Arbeid Adelt!.»
  • 62. 8 8 «Als ik zie wat die gasten na mijn vertrek allemaal hebben meegemaakt, ben ik blij dat ik tijdig ben weggeraakt» - Francis Vangeel Willy Willy mag met zijn urinoiract dan wel indruk hebben gemaakt op Guy, zijn toetreding tot The Scabs is nog niet voor meteen. Al duurt het niet lang meer voor Francis Vangeel zijn biezen pakt. Na de nieuwe single ‘No Pay Today/Youth’ – die ook in een twaalf inch-versie wordt uitgebracht met een extra lange versie van de titeltrack – meldt hij dat het voorbij is. «Ik ben getrouwd in 1981, een jaar later werd mijn zoon, Zowie, geboren, en toen we in 1983 op Torhout/Werchter speelden was mijn vrouw hoogzwanger van ons tweede kind. Ik had de handen vol, om het zacht uit te drukken. Guy, Berre en Frankie hadden geen gezin, maar ik zat in een totaal andere situatie en moest elke dag brood op de plank brengen. En geld verdienden we niet bij The Scabs, dat ging rechtstreeks naar de groepskas. De situatie werd onhoudbaar: overdag werkte ik bij het Bloso, ‘s avonds reed ik in zeven haasten naar de ICP studio’s in Brussel en tussendoor moest er ook nog worden opgetreden en gerepeteerd. Dan hebben we het nog niet over de vele interviews. Het nachtleven begon ook zwaar door te wegen, want als er gefeest moest worden stond ik op de eerste rij, nog steeds trouwens. Toen ik mijn legerdienst deed liet ik me enkele keren vervangen door Survival-gitarist Peter Clemens, maar ik wist dat mijn huwelijk zou breken als ik zo doorging. Dus moest ik beslissen: laat ik mijn vrouw alleen achter met twee kleine kinderen of neem ik mijn verantwoordelijkheid? Mijn keuze was snel gemaakt, want ik had geen zin om dat typische muzikantenbestaan te leiden, ergens alleen op een zolderkamer, met vallen en opstaan, niet weten hoeveel je de volgende maand zal verdienen... Ik was ook van mening dat The Scabs hun hoogtepunt hadden bereikt. Wat zou er nog volgen? Nog meer optredens in dezelfde clubs? Maar toch... Ik was een Scab van 1979 tot 1983 en heb de groep in zijn meest pure vorm mogen meemaken. Een voorrecht. Maar als ik zie wat die gasten na mijn vertrek allemaal hebben meegemaakt, ben ik blij dat ik tijdig ben weggeraakt. Oké, in mijn tijd dronken we ook graag een pint en af en toe werd er een joint gerookt, maar van hard drugs was nog geen sprake.» Berre: «Het wilde leven is voor mij pas veel later begonnen, toen ik al bij De Kreuners speelde. Ik ben nochtans mijn hele leven antidrugs geweest, tot ik Olivier Adams van Praga Khan leerde kennen. Toen leek het wel van de muren te druipen.» Francis: «Ik denk dat ik misschien wel op het foute pad was beland als ik langer bij The Scabs was gebleven, want ik ben iemand die graag uitersten opzoekt. Anderzijds heb ik behoefte aan een stevige basis, aan mijn gezin.» «Er was natuurlijk ook enorm veel spijt. Welke muzikant wil nu niet in zó’n groep blijven spelen? Ik nam mijn beslissing dan ook met pijn in het hart. Na mijn vertrek heb ik The Scabs nog twee keer zien spelen met mijn
  • 63. 8 9 vervanger, Mark Vanbinst. ‘t Was te pijnlijk. Later slaagde ik er zelfs niet in om naar optredens van andere groepen te gaan kijken, omdat ik liever zélf op dat podium wilde staan. Sterker: ik heb The Scabs niet eens aan het werk gezien tijdens hun reünieconcerten in de Ancienne Belgique. Ik zou het niet hebben aangekund, denk ik, want ik ben nog steeds verknocht aan die groep. Versta me niet verkeerd, Willy Willy is een magnifieke kerel, maar op zulke momenten zou ik zó zijn plaats kunnen innemen.» Francis Vangeel verliet The Scabs om meer tijd te kunnen besteden aan zijn gezin. Foto links: zijn zoon Zowie op de schoot van oma. Rechts: Zowie vandaag, met zijn band King Sigh.
  • 64. 9 0 «Ik was er klaar voor, maar niet voordat ik een snelcursus Diests had gekregen» - Mark ‘Lakke’ Vanbinst Door het vertrek van Francis Vangeel, en later ook van manager Ruth Janssen – die om belangenvermenging te vermijden van haar nieuwe werkgever EMI niet langer voor The Scabs mag werken – moeten Guy, Frankie en Berre weer op zoek naar een nieuw evenwicht. Dat vinden ze, heel even, bij Brusselaar Mark ‘Lakke’ Vanbinst van The Strings. Lakke is een getalenteerd muzikant, een gitarist die de meest innovatieve klanken uit zijn indrukwekkende pedalenbatterij tovert, en dat is precies waar The Scabs naar op zoek zijn: iemand met een grotere bagage dan zijzelf, iemand waarvan ze kunnen leren. Lakke: «De eerste Scab die ik ooit ontmoette, was Berre. Ik speelde ergens een concert met een groep die op splitten stond, Berre was klanktechnicus van het voorprogramma. Na het concert ontstond er in de kleedkamer een gevecht tussen de twee grootste ego’s van mijn groep. Berre en ik – we hadden elkaar nog nooit eerder gezien – waren samen druk in de weer met die twee kemphanen uit elkaar te halen. In het heetst van de strijd zei Berre kurkdroog: ‘’t Is precies hoog tijd dat jullie splitten.’ We keken elkaar aan, begonnen te lachen en kwamen niet meer bij. We hebben die twee gasten verder laten vechten, en trokken de nacht in. Berre heeft me kennis laten maken met Diest, met ’t Paenhuys, met Frankie... Ik begreep al snel dat ik misschien wel de gitarist was waarnaar ze op zoek waren. Ik was ouder dan hen, kende het klappen van de zweep: ik had mijn strepen al verdiend in de bruine kroegen van Brussel. Bovendien had ik een brede muzikale smaak: Jimi Hendrix, Sly Stone, Bo Diddley, Funkadelic. Maar ook punkgroepen als The Clash en Sex Pistols konden me bekoren, en het rocksteadygenre en postpunk al helemaal: PiL, Rip Rig + Panic, Basement 5... In België waren er in die periode drie belangrijke platen: Bastogne van Red Zebra, het titelloze debuut van T.C. Matic en Here’s To You, Gang! van The Scabs. Uiteraard wilde ik daar graag deel van uitmaken. Toen ik auditie deed, was ik de enige gitarist die erin slaagde ‘No Pay Today’ uit te spelen. Kortom, ik was er klaar voor, maar niet voordat ik een snelcursus Diests had gekregen. Met een ‘droge gitaar’ bedoelen ze een ‘akoestische gitaar’, en ‘de bollen van Brussel’ is geen snoep, maar het Atomium. Een speciaal volkje, die Diestenaars. ’t Lijken wel cowboys. Ik denk dat dat komt door de para’s die de stad elk weekend onveilig maken. Als je daar je lief niet wil kwijtraken móet je wel een cowboy zijn. Wel, zo’n attitude hadden The Scabs toen ook: die speelden om te hebben, en daarbij werd geen onderscheid gemaakt tussen het repetitiekot of het podium.» De Lakke-periode begint sterk met de single ‘The One And Only/Rich Kid’, waarvoor een laatste keer beroep wordt gedaan op Jean-Marie Aerts. ‘The One And Only’ trapt af met een veelbelovende, van ongeduld barstende intro en wat daarna komt stelt niet teleur: een meezingbaar refrein, een uiterst dansbare beat en
  • 65. 9 1 een doeltreffende zangpartij van Swinnen. Meer dan ooit is de invloed van The Clash hoorbaar: net zoals ‘Clampdown’ wordt de song op gang getrokken met lang aanhoudende noten met een daaronder variërende baspartij – een idee van Frankie. In de songtekst vraagt Swinnen zich af of Het Huwelijk wel zin heeft, later zal hij het lied in dat opzicht de voorloper van ‘Hard Times’ noemen. ‘The One And Only’, meer The Scabs dan dit kunnen The Scabs niet zijn. Kortom, de vervanging van Francis Vangeel is pijnloos verlopen. Meer zelfs, het is een succes, want met Lakke Vanbinst gaan er muzikale deurtjes open die voordien gesloten bleven. Hij injecteert een shot verse zuurstof waarmee de groep weer alle kanten uit kan. En er is nog meer goed nieuws. Op B-kant ‘Rich Kid’ – een track waarop Jean-Marie Aerts tot op de dag van vandaag terecht trots is – haalt de producer alles uit de kast wat hij in huis heeft, zijn passie voor zware dub krijgt vrij spel. The Scabs in de gedaante van een blanke reggaeband, een vreemd jasje dat hen wonderwel past. «Ik ben trots op ‘The One And Only’ en ‘Rich Kid’», zegt Lakke. «Die songs behoren tot het betere werk van The Scabs. Verder bewaar ik enorm goeie herinneringen aan ons optreden op het Breekend Festival, in april 1984 in het Limburgse Bree. ’t Volk kwam echt voor ons, een megatent vol, Clouseau-toestanden... Ik herinner me dat Guy voor ons optreden per se even wilde gaan kijken hoeveel volk er precies was. Wel, dat had hij beter niet gedaan, want hij mocht meteen een andere broek aantrekken. Want, een bruine streep in je broek is nu eenmaal geen zicht op het podium. Ondanks alles speelden we de tent... ehm... plat. Na ons kwamen The Smiths, met Morrissey en Johnny Marr, maar de tent liep omzeggens leeg. Wij triomfeerden, The Smiths keerden teleurgesteld terug naar Engeland. Johnny Marr was die dag heel even j’en ai marre.» Dat Lakke nauwelijks overdrijft, blijkt uit een recensie in Het Nieuwsblad van 24 april 1984, al schiet recensent (dd) ook enkele flink uit de kluiten gewassen kemels: ‘De Belgische groepen overklasten de buitenlandse acts op deze achtste editie van Breekend. De grootste pluim gaat naar Nacht Und Nebel, en The Scabs hadden al gewonnen nog voor ze goed en wel waren begonnen. Dansen en springen op de steeds harder wordende muziek van wat België nog overhoudt aan de punkbeweging. Daarna werd er eerder perplex dan bewonderend naar Snowy White gekeken. De omhoog gevallen straatzangers van The Smiths zijn in Engeland het snoepje van de maand, dat schijnen ze zelf hoe langer hoe meer te gaan geloven. De zanger, als altijd met een tuil bloemen in de achterzak, rolde over het podium alsof hij waarlijk diepzinnige onderwerpen ter sprake wilde brengen, maar duidelijkheid is anders.’
  • 66. Met gitarist Lakke Vanbinst gingen er voor The Scabs muzikale deurtjes open die voordien gesloten bleven.
  • 67. 9 4 De clash met The Clash The Clash. Geen Scabs-interview waarin de naam van de Britse band niet valt. Dat Guy Swinnen is geïnspireerd door The Clash mag ondertussen duidelijk zijn, al is hij de door de pers gemaakte vergelijkingen stilaan beu. Een ontmoeting met held Joe Strummer is er nog niet van gekomen, maar daar wordt aan gewerkt. Er is namelijk een kans dat The Scabs op 21 februari 1984 voor The Clash mogen openen in de Brielpoort in Deinze. Het tot stand komen van de affiche gebeurt niet zonder slag of stoot: Strummer wil geen voorprogramma, en al helemaal niet The Scabs. Want Mark C. Dunk - beter bekend als Kosmo Vinyl, de roadmanager van The Clash – had Strummer verteld dat het geen goed idee is om Clash-klonen op sleeptouw te nemen. ‘Dan nog liever The Europeans, Malcolm McLaren of T.C. Matic’, besluit Strummer. ‘Een Waalse journalist had Joe Strummer ook nog wat laster over ons in het oor geblazen’, zegt Guy een jaar later in een interview met Humo. ‘Strummer zei: ‘Ik moet die kerels niet.’ Dan hebben we in het hotel waar The Clash verbleef Here’s To You, Gang! laten bezorgen, Strummer heeft ernaar geluisterd en toen kon het plots wel. We hapten uiteraard toe, maar de lol was eraf. Ze moeten ons niet voor de gek houden. Die houding van Strummer was werkelijk een stamp in ons kruis, het leek wel of we hadden moeten bedelen voor dat optreden. Wij hebben ook onze trots.’ Zelfs het laatste restje trots moet eraan geloven als The Scabs te horen krijgen dat ze maar twintig minuten speeltijd krijgen. Toch is het optreden een mooie test voor gitarist Mark Vanbinst. Voor een enthousiast publiek van om en bij de tweeduizend mensen speelt hij ‘Is This Life?’, ‘I Don’t Want Your Company’ en ‘Waste My Breath’ alsof hij de songs zelf heeft gecomponeerd, het gloednieuwe ‘Wild Boys’ doet het beste vermoeden voor de toekomst. «Dat moet een van mijn eerste concerten met The Scabs geweest zijn», zegt Lakke. «Als ik me niet vergis – het is ondertussen al dertig kilo geleden – heeft Ruth toen de geluidstechnicus van The Clash omgekocht zodat we ondanks eerdere berichten toch een soundcheck mochten doen. Ik herinner me dat de instrumenten en versterkers van The Clash tijdens ons optreden moesten blijven staan, waardoor onze plaats op het podium zich beperkte tot één meter in de diepte. We moesten verdorie naast mekaar staan om erop te kunnen.» Ook Guy Swinnen ervaart zijn clash met The Clash als een koude douche. ‘Ik kruiste Joe Strummer in de backstage maar ik had geen zin om met hem te praten. Ik dacht: foert, kerel. We kregen verdorie een podium zo groot als een sigarenkist, meer wilden de heren echt niet afstaan.’ Lakke: «Ik heb wel nog gebabbeld met Strummer. ’t Is te zeggen: geprobeerd te babbelen want ik ken geen Engels. Ik kwam hem voor het optreden tegen in de backstageruimte, hij stond stijf van de zenuwen. Ik zei bezorgd: ‘Awel joeng, gaaget nie?’ Wel, die verstónd me, want hij toonde me zijn bevende hand, om te illustreren dat hij doodnerveus was. Later op het podium was daar natuurlijk niks meer van te merken.»
  • 68. 9 5 Amper een halfuur nadat The Scabs hun sigarenkist hebben ontruimd, knalt een vurig ‘London Calling’ door de Brielpoort. Strummer heeft niet zijn klassieke groepsbezetting meegebracht, maar wel Paul Simonon, Vince White, Nick Sheppard en Pete Howard. De rest van de set volgt in sneltempo: ‘I’m So Bored With The U.S.A.’, ‘White Riot’, ‘I Fought The Law’, ‘Spanish Bombs’, ‘Should I Stay’... Na twee uur komt de sneltrein tot stilstand. Marc Mijlemans, hij weer, keilt op de terugweg ter hoogte van Zevergem symbolisch een cassette van de Thompson Twins door het raam. Marc Mijlemans (Olen, 27 april 1958 - 27 januari 1987) was een gerespecteerd journalist die helaas niet lang genoeg mocht leven om Skintight, het eerste commerciële succes van The Scabs, te kunnen horen. Hij stierf op zijn achtentwintigste aan kanker, anderhalf jaar nadat zijn vrouw Chris – die hij in zijn rubriek ‘Mijl op Zeven’ consequent C noemde – was overleden aan een hersenbloeding.
  • 69. famous fans Beverly Jo Scott (zangeres) «Samenwerken met The Scabs was fun. Maar het was veel meer dan dat: boven alles zijn we altijd goede vrienden gebleven. Dus, als ik één ding moet zeggen over The Scabs, is het wel dat ik zeer gesteld ben op Guy, Willy, Frankie en Fons. Ik bewonder hun grote persoonlijkheden, hun talent en de successen die ze met hun vieren hebben behaald. Natuurlijk, alles verandert, zo ook het Belgische muziekwereldje, waardoor The Scabs plots minder populair werden. Ik prijs me gelukkig dat ik deel mocht uitmaken van de groep tijdens hun gouden jaren. Het was een voorrecht. Dat zou ik niet willen ruilen voor al het bier in Leuven.» Lakke en Berre ergens in Duitsland aan de toog met Richard 23 van Front 242, tijdens die ene week dat de combinatie lasbril-met-voetbalbroekje erg hip was.
  • 70. 9 8 Ruim een maand later bedankt Guy Swinnen Mijlemans met een zelfgeschreven stukje in Humo: ‘Ik herinner me nog levendig de dag dat Marc en Charlie Poel (die ons ontdekt had) waren afgezakt naar Maaseik. Hij zag er heel anders uit dan dat ik me een Humo-journalist voorstelde: een beetje konijnentandjes, sluik haar maar vooral twee ogen die mijn gedachtegang volgden en probeerden te begrijpen. Ons eerste interview verliep stuntelig. Cisse en ik waren het oneens over meer dan één feit. Echte groentjes. Toen ik nadien het twee pagina’s tellend interview las pompte de adrenaline door mijn bloedvaten. Hij had ons begrepen! Elk stuntelig verwoord idee, ieder slecht omschreven gevoel stond hier zwart op wit in beknopte en rake zinnen. Mijn tweede interview met Marc was gedompeld in een soort van alom aanwezige bitterheid. Ik was bitter om het mislukken van ons album, hij om het verlies van C. Ik heb het niet geweten. Ik verzon allerlei excuses voor onze slechte plaat. Marc schreef: ‘We zijn een bedreigde soort, en de jacht is nog steeds open.’ Ik was kwaad op de wereld, hij heeft het gezien. De laatste keer ging het over de telefoon. Het kon niet bij hem thuis en het interview had een deadline te halen. Marc excuseerde zich en nodigde me uit achteraf nog eens langs te komen. Ik had tranen in mijn ogen, zo treffend en krachtig was zijn relaas van mijn eigen woorden. Ik heb nooit beseft dat het zo erg met hem was, tot ik in de kerk op het doodsprentje weer die ogen zag. Ik mis je als kameraad, als schrijver, ik mis je krakende kritiek op al het banale, ik mis je verborgen richtlijnen, je gouden raad. Dat je een fan was beschouw ik als het ultieme compliment. Ik heb nog een bezoek van je tegoed...’ Charlie Poel: «Mijlemans was maar een Kempens boerenzoontje, ik was maar een naar Tervuren uitgeweken Limburger, Guy was maar van Diest. Ik denk dat dat een band schiep. Marc Didden, om maar meteen onze mentor te noemen, was op dat moment bijvoorbeeld al veel meer een wereldburger, die zonder vrees een goed restaurant durfde te betreden. Daar moesten wij toen niet aan dénken. Ik herinner me dat we alledrie – Didden, Mijlemans en ik – in Parijs naar een concert van Bruce Springsteen gingen kijken. Mijlemans in Parijs, dat was een belevenis. Op restaurant wist hij nauwelijks waarvoor die tweede vork naast zijn bord moest dienen. Eén vork was toch genoeg? Hij was zeer basic, down to earth, niks kapsones. Integendeel: ik denk niet dat hij ooit van zichzelf heeft geweten dat hij goed kon schrijven, terwijl velen hem als het grootste talent van zijn generatie beschouwden. Ik word zelden gehinderd door nostalgie, ik hou nooit spullen uit het verleden bij, maar het doodsprentje van Marc zit nog steeds in mijn portefuille. Nu en dan haal ik het nog eens tevoorschijn, om me te laten bekijken door die twee typische ogen waarover Guy het in zijn afscheidsbrief had.»
  • 71. 9 9 «Ik heb vaak de affiche gedeeld met The Scabs, maar ik herinner er me – eerlijk waar – bijna niets meer van» – Arno Hintjens Bij platenfirma EMI ruikt men zaakjes. Men is er van mening dat het, na Torhout/Werchter en het cultsucces van Here’s To You, Gang!, hoog tijd is om een versnelling hoger te schakelen. Op naar het grote werk, een full album. ‘Te vroeg’, zegt Jean-Marie Aerts en hij haakt af. Aerts heeft gelijk. Sneller dan goed voor hen is, gaan The Scabs op zoek naar een vervanger. Dat wordt de Brit Iain O’Higgins, die ooit iets onbestemds heeft gedaan met The Bollock Brothers. Amper een jaar na het baanbrekende Here’s To You, Gang! ligt For All The Wolf Calls in de platenwinkel. De torenhoge verwachtingen worden niet ingelost. Berre Bergen meent te weten waar dat aan ligt: «Al die tijd in de studio heb ik O’Higgins alleen maar zien zuipen, van producen kwam niet veel in huis. Waarom moesten wij in godsnaam per se met een Engelse producer in zee gaan? Omdat hij op een blauwe maandag nog achter de knoppen heeft gezeten bij The Bollock Brothers? For All The Wolf Calls is een slechte plaat – ze is flauw, er zitten geen scherpe kantjes aan – en ook wij hebben daar schuld aan. We moesten nu eenmaal te snel songs kakken, dat hadden we nooit mogen doen.» Lakke: «Ik was niet helemaal tevreden met de nieuwe nummers die we maakten. De donkere grooves maakten plaats voor traditionele rocksongs. Guy en Frankie – de eerste was de aangever, de laatste de afwerker – hadden pas de Rolling Stones, CCR en Neil Young ontdekt, en dat was er aan te horen. Maar het echte probleem was volgens mij dat we te veel veranderingen in één keer doormaakten: er was niet alleen de nieuwe manier van songs schrijven, we moesten ook op zoek naar een nieuwe manager en producer. Iain O’Higgins bleek geen echte producer te zijn, hij was eerder een veredelde assistent-geluidstechnicus. Hij nam mijn voorlopige gitaarpartijen op een laag volume op, om overspraak op de andere geluidssporen te vermijden. Later zou ik dan mijn definitieve gitaarpartijen mogen opnemen, maar daar was plots geen geld meer voor. Geen wonder dat de plaat flopte. Zelfs de demo’s voor die plaat die we met Paul Rispens opnamen, klonken tien keer beter.» Dat er wat schort aan For All The Wolf Calls mag nauwelijks twijfel lijden, maar wat dan met sterke songs als ‘Live Your Life’, ‘Wild Boys’, ‘No Time For Rock ’n Roll’, ‘Lazy Girls’ en ‘Nowhere Station’? Songs waarin The Scabs durven afwijken van de door de punk platgetreden paden, songs die met succes rock, pop en reggae met mekaar verzoenen. Het blijft hoe dan ook een score van vijf op tien. Niet gebuisd, maar ook niet echt geslaagd, kortom: niet goed genoeg om van een coherente plaat te spreken. De critici wetten de fileermessen, de sfeer bij The Scabs wordt grimmiger. Zesentwintig jaar later ziet Guy Swinnen ook pluspunten. «Vanaf For All The Wolf Calls is Frankie zeer belangrijk geworden als ideeënman, als songschrijver. Frankie heeft
  • 72. 1 0 0 zichzelf leren drummen, pianospelen, gitaarspelen, hij is een natuurtalent. Maar hij heeft één probleem: hij is een man in de schaduw, verlegen, wil nooit in de belangstelling staan. Mannen als Frankie hebben iemand als ik nodig om dat op te vangen.» Lakkes samenwerking met The Scabs is geen lang leven beschoren. ‘Hetzelfde willen en hetzelfde niet willen, dat is ware vriendschap’, zegt een Latijns spreekwoord, en daar wringt ‘m het schoentje. Vanbinst wil spelen, The Scabs willen zoveel meer. The Scabs willen een experience creëren, Vanbinst vindt dat flauwekul. «Lakke beweert vaak dat we in de periode van For All The Wolf Calls de pedalen verloren», zegt Guy. «Het moest inderdaad allemaal groots en theatraal zijn, maar uiteindelijk was het vooral willen-en-niet-kunnen. Bij de optredens die volgden op de release van de plaat, gebruikten we een compositie van Ennio Morricone als intromuziek. Wij, de wilde honden, stonden klaar achter een gordijn dat langzaam, op spectaculaire wijze moest openschuiven. De eerste keer dat we dat probeerden, bleef het gordijn halfweg hangen.» Frankie: «Daar zit je dan achter je drumstel machteloos toe te kijken hoe enkele zenuwachtige roadies dat gordijn proberen open te krijgen.» Guy: «Het Scabs-logo dat achter Frankie aan twee armetierige ijzerdraden bungelde, was gemaakt van een houten plank met scharnieren in het midden zodat we het konden dichtvouwen, wat het transport eenvoudiger maakte. Handig, maar het zag er vooral enorm sullig uit. Toestanden vergelijkbaar met ‘This is Spinal Tap’, de film die geheel toevallig dat jaar uitkwam. Lakke vond dat allemaal enorm belachelijk, voor ons was het bittere ernst.» Frankie: «We zagen het te groot: decors, bombastisch licht... Is dat een schande? Nee, The Kids hebben het ook meegemaakt: een veel te grote crew, het succes dat naar het hoofd steeg... Het hoorde erbij, maar Lakke vond er geen zak aan. Ik herinner me een moment dat we weer maar eens klaar stonden achter dat gordijn, elk groepslid op een apart minipodium, met daaronder een gigantische spot die naar boven scheen. Het werd Lakke te veel. ‘Ik doe hier níet aan mee!’, riep hij, en hij begon te spelen, Morricone of niet. We hebben nog een tourneetje gedaan door Duitsland, daarna was het afgelopen.» Lakke: «Er zijn meerdere redenen voor mijn vertrek. Ik heb om te beginnen nooit een rotte frank mogen ontvangen. Sterker, ik heb er zelfs geld ingestopt, dat is de wereld op zijn kop. En ten tweede: ik hing destijds vaak rond in de Brusselse Matongewijk. Daar ontdekte ik niet alleen de swingende Zaïrese rumba, ik vond er ook de vrouw van mijn leven, Vévé ‘Shake’ Mazimpaka. Met Shake en Julien Dieudonné ColoColo, de naar mijn mening meest unieke drummer die België ooit heeft gekend, startte ik later La Fille d’Ernest op. Om maar te zeggen dat het op muzikaal vlak niet meer boterde tussen The Scabs en mij. Ik wilde geen mainstream rock spelen, dat had ik al genoeg gedaan in de vroege jaren zeventig. Het was een stap terug.
  • 73. 1 0 1 Kortom, het vroege werk van The Scabs vind ik nog steeds met voorsprong het interessantst. Als ze op dat élan waren doorgegaan, hadden ze het misschien wél gemaakt in het buitenland.» Arno Hintjens: «Ik heb vaak samengespeeld met The Scabs, maar ik herinner er me – eerlijk waar – bijna niets meer van. Was dat jaren tachtig of jaren negentig?» Willy: «Het was verdorie dankzij Arno dat ik The Scabs leerde kennen! In Brussel stopte hij me Here’s To You, Gang! toe, en zei: ‘Hier moet je eens naar luisteren, dat is de Belgische Clash.’» Arno Hintjens: «Nostalgie en het verleden, ik leef daar niet graag mee. Ook niet met de toekomst. Als ik flashbacks krijg van vroeger, voel ik me niet goed, ik ben zo. Maar ik herinner me wel nog dat ik vaak aan The Clash moest denken als ik The Scabs bezig zag. Misschien was dat wel een van de redenen waarom het nooit gelukt is in het buitenland. De muziek die veel Vlaamse groepen spelen, kan je in elk land terugvinden. En als je als Vlaming een Britse groep kopieert, is men in Engeland niet geïnteresseerd. In Nederland, Frankrijk of Duitsland heb je ook zo’n bands, en daar hoor je hier ook niets over, hé. Het probleem van veel Vlaamse groepen is dat ze wereldberoemd zijn tussen Oostende en Hasselt. Daar blijft het bij. In Charleroi of Luik heeft men nooit van hen gehoord. ’t Is deels de schuld van de Vlaamse pers die over Vlamingen schrijft alsof het wereldsterren zijn. Ach, dit is al zo’n klein land, en dan willen ze het ook nog eens verdelen. Andersom kan natuurlijk ook: Front 242 was wereldberoemd, maar de Vlaamse pers sprak er niet over. Omdat ze dachten dat het Brusselaars waren. En dan nog iets: in België heb je heel veel goeie muzikanten, maar geen goeie managers die je muziek kunnen verkopen. It’s a long way to the top if you want to rock ’n roll.» Frank Vander linden: «Ik zie er ergens wel de tragiek van in dat The Scabs zeer groot geweest zijn in een klein gebied als Vlaanderen, maar wie zegt dat dat niet hetzelfde is voor Ozark Henry en zelfs dEUS? Elk land heeft wel zijn iconische rocksterren: in Duitsland zijn dat misschien Die Toten Hosen, Frankrijk had Little Bob Story... Maar in dat kleine zit toch ook iets groots. Alle zever die The Scabs door de jaren heen hebben meegemaakt, voor wereldgroepen als The Stones was het waarschijnlijk niet anders.» Lakke: «Laat dit vooral niet klinken als een verwijt, want anderzijds heeft die evolutie naar goed in het oor liggende rock er waarschijnlijk net voor gezorgd dat ze in België zo groot zijn geworden. Maar mijn ding was het niet. Toen ik merkte dat de buitenlandse ambities toenamen, haakte ik helemaal af. Elk land heeft zijn eigen Stones en CCR, daar zitten ze heus niet te wachten op The Scabs, maar de eerlijkheid gebiedt me te zeggen dat mijn eigen buitenlandse ambities werden getemperd door mijn wagenfobie. Honderd kilometer, dat ging nog, maar ik had geen zin om ’s nachts door de regen naar Friesland te karren om er te spelen voor de spreekwoordelijke zeven man en een paardenkop. Toen het aanbod kwam om naar Helsinki te gaan, heb ik de handdoek in de ring gegooid. Ik stelde voor dat ze met Willy zouden verdergaan. Die zag dat meteen zitten, wat me goed uitkwam, want ik had geen zin om de Brian Jones van Diest te worden.»
  • 74. Roadie Jos en Lakke verkennen Berlijn. Rechts: Lakke in Berlijn: «Mijn buitenlandse ambities werden getemperd door mijn wagenfobie. Honderd kilometer, dat ging nog, maar ik had geen zin om ’s nachts door de regen naar Friesland te karren om er te spelen voor de spreekwoordelijke zeven man en een paardenkop.»
  • 75. The Scabs in Berlijn.
  • 76. 1 0 4 «Jaren later, na de split van The Scabs, richtte ik Foger-T op, een Creedence Clearwater Revival-coverband», zegt Frankie. «Lakke heeft ook nog een tijd deel uitgemaakt van die groep, en pas toen konden we echt babbelen over hoe de situatie was geweest in 1984. Lakke zei: ‘Vroeger, bij The Scabs, kon niets of niemand tussen jou en Guy Swinnen komen.’ Ik besefte dat hij gelijk had. Als Guy en ik zeiden: ‘Het ís zo’, dan was het zo.» Gezocht: gitarist September 1985. The Scabs worden in Helsinki verwacht op het EBU Festival, een rockhoogmis die wordt georganiseerd door de Europese Radio Unie. Er is één klein probleem: Lakke is weg, The Scabs zitten zonder gitarist. Lang hoeft er niet gezocht te worden, want Willy Willy fungeerde eerder al als gastgitarist in Leuven, Zichem en het Limburgse dorpje Meldert. Van Meldert naar Helsinki, een kleine stap voor Willy Willy, een grote sprong voorwaarts voor The Scabs. Willy: «David Johansen speelde op Torhout/Werchter in 1984. De geruchten deden de ronde dat Johnny Thunders een gastoptreden zou geven. Uiteraard stond ik lang voor er ook maar een noot werd gespeeld te wachten op de eerste rij, en mijn geduld werd beloond, want daar stond hij plots pal voor me: Johnny Thunders. Na afloop van het uitstekende optreden sprak Berre Bergen me in de perstent aan: ‘Zeg, Willy, zou je ‘t niet zien zitten om zulke gastoptredens te doen bij The Scabs?’ Zo is het begonnen.» «Die gastoptredens van Willy, dat was vuurwerk», zegt Guy Swinnen. «Magie. Elke keer patát erop. Ik herinner me dat we er in Zichem maar niet in slaagden het publiek warm te krijgen – ze waren ons in die contreien beu gezien. Toen Willy op het podium verscheen, viel alles op zijn plaats. Lakke was een goeie gitarist, maar Willy had zoveel meer: charisma op overschot, om maar iets te noemen. Een punker die zijn haar droeg zoals het moest, een kepie op zijn hoofd. En om het helemaal af te maken gebruikte hij een met doodshoofden versierde gitaarriem voor zijn bruine Gibson The Paul.» «Toen hij ons in die kleedkamer in de Gentse Vooruit met verstomming had geslagen door onze gootsteen als toilet te gebruiken, wist ik het al: Willy is iemand die ik in mijn groep wil. Als vriend én als muzikant. Een buddy om naar op te kijken. De zanger Frank Dubbe, die samen met Willy in Revenge 88 zat, was ook zo iemand: ‘Kom! We gaan pinten zuipen!’ Dubbe en Willy, het waren varkens. Varkens met stijl.»
  • 77. 1 0 8 «Ik krijg nog vanalles aangeboden, maar daar bedank ik voor. Vroeger zou ik hebben gevraagd: ‘Waar bewaar je de rest?’» - Willy Willy Het jaar 1959: de eerste Barbie rolt van de band, Fidel Castro grijpt definitief de macht in Cuba, prins Albert trouwt met Paola, de eerste foto’s van de achterkant van de maan bereiken de aarde en op 18 augustus wordt Willy Lambregt geboren. Een stofhoos. Een bescheiden, relatief zwakke wervelwind die op warme dagen kan ontstaan door convectie in de lucht boven een sterk opgewarmd oppervlak. In Australië noemt men dat een Willy Willy, maar er valt geen vergelijking te maken met de gelijknamige man. Hoe dan ook, Willy Willy’s a guy so nice they named him twice – een titel die hij zelf bedacht, maar niemand die het ooit in zijn hoofd haalde hem ongelijk te geven. Wie toch nog aan zijn charmes mocht twijfelen, moet zich maar eens afvragen waarom Arno Hintjens in 1981 in een Oostends café naar Willy toe stapte en hem vriendelijk vroeg of hij de letter B in de titel van zijn nieuwe song ‘Billie’ mocht veranderen in een W. Dat mocht. «Ik ben al zot van gitaren vanaf mijn vierde» vertelt Willy. «Toen ik er op die leeftijd een kreeg zoals die van Roy Rogers, de zingende cowboy, was ik dan ook zo trots als een pauw. Al snel wilde ik een echte elektrische, maar ik kreeg er geen. Ik woonde met mijn moeder in de Romestraat in Oostende, pal tegenover het conservatorium, en wat ik daar zag stimuleerde me niet meteen om muziek te gaan maken. Maar mijn moeder zei: ‘Wil je een gitaar? Dan ga je naar de muziekschool.’ ‘Moeder, ik wil rock ’n roll spelen, ik heb die school niet nodig.’ ‘t Was dezelfde discussie als met wiskunde, wat heb je dáár nu aan? Toen ik veertien was kocht mijn neef een nieuwe Stratocaster, ik kreeg zijn oude gitaar en versterker. Eindelijk. Die Melody Maker – niet van het merk Gibson – was haast onbespeelbaar, de snaren zweefden een centimeter boven het fretboard, maar ik was er elke dag mee in de weer. De eerste song die ik kon spelen was ‘Shapes Of Things’ van The Yardbirds, daarna volgde ‘It’s Only Rock ’n Roll’ van de Stones. Iedereen speelde toen nochtans ‘House Of The Rising Sun’. Ik niet, voor mij waren dat Beatle-akkoorden. Ik had het meer begrepen op barrés: twee snaren maken al lawaai genoeg. Mijn goede vriend Lieven Barbier – god hebbe zijn ziel – stuurde ik naar buiten terwijl ik gitaar aan het spelen was. Vanuit mijn slaapkamerraam op de derde verdieping keek ik hoe hij steeds verder van ons huis wegwandelde. Om de tien meter stak hij zijn duim omhoog, om duidelijk te maken dat hij me nog steeds kon horen. Ah ja, ik moest toch weten hoe luid dat ding ging! Na die Melody Maker volgden een Telecaster-kopie, een Epiphone ES 335 en daarna deed ik de zaak van mijn leven: bij Rudy’s Music Shop in Oostende ruilde ik mijn Ibanez en mijn Flying V in voor een echte Gibson The Paul, het kleinere broertje van de Les Paul. De koffer van die The Paul alleen al was meer waard dan mijn twee gitaren. Ik heb nog steeds spijt dat ik ze heb verkocht heb aan een gast van Diest. Erg, hé? Die kerel
  • 78. 1 0 9 heeft me achteraf nog gevraagd of ik ze nog eens wilde lenen, maar ik zei: ‘Doe me dat niet aan, want dan wil ik ze nooit meer teruggeven.’ Ook mijn Gibson Les Paul Goldtop heb ik verkocht, maar die is in goede handen: Cedric Maes van The Sore Losers heeft ze gekocht. Dat schept een band: ik mag altijd bellen voor een plaats op hun guestlist. Mijn Gibson Junior uit ‘58 is mijn kind, die doe ik nooit weg, het is een stuk van mijn lichaam. De klank van die P90-elementen is fenomenaal. Het magazine Guitar Player schreef ooit: ‘Je hoeft de koffer van een Gibson Les Paul Jr. nog maar te openen, en de gitaar zegt al one-two-three-four!’ Wel, dat ís zo. Als je ziet wie er allemaal op een Junior heeft gespeeld: Leslie West van Mountain, Johnny Thunders, Chris Spedding, Steve Marriott... De Junior is dé rock ’n roll-gitaar.» «Maar laat ik niet vooruit lopen op de feiten. Ik was dus veertien jaar, had mijn eerste elektrische gitaar en ik wilde rock ’n roll spelen. Ik wist wat ik wilde, ik voelde het vanbinnen, en toen ik op een mooie avond tv zat te kijken besefte ik dat er geen weg meer terug was. Ik zag Johnny Thunders voor het eerst met The New York Dolls in het BRT-programma ‘Binnen en Buiten’, dat vlak na ‘Voor Boer en Tuinder’ werd uitgezonden. Ik keek naar die fascinerende man en zei: ‘Dát wil ik later worden.» De belofte die Willy veertien jaar na zijn geboorte maakt, zal hij nakomen. Net als Johnny Thunders zal hij een eigen sound combineren met de attitude die een gitarist nodig heeft om meer te zijn dan een gitarist. Maar voor het zover is, moet hij eerst aan de wurggreep van zijn thuisstad zien te ontsnappen. Die jonge jaren, Willy Willy blikt er met gemengde gevoelens op terug. «Ik ben een bastaard, dat heeft een groot deel van mijn leven bepaald. Mijn verleden, het is gecompliceerd, en het heeft er voor gezorgd dat ik overal uitkom als de beautiful loser. Ik was een liefdeskind van een buitenechtelijk avontuurtje van mijn moeder. Haar man – David Lambregt, hij was visser – zag het door de vingers en heeft me zijn achternaam gegeven. David was een brave man, maar het huwelijk bleef niet duren. Zo heb ik mijn moeder dan uiteindelijk toch met mijn biologische vader zien trouwen toen ik vier was. Elk jaar zei die man: ‘Geen probleem, ventje. Vroeg of laat zet ik jou op mijn naam.’ Op mijn veertiende zijn mijn zus, mijn moeder en ik weggevlucht. Mijn vader was een vreselijke kerel, hij gebruikte nooit geweld, maar hij kon mensen kraken met woorden.» «Op mijn vijftiende stierf David Lambregt. Mijn schoonbroer liet me een papier tekenen om afstand te doen van mijn erfenis. Ik, met mijn eerlijke visie op de wereld, vond dat niet meer dan normaal, want David was mijn vader niet. De uitkomst is dat ik eigenlijk nooit een vader heb gehad.» «Nadat ik hem vijfendertig jaar niet meer had gezien, ontmoette ik mijn biologische vader. Hij gaf me een slap handje en zei: ‘Da’s lang geleden, hé.’ Meer niet. Zo’n hartstochtelijke liefde voor zijn zoon zal hij dan
  • 79. 1 1 0 toch niet gevoeld hebben. Die hele historie heeft me geleerd dat het leven onfair is.» «Mensen die me kennen vragen me soms of ik er nog mee zit, maar het is al opgelost. Ik heb het enkele jaren geleden volledig verwerkt, toen ik met Michèle, mijn vrouw, naar Marrakech ging. Ik heb daar ‘Siddhartha’ van Herman Hesse gelezen, het heeft me geholpen de klik te maken. Wat de problemen met mijn vader betreft: ik weet nu dat je niet per se graag wordt gezien door de mensen die je op de wereld hebben gezet. Vroeger wist ik dat niet, dat zou mijn verdere levensloop misschien enigszins kunnen verklaren. Zoals ik al zei: het was een zware tijd in Oostende, maar nu neem ik niks meer. Dope op mijn vijftigste? Dat gaat niet. Wees gerust, zo’n Keith Richards is óók clean. Anders krijgt hij geen verzekering om door de States te toeren. En het geklingelklingel in het glas van Ron Wood, dat is geen wodka-orange, hein. Echt, ik krijg nog steeds vanalles aangeboden, maar ik heb geen moeite meer om het te weigeren. Vroeger zou het niet waar geweest zijn. Dan zou ik gevraagd hebben: ‘Waar bewaar je de rest?’» «Verslaafd zijn, wat is dat? Iedereen heeft zijn verslavingen. Je hebt mensen die elke dag drinken, zijn dat alcoholisten of gewoontedrinkers? Toen ik twaalf jaar geleden stopte met drinken, was dat voor mij enorm gemakkelijk. Ik zeg je: één levercrisis zoals ik toen gekregen heb en je drinkt geen druppel meer. Ik kreeg de raad om het drie maanden kalmer aan te doen, maar ik ken mezelf, dat zou niet werken. De laatste dag van die drie maanden zou ik gaan aftellen: ‘Vier, drie, twee, één... tien gin-tonics! Hier! Nu!’ Dat was mijn probleem, met alles. Het zit een beetje in de familie. Maar dat is nu allemaal verleden tijd.. Goodbye drank, end of story. Ik weet niet of het met mijn leeftijd te maken heeft, maar sinds kort bekijk ik het leven anders. Nu ben ik me ten volle bewust van mijn sterfelijkheid, dat is iets waar ik nooit mee bezig ben geweest. Enkele jaren geleden overviel het me plots tijdens een autorit. In de cd-speler zat Instinct van Iggy Pop, ik zette het geluid op maximum, ik blééf maar rijden. Ik ben wijzer geworden, en alles wat ik heb meegemaakt heeft daartoe bijgedragen. Ik ontleen er als het ware mijn identiteit aan. Ik weet wie ik ben, en vooral wie ik níet ben: niet Willy Lambregt, niet Willy Punk – zoals ze me vroeger noemden – en die achternaam van mijn biologische vader wil ik al helemaal niet dragen. Ik ben Willy Willy.»
  • 80. Axl Peleman was erbij (maar had andere dingen aan zijn hoofd) «Niemand wist dat Willy Willy in Namen zijn laatste concert met The Scabs speelde» «We speelden met Ashbury Faith voor The Scabs op het VerdurRock-festivalinNamen.Niemandwistdatdathet laatste Scabs-concert van Willy Willy zou worden, en ik al helemaal niet. Jammer, want anders had ik er toen wel wat meer aandacht aan besteed. Met andere woorden, ik herinner me er niets meer van. Wat ik er wel nog van weet, is dat er onder het podium tal van donkere plekjes waren waar je je in alle rust kon terugtrekken. Daar heb ik liggen smossen met een promomeisje van Marlboro. Dat laatste optreden van Willy Willy heeft zich dus letterlijk boven mijn hoofd afgespeeld. Pas later hoorde ik dat Willy was vervangen door Steven Janssens, die op zijn beurt alweer snel plaats moest ruimen voor Tjenne Berghmans.» Ashbury Faith-gitarist Matthias Van der Hallen was wél bijdeles.«Sterkoptreden»,zegthij.«Evenwarenzeweer The Scabs van in de begindagen. Wallonië was namelijk onontgonnen terrein voor The Scabs, dus moesten ze enorm hard hun best doen, wat ervoor zorgde dat het een snedig concert werd. Maar net zoals Axl kon ook ik niet vermoeden dat het Willy’s laatste optreden was. Een jammere zaak. Ik ben niet zo’n fan van technische sportgitaristen, ik heb het meer voor persoonlijkheden als Willy. Alleen al dat hij zo bekénd is, wil toch zeggen dat hij een uitgesproken podiumpersoonlijkheid is. En ook zijn riffs zijn onweerstaanbaar, die blijven in je hoofd zitten. Wie iemand kent die de riffs van Steve Vai kan nafluiten, mag het me altijd laten weten.» ‘A guy so nice they named him twice’: Willy Willy met Revenge 88.
  • 81. 1 1 2 The Scabs op het Festival van Vlaanderen in Gent. Patrick Riguelle: «Willy was er zo dronken dat hij de slidepartij van ‘Crystal Eyes’ niet gespeeld kreeg. B.J. Scott en ik stonden klaar in de coulissen om het podium op te gaan, maar we hadden zodanig de slappe lach dat we moesten passen voor het volgende nummer.»
  • 82. 1 1 3
  • 83. The Scabs in het buitenland, deel 2: Helsinki.
  • 84. 1 1 5 «In Brussel zijn The Scabs pas echt een groep geworden» – Willy Willy Terug naar september 1985. Na die enkele gastoptredens, een try-outconcert in schaatscomplex Den Bruul in Geel en de grote vuurdoop in Helsinki zijn Frankie, Berre en Guy het er dan ook over eens dat er niet langer moet worden gezocht naar een nieuwe gitarist. Het is overduidelijk. Ze hadden nauwelijks kunnen repeteren, maar Willy blijft overeind in Helsinki. ‘Ik wil niet overdrijven, want uiteindelijk zijn er maar tweehonderd mensen komen kijken, maar we hebben daar wél Fine Young Cannibals van het podium geblazen’, vertelt Guy achteraf in Humo. ‘Het publiek was in alle staten en wij hadden elkaar weer gevonden. Raar wat zo één optreden teweeg kan brengen.’ Het bewijs daarvan is terug te vinden op Gangbang, de verzamel-cd met daarop in Helsinki opgenomen versies van ‘Is This Life?’ en ‘Matchbox Car’. Guy: «Als je goed luistert naar die live-versie van ‘Is This Life?’ hoor je dat ik destijds in het middenstuk een spelletje speelde met het publiek. Ik zong bijvoorbeeld over Maria, ons promomeisje in Helsinki, en ik vroeg ook: ‘Haven’t I got the right to live as I like?’ Om een antwoord te krijgen stak ik mijn microfoon in het publiek. Een dronken Fin greep zijn kans en riep met grafstem: ‘Yaaaa! I like you! Oh really, I like you too, I love you!’ Als iemand zich mocht afvragen wie die gek is op Gangbang, dan weet hij nu hoe de vork in de steel zit. In Helsinki speelden we niet alleen een fantastisch concert, we hebben er toch ook vooral plezier gemaakt. Ik herinner me dat ik er op een avond een serieus stuk in mijn oor had. Toen ik ’s ochtends wakker werd en in de spiegel keek, zag ik dat er een hardgeworden staafje kots aan mijn mondhoek hing. Ik kon het zo – krak! – afbreken.» Willy: «Luc Saffloer was erbij, om een oogje in het zeil te houden voor de BRT. Toen hij ons zag repeteren, was hij onder de indruk van de energie die we tentoonspreidden: ‘Jongens, spaar uw krachten voor straks!’ En wat Guy destijds vertelde, was waar: we hebben daar Fine Young Cannibals echt het nakijken gegeven.» Frankie: «Wij waren gewoon beter.» Guy: «Toeval of niet, maar hun hit ‘She Drives Me Crazy’ lijkt verdacht veel op ‘My Baby’ van The Scabs. De riff is identiek hetzelfde.» Helsinki maakt van Berre, Frankie, Guy en Willy in één klap een hechte groep van vrienden, maar er is één obstakel: Willy zit nog in Arbeid Adelt!. Hij steekt niet onder stoelen of banken dat hij zich als een vis in het water voelt bij The Scabs, maar een definitieve beslissing laat nog even op zich wachten. «Wat wil je?», zegt Willy. «Aanvankelijk dacht ik dat ik gearriveerd was: meteen het vliegtuig op richting Helsinki. Feest! Tot we terug in België kwamen. Ik was telkens anderhalf uur onderweg met de trein van Brussel naar het
  • 85. verre Diest om te repeteren. Daar aangekomen moesten we een halfuur sukkelen om de kachel aan de praat te krijgen. Daarna gauw wat repeteren om op tijd te zijn voor de laatste bus naar Leuven, waar ik de trein naar Brussel kon nemen. Ik heb meermaals gedacht: waar ben je in godsnaam mee bezig? Tot onze manager, Lou Berghmans, besliste om het professioneler aan te pakken en te gaan repeteren in Brussel, which was quite handy for me.» In deze fase wordt Lou Berghmans erg belangrijk. Ruim een jaar eerder was hij door manager van het eerste uur, Ruth Janssen, voorgedragen als de nieuwe kracht die de belangen van de groep zou behartigen. «Ik had een programma bij FM Brussel en liet geen kans onbenut om The Scabs te draaien» zegt Lou. «Telkens ik hen uitnodigde voor een interview was Ruth van de partij, later heeft ze me gevraagd of ik The Scabs van haar wilde overnemen. Nooit geweten waarom ze uitgerekend mij vroeg, want ik had geen enkele ervaring met management. Maar goed, op een mooie dag was het tijd om mij voor te stellen aan Frankie en Berre – met Guy had ik al enkele gesprekken gehad. Vlak voor een optreden ergens te lande zaten Frankie en Berre in een geparkeerde wagen naar de voetbaluitslagen op de radio te luisteren. Ruth tikte tegen het raampje, en zei: ‘Berre en Frankie, dit is Lou, de nieuwe manager.’ Hun antwoord: ‘Joew Lou’, en het raampje ging weer omhoog. Tot zo ver onze kennismaking. Ach, ik heb altijd wat buiten de groep gestaan, heb nooit echt deel uitgemaakt van hun community. Ik was de ietwat strenge schoolmeester, zeg maar: de te verschalken manager. Stiekem joints roken, dat vonden ze leuk, want dat mocht niet van mij.» Koen Crets (roadie): «Toen we in 1992 voor de tweede keer Torhout/Werchter mochten openen, stond Lou erop dat we twee dagen proper bleven. Maar een uur na ons concert in Torhout wisten we al niet meer waar we geboren waren. Lou in paniek, natuurlijk. Onnodig, want ’s anderendaags stónden we er wel. Maar ik zou liegen als ik zeg dat Lou het soms niet moeilijk met ons heeft gehad. Ik herinner me dat hij op een avond zei: ‘Ik open die deur van het toilet, en ik zie daar dríe mannen naar buiten komen. Hoe kán dat!? Wat doen jullie met drie op één toilet?’ Ach, wij hadden ontegensprekelijk andere normen dan Lou. Wat het natuurlijk des te fijner maakte om hem af en toe eens goed in de zeik te nemen. Lachen, man. Altijd, járen aan een stuk. Bij elk optreden zette ik een fles water klaar op het podium voor Guy, maar op een dag verving ik het water door azijn. Om hem dán een flinke teug te zien nemen, heerlijk!»
  • 86. famous fans Roos Van Acker (presentatrice/zangeres) «Ik ontdekte The Scabs toen ze Royalty In Exile uitbrachten, ik was toen veertien. Ik ben meteen naar platenzaak Mathijs in Eeklo gerend om Royalty te gaan kopen. Niet op plaat, wel op cassette. Grijsgedraaid! Ik hield van het zeer herkenbare stemgeluid van Guy Swinnen. Destijds maakte ik tapes voor mijn vrienden en vriendinnen met mijn favoriete muziek, en gegarandeerd zat daar een nummer van The Scabs tussen. Zo heb ik ooit nog een cassette in een jongen zijn bus gestoken met enkel het nummer ‘I Need You’ erop. Het was mijn manier om mijn liefde te verklaren, en het werkte. Ik zag The Scabs live aan het werk in het voorprogramma van Lenny Kravitz, in Flanders Expo in Gent. Geweldig! Ze bliezen me omver en daardoor ging ik nog meer van hun muziek houden. Later heb ik Guy als mens leren kennen, aanvankelijk met knikkende knietjes maar al snel bleek hij een uiterst aimabele man te zijn. Een fijn en mooi mens met bakken talent.» Viviane Jacobs, de moeder van Guy’s kinderen, poseerde voor deze foto, die als poster werd gebruikt tijdens de For All The Wolf Calls-tour.
  • 87. 1 1 8 Guy Swinnen: «In mijn persoonlijke toptien van grappige verhalen staat het moment dat Viviane, mijn vrouw, zich letterlijk mispakte aan Willy DeVille. We speelden samen in ‘93 op een festival in Geel. In de backstageruimte stond DeVille met zijn rug naar Viviane. Vanuit haar perspectief leek hij erg op Willy Willy, logisch dat ze de twee Willy’s met mekaar verwarde. Ze besloop hem langs achteren, greep hem vast en riep: ‘Willy!’ De naam had ze goed, maar daar was alles mee gezegd. Niet zo voor Willy DeVille, want die mocht het gaan uitleggen aan zijn jaloerse vriendin, wier ogen vuur schoten.» Koen Crets: «In de cateringruimte van een festival zaten we pal tegenover Nick Cave soep te eten en hij vroeg of het lekker was. We antwoorden bevestigend, waarop hij zich meteen ook een bord bestelde. Fons zag zijn kans om wat te socializen, en vroeg: ‘Zou je iets op dit papiertje willen schrijven voor mijn vrouw? Ze is wat ziekjes, en kon er vanavond niet bij zijn.’ Hij schreef: ‘Dear Els, don’t die yet.’ Speciaal man, die Cave.» «Ik herinner me ook dat we vertrekkensklaar stonden na een optreden. Saenen had me gezegd dat hij die plooistoeltjes in de tent wel mooi vond, en dat die niet zouden misstaan op zijn terras. Vier van die stoeltjes de camionette in, natuurlijk, en weg. Op weg naar huis reden we door zo’n nette woonwijk, waar we op een terras prachtige tuinmeubelen zagen staan. Wel, die mensen zijn nu de trotse eigenaar van vier mooie plooistoeltjes.» Koen Vandecraen (roadie): «Misschien niet erg netjes, maar het illustreert wel de fun. We hebben zóveel meegemaakt, dat valt met geen geld te betalen. En sommige verhalen zullen voor altijd tussen ons blijven, dat is ons goed recht. Alleen wij, de roadies, delen dat verleden.» Kris Smets (Lou Berghmans’ echtgenote): «Als Lou er niet was, nam ik zijn taken bij The Scabs over. Ik heb vaak gemerkt dat er een soort omerta heerst onder de crew. Je staat er als roadmanager toch altijd een beetje buiten.» Koen Vandecraen (roadie): «Met Kris erbij ging het altijd goed. Zij was diplomatisch.» Kris Smets: «Ik hoorde er helemáál niet bij! Als vrouw tussen die mannen? Niet evident. Dan stond ik in de coulissen te roepen: ‘Afsluiten! De volgende groep is aan de beurt’, maar dan draaide Guy simpelweg zijn rug naar me toe. Ik had, zacht uitgedrukt, niets te zeggen.» Lou Berghmans: «Macho’s, hé. In al die jaren dat ik voor The Scabs heb gewerkt heb ik misschien wel honderd keer bij mezelf gezegd: ‘Ik kan er maar beter mee stoppen’, maar toch ging ik telkens door. Omdat ik besefte dat die groep iets magisch heeft.» Kris Smets: «Vooral de combinatie van Frankie en Guy was uniek.» Lou: «Zij zijn altijd de motor geweest van de groep. Willy en Fons hebben het geheel dan weer naar een hoger niveau getild. Muzikaal – neem nu Willy’s riff van ‘Robbin’ The Liquor Store, zoiets kan een andere gitarist toch niet bedenken! – maar ook qua looks. Guy, Frankie, Fons en Willy, dat is: Een Band.»
  • 88. 1 1 9 Harde tijden Terug naar Lou’s begindagen bij The Scabs. Er staat hem aanvankelijk een niet al te moeilijke klus te wachten, wantmetdereleasevanForAllTheWolfCallsinhetvooruitzichtlijkendemogelijkhedeneindeloos.Eenjaarlater, wanneer For All The Wolf Calls flopt en The Scabs worden gedumpt door EMI, ziet alles er compleet anders uit. De situatie geraakt stilaan uitzichtloos, voor Lou het uitgelezen moment om te tonen wat hij in zijn mars heeft. Lou – een cameraman die later zal meewerken aan bioscoopfilms en bejubelde televisieseries als ‘De Parelvissers’, ‘Stille Waters’, ‘Het Eiland’ en ‘Van Vlees En Bloed’ – is helemaal niet uit op een carrière in de muziek. Hij wil The Scabs vooruit helpen, hen op een hoger plan brengen. En dat doet hij, met de hulp van zijn echtgenote Kris Smets. Hun motivatie: ze zijn fan. «Na het floppen van For All The Wolf Calls was het moraal van de gasten diep onder nul gezakt. Ze repeteerden in dat hok in Diest, het was onleefbaar. Ik heb gezegd: ‘We gaan naar Brussel. Ik betaal alles, en we zien later wel hoe we dat regelen.’ De groep stond op splitten, dat kon ik niet laten gebeuren.» Guy: «Het was inderdaad een enorm duistere periode. We repeteerden niet langer in ’t Trapke Af, maar waren verkast naar een leegstaand pand aan de Kanonsbaan in Diest. Een vochtig krot waar onze snaren in een mum van tijd verroestten. De kachel trok niet waardoor we voortdurend in de rook zaten. We repeteerden zelden langer dan anderhalf uur, niemand had er nog zin in, Berre keek om het kwartier op zijn uurwerk... Ik denk dat hij liever op stap wilde gaan, lees: vrouwen binnendoen. Gelukkig greep Lou in. Hij zei: ‘Mannen, dit marcheert niet’, en we zijn naar Brussel vertrokken. Dat The Scabs zo lang hebben bestaan, is enkel aan Lou te danken. Hij heeft ons meer dan eens de juiste richting uit gestuurd, waardoor we telkens weer op onze pootjes terechtkwamen.» Berre: «Toen Lou op het voorplan trad, werd het aangenamer om bij The Scabs te spelen. Lou is iemand met een attitude van: als er iets is, zeg het meteen, dan proberen we een oplossing te vinden. En als Lou zelf iets te vertellen heeft, verneem je dat niet via via. Een verademing, toch zeker bij The Scabs, want eigenlijk waren het stuk voor stuk kleine kinderen.» Guy: «Lou heeft ervoor gezorgd dat we bij Partner Sound in Brussel, een professionele repetitiestudio met een – stel je voor – échte zanginstallatie, konden gaan repeteren. Vanaf dat moment ging het weer een stuk beter met ons. Lou is een man die risico’s durft te nemen. Ik zou toen nooit zomaar een repetitiestudio van tweehonderd frank per uur durven huren, Lou wel. Die zei: ‘We doen dat gewoon, daarna zien we wel hoe het verder moet.’ Lou gelóófde ook in The Scabs, ik kan hem geen ongelijk geven.» Willy: «Daar, in Brussel, zijn we pas een echte groep geworden. Marathonrepetities, soms drie dagen aan een stuk: vrijdag van twee uur in de namiddag tot middernacht, zaterdag van twaalf tot tien, zondag van tien tot zeven...»
  • 89. 1 2 0 Toch leiden de inspanningen niet meteen tot resultaten en moet er eerst nog door een zure appel worden gebeten. In 1987 ligt de hele Belgische muziekindustrie op apegapen. Het gros van de groepen heeft geen platencontract, geen optredens. Harde tijden, kortom, wat Tuur Praet van de muzikanten-vzw Sofa inspireert actie te ondernemen. Samen met de Vlaamse Federatie van Jeugdhuizen bedenkt hij een plan om de vastgelopen Belgische bands weer vlot te trekken, en dit onder de noemer ‘Harde Tijden – Vlaanderen Beeft’. ‘De bands hebben het in eigen handen’ zegt hij op vrijdag 27 februari in De Morgen. ‘Er waren geen optredens, daar hebben we nu met deze ‘Harde Tijden’-tournee zelf voor gezorgd. Van 27 februari tot 20 april zullen negen groepen het hele land – van Leopoldsburg tot Roeselaere – doorkruisen voor in totaal tweeënzeventig optredens. Nu moeten we bewijzen dat de tournee ook nog rocktalent bevat.’ Om het hele project te ondersteunen wordt een verzamelalbum met de negen deelnemende groepen uitgebracht op duizend exemplaren. The Scabs openen de A-kant met een in Helsinki opgenomen live- versie van ‘No Pay Today’. De andere bands zijn Cas & Organised Crime (met Luckas Vander Taelen), The Whydads, Flesh & Fell, The Boy Wonders (met Peter Slabbynck), Aroma Di Amore, Men 2nd, Partisan en Yasja. Van de negen bands zijn The Scabs de bekendste. Guy grijpt de kans met beide handen, al stelt hij zich ook vragen bij het hele project. Hij is van mening dat rockmuziek zelfbedruipend moet zijn, dat het niet de bedoeling kan zijn dat een bepaalde scene kunstmatig in leven wordt gehouden. Want dat leidt volgens hem tot elitarisme. Hij beseft dat The Scabs een stap terugzetten, maar de hele sector zet een stap terug. Na het floppen van For All The Wolf Calls ziet hij het als een noodzaak om weer wat bescheidener te worden. ‘Wat als er geen volk komt opdagen?’ vraagt de journalist van De Morgen aan initiatiefnemer Tuur Praet. ‘Onze groepen moeten hun eisen nu voor bepaalde tijd in de koelkast stoppen’ is het antwoord. ‘Ze moeten dit keer geen geld, maar naam maken. Met wachten word je niet beroemd. Zelfs wie talent heeft, moet werken. Hard werken. Trouwens, moet ik een lijstje geven van Britse bands die hier voor honderd man spelen?’ Wanneer The Scabs op zaterdag 18 april 1987 in de Sporthal Kerelsplein in Roeselaere voor de laatste keer in deze ‘Harde Tijden’-tournee van het podium stappen, zijn ze teleurgesteld dat er de voorbije weken doorgaans een kleinvoud van die honderd mensen kwam opdagen. ‘Harde Tijden’ was een catastrofe geweest, de tournee had zijn naam alle eer aangedaan, haast niemand had het de moeite gevonden uit zijn luie zetel te komen om naar enkele Belgische bands te gaan kijken. En toch laten The Scabs de moed niet zakken, want ze hebben nog meer ijzers in het vuur. Rockery en de single ‘Stay’ zijn namelijk al uitgebracht, en de airplay komt op gang. Bovendien zorgt Willy voor een frisse wind in de groep. Zijn enthousiasme, positivisme en gevoel voor humor zorgen ervoor dat de moraal hoog blijft. «Het publiek in de zaal bestond eigenlijk uit de andere groepen die op de affiche stonden», vertelt Willy. «Verder was er niemand. Telkens we het podium opwandelden, zong ik ‘Born To Lose’ van Johnny Thunders
  • 90. 1 2 1 & The Heartbreakers, wat de anderen steevast aan het lachen bracht.» Guy: «Die spirit, dat was precies wat we nodig hadden.» Willy: «Dat was niet moeilijk: ik speelde eindelijk in de groep waarin ik wílde spelen! En het was de bedoeling dat ik nog een hele tijd zou blijven, die zogenaamde harde tijden konden me niet van gedacht doen veranderen.» Guy: «De good vibes bleven mekaar opvolgen. Lou had ons eerder al in contact gebracht met Werner Pensaert. We hadden nog nooit gehoord van die man, maar Lou vertelde ons dat Pensaert de Herentse Studio Impuls weer operationeel trachtte te krijgen na een zware brand. Daarvoor had hij een groepje nodig, om een en ander uit te testen. De gratis opnames die we toen maakten, met Pensaert als producer, resulteerden in onze eerste mini-lp met Willy: Rockery. Onze redding, want het effect van die plaat werd in de periode van ‘Harde Tijden’ al merkbaar, al hadden we nog een hele weg af te leggen.» Wederom is het Joe Robeyns die de redding – voor de tweede keer al in de nog korte carrière van The Scabs – compleet maakt. In 1986 tekent hij The Scabs als eerste band bij het pas opgerichte Smash! Records, een sublabel van platenfirma Play It Again Sam (PIAS). Rockery wordt unaniem beschouwd als de plaat van de wederopstanding. Toch verschijnen er hier en daar recensies waarin de woorden ‘verloochenen’ en ‘punk’ in één zin worden gebruikt. Dit soort kritiek wordt stilaan een traditie, want de groep is geëvolueerd: de boosheid is weg, er is traditionele rock ’n roll voor in de plaats gekomen. Nogal wat punks vinden dat niet meer of minder dan een knieval voor de commercie, Guy Swinnen is vooral blij dat hij eindelijk zijn invloeden van vóór zijn punkperiode vanonder het stof kan halen. «Het was een terugkeer naar mijn oude liefde, want als jong gastje heb ik vaak naar Creedence Clearwater Revival, Neil Young en zelfs Elton John geluisterd. Toen Willy erbij kwam werd het voor mij plots makkelijker om traditionele songs te schrijven. ‘Stay’ was met zijn twee akkoorden uiteraard snel klaar, wat dan weer niet gezegd kan worden van het arrangement. Ik wilde er iets Lou Reed-achtigs van maken, iets superelektrisch. Werner Pensaert deelde mijn mening niet. Hij had gelijk, want het was geen goed idee de song vol te stouwen met gitaren, het ademde niet meer. Werner zei: ‘Laat het ons simpel houden, met een akoestische gitaar en af en toe een roffeltje van Frankie.’ Met het gekende resultaat.» ‘Stay’ is het meest radiovriendelijke nummer van The Scabs totnogtoe, al denkt niet iedereen daar hetzelfde over. Mike Verdrengh wil het nummer dolgraag in zijn tv-show ‘Met Mike In Zee’, maar nogal wat mensen bij de BRT schreeuwen moord en brand. ‘Een punkgroep!? Zo’n crapuul in primetime op tv?’ ‘Het is de rustigste song die we ooit hebben geschreven’, zegt Guy Swinnen in ‘86 in het muziekblad Backstage. ‘Maar die tv- jongens hebben blijkbaar niet goed geluisterd, dus mochten we niet in Mike’s programma. Crapuul, haha!’
  • 91. 1 2 2 The Scabs hebben ‘Met Mike In Zee’ blijkbaar niet nodig, want ‘Stay’ wordt een radiohit. Guy: «We waren weer gelanceerd. Eindelijk konden we nog eens fuck you zeggen tegen de Bilson Boys, de Diestse groep die na het floppen van For All The Wolf Calls klaarstond om de fakkel over te nemen. We waren volledig klaar voor een nieuw hoofdstuk. Met Willy.» Linksboven: manager Lou Berghmans. Linksonder: roadie Koen ‘Cretsman’ Crets. Rechts: de Diestse rockgroep The Bilson Boys (met Cretsman als bassist, tweede van links) stond klaar om de fakkel over te nemen van The Scabs.
  • 92. 1 2 3 Vaya con dios, my darling Het is uitgerekend Willy die het feestje dreigt te verstoren nog voor het goed en wel is begonnen. Bij Arbeid Adelt! had hij namelijk voor het eerst kennisgemaakt met zangeres Danielle Schoovaerts – bekend als Dani Klein – en ze had een sterke indruk op hem nagelaten. «Ik ben halsoverkop verliefd op haar geworden», zegt Willy. «Jan Van Roelen zag hoe ik naar haar keek, en zei meteen: ‘Poten thuis, makker.’ Maar het was al te laat. Het vlees is zwak, hé.» Willy en Dani zijn samen te horen op Rockery, meer bepaald op ‘Smell The Sweat’, waarin Klein de backing vocals voor haar rekening neemt. Daar blijft het niet bij: samen met contrabassist Dirk Schoufs zetten Willy en Dani zich aan de schrijftafel wat resulteert in ‘Just A Friend Of Mine’, de eerste single van Vaya Con Dios. Het nummer vindt driehonderdduizend kopers verspreid over heel Europa. Willy heeft een luxeprobleem: «Dit was geen uit de hand gelopen grap, maar een uit de hand gelopen groep. Ik was vijfentwintig en had een superhit te pakken! Ik had nog niet veel belangrijke keuzes gemaakt in mijn leven, maar toen moest ik in een split second beslissen: ga ik verder met Vaya of kies ik voor The Scabs? Later verschenen in de pers uitspraken als: ‘Ik ga naar The Scabs, want ik heb geen goesting om de rest van mijn leven op een tabouretje te gaan zitten met een akoestische gitaar.’ Pure bullshit, natuurlijk.» Met die uitspraken in de pers bedoelt Willy het interview in Humo, dat naar aanleiding van de release van het in 1987 verschenen Skintight word gepubliceerd: ‘Ik heb geen spijt van mijn vertrek bij Vaya Con Dios’, vertrouwt Willy Humo-journalist Frank Vander linden toe. ‘Het weinige geld dat ik aan ‘Just A Friend Of Mine’ heb verdiend, is alweer geïnvesteerd in rock ’n roll: een splinternieuwe gitaar, model Steve Stevens. Kijk: ik heb mijn gebreken, maar ook mijn principes. Ik opteer voor een lange carrière in een rock ’n roll- groep met mensen waar ik van hou. Liever dat dan drie jaar aan een stuk playbacks doen voor de Franse tv.’ Willy maakt amper een jaar deel uit van Vaya Con Dios, in de periode tussen eind 1986 en het najaar van ‘87. Zijn keuze om bij The Scabs te blijven wordt enigszins vergemakkelijkt door onvoorzienbare omstandigheden. «Twee jaar lang was het af-aan met Dani en mij. Tot ze iets begon met Dirk Schoufs. Het vooruitzicht van een tournee door Frankrijk met die twee – mijn ex en mijn beste vriend – sprak me niet erg aan, mijn hart bloedde. Het zou niet bevorderlijk geweest zijn voor mijn gezondheid.» Dani Klein: «Hoe gaat dat? We waren jong en onbezonnen, maar voor Willy was de situatie onhoudbaar. Het kwam zo ver dat hij niets meer met Vaya Con Dios te maken wilde hebben. Ik kan daar alleen maar begrip voor opbrengen, want het moet inderdaad niet makkelijk geweest zijn voor hem. Maar wat moest ik doen? Onze relatie zat niet goed. Ik had hem al meerdere keren gezegd dat ik er een punt achter wilde zetten, maar Willy ontkende voor zichzelf dat wij geen toekomst hadden samen. Hij accepteerde het niet. Dat was
  • 93. 1 2 4 een beetje het probleem.» Dat Willy’s verstandhouding met Dani in de periode na zijn vertrek bij Vaya Con Dios niet optimaal is, blijkt uit het eerdergenoemde Humo-interview: ‘Ik weet dat Dani over mij vertelt dat ik maar twee akkoorden kan spelen en geen ambitie heb en nooit ergens zal geraken. Ik zoek geen ruzie – Dani, je t’aime! – maar mijn ambitie is: in een goeie rockgroep spelen. Jaren voor ik bij The Scabs kwam, wilde ik er al deel van uitmaken. Ik vond dat ze nog één ding nodig hadden: een rock ’n roll-gitarist. Mijn eerste ambitie is dus vervuld.’ Guy sluit in datzelfde interview de rangen: ‘Dani had onze demo’s gehoord en wist me te vertellen dat we ‘nog altijd punk speelden’. Ik ben toen zeer kalm gebleven. Omdat ik weet dat ze er compleet naast zat. Trouwens, in ‘Just A Friend Of Mine’ zitten óók maar drie akkoorden.’ Op 24 mei 1991 overlijdt Dirk Schoufs aan een hartstilstand. «Nu zie ik die driehoeksverhouding tussen Dani, Dirk en mij in een ander perspectief», zegt Willy. «We waren nog zo jong. Mocht Dirk nog leven, dan waren we nu zeker weer goede vrienden. Kijk maar naar Dani en mij. Ze is mijn beste vriendin, ze mag me alles vragen, en vice versa. Dat noemt men volwassen worden, zeker?» Dani Klein: «Na Vaya Con Dios hebben Willy en ik nog enkele keren samengewerkt: we namen ‘Eenzaam zonder jou’ op, een track op het Will Tura-eerbetoon ‘Turalura’ en Willy is ook te horen op ‘Comme on est venu’ van Vaya Con Dios. Ik hou van zijn gitaarstijl: ruw en gevoelig tegelijk. Eigenschappen die je trouwens niet allebei terugvindt in de man zelf, want Willy is niet ruw. Wel zeer gevoelig en kwetsbaar. Dat vuile, ruwe kantje van hem is maar schijn, een soort pantser dat hij door de jaren heen heeft ontwikkeld. Willy heeft het niet bepaald makkelijk gehad in het leven.» De eerste hindernis met Willy is genomen. Nu kunnen The Scabs pas echt aan hun succesverhaal beginnen. Na de terugkeer van The Scabs uit Helsinki werden manager Lou Berghmans en echtgenote Kris Smets erg belangrijk voor de groep.
  • 94. famous fans Dani Klein (Vaya Con Dios) «Laat me beginnen met het minder goede nieuws. The Scabs, die groepsnaam is absoluut niet gepast. Ik heb in Engeland en Amerika gewoond, heb drie jaar lang uitsluitend Engels gesproken en ik ken dus de finesses van de taal. Zeg scab tegen een Engelsman of een Amerikaan, en hij zal een vies gezicht trekken, laat staan dat hij zijn rockband ooit The Scabs zou noemen. Maar over de muziek niets dan goeds. Ik ben te horen als backingzangeres op ‘The Pimp’ en ‘Rockery’ en ik bewaar zeer goede herinneringen aan die opnamesessies: veel plezier gemaakt en goed gelachen. Ik heb The Scabs op 6 juni 2010 nog aan het werk gezien op Belgavox. Wel, daar waren ze de sterkste band van de dag. De energie die hun shows zo typeert is hun grootste troef. En ook: het is een gróep, met een grote G, niet zomaar een verzameling muzikanten. Vier mannen die samen naar iets zijn toegegroeid, dat zie je tegenwoordig niet vaak meer.» Boven: Guy en Dani Klein, face to face. Rechtsonder: Dani Klein, Dirk Schoufs en Willy Willy als Vaya Con Dios.
  • 95. 1 2 6 Songs galore Smash! Records, het label van Joe Robeyns, is ondertussen alweer opgedoekt en The Scabs stromen gewoon door naar moederbedrijf PIAS, hun definitieve thuisbasis. Het eerste wapenfeit voor hun nieuwe platenfirma wordt ‘The Pimp/Ain’t No One Gonna Take My Soul Away’, dat ook wordt uitgebracht op maxi-single met de extra track ‘Too Bad’. ‘Take My Soul Away’ is tot op de dag van vandaag één van Willy’s favoriete Scabs- songs: «Zo klinken we op ons best. Drums, bas, twee gitaren. En dat alles in een fijne productie van Werner Pensaert.» Op A-kant ‘The Pimp’ zitten dan weer meer toeters en bellen: een functionele koebel en de backings van Dani Klein, die wordt geflankeerd door de Amerikaanse zangeres B.J. Scott. ‘‘The Pimp’ is een rare historie’, zegt Guy Swinnen in het muziekblad Backstage. ‘De song werd opgenomen tijdens de sessies voor Rockery, maar we hebben hem bewust niet op de plaat gezet. Het paste niet. De mix zat trouwens niet goed: te flauw, te ijl, het ritme was verloren gegaan in een soep van effecten. Daarom hebben we net zo lang gewacht tot alles goed zat.’ De pers put zich uit in superlatieven. Op 12 december 1987 schrijft de krant Het Volk: ‘‘The Pimp’ bewijst dat The Scabs nu echt hun tweede adem hebben gevonden.’ Het Belang van Limburg: ‘The Scabs zijn definitief terug. Zorgde Rockery al voor een duw in de goede richting, met deze maxi vieren we de terugkeer van de vroegere, maar gerijpte Scabs die alle illusies hebben opgeborgen en zich concentreren op recht voor de raapse rock. De zingende, gierende gitaren, de primaire beuk, de messcherpe stem van Guy Swinnen zorgen samen met enkele beresterke songs (‘The Pimp’, ‘Aint No One Gonna Take My Soul Away’) voor een rentree langs de grote poort.’ EvenisersprakevandathetslechtseenkwestievantijdisvoordiegrotepoortookinCanadazalopenzwaaien, maar dat feest gaat niet door. In het interview dat Frank Vander linden – die jaren later zijn eigen rockgroep De Mens opricht – afneemt voor Humo, geeft Willy Willy tekst en uitleg. ‘Een Canadese platenfirma wilde ‘The Pimp’ uitbrengen, maar niet onder de naam The Scabs. Scabs zijn ratten, stakingbrekers, en omdat Canada een sterke vakbondstraditie heeft, zagen die kerels dat niet zitten. We hebben ons gek gezocht naar een andere naam, maar uiteindelijk hebben we alles bij het oude gelaten. Canadezen of geen Canadezen, The Scabs zijn The Scabs.’ In eigen land besluit PIAS nog datzelfde jaar, in 1987, de grote stap te wagen. Tijd voor een album, het eerste sinds For All The Wolf Calls uit 1984. Sinds de groep in 1978 ging optreden onder de naam The Scabs waagden ze zich één keer aan zo’n avontuur, en dat was faliekant afgelopen. Singles, mini-lp’s, maxi-singles, dát is hun ding, albums duidelijk niet. Guy Swinnen is er zich van bewust dat de groep zich geen tweede flop kan veroorloven, dat dat weleens het definitieve einde zou kunnen betekenen. Er moeten songs geschreven
  • 96. 1 2 7 worden, sterke songs. Een goeie halve plaat, zoals For All The Wolf Calls, is deze keer niet voldoende om overeind te blijven. Gelukkig worden er lessen getrokken uit het verleden, en door de gitaarstijl van Willy schrijft Guy meer songs dan ooit te voren. Guy: «‘Halfway Home’ en ‘Crystal Eyes’ gulpten er zo uit. Dankzij Willy kon ik eindelijk putten uit mijn auditieve geheugen. Het gros van de songs op Skintight is van mij, al mogen de bijdragen van de anderen zeker niet worden onderschat. ‘Telephone Line’, ‘Credit Cards’ en ‘Money Making’ zijn van Frankie, ‘Rollercoaster’ van Willy... Op Skintight bewees Willy trouwens voor het eerst dat hij tot geniale dingen in staat is. Ik herinner me dat hij twee uur te laat toekwam op een repetitie, hij had duidelijk een zwaar feestje achter de rug. We hadden zonder hem aan ‘Crystal Eyes’ zitten werken. Hij pakte zijn gitaar, en speelde losjes uit de pols de slidepartij zoals ze uiteindelijk op de plaat is beland. Prachtig.» Willy: «We werkten allemaal even hard, iedereen droeg zijn steentje bij. De titel van ‘Let’s Have A Party’, bijvoorbeeld, die heb ik bedacht.» Guy: «De riff van dat nummer is ontstaan op de repetitie. Ik begon het te spelen, iedereen volgde, een halfuur aan één stuk. Die mi mineur – het brugje naar het refrein – kwam uiteraard van Frankie, da’s typisch iets voor hem. Zo ging het vaak: ik speelde tijdens de repetitie re, do, sol, een week later had Frankie daar iets aan toegevoegd dat er geweldig bij paste. ‘Roll ‘Em Over’ – dat ik schreef met ‘Koka Kola’ van The Clash in het achterhoofd – is daar een mooi voorbeeld van. En voor het schrijven van mijn teksten putte ik, zoals altijd, uit wat ik rondom me zag. Zo gaat ‘Honey, Are You Satisfied?’ over een vrouw die wil dat haar man veel geld verdient en een grote auto koopt. Ze heeft alles, maar toch is ze niet tevreden. Om even heel eerlijk te zijn, ‘Honey, Are You Satisfied?’ gaat over Frankies toenmalige lief. Het was niet mijn soort meisje, dus schreef ik er maar een song over. Ik denk niet dat Frankie dat ooit heeft geweten, maar dan weet hij het nu.» Willy: «‘Better Off Without Me’ is ook een geweldige song, en die hebben we verdorie opgenomen vóór we met z’n allen muziekles moesten gaan volgen. Mijn gitaar staat in die song voortdurend in contact met de vocalen van Guy, het is vraag en antwoord.» Guy: «De tekst van ‘Better Off Without Me’ spreekt voor zich: op een bepaald moment in mijn leven vond ik dat Viviane, na al mijn misstappen, beter af was zonder mij. Skintight wordt vaak vergeten als het over The Scabs gaat, en da’s best jammer, want het is de eerlijkste plaat die we ooit hebben gemaakt: simpel opgenomen door Werner, zonder al te veel overdubs. Maar goed, we mogen niet klagen, want het was onze eerste plaat die goed verkocht.»
  • 97. Fotograaf Danny Willems over de hoes van Skintight «Een meisje dat ik toevallig tegen het mooie lijf liep» Wie is toch dat meisje met de lichtjes angstige blik die op de cover van Skintight haar mooie lichaam bedekt met een luipaardvacht? Fotograaf Danny Willems weet het niet meer, wat het mysterie alleen maar groter maakt. «Ik wilde een meisje fotograferen in een dierenhuid, de foto moest oorspronkelijk dienen voor een postkaart voor de winkel van mijn vrouw. Ik was al een tijdje op zoek naar een geschikt model en toen ik dit meisje toevallig van een drankje zag nippen op een Oostends terras wist ik meteen dat ik niet langer hoefde te zoeken. Ze had een expressief gezicht en een mooi lichaam. Ik heb een hele reeks naaktfoto’s van haar gemaakt, en dus ook dit exemplaar met luipaardvacht, dat op de hoes van Skintight is beland. Ik heb dat meisje achteraf nooit meer gezien en ik weet dus niet wat er van haar is geworden. Haar naam werd zelfs nooit vermeld in het cd-boekje. Meisje, als je dit leest, bedankt nog voor de mooie foto.» Drumroadie Walter vatte steevast post pal achter Frankie Saenen, om in te grijpen als er iets mis zou lopen.
  • 98. 1 3 2 Guy tevreden, de pers ook. ‘Met Skintight vegen de Diestenaren de blamage die ze met For All The Wolf Calls hadden opgelopen definitief van tafel en profileren ze zich als een volwassen rockband’, schrijft Het Belang van Limburg. Charlie Poel in Humo: ‘Skintight heet de nieuwe van The Scabs en u zou al in de winkel moeten staan om ze tot de uwe te maken. Ik denk niet dat The Scabs ooit scherper hebben gestaan dan op deze plaat.’ Het Volk schrijft: ‘Met Skintight halen The Scabs de titel van Beste Belgische Rockgroep binnen.’ Het volgende valt misschien met statistieken te weerleggen, maar is het niet zo dat wij Belgen slechts zelden een aanmoedigend schouderklopje hoeven te verwachten van onze Oosterburen? De uitzondering bevestigt de regel. In de StadtRevue Köln laat men bijvoorbeeld duidelijk doorschemeren dat men op muzikaal vlak al jaren niets meer verwacht van de Belgjes – met uitzondering dan van de Electronic Body Music van Front 242 – en dat Skintight bijgevolg een aangename verrassing is: ‘Kijk, in België kunnen ze niet alleen computers bedienen, maar blijkbaar ook gitaar spelen. En wij die dachten dat ze daar de rock ’n roll al lang vergeten waren. Een misrekening, zo blijkt, want The Scabs is zo’n gitaarband die weet wat sterke songs zijn. Elk nummer op Skintight mag wat ons betreft meteen op single worden uitgebracht.’ En vlak voor de eindejaarsfeesten schrijft Szene München: ‘Kerstmis hoeft dit jaar niet voor ons. Want zeg nu zelf, het is toch veel leuker wat plaatjes te beluisteren dan ergens onnozele kerstliedjes te staan zingen. Onze tip: sluit je op 24 december op in je kamer met een zak chips en wat bier, en vergeet zeker de nieuwste van The Scabs niet. Want Skintight is een gebalde plaat, van de eerste tot de laatste seconde volgestouwd met rock ’n roll van de beste soort. Krachtig en dynamisch tot het einde. Hier wordt duidelijk verwezen naar de vroege Rolling Stones.’ Tequila boom boom «Dankzij producer Werner Pensaert kon ik aan de slag als achtergrondzanger bij The Scabs», zegt Patrick Riguelle, bij het grote publiek bekend als orkestleider van De Laatste Show Band. «Met Skintight wilde Pensaert het geluid van de groep verbreden. B.J. Scott, Angie Dylan en ik kregen vrij spel, we mochten onze zanglijnen zelf bepalen en ik denk dat we daarmee toch iets hebben toegevoegd aan de muziek.» B.J. Scott: «We hebben onze job zeer goed gedaan, vind ik. The Scabs waren zeer blij met de sound die Riggie en ik voortbrachten. We did the sessions, sang our asses off and then took a break. In een Leuvense bioscoop zagen we ‘Blue Velvet’ van David Lynch, daarna begonnen we aan het bier. Die Lynch-film moet iets in gang hebben gezet, want sommigen onder ons wilden steeds méér. Willy Willy, Patrick en ik gingen door, de Leuvense nacht in en belandden uiteindelijk in café Peylkoker, waar we luidkeels meezongen met onze favoriete platen. Willy speelde luchtgitaar, als ik me niet vergis. We zagen er echt rock ’n roll uit: Patrick met
  • 99. 1 3 3 zijn puntige schoenen, Willy in het leer en ik was nog graatmager. We put the motley back in the crew, that’s for sure. Toen alle cafés dichtgingen, zat er niets anders op dan naar het station te wandelen, om daar vast te stellen dat er geen treinen meer reden. We vonden een café rechtover het station, het enige dat op dat vroege uur al open was. Na nog meer bier zwoeren we eeuwige vriendschap, waarna we met onze laatste krachten naar het perron strompelden. Ieder van ons spoorde vervolgens in een andere richting, maar ’s anderendaags kreeg ik al telefoon. Willy was in de trein in slaap gevallen en was op de een of andere manier in Duitsland terecht gekomen. Ze hebben hem teruggestuurd met een sticker ‘Verloren Passagier’ op zijn jas. Patrick en ik zien het als onze plicht om Willy daar op tijd en stond aan te herinneren.» Patrick Riguelle: «De aanpak van Werner heeft The Scabs alleszins geen windeieren gelegd want Skintight bleek de eerste stap naar het grotere succes. Ik vind trouwens dat de rol van Berre op die plaat niet mag worden onderschat. Hij zat er wel mee dat zijn songideeën slechts zelden werden aanvaard, al was dat niet te merken aan zijn basspel: pure pop, melodieus... Ik bewaar goede herinneringen aan Berre. Na de opnames van Skintight werd ik ook gevraagd voor de liveshows. Ik herinner me een tourneetje door Duitsland, we zijn toen vreselijk uit de bocht gegaan. Met tequila. Tequila boom boom om precies te zijn. ’s Anderendaags geraakte ik mijn bed niet uit, hoe hard ik ook probeerde. Als ik nog maar rechtstond, moest ik al boven de pot gaan hangen. Bleiten, om mijn mama roepen... Maar het busje stond klaar om te vertrekken naar het volgende optreden, en dat was nog minstens zes uur rijden. Wel, Berre heeft zich toen ontfermd over mij, de hele dag week hij geen duimbreed van mijn zijde. Uiteindelijk, na een misselijkmakende, uren durende rit arriveerden we op de Reeperbahn in Hamburg. Het ging echt niet, ik kon nauwelijks bewegen. B.J. Scott maakte zich al op om de klus alleen te klaren. Tot Berre kwam aanzetten met Underberg, een drankje met een afschuwelijk smaak, niet te zuipen, maar wel goed tegen katers. Twee Underbergs, en ik was weer min of meer onder de levenden. Berre heeft me begeleid naar het podium: ‘Zal ’t gaan?’ ‘’t Zal gaan, Berre.’ Aan het einde van het optreden was ik weer de oude. Bedankt, Berre.» «Never a dull moment met The Scabs. En al helemaal niet met Willy. Ik herinner me dat hij voor een optreden ergens ten lande wat te veel gedronken had. Om eerlijk te zijn, hij was zo dronken dat hij de slidepartij van ‘Crystal Eyes’ niet meer gespeeld kreeg. Die slide moet van heel ver komen, en als je je dan even mispakt, hoor je het meteen. We werden er bijna zeeziek van. B.J en ik stonden klaar in de coulissen om het podium op te gaan, maar we hadden zodanig de slappe lach dat we moesten passen voor het volgende nummer.» «Ik herinner me ook nog ‘de Sooi’, een roadie van de groep, niet meteen een erg spraakzaam type. Telkens hij iets duidelijk wilde maken, riep hij iets onverstaanbaars, een soort primitieve kreet. We speelden in Oudergem, en Sooi moest met de plaatselijke lichttechnicus communiceren. De precieze inhoud van dat
  • 100. 1 3 4 gesprek herinner ik me niet meer, maar ik weet nog wel dat het de bedoeling was dat Sooi duidelijk maakte dat het om ‘kanalen elf en twaalf’ ging. In het Soois klinkt dat: ‘Ullef en twallef!’ Die Franstalige lichttechnicus verstond er niets van, maar daar had de Sooi iets op gevonden: ‘Dix plus un! En twallef!’ Voilà, het leven kan soms simpel zijn.» Geen wijven, geen synthesizers Het moet gezegd dat Skintight een nieuw gezicht van The Scabs toont. De rocksongs zijn er nog steeds, maar ‘Halfway Home’ en ‘Crystal Eyes’ situeren zich duidelijk in de hoek van de popmuziek. Niet toevallig zijn het net deze twee songs die The Scabs introduceren bij een breder publiek. Van punk naar rock naar pop, Willy Willy heeft er tot op de dag van vandaag een dubbel gevoel bij: «Ik maak er geen geheim van dat ik meer van onze rock ’n roll-songs hou. Die pop interesseert me maar matig. Neem nu ‘Don’t You Know’ op Jumping The Tracks, het enige dat rock ’n roll is aan dat nummer is de gitaarsolo. En dan is er ook nog ‘Hard To Forget’, jongens toch... Maar ‘Halfway Home’ vind ik dan weer wél goed. Die finale! De perfecte popsong. Net als ‘Hard Times’, dat nummer komt recht uit het hart, da’s blues!» Er zijn nog meer twijfelaars. Net zoals dat het geval was bij For All The Wolf Calls (‘Niet punk genoeg’) en Rockery (‘Het lijkt wel een hardrock-plaat’) moet Guy zich verantwoorden bij de fans van het eerste uur. En dat doet hij met één welgemikte retorische vraag: ‘Wat moeten we doen, naar Nevermind The Bollocks blíjven luisteren?’ Of de die hard fans dat nu leuk vinden of niet, The Scabs zijn gegroeid, de groep is niet meer van hen alleen. Dat blijkt uit de resultaten van Humo’s Pop Poll 1987, waarin The Scabs vier keer worden vermeld. In de categorie ‘Zanger (Belgisch)’ staat Guy Swinnen op 8, netjes tussen Urbanus (7) en Frank Dingenen (9). ‘Halfway Home’ is de op twee na beste ‘Belgische Single’, de derde plaats is ook het resultaat in de categorie ‘Belgische Groep’, na Soulsister (1) en Vaya Con Dios (2). De absolute triomf wordt behaald met een gouden medaille voor Skintight in de categorie ‘L.P. Belgisch’, waarin ze op de hielen worden gezeten door Vaya Con Dios met een verschil van drieëntwintig stemmen. Kortom, wat een tiental jaar eerder is begonnen in een lokaaltje van de pastoor, wordt stilaan een begrip. Guy, Frankie, Willy en Berre hebben dus redenen zat om blij te zijn, al denkt die laatste daar duidelijk anders over. Berre: «Skintight is een sterke plaat, maar toen ze uitkwam was voor mij de sfeer bij The Scabs compleet naar de kloten.» Berre: «Op vrijdag ging ik op stap, vaak met mijn vriend Gille, die van they say Gilbert’s in the can in ‘Barkeep’. Zaterdagochtend om zeven uur kwam ik weer thuis, twee uur later begon de repetitie. Ik had zó’n hoofd,
  • 101. 1 3 5 dat kan je je wel voorstellen, maar ik was wel present. De anderen begrepen mijn levensstijl niet, waardoor ik me al snel een buitenbeentje voelde. Ik was de enige van The Scabs die alleen woonde, die zijn zin deed. Wat wil je? Ik was jong. Maar The Scabs begrepen dat niet zo goed: zij hadden al vroeg een vast lief. Ze hebben meer dan eens zitten roddelen over mijn zogenaamde onverantwoordelijke gedrag. ‘We gaan ‘m buitensmijten!’ Soms ving ik iets op van die gesprekken en als ik hen dan vroeg het me recht in mijn gezicht te zeggen, liepen ze fluitend weg. Ik was die hele situatie op den duur kotsbeu. De Kreuners hadden me al enkele keren gevraagd in te vallen voor hun toenmalige bassist, Marc Van Puyenbroeck. Die kreeg het erg druk met Soulsister, en moest een keuze maken: De Kreuners of Soulsister. Het werd Soulsister. Op een avond vroeg gitarist Jan Van Eyken me: ‘Heb je geen zin om vast groepslid te worden?’ Ik zei meteen ja. De dag erna belde ik Lou, en Guy heb ik een bezoekje gebracht omdat ik niet wilde dat hij het via via moest vernemen. Ik heb twee redenen opgegeven voor mijn vertrek: geld, en het voortdurende gezeik met vrouwen. Voor één optreden bij De Kreuners kreeg ik zevenduizend frank, bij The Scabs kreeg ik exact zevenduizend frank minder. Af en toe, bij wijze van uitzondering, kon er eens duizend frank af. En wat de vrouwen betreft: ze gingen áltijd mee naar de optredens en ze waren er zeer bedreven in de groepsleden tegen mekaar op te zetten. De Kreuners wisten wel hoe het moest, want Walter Grootaers zei namelijk altijd: ‘Geen wijven, geen synthesizers.’» Walter Grootaers: «Mijn nekharen gaan nog altijd overeind staan als ik synthesizers hoor in popmuziek, tenzij ze zeer goed geplaatst zijn. En vrouwen hield ik inderdaad angstvallig weg uit de kleedkamers. Tenminste, toch vóór het optreden.» Guy: «Ik was kwaad op Berre, want hij had me verteld dat hij stopte met The Scabs om de zangcarrière van zijn toenmalige vriendin op de rails te zetten. De week na ons gesprek, las ik in Humo: ‘Berre Bergen stapt over naar De Kreuners.’ Godverdomde leugenaar, dacht ik, heb dan het lef om me eerlijk te vertellen wat er aan de hand is. We zaten middenin de Skintight-tournee en de voorbereidingen van Royalty In Exile waren al begonnen. Zoiets doe je niet.»
  • 102. Rij 2, foto 1: vlnr: Joost Van den Broeck,Frankie, en Dirk Jans; 2: geluidstechnicus Fa Vanham. Rij 3, foto 1 en 3: clipopnames van ‘Don’t You Know’; Rij 4, foto 1: vlnr: roadies Koen Vandecraen, Koen Crets en Eric Loos; 2: Ruth Janssen en Guy Swinnen.
  • 103. Rij 1, foto 1: Goodnight Crets; 2: manager Lou Berghmans; 3: Frankie met Fa Vanham. Rij 2, foto 1: Koen Crets en Viviane ‘mevrouw Guy Swinnen’ Jacobs; 2: geluidstechnicus Johnny Markey van de firma JDM; 3: feesten met de medicine man: Willy, Cretsman en Guy.
  • 104. 1 3 8 Walter Grootaers: «Ik vernam pas achteraf, toen Berre al een tijdje bij ons speelde, dat het niet meer klikte tussen Guy en hem. Berre is nogal gesloten. Het kan zeer lang duren voor je van hem iets te weten komt.» Ben Crabbé (drummer bij De Kreuners): «Berre kan drie jaar zwijgen, als het moet.» Berre: «Er was nog een derde reden voor mijn vertrek, maar daarover heb ik destijds niet gesproken. Ik weet niet hoe het kwam dat mijn songs zelden op de Scabs-platen terechtkwamen. Ik schreef die songs thuis, verzon er telkens een mooie zanglijn bij, maar als Guy ze zong klonk het totaal anders. Vaak werd er ook na een minuut al een oordeel geveld. Nieuwe songs moesten blijkbaar op voorhand aan een aantal criteria voldoen, dat heb ik nooit begrepen. Met andere woorden: bij The Scabs kon ik mijn ei niet kwijt. Ik schreef songs, in ’t Berriaans Engels weliswaar, maar ze waren wel stuk voor stuk voorzien van sterke melodieën. Mijn lade met onaangeroerde songs zat barstensvol, en die hebben later gelukkig hun weg gevonden naar Hier En Nu, mijn eerste plaat met De Kreuners. Ik mag graag denken dat mijn liedjes een godsgeschenk waren voor de groep, want toen ik bij De Kreuners kwam, zaten ze volledig vast. Ik fungeerde als de kruipolie die alles weer los moest maken. Dus, mijn vertrek bij The Scabs is in alle opzichten een zeer goede zaak geweest: De Kreuners vonden met mij een nieuwe adem, en Guy vond Fons Sijmons, de perfecte bassist voor The Scabs. Toch verzuurde onze relatie, maar vandaag neem ik Swinnen niets meer kwalijk. We hebben nochtans heel wat ruzie gemaakt, want hij kon bijzonder agressief zijn als hij gedronken had. Ik herinner me een optreden met Front 242, waarna hij stevig in de drank was gevlogen. Hij gooide zonder reden een glas whisky in mijn ogen, dat vond hij lollig. En als je je verweerde, was het slaande ruzie.» Willy: «Zeg van mij wat je wil, maar wat de drank betreft was Guy vroeger ook geen heilig bazeke, hoor. Ik herinner me dat hij op een avond zo zwaar aan de cognac had gezeten dat hij met zijn kloten door het raam van café De Max vloog. Couldn’t hold his liquor. Als Guy gedronken had, kon je weinig met hem aanvangen. Dan begon hij andermans vrouwen lastig te vallen en boel te zoeken. Maar goed, iedereen heeft recht op zijn fouten, ik neem hem dat niet kwalijk. Guy en ik, je zou dat een vreemde combinatie kunnen vinden, maar toch passen we bij elkaar. Op de een of andere manier klikt het tussen ons. Because opposites attract? Waarschijnlijk.» Berre: «Guy en ik zijn ondertussen al lang terug on speaking terms: we zeggen vriendelijk gedag tegen mekaar, en af en toe hangen we nog eens aan de telefoon. Willy heb ik altijd oké gevonden. Geverfd haar, eyeliner... Mijn soort gast. Maar met Frankie is het nooit meer goed gekomen. Hij kon het niet verkroppen dat ik naar De Kreuners ben gegaan. Ik herinner me ons allerlaatste echte gesprek nog zeer goed. We zaten aan de toog in De Max toen ik hem vertelde dat ik The Scabs definitief zou verlaten. Ik merkte dat de sfeer in het café na die dag plots anders was, iedereen was vijandig, alsof ik hen had verraden. Vanaf toen was ik klaar met Diest, en ben ik er definitief vertrokken. Later, als De Kreuners en The Kids – waarvan Frankie na de split
  • 105. 1 3 9 van The Scabs deel uitmaakte – een affiche deelde, kwam ik hem nog weleens tegen. Maar dan zeiden we geen woord, we meden mekaar als de pest.» Frankie: «Tijdens onze jeugd waren Berre en ik onafscheidelijk, maar de groep heeft daar verandering in gebracht. Niemand kon namelijk een wig drijven tussen Guy en mij, omdat we het op muzikaal vlak zo goed met mekaar konden vinden. De songs die Berre schreef pasten om een of andere reden niet bij The Scabs. Dat was althans de mening van Guy en mij. Als ik me niet vergis is ‘My Baby’ op Rockery van de hand van Berre. Wel, dat is een goed voorbeeld van het soort songs dat hij schreef, er zat altijd een FM Rock-kantje aan. En dat hij een voorliefde had voor dat genre is later gebleken toen hij een plaat uitbracht met zijn groep Lynx.» Guy: «‘My Baby’ was me iets te veel Bon Jovi. Gek genoeg kwam Berre veel beter tot zijn recht bij De Kreuners. Toen ik ‘Ik Wil Je’ voor het eerst op de radio hoorde, dacht ik: dit is op en top Berre Bergen.» Frankie: «Ik twijfel er niet aan dat Berre zijn ei niet kwijt kon bij ons, dat is altijd zijn grote frustratie geweest. En wat onze vriendschap betreft: ik heb hem nooit opzij geduwd, en al zeker niet bewust, al kan ik begrijpen dat hij dat anders heeft aangevoeld. Ik was vooral teleurgesteld dat Berre vertrok, ik zag de groep langzaam maar zeker uit mekaar vallen: eerst vertrok Cisse, daarna Berre. ’t Is uiteindelijk allemaal goed gekomen, maar het vertrek van een groepslid is nooit aangenaam. En ja, de kans is groot dat ik daar destijds klote op heb gereageerd. Maar da’s verleden tijd, we waren jong. Al goed dat je zulke dingen na verloop van tijd in het juiste perspectief kunt plaatsen.» Frankie en Berre in het vliegtuig op weg naar Helsinki.
  • 106. Ronny Snels liet het Scabs- logo op zijn arm tatoeëren «The Scabs, dat is míjn band» Trouwe fans moet je verdienen. Wat dat betreft hebben The Scabs nooit te klagen gehad, maar de devotie van superfan Ronny Snels sloeg alles. Waar The Scabs speelden, zag je Ronny. De man heeft er ondertussen trouwens een levensstijl aan overgehouden: door zo vaak rond te hangen met de groepsleden en de crew kwam hij zelf in de muziekwereld terecht. Zijn functie als lichttechnicus van The Spirit of Pink Floyd Show bracht hem al naar Japan en Rusland. «De fan in mij vond het natuurlijk jammer toen Willy vertrok, want hij is voor mij de absolute top», zegt Ronny. «Zijn laatste optreden met The Scabs: ik was erbij. Later, tijdens de laatste tournee van The Scabs – in Nederland, was dat – kreeg ik de kans op de foto te gaan met de voltallige groep. Met alle respect voor Tjenne Berghmans – geweldige gitarist – maar ik vind het nog steeds jammer dat Willy niet op die foto staat. Ik vond het dan ook geweldig dat Willy er weer bij was in 2007 in de AB. Fantastische concerten, trouwens. Je hoorde dat ze hard gerepeteerd hadden.» «Ik heb echt veel optredens van The Scabs gezien, en ik stond altijd op de eerste rij. The Scabs, dat was simpelweg míjn band, dus wilde ik hen vereeuwigen door middel van een tatoeage op mijn arm. Ik heb voor dat mannetje met de snare drum gekozen. Die little drummer boy was voor het eerst te zien op de hoes van For All The Wolf Calls, daarna werd de beeltenis van dat jongetje in een gestileerde versie als Scabs-logo gebruikt. En die versie kwam dan weer op mijn arm terecht. Een goeie, simpele vondst. Daarna knipte ik de mouwen van mijn Scabs-shirt, zodat de mannen mijn tatoeage goed konden zien telkens ik op de eerste rij naar hun optreden stond te kijken. Ze vonden het zo geweldig dat ze mijn arm lieten fotograferen voor de hoes van Live Dog. Een hele eer voor een grote Scabs-fan als ik.»
  • 107. 1 4 1 Nu of nooit Na zijn vertrek bij The Scabs kan het voor Berre pas echt goed beginnen. Het succes van het in 1990 uitgebrachte Hier En Nu is immens en de singles ‘Ik Wil Je’, ‘Zo Jong’, ‘Verliefd Op Chris Lomme’, ‘Maak Me Wakker’ en de Tröckener Kecks-cover ‘Nu Of Nooit’ worden stuk voor stuk hits. Berre, wiens moeder hem in de steek liet op zijn tweede en sindsdien werd opgevoed door een vader met een alcoholprobleem, heeft zijn hele leven armoede gekend. Hij is achtentwintig, en voor het eerst is er geld. «Het was voor mij een totaal andere levensstijl: van géén geld naar véél geld. Met alle gevolgen van dien. Als ik alles wat ik heb verbrast op een bankrekening had gezet, was ik nu een rijk man. Maar hoe gaat dat? Fuiven, dat was mijn leven. En er werd natuurlijk van mij geprofiteerd. Ik trapte er telkens met open ogen in. Ik dacht dat het vriendschap was, maar uiteindelijk hadden ze het gemunt op mijn centen. Als we op stap gingen, betaalde ik voor iedereen, de hele nacht door. Ik liep soms rond met 30.000 frank op zak, en dat moest er dan allemaal in één avond worden doorgedraaid. Als ik biografieën lees over rocksterren is het net alsof het over mijn leven gaat. De vraag was niet of ik mijn geld zou opkrijgen, de vraag was hoe snel ik het opkreeg. Ik heb nooit zo ongezond geleefd als tijdens de vroege jaren negentig. Ook niet tijdens mijn Diestse periode, maar bij The Scabs zag ik wel voor het eerst iemand heroïne gebruiken. Op weg naar een optreden vroeg een van onze roadies: ‘Berre, wil jij het stuur even overnemen?’ Ik zag hem een zilverpapiertje bovenhalen waarop hij zijn brown sugar begon te smelten. Dat was het begin.» Het leven dat Berre Bergen begin jaren negentig leeft, eist zijn tol. ‘Zuipen, zuipen, zuipen en nog zo veel meer’, zegt hij in 2007 in het weekblad Dag Allemaal. ‘Ik heb gewoon te veel van alles geproefd. Seks, drugs en rock ’n roll, meer kan ik er niet over zeggen. Ik wil niet dat straks alle kranten aan de telefoon hangen met de vraag of ik wil vertellen over al mijn verslavingen, daar pas ik voor. Laten we het er op houden dat ik zeer ongezond heb geleefd. ’t Is niet dat je vanaf de eerste dag vollen bak in de drank en drugs vliegt. Zoiets gaat geleidelijk aan, beetje bij beetje. En dan begint het fout te lopen, zonder dat je het zelf beseft. Je wíl gewoon niet inzien dat je verslaafd bent. Toch ben ik zelf tot het besef gekomen: ‘Dit kan niet meer.’ En toen ben ik gestopt met alles, zonder hulp van buitenaf, van de ene dag op de andere, cold turkey. De eerste veertien dagen waren enorm zwaar, met afkickverschijnselen, maar het moest. Ik sliep bijna nooit, mijn fysieke weerstand stelde niets meer voor. Ik was op een bepaald moment zo verzwakt dat ik tbc heb opgelopen, zonder dat ik er iets van merkte. Het heeft me onherstelbare schade opgeleverd: mijn longinhoud is voor een groot stuk verminderd, en er zitten een aantal zwarte vlekken op mijn longen. Die gaan nooit meer weg.’
  • 108. 1 4 2 Gevonden: bassist «Het was ik die Fons Sijmons voorstelde als vervanger voor Berre», zegt Patrick Riguelle. «We speelden samen in de Gentse groep K13. In het midden van de Skintight-tournee haakte Berre af, en Guy wist niet hoe hij dat moest oplossen. Het einde van K13 was in zicht. Fons en ik zagen dat aankomen, maar drummer Dirk Van Gansbeke en gitarist Tom Thienpont helaas niet. Fons heeft serieus problemen gehad met die mannen. Ik gelukkig niet, want ik woonde toen al veilig in Brussel. Een mens heeft leren lopen voor iets, hé.» Fons: «Toen ik na mijn eerste repetitie met The Scabs terugkeerde naar Gent werd ik verwelkomd met een vuist in mijn gezicht. Dirk Van Gansbeke had natuurlijk weer ergens met zijn zatte kloten gehoord dat ik was overgestapt naar The Scabs, wat op dat moment nog helemaal niet het geval was. Nee, ik had Willy gezegd dat ik bij The Scabs zou blijven tot ze een vaste vervanger voor Berre hadden gevonden.» Willy: «Ik ben verdorie drie nachten met Fons in Gent gaan zuipen om hem te overtuigen te blijven.» Fons: «Ik kón niet blijven, want mijn vrienden verraden doe ik niet. Ik wilde terug naar mijn eigen groep.» Willy: «Tijdens de derde nacht, om drie uur, heb ik Guy gebeld: ‘We hebben onze bassist’. Dirk Van Gansbeke, die ondertussen al overleden is, heeft sindsdien geen woord meer tegen me gezegd.» Fons: «De reactie van Van Gansbeke heeft mijn beslissing makkelijker gemaakt. ’t Is mooi van Patrick Riguelle dat hij me heeft geïntroduceerd bij The Scabs, maar hij deed dat natuurlijk ook een beetje voor zichzelf. Hij had het gehad met K13, maar durfde dat blijkbaar niet zeggen. Daar kwam ik voor het eerst achter toen we samen met Golden Earring op tournee waren. George Kooymans zei: ‘Jongens, jullie mogen nog vaker met ons op tournee, desnoods met een andere zanger.’ ‘Hoe? Patrick is toch onze zanger?’, waarop Kooymans antwoordde: ‘Ik denk het niet.’ Patrick had blijkbaar al andere ijzers in het vuur. Door mij voor te stellen aan The Scabs kwam niet Patrick, maar ik in het oog van de storm terecht. Als Van Gansbeke even had nagedacht, had hij geweten hoe de vork precies in de steel zat. Hoe zouden The Scabs anders terecht zijn gekomen bij Fons uit Gent? Ik wílde niet eens bij The Scabs spelen, maar Els, mijn toenmalige vriendin, vond dat ik het moest doen. Ik heb tegenwoordig trouwens veel vriendinnen – gewone vriendinnen, hé – en ik luister altijd naar hun goede raad. Of toch bijna altijd.»
  • 109. famous fans Walter Grootaers (De Kreuners) «TheScabshebbenalleswateenrockgroepmoethebben: goeie songs, stevige sound, sterke persoonlijkheden. Groepen heb ik trouwens altijd interessanter gevonden dan soloartiesten, da’s meteen de reden waarom ik nooit solo ben gegaan. In hun beginperiode wisten The Scabs al hoe het werkte: ze stónden er. Zonder afbreuk te doen aan klassiekers als Royalty In Exile, maar in hun jonge jaren vond ik hen het strafst. Later, toen we vaak op dezelfde festivals speelden, werden we natuurlijk goede kennissen. Eerst het beste van onszelf geven op het podium, en achteraf samen een pint drinken aan de toog.» Boven: Fons met zijn groep K13. Onder: The Scabs met B.J. Scott en Patrick Riguelle.
  • 110. famous fans Noël Slangen (communicatie-expert) «Het eerste optreden van The Scabs dat ik mij herinner, was in 1982. Een optreden dat ik trouwens zelf, met nog wat anderen, organiseerde. Op de affiche stonden The Schmutz en The Scabs. Ik wist toen eigenlijk niet goed wie de hoofdact moest zijn, al zouden The Scabs dat zelf snel duidelijk maken. Daarna ben ik hen een tijdje uit het oog verloren, maar toen ik ‘Robbin’ The Liquor Store’ hoorde, was ik weer helemaal verkocht. Dat nummer heeft álles, het lijkt maar niet te verouderen. Ik hou niet van nostalgie, maar voor The Scabs zal ik altijd een boon hebben. Het deed me dan ook plezier toen mijn zoon mijn Scabs-cd’s ontdekte: hij heeft ze ondertussen al grijsgedraaid. Noem me dus gerust een fan. Groot was dan ook mijn verbazing toen ik Guy zo’n tien jaar geleden mijn reclamebureau zag binnenwandelen. Later vroeg ik aan de receptioniste wat de reden was van zijn bezoek. Bleek dat hij een job zocht die combineerbaar was met zijn muzikantenbestaan. Hij had gesolliciteerd voor de functie van graficus, maar een dag later liet hij al weten dat hij niet meer geïnteresseerd was. Omdat zo’n drukke job hem te veel zou afleiden van de muziek. Zulke keuzes, die gedrevenheid, ik vind dat je dat in zijn muziek kunt horen.» Exit Berre Bergen, enter Fons Sijmons.
  • 111. 1 5 2 «Wat drugs betreft heb ik wreed mijn best gedaan, maar ik ging op tijd op de rem staan. Fons had die ingebouwde grens niet» – Patrick Riguelle «Ik ben me ten zeerste bewust van mijn bijnaam: Rampenverwekkende Fons. Ik kan daar maar één ding op zeggen, dat die bijnaam in geen enkel opzicht overdreven is.» Zou het toeval zijn dat Fons Sijmons (Gent, 22 maart 1955) wordt geboren in het jaar dat Carl Perkins ‘Blue Suede Shoes’ schrijft en ‘Rock Around The Clock’ van Bill Haley and His Comets de hitlijsten domineert? Waarschijnlijk wel, maar voor een rock ’n roll-bassist wiens muzikale capaciteiten worden geprezen door iedereen die ooit met hem heeft samengewerkt, is het mooi meegenomen. Fons Sijmons groeit op in een Gents middenstandersgezin en het is al snel duidelijk dat hij noch de winkel van zijn moeder in de Aaigemstraat, noch de melkronde van zijn vader zal overnemen. Constant ‘Stan’ Sijmons heeft nochtans een goeie helper aan zijn zoon, maar Fons’ gesjouw met melkkratten dient een hoger doel. De twintig frank die hij per dag verdient, zullen vroeg of laat uitgroeien tot een mooi bedrag van tweeduizend frank. In afwachting daarvan gaat Fons in de muziekwinkel op de hoek van de wat verderop gelegen Désiré Van Monckhovenstraat en de Koningin Elisabethlaan alvast die Egmond reserveren. Een kromgetrokken, nauwelijks bespeelbare gitaar, maar Fons vindt ze mooi. Zo mooi dat hij er elke dag naar gaat kijken, en telkens zegt hij: ‘Die moet je houden voor mij, ik zal wel zorgen dat ik aan geld geraak.’ Met wat hulp van Stan, die zonder medeweten van moeder Sijmons tweehonderd frank bijlegt, lukt dat uiteindelijk. De Egmond wordt snel ingeruild voor een Fender Telecaster, Fons moet ‘maar’ drieduizend frank bijleggen. Op zijn dertiende speelt hij al in een groepje, maar gitaar is niet zijn ding. Fons is gebiologeerd door rockbassisten als Jack Bruce van Cream en Rick Grech van Blind Faith. Hij wil net zo goed worden als hen. Suzanne Morel, de moeder van Fons, maakt zich zorgen om de toekomst van haar zoon. Niet geheel onterecht. Het is alweer Stan Sijmons die Fons stiekem steunt. «We hadden drie garageboxen», zegt Fons. «In de ene werden de melkbakken gestockeerd, de tweede verhuurden we en de derde stond leeg. Ik denk dat mijn vader op een mooie dag eens met mijn moeder gesproken heeft: ‘Je moet hem laten doen.’ Zo werd die leegstaande garagebox mijn eerste repetitiehok. Ik ben er mijn vader eeuwig dankbaar voor, en ik vind het jammer dat hij me nooit aan het werk heeft kunnen zien met The Scabs. Hij heeft me vaak gezegd dat hij ons toch zo graag eens wilde zien, maar hij was slecht te been. Hij scande de radiozenders af op onze songs, die hij opnam op cassette, zo trots was hij. Hij zal gedacht hebben dat die leegstaande garage dan uiteindelijk toch nog ergens toe heeft geleid. Zou ik nog hasj gerookt hebben in die garage? Ik peinst ‘t wel.» Fons is nauwelijks achttien wanneer hij met allerhande groepjes gaat spelen in Wallonië. Want daar is het
  • 112. 1 5 3 ‘grote geld’ te vangen, wel tienduizend frank per optreden. Rond zijn drieëntwintigste vervoegt hij zich bij Alain Tant en Filip Moortgat – die een jaar eerder, in 1978, met Once More de eerste editie van Humo’s Rock Rally wonnen. Ook Dirk Blanchart en Dirk Van Gansbeke komen bij de groep, maar het vijftal houdt niet lang stand en na één langspeler, ‘Stress Conference’, wordt Once More minus Fons omgedoopt tot Luna Twist. Het is wachten tot 1983 tot Fons’ basspel nog eens aan het vinyl wordt toevertrouwd, en dit op de eerste en enige single van OTT: ‘I Wanna Marry You’. OTT is de groep van Patrick De Witte en Bert Decorte, twee kleurrijke figuren waaraan Fons levendige herinneringen bewaart. «Een raar man, diene Bert. Ik heb het ooit gepresteerd te informeren naar zijn broer, Jan Decorte. Ik zag Patrick achter Berts rug gebaren maken dat dat absoluut not done was, waarna Bert een halfuur lang bleef herhalen wat een dommerik ik toch wel was dat ik over zijn broer durfde te beginnen. En dat die Jan wel het minste van zijn zorgen was. OTT was overigens de meest pretentieuze groep die België ooit heeft gekend. Decorte vond The Scabs bijvoorbeeld zeer slecht. Nu, ik hoorde die muziek ook niet graag, hoor. Ik kende ‘Matchbox Car’ wel, maar ik had het niet zo voor punk. Red Zebra en die dingen, dat was niet wijs. Ik kon toch niet zeggen dat ik dat de max vond als dat niet zo was? Ik begon The Scabs pas interessant te vinden vanaf Rockery, niet toevallig de eerste plaat met Willy.» Fons’ volgende stap is K13, met Once More-collega Dirk Van Gansbeke, Tom Thienpont en Patrick Riguelle. Volgens de overlevering wordt er gerepeteerd in een stal in Maria-Aalter en later in een oude fabriek aan de Gentse Kartuizerlaan. Ondanks de studiohulp van Robert Jan Stips (The Nits), Bertus Borgers en Golden Earring-leden Barry Hay en George Kooymans wordt de single ‘This Kinda Life’ geen succes. Twee jaar later, in 1988, volgen de singles ‘The Better & The Worse’ en ‘Giving Lies A Reason’, daarna valt de groep langzaam uit elkaar, en vervliegt de droom van Patrick Riguelle. «We hadden alles in huis om het te maken, maar de structuur ontbrak», zegt hij. «En er was natuurlijk te veel rock ’n roll. Het mislukken van K13 heeft me zo’n knauw gegeven dat ik daarna nooit meer echt een groep heb kunnen opstarten. Mijn ideaal van ‘vier kameraden tegen de rest van de wereld’ was aan diggelen geslagen, dat heeft me geraakt tot in het diepste van mijn ziel. Ik heb het nog wel geprobeerd, hoor. Met The Responsibles, bijvoorbeeld, maar ook dat was geen succes. De reden dat het telkens mislukte: een uitdijende entourage, drugs... Ik heb wat dat laatste betreft wreed mijn best gedaan, ik was dol op speed, maar ik had wel een ingebouwde grens. Als het té erg dreigde te worden, werd ik bang, en die angst heeft me gered. Als er iemand is die die angst níet heeft, is het Fons. Jammer, want voor mij is Fons de meest getalenteerde Scab. Guy en Frankie waren natuurlijk de motor van de groep. Zij schreven samen de nummers en dat leverde vrijwel altijd iets catchy op. Maar Fons is niet alleen een goeie bassist, hij heeft ook een soort producersinstinct. Hij moet daar geen enkele moeite voor doen, het zit gewoon in hem. Fons is een natural, vraag maar aan Mike Vernon, die na zijn werk met Fleetwood Mac,
  • 113. 1 5 4 David Bowie en Eric Clapton de Scabs-plaat Dog Days Are Over producete. Vernon heeft zelfs geprobeerd Fons enkele keren naar Engeland te halen, omdat hij nergens zo’n goeie bassist kon vinden.» «Fons is hilarious and really crazy!», zegt Mike Vernon. «Het is zeventien jaar geleden dat ik met The Scabs heb gewerkt en ik ben ondertussen niet meer van de jongsten, maar Fons herinner ik me haarscherp. Ik zie hem nog staan in de studio: een boomlange slungel met scraggly blond hair. Met hem kon je altijd lachen. Net een personage uit een of andere komische reeks, maar boven alles een topmuzikant. Zijn lange, knokige vingers waren razendsnel, hij had sterke ideeën en zijn sound was amazing. Samen met Frank vormde hij de gedroomde ritmesectie voor elke rockband.» «The Scabs was voor Fons tegelijk het beste en het slechtste wat hem ooit kon overkomen» - Patrick De Witte (pdw) PatrickRiguelle:«IkdenkdatikgeengeheimenvertelalsikzegdatFonseentoxicomaanis.Geestesverruiming komt voor hem op de eerste plaats. Fons wil honderd procent léven. Dat, en het feit dat hij lak heeft aan public relations, zijn de redenen waarom hij de wereldtop nooit heeft gehaald. Public relations in de muziek, ik ben daar nooit vies van geweest. Zo werkt het nu eenmaal, en toch zeker in Amerika en Engeland. Oké, misschien moet je dan soms dingen doen waar je niet helemaal achter staat, maar The Beatles zijn toch ook groot geworden door honderden keren te gaan spelen in Hamburg. Dat gaf hen duizenden speeluren in de vingers, alleen zo konden ze fantastisch worden. En waarom is Jimmy Page zo goed? Die heeft op iederééns platen meegespeeld, zelfs op die van Michel Polnareff. Led Zeppelin bestond uit mensen die hun stiel beheersten en dat konden combineren met het zwijn uithangen. Alhoewel, voor John Bonham is het toch nog fout afgelopen. Maar wat ik wil zeggen: Fons is van hetzelfde niveau als al die wereldgasten, dat meen ik. ’t Is trouwens typisch voor Fons dat hij houdt van elke rockgroep waar verhalen aan vasthangen. Drugsverhalen. Rolling Stones, The Who... K13 was ooit het vaste voorprogramma van Golden Earring, die op hun beurt weer hadden getourd met The Who. Als George Kooymans verhalen over die tour opdiste, zág je Fons kwijlen. Fair enough, maar als je het niet onder controle kunt houden... ’t Is ironisch, want de erkenning die Fons verdiende, kreeg hij pas bij The Scabs. En net door dat succes liep het fout. The Scabs was enerzijds een zegen voor Fons, anderzijds de devil in disguise. Maar soit, hij leeft nog.» Journalist Patrick De Witte, die in een ver verleden meer dan één groep deelde met Fons, sluit zich volledig aan bij Patrick Riguelle: «Hun entourage paste bij hun imago, zal ik maar zeggen. Van sommigen wist je niet zeker of ze nu een roadie of een vaste cokedealer waren. Maar in die periode had iedere groep in Vlaanderen zijn eigen
  • 114. 1 5 5 dealers mee op de baan, dus dat was business as usual. Fons is een hoofdstuk apart. The Scabs is tegelijk het beste en het slechtste wat hem ooit kon overkomen. Fons heeft altijd, al sinds zijn zestiende in ‘rock ’n roll la-la land’ geleefd, maar plots zat hij er daadwerkelijk midden in... Ik had voordien nog veel met Fons op festivalpodia gestaan – hij bij Once More, ik bij The Misters – en we hebben ook jaren samen gespeeld (Kazzen & Koo, OTT, Luc Bral, prille Skyblasters, Whammer Jammers) dus ik heb hem in diverse stadia van ‘beroemdheid’ mogen meemaken. Het enige verschil met The Scabs was: bij The Scabs had hij het gevoel dat hij gearriveerd was, niet enkel als muzikant maar ook en vooral in de zin van zijn druggebruik. Plots was het geen verboden snoep meer maar – in zijn ogen – verplichte kost, een recht... Men probeerde hem rechthartig te begeleiden, maar niemand had een kans. Dat weet je als je Fons wat kent, en ik ken hem al lang en heel goed.»
  • 115. 1 5 9 «Even goed had men nu over mij gepraat als ‘die dode Scab’» – Fons Sijmons Fons Sijmons: «’t Is niet zo dat ik per se de rampspoed opzoek, maar wel de leute. En dan pak je weleens iets waarvan je tikker stilvalt. Het is me een paar keer overkomen. Mijn gezondheid is altijd een teer punt geweest: ik lijd al mijn hele leven aan hemofilie, een bloedziekte. Als ik me snij bij het scheren, duurt het een halfuur voordat het bloeden stopt. Je kan je wel voorstellen wat er met me gebeurt als ik een zwaar ongeval krijg. Die zwakke gezondheid had ook voordelen, zo hoefde ik mijn legerdienst niet te doen. Een goede zaak, want stel je eens een Fons Sijmons voor aan het front met een geweer... Er zou wel eens iets kunnen gebeuren.» «Muziek is alles voor mij, al van toen ik een kind was zong ik alle liedjes na die ik op de radio hoorde. Ik slaagde erin mijn humaniora af te maken, daarna heb ik twee jaar regentaat Engels, Nederlands, Geschiedenis gestudeerd. Literatuur en geschiedenis hebben me altijd geïnteresseerd, maar zie je mij al les geven? Nee, de muziek nam het al gauw over. Als ik verhuis, is het eerste wat ik vraag aan de medebewoners van het pand: ‘Ik ben muzikant, stoort het niet dat ik vaak bas speel?’ Ik heb altijd geweten dat ik mijn kloten niet wil afdraaien voor een stom loon, ik wil muziek maken en me amuseren. En dat breng ik al mijn hele leven in de praktijk. Ik heb nooit echt gewerkt. Ja, ooit kleurde ik tekenfilms in en ik heb eens een jobke gedaan voor een BBTK-project: langs de baan in een caravan zitten om voorbijrijdende auto’s te tellen. We waren met vier. Terwijl mijn kompaan en ik aan het tellen waren, sliepen de andere twee, en omgekeerd. En met de dienstwagen gingen we op stap. Schoon, hoor: zo’n oranje auto van de Provincie Oost-Vlaanderen schuin geparkeerd voor de Fifty Five aan de Kuiperskaai. Op een dag liep ik een gast waarmee ik nog op de lagere school had gezeten tegen het lijf. Ik had hem in jaren niet meer gezien. Hij vertelde me dat hij tapijthandelaar was geworden en vaak naar Afghanistan moest. Die gast ging al met de Taliban om nog voor men hier goed wist wat dat eigenlijk was. Om de drie maanden ging hij naar ginder. Strak in ’t pak, een zakenman. Voor tapijten, zogezegd, maar in werkelijkheid verscheepte hij heroïne. Soms dertig kilo in één keer. Op een avond zei hij: ‘Fons, dit moet je eens proeven.’ Púre heroïne. Ik wist meteen: dit is dé drug voor mij. ‘Ik zal je wat meegeven’, zei hij. Geen grammetje, hé. Nee, een kleine pollepel vol, ik ben er twee maanden mee toegekomen. En dan, als ’t op is, begin je te zoeken en ben je een junk. Ik besef dat mijn gebruik op een bepaald moment angstaanjagend was. Ik wist niet waar mijn limieten lagen, met als gevolg dat ik zwaar begon te overdrijven. Toen ik pas bij The Scabs was, snoof ik alleen maar, daarna ben ik beginnen spuiten. Lees maar eens wat boeken over hoe junks zich gedragen, die gaan allemaal over mij. De mensen zagen me in Gent, op straat, op café, en ze dachten allemaal dat ik doodziek was. Ik voelde me nochtans supergoed, maar de mensen hadden gelijk: ik was ziek. Je hoort vaak dat junks hun hele hebben en houden verkopen om
  • 116. 1 6 0 toch maar aan het spul te geraken. Ik dacht vroeger: zoiets doe je toch niet. Tot ik mijn lievelingsbas, mijn Gibson Thunderbird verpatste. Ongelooflijk, maar ik heb het gedaan. Pas jaren later, in 2007, niet lang voor ons eerste reünieconcert in de Ancienne Belgique, heb ik ze kunnen terugkopen. Ik vond het verschikkelijk dat ze zo lang was weggeweest, en toen ik ze voor het eerst terugzag stonden de tranen in mijn ogen.» «Ik weet niet of het overmatig gebruik van dope heeft geleid tot het einde van The Scabs. Ik mag graag denken dat het mijn spelen nooit heeft beïnvloed, al denkt Guy daar misschien anders over. Ik durf zelfs te zeggen dat mijn basspel zéker zo goed was als ik onder invloed was. Waarmee ik niet wil zeggen dat drugs gebruiken oké is. Verre van. Ik begon te liegen, te bedriegen... Het was zo ver gekomen dat ik het spul echt nodig had, anders werd ik letterlijk ziek. Als je zo diep zit vervagen alle normen, doe je letterlijk alles om aan je dosis te geraken. En zo word je een zeer onbetrouwbaar persoon. Ik zoek geen excuses, want de enige schuldige ben ikzelf.» «Ik heb ooit deel uitgemaakt van een band waarvan drie leden zwaar aan de dope zaten. Mijn vriendin heeft toen gezegd: ‘Ga je spullen halen, jij moet daar weg.’ Het was waar, dat waren geen repetities meer, dat waren drugsfeesten. Als je ’s middags om twee uur begint, en ’s anderendaags om negen uur ’s morgens thuiskomt, weet je dat het niet om de muziek gaat, hé. Els, de moeder van mijn dochter, Naomi, was een zeer goede vriendin. Ze heeft me nooit willen veranderen, me altijd laten zijn wie ik ben. Maar toch is het fout gelopen, wat niet verwonderlijk is. Want, wie kan er samenleven met iemand die zwaar aan de smack heeft gezeten? Niemand, dat is niet leefbaar. Met mij weet je nooit wat er zal gebeuren. Daarom woon ik nu alleen, op een eenpersoonsflat in Gent. ’t Is niet altijd plezant, dat alleen zitten, maar ik ga vaak naar mijn moeder. En naar Els. Ze heeft dan wel een nieuwe vriend, maar dat is ook mijn vriend. » «Toen ik bij The Scabs terechtkwam en geld begon te verdienen, werd het voor mij nog makkelijker om aan dope te komen. Ik ben me er van bewust dat mijn gebruik veel kapot heeft gemaakt in de groep. Als je drugs neemt, denk je dat je alles beter weet, maar dat maak je jezelf wijs. Heroïne is de gevaarlijkste drug die er bestaat. Iedereen die het ooit wil proberen, zou ik willen zeggen: doe het niet. Een goede raad die ik zelf vaak in de wind heb geslagen, want het is toch zo lekker. Het geeft je een zalig gevoel, dat kan je niet uitleggen. Mensen die me goed kennen weten al snel of ik gebruikt heb of niet. Niet dat ik dan wartaal uitkraam, maar het scheelt toch niet veel. Naomi’s mama ziet het meteen, zelfs als ik een joint heb gerookt. ’t Is niet geestig hé, tegenover iemand zitten die zo weg is als een huis. Als je ziet uit welk milieu dat spul komt... Het crapuul, het laagste van het laagste, verdient zijn geld met de miserie van een ander. Als je je dat allemaal bedenkt, wil je het niet meer doen, maar het vlees is zwak. En hoe je het ook draait of keert en hoe dom het ook is, de jeugd kijkt toch telkens weer op naar druggebruikers. Ook ik. Als veertienjarige zag ik
  • 117. 1 6 1 Keith Richards op tv, hij kreeg zijn kabel niet eens in zijn gitaar geplugd. ‘Waauw, een wijze tiep!’ Je kon het zelfs horen aan zijn manier van spelen. Wees nu eerlijk, Keith Richards is de meest slordige gitarist die er bestaat, maar ik hou van zijn stijl. Hij heeft zijn maat nét op tijd te pakken, en soms komt hij een fractie te laat. Ik noem dat de Keith Richards-spatie, want hij laat gaten vallen in zijn gitaarspel, gaten die niemand kan imiteren. Ze vergelijken Willy soms met Keith, maar dat is toch een ander kaliber. Ik denk trouwens dat Willy die vergelijking grondig beu is. En terecht: Keith is Keith, Willy is Willy, en dat bedoel ik als een compliment.» «Mijn manier van spelen is uitermate geschikt voor The Scabs. Dat bleek al de eerste keer dat we samenspeelden, en daardoor heb ik voor eeuwig krediet opgebouwd bij Guy. Sterk van hem, want je mag er zeker van zijn dat ik met die drugstoestanden zijn geduld meermaals op de proef heb gesteld. Zo erg dat ik dacht: Fons toch, als je het niet kan laten omdat je jezelf niet meer graag ziet, laat het dan voor je vrienden. En met vrienden bedoel ik Guy, Frankie en Willy. Niet dat we mekaars deur plat liepen, hé. Want, van Gent naar Diest, dat zou nogal wat gekost hebben aan benzine. Ik heb ooit zelfs overwogen om naar Diest of Leuven te verhuizen, maar dat was tegen de zin van mijn moeder: ‘Stan, heb je ’t gehoord? Hij zou in Leuven gaan wonen.’ Toen begon ze te huilen, en heb ik beslist in Gent te blijven. Maar wat ik duidelijk wil maken, is dat wij toch een fantastische groep zijn. De ‘Perfecte Rockgroep’, denk ik altijd. Zeg nu zelf, wie kent er in dit land één band die meer dan wij in aanmerking zou kunnen komen voor die titel? Niemand, toch. Het feit dat we Willy in onze rangen hadden, had daar volgens mij zeer veel mee te maken. The Scabs zijn mijn kameraden, vrienden die ik altijd om hulp mag vragen. Frankie is een lieve gast, Willy ook. En als ik Guy bel met een probleem, zal hij ervoor zorgen dat het opgelost wordt. Er zijn mensen die zeggen: ‘Ik bel je zo snel mogelijk terug’, om vervolgens nooit nog iets van zich te laten horen. Guy niet, hij is een man van zijn woord. Ik zie hem verschrikkelijk graag, want hij heeft me altijd door dik en dun gesteund. Toen ik in het ziekenhuis lag om af te kicken, hebben veel mensen waarschijnlijk gezegd: ‘Laat hem daar maar liggen, ’t is zijn eigen schuld.’ Guy niet, die kwam mij bezoeken. Guy is een patriarch, hij las ons nooit de les, en eigenlijk toch weer wel. Maar dan op zo’n manier dat het aannemelijk was. Als hij mij niet op tijd en stond op het matje had geroepen, was ik er nu misschien niet meer geweest. Ik was altijd zijn zorgenkind en dat ben ik eigenlijk nog steeds. Wie heeft die hele boel – want dat is het uiteindelijk toch – bij elkaar gehouden? Guy toch wel, hij heeft er voor gezorgd dat we zo ver geraakt zijn. Oké, wij hebben daar ook toe bijgedragen, maar zonder de drijvende kracht van Guy was het ons nooit gelukt. Ik voel me het meest verwant met hem, zonder afbreuk te doen aan Frankie en Willy. Echt, Guy is een beetje zoals ik. Maar zeg dat tegen hem en hij zal antwoorden: ‘Ik iemand als Fons? Zot!’»
  • 118. Naomi Sijmons (dochter van Fons): «Mijn vader is een man met een groot hart, niet van deze wereld en daar heeft hij zijn hele leven de gevolgen van gedragen. Dankzij de muziek vond hij toch min of meer zijn plaats, hij is dan ook een zeer toegewijde muzikant. Het is hard zoeken in België naar iemand met diezelfde toewijding, muziekkennis en passie.» Fons: ««Ik heb me voorgenomen om nooit meer in de val van de drugs te trappen. Dat heb ik Naomi beloofd, en als je je dochter iets belooft moet je woord houden, vind ik. Het is ondertussen alweer meer dan twee jaar geleden dat ik nog heb gebruikt. Joints roken, dat doe ik nog wel, en ik neem methadon. Het helpt me de dag door te komen. Neem ik het niet, dan word ik ziek. Ik heb het een keer de hard way geprobeerd, maar dat gaat simpelweg niet. En van coke probeer ik ook af te blijven, want één lijn is voor mij niet genoeg, dan wil ik meteen een tweede. Bovendien is het de grootste vuiligheid die ik ken, ik word er agressief van, het zorgt ervoor dat ik mensen op hun smoel wil slaan. Omdat er tegenwoordig meer speed in zit dan wat anders. Ik hoop dat ik er voor altijd vanaf kan blijven, want – ondanks het feit dat ik in mijn leven overwegend gelukkig ben geweest – heeft de drugs me veel ellende gebracht. Maar goed, ik heb het overleefd, en dat mag een wonder heten. Want evengoed had men nu over mij gesproken als ‘die dode Scab’.» Fons: «Je hoort vaak dat junks hun hele hebben en houden verkopen. Ik dacht dat ik zoiets nooit zou doen, tot ik mijn lievelingsbas, mijn Gibson Thunderbird verpatste.»
  • 119. famous fans Naomi Sijmons (dochter van Fons, bekend als Reena Riot) «In 1989, toen mijn vader bij The Scabs ging spelen, was ik twee. Ik ben toen vast veel naar hen gaan kijken, maar dan toch op moeders schoot. Later heb ik veel naar de platen van The Scabs geluisterd, niet zozeer omdat ik fan was van de groep, maar kleine meisjes kijken nu eenmaal op naar hun vader. Van mijn vijftiende tot mijn twintigste heb ik met hem samengespeeld. Hij was eigenlijk mijn bandleider, en dat deed hij zeer goed. Als mijn vader zich engageert voor een groep gaat hij er meteen tweehonderd procent voor. Je wil niet weten hoeveel uren we samen in de auto hebben doorgebracht om demo’s naar de rockclubs te brengen. Mijn vader was mijn muzikale mentor, hij heeft me de muziek leren kennen die me tot op de dag van vandaag inspireert en daar ben ik hem eeuwig dankbaar voor.» Boven: De familie Sijmons. Midden: Fons met dochter Naomi. Onder: Naomi Sijmons en Eno en Lee Swinnen.
  • 120. Williamson, en iets van de New York Dolls... » Willy Willy: «Die lp’s, dat zijn die van mij, al was ik toen nog geen vast groepslid. En de gitaarversterker, die Fender Twin Reverb, was van Marcel Vanthilt.» Eppo Janssen: «Donald, de hond van tante Ruth, mocht ook mee op de foto. Fijne hond, trouwens, maar of Donald ook vijfhonderd frank heeft gekregen voor die fotoshoot weet ik niet meer. Jasper en ik vonden dat loon alleszins fantastisch want met zoveel geld konden we vanalles kopen. Later, toen ik op kot ging in Leuven, zat ik regelmatig in café De Blokhut, waar de hoes van For All The Wolf Calls – met de koppen van Jasper en mij erop – tegen de muur hing.» «Ik speel ook een rol in de videoclip van ‘Matchbox Car’ die werd geregisseerd door Marcel Vanthilt. De opnames vonden plaats in, hoe kan het ook anders, Diest: aan de Schaffense Poort en in Fort Leopold. Ik mocht de auto besturen – wat natuurlijk levensgevaarlijk was – en Guy lag onder mij om de pedalen te bedienen. Mooie clip, geweldig nummer en Here’s To You, Gang! is een sterke plaat. Later ben ik The Scabs wat uit het oog verloren, omdat ik in mijn Sonic Youth-trip terecht kwam, maar ik kan hun muziek nog steeds appreciëren.» Eppo Janssen figureerde op de hoezen van ‘There’s Nothing Wrong’ en For All The Wolf Calls «Boos dat ik gitaar moest spelen en niet op de drum mocht slaan» Zoon van Luc Janssen, muzikant, programmator bij Studio Brussel, Pukkelpop-medewerker... Eppo Janssen is het allemaal. Maar vóór hij naam maakte was hij als kleine jongen te zien op de hoezen van de single ‘There’s Nothing Wrong/Beat Me Up’ en de eerste langspeler For All The Wolf Calls. Hoe dat komt? Eppo is het neefje van Ruth Janssen, de eerste manager van The Scabs en voormalig lief van Guy Swinnen. «Die hoes van ‘There’s Nothing Wrong/Beat Me Up’ is gewoon een snapshot, genomen door mijn vader in een appartementje in Wenduine», zegt Eppo Janssen. «We waren er op vakantie, daar heb ik nog zandkastelen gebouwd met Guy. Hij was toen nog een punker. Ik vond hem een speciaal man en keek erg naar hem op. Guy vond dat kiekje mooi en heeft het als hoes gebruikt. Toen hij later mijn broer Jasper en mij vroeg om te poseren voor de hoes van For All The Wolf Calls ging het er professioneler aan toe. Ik herinner me dat ik boos was dat ik de gitaar moest vasthouden en Jasper op de snare drum mocht slaan, want het was mijn droom drummer te worden. Maar ’t is allemaal goed gekomen, want mijn interesse voor de gitaar groeide en later heeft Guy me nog gitaarlessen gegeven. Het allereerste nummer dat ik ooit kon spelen op gitaar: ‘Stay’ van The Scabs. Maar goed, we hadden het over de hoes van For All The Wolf Calls. De foto is ergens in Brussel genomen, door Danny Willems, bekend van zijn foto’s van T.C. Matic en Arno. Alles moest kloppen: zelfs de platenhoezen van andere bands die te zien zijn op de foto zijn zorgvuldig uitgekozen. De titelloze plaat van Elvis Presley, bijvoorbeeld, waarop de hoes van London Calling van The Clash gebaseerd is. En Kill City van Iggy Pop & James
  • 121. 1 6 6 Royalty In Exile Na de release van Skintight is de concertagenda goed gevuld en Guy en Frankie hebben al een handvol nummers klaar voor de volgende plaat. Het talent en het enthousiasme van Fons brengt alles in een stroomversnelling. Tijdens zijn allereerste repetitie worden er al meteen twee nieuwe songs afgewerkt: ‘You Don’t Need A Woman’ en ‘Hard Times’. «Ik herinner me het moment dat ik die baslijn van ‘You Don’t Need A Woman’ voor het eerst speelde», zegt Fons. «Ze waren allemaal zó content, en Willy keek met een blik van: ík, en niemand anders in deze kamer, kende Fons het eerst.» Guy: «Plots was ik niet meer kwaad op Berre, want ik zag meteen dat Fons The Scabs een nieuw élan kon geven.» Willy: «Fons is de verpersoonlijking van de rock ’n roll-bassist, as he should be. Hij combineert de kwaliteiten van Andy Fraser van Free, Bill Wyman van de Stones en Boz Burrell van Bad Company in één persoon. In dit land is hij de enige die dat niveau haalt. Als mens is hij zo mak als een lammetje, hij heeft een hart van goud, maar: put the junk in the man, and the trust is gone. Dat geldt niet alleen voor Fons, dat geldt voor alle junks. Drugs, dat zijn vreemde chemicaliën in je lichaam die rare dingen doen met je brein. Geloof me, ik kan het weten.» Meteen wordt duidelijk dat Fons het ontbrekende puzzelstuk is. En vanaf het moment dat dat stukje op zijn plaats valt, vindt de groep zijn definitieve bezetting. «Dat van die definitieve bezetting, ik heb dat lang onzin gevonden», zegt Guy, «maar nu besef ik dat The Scabs een combinatie is van vier authentieke persoonlijkheden. Neem er één van weg en het is hetzelfde niet meer. Ik herinner me een tv-interview in Wallonië: er werd ons gevraagd naar onze favoriete groepen. Iedereen antwoordde iets in de geest van de Stones of Creedence, maar Berre zei droog: ‘Bon Jovi’. Fons past simpelweg beter bij The Scabs.» Willy: «The Scabs, dat is net als Coca-Cola. Je weet niet wat ze erin stoppen, maar drink het en je zegt: ‘Dit is Coke.’ Als je daarna River Cola drinkt, weet je pas wat je mist.» Fons: «Het is met ons een beetje zoals met de Stones. Je had Keith en Mick, samen waren zij god. Maar ze hadden wel anderen nodig die voor de schone dingen moesten zorgen. Wat heeft Brian Jones allemaal niet gedaan op ‘Lady Jane’? En Charlie Watts en Bill Wyman, een fantastische ritmesectie! Charlie en Bill wisten ook niet goed wat die anderen allemaal uitstaken, maar ze konden wel verdomd goed volgen. En Ron Wood, dat is hun best bewaarde geheim, net zoals Mick Taylor een zeer onderschatte Rolling Stone. Ook Willy wordt soms onderschat. Pas op, ik ken gitaristen die technisch veel beter zijn, maar wat ze niet hebben, is een eigen stijl. Willy heeft dat wel. Als hij een akkoord aanslaat, hoor je meteen dat hij het is. Dat hoor je bij Eric Clapton, Ritchie Blackmore, Ry Cooder... Zo zijn er niet veel, hoor. Tjenne, om een voorbeeld te geven: hoe goed hij ook heeft gespeeld op Sunset Over Wasteland, je kon niet horen dat hij het was.»
  • 122. 1 6 7 Onheilspellende wolken trekken voorbij. Op een verkeersbord en op de pijler van een brug heeft iemand The MotorcycleBoyReignsgespoten.OoitwasdieMotorcycleBoydeaanvoerdervaneenbende,eencharismatische leider om naar op te kijken. Door zijn afwezigheid neemt zijn reputatie haast mythische proporties aan en voor zijn broer Rusty James blijft hij hét grote voorbeeld. Op een dag keert de Motorcycle Boy terug naar de stad, maar hij is veranderd. ‘Know what he’s like?’, zegt iemand. ‘Royalty in exile. You know what I mean?’ ‘Rumble Fish’, de film uit 1983 van Francis Ford Coppola met Matt Dillon (Rusty James) en Mickey Rourke (Motorcycle Boy) in de hoofdrollen, maakt indruk op Guy Swinnen. Zo veel indruk dat hij er zich door laat inspireren bij het zoeken naar een titel voor zijn nieuwe plaat. «Toen ik dat welbepaalde zinnetje hoorde, heb ik het meteen opgeschreven. Het betekent zoveel als: ‘Zie hem daar nu zitten, de leider, in zijn eigen wereldje.’» Op de hoes van Royalty In Exile ziet die leider – vertolkt door Guy Swinnen – er niet uit als een biker, maar als een zelfingenomen, wat verveelde koning met een virtuele, lichtgevende kroon zwevend boven zijn hoofd. Vanop zijn troon, gekleed in zwaar, donkergroen fluweel, kijkt hij recht in de lens. Geflankeerd door de eveneens in vreemde outfits gestopte Frankie, Willy en Fons, én een hond die zijn tong uitsteekt. The Scabs hebben trouwens iets met honden: op For All The Wolf Calls figureert geen wolf, maar een hond; op de hoes van Dog Days Are Over uiteraard ook; en de liveplaat uit 1993 heet Live Dog. «Het idee van de Royalty-foto kwam van Danny Willems, de fotograaf die ook al de hoesfoto van For All The Wolf Calls en Skintight had geleverd», zegt Guy. «Ik stond er zeer sceptisch tegenover: ‘Verkleedpartijen? Wij? Wordt dat niet te carnavalesk?’ Maar toen ik Danny’s hoesfoto van ‘The Ship’ van Luc Van Acker zag, was ik meteen overtuigd.» Danny Willems: «The Scabs hadden veel inspraak bij het maken van die foto, zo werk ik trouwens altijd met bands. Ik laat hen nooit dingen doen waarbij ze zich niet goed voelen. Het is voor mij als fotograaf ook geen absolute must om krampachtig vast te houden aan mijn oorspronkelijke idee. Het kan gaandeweg nog alle kanten op. Veel herinner ik me niet meer van die sessie, maar die hond was van Willy’s schoonmoeder, daar ben ik zeker van.» ‘Royalty In Exile is een best aardige langspeler geworden, maar of dat na al die jaren nog echt voldoende is? Zelfs de vroomste gelovigen durven vroeg of laat wel eens te twijfelen.’ De muziekjournalist van De Morgen is van mening dat de nieuwe van The Scabs geen potten zal breken. Frank Vander linden van Humo is milder: ‘The Scabs blijven groeien. Skintight was een stap in twéé goeie richtingen: de ballads klonken doorleefd, de rockers werden met de juiste combinatie van precisie en overgave neergezet. We kunnen ons vergissen, maar na het horen van hun nieuwe
  • 123. 1 6 8 plaat hebben we de indruk dat Guy Swinnen, Willy Willy, Frank Saenen en Fons Sijmons het fuiven een beetje moe zijn. Ze klinken mooi moe, en dat maakt van Royalty een goeie plaat met grootse uitschieters.’ Geen van beide recensenten herkent meteen een absolute klassieker in Royalty In Exile, twintig jaar later twijfelt niemand er nog aan dat de plaat zijn plaats in de vaderlandse rockgeschiedenis heeft verdiend. «We wisten wel dat het een sterk album zou worden, beter dan Skintight», zegt Guy. «Wat niet wegneemt dat we enorm schrokken toen we een gouden plaat voor vijfentwintigduizend verkochte exemplaren kregen.» Ben Crabbé: «Toen Berre Bergen bij De Kreuners kwam spelen, had hij totaal geen contact meer met The Scabs, dat lag allemaal zeer gevoelig. Als grote Scabs-fan holde ik uiteraard meteen naar de winkel om Royalty In Exile te kopen. De eerste keer dat ik de plaat beluisterde, zat Berre bij mij in de woonkamer – hij bleef in die periode vaak bij mij logeren. Toen ‘Crime Wave’ uit de speakers knalde, zág ik Berre luisteren. Lange tijd zei hij niets, en dan plots: ‘Ja... Ja... ’t Is wel héél goed.’» Fons: «Op Royalty hoor je een hechte groep aan het werk, het is zonder enige twijfel onze allerbeste plaat.» Dat de talrijke fans van de late Scabs het volmondig eens zijn met Fons maken ze kenbaar met zelfgeschreven, haast aandoenlijke recensies op het internet: ‘Wat mij betreft het beste album van de beste Belgische rockband aller tijden’; ‘Dat The Scabs zouden blijven groeien wist ik al lang, maar dat ze mij met zo’n feest zouden verwennen, had ik nooit durven hopen’; ‘Genieten en nog eens genieten, van begin tot einde’; ‘‘Hard Times’ is geniaal in zijn eenvoud. Iedereen kan het op zijn gitaar spelen, maar het is toch zo mooi’... Als er één song in aanmerking komt voor de titel van Bekendste Scabs-song is het inderdaad ‘Hard Times’ wel. Vreemdgaan, en de kater die erop volgt, het is een thema dat Guy eerder al voorzichtig aanraakte in ‘Better Off Without Me’, maar in ‘Hard Times’ trekt hij alle registers open. I was silly believin’ my lies could last ‘Cause sooner or later the rumour would spread I often wonder how the things would be If you hadn’t found out the truth about that girl and me «We zaten in een opwaartse spiraal», zegt Swinnen, «het succes groeide, we voelden dat we met iets goeds bezig waren. En toen kwamen de groupies, die bij wijze van spreken op een zilveren schoteltje werden aangeboden. Het was niet altijd makkelijk om daar aan te weerstaan, en op een dag bedroog ik mijn vrouw. Ik had er spijt van, dat gevoel wilde ik kwijt in een song, maar eigenlijk wilde ik met ‘Hard Times’ ook om begrip voor mijn situatie vragen. De strofes had ik snel, Frankie kwam met het idee van dat roepende refrein. Schitterend.» Een herkenbaar thema? Een geniale song? Een combinatie van beide? Het moet zoiets zijn, hoe kan anders
  • 124. 1 6 9 worden verklaard dat zowat elke Vlaming het nummer kan meezingen? Volgens Fons Sijmons moet die verklaring niet ver worden gezocht: «‘Hard Times’ is een typische Swinnen-song. Simpel, met weinig akkoorden, maar toch schoon aan mekaar gezongen. Guy is een goeie songwriter, ik hoop dat ik hem ooit zo ver krijg een nieuwe plaat voor ons te schrijven.» Patrick Riguelle, die samen met Guy het achtergrondkoortje vormt op ‘Hard Times’, heeft levendige herinneringen aan de opnamesessie. «Guy en ik zongen de ‘ooh’s’ als antwoord op de zin ‘I gave you hard times, baby’. Wel, het heeft uren geduurd voor dat op tape stond. Dat zat zo: manager Lou had weer maar eens een blowverbod ingevoerd, en reken maar dat hij daar goeie redenen voor had. Professioneel als we waren, hielden we ons uiteraard aan dat verbod. Tenminste toch tot ons werk erop zat. Fons was, samen met Frankie, het snelst klaar. Dus, toen Guy en ik ons aan het opwarmen waren om die achtergrondstemmen in te zingen, zei Fons: ‘Ik ga eentje smeuren, ik meuge van Lou.’ Nu, dat was niet helemaal waar, maar het kon volgens ons ook geen kwaad. Fons trok zich terug in de ontspanningsruimte. Hij was nog maar net verdwenen toen Lou de regieruimte kwam binnen gewandeld. Guy en ik wisten: als Fons zo dadelijk oog in oog staat met Lou, hángt hij. We schoten allebei in een onbedaarlijke lach, wat Lou’s argwaan alleen maar aanwakkerde. Tot overmaat van ramp stapte Fons plots weer binnen, met rooddoorlopen ogen. Guy en ik kwamen niet meer bij, rolden haast over de grond, wat voor Lou een reden was om aan te nemen dat we aan het spul gezeten hadden. Bij deze, Lou: het was Fons, niet Guy en ik.» «Versta me niet verkeerd, Fons was tijdens de opnames van Royalty bijzonder toegewijd. Hij was betrokken bij elk stadium van het opnameproces, wilde overal bij zijn. Op een ochtend – ik woonde toen nog in Gent – ging de telefoon. Om zeven uur ’s morgens, wie kon dat zijn? Ik strompelde de trap af en met een slaapdronken kop nam ik de hoorn van de haak. Fons. ‘Zeg Patrick! Zeg, luister eens. Ik moet u wat zeggen. Allez, wat moest ik nu weer zeggen? Ik ben ’t vergeten. Ik bel u over vijf minuten terug.’ Fons kennende wist ik dat hij over exact vijf minuten zou terugbellen, dus het had geen enkele zin om weer in mijn bed te kruipen. En inderdaad, na vijf minuten ging de telefoon opnieuw. ‘Patrick, Patrick! Ik weet ’t weer. Die backings op ‘Crime Wave’ gisteren, vree wijs! Als we die lage stemmen nu eens een keer tweestemmig zingen?’ ‘Fons, onnozelaar, moet je me daarvoor om zeven uur uit mijn bed bellen?’ ‘Allez Patrick, zing het eens!’ Bijgevolg stond ik op een onmenselijk vroeg uur de backings van ‘Crime Wave’ door de telefoon te zingen, en aan de andere kant hoorde ik Fons hetzelfde doen, maar dan in een ander octaaf. Enkele uren later reden we samen naar de studio, waar we die zanglijn effectief opnamen.»
  • 125. 1 7 2 There’s no excuse for the way you behave Guy: «Ik heb vaak kritiek gekregen op mijn teksten. Vervelend en confronterend, maar niet helemaal onterecht, want nogal wat van mijn teksten zijn werkelijk tenenkrullend. ‘Stolen Guitars’ op Inbetweenies, bijvoorbeeld, die song gaat nergens over. Ik zing over een jong meisje waaraan ik mijn hart heb verloren, en in het refrein schakel ik over naar ‘But a love song sounds better on a stolen guitar’. Wat heeft het ene in godsnaam te maken met het andere? Euh... niets, eigenlijk. Het nummer zit vol tegenstrijdigheden, maar met de songs op Royalty is het anders.» She can’t wear too much make-up, ‘cause make-up that’s for whores He sees her when she wakes up, isn’t she a bore The weekends are for football or for drinking with the boys Her heart is doing time in a prison with no walls «In 2007 heb ik die teksten nog eens opgediept. Met een bang hart, maar mijn angst bleek ongegrond. Op een of andere manier passen de teksten bij mekaar. Waar ‘Hard Times’ over gaat, is ondertussen bekend, maar wat niemand weet is dat ‘You Don’t Need A Woman’ over Berre Bergen gaat. Of toch over de manier waarop hij vroeger met vrouwen omging. Wie uit de tekst meent op te maken dat ik dat nooit heb goedgekeurd, heeft me goed begrepen.» Patrick Riguelle: «Je kan smalend doen over de teksten van Guy, en vaak zijn ze ontzettend simpel, maar ik heb ze altijd graag gezongen. ‘You don’t need a woman, you need a slave’, hoe naief en klef kun je zijn? Laat dat om het even welke zanger zingen, het zal niet pakken, maar Guy geraakt er mee weg.» Guy: «Royalty klopt naar mijn mening volledig, tekstueel én muzikaal. Alhoewel, wat dat laatste betreft heb ik achteraf bekeken toch enkele opmerkingen. Van de gitaarsolo op ‘Hard Times’ ben ik bijvoorbeeld nooit echt tevreden geweest. Werner Pensaert wilde per se dat Eric Melaerts de klus klaarde omdat het anders weer zo’n typische Willy-solo zou worden. Maar de solo die Willy op Live Dog speelt, is stukken beter dan dat technische gefriemel op Royalty. Versta me niet verkeerd: ik heb niets tegen sessiemuzikanten. Chris Peeters heeft die akoestische gitaarpartij op ‘Crystal Eyes’ schitterend gespeeld, en Eric Melaerts is een virtuoos. Ik kom nog niet tot aan zijn enkels. Hij heeft dan ook een groot gedeelte van mijn gitaarpartijen ingespeeld, waar ik overigens perfect mee kon leven. Want, let’s face it, Eric kan dat simpelweg veel beter dan ik. Die dunne achtergrondgitaartjes op ‘Litte Lady’ kreeg ik niet op tape, hij had er één take voor nodig. Ik wil alleen maar zeggen dat een sessiemuzikant soms ook steken kan laten vallen.»
  • 126. 1 7 3 Frankie Saenen, die zich, als het over Royalty In Exile gaat, zó onopvallend op de achtergrond houdt dat het opvallend wordt, is het wat dat laatste betreft volledig eens met Guy Swinnen. «Na een nachtje stappen, heb ik ‘Barkeep’ geschreven. Thuis, op mijn piano. Het had zo’n donkere Tom Waits-achtige feel. Ik gaf mijn democassette aan Guy en hij verzon er een zanglijn op die de sfeer die ik in mijn hoofd had volledig vatte. Maar bij de definitieve opnames werd de pianopartij gespeeld door Jan Hautekiet. Jan kan een miljoen keer beter piano spelen dan ik, maar de essentie van het nummer was weg. Door het geschoolde karakter van zijn spel werd het meteen gladder. Ik, en niemand anders, had de pianopartij van ‘Barkeep’ moeten spelen. Maar zulke dingen durfde ik toen niet zeggen. Ik had de kracht niet, dus zweeg ik.» Fons: «’t Is waar, Frankie kon ‘Barkeep’ met zeer veel gevoel spelen. Frankie is een straffe muzikant: geef hem een of ander Moldavisch instrument waarvan je nog nooit hebt gehoord, en binnen de week kan hij er op spelen.» Werner Pensaert: «Ik wist nooit precies wie welk nummer had geschreven en eigenlijk interesseerde me dat ook niet. Sterker, ten tijde van Royalty wist ik helemaal niet dat Frankie ook songs schreef. Daar kwam ik pas achter tijdens de opnames van The Wrong Ellen, een soloplaat van Wim Punk. Daarop staat een door Frankie geschreven track: ‘Darkside Baby’, een ongelooflijk straf nummer.» Straffe songs zijn ook in overvloed te vinden op Royalty In Exile, zo oordelen meer dan dertigduizend kopers. Een gouden plaat voor een groep als The Scabs, het had altijd onmogelijk geleken, maar nu is het zo ver. Willy ziet dit succes als een triomf, als een bewijs dat hij Vaya Con Dios niet nodig heeft om succes te hebben. Royalty In Exile wordt in 2007 een tweede keer uitgebracht, dit naar aanleiding van ‘Rewind’ in de Ancienne Belgique. De plaat blijft een maand lang genoteerd in de Ultratop. Extra’s op deze nieuwe persing: een dvd met vier videoclips, de documentaire ‘A Royal Portrait’ en een liveregistratie van hun optreden in 1989 op Marktrock Leuven. De extra, nooit eerder uitgegeven song met als titel ‘Motorcycle Boy’ maakt de cirkel rond.
  • 127. Managerspraat: Lou Berghmans (boven) en zijn echtgenote Kris (onder).
  • 128. famous fans Frank ‘Zaman’ Haelman (ex-Ze Noiz) «Als achttienjarig mannetje met puisten was ik behoorlijk onder de indruk van de power en de attitude van The Scabs. Nadat ik hen in De Brielpoort in Deinze hadgezien,draaideik‘MatchboxCar’grijs.Opdievroege platen kon je het songschrijvertalent van Guy Swinnen al horen. Tijdens de Royalty In Exile-periode haakte ik af, dat was me wat te clean. ’t Is dan ook zeer vreemd dat ik dezer dagen de radio toch luider zet als ik ‘Hard Times’ of ‘Halfway Home’ hoor voorbijkomen. Ik moet dus bekennen dat ik The Scabs lang heb onderschat, want pas nu besef ik dat ze met enkele van hun songs Belgische rockgeschiedenis hebben geschreven.» Boven en onder: de clipopnames van ‘Don’t You Know’.
  • 129. Linksboven: Deze dame zat na het optreden mee aan tafel toen Fons en Patrick Riguelle een joint rolden, toen nog een strafbaar feit. Haar antwoord op de vraag wat haar beroep was: «Politieagente». Gelukkig was ze ook fan. Rechtsboven: The Scabs, samen met backingvocalist Alain Tant (roze hemd) en toetsenist Jan Hautekiet. Links, tweede rij: cd’s signeren in platenwinkel Het Muziekdoosje. Linksonder: een The Scabs-special bij de vrije radio. Rechtsonder: The Scabs Brothers.
  • 130. Linksboven: manager Lou Berghmans. Rechtsboven: Guy met echtgenote Viviane Jacobs. Links, tweede rij: Lou Berghmans en echtgenote Kris Smets tijdens de opname van de videoclip van ‘She’s Jivin’’. Rechts, tweede rij: een fan stuurde een foto van haar welgevormde voorkant op nadat ze deze had laten signeren door The Scabs. Linksonder: Willy Willy en echtgenote Michèle De Wilde. Rechtsonder: The Scabs met The Scabsettes.
  • 131. 1 8 2 «The Scabs zaten op een stoomboot richting Het Grote Succes, ik voer er met mijn roeibootje achteraan» – Frankie Saenen Uitgerekend in de periode dat het er zeer goed begint uit te zien voor de groep, verliest Frankie Saenen de pedalen. «Ik bewaar de beste herinneringen aan de periode van Here’s To You, Gang!. Toen kon ik nog genieten van alles wat ons overkwam. Ons groepje was aan het groeien en we keken reikhalzend uit naar wat nog komen moest. We speelden overal, maar niet als top of the bill, en vanuit die underdogpositie slaagden we er vaak in de hoofdact naar huis te spelen. Geweldig. Maar begin jaren negentig, na Royalty, had ik het gevoel dat ik me niet meer staande kon houden in de band. Dat gevoel was al komen opzetten toen Berre werd vervangen door Fons. Begrijp me niet verkeerd, want ik vind Fons een fijne kerel, maar toen hij erbij kwam veranderde voor mij alles. Ik wist niet goed hoe ik met hem moest omgaan. Ik was ook erg onzeker, en doordat ik steeds meer ging blowen werd ik zeer paranoïde. Vaak heb ik gedacht dat Fons me in het gezicht uitlachte.» Fons: «Frankie is een lieve gast, een fantastische muzikant, maar ook een timide jongen. Met hem kan je maar beter duidelijk zijn, want hij wil dingen al eens fout interpreteren. Ik herinner me een gesprek met Guy waarin ik Frankie ‘een kieken’ noemde. Frankie had dat op de een of andere manier opgevangen. Hij nam het persoonlijk, dacht dat ik hem uitlachte, maar zo praten wij Gentenaars nu eenmaal. Als wij zeggen dat iemand een kieken is, bedoelen we meestal dat we hem graag zien.» Frankie: «Vandaag zie ik alles vanuit een beter perspectief: Fons is Fons. Maar toen voelde het alsof ik mijn groepke aan het kwijtraken was. Het ging de foute kant op. Drugs, en zo. Toen Fons erbij kwam ging dat foute kantje van de rock ’n roll steeds belangrijker worden voor de groep. Ik heb het allemaal van dichtbij meegemaakt, maar gelukkig ben ik nooit in de val van de heroïne getrapt. Ik ben er nog steeds trots op dat ik toen nee heb kunnen zeggen. Coke en speed heb ik wel geprobeerd, ik vond dat aanvankelijk zelfs goede drugs, omdat ik me er ongelooflijk zelfzeker door voelde. Maar daarna krijg je je klop, altijd, onvermijdelijk. Ik ben nooit een vlotte prater geweest. Wel, met speed veranderde dat van het ene moment op het andere. Ik ratelde maar door tot het schuim me letterlijk op de mond stond. Super, op dat moment, maar de dag erna niet meer. Fons had daar blijkbaar minder last van: ik had de indruk dat het hem niet belette te functioneren als muzikant. Tja... we hebben allemaal wel wat geëxperimenteerd. Willy uiteraard ook, maar van hem heb ik het lang niet geweten, tot ik merkte dat hij slechter ging spelen. Maar dat was lang niet het enige probleem waar ik mee worstelde. Al van 1977 was ik de dikke maat van Swinnen. Toen Fons erbij kwam, veranderde dat. Niemand werkte die verandering bewust in de hand, het gebeurde vanzelf. Fons en ik leken wel Keith Richards en Brian Jones die een stille strijd streden om de vriendschap van Mick Jagger. Ik trok
  • 132. 1 8 3 me terug en de gasten wisten niet wat er aan de hand was. Ik kón er niet over babbelen, dus kon ik ook niet verwachten dat ze me begrepen. Ik was alleen. The Scabs zaten op een stoomboot richting Het Grote Succes, en ik voer er met mijn roeibootje achteraan. Ik denk niet dat Swinnen ooit heeft geweten wat ik voelde, want ik heb het hem nooit verteld. Praten zou trouwens weinig zin hebben gehad, want als het om zulke dingen gaat kan Guy erg hard en koud zijn.» Guy: «Volledig waar, da’s wel het minste dat je van mij kan zeggen. Ik bén hard, ja. Maar niet alleen voor mijn omgeving, ook voor mezelf.» Frankie: «Om de een of andere reden was ik bang van Swinnen: als hij iets zei, kromp ik in mekaar. Wellicht omdat ik altijd zo naar hem heb opgekeken. Guy was god voor mij, zeker in de begindagen van The Scabs. Toen zou het nooit in me opgekomen zijn hem tegen te spreken, maar met de jaren is onze relatie veranderd. Op een bepaald moment was onze vriendschap zelfs volledig weg. Nochtans is vriendschap voor mij onvoorwaardelijk, maar men moet het natuurlijk niet te ver drijven. Swinnen heeft ooit liggen rollebollen met een lief van mij, en het bleef niet bij één keer. Natuurlijk was ik de laatste die het te weten kwam. Ik dacht: ‘Guy toch niet? Mijn maat?’ Toen is er iets geknakt, heel hard geknakt. Guy en ik hebben het er nooit over gehad, ik denk zelfs niet dat hij weet dat ik er zo zwaar aan heb getild. Ik heb het hem nooit echt kunnen vergeven, want zoiets doe je niet met een vriend, da’s althans mijn mening. Maar goed, Guy kende vroeger weinig grenzen als het ging om vrouwen. Of die ene knappe griet nu het lief was van een vriend of niet, dat maakte hem geen zak uit. In al die jaren die we daarna nog hebben samengespeeld, is dat voorval geen enkele keer ter sprake gekomen.» People say there’s a cure for feeling lonely People say all is fair in love and war Guy: «De relatie tussen Frankie en mij, weet je wat dat was? Ik was zijn grote broer. Zo voelde het aan, voor mij althans. Ik was de baas en Frankie schikte zich in zijn gehoorzame rol. Als hem destijds iets gevraagd werd, was zijn antwoord steevast: ‘Dat moet je aan Guy vragen, die weet daar meer van.’ En wat die vrouwen betreft: ik denk dat ik me in bepaalde omstandigheden gedroeg als een kater die zijn gebied afbakent. Hoe kwam dat? Was het een vorm van machtswellust? Ik weet het niet. Maar ik vond dat soort toestanden spannend, waarschijnlijk net omdát het niet mocht. Ik hield er zelfs geen rekening mee dat dat voorval het einde van The Scabs kon betekenen.» Frankie: «Het heeft geen zin om je hele leven kwaad te blijven om iets wat in je jonge jaren is misgelopen. Mensen veranderen, ook Swinnen. Dat merkte ik toen we in 2007 voor het eerst sinds jaren weer contact
  • 133. 1 8 4 hadden, en toen ging ik ook plots weer beseffen wat ik vroeger in die man had gezien. Het waren gevoelens waarvan ik niet wist dat ik ze nog had. Maar natuurlijk zeg ik hem dat niet. Zo gaan wij niet met mekaar om. Schouderklopjes geven, dat doen wij ook niet, al heb ik daar toch vaak behoefte aan. Als Guy en ik samen een song schreven, zocht ik naar bevestiging, maar daarvoor was je bij hem aan het verkeerde adres.» Guy: «Ik heb de voorbije dertig jaren nooit geweten dat Frankie mijn zegen belangrijk vond. Maar als hij zegt dat ik zeer karig ben met complimenten, heeft hij natuurlijk wel een punt. Mij zal je niet gauw superlatieven in de mond horen nemen. ‘Redelijk goed’, dat is zo ongeveer het grootste compliment dat je van mij kan krijgen.» «Ten tijde van Jumping The Tracks heb ik meermaals gedacht: inderdaad, ik bén goed» – Guy Swinnen Als er in het verhaal van The Scabs dan toch moet worden gesproken in termen van rise en fall, dan wordt de val ingezet in de periode na Royalty In Exile. De songs en de inzet zijn er nog steeds maar de routine slaat toe en bovendien komen de onderhuidse spanningen stuk voor stuk aan de oppervlakte. De fans merken er niets van. De nieuwe plaat, Jumping The Tracks, wordt een nog groter succes dan de voorganger, met nóg meer hits. Maar er is geen honger meer, geen tevredenheid en alle verworven privileges worden als vanzelfsprekend beschouwd. «Nogal wat titels van Scabs-platen zijn profetisch», zegt Guy. «Onze laatste plaat, Sunset Over Wasteland, is het beste voorbeeld. En ook Jumping The Tracks, wat net zoveel betekent als ontsporen. Het is na die plaat dat we de weg zijn kwijtgeraakt. Toen zijn we gaan zweven. Niet verwonderlijk, want de heisa rond Jumping was fenomenaal. Toen de plaat uitkwam, blokletterden alle kranten op hun voorpagina: ‘The Scabs halen goud in voorverkoop!’ Als promostunt had de platenfirma een treinstel ingehuurd dat de journalisten van Brussel naar Antwerpen moest brengen. Onderweg konden ze zich gratis lazarus drinken en bij aankomst in Antwerpen stonden The Scabs te spelen. Tijdens de terugweg naar Brussel waren we dan beschikbaar voor interviews. Zulke stunts kan je je vandaag simpelweg niet meer voorstellen. Toen we in Brussel uit de trein stapten, werden we omstuwd door een uitzinnige menigte, flitsende camera’s, mensen die ons per se wilden zeggen hoe fantastisch we wel waren. Op zulke momenten moet je al zeer sterk in je schoenen staan om dat níet te geloven. Ik heb toen vast meermaals gedacht: inderdaad, ik bén goed.» «Gelukkig stond ik snel weer op de begane grond. Amper twee maanden na de release van Jumping The Tracks zat ik al met een verschrikkelijke kater. Toen de hoerastemming wat was weggeëbd en ik nog eens naar de
  • 134. 1 8 5 plaat luisterde, schaamde ik me kapot. Die zang op ‘Robbin’ The Liquor Store’! Verschrikkelijk. Zo schools, zo steriel gezongen. Op Skintight zong ik misschien nog wat vals, maar het lééfde wel. Ik ben van mening dat we te veel hebben gesleuteld aan Jumping. Maar ik wil niet op de producer schieten. Vroeger deed ik dat wel: ‘Werner Pensaert heeft onze plaat verkloot.’ ‘Het is geen rockplaat.’ ‘Het is plat.’ Maar nu besef ik dat Werner ook maar roeide met de riemen die hij had. Om ons een niveau te laten stijgen – wat uiteindelijk toch de bedoeling was – móest hij er wel de zweep op leggen. Werner had wel een bepaalde stijl. Hij speelde het bekende psychologische spelletje: eerst alles slopen tot aan de grond, daarna weer opbouwen. Ik herinner me een gezamenlijke opnamesessie voor Willy en mij. We keken er naar uit om de hele nacht door te werken, maar voor we het goed en wel wisten, stonden we alweer op straat. Nadat Werner ons enkele keren had gevraagd onze gitaren te stemmen, stuurde hij ons weg: ‘Laat die gitaren eerst maar eens onderhanden nemen door een ervaren gitaarbouwer.’ Hij haalde ons onderuit, maar trok ons daarna gelukkig ook weer overeind.» De methode van Werner mist zijn doel niet bij Guy, bij Frankie pakt het anders uit: «Na The Scabs ben ik een andere muzikant geworden. Ik ging anders drummen, net omdat ik nooit content ben geweest van wat ik op onze succesvolste platen heb laten horen. Dat was ik niet. Mede door de aanpak van Werner kreeg ik het gevoel dat ik een slechte drummer was. Die man was technisch zeer onderlegd, ik niet. Voor mij is het één, twie, drie, vier, en spelen. Werner ziet dat anders. Ik ben linkshandig, maar mijn drum staat opgesteld als die van een rechtshandige drummer. Wat tot gevolg heeft dat mijn hi-hat iets luider doorklinkt: tsj-tsj-tsj! Wel, da’s nu eenmaal mijn stijl, maar dat wilde Werner eruit. Ik was zó onzeker geworden, en als er iets is dat een band kan missen is het een onzekere drummer.» Werner Pensaert: «Frankie’s manier van spelen was volledig toegespitst op die hi-hat, al zijn energie ging dáár naartoe. Wat het er voor mij niet makkelijker op maakte om de klank goed te krijgen. Na één van hun ‘Rewind’-concerten babbelde ik voor het eerst sinds lang nog eens met Frankie. Het verwonderde me dat hij zeventien jaar na datum nog over die hi-hat begon.» Frankie: «Die hi-hat móest dichtgeschroefd, waardoor hij minder luid klonk. Ik dacht vaak: ‘Wat ben ik hier in godsnaam aan ’t doen?’ Als ik die platen terughoor, schaam ik me. Echt waar. Na The Scabs heb ik mezelf teruggevonden als drummer, mede door de intrede van de grunge. Er werd weer gebeukt op de drums, dat was meer mijn stijl. Ik ben geen technische muzikant, ik moet het van de power hebben. Werner wilde dat ik me gedeisd hield, ik werd in een keurslijf gedwongen, moest zo steriel mogelijk drummen. Daar had ik het moeilijk mee. Ik werd zeer onzeker, wist nooit waar hij naartoe wilde. Fons en ik namen meestal eerst de basistrack op, later kwamen er de gitaarpartijen, de keyboards en de backings bij. Pas in een vergevorderd
  • 135. 1 8 6 stadium van het opnameproces werd het voor mij duidelijk waar een song naartoe ging. Had ik toen geweten wat ik nu wist, had ik die songs met meer schwung gespeeld. Ik herinner me de opnames van de debuutplaat van De Mens, waarvoor ik werd ingehuurd als sessiemuzikant. De producer, Paul De Spiegelaere, hamerde er op dat ik me meer moest geven: ‘Laat je maar gaan’. Ik was het gewoon kwijt, al heb ik het er op die plaat van De Mens nog goed vanaf gebracht. Later, bij Temple Bellona, Wim Punk en The Kids is mijn feeling voor drummen pas echt helemaal teruggekomen. Ik wil Werner zeker niets verwijten, want achteraf bekeken heeft hij geweldige dingen gedaan met The Scabs, en besef ik dat ik veel van hem heb geleerd.» Werner Pensaert: «Tijdens de opnames van zowel Royalty In Exile als Jumping The Tracks zat Frankie niet goed in zijn vel, denk ik. Ik heb dat gevoeld, al is het niet te merken aan de platen. Misschien walste ik daar wat overheen, maar ik had nu eenmaal een budget te beheren. En ik kon inderdaad streng zijn. Ik zie dat eigenlijk meer als een kwaliteit dan als een nadeel.» Guy: «Achteraf begrijp ik de frustraties van Frankie, maar Werner had natuurlijk niet helemaal ongelijk. Frankie is vandaag tien keer beter dan tijdens onze Pensaert-periode. Dus, alles is voor verbetering vatbaar. En techniek en inventiviteit kunnen wel degelijk samengaan, al zijn er natuurlijk ook techneuten die met hun perfecte beheersing van hun instrument de ziel uit een song halen.» Fons: «Jumping The Tracks is kapotgemaakt door een overdaad aan toeters en bellen. Letterlijk: ik moest niet weten van al die blazers en strijkers. Ik vond het zo erg dat ik niet eens aanwezig wilde zijn tijdens de mix, en ik merkte aan Guy dat hij dat jammer vond. Hij wilde niet alleen zitten, dat begrijp ik, maar wat kon ik doen? Werner wilde The Scabs laten klinken zoals híj het in zijn hoofd had, daar kon ik niets tegen beginnen. Versta me niet verkeerd: ik wil niets slechts zeggen over Werner, want hij heeft fantastisch werk geleverd voor ons. Royalty, wat een plaat. Skintight is ook schitterend, en daar speel ik niet eens op mee.» Willy: «Wat de anderen ook van Werner mogen beweren, híj heeft The Scabs destijds voorzien van een tijdloze sound. Luister bij wijze van tegenvoorbeeld maar eens naar de platen van Robert Cray uit die periode. Onbeluisterbaar: die plastieken drums, die synths... En dat zijn bluesplaten! Nee, Werner was de juiste man op de juiste plaats.» Guy: «We moesten nu eenmaal naar een hoger niveau, en elke manier om dat doel te bereiken werd uitgeprobeerd. Ik ben ooit zelfs zangles gaan nemen, en ook Willy en Frankie hebben zich wat bijgeschoold. Ja, dat heeft tot nogal wat spanningen geleid in de groep en Frankie werd er alleen maar onzekerder door.» Frankie: «Twee weken aan een stuk, elke dag met de wagen in de file richting Den Haag, voor een uurtje drumles van Cesar Zuiderwijk van Golden Earring. Ik heb er niks bijgeleerd, ik hoor Cesar niet eens graag drummen. Wat heb ik me destijds toch allemaal laten aanpraten? Weet je, het was een periode waarin we
  • 136. 1 8 7 constant kritiek hadden op elkaar. Dat volgende hoofdstuk, Succes In Het Buitenland, bleef maar uit, en we gingen de oorzaak bij elkaar zoeken. We wisten het simpelweg niet meer. De communicatie was ver zoek. Ik pleit zelf ook schuldig, hoor. Als in een vergadering mijn mening werd gevraagd, antwoordde ik droogweg ‘ja’, om er vanaf te zijn, terwijl ik ‘nee’ dacht.» Fons: «Typisch Frankie. Hij is iemand die moeilijk zijn gedacht kan zeggen. Ik heb tijdens repetities duizend keer gevraagd: ’Frankie, zie je ’t zitten, of zie je ‘t niet zitten?’ Hij mompelde dan iets dat op ‘ja’ leek, maar pas twee weken later hoorde ik via Guy dat hij eigenlijk het tegenovergestelde bedoelde.» Willy: «Ik moest ook gitaarlessen nemen. Bij Fa Vanham. Eén akkoord heb ik toen geleerd: een E7. Of was het een E9 – wat is een E9 ook alweer? Soit, weet je wat dat The Scabs heeft gekost? Tachtigduizend frank. Tach-tig-dui-zend frank, voor één akkoord, hahaha! Pas op, die E7 – of die E9, whatever – is erg nuttig geweest, hoor, want ik heb het later gebruikt op ‘Four Aces’.» Werner Pensaert was producer van de meest succesvolle platen van The Scabs.
  • 137. Midden boven: de Amerikaanse band Extreme is net bekomen van de kennismaking met Fons. Rechtsboven: Willy’s schoonvader. Linksonder: Willy Willy met toetsenman Jan Hautekiet.
  • 138. Linksboven: backingvocalist Piet Van den Heuvel (midden op de foto). Rechts, tweede rij: Viviane Jacobs en Michèle De Wilde, respectievelijk mevrouw Swinnen en mevrouw Willy Willy. Midden onder: Guy en Willy met Nick Seymour van Crowded House.
  • 139. 1 9 4 «Guy, ken je die mannen niet? Dat zijn de Pumpkins» – Koen ‘Cretsman’ Crets, roadie Jumping The Tracks haalt goud nog voor de cd in de rekken ligt en de singles ‘Don’t You Know’ en ‘Nothing On My Radio’ schoppen het respectievelijk tot de vijfentwintigste en tweeëndertigste plaats in de Ultratop 50. Dat succes gaat niet onopgemerkt voorbij aan Herman Schueremans en hij programmeert The Scabs voor de tweede keer op Torhout/Werchter. Net zoals ze dat negen jaar eerder hadden gedaan, openen ze het dubbelfestival. Maar deze keer liggen de kaarten totaal anders: om te beginnen zijn Cisse en Berre er niet meer bij en is de groep zijn beloftevolle status ontgroeid. Die beloftes zijn op negen jaar tijd trouwens stuk voor stuk nagekomen, met een handvol hits, twee gouden platen en een ijzersterke livereputatie. Alle ingrediënten zijn aanwezig om van hun tweede Torhout/Werchter een succes te maken, en dat gebeurt ook. ‘U kwam met velen zeer vroeg opdagen bij wijze van eresaluut aan The Scabs, de groep die u al minstens vijfhonderd keer aan het werk hebt gezien’, schrijft Marc Van Springel in Humo. ‘Guy Swinnen leidde zijn maats blakend van zelfvertrouwen door een imponerende set: de aanvankelijk nog geeuwende weiden kregen extra glansrijke versies van ‘Time’, ‘Hard Times’ en ‘Don’t You Know’ te horen. Er stak drift, woede en liters cognac in recht voor de raapse, kort afgeknepen rockers als ‘You Don’t Need A Woman’, het nieuwe ‘Stolen Guitar’ en het op een hikkende beat denderende ‘Robbin’ The Liquor Store’. Hier stond geen verzameling op ons aller sympathie hopende Vlaamse volksjongens, maar een uit het stevigste hout gesneden rock ’n roll-groep: lieden die met lederen broek, cowboylaarzen en gitaar omgegord uit de baarmoeder waren gesleurd en weten hoe je een goeie rockgroep wordt: zo snel mogelijk veel slechte vrienden maken, aan de verkeerde tapkasten stomdronken worden, hartstochtelijk van lelijke vrouwen houden, de instrumenten met respect mishandelen. Het was mooi om te zien: een nerveuze Willy Willy die – geconcentreerd rond zijn gitaar geplooid, een filterloze peuk in zijn scherpe Keef Richards-facie geplant – een glorieuze versie van Neil Youngs ‘Rockin’ In The Free World’ in de weide stuwde.’ «Ik was inderdaad een vat vol zelfvertrouwen», zegt Guy. «Negen jaar eerder beefde ik als een rietstengel, maar in 1992 was het net het tegenovergestelde. Niets kon me uit mijn lood slaan. Ik herinner me dat Fons op het podium in paniek naar me toekwam: ‘Guy, Guy! Mijn bas werkt niet meer!’ Ik bleef ijzig kalm, want ik wist dat onze roadies dat probleem binnen de tien seconden zouden oplossen, wat ze ook deden. Niets kon me van mijn doel afbrengen, en dat doel was: die hele wei inpakken. En reken maar dat er op dat vroege uur al uitzonderlijk veel volk op het festivalterrein stond. T/W ‘92 was, met andere woorden, een absolute triomftocht. De kroon op ons werk, en dus in zekere zin ook het afsluiten van een periode. Want, bijna tien jaar lang hadden we met een zekere naïviteit gevochten tegen vanalles en nog wat en vanaf die dag
  • 140. 1 9 5 waren we incontournable. Onze strijd was gestreden, wat niet betekende dat we konden gaan luieren. De aanvragen stroomden binnen, het begon héél hard te gaan. Elke zaal waar we speelden, was in een mum van tijd uitverkocht. Vaak zalen met een capaciteit van vijftienhonderd mensen. Voortdurend hingen er teleurgestelde fans die geen ticket hadden kunnen bemachtigen aan de telefoon. Lou hoefde me alleen maar te zeggen in welke plaats we speelden, een adres had ik niet nodig om de weg te vinden. Gewoon naar het dorp toerijden en de mensenstroom volgen. Daar waar een massa auto’s geparkeerd stond, speelden The Scabs. Dat we zo’n goede beurt maakten in Torhout en Werchter droeg daar natuurlijk toe bij.» Na dat optreden in Werchter is het, net zoals de dag daarvoor in Torhout, de beurt aan Smashing Pumpkins, Extreme, Urban Dance Squad, Luka Bloom, Crowded House, Lou Reed, Red Hot Chili Peppers en Bryan Adams. Extreme? Dat Amerikaans funkmetalbandje dat dankzij hun wereldhit ‘More Than Words’ op de T/W-affiche terechtkomt. Een one hit wonder dat als een wereldact onthaald wil worden. Er bestaan Belgen die blind zijn voor dat soort flauwekul. Fons is er één van. «Die jongens van Extreme waren serieuze health freaks», zegt Guy. «Hun kleedkamer was volgestouwd met hometrainers en fitnesstoestellen en op tafel stonden kommen met fruit. Het was me dan ook een raadsel waarom Fons er per se een kijkje wilde gaan nemen. Nu, je moet weten dat Fons zeer familiair kan omgaan met mensen, ook met wildvreemden. Voorál met wildvreemden, eigenlijk. Dus hing hij al gauw – een dikke joint in de bek – rond de hals van Extreme- zanger Gary Cherone en gitarist Nuno Bettencourt. Ik denk dat die gasten het zaakje niet echt vertrouwden, want wat later krioelde het er van de bodyguards. En de Smashing Pumpkins, die weten sinds die dag ook wie The Scabs zijn. Of beter: ze weten wie Koen Crets is.» Koen ‘Cretsman’ Crets: «Ik was roadie bij The Scabs van na de release van Rockery tot het allerlaatste optreden met Tjenne Berghmans. Torhout/Werchter ‘92 was uiteraard ook voor de crew een topervaring. Ik herinner me dat een medewerker van Smashing Pumpkins me aansprak: ‘Ik dacht dat het makkelijk was om hier in België iets te vinden om te roken, blijkt dat even tegen te vallen.’ ‘Wat wil je dan?’, vroeg ik. ‘Grass? Hier is toch gras genoeg, een hele weide vol.’ Na de show van de Pumpkins heb ik hem dan maar wat wiet gegeven. Een halfuur later, we zaten met z’n allen in onze trailer, kwam die medewerker samen met Billy Corgan voorbij gewandeld. Ze staken hun hoofden binnen, en riepen met opgestoken duim: ‘Hey Cretsman! Good stuff!’ Alle monden in onze trailer vielen tegelijk open van verbazing. Guy vroeg: ‘Crets, wie was dat?’ Waarop ik droogjes: ‘Ken je die mannen niet? Dat zijn de Pumpkins.’» JohnFrusciante,degitaristvandeRedHotChiliPeppers,magderubriek‘MijnIetwatVreemdeKennismaking Met The Scabs’ afsluiten. Eric ‘Loewes’ Loos staat in het muzikantenwereldje bekend als een roadie waarop je kastelen kan bouwen. Ernstig, plichtsbewust en toegewijd. Maar, Loewes is ook maar een mens, en mensen
  • 141. 1 9 6 hebben hun zwaktes. Zeker op een ontieglijk vroeg uur op een Torhoutse weide. «Tijdens de soundcheck van de Peppers was ik achter het gordijn de backline van The Scabs aan het klaarmaken: gitaren stemmen, snaren vervangen, checken of het draadloos systeem nog werkt... Wel, zo’n draadloos systeem controleer je toch best door het even te gebruiken. En daar wil het al eens mislopen, ik speel namelijk nogal graag gitaar, begrijp je? Dus, na enkele seconden was het duidelijk dat dat draadloos systeem picobello in orde was, maar ik speelde lekker door. Wat ik niet wist was dat John Frusciante op dezelfde frequentie speelde. Ik was dus volle bak aan ’t meejammen met de Peppers, op de versterker van Frusciante! Plezant, dat wel, maar ’t was rap gedaan.» Eric Loos, gitaarroadie: «Ik herinner me we dat we ooit met onze camionette aan een krantenwinkel zijn gestopt om een Humo te kopen. Voor de concertagenda, natuurlijk, want we wisten niet waar we die avond moesten spelen.»
  • 142. famous fans Herman Schueremans (concertpromotor, organisator Rock Werchter) «The Scabs maken muziek waarvan mensen vrolijk worden. En vrolijk zijn, dat is nu net iets wat de mensen willenopfestivals.ZokomthetdatikTheScabsnualdrie keer geprogrammeerd heb: in 1983 en 1992 op Torhout/ Werchter – toen Rock Werchter nog een dubbelfestival was – en in 2008 op TW Classic. Ze stonden er elke keer op hun plaats. De laatste keer, in 2008, zag ik hun blikken toen ze van ’t podium afstapten. Het waren net kinderen, zo blij waren ze. Dat vind ik zo fantastisch aan artiesten, dat ze de gave blijven hebben om kinderlijk blij te zijn. Zelf kan ik dat ook en ik hoop dat ik het nooit verleer. En als ik het toch eens een keer vergeet, hoef ik alleen maar even aan de muziek van The Scabs te denken. Daarin zit alles wat ik van muziek verwacht: ik krijg kippenvel als ik ernaar luister, en heel even heb ik dan het gevoel dat ik weer een jonge mens ben.»
  • 143. 1 9 9 KMO The Scabs Pas wanneer The Scabs hun commerciële hoogtepunt bereiken, durft Guy zijn vaste job bij de Aarschotse drukkerij Interlabel op te geven. «Ik was er ploegbaas van de prepress, een afdeling van tien werknemers», zegt Guy. «We drukten etiketten voor wijnflessen en frisdranken. Ik was misschien niet erg gedisciplineerd, en wellicht was ik een atypische baas omdat ik mezelf nooit bóven mijn mensen plaatste. Maar als het erop aankwam, zei ik wel waar het op stond. Als vader van een tweeling kon ik het geld dat ik bij Interlabel verdiende goed gebruiken, maar de situatie werd onhoudbaar. Jumping The Tracks was zo succesvol dat ik mijn job niet meer kon combineren met mijn muzikantenbestaan. Na een weekend vol rock ’n roll stonden er op maandagochtend meteen enkele mensen aan mijn bureau: ‘Hoe moet dit? Wat moet ik daarmee doen?’ Ik had een schakelaartje in mijn hoofd dat ik op ‘The Scabs’ of op ‘Drukkerij’ zette. Twee compleet verschillende werelden. Het was ontzettend druk, en als ik dan toch eens een dag thuis was viel er met mij niets te beginnen. Viviane heeft het toen zeer zwaar gehad. Ze stond helemaal alleen in voor de opvoeding van de tweeling. Er bestaat een foto uit die periode waarop te zien is dat onze zonen in de keuken aan het spelen zijn terwijl ik tegen de keukenkast ligt te slapen. Totaal knock-out. Het kon zo niet langer, er moest een keuze worden gemaakt. Eerst ging ik nog een tijdje deeltijds werken, daarna ben ik helemaal gestopt. Plots waren we allemaal profmuzikanten: we repeteerden drie keer per week van ’s middags tot tien uur ’s avonds. Stilaan groeiden we uit tot een KMO: we betaalden onszelf een maandloon uit van vijftigduizend frank per maand, en onze crew telde op een bepaald moment vijftien werknemers.» Willy: «De frustraties stapelden zich op. Niet alleen wij muzikanten, maar ook een hele crew moest van The Scabs leven. Er zat niets anders op dan constant in beweging te blijven.» Guy: «We moesten minstens vijftig concerten per jaar spelen om rond te komen.» Willy: «Ik heb toen meermaals gezegd: ‘Jongens, wij gaan geen platen als Royalty in Exile en Jumping the Tracks blijven schijten, hé. En zeker niet aan dit tempo.’ We bleven maar rond de kerktoren cirkelen, er gebeurde niets op internationaal vlak. Je zou kunnen zeggen dat het lag aan het Engels van Guy, of aan zijn uitspraak, maar dat is zever. Luister dan maar eens naar Arno. Zoals Guy op onze platen zong, dat was perfect. Anders zouden ze die songs nu toch niet meer op de radio draaien. Als we elkaar dezer dagen tegen het lijf lopen, gaat het telkens van: ‘Welk nummer heb jij vandaag gehoord? ‘Robbin’ The Liquor Store’, ‘Jiving’, ‘Time’, ‘Hard Times’...’ Vier Scabs-songs per dag spelen ze soms.» Zoveel hongerige monden die gevoed moeten worden, dan moet er omzet gedraaid worden, en liefst steeds meer. Dus moet er snel een nieuwe plaat komen, al wil Guy niet in herhaling vallen. In juli ’92 zegt hij in
  • 144. 2 0 0 een speciale The Scabs-editie van het blad ‘Backstage’: ‘Tof, die blazers op Jumping The Tracks, maar hebben The Scabs dat nodig? De essentie van de groep is nog altijd gitaar, de song. Ik zou eens graag een live- album maken, of een plaat die live is opgenomen zonder publiek erbij. Weet je, tegenwoordig luister ik weer veel naar oude Neil Young-platen. Neil Young, die ik in mijn punkperiode zo verloochend heb. De manier waarop die gast over muziek denkt, muziek maakt en speelt, en de eerlijkheid die hij daarbij aan de dag legt... Dat boeit mij enorm. Na Jumping The Tracks is dat gevoel alleen maar sterker geworden.’ Met Skintight en vooral Royalty In Exile en Jumping The Tracks heeft producer Werner Pensaert de titel van ‘vijfde Scab’ dubbel en dik verdiend, maar Swinnen wil dus een ander geluid. ‘Steriel’, ‘clean’, ‘soft’, het zijn woorden die steeds meer opduiken in recensies, en Guy en ook Frankie vinden dat de livesound van de groep te veel verschilt van het geluid dat ze op plaat produceren. Willy is het niet met hen eens, toch wordt Werner bedankt voor bewezen diensten. The Scabs kunnen het voortaan wel alleen, en om dat te bewijzen wordt er, alvorens uit te pakken met een nieuw album, een tussendoortje opgenomen. Letterlijk: het plaatje krijgt de titel Inbetweenies en bevat zes al dan niet eerder uitgegeven songs. Guy is van mening dat het anders moet, dat de groep geen producer meer nodig heeft. Studiotechnicus Kees Van Gool helpt The Scabs wat op weg met de productie, verder dan dat gaat zijn rol niet. En oudgedienden Patrick Riguelle en B.J. Scott zijn er niet meer bij, achtergrondzangeres Dany Caen neemt in haar eentje hun plaats in. Opener ‘Can’t Call Me Yours’ is de enige song op ‘Inbetweenies’ die iets losmaakt, en zal zelfs langzaam uitgroeien tot een Scabs- klassieker. De tweede track, ‘Jodie’, krijgt nooit de aandacht die het verdient, maar de zachte versie van ‘Medicine Man’ is ondanks Swinnens sterke zangprestatie in de strofes en het Vaya Con Dios-gitaartje van Willy helaas overbodig. ‘Stolen Guitars’ is dan weer rock van het belegen soort met een tekst waarvoor Guy zich tot op de dag van vandaag schaamt en ‘Tell Me About It’ voegt met uitzondering van die fiddle weinig toe aan het origineel dat is terug te vinden op Jumping The Tracks. En dan is er nog afsluiter ‘Matchbox Car’, hét anthem van de jaren tachtig, dat tien jaar later een bluesjasje krijgt aangemeten. De mondharmonica van Marc Thijs is opzwepend, op de riff van Willy is niets aan te merken, maar de impact van deze versie komt nog niet tot aan de enkels van het origineel. Guy Swinnen: «We dachten dat we geen producer nodig hadden, dat het de klank alleen maar ten goede zou komen als we de klus zelf klaarden. Maar eerlijk is eerlijk: we hebben ons vergist.»
  • 145. famous fans Will Tura «Uiteraard was ik vereerd toen Belgische artiesten me met de Turalura-cd een eerbetoon schonken, en ik was ook zeer blij met ‘In De Koolmijn’, de bijdrage van The Scabs. Ik vertel geen geheimen als ik zeg dat de muziek van The Scabs niet meteen mijn genre is, maar ik ken hun muziek wel. En Willy Willy ook. Zou er in dit land trouwens iemand zijn die hem níet kent? Fantastische gitarist, fijne mens. Enkele jaren geleden heb ik hem gevraagd om tijdens een optreden in Brussel enkele nummers mee te spelen. Als je wat rock ’n roll in je liedjes wil stoppen, wie kan je dan beter vragen dan Willy? The Scabs zijn voor mij het bewijs dat goeie rockmuziek niet altijd uit Engeland of de States hoeft te komen, en ik kan de zangstem van Guy Swinnen enorm appreciëren. Ze hebben zoveel goeie songs gemaakt, maar als ik er één moet uitpikken als mijn favoriet, is het ‘Hard Times’.»
  • 146. 2 0 4 «Als ik eerlijk ben, zijn we in Chipping Norton allemaal gaan twijfelen aan de capaciteiten van Willy. Dat was het begin van het einde» – Frankie Saenen De hoop op succes in het buitenland is nog niet vervlogen. Royalty In Exile en Jumping The Tracks werden goud in eigen land, waarom zou een Duitser, een Zweed of misschien zelfs wel een Brit The Scabs dan niet kunnen appreciëren? Het nieuwe album moet daarvoor zorgen, en platenfirma PIAS spaart kosten noch moeite om dat mogelijk te maken. Zo wordt de plaat opgenomen in de legendarische Chipping Norton Studios in Engeland. Er hangen tientallen gouden albums aan de muur, waaronder die van Gerry Rafferty, The Proclaimers en Status Quo. Detail: twintig jaar eerder leerde Willy Willy gitaar spelen aan de hand van concertfoto’s van Status Quo-frontman Francis Rossi, door diens vingerzettingen te imiteren. Bij een gerenommeerde studio hoort een topproducer: de Brit Mike Vernon, bekend om zijn werk met Fleetwood Mac, David Bowie en Eric Clapton, wordt gezien als de man die de live sound van The Scabs op plaat kan krijgen. Wat niemand kan voorspellen, is dat hij later genoemd zal worden als de man die The Scabs uit mekaar dreef. «Na Werner Pensaert was het tijd voor iets anders», zegt Guy. «Het was Fons die met Mike Vernon kwam aanzetten. Een goed idee, dachten we, want Vernon was misschien wel de producer die ons aan een authentieke vintage-sound kon helpen. Maar tijdens onze eerste ontmoeting rees bij mij al het vermoeden dat we de foute keuze hadden gemaakt. ‘Jumping The Tracks is a very well produced album’, zei Vernon, en dat was nu net wat ik níet wilde horen. We wilden wég van die propere sound, The Scabs moest een organische rockband worden.» Willy: «Oké, Vernon had gewerkt met John Mayall, maar wat dan nog? Hij was Daniel Lanois of Chris Thomas niet, hé. Dát zijn producers. Wij wilden weg van onze studioklank, maar met Vernon maakten we onze meest steriele plaat ooit. Sterieler dan we ooit hadden gemaakt met Werner Pensaert.» Fons: «We hadden nooit in zee mogen gaan met Mike Vernon. Dog Days Are Over klinkt té goed, té perfect.» Guy: «Het boerengat Chipping Norton ligt zo’n honderd kilometer boven London. De studio was ondergebracht in een voormalige kapel. Indrukwekkend. We mochten de twee weken die we er geboekt hadden niet overschrijden, want de jongens van Radiohead stonden klaar om er hun debuutalbum Pablo Honey op te nemen.» Frankie: «Er hing daar een vreemde sfeer. Ik weet nog dat er een soort officieuze rangorde heerste binnen The Scabs: Fons stond op nummer één, dat was de beste muzikant van ons allemaal, en Swinnen redde het ook wel. Dan kwam de rest: ik zou het net halen, en Willy was de kop van jut. Die zou, als puntje bij paaltje
  • 147. 2 0 5 kwam, vervangen moeten worden.» Willy: «Mijn enige lichtpuntjes in Chipping Norton waren Mike’s broer, Richard Vernon, en diens vrouw Shirley. Richard was een fantastische kerel, en Shirley bereidde de beste Indische schotels die ik ooit heb gegeten.» Frankie: «Ik kan me best voorstellen dat Willy klappen heeft gekregen in Chipping Norton. Terecht of niet? Tja, we wilden met Dog Days Are Over een andere plaat maken. We waren toen nogal weg van The Black Crowes. Seventies, alles wat losser uit de pols, wat meer gitaarsolo’s... Maar da’s Willy’s stijl niet. Hij kon de wensen die wij toen hadden simpelweg niet vervullen. Willy en ik hebben toen bijvoorbeeld veel gepalaverd over hoe ‘The Party’s Over’ gespeeld moest worden. Hij hield strak vast aan zijn partijen, maar ik wilde net dat hij wat afweek van de platgetreden paden. Maar als dat zijn stijl niet is, is het zijn stijl niet. Dus mochten we dat hem ook niet kwalijk nemen. Maar, als ik eerlijk ben, zijn we daar in Chipping Norton allemaal gaan twijfelen over Willy’ capaciteiten als gitarist. Dat was het begin van het einde.» Guy: «Mike Vernon had nochtans veel geduld met ons. Hij bleef maar herhalen dat de bendings van Willy niet juist zaten. ‘How did Werner do that? Knippen en plakken?’ Daar was hij geen voorstander van, want hij was gewend te werken met gitaristen als Ron Wood, die hun partij in één keer opnamen, niet in stukken. Vernon was de wanhoop nabij, omdat het er naar uitzag dat we de plaat niet tijdig zouden klaarkrijgen. Willy bleef er stoïcijns onder, maar misschien was dat maar uiterlijke schijn.» Willy: «Natúúrlijk heb ik me daar rotslecht gevoeld. Tot op de dag van vandaag word ik al misselijk als ik er nog maar aan denk. Als ik eens een oprisping heb, of wat last van maagpijn, zeg ik telkens: ‘Oei, ik heb weer vernonitis.’ Die man heeft mijn zelfvertrouwen een enorme deuk gegeven. Ik zat daar in dat gat, in een cottage, mijn bendings te oefenen. Elke bending moest juist zijn, dat moest ik verifiëren, met het stembakje! Ik zie Vernon nog zitten. Bij elke poging die ik deed, riep hij: ‘Flat!’, ‘Sharp!’, ‘Flat!’, ‘Sharp!’ Komaan, luister naar om het even welke gitaarsolo: bendings zijn nooit honderd procent zuiver. Niet die van Slash, evenmin als die van Mick Ronson, Jimmy Page en John Perry. Dus zéker niet die van mij. Ik ga geen tradities doorbreken, hein.»
  • 148. Manager Lou Berghmans (met blauw hemd op de foto’s rechts, tweede en derde rij): «Ik kreeg telefoon van producer Mike Vernon: ‘Kom nu naar Chipping Norton, want we hebben een probleem.’ Ik kon daar helemaal niks gaan doen, maar als manager was ik verplicht te gaan. Ik heb eerst met Vernon gepraat, daarna met Willy. Er is daar toen iets gebroken.» De slapende man op foto 1 en 2 van de tweede rij en foto 2 van de derde rij is producer Mike Vernon.
  • 149. De opnamesessies van Dog Days Are Over in Chipping Norton en de Brusselse ICP Studio. Toetsenist Mick Weaver (rechts) did a great job.
  • 150. 2 0 8 Lou Berghmans: «Ik kreeg telefoon van Vernon: ‘Kom nu naar Chipping Norton, want we hebben een probleem.’ Ik kon daar helemaal niks gaan doen, maar als manager was ik verplicht te gaan. Ik heb eerst met Vernon gepraat, daarna met Willy. Er is daar toen iets gebroken. Weet je, als het om zulke dingen gaat, zijn Guy en Frankie niet meteen de juiste personen om een goed gesprek mee te voeren, en dat was nochtans wat Willy nodig had. Guy is iemand die maar zeer zelden zijn emoties toont.» Guy: «Ik had ook mijn problemen: zo had ik de grootste moeite om die twee simpele Stones-akkoorden van ‘She’s Jivin’’ op tape te krijgen. Er is veel knip- en plakwerk aan te pas gekomen, en Vernon was not amused. Maar ik heb dat nooit persoonlijk genomen. Het ging om de songs, onze kinderen weliswaar, maar als je je dat allemaal aantrekt, overleef je het niet.» Willy: «We hebben het hier verdorie over rock ’n roll, toch niet over klassieke muziek? Klassieke muziek staat op papier, dat moet honderd procent juist gespeeld worden. Rock ’n roll is er nooit helemaal óp, ‘t is er altijd een beetje naast, of ertussen... Maar Vernon & co. dachten daar anders over. Na onze eerste opnamesessies voor Dog Days gingen we even naar huis, om plaats te ruimen voor Radiohead. Toen we daarna terugkeerden naar Engeland vroeg ik aan het studiopersoneel hoe de opnames met Radiohead waren verlopen. ‘Oh, you know, a beginning band, average...’ Jezus! Ze hadden met ‘Creep’ net een wereldhit opgenomen en ze beseften het zelf niet eens!» Willy Willy is on his own now «Naar mijn mening heeft Mike Vernon niks bewezen», zegt Willy, «want in zijn tijd waren het de groepen en de studiotechnici die de klank maakten, niet de producers. Neem nu John Mayall and the Bluesbreakers: als het aan Vernon had gelegen, mocht Clapton nóóit op een Marshall-versterker spelen. Toch niet de Mike Vernon die ik heb gekend. Ik herinner me de dag dat we in de studio arriveerden. ‘Welcome!’, riep hij terwijl hij ons met groot gebaar de opnameruimte toonde. ‘The biggest drumsound in the fucking world!’ Omdat Status Quo daar toevallig heeft opgenomen? I was not impressed. Ik had al zoveel platen gemaakt met The Scabs, en plots was er een probleem. Dat moet hij me dan toch eens uitleggen, want vóór ons vertrek hebben we een week preproductie gedaan, en toen had hij niets in het snotje. Pas bij de opnames begon de miserie. Had hij oren aan zijn kop of niet? Maar goed, daar zat ik, een maand lang op een fucking eiland, en de groep hielp me niet. Dan voel je je alleen, hoor. Laurel & Hardy, de twee zwijgzamen van de groep – je mag twee keer raden wie – deden nooit hun mond open. Waarom heeft niemand ooit tegen Vernon gezegd dat hij full of shit was? Dat ik met Vaya Con Dios al een wereldplaat had gemaakt? Ze hadden hem moeten zeggen: ‘Onze
  • 151. 2 0 9 gitarist zeik je niet af.’ Een producer dient verdorie om een groep sterker te maken, niet om een wig tussen de groepsleden te drijven.» Fons: «Chipping Norton heeft Willy geknakt. ’t Is een beetje mijn schuld, want ik heb Mike Vernon voorgedragen. Ik kon nochtans goed opschieten met die man, maar we hadden Willy moeten steunen, en zeggen: ‘Als Willy zijn partij scheef klinkt, dan is dat maar zo. Dit is Willy, laat hem doen.’» Willy: «Dat we met Mike Vernon in zee zijn gegaan, heeft trouwens onze enige kans verkloot om ooit samen te werken met Stones-producer Jimmy Miller. En waarom? Omdat Guy niet hield van de drumsound van de bands die Jimmy in die periode heeft geproducet. Jammer, want Jimmy was er klaar voor, echt waar, hij heeft ons zelfs een brief geschreven nadat hij onze demo’s had gehoord. Weet je wel wie Jimmy Miller ís? Op het einde van ‘You Can’t Always Get What You Want’ heeft hij de drums voor zijn rekening genomen. Charlie Watts slaagde er niet in, Jimmy wel, want hij is een fantastische percussionist, zit boordevol sterke ideeën. Luister maar eens naar ‘Sympathy For The Devil’. Keith Richards zegt altijd: ‘We wore Jimmy out’, en dat zal niet ver van de waarheid zijn. Nu, onze kans is voorgoed vervlogen, want Jimmy is dood. Dat ik van alle Scabs-platen het minst trots ben op Dog Days is ondertussen wel duidelijk. Maar is het een sléchte plaat? Dat nu ook weer niet. Er staan goeie songs op, die weliswaar verzuipen in de galm, maar mijn eindconclusie is dat we met Dog Days niet hebben bereikt wat we voor ogen hadden: een liveklank.» Mike Vernon ziet het lichtjes anders: «Ik denk dat ik er met glans in geslaagd ben The Scabs hun live sound te reproduceren op plaat. Het mooiste bewijs daarvan is hun live-cd, waarvoor ik de mixing heb gedaan. Op Live Dog hoor je net dezelfde energie en intensiteit als op Dog Days.» «Dog Days Are Over wilde ik per se in de Chipping Norton Studios opnemen, omdat je alleen daar die typische drumsound kan bekomen. Een goeie beslissing, vind ik, want de drums klinken fantastisch. Ik heb de plaat onlangs nog eens beluisterd op mijn grote geluidsinstallatie en ik was onder de indruk. Petje af voor wat we daar verwezenlijkt hebben, dat meen ik. Dog Days doet me erg denken aan de vroege Rolling Stones, Status Quo, Lynyrd Skynyrd, Gov’t Mule... De melodieën, de hooks, The Scabs hadden het allemaal. Ik mag dan wel hebben gewerkt met de groten der aarde, maar mijn samenwerking met The Scabs was minstens zo interessant. Fons en Frankie, wat een ritmesectie! En de gitaarpartijen van Willy waren niet erg vernieuwend, maar dat hoefde niet, want Willy is een man van de juiste noot op de juiste plaats. En onderschat vooral de zangkwaliteiten van Guy niet. Toegegeven, als je met een Belgische band werkt, moet je natuurlijk wel wat extra op de uitspraak van het Engels letten. Het kan de bedoeling niet zijn dat er half in het Engels en half in het Vlaams wordt gezongen.»
  • 152. famous fans Lars Van Bambost (ex-Noordkaap) «Als ik aan The Scabs denk, denk ik vooral aan Willy Willy: een ontzettend warme en lieve mens. Hij heeft ooit mijn naam genoemd toen het ging over zijn favoriete gitaristen, dat ben ik nooit vergeten. Ik was nog jong en onervaren en die steun van Willy betekende dan ook erg veel voor me. Ik ben trouwens altijd een fan geweest: voor ik bij Noordkaap speelde ging ik vaak naar hun concerten en er hing zelfs een Scabs-poster boven mijn bed. Later kwamen we elkaar vaak tegen op de Vlaamse podia. Op de Gentse Feesten liep het een keer mis. Noordkaap had goed geknald. Zo goed dat de geluidsinstallatie naar de vaantjes ging, waardoor het optreden van The Scabs niet kon doorgaan. Nogmaals sorry daarvoor, jongens. Ik wil toch ook nog even gezegd hebben dat Frankie Saenen een van de beste rockdrummers is die we in dit land hebben. En mijn favoriete Scabs-platen: Skintight en Royalty In Exile, omdat ze daarop volledig braken met hun punkverleden en voluit voor de songs gingen. Het was misschien allemaal niet superorigineel wat ze deden, maar het werkte wel. Als ik op tv of op een podium een groep aan het werk zie, zie ik meteen of het een echte groep is of niet. Wel, geloof me, The Scabs is een echte groep.»
  • 153. 2 1 2 «Ik heb nooit geweten dat hun avontuur in Chipping Norton uiteindelijk tot de split van de groep heeft geleid, maar dan weet ik het nu. Ach, bands hebben zo allemaal hun probleempjes, dat kan ik je na al die jaren wel vertellen. Er was wel iets met Willy, ik herinner me dat we zeer lang aan zijn gitaarpartijen hebben gewerkt, maar dat was nu eenmaal mijn job. Typisch aan Willy’s gitaarspel was dat zijn bendings niet altijd even goed zaten. Nu, je moet weten dat ik een goed gehoor heb voor dat soort zaken, dus ben ik zeer veeleisend. Willy heeft er ongelooflijk veel energie in gestopt om zijn solo’s goed te krijgen, en dat heeft geloond. Ik sta achter elke gitaarpartij die hij heeft gespeeld. Wij hebben in Engeland een gezegde: if you put nothing in, you get nothing out. Als een muzikant niet speelt zoals ik het wil, laat ik het hem opnieuw doen. En opnieuw, en opnieuw. Zeker als het vals is. Want, als het vals is, hoort het niet thuis op de plaat. Tuning, zowel voor de stem als voor gitaar, moet áltijd een issue zijn. Dus, ik herinner me dat akkefietje met Willy niet als een probleem, echt niet. Ik heb alleen maar goeie herinneringen aan de opnamesessies voor Dog Days. We hebben er tenslotte toch maar mooi een succes van gemaakt.» Guy: «Lef en branie, dat zijn de twee meest geschikte woorden om Willy te omschrijven. Hij heeft guts, en als hij fouten speelt, zal je het niet aan zijn gezicht merken. Willy bluft zich overal doorheen. Het lijkt wel of hij het soms nodig heeft om met zijn hoofd tegen de muur te knallen, zoals in Chipping Norton. Toen hij daarna in de Brusselse ICP Studios een tweede kans kreeg om zijn gitaarpartijen van Dog Days in te spelen, greep hij die met beide handen. Een hele week lang had hij, met de hulp van Fa Vanham, gitaarpartijen zitten zoeken. In Chipping Norton bakte hij niets van ‘Four Aces’, maar in Brussel kwam hij plots aanzetten met de geniale gitaarlicks die dat nummer zo typeren. Typisch Willy, noem het zijn manier van wraak nemen.» «Revenge is a dish best served cold» - Willy Willy Tot Willy’s afgrijzen is de samenwerking met Mike Vernon nog niet afgelopen na Dog Days Are Over. «Live Dog werd óók gemixt door hem, óók in Chipping Norton! Guy en Fons mochten naar Engeland, Frankie en ik niet, daar was geen budget voor. Waarom die andere twee wel? Ik weet het niet. Misschien omdat de ene dan joints kon rollen en de andere ze kon helpen oproken? Wie weet, want zo ging het er toen aan toe: Frankie en ik gingen naar de pub, de twee airheads deden iets anders. Bon, daar zaten ze dan, voor de tweede keer in Engeland aan de mengtafel. Wat bleek? Tijdens de opnames – die werden gemaakt op Marktrock – was de opnametape stilgevallen in het midden van ‘Hard Times’. Een liveplaat van The Scabs zónder ‘Hard Times’? Dat kon niet! Er was maar één oplossing. Een nieuwe ‘live’-opname maken. Voor de drums gebruikten we de originele banden van Royalty In Exile, en voor mij zat er dus niets anders op dan mijn partijen te gaan
  • 154. inspelen in Chipping Norton. Het enige vliegticket dat PIAS zo snel kon regelen, was er eentje in first class. Ik met mijn Gibson Les Paul Goldtop het vliegtuig op, in London stond een chauffeur me op te wachten. In grote stijl richting Chipping Norton, ik speelde die solo – fuck you scheve bendings, fuck you Vernon – en weer terug naar Heathrow. Op de terugvlucht zaten ook Guy en Fons met hun goedkope tickets: ‘Kom maar bij ons zitten, Willy, hier is nog plaats.’ ‘Nee bedankt jongens, ik zit hier goed, vooraan het vliegtuig, in first class.’ Hahaha! Payback time! You didn’t stand by me, dan zit ik nu ook liever alleen. Revenge is a dish best served cold. Als ik het spel dan toch moest meespelen, dan liever in stijl.»
  • 155. Sfeerbeelden tijdens de opnames van Dog Days Are Over in Chipping Norton. Guy: «Ik had de grootste moeite om die twee simpele Stones-akkoorden van ‘She’s Jivin’’ op tape te krijgen. Er is veel knip- en plakwerk aan te pas gekomen. Producer Mike Vernon was not amused.»
  • 156. famous fans Frank Vander linden (ex-muziekjournalist, zanger bij De Mens) «The Scabs hebben de voorbije dertig jaren een evolutie doorgemaakt en ik heb zo ongeveer in elk stadium gevolgd. Net voor ‘So Called Friends’ uitkwam, waren ze trouwens een trio. Dat weet ik omdat ik me een foto herinner die destijds werd afgedrukt in het gratis muziekblaadje Stic. Op die foto hadden ze nog lang niet die présence, maar ze oefenden wel al een ongelooflijke aantrekkingskracht op me uit. Als ik me niet vergis poseerden ze in zo’n typische new wave-pose, met x-benen. Exciting! En ze hadden destijds ook een song die ‘Fuck My Ass’ heette, dat maakte een zware indruk op mij, haha. Vervolgens kwam ‘So Called Friends’, wat ik nog steeds een fantastisch nummer vind. Daarna was ik zo’n fanatieke alternativo dat ik het eigenlijk een beetje uitverkoop vond toen ze met De Kreuners op tournee gingen. Onze punkgroep die plots poppy werd? Dat kon niet. Later, toen ik rockjournalist werd, zag ik dat anders. De voorzichtige comeback met Rockery vond ik ook interessant, ik heb het nogal voor die plaat. Misschien niet zozeer om de songs maar wel om de fierheid: we gaan het helemaal zelf aanpakken, dát gevoel. Here’s To You, Gang! met het fantastische ‘Trapped By The Rain’ is natuurlijk buiten categorie, en dan is er nog Skintight, de eerste stap naar het commerciële succes. Naar aanleiding van die plaat heb ik The Scabs geïnterviewd op een terras in Leuven. Ik zie die vier mannen nog door de straten van Leuven wandelen: die uitstraling, helemaal back on top. Ze leken wel een halve meter groter dan gewone stervelingen. Ik had in België nog nooit een rockgroep gezien die er ook echt uitzag als een rockgroep. Het plaatje klopte helemaal. Ik kende nog wel andere gasten die een leren broek droegen, maar dat was toch anders.» «Frankie vind ik het meest fascinerende groepslid. Zijn rol als componist en muzikant is nooit voldoende naar waarde geschat. Daarom wilde ik hem per se als drummer op de eerste plaat van De Mens. ‘Irene’, ‘Dit is mijn huis’, ‘Jeroen Brouwers (schrijft een boek)’, het zijn allemaal songs waarop Frankie te horen is. Hij is nochtans geen typische sessiemuzikant, want hij is veel te verlegen om in het milieu rond te hangen en te hengelen naar jobs.» «Ik heb The Scabs ooit zien vechten. Begin jaren negentig was dat, tijdens een Belgische avond in de Amsterdamse Paradiso. Op de affiche stonden De Mens, Noordkaap en The Scabs. Je denkt toch altijd dat grote rockgroepen geanimeerde discussies voeren over de inhoud van hun songs, maar hun ruzie ging over het tempo van een bepaald nummer. Na het optreden rolden Frankie en Guy discussiërend, zo niet vechtend, van de trap. Ik, die toch heel erg opkeek naar The Scabs, vond dat hallucinant. Nu ik zelf al zo lang in een groep zit, begrijp ik zulke toestanden des te beter.» Foto boven: roadies Eric Loos en Koen Vandecraen. Onder: Fons Sijmons en Fa Vanham.
  • 157. 2 1 7 Rampenverwekkende Fons Waar Fons verschijnt, ontstaat er een feestje, ook al is de sfeer niet opperbest. Terwijl Willy zich in Chipping Norton met de grootste moeite staande probeert te houden, vraagt Fons zich af hoe hij wat leven in de brouwerij kan brengen: «Ik mocht daar in Chipping Norton niet drinken van Willy en Guy. Maar Frankie dronk er ook graag eentje, dus wisten we er wel een mouw aan te passen. Daar zijn Frankie en ik echte kameraden geworden. Jongens, wat hebben we ons toch geamuseerd.» Guy: «We vroegen ons al enkele dagen af hoe we in godsnaam aan wat gerief konden geraken. Fons was in de lokale pub al op prospectie gegaan, waar hij jammer genoeg bot ving. Maar als het om zulke dingen gaat, mag zijn ondernemingstalent niet worden onderschat. Fons kreeg het lumineuze idee een sessiemuzikant, die keyboards speelde op Dog Days, in te schakelen. Hij was snel klaar met zijn partijen, en voor hij terug naar zijn woonplaats aan de Britse kust afreisde, vroeg Fons of hij vanuit daar niet wat wiet per post kon opsturen. ‘I’ll do that!’, zei hij. Een dag later beende Fons verwachtingsvol naar het postkantoor: niets. Nog een dag later lag er een envelop met daarop in grote letters: ‘Fons Sijmons, Chipping Norton’. We waren net kleine kinderen die twee dagen hadden zitten wachten op snoep. Maar goed, die wiet bracht wat ontspanning. In het geval van Fons wat te veel ontspanning. Op een dag zaten Frankie, Willy en ik met Vernon in de controlekamer. Vernon hoorde plots muziek uit de studiospeakers komen. Onmogelijk, want alle apparaten stonden uit. Wat was er gebeurd? Fons lag in een kamertje aan de andere kant van het gebouw te blowen terwijl hij naar muziek luisterde. De muziek stond zó luid dat die werd opgepikt door de galmveren onder de studiovloer. Via die weg kwamen de geluidsgolven bij ons in de controlekamer terecht. Typisch Rampenverwekkende Fons: zich tientallen meters verder begeven, níets doen, maar er van daaruit toch in slagen ons te storen in de studio.» Willy: «Wat dacht je van Ziekenfons? Zo noem ik hem vaak. Je kan je niet voorstellen wat die man allemaal heeft meegemaakt. Op een dag, nog vóór hij bij The Scabs speelde, had hij weer iets mispeuterd waardoor de flikken hem op de hielen zaten. Letterlijk: Fons was met zijn wagen op de vlucht in een wilde achtervolging door de Gentse eenrichtingsstraatjes. Fons wilde uiteraard niet gepakt worden, want hij had gedronken. Hij vond er niets beter op dan snel te parkeren en onder zijn auto te gaan liggen. Hij was één detail vergeten: zijn lichten te doven. Natuurlijk werd hij meteen opgepakt. Da’s Fons. Dat hij na alles wat hij heeft uitgehaald nog leeft, mag een wonder heten.» Lou Berghmans: «Voor iemand als ik, die toch een totaal andere achtergrond heb dan Fons, en bij uitbreiding de rest van The Scabs, was het vaak... behelpen. Ik reed met Fons naar het Dour-festival. Nu moet je weten: als je op de autosnelweg de uitrit van Dour mist, moet je eerst even doorrijden naar Frankrijk, daar de eerste
  • 158. 2 1 8 uitrit nemen en rechtsomkeer maken. En dat was precies wat er gebeurde. Op zich geen probleem, ware het niet dat er in die tijd nog zoiets bestond als grenscontroles. Tijdens dat eindje richting Frankrijk zag ik Fons alle kleuren van de regenboog krijgen. Natuurlijk, want zijn zakken zaten vol met vanalles en nog wat, en met een grenscontrole in het vooruitzicht stond hij doodsangsten uit.» Frankie: «Het is een feit dat Fons het onheil aantrekt. Als er in de kleedkamer zo’n rode knop stond met onderschrift: ‘Enkel gebruiken in geval van nood’, kon je er gif op nemen dat Fons vroeg of laat die knop zou indrukken. Zo is Fons met alles. Als hij een pilletje op de grond vindt, steekt hij het meteen in zijn mond om te zien welk effect het geeft.» Patrick Riguelle: «Noem het onweerstaanbare drang. Ook typisch Fons: als er een kabel in de buurt is, komt er hommeles van. Óf hij trekt een versterker omver, óf zichzelf.» Koen Crets (roadie): «Fons heeft me eens een verhaal verteld waarvan ik steil achterover viel: ‘Cretsman, vorige week had ik iets aan de hand. Ik kwam thuis en had zin in frieten. Dus zette ik mijn frietketel aan, maar even later viel ik in slaap. Toen ik weer wakker werd stond heel mijn appartement in de fik.’ ‘En wat heb je toen gedaan, Fons?’ ‘Een emmer water over de frietketel gegooid.’ Volgens de overlevering was een luide knal en een blauwe steekvlam het gevolg, wat me logisch lijkt. Fons – met weggeschroeide wenkbrauwen – pakte zijn gitaar, liep naar buiten en trok de deur achter zich dicht.» Patrick De Witte: «In mijn jonge jaren speelde ik vaak op dezelfde festivals als Fons, hij met Once More, ik met The Misters. We maakten er een sport van om Fons uit te dagen, waaraan hij zelden kon weerstaan. ‘Fons, als je straks tijdens het laatste nummer je bloot gat aan het publiek laat zien, krijg je zes pinten van ons.’ Wel, Fons dééd dat dan gewoon. Tot grote ergernis van Once More-zanger Alain Tant. Ik herinner me ook een oudejaarsavond met Fons. We wandelden door het Zuidpark in Gent, waar we een eend aantroffen in een halfbevroren vijver. Fons stond natuurlijk in no time tot aan zijn knieën in het water om die nietsvermoedende eend te vangen. Wat later wandelden we samen – Fons met de eend op zijn arm – door de Koning Boudewijnstraat, op weg naar het rockcafé Vibrato. Bij het betreden van het café gooide Fons de fladderende eend naar binnen met de woorden: ‘Gelukkig nieuwjaar iedereen!’ We mochten meteen weer opkrassen, en Fons, die hield er een stevige bronchitis aan over.» De rampen voltrekken zich niet enkel in Gent. De Zwitsers kunnen er over meepraten en zullen hun kennismaking met The Scabs niet licht vergeten. De groep speelt er eind jaren tachtig een uur lang live voor de nationale omroep Radio Télévision Suisse-Romande, omdat Skintight er in goede aarde is gevallen. Het veertienkoppige gezelschap – de vier Scabs, backingzangers Patrick Riguelle en Piet Van den Heuvel, twee achtergrondzangeressen, vijf technici en Humo-journalist Patrick De Witte – reizen verdeeld over
  • 159. 2 1 9 drie auto’s en een bestelwagen af naar Genève. ‘We besluiten lazarus te worden met behulp van de in Luxemburg gekochte taksvrije flessen’, schrijft De Witte in zijn verslag. ‘Op Willy Willy’s kamer blijkt dat er waarheid zit in het oude gezegde ‘alles wat met ‘te’ begint is te mijden, behalve tequila’. De liveset is er ’s anderendaags niet minder sterk om, wel integendeel, meent De Witte, en hij besluit zijn artikel met een relaas over de wilde nacht die erop volgt: ‘Pas bij het ochtendkrieken komen we opnieuw in het hotel, waar naar aloude rock ’n roll- traditie een hotelkamer vernield wordt. De schade (het water sijpelt tot in de lobby) wordt door de hotelmanager op honderdduizend frank geraamd. De schuldige wordt op de terugreis in een Alpenravijn geworpen. Niemand heeft sindsdien nog iets van hem vernomen.’ Wat is er gebeurd? En wie is die ‘schuldige’? «’t Was al laat toen we in het hotel arriveerden», zegt Fons. «Véél te laat: acht uur ’s morgens, als ik me niet vergis. We konden nog twee uurtjes slapen, en dan moesten we alweer vertrekken richting België. Frankie viel als een blok in slaap, maar ik bleef klaarwakker. Twee uur later, toen het voor Frankie tijd was om op te staan, zei ik tegen hem: ‘Ik zal uw badje al laten vollopen.’» Frankie: «Naar verluidt heeft Fons dat inderdaad gezegd. Maar misschien had hij mij toch beter eerst wakker gemaakt.» Patrick Riguelle: «Die mannen hadden vanalles bij – ik niet, ik durfde niet – en ze geraakten er wonderwel mee over de grens. Roadies zijn gewiekst, en Fons ook, want hij liet zulke klussen aan de roadies over. Als het erop aankomt weet Fons zijn maten te kiezen. Toen we in Genève aankwamen was alles al bijna op, dus werd er nog wat bijgekocht. Zo ongeveer iedereen deed mee: wiet, een lijntje... Piet Van den Heuvel en ik deelden een kamer, wij hielden het bescheiden en lagen om drie uur ‘s nacht in ons bed, maar Fons was nog lang niet uitgefeest. Hij stond stijf van de coke, geen wonder dat hij om acht uur ’s morgens nog niet kon slapen.» Fons: «’t Was raar. Dat bad had geen overloop. Het was zelfs geen bad, maar een douche, dat had ik toen niet in de gaten. Ik vond het al zo gek dat er geen dop op de afvoer zat, dus stopte ik er maar een prop wc-papier in. En toen kon ik plots wel slapen.» Frankie: «Ik schoot wakker door het gebonk op de deur en het geschreeuw van de hysterische poetsvrouw. Ik ging op de rand van het bed zitten en zette mijn voeten op de grond. Ik zat meteen enkelhoog in het water, mijn kleren dreven rond in de kamer.» Fons:«Hetwaterstond zekertiencentimeterhoog.‘Wieheeftdatwaterlatenlopen?’,riepFrankie. ‘Ik, Frankie, dat was toch vriendelijk van mij, hé?’ ‘Zeer vriendelijk, Fons, maar je had me het wel mogen zeggen.» Frankie: «Als het water geen uitweg had gevonden via de luchters van de lobby die zich onder onze kamer bevond, hadden we zeker tot onze knieën in het water gestaan. Fons, toch.» Patrick Riguelle: «Wij stonden op dat ogenblik in de lobby, netjes op tijd om te vertrekken, toen we dat water van het plafond zagen druipen. De hoteldirecteur trok wit weg, en wat later verscheen ook Fons in de lobby,
  • 160. 2 2 0 het schuim op de lippen. Hij was helemaal dolgedraaid.» Lou Berghmans: «Ik was er niet bij, dus ik kan er niets over vertellen. Wat ik wel nog weet is dat ik, vóór de mannen naar Zwitserland vertrokken, een verzekering heb afgesloten. En gelukkig maar.» Patrick De Witte: «De eerlijkheid gebiedt me te zeggen dat mij enige schuld treft. Het was namelijk ik die Fons had verzekerd dat het verstandiger was om een douche te nemen dan nog even te gaan pitten.» Patrick Riguelle: «Enfin, de roadies hebben Fons uiteindelijk dan toch kalm gekregen met – ik vergeet het nooit – een D20. Da’s een pil die men normaal aan psychiatrische patiënten geeft. Van het laatste plukje wiet hadden ze voor hem nog een flinke joint gerold, toen was Fons helemaal klaar voor de afdaling. Op de terugweg lag hij vooraan in de camionette te slapen met zijn hoofd op het dashboard. Ik zat in de wagen die enkele kilometers voorop reed. In een café net over de grens wachtten we op de achterblijvers. Vanop het balkon van dat café zag ik hoe de camionette aan de kant werd gezet door enkele grenswachters. Pas een halfuur later mochten ze weer vertrekken. Wat was er gebeurd? Die douaniers hadden natuurlijk in de gaten dat er iets niet klopte met die vreemde man met zijn blonde manen op het dashboard. En de chauffeur van het busje zag er ook niet bepaald fris uit met zijn rooddoorlopen ogen. Hij werd verzocht zijn raampje omlaag te draaien: ‘Papieren bitte!’ ‘Fons! Fons! Uw identiteitskaart?’ Fons schoot wakker, ging met zijn hand in zijn binnenzak en gaf de douanier een muntstuk van twee Zwitserse frank. ‘Aussteigen!’ De mannen rolden als het ware uit hun bestelwagen, maar er werd geen bezwarend materiaal gevonden. Die douaniers zullen gedachten hebben: laat ze maar, ze gaan de goede kant op, landuitwaarts.» Willy: «Ja, gelukkig moesten we het land uit, en niet in. Anders was het vast minder goed afgelopen.» Eric Loos (roadie): «We vervolgden onze weg en Fons viel in een mum van tijd weer in een diepe slaap. In de buurt van Nancy, in een stadje dat wat op Diest geleek, stopten we om iets te eten. Het had geen zin om Fons te wekken, dachten we, dus lieten we hem achter in de bestelwagen.» Patrick Riguelle: «Volgens mij was het in de buurt van Lyon, maar soit. Te voet, in een labyrint van straten en steegjes, gingen we op zoek naar een restaurant. We zaten er ongeveer een halfuur, toen plots de deur openzwaaide: Fons.» Eric Loos: «Niet te geloven dat hij ons daar had gevonden. We wisten zélf niet eens meer via welke weggetjes we naar dat restaurant waren gelopen.» Patrick Riguelle: «Voor Fons was het zeer simpel: hij dacht dat we in Diest waren. ‘Zeg,’, zei hij, ‘ik vind mijn auto niet meer, en ik zou graag naar huis rijden.’ Geef toe, zo kan je het toch niet verzinnen.» Koen Crets: «Met Fons lach je je een oog uit. Absurde conversaties die ik met hem heb gevoerd! We hadden ooit een discussie in een Nederlandse coffeeshop. Ik denk dat de barman die toen van dienst was zich tot op de dag van vandaag afvraagt waar die twee rare Belgen het in godsnaam over hadden.»
  • 161. 2 2 1 Fons: ‘Cretsman, je kan hier dus géén bier drinken, hé.’ Cretsman: ‘Nee Fons, dat is zo in Nederlandse coffeeshops.’ Fons: ‘Maar Cretsman, je kan hier dus écht geen bier drinken. Ik zweer het.’ Cretsman: ‘Nee Fons, dat zeg ik toch net.’ Fons: ‘Ik zal ’t bewijzen, zie.’ (roept naar de barman) ‘Twee pintjes!’ (wendt zich weer tot Cretsman) ‘Zie je wel! Geen bier.’ «Jongens, als jullie op zoek zijn naar een kapstok, er steken nog genoeg messen in mijn rug» - Willy Willy Van de vriendschap tussen Guy en Frankie blijft haast niets meer over, samen songs schrijven lukt ook niet meer. En als ze het toch nog eens proberen, zegt de ene: ‘Da’s typisch iets van u’, en omgekeerd. Ook Guy’s verstandhouding met Willy gaat zienderogen achteruit. «Onze vriendschap kreeg al een flinke knauw in de periode na Royalty», zegt Willy. «Op een dag verschenen Lou Berghmans en Guy op de vergadering met de mededeling: ‘Vanaf nu zullen enkele zaken anders aangepakt worden.’ Ik treed niet in detail, maar het kwam er op neer dat de inkomsten van de auteursrechten herverdeeld zouden worden. Jaren waren we een zogezegde hechte groep geweest, tot de dag dat er echt centen konden worden verdiend. Dat was voor mij de eerste echte knak, de tweede was uiteraard Mike Vernon.» Fons: «Ik herinner me dat Willy daar zwaar aan tilde. Na die vergadering reden we samen naar huis, en toen hebben we het er natuurlijk uitgebreid over gehad. Mij interesseerde dat niet. Het enige wat ik wilde, was samenspelen met vrienden. En dat geld? Oké ja, je moet je boterham verdienen, maar wat heb je het liefst? Een goeie groep, of niet? Ik koos voor het eerste, dus ging ik me niet druk maken om geldkwesties. Maar ik heb natuurlijk ook begrip voor de grieven van Willy.» Guy: «Ik zeg dit eerlijk zoals ik het denk: er ging te veel geld aan mijn neus voorbij, punt. Het heeft me lang hoog gezeten dat ik als songschrijver alle auteursrechten moest delen door vier. Van ‘Hard Times’, toch een typisch Swinnen-nummer, heb ik alleen de rechten van de tekst. De muziek heb ik nochtans óók geschreven, samen met Frankie, die er het refrein heeft aan toegevoegd. Ik zat constant songs te schrijven, terwijl sommige bandleden alleen maar een bijdrage leverden tijdens de repetities. Wat zeker niet onbelangrijk is, verre van, maar dat zijn arrangementen, geen songschrijverij.»
  • 162. famous fans Gust De Coster (radiomaker) «The Scabs is voor mij The Kids, maar dan een paar jaar later. Punkspirit, no-nonsense, goeie songs, juiste attitude, enkele foute carrièrebeslissingen ook, maar van rudimentair punkgroepje toch geëvolueerd naar een solide rockband. Live ijzersterk, onverwoestbaar, niet kapot te krijgen. Dertig jaar later staan ze er, net als The Kids, nog altijd. Eigenlijk vind ik The Scabs sterker in singles dan in albums. Het aantal uitstekende singles is nauwelijks bij te houden: ‘Hard To Forget’, ‘Stay’, ‘Nothing On My Radio’, ‘Robbin’ The Liquor Store’, ‘Crystal Eyes’, ‘Hard Times’, ‘She’s Jivin’’, ‘Time’, ‘No Pay Today’, ‘Four Aces’, ‘Don’t You Know’... Mijn favorieten zijn ‘Matchbox Car’ en vooral ‘The One And Only’ met die onweerstaanbare drive. Ik heb The Scabs meerdere keren live aan het werk gezien, maar die ene keer, begin jaren tachtig in de sporthal van Aarschot was zeer speciaal. Die razende trein die toen passeerde, vergeet ik nooit meer.»
  • 163. 2 2 4 Frustraties stapelen zich op en er wordt een oplossing gezocht daar waar er geen te vinden is: in overmatig drank- en druggebruik. De feestjes worden heviger, wat de kwaliteit van de shows niet altijd ten goede komt. Er wordt een triest dieptepunt bereikt op 31 juli 1993. «We hadden die dag twee shows», zegt Guy. «Eerst op Geelhouse Rock, daarna op de Katse Feesten in Zelzate. Willy en Fons, ik zie hen nog aankomen in Geel. Ze hadden de avond ervoor onder hun tweetjes een zwaar feestje gebouwd. Ik stond backstage wat te praten met Eric Melaerts, Willy kwam naar ons toe gezwalpt. Vanop tien meter afstand probeerde hij Eric al een hand te geven. En maar mikken met die hand, met een air van: alles onder controle. En Fons was helemaal van de wereld. Toen we aan onze show begonnen, zat geen enkele noot goed. Ontstemde gitaren, foute akkoorden, Fons die cruciale brugjes miste...» Lou Berghmans: «Willy en Fons, ze waren allebei ver heen in Geel.» Willy: «Geel, Rood, where ever... Maar Fons en ik hadden die dag inderdaad niet veel geslapen.» Guy: «Ik kookte van woede. Na het optreden in Geel zei ik: ‘Lou, zorg maar dat je straks in Zelzate iedereen verzamelt. ‘t Is grote vergadering.’ En zo geschiedde. De organisatie had een chirolokaaltje vrijgehouden voor ons. Daar is de bom gebarsten. Het ‘gesprek’ ging tussen Willy, Frankie en mij. Ik wilde het niet nog ingewikkelder maken door Fons erbij te betrekken, en Lou Berghmans stond buiten aan de deur om nieuwsgierigen op een afstand te houden.» Lou Berghmans: «’t Was heftig. De stoelen en tafels vlogen letterlijk in het rond, maar Willy heeft dat optreden wel tot een goed einde gebracht. Wat er precies is gezegd, weet ik niet, want ik stond buiten de wacht te houden.» Guy: «Toen we daar met z’n drieën in dat lokaaltje zaten, heb ik gezegd: ‘Luister Willy, neem zoveel dope als je wil, maar op het podium moet je er stáán. Dit kunnen we simpelweg niet maken.’ Willy, er vast van overtuigd dat de aanval de beste verdediging was, antwoordde: ‘Wat een schooljongensmentaliteit is me dit? Zijn wij boyscouts, of wat?’ Toen knapte er iets: van pure woede smeet ik de tafels aan de kant, en sprong ik bovenop Willy. Frankie moest ons uit elkaar halen. De organisator vroeg zich luidop af of ons optreden in het gedrang kwam. Lou, die nog steeds de deur versperde, zei zenuwachtig: ‘Niks aan de hand, de gasten hebben gewoon wat uit te praten.’ ‘Maar wordt er straks nog gespeeld?’ ‘Geen probleem, komt in orde.’» «Geloven in de romantiek van seks, drugs en rock ’n roll is mooi, maar de medaille heeft een keerzijde. Ik besef dat dit soort toestanden inherent is aan het muzikant-zijn. Met Fons had ik sowieso het gevoel dat ik het erbij moest nemen. Trouwens, Fons was een perfecte bliksemafleider, want als het fout ging, konden we hem de schuld geven. ‘Godverdomme Fons!’ Maar goed, muzikanten of niet, op den duur was het doffe ellende. Ik ben altijd zeer erg tégen drugs geweest, maar dat veranderde al toen we in Brussel gingen
  • 164. 2 2 5 repeteren. Het was ook toen dat ik steeds meer in de rock ’n roll-mythe ging geloven. Iedereen rookte joints, ik deed lustig mee. Het was plezant: daar zaten we, de hele dag te repeteren, terwijl andere mensen moesten werken. Je gaat je al snel comfortabel voelen in die levensstijl. Het nomadenleven, de romantiek van: ‘Hey, wij zijn echte rockers’. Het was dom om dat te denken, en dat werd nog maar eens pijnlijk duidelijk daar in Zelzate.» «Willy of Fons, ze waren aan mekaar gewaagd. Vergelijkbaar met mijn incident met Willy in Zelzate, had ik ooit een hoogoplopende discussie met Fons. Hij had me voor de zoveelste keer beloofd af te kicken, en ik was in de waan dat hij op de goede weg was. Tot hij me zei: ‘Doe niet zo naïef, ik gebruik alweer weken en jij hebt het niet eens gemerkt.’ Ook toen sneuvelde er meubilair.» Willy: «Fons had zijn verleden, ik had dat van mij. Nog voor Fons bij The Scabs kwam, nam ik af en toe wel eens iets. Frankie had dat wel in de gaten, maar die vond dat ik op coke wat scherper speelde, dus het stoorde hem niet. Ik deed het tenslotte niet dagelijks, niemand had er last van. Ik zocht geen partners in crime, praatte er met niemand over. Dus, als er één ding is dat ik níet heb gedaan, was het de dope binnenbrengen bij The Scabs. Dat mogen de mensen uit onze entourage op hun rekening schrijven.» Frankie: «Er was één groot verschil tussen Fons en Willy. Fons kon namelijk goed blijven functioneren onder invloed, Willy ging er slechter door spelen. En toen er op een dag een oorzaak moest worden gevonden voor het feit dat The Scabs geen meter meer vooruit raakten, keek iedereen in de richting van Willy.» Guy: «Het ontslag van Willy is niet erg netjes verlopen, typisch The Scabs. Hij heeft nooit officieel te horen gekregen dat hij eruit lag.» Willy: «I heard it through the grapevine: ‘Willy, ze gaan u buitensmijten.’ Mij? Niet zeveren, hé! Ik heb meteen Guy gebeld, en die bevestigde het.» Guy: «Enkele dagen later, we speelden op Rock Affligem 1994, moest ik Willy weer onder ogen komen. Zijn gezicht stond op onweer. Ik heb hem nog eens uitgelegd wat het probleem was. Dat het door zijn gebruik onmogelijk was geworden nog langer met hem samen te werken. ‘En met Fons wel?’ ‘Ja Willy, met Fons wel. Hij functioneert nog, jij niet meer.’ Zeer hard, maar ik kon niet anders. Tijdens dat gesprek was er van Frankie en Fons geen spoor. Willy en ik stonden samen in de coulissen te wachten tot we werden aangekondigd. ‘Waar zijn die lafaards nu?’ hoorde ik Willy zeggen, en toen riep de presentator: ‘Dames en heren, The Scabs!’ Daar waren ze plots, Frankie en Fons, als een duiveltje uit een doosje. Fons had zich verstopt achter een hoge speaker, Frankie kwam vanachter een gordijn: ‘Oef, we hebben het podium gehaald zonder eerst dat moeilijke gesprek te moeten voeren.’ Willy was pretty pissed, wat begrijpelijk is.» Willy: «Tekenend, hé. Guy ging tenminste nog de confrontatie aan, maar wat heeft Fons gedaan? Ik, die destijds alle moeite heb gedaan om hem aan boord te krijgen, die drie nachten met hem ben gaan zuipen
  • 165. famous fans Patrick De Witte (pdw) (journalist) «Ik drumde bij Skyblasters en we hebben vaak de affiche gedeeld met The Scabs. Uit die tijd heb ik onthouden dat het een verdomd hecht spelende groep was met een paar echt goeie songs op zak. Hun grootste probleem was volgens mij dat ieder land een groep als The Scabs heeft, zodat ze gedoemd waren om binnen de landsgrenzen te overleven. In ieder land worden de plaatselijke Scabs regelmatig afgewisseld en dat is met Guy en de zijnen ook gebeurd: de belangstelling begon af te nemen en daar is geen enkele rockgroep tegen bestand. Toen ze Tjenne Berghmans binnenhaalden had men moeten ingrijpen. Willy Willy, spijts de voorgeschiedenis van de groep, wás The Scabs. Hem vervangen door Tjenne was een geweldige faux pas, vond ik.»
  • 166. famous fans Dominique Deruddere (regisseur) «Vroeger, toen ik nog in België woonde, kende ik The Scabs persoonlijk, het waren vrienden. Willy – een fantastische gast – liep ik vaak tegen het lijf in Brusselse cafés, maar niet alleen daarom vond ik The Scabs een goeie groep. Ze hadden sterke songs, ze rockten en beschikten over de juiste uitstraling. ‘Matchbox Car’ is me het meest bijgebleven. Ik heb nooit goed begrepen waarom The Scabs hun naam ooit wilden veranderen in Crazy Love, naar mijn gelijknamige film. Naar verluidt was dat het plan omdat de naam The Scabs een negatieve bijklank heeft in Engelstalige landen. Een geluk dat ze die naamsverandering nooit hebben doorgezet want met Crazy Love kom je in Amerika ook niet ver. Geloof me, ik kan het weten.»
  • 167. 2 2 8 om hem te overtuigen een Scab te worden, kreeg uitgerekend van Fons een mes in de rug. Fons heeft vaak gezegd dat ik meer pakte dan hij, maar dat is nonsens, het was net andersom. Fons nam verdorie zijn fles methadon mee naar de repetities, zag Guy dat dan niet?» Guy: «Natuurlijk was het moeilijk om nog met Fons samen te werken, maar het ging nog net.» Willy: «Fons, ach... We hebben er nooit over gepraat. Maar in de ‘Belpop’-documentaire over The Scabs op Canvas vertelde hij dat hij er spijt van had.» Fons: «Ik heb mijn excuses aangeboden via een tv-programma, da’s niet echt de juiste manier, hé? Ik heb eigenlijk een houding aangenomen van: Willy, kom er terug bij, en we vergeten alles wat is geweest. Maar eigenlijk volstaat dat niet, dat weet ik. We hadden het beter uitgepraat, maar in zulke dingen ben ik zeer slecht.» Willy: «Toen ik naar die documentaire keek, heb ik het hem vergeven, want ik zag dat hij het meende. Wat niet wegneemt dat ik er vandaag nog weleens grappen over maak: ‘Jongens, als jullie op zoek zijn naar een kapstok, er steken nog genoeg messen in mijn rug!’» Fons: «Op het moment dat de leute er begon uit te geraken, dacht ik: dit is het begin van het einde. Het wantrouwen in de groep werd te groot. Wist ik natuurlijk ook wel dat Willy gebruikte, maar de pot verwijt de ketel dat hij zwart ziet. Dat had ik nooit mogen doen, want ik gebruikte ook, misschien wel meer dan Willy. Alleen geraakte ik er op de een of andere manier beter mee weg. Ik kan er ook beter tegen, dat was zowel mijn geluk als mijn ongeluk. Want zo bestaat het gevaar dat ik op een dag te veel pak. Ik heb al enkele overdosissen achter de rug, ben al meerdere keren wakker geworden in het ziekenhuis. Ik ben, met andere woorden, niet meteen de meest geschikte persoon om Willy de les te spellen. En na de knak die hij kreeg in Chipping Norton hebben we hem dan ook nog eens de deur gewezen, wat hij door mijn stomme schuld via via te weten moest komen. Zijn vrouw heeft me dat toen erg kwalijk genomen: ‘Jij bent Willy’s beste maat, waarom heb je hem nooit rechtstreeks gezegd wat jullie van plan waren?’ Eigenlijk had ze gewoon gelijk. Ik had dat moeten zeggen tegen Willy, maar ik kón het niet. Iemand die je doodgraag ziet, zoiets vertellen? Dat kan ik niet.» Willy: «In die tijd had ik nog geen rijbewijs. Fons kwam me vaak oppikken, maar toen hij dat plots niet meer deed, wist ik dat er iets aan de hand was. Hij had plannen: Fons was namelijk zeer close met gitarist Steven Janssens, dus maakte hij de andere Scabs de kop zot dat hij iemand kende die wel vijftig moordriffs per dag uit zijn mouw kon schudden. Nu, mijn respect voor Steven Janssens is groot, maar ik denk dat dat niet zo evident was.» Frankie: «Willy heeft zijn laatste drie optredens met ons nog afgewerkt en dat was ongelooflijk professioneel van hem. Hij had ons in de steek kunnen laten, maar dat deed hij niet. Het laatste optreden met Willy was
  • 168. 2 2 9 in Namen, en daarna was het gedaan. Echt gepraat is er niet meer, toch niet zonder boekhouders erbij. Sindsdien heb ik jaren geen contact meer gehad met hem, da’s nog zoiets waar ik niet trots op ben. Ik had hem toch makkelijk kunnen bellen? Maar nee, ook dat heb ik niet gedaan.» Guy: «Die laatste drie optredens speelde Willy fe-no-me-naal, alsof hij per se wilde bewijzen dat we ons hadden vergist. Dat heeft Frankie sterk doen twijfelen: ‘Hebben we wel de juiste beslissing genomen?’ Ik heb nog altijd geen spijt dat we Willy toen de laan hebben uitgestuurd, gedane zaken nemen nu eenmaal geen keer. The Scabs hadden simpelweg een nieuw élan nodig, en dat zat er met die bezetting niet in. Maar het was misschien wel beter geweest dat we, net zoals de Rolling Stones, enkele jaren vrijaf hadden genomen, om daarna een comeback te maken.» Fons: «Zijn laatste optredens waren fantastisch, tóen hadden we moeten zeggen: ‘Sorry maat, we hebben ons vergist.’ Frankie was daar een groot voorstander van, maar dat was onmogelijk. Ik denk vaak dat, als we toen gewoon een jaartje verlof hadden genomen, The Scabs nooit waren gesplit.» Willy: «Mijn allerlaatste optreden met The Scabs, in Namen, weet je wat het was? Guy en Frankie waren domweg vergeten hoe straf ik kon spelen, en die dag zagen ze het plots weer, maar het was te laat. Ik dacht: ‘Oké. Jullie willen mij eruit? Goed, dan zal ik nog één keer laten zien wat ik kan.’ Ik heb er niet speciaal voor geoefend, hoor. Misschien heb ik hoogstens iets harder mijn best gedaan. Ik kon toch moeilijk stilletjes in een hoekje op het podium gaan staan? Ik ben tenslotte Tjenne Tjenne niet, hé! Maar op emotioneel vlak was het natuurlijk wel zwaar. Ik voelde me verraden, en ging dus ook niet meer met de jongens in dezelfde kleedkamer zitten. Ik bleef liever in mijn wagen zitten luisteren naar Robert Johnson, Led Zeppelin en Urban Dance Squad. Die richting wilde ik uit.» «Nadat we in Namen van het podium stapten, hebben we niets meer tegen mekaar gezegd. Waarom wel? Wat viel er nog te zeggen? Lou probeerde me nog een kus te geven, mijn vrouw liep boos weg... Tja, wat wil je? We hadden een sabbatical moeten nemen, dat was het beste geweest dat we konden doen. Maar nee, die fabriek moest blijven draaien.»
  • 169. 2 3 2 «Tjenne Berghmans is een goeie gitarist, maar geen Scab» – Fons Sijmons Can you imagine when the wind is in your sails And you glide over the waves Suddenly a pale blue sky turns to grey And your luck it seems to fade Is er voor The Scabs een leven na Willy Willy? Guy, Frankie en Fons komen er snel achter. First things first: er moet een nieuwe gitarist worden gevonden, en daarna, als het even kan, een nieuwe plaat opgenomen. Beide opdrachten worden volbracht. Die gitarist, dat wordt Etienne ‘Tjenne’ Berghmans, de krullenbol-met- moustache waarvan iedereen zich eind jaren tachtig afvroeg: ‘Hoe is die ooit bij Clouseau terechtgekomen?’ Dat de man – die na zijn toetreding tot The Scabs hier en daar al snel Tjenne Tjenne wordt genoemd – meer dan aardig gitaar kan spelen, staat buiten kijf. En dat hij meer in zijn mars heeft dan hij bij Clouseau ten gehore had gebracht, had hij al bewezen bij Betty Goes Green. «Meteen na het vertrek van Willy hebben we nog even met Steven Janssens gespeeld», zegt Frankie. «Een idee van Fons. Steven heeft het niet lang volgehouden: enkele repetities en welgeteld één optreden. Het was zijn ding niet, dat merk je wel aan de muziek die hij later is gaan maken met Mauro Pawlowski en Daan. Maar er was meer aan de hand: we speelden namelijk te luid. Eigenlijk was het niet te doen, in dat hok van drie meter bij drie, met die Ampegs en Marshalls. Ik kan het weten, want ik ben aan beide kanten de helft van mijn gehoor kwijt. Tijdens zijn laatste repetitie heeft Steven gezegd: ‘Jullie zijn zot, ik ben hier weg.’ We keken hem aan met een blik van: ‘Wat bedoel je?’ Daarna hebben we audities gehouden, Luk Van De Poel van The Kids heeft het nog geprobeerd, maar uiteindelijk is het Tjenne geworden.» Guy: «Tjennes auditie was fenomenaal. We dachten met hem de geschikte kandidaat gevonden te hebben, maar achteraf hebben we diezelfde zelfverzekerde Tjenne nooit meer teruggezien.» Fons: «Tjenne erbij, jongens toch. Een goeie gitarist, maar geen Scab. Als ik tijdens de repetitie naar het toilet ging, durfde ik al eens een lijntje te leggen. Dat heb ik altijd gedaan. Guy zei dan meestal: ‘Let daar mee op’. Omdat hij bezorgd was om mijn gezondheid, maar Tjenne was er ronduit door gechocqueerd. ‘Die Fons zit aan de drugs! En gisteren vroeg hij me of ik een teug van zijn joint wilde!’ ‘Komaan Tjenne, ik ben Fons, ik rook geen gewone sigaretten, ik draai mijn joints op voorhand, zodat ik een hele dag voortkan.’ Pas op, ik rookte niet zoveel, hoor. In de auto op weg naar de repetitiestudio, tijdens de pauze, en op het einde van de repetitie zeiden we altijd: ‘En nu gaan we een halfuurtje stoned repeteren.’» Frankie: «Tjenne was best wel een fijne kerel. Ik denk dat hij sterk aanvoelde dat Swinnen, Fons en ik ons
  • 170. 2 3 3 oud lief, namelijk Willy, terugwilden. En dat lag echt niet aan hem, want het zou met om het even welke gitarist op hetzelfde scenario zijn uitgedraaid. Het was fout. Punt. Tjenne is een sterke gitarist, maar hij paste niet bij ons, dat beseften we alledrie vrij snel. Dat we Willy de laan hebben uitgestuurd, daar heb ik me zeer lang schuldig om gevoeld. Ik herinner me een repetitie met Tjenne. In onze repetitiestudio hing een poster van The Scabs ten tijde van Royalty In Exile: Fons, Frankie, Guy en Willy. Ik zat te spelen, keek naar die poster, en dacht: kijk daar, The Scabs, mét Willy. ‘Fuck, wat hebben wij in godsnaam gedáán?’ Het voelde aan alsof ik mijn lief had gedumpt voor een vrouw die ik helemaal niet graag zag. Er één keer uit pure lust mee naar bed gegaan, maar daarna toch snel weer naar je oude liefde willen terugkeren, dat gevoel. Helaas, er was geen weg terug, want we waren te trots om Willy terug te vragen, dat konden we niet maken.»
  • 171. 2 3 4 Een sfeer van mannen-het-is-hier-goed-naar-de-kloten Die nieuwe plaat, dat wordt Sunset Over Wasteland. Voor de zoveelste keer gooien The Scabs het roer volledig om. Hun zoektocht naar een authentieke sound – die ze naar eigen zeggen noch bij Werner Pensaert, noch bij Mike Vernon vonden – brengt hen bij Limburger Marc Thijs. De zanger van The Slime Hunters en later The Healers is een bekende in de blueswereld, zijn mondharmonica is te horen op ‘Sta Me Bij’ en ‘Arme Joe’ van Noordkaap, maar hij heeft nog niet gek veel ervaring als producer. Het past in het plan van The Scabs om weer onbevangen met muziek om te gaan, net zoals er geen peperdure studio wordt geboekt en men voor de verandering geen regiment gastmuzikanten laat aanrukken. De nieuwe van The Scabs moet in alle opzichten back to basics zijn. «Dat was de opdracht die ik had gekregen en doordat ik, samen met achtergrondzangeres Pascale Michiels, al een tijdje deel uitmaakte van de groep, wist ik heel goed waar ze naartoe wilden», zegt Marc Thijs. «De bombast moest eruit, en ik meende te weten hoe ze dat voor mekaar konden krijgen: door kleiner te spelen en geen zevenentwintig Marshall-torens te gebruiken.» Willy: «Ik weet uit goede bron dat Marc toen tegen Tjenne heeft gezegd dat hij die kerncentrale mocht thuislaten.» Marc Thijs: «Ze hadden kleinere versterkers en een meer rootsy aanpak nodig. Ik denk dat ik in mijn opzet ben geslaagd. Toch wat de klank betreft, wat dan weer niet gezegd kan worden van het commerciële aspect.» Thijs heeft in meer dan één opzicht gelijk: met Sunset Over Wasteland meet hij de groep inderdaad een klank aan die ze nog nooit eerder hadden geproduceerd. Een geslaagde mix van helderheid en dynamiek, maar de vraag is of de Scabs-fan dat wel wil. Het antwoord is: ‘nee’, want het publiek haakt af. Wat gouden platen betreft, blijft het voor The Scabs bij de hattrick Royalty In Exile, Jumping The Tracks en Dog Days Are Over. «Ik besef dat Sunset een vreemde eend is in het oeuvre van The Scabs», zegt Thijs. «Ik denk dat net daarom nogal wat muziekjournalisten laaiend enthousiast waren.» Zoals Stijn Meuris in september 1995 in Het Belang van Limburg: ‘Sunset Over Wasteland is een zeer sterke plaat. Een eenvoudige mededeling die allicht toch van belang is, want velen voorspelden na het vertrek van gitarist Willy Willy een zwalpend voortbestaan voor Belgiës beste rockgroep. Van live-dogs naar underdogs, als het ware. Maar vanuit die positie is het goed musiceren, me dunkt. De revanche van The Scabs is dan ook zoet en bitter tegelijk. Willy ging en Tjenne kwam. En met hem kwamen ook de twijfels; zou de sympathieke ex-Clouseau-gitarist voldoende guts en in pure rock gegoten creativiteit in huis hebben om het huis recht te houden? Ja dus. Sterker nog: Guy, Fons en Frankie wonnen aan zelfzekerheid en een nieuw album moest dat bevestigen. Dit keer zonder een buitenlandse producer achter de tafel, maar wel met huisvriend en multitalent Marc Thijs als artistiek stuurman. Een prima zet, zo blijkt nu. Het betreft hier een album dat rijker is dan een gemiddelde Centraal-Afrikaanse republiek. In grijs geklede
  • 172. 2 3 5 zangpedagogen zullen deze cd op het einde van boekjaar ‘95 opnieuw fiscaal aftrekken als lesmateriaal (onder het kopje ‘slechte voorbeelden voor goeie leerlingen’), en verder klettert de muziek d’r lekker op los. Een beetje zoals rock moet zijn. Algemene tekstteneur van Sunset Over Wasteland is er eentje van mannen-het-is-hier-goed-naar-de- kloten, maar het viertal voelt zich in dat duistere segment van de rock ’n roll duidelijk beter thuis dan een paar jaar geleden het geval was.’ Wat dat laatste betreft heeft de recensent het niet helemaal bij het rechte eind. De teneur was er inderdaad eentje van mannen-het-is-hier-goed-naar-de-kloten, maar de bandleden hadden liever uit een ander vaatje getapt. «Luister gewoon naar de tekst van ‘Seven Seas’, dat nummer vat de sfeer van die dagen goed samen», zegt Guy. «The Scabs waren op, het verhaal was ten einde.» The wind has called for Mary Can you hear it cry? Nasty stormy weather Somebody must die A suicidal horseride Kick it or you’ll die The clouds have come in your mind And you can’t see eye to eye And you fly Yeah you fly Guy: «’Fly’, de tiende track op Sunset Over Wasteland heb ik geschreven met Fons in het achterhoofd. Ik denk dat ik daar geen tekeningetje bij moet maken.» Marc Thijs: «Ze hadden een bezinningsperiode achter de rug. De groep wist niet meer goed waar het naartoe moest, maar toch hebben ze met Sunset een goeie plaat gemaakt. Hadden The Scabs Willy nodig? Tja, Tjenne is een wonder op zijn gitaar, hem kan je alles laten spelen. Zijn technische bagage is misschien wat groter, maar Willy heeft dan weer persoonlijkheid te koop. Willy is een icoon, en ik denk dat de fans het niet pikten dat hun beeld van The Scabs plots werd verstoord.» Guy: «Tjenne heeft zeer hard gewerkt aan Sunset Over Wasteland, met zijn eigen bandrecorder heeft hij zelfs de demo’s voor die plaat opgenomen. Maar hij kwam in een wespennest terecht. Het vertrek van Willy
  • 173. 2 3 6 had toch wel voor een slechte sfeer gezorgd, het drugprobleem van Fons was nog steeds niet opgelost... Misschien was het allemaal wat te heftig voor hem. Hij heeft meermaals gezegd: ‘Rustig, jongens’. Hij trok het zich allemaal nogal aan. Wrong man, wrong place, wrong time. Ik zet niet vaak platen op van The Scabs, maar onlangs heb ik het nog eens geprobeerd met Sunset Over Wasteland. Het was te zwaar om ze in één ruk uit te luisteren, er kwamen te veel slechte herinneringen naar boven. De ambras, het gezeik... Geen slechte plaat, verre van, maar het geheel klopt niet.» Fons: «Sunset is prachtig, maar geen Scabs-plaat. Ik was het op den duur ook beu om met Tjenne samen te spelen. Ik kon hem niet bereiken, niet tot hem doordringen. Willy en ik, wij zijn ongeveer even oud en uit hetzelfde hout gesneden. Als ik de naam Steve Hunter laat vallen, weet hij meteen over wie ik het heb. Dat heb ik gemist nadat hij The Scabs had verlaten.» Tjenne Berghmans: «Ik wist ook wel dat het moeilijk zou zijn Willy te vervangen, ik moet het nu eenmaal niet zo hebben van charisma. Maar ik ben wel trots op Sunset Over Wasteland.»
  • 174. 2 3 7 The Scabs zonder mij Willy: «Ik herinner me levendig wanneer ik het eerste liedje hoorde van The Scabs zonder mij. Ik stond mijn keuken te schilderen, terwijl men op Studio Brussel ‘Seven Seas’ draaide. Dat was... raar. Alsof je je ex-lief ziet lopen met een andere vent, en denkt: ‘Enfin, toch niet met die!’ Kon ik het begrijpen? Néé, ik begreep het niet. Er hangen drie gouden platen aan mijn muur, met ‘Just A Friend’ van Vaya Con Dios heb ik een hit gescoord... Er zijn zoveel dingen oneerlijk maar ik weiger bitter te worden, want bitterheid evolueert naar cynisme, en daar word je geen beter mens van. Als ik neergehaald word, sta ik meteen weer op en sla ik het stof van me af. Om het met Herman Brood te zeggen: ‘Spijt is wat de koe schijt’. De muziek geeft me veel terug: erkenning, bijvoorbeeld. Hoe langer hoe meer. Ik voel het respect van de jonge gasten, en daar schrik ik soms wel van. Ik nam ooit deel aan een Buddy Holly-tribute, en Nathalie Delcroix en Bjorn Eriksson kwamen na afloop op me afgestormd: ‘Maar Willy, wij wisten niet dat jij dat kon! Jij bent púnk, man!’ Het waren mijn Johnny Thunders-solo’s die het ‘m gedaan hadden. Ik dacht: ‘Wat dacht jij dan wel niet dat ik ben, een popmuzikantje?’ Echt, met erkenning koop je geen brood, maar het houdt wel de bitterheid op een afstand. Hoe je het ook draait of keert, het streelt je ego. Iedereen heeft dat nodig, niets is zo erg als genegeerd worden.» Guy: «Ondanks alles wat er is gebeurd, zijn Willy en ik goeie kameraden gebleven. Willy is een warme, liefdevolle mens. Ik geef toe dat ik dacht dat het makkelijker zou zijn om hem te vervangen. Er zijn tientallen gitaristen die evengoed kunnen spelen, maar met het vertrek van Willy ontbrak er plots een belangrijk onderdeel.» Willy: «The Scabs waren dan wel een democratie, maar Guy hakte de knopen door, want alleen hij beschikte over leiderscapaciteiten. En meestal kon ik met zijn beslissingen leven. Pas op, als er iemand met Guy in discussie treedt, ben ik het. Vliegende ruzie maken we dan, waarna hij er even over nadenkt en uiteindelijk zegt: ‘Misschien heb je wel gelijk.’ Dat neem ik dan als een compliment, en dan denk ik: ik ben toch zijn vriend. Al blaffen en bijten we soms als honden naar elkaar, we zijn vrienden. En laat één ding duidelijk zijn: van mijn tien jaar bij The Scabs heb ik er negen gelachen.»
  • 175. 2 3 8 «We zaten in de stront, er was niets meer» – Frankie Saenen Om Sunset Over Wasteland te promoten ondernemen Guy, Frankie, Fons en Tjenne een nieuwe tournee langs Vlaamse podia. Het is in alle opzichten minder dan vroeger: minder poespas, minder toeters en bellen. Maar ook: minder sfeer, minder Willy. Zijn vertrek heeft de groep onherstelbare schade toegebracht, hoe hard Tjenne Berghmans ook zijn best doet. Sunset doet het aan de kassa overigens heel wat minder goed dan Royalty, Jumping en Dog Days. Er wordt gesproken van een regelrechte flop, wat niet volledig klopt. Want: tienduizend verkochte exemplaren is nog steeds een uitstekend resultaat. Voor de vele beloftevolle Belgische bandjes die in die periode de kop opsteken, betekenen zulke cijfers een regelrecht succes, maar van The Scabs is men meer gewoon. Dat, en het feit dat de fans geen Scabs zonder Willy aanvaarden, zorgen ervoor dat de belangstelling voor de liveoptredens naar een dieptepunt zakt. En er is meer: anno 1995 is het Belgische muzikale landschap totaal veranderd. Er waait een nieuwe wind, aangewakkerd door het megapopulaire dEUS. En de horden muzikanten die worden beïnvloed door nieuwlichters als Tom Barman, Stef Kamil Carlens en Mauro Pawlowski, hebben geen affiniteit met de muziek, de boots en de rock ’n roll-attitude van ‘jeansrockers’ als The Scabs. De tijden zijn simpelweg veranderd, The Scabs zijn hun plaats kwijt. En dat is er aan te merken: Guy, Frankie en Fons zijn nog slechts een schim van zichzelf, je ziet hen denken: ‘Wat staan wij hier eigenlijk nog te doen?’ Die tot de nok gevulde, kolkende zalen hebben plaats gemaakt voor in het beste geval halfgevulde tenten, met vooraan in het publiek wat die hard-fans die enkel geïnteresseerd zijn in songs van de succesplaten. Eind 1995, op de Christmas Show in de Brielpoort in Deinze ziet Guy de realiteit onder ogen: «We waren geen groep meer, iedereen stond op zijn tegel te spelen. Na het optreden heb ik gezegd: ‘Mannen, dit is ‘werken’, niet spelen. Dan kan ik evengoed mijn knapzak klaarmaken en maandag naar de fabriek gaan.’» Het inzicht van Guy wordt niet lang daarna omgezet in daden. Op 18 januari 1996 haalt de groep het VRT- journaal. ‘The Scabs, de Vlaamse rockgroep die bijna twintig jaar geleden als punkgroep begon, stoppen ermee’, zegt Sigrid Spruyt. ‘De Vlaamse Rolling Stones werden ze weleens genoemd. Maar de laatste jaren was het vuur er bij The Scabs wat uit, en nu zijn ze dus geschiedenis.’ Drie dagen later geeft Guy tekst en uitleg in het tv-programma ‘De Zevende Dag’, waarna hij zijn gitaar neemt en een akoestische versie van ‘Hard Times’ ten gehore brengt. Tjenne Berghmans heeft na de split zelden met de pers over zijn tijd bij The Scabs gepraat en is vastberaden dat zo te houden. Aan zijn Scabs-periode wenst hij niet meer te worden herinnerd. En al helemaal niet aan de manier waarop er een einde aan de groep kwam. Frankie, ondanks alles, gelukkig nog wel: «We zaten in de stront. Er was niets meer.»
  • 176. 2 3 9 Koen Vandecraen (roadie): «In de goeie tijd speelden we backstage vaak een partijtje voetbal met z’n allen. Niet zelden op leven en dood. Het ging er soms zo hard aan toe dat Lou er kwaad van werd, want hij was bang dat een Scab zijn been zou breken, zodat het optreden niet kon doorgaan. Maar het aantal voetbalpartijtjes verminderde. De groepsleden sloften vijf minuten voor het optreden, elk apart, naar het podium. Wij haastten ons na het optreden telkens om alles op te ruimen, zodat we nog wat samen konden feesten. Maar als we klaar waren, waren die mannen al lang weg. Feesten zat er niet meer in.» Frankie: «Ik had Guy al een paar keer gezegd dat we er beter mee zouden stoppen, maar dat drong niet tot hem door. Eigenlijk meende ik het ook niet helemaal, wat het was ondenkbaar dat The Scabs ooit zouden stoppen. Het was een belangrijk stuk van ons leven, dat gooi je niet zomaar weg. Onze groep, ons leven: stoppen? Dat kon niet, maar er was geen andere weg. Na onze laatste repetitie kreeg ik telefoon van Swinnen: ‘Het is voorbij.’ Ik heb niet geprobeerd hem op andere gedachten te brengen, en dat was het dan.» Guy: «Ik was kwaad op alles en iedereen, voelde me onbegrepen. Tijdens de opnames van Sunset Over Wasteland heb ik sommige van mijn songs zó moeten verdedigen dat ik er doodmoe van werd. De mannen vonden ‘Seven Seas’ bijvoorbeeld maar niets, ik vond het een fijne song. Een typisch Scabs-nummer, dat wel, maar net dat bleek het probleem te zijn. Want we moesten zogezegd vernieuwend zijn. Het was de eerste keer in al die jaren dat ik geen steun meer vond bij Frankie, dus zag ik geen reden meer om nog langer te vechten. Echt, toen heb ik gejankt. Stiekem, niemand heeft het gezien. Ik besloot Frankie te bellen om hem te vertellen dat we er maar beter een punt konden achter zetten, en ik hoopte dat hij zou zeggen: ‘Komaan Guy, doe niet flauw, laat ons gewoon voortdoen.’ Ik wilde dat hij met een soort oplossing op de proppen zou komen, maar het enige dat hij zei was: ‘Je hebt gelijk, we kunnen maar beter stoppen.’ Als Frankie niet meer bereid was er voor te vechten, dan ik ook niet.» Op vrijdag 19 januari 1996, een dag na de split, kan de krant Het Volk een zeldzame quote van Etienne Berghmans losweken: ‘Ik geef niet graag op. Maar ik begrijp deze split wel: als het niet werkt tussen Frankie en Guy mis je de spil van de groep. Ik wist ook wel dat het moeilijk zou zijn Willy te vervangen, ik moet het nu eenmaal niet zo hebben van charisma. Maar ik ben wel trots op Sunset Over Wasteland. In tegenstelling tot mijn vroegere platen zet ik ze nog altijd graag op. Nu zal ik hier eerst een tijdje overheen laten gaan en daarna zien we wel weer wat ik ga doen.’ Frankie: «Het was niet de bedoeling dat we de split officieel zouden maken. We wilden het aanpakken zoals De Kreuners: om de zoveel tijd samenkomen om te spelen of een plaat op te nemen. Maar enkele dagen later zaten we al in het nieuws: ‘The Scabs gesplit’. Ik was er nogal van onder de indruk, moet ik zeggen. De telefoon rinkelde de hele dag door, ik heb geen enkele keer opgenomen. Bon, ’t was gedaan. Ik heb er nooit om getreurd, want eindelijk kon ik weer ademen.»
  • 177. famous fans Ben Crabbé (drummer bij De Kreuners, tv-presentator) «Ik ben altijd al een grote fan geweest van The Scabs. ‘So Called Friends’ heb ik grijsgedraaid en ‘The One And Only’ vind ik nog steeds een fantastische song. Zo heb ik The Scabs het liefst: met loepzuivere melodieën en meebrulbare refreinen. Guy is geweldig, de muziek die hij maakt is het soort muziek waar ik van hou. Als hij ooit nog een drummer zoekt, mag hij me zeker bellen. Ik ken trouwens het hele oeuvre van The Scabs. Die laatste plaat, Sunset Over Wasteland is de enige die ik niet van voor tot achter kan meezingen. Als je ernaar luistert, voel je dat de groep toen vermoeid was. Wat Tjenne Berghmans betreft, ik herinner me dat hij het woord ‘redelijk’ graag in de mond nam. Hij gebruikte het zowat vier keer per zin. Als we een pint gingen drinken, zei hij: ‘Jongens, redelijk santé.’ Een gast naar mijn hart, maar hij kon The Scabs niet redden. Niemand kon The Scabs toen redden.» Willy Willy: «Na mijn vertrek verkocht mijn vrouw haar authentieke schilderij van Herman Brood om mijn soloplaat te financieren. Ze wist hoe belangrijk dat voor mij was.»
  • 178. 2 4 3 «Na de split besefte ik pas in wat een vacuüm ik had geleefd» – Guy Swinnen Guy: «Ik ging door een hel, belandde in het spreekwoordelijke zwarte gat. Van de ene dag op de andere geraakte ik mijn leven kwijt. De vriendschappen verwaterden: Frankie dook weg achter de rekken als hij me zag in de Delhaize, en als ik hem met mijn wagen tegenkwam aan de verkeerslichten zou hij bij wijze van spreken een ongeval hebben veroorzaakt om me toch maar niet te moeten kruisen. Daar kwam nog eens bovenop dat mijn privéleven steeds vierkanter ging draaien. Iedereen ging verder met zijn leven, ik zat alleen thuis en belandde in een depressie. Dat heeft zes jaar geduurd. Zes lange jaren waarin ik met veel van mijn demonen heb afgerekend, en ik heb me niet zelden gevraagd of het leven nog wel zin had. Ik blowde veel, daarvan werd ik nog passiever, zwaarmoediger.» There are times you look forward to what’s comin’ There are times to look back upon the past From when you’re born ‘till the day that you are dyin’ You always hope that the good times last Willy: «Ik heb later geen plezier beleefd aan de verkoop van mijn aandelen in de bvba. Niet lang daarna kreeg mijn vrouw een zwaar auto-ongeval. Twee maanden aan een stuk ben ik haar gaan bezoeken in het ziekenhuis: van Brussel, waar we woonden, naar Oostende, met de trein. Ik heb geen dag overgeslagen. Het geld was snel op. Mijn maandloon viel weg, mijn agenda was leeg. Da’s raar, hoor: je speelt tien jaar in een succesvolle groep, en plots sta je daar. ‘Wat ga ik volgende week doen? Volgende maand?’ Wat heb je dan aan die reputatie waar al die jonge gasten naar opkijken? Maar goed, we hebben de draad weer min of meer opgepakt. Omdat we veel kinderen hebben: onze songs. Geld is niet belangrijk. Toch niet als je geld genóeg hebt. ’t Is fijn dat, als je je slecht voelt, kan zeggen: ‘Weet je wat? Ik ga me een Harley Davidson kopen.’ Bij mij is het eerder: ‘Ik ga me een pakje bonbons in de Aldi halen.’ Maar hoe ging dat vroeger? Het waren andere tijden. Nu is het anders. Admiral Freebee heeft geen manager, nee, hij heeft een advocaat. De nieuwe generatie leert bij, en ik overleef. Ik wil het niet over cijfers hebben, maar het is zeer moeilijk. Michèle werkt, gelukkig. Ik heb na de split ook jaren gewerkt. Ooit nog in de vtm-gebouwen, bij Paratel. Dat moet raar geweest zijn voor de mensen die bij vtm werkten, want ze kenden mijn bakkes toch wel altijd ergens van. Maar goed, ze wisten niet wat ik er deed, dat was oké. Ik heb ook gewerkt in een muziekwinkel in Brussel, die is failliet gegaan. Jammer, dat was mijn natuurlijke biotoop. Michèle heeft haar authentieke Herman Brood-schilderij verkocht om mijn eerste soloplaat te financieren. Na The
  • 179. 2 4 4 Scabs hadden de mensen al lang niks meer van me gehoord, en Michèle wist hoe belangrijk die plaat voor mij was.» Band in verval Is het succes The Scabs ooit naar het hoofd gestegen? Zijn ze ooit naast hun boots gaan lopen? Guy Swinnen – die niet meteen bekend staat als een dromer – zegt zelf dat het moeilijk was de hoeraberichten die hij over zichzelf las niet te geloven. En ja, er zijn nogal wat Belgische groepen en artiesten die de avonden dat ze de affiche met The Scabs deelden liefst zo snel mogelijk vergeten. De redenen: akkefietjes, uit de hand gelopen ruzies. De met een minder gunstige afficheplaats bedeelde bands reageerden niet zelden gefrustreerd omdat ze slechts een gedeelte van het podium ter hunner beschikking kregen. Een podium ter grootte van een sigarenkist, het formaat dat The Scabs in 1984 in Deinze kregen aangeboden door hoofdact The Clash? Of is het vooral verbijstering omdat de hun toegewezen soundchecktijd werd gehalveerd? De waarheid ligt in het midden. Het moment waarop een populaire rockgroep het toppunt van zijn succes bereikt, is onvermijdelijk het moment dat er gemor in concurrerende kampen ontstaat. En al helemaal in een gebied van een zakdoek groot, waar iedereen iedereen kent. Vlaanderen is wat dat betreft trouwens iets raars. In dit halve land waar alles mooi op één uur rijden ligt, dit uit de hand gelopen dorp dat qua oppervlakte makkelijk twee keer in een uit de kluiten gewassen Franse région past, wordt een groep al snel een wereldstatus toegedicht. Ten onrechte? Nee, want we mogen best trots zijn op onze muziek. Maar zeggen dat het een van onze belangrijkste exportproducten is, is de waarheid geweld aandoen. Als een Amerikaan zegt dat hij big in Belgium is, wekt hij eerder medelijden dan ontzag op. Het is er dan ook niet voor niets een muzikantengrap. En dan hebben we nog geluk dat het gros van onze Amerikaanse medemensen niet eens weet wat Flanders precies is. Een personage in ‘The Simpsons’? Guess so. Met andere woorden: The Scabs zijn ooit zéér groot geweest, maar dan in een klein gebied. Vergelijk het met een rockband die wereldberoemd is in de Duitse deelstaat Mecklenburg-Voor-Pommeren. De professionaliteit en de ernst waarmee niet alleen de groep, maar ook de roadies en de mensen van het geluid en het licht te werk gingen, werkten bij sommigen dan ook zowel op de zenuwen als op de lachspieren. Jaloezie? Vaak, maar niet per definitie. The Scabs wilden simpelweg hun afspraak met het publiek, dat ze door de jaren heen helemaal zelf hadden verdiend, niet missen. Niets mocht aan het toeval worden overgelaten, alle middelen moesten aangewend om er een spektakel van te maken. En terecht, maar vroeg of laat komt de megalomanie, het gebrek aan humor en de geest van Spinal Tap overmijdelijk om de hoek loeren. Dan mag je je aan kritiek verwachten. En als mensen van de crew
  • 180. 2 4 5 hun, al dan niet door stimulerend poeder gevoede arrogantie aanwenden om koste wat het kost hun doel te bereiken, krijg je achterklap. Zoiets wordt gepikt van een Amerikaanse topact, niet van iemand die je de dag erna in café De Glazen Boterham kan tegenkomen. «Het liep soms uit de hand», zegt roadie Koen Crets. «Als we met The Radios en Soulsister samenspeelden, had elke groep zijn eigen lichtbrug bij. Het kon niet op. En de organisatoren moesten dat allemaal maar betalen. Belachelijk, nu ik er zo aan terugdenk. Ferry ‘Ferre’ Carlsson, de road manager die ook nog een tijd als lichttechnicus voor ons heeft gewerkt, was zeer strikt. Als er in het contract stond dat er zes meter voorzien moest worden voor het decor, was dat zes meter, en geen centimeter minder. Was dat toch het geval, dan durfde Ferre het hele zaakje afblazen, maar er moest wel betaald worden. Ik weet niet of dat wel een gepaste houding was.» Patrick Riguelle is het eens met Cretsman: «Als The Scabs op de plaats van de actie arriveerden, waren zij heer en meester, en niemand anders. Daar ben ik op een bepaald moment toch een beetje op afgeknapt. Guy ook, als ik me niet vergis. Vooral Ferre Carlsson kon er wat van. Ik speelde ooit met Dirk Blanchart in het voorprogramma van The Scabs. Na vijfentwintig minuten kwam Ferre, met wie ik toen nota bene al twee jaar had samengewerkt, doodleuk melden dat we nog één song mochten spelen. ‘Als je dan niet van het podium bent, smijten we je eraf.’ Ik ben hem te lijf gegaan met mijn gitaar, onze roadie sprong er bovenop. Dirk Blanchart was woedend. Hij schopte de deur van de kleedkamer van The Scabs open, pakte Guy bij zijn kraag. Het was niet fraai wat er die avond gebeurde, en ik denk dat zulke toestanden vaak ontaarden al naargelang wat sommige crewleden door hun neus joegen. Tijdens het reünieconcert in de AB liep ik Ferre tegen het lijf. ‘Ben je nog boos op mij?’, vroeg hij. Ik antwoordde: ‘Ja, maar ik kan er ondertussen wel om lachen.’ Eigenlijk kan je zeggen dat Ferre zijn job goed deed. Iets te goed, maar hij kwam wel altijd op voor The Scabs. Wat dat betreft mag hij misschien wel de Belgische Peter Grant worden genoemd. Grant, de toenmalige manager van Led Zeppelin, stond ook bekend voor zijn grenzeloze toewijding.» Frank Vander linden: «Ik heb sterk het gevoel dat dat soort toestanden er in die tijd gewoon bijhoorde. Ik herinner me dat Soulsister toen zelfs toerde met een eigen kok. Op de deur van hun kleedkamer hing steevast een bordje met als opschrift ‘Dressing Room Soulsister’, en dat op Vlaamse festivals. Echt gebeurd. Maar dat hoorde toen zo, ik zie het als een periode van dromen. Die gigantische crews met soms wel vier, vijf roadies: absurd. Eigenlijk kan je het allemaal linken aan het sigarettenmerk L&M. De sigarettenreclame zorgde voor een enorme boost in de Belgische muziek. Het geld moest tenslotte ergens vandaan komen. Geen wonder dat die bubbel op een bepaald moment openspatte. Het realisme is daarna pas ingetreden.» Matthias Van der Hallen (ex-gitarist bij Ashbury Faith): «Ik herinner me nog wel dat The Scabs de boel altijd overnamen, dat ze de festivals naar hun hand zetten, maar dat heeft me nooit gestoord. Want ze deden dat altijd met respect voor de groepen die voor hen speelden, wat dan weer niet gezegd kon worden van Golden
  • 181. famous fans Mauro Pawlowski (ex-Evil Superstars, The Grooms, dEUS...) «Ik moet zo’n veertien jaar oud geweest zijn toen ik Here’s ToYou,Gang!ontdekte.‘MatchboxCar’:topnummer.Dieriff was trouwens een van de eerste dingen die ik kon spelen op gitaar. The Scabs, er was toen geen bekendere groep. Die eerste twee singles waren moeilijk te vinden, maar Here’s To You, Gang! lag overal: in jeugdhuizen, in de cafés, in de platenwinkel...Ikkendedieplaatvanbinnenenvanbuiten,en ik vind ze nog altijd goed. Fantastische hoes, trouwens. Vier mannen in het water, met een hoed op, zeer mysterieus... Ik heb de titel ook altijd verkeerd uitgesproken. Ik legde de klemtoon op ‘gang’ terwijl die op ‘you’ moet liggen, maar dat doet niemand in België. Ik was destijds roadie van Silent Creatures, een groep die soms in het voorprogramma van The Scabs speelde. Ik herinner me een kleine ruzie. De drummer van The Scabs wilde zijn drumstel niet aan de kant zetten voor ons materiaal. Dat soort toestanden was nogal typisch voor die tijd. Zeker onder lokale groepjes. Maar The Scabs, die waren bekend. En ik was onder de indruk.» «Later ben ik The Scabs uit het oog verloren. Omdat ik andere dingen leerde kennen, maar mijn respect is altijd gebleven. Ik ken natuurlijk wel min of meer de weg die ze hebbenafgelegd:datzevanhiernaardaarwerdengesleurd, het gezever, foute beslissingen... Ups, downs, Werchter, de mannen van Diest: te gek. Ik vind ze nog altijd heel écht.» «Na de split heb ik Guy’s soloplaat Swinnen geproducet. ’t Is te zeggen: ik was eigenlijk meer iemand die meehielp in de studio. Want producen, ik zou begot niet weten hoe dat moet. Maar het was ik-weet-niet-hoe-fijn, en het heeft een zeer goeie plaat opgeleverd.» «The Scabs hebben me in 2007 gevraagd om een nummer mee te spelen tijdens de reünieconcerten, maar ik was toen zelf op tournee. Ik had dat nochtans graag gedaan. ‘Matchbox Car’ meespelen, daar mogen ze me altijd voor bellen. Of ‘So Called Friends’. En dan de vedet uithangen op het podium. Jawel!» Laurens Leurs (ex-The Romans) «Tegen onze verwachtingen in behaalden we met The Romans de zilveren medaille in Humo’s Rock Rally 1988. Enkele maanden later trokken we, onder leiding van Kloot Per W, naar de Brusselse Studio Square voor de opnames van onze eerste mini-lp Ball And Chain. Onze powerpop viel in een definitieve plooi maar behoefde hier en daar een likje sessiewerk van Kloot himself en van toetsenman Staf Verbeeck. De song ‘Charlie Puzzlehead’ had echter nog iets extra’s nodig: meer bepaald een smerige rock ’n roll-gitaar. ‘Echt iets voor Willy Willy’, droomde Kloot hardop, waarop wij niets anders konden doen dan lachen. Nog diezelfde middag wandelde Willy op zijn dooie gemak de studio binnen, de Gibson al in de hand. Een supervriendelijke, gedienstige gast die in een mum van tijd een groezelige rock ’n roll-sneer op de band gooide. Lachen deden we niet meer, want we waren stomverbaasd dat dé Willy Willy op onze plaat had meegespeeld. De week daarna kwam Skintight uit en na enkele donkere, mindere jaren stonden The Scabs weer op de kaart en mochten we meer dan eens in hun voorprogramma spelen. Ik weet niet of Willy daarna nog veel sessiewerk heeft gedaan, maar die solo op ‘Charlie Puzzlehead’ pakken ze ons nooit meer af. Thanks mate!»
  • 182. 2 4 7 Earring. Het podium stond telkens vol met hun flightcases, en de andere groepen mochten daar dan ergens tussenin gaan staan.» In tijden dat beginnende Belgische bands haast vanaf dag één professioneel te werk gaan, dat ze er vóór hun allereerste repetitie misschien al een opleiding aan één of andere rockschool hebben opzitten, is het moeilijk te geloven dat het er in de jaren tachtig totaal anders aan toeging. Wat muziek betreft was het de oertijd: geen infrastructuur, geen professionele podia en geluidsinstallaties, geen Poppunt, geen Muziek-O-Droom, Het Depot, 4AD of Trix, geen internet om demo’s te verspreiden en dus ook geen e-mail of YouTube. Niks. The Scabs en hun vele lotgenoten moesten zelf hun weg vinden. Als manager Ruth de muziekjournalisten iets te melden had, verstuurde ze handgeschreven brieven, The Scabs knutselden zelf punkfanzines in mekaar om hun boodschap te verkondigen en als ze op het podium wilden uitpakken met een of ander spectaculair effect leek het – dat scharnierend Scabs-logo! – toch eerder op uit de hand gelopen huisvlijt. Als er dus iets in hun voordeel spreekt, is het wel dat ze de Vlaamse muziekscène, uiteraard samen met tal van andere jaren tachtig-acts, zowat eigenhandig hebben uitgevonden. The Scabs waren destijds working class heroes die zich in tien jaar tijd naar de top hadden gewerkt, niet van plan die stek zomaar af te staan. Over muzieksmaak valt niet te twisten, maar het niveau dat ze in de jaren negentig op technisch vlak brachten was daarvoor zelden vertoond. Op die manier effenden The Scabs het pad voor de hedendaagse generatie muzikanten die vandaag kunnen groeien in de allerbeste omstandigheden. Ook Stijn Meuris zette begin jaren tachtig zijn eerste stappen in de muziek als zanger van Gruppenbild, maar hij ging het pas professioneler aanpakken nadat hij in 1990 Humo’s Rock Rally won met de groep Noordkaap. «Noordkaap heeft vaak de affiche gedeeld met The Scabs», zegt Stijn. «Nu, je moet de dingen een beetje in zijn tijdsgeest zien: begin jaren negentig waren The Scabs the biggest band on earth. Dat was niet werkelijk zo, maar vanuit ons standpunt wel. Het was een eer om met hen te mogen spelen, en dat verliep meestal vlekkeloos, wat niet wegneemt dat ook ik al in aanvaring ben gekomen met de entourage van The Scabs. Het feit dat ik een driftig, en vooral ambitieus manneke kon zijn, zat daar natuurlijk ook voor iets tussen. Die crewleden waren er namelijk niet zo happig op dat kleine bandjes óók uitgebreid wilden soundchecken. Ik zou dus liegen als ik zeg dat daar niet enkele keren serieus ambras van is gekomen. Zo herinner ik me een woordenwisseling tussen onze toenmalige geluidstechnicus Bart Willems en ik in het ene kamp, en Lou Berghmans en Ferre in het andere. Wat er toen precies gezegd is, weet ik niet meer, maar ik herinner me wel dat ik aan het einde van die discussie een gitaarstatief van Willy Willy van het podium droeg, terwijl ik riep: ‘Ophoepelen! Nu gaan wij soundchecken!’ Dat ontmijnde de situatie niet meteen. Het laatste beeld van die hele ruzie dat ik voor me zie, is Bart Willems die op het punt staat de multikabel van de mengtafel door te hakken met zo’n gigantische, rode brandweerbijl. En... maar wacht eens even... Het kan ook zijn dat
  • 183. 2 4 8 ík het was die klaarstond met die bijl, dat herinner ik me niet meer zo goed. Ja, zo was het: ík wilde die kabel doorhakken, en het was Bart die mij tegenhield, niet andersom. Kortom, het waren andere tijden: zo zie ik die jongens van Mintzkov vandaag niet even dEUS bedreigen met een bijl. Hoedanook, de situatie was belachelijk, want wie waren wij? En zij? Zij waren The fucking Scabs.» Ferre. Zijn achternaam, Carlsson, is compleet bijzaak. Ferre volstaat, zo gaat dat nu eenmaal met beroemde – of in dit geval beruchte – figuren. Wie hem ooit heeft ontmoet, vergeet hem nooit meer. Wie het ooit met hem aan de stok kreeg al helemaal niet, en dat zijn er nogal wat. Hij was twaalf jaar lichttechnicus bij The Scabs, en drie jaar road manager. Lichttechnicus, road manager, het zijn maar titels, want in werkelijkheid was Ferre simpelweg: De Baas. Waar The Scabs neerstreken deelde Ferre de lakens uit: ‘Zo, en niet anders’. Elke opstand van organisatoren of het voorprogramma werd met een verbluffende doeltreffendheid neergeslagen. In het Belgische muzikantenwereldje is de Antwerpenaar dan ook een veelbesproken figuur: enorm devoot tegenover zijn opdrachtgevers, een luis in de pels voor iedereen die het waagt zijn mensen iets in de weg te leggen. «Noem me maar een grote pain in the ass», zegt hij, «want dat is wat ik ben, daar schaam ik me niet voor. Ik gaf me tweehonderd procent voor mijn job en dan ben je voor nogal wat mensen ‘geen gemakkelijke’. Organisatoren en andere groepen mochten zoveel klagen als ze wilden, ik werkte niet voor hen, ik werd betaald door The Scabs. Goed betaald, en daar moet je iets voor doen. Als er kastanjes uit het vuur moesten worden gehaald, deed ik dat, de muzikanten bleven altijd buiten schot. Stront scheppen, met andere woorden. Die jonge groepjes mochten gebruik maken van onze geluids- en lichtinstallatie, en als ze vriendelijk waren kregen ze zelfs wat extra’s, maar onze goedheid was niet onbeperkt. Wat die snotneuzen vaak niet beseften was dat wij van veel verder kwamen dan zij. We werden in onze begindagen als stront behandeld: toen we het voorprogramma deden van The Clash stonden de muzikanten met vier náást elkaar, meer plaats kregen ze niet. En Herman Schueremans vroeg ons in het voorprogramma van Lenny Kravitz, omdat hij zijn zaal niet uitverkocht kreeg, maar wat voor zin had dat? Oké, de zaal zat vol, maar we kregen verdorie geen faciliteiten. Als we voor Golden Earring speelden, wat vaak gebeurde, kregen we níks! We moesten zelfs onze eigen mengtafel meenemen. Maar op een dag waren de rollen omgekeerd: The Scabs waren zo populair geworden dat Golden Earring moest openen. ‘Ja mannen, nu gaan we het op mijn manier doen: óns licht, ónze P.A.’ Dat was een probleem voor de jongens. ‘Tuttut, óns licht, ónze P.A.! En ik zal zelfs nog meer zeggen: onze instrumenten blijven op het podium, jullie mogen ervóór gaan staan.’ Ik kreeg de manager aan de lijn die zich afvroeg wat er aan de hand was. Ik zei: ‘Sorry gast, maar al tien jaar spelen we met Golden Earring, al die tijd werden we als uitschot behandeld, en nu verwacht jij dat wij redelijk zijn? Wel, we zíjn redelijk: we willen dat drumstel van Frankie nog wel een metertje achteruit schuiven.’ ‘Dan
  • 184. 2 4 9 spelen we niet’, zei hij. ‘Oké, jullie wíllen niet spelen? Wel, voor ons is dat echt geen enkel probleem’, en ik gooide de telefoon neer. Een kwartier later hebben we dan toch een regeling getroffen. Na het optreden stonden Rinus Gerritsen, de bassist van Golden Earring, en Fons naast mekaar te pissen. ‘Ha Rinus, hoe is ’t geweest?’, vroeg Fons. ‘Nou, niet goed, ik heb de tijd niet gekregen om mijn bassolo te spelen.’ Ah nee, natuurlijk niet, die bassolo alleen al duurt twintig minuten. Daar konden wij niet op wachten. Hahaha, echt gebeurd. The Wolf Banes zijn ook eens kwaad op ons geweest, omdat de zaallichten al aanfloepten toen ze nog enkele bisnummers moesten afwerken. Maar eerlijk waar, daar had ik niets mee te maken. Ik heb me wel moeten laten gelden bij die Limburgers, hoe heetten ze ook alweer? Ze waren met drie. The Romans, dat was het. Wel, die mannen reden hun wagen de hal binnen waar wij de installatie aan het opbouwen waren. Ik kan je vertellen: zo’n multikabel, daar rijd je best niet over, dat doet er echt geen goed aan. En toch deden ze het. Later vroegen ze of ze het drumpodium van Frankie mochten gebruiken. Ik dacht van niet. Kwaad, natuurlijk. Noordkaap net hetzelfde. Voordat zij groot werden, beschikten ze over een kleine lichtinstallatie van vierentwintig lampjes. En als ze in het voorprogramma van The Scabs speelden, dachten ze: ‘Nu zullen we eens lekker van al die faciliteiten profiteren, zie.’ Gedeeltelijk mocht dat, maar er waren grenzen. Zo’n slechte mensen waren wij niet, hoor. Maar toch kregen we Stijn Meuris op zijn paard. En ja, hij had iets in zijn handen: een bijl of een brandblusapparaat, daar wil ik vanaf zijn. Hij leek wel of hij op het punt stond een moord te plegen. Maar wat Patrick Riguelle zo graag vertelt, dat hij bovenop me gevlogen is, dat klopt niet. Goed voor hem dat hij dat niet gedaan heeft, trouwens, want anders zou hij nu niet meer zo schoon kunnen zingen, denk ik. Iemand die mij de les komt spellen, dat bestáát dus niet, hé. Vraag maar aan Dirk Blanchart. Maar fysiek geweld heb ik nooit gebruikt. Omdat ik verbaal enorm sterk ben, ik kan mensen in vijf minuten de grond in boren. Maar je moet natuurlijk niet aan mijn lijf komen, want dan kun je enkele tikken tegen je oren verwachten. Och, ik denk dat veel verhalen over ons sterk overdreven zijn. Misschien niet echt overdreven, eerder onjuist. Sommige details kloppen gewoonweg niet. Juist is juist. Daarom zou ik toch even van de gelegenheid gebruik willen maken om een misverstand recht te zetten. Er is dat bekende verhaal over een Scabs-medewerker die op de vlucht sloeg voor een zogezegde prostituee. Wel, dat verhaal is compleet waar. Die man, ik noem zijn naam niet, had na het optreden een grietje gevonden en er kwam seks aan te pas. Plots kwam hij in paniek naar ons toe gerend: ‘De camionette in! Nu! We moeten hier weg, ik leg het straks wel uit.’ Onderweg vroegen we hem wat er precies gebeurd was. ‘Wel’, zei hij, ‘dat mens is een hoer!’ ‘Een hoer?’ ‘Ja, een hoer, want voor we goed en wel klaar waren vroeg ze me een cheque.’ De brave man wist niet dat men een gerolde sigaret in Nederland een shag noemt. Dat verhaal is al verteld in meerdere interviews, in talkshows, maar telkens werd erbij vermeld dat de man in kwestie de lichttechnicus was. Ik dus, en dat is het punt waarop het verhaal niet meer klopt, want ik had er niets mee te maken. Dan zit je met
  • 185. 2 5 0 je vriendin tv te kijken, en plots passeert die anekdote. Leg het dan maar uit, hé. Andere verhalen kloppen dan weer wel. Het Fons-verhaal aan de Zwitserse grens: volledig waar. En ik kan het weten, want ik zat naast hem in de bestelwagen. Mensen die me kennen weten dat ik niet snel bang te krijgen ben, maar toen heb ik in mijn broek gescheten. Want we hadden nog een flinke voorraad op zak, en die douaniers zagen er niet bepaald gasten uit waarmee iets te regelen viel. Dat Frankie tijdens een optreden zat te kotsen omdat hij het te warm kreeg: ook waar. Ik had mijn spots namelijk wat te dicht bij hem geplaatst. En dat Swinnen ‘Hard Times’ heeft geschreven nadat hij vreemd was gegaan, klopt als een bus. Ook daar was ik bij. In Duitsland, was dat. Er cirkelde voortdurend een grietje rond Swinnen, ze was compleet zot van hem. Ik zei: ‘Hoe zit dat jong? Pakt die toch vast! Niemand komt dat ooit te weten.’ Ging hij het daarna toch niet opbiechten aan zijn vrouw, zeker! Sterker, hij vertelde haar dat het mijn schuld was. Viviane heeft toen verdorie drie jaar lang niet met mij gesproken. Swinnen was populair, maar groupies heb ik nooit veel gezien.» Fons: «Guy was het liefst gezien bij de vrouwen. Willy en Frankie heb ik op dat vlak nooit potten weten breken, maar zelf kon ik er wel weg mee. En zeker aan de kanten van Limburg en Brabant. Ah ja, de ver- van-mijn-bed-show hé, zo kon het minder kwaad. Ik kan je wel vertellen dat het makkelijker is om aan een vrouw te geraken als je in een succesvolle rockgroep zit. Ik hoefde maar met mijn vingers te knippen en ze boden zichzelf aan op een zilveren dienblad. Op den duur had ik er zelfs geen zin meer in: ‘Moet ik me nu echt wéér in de miserie gaan storten?’» Lou Berghmans: «Als er één Belgische groep is die voldoet aan alle seks, drugs & rock ’n roll-clichés, zijn het The Scabs wel. De keren dat ik op het toilet iemand aantrof die zijn neus aan het poederen was, zijn talrijk. Eén keer opende ik de deur wat abrupt, waardoor het hele goedje wegvloog. Wat vrouwen betreft, waren ze dan weer eerder aan de brave kant.» Ferre Carlsson: «Ik herinner me wel twee grietjes die Guy een triootje voorstelden. Ik heb hen gezegd: ‘Je moet eerst langs de manager passeren’, maar dat zagen ze om de een of andere reden niet zitten. Case closed, ik had trouwens toch geen tijd om twee vrouwen te soigneren. En ja, we hebben vanalles genomen: veel coke. En iedereen deed mee. Of nee, ik lieg, Lou Berghmans niet, de pastoor. En Jan Hautekiet ook niet. Maar voor de rest? Allemaal, ook ik. Op een dag kreeg Cretsman ei zo na zijn C4 kreeg omdat hij de drugs binnen bracht, maar daar heb ik een stokje voor gestoken: ‘Jongens, oké, die man brengt op tijd en stond wat mee, maar jullie profiteren er toch ook maar mooi van.’ Je moet de postbode niet straffen, hé.» Koen Vandecraen (roadie): «Cretsman had nog een tweede bijnaam: medicine man. In het gelijknamige nummer zong Guy soms zelfs ‘Cretsman’ in plaats van ‘medicine man’. Ach, iedereen nam weleens iets. En de ene kon er al beter tegen dan de andere. Voor de meesten was het puur recreatief, al waren er ook die er een serieus probleem aan overhielden. Drumroadie Walter, een geweldig lieve gast, is wat op de dool geraakt heb
  • 186. 2 5 1 ik me laten vertellen. Het foute milieu, ergens in Gent, je kent dat wel.» Ferre: «Sommigen waren zware gebruikers, dat mag ik wel zeggen. Het bracht spanningen met zich mee. Maar we functioneerden nog, we deden zelfs meer dan dat: wij regelden simpelweg alles voor die gasten, behandelden hen als koningen. Zij hoefden alleen maar te spelen. Twaalf jaar lang zag ik het als mijn taak dat The Scabs alleen maar aan hun shows hoefden te denken, en in die periode hebben we alles gedeeld, zowel de goede als de slechte dingen. Om dan van de ene dag op de andere met je kloten op straat te worden gegooid... Nu, erg was dat niet, want alle groepen die me buitengooiden splitten niet lang daarna. Zo was het met de Skyblasters en zo ging het ook met The Scabs: enkele maanden erna was het gedaan. Echte vriendschappen heb ik er niet aan overgehouden. Al kan ik het nog steeds goed vinden met Frankie, ik heb hem destijds zelfs nog aangemoedigd om bij The Kids te gaan spelen. En als ik de roadies zie is het meteen pinten pakken en plezier maken. Maar Guy? Soit, het is al zo lang geleden... We hebben op het einde nogal wat woorden gehad. Een egotripper, hé. Pas op, niet alleen hij, want op een bepaald moment zijn we allemaal gaan zweven. Ik word al een dag ouder, en als ik er nu aan terugdenk, besef ik dat we sommige dingen beter wat anders hadden aangepakt. Hadden we ons af en toe niet wat milder moeten opstellen? Ik denk het wel.» Van links naar rechts: drumroadie Walter, Ferre Carlsson en Fa Vanham.
  • 187. 2 5 2 «Swinnen begrijpt me. Eindelijk» – Frankie Saenen Het einde van The Scabs wordt niet gevierd met een feest of een groot afscheidsconcert. De groepsleden gaan niet rond de tafel zitten om te bekijken wat er nog verdeeld kan worden, dat is een taak voor de boekhouders. Nagenieten is voorlopig niet aan de orde, en rentenieren al evenmin, ondanks de honderden uitverkochte concerten en de drie gouden platen op rij. De vriendschap tussen het ijzeren duo Swinnen-Saenen is om zeep, Willy Willy’s eer is gekrenkt, Tjenne Berghmans houdt een kater over aan zijn korte periode bij The Scabs en fulltime gouden hart Fons – die zich terug in het Gentse nachtleven stort – kan maar niet begrijpen waar de anderen zich in godsnaam zo druk over maken. De komende jaren zal hij elke gelegenheid grijpen om de leden duidelijk te maken dat het vree wijs zou zijn als ze nog eens konden samenspelen. En dan bedoelt hij: samenspelen met Guy, Frankie en Willy. Die twee jaar met Tjenne schijnt hij telkens weer te vergeten. Het komt er de komende elf jaar lang niet van, ondanks het aanlokkelijke aanbod van een groot festival dat de afzonderlijke leden in één klap enkele honderdduizenden frank rijker kan maken. In Diest en omstreken kent men de reden: ‘Er is te veel gebeurd tussen Frankie en Guy’. Tot die Frankie uiteindelijk toch zwicht voor het vlijende aanbod van de Ancienne Belgique, waardoor die valse noot waarmee het Scabs-verhaal was geïndigd wordt uitgegomd, Guy Frankie terugvindt, Willy in ere wordt hersteld en Fons eindelijk zijn zin krijgt. Nobody can make you happy So I’ll tell you as a friend The past is the past The present don’t last And the future’s in your hand Dat die elf jaar dat hij Frankie nauwelijks zag niet zijn makkelijkste jaren waren, ontkent Guy niet. «Na de split besefte ik in wat een vacuüm ik al die tijd had geleefd. Ook muzikaal. Onze versterkers – om maar één voorbeeld te geven – stonden altijd te luid, ik had nooit zacht gespeeld. Pas toen ik met Patrick Riguelle in cafés ging spelen, begon ik het te leren, en daardoor ben ik een betere muzikant geworden. Stilaan ging ik muziek anders bekijken, door de aanpak van andere muzikanten. Die van Roland Van Campenhout, bijvoorbeeld: ik herinner me dat er van hem verwacht werd dat hij tijdens een optreden voor ‘Spelers & Drinkers’ een welbepaalde song speelde. Dat lied was opgebouwd uit misschien wel twaalf akkoorden, maar Roland zei: ‘Man, dat ga ik niet spelen. Kunnen we er niet een groove van één akkoord van maken?’ Het
  • 188. 2 5 3 was fantastisch, mijn mond viel open van verbazing. Geweldige muzikant, geen enkel optreden van Roland is hetzelfde. Niet repeteren, maar je laten inspireren door het moment zelf, dat kan blijkbaar leiden tot zeer spannende stukjes muziek. Dat ik daar tijdens mijn Scabs-jaren nooit was achtergekomen! Mijn grote frustratie was dat ik als soloartiest het succes van The Scabs niet kon evenaren. Ik vond de songs op Hazy, mijn soloplaat, nochtans even goed als mijn Scabs-songs, maar het publiek dacht daar duidelijk anders over. Ik heb me vaak afgevraagd wat er dan wel mis mee was, maar niemand heeft me ooit een bevredigend antwoord kunnen geven. ’t Was een eye opener, waardoor ik ben gaan beseffen dat er meer nodig is dan alleen maar goeie songs. De groep die ze speelt is minstens even belangrijk.» Frankie: «De depressie van Guy begon toen die van mij stopte. Maar zijn depressie was van een andere aard. Guy dacht dat hij met nieuwe muzikanten gewoon kon voortborduren op het succes van The Scabs, maar dat bleek niet zo simpel te zijn in de praktijk. Dat zwarte gat heb ik nooit gekend, want na The Scabs belandde ik al vrij snel bij The Kids. Voor mij was dat een fantastische tijd: een nieuwe vriendin, een nieuwe groep, een nieuw leven. Eén keer per jaar kreeg ik weleens een telefoontje van Guy of van Lou, of ik niet wilde overwegen om nog eens iets te doen met The Scabs. No fucking way, dacht ik, want als er iets was dat ik niet terugwilde, was het mijn oude leven. Alle twijfels, donkere gedachten en frustraties die ik meesleepte, ontgingen Guy volledig. Zo was hij wel een beetje: ik, ik, ik. Hard en koud. Maar hij is veranderd, dat heb ik gemerkt toen we terug gingen samenspelen. Ik besefte toen dat de band die we vroeger hadden gehad toch niet zo makkelijk stuk te krijgen was. En wat hij toen tegen me zei, vond ik zeer schoon: ‘Sinds ik zelf een depressie heb gehad, begrijp ik pas wat jij hebt doorgemaakt.’ Swinnen begrijpt me. Eindelijk.» Guy: «Wat de toekomst van The Scabs betreft, ben ik zeer voorzichtig. Voor ‘Why’, onze nieuwste single, hebben we goed samengewerkt, maar probleemloos verliep dat niet. The Scabs zijn, misschien wel meer dan andere groepen, extra onderhevig aan onvoorziene omstandigheden. Met ons weet je nooit wat er zal gebeuren.» Willy: «Ik heb twee soloalbums uitgebracht: Willy Willy & The Voodooband en Hellzapoppin. Het zou toch een trilogie mogen worden, er móet een derde plaat komen. Een nieuw album voor The Scabs? Dat valt nog af te wachten. We zullen zien of de muze gewillig is en of ze haar regels niet heeft.» Guy: «The Scabs of niet, ik weet zeker dat ik nog wil samenwerken met Frankie. Mijn hernieuwde band met Willy is natuurlijk ook een goede zaak, maar eerlijk is eerlijk: in al die jaren dat ik muziek speel, was Frankie mijn allerbeste klankbord. Na de split van The Scabs was ik dat kwijt en ik heb nooit meer iemand gevonden die Frankie kon evenaren. Nu we mekaar hebben teruggevonden, wil ik hem niet zomaar een tweede keer loslaten.»
  • 189. Mini-lp’s, vinylalbums, cd’s en compilaties Here’s To You, Gang! (EMI – 1983)* For All The Wolf Calls (EMI – 1984)* Rockery (Smash! Records – 1986)* Skintight (PIAS – 1987)* Gangbang (PIAS – 1989)* Royalty In Exile (PIAS – 1990)* Jumping The Tracks (PIAS – 1991)* Hard Times – Live @ Vooruit (PIAS – 1991)* The Early Years (EMI – 1992, compilatie)* Inbetweenies (PIAS – 1993)* Dog Days Are Over (PIAS – 1993)* Live Dog (PIAS – 1993, live-cd)* Gangbang + Rockery (PIAS – 1994, compilatie)* Odds & Outtakes (PIAS – 1994, compilatie)* The Play It Again Sam Years (PIAS – 1994, box)* Sunset Over Wasteland (PIAS – 1995)* Hard To Forget (PIAS – 1996, compilatie)* Here’s To You, Gang! + For All The Wolf Calls* (EMI – 2005, compilatie) Singles en maxi-singles So Called Friends / Frozen Faces (Refused Records* – 1981) There’s Nothing Wrong / Beat Me Up (Refused* Records – 1981) Matchbox Car (EMI – 1983)* Trapped By The rain (EM* I – 1983) No Pay Today (EMI – 1983)* The One And Only (EMI 1984)* Live Your Life (EMI – 1984)* Lazy Girls (EMI – 1985)* The Pimp (PIAS – 1987)* Stay (Smash! Records – 1988)* Halfway Home (PIAS – 1988)* Crystal Eyes (PIAS – 1988)* Hard Times (PIAS – 1990)* Little Lady (PIAS – 1990)* Time (PIAS – 1990)* Don’t You Know (PIAS – 1991)* I Need You (PIAS – 1991)* Robbin’TheLiquorStore(PIAS–1991)* Hard To Forget (PIAS – 1991)* Nothing On My Radio (PIAS – 1992)* She’s Jivin’ (PIAS – 1993)* Four Aces (PIAS 1993)* The Party’s Over (PIAS – 1993)* All You Ever Do (PIAS – 1994)* Let Him Whine (PIAS – 1994)* Silly Me (PIAS – 1995)* Seven Seas (PIAS – 1995)* Lonely Man (PIAS – 1995)* Why? (PIAS - 2010)*

×