Doğal Afetler

3. Türkiye arazi yapısı, yer şekilleri ve meteorolojik
koşullarının olumsuzluğu sebebiyle sık sık büyük doğal
afetlerle karşı karşıyadır. Doğal afetler ülkemizin
ekonomik ve sosyal yapısında önemli yaralar açmaktadır.
Hızlı nüfus artışı ve yerleşme yerlerindeki düzensiz
gelişmeler doğal afet zararlarını artırmaktadır.

4. DEPREM
 Deprem, en korkutucu doğal afet olması ile bilinir. Aynı zamanda aniden ortaya
çıkması sonucu önlem alınması çok zordur. Deprem, yerkabuğu içindeki
kırılmalar nedeniyle ani olarak ortaya çıkan titreşimlerin dalgalar halinde
yayılarak geçtikleri ortamları ve yer yüzeyini sarsma olayıdır.
 Magma üzerinde yüzen levhalar konveksiyon el akım sayesinde sürekli hareket
halindedir. Kıtaların hareketi ile plato sınırlarında kaynama ve ayrılmadaki
sürtünmeden oluşan kinetik enerjinin aniden büyük bir güçle boşalabilir. Yer
katmanlarında oluşan şok dalgalarının sebep olduğu doğa olayına deprem denir.
 Depremin nasıl oluştuğunu, deprem dalgalarının yeryuvarı içinde ne şekilde
yayıldıklarını, ölçü aletleri ve yöntemlerini, kayıtların değerlendirilmesini ve
deprem ile ilgili diğer konuları inceleyen bilim dalına "Sismoloji" denir.
 Sismik şok dalgaları, yer kabuğunda dikey veya yatay olarak hareket edebilirler.
Deprem bölgesinin jeolojik yapısı sonucu killi veya kumlu arazilerde yer altı su
kaynakları aniden yeryüzüne çıkabilir. Arazide seviye kaybı veya tersi oluşabilir.
 Deprem, insanın hareketsiz kabul ettiği ve güvenle ayağını bastığı toprağın da
oynadığı ve üzerinde bulunan tüm yapıların da hasar görüp, can kaybına
uğrayacak şekilde yıkılabileceklerini gösteren bir doğa olayıdır. İstanbul Kandilli
Rasathanesi Türkiye depremlerini araştırma ve bilgi merkezidir.

5. Ülkemizi neredeyse bir uçtan diğerine kat eden KAF, birbirini izleyen, kimi yerde birbirine paralel
yüzlerce kırıktan bir fay sistemi. Coğrafyamızın yaklaşık yüzde 90'ında etkili olan depremlerin
oluşumunda en büyük paya sahip. Yer bilimciler, henüz genç bir fay olan (11-15 milyon yıl) Kaf'ın
etkinliğini daha milyonlarca sürdüreceğini söylüyorlar.

6. HEYELAN (TOPRAK KAYMASI)
Heyelan, toprağın üst kısmı ile birlikte alttaki ana kayanın
bulunduğu yerden kayarak yer değiştirmesidir.
Heyelanda Etkili Faktörler
1) Eğimin fazla olması.
2) Yağışların fazla olması
3) Toprak özellikleri (killi olması)
4) Tabakaların uzanış doğrultusu: Tabakalar eğime paralel ise
heyelan daha fazla görülür.
5) Beşeri faktörler: Yol yapım çalışmaları ile yamaç denge
profilinin bozulması.
6) Depremler
Türkiye’de heyelan olayı en fazla Karadeniz Bölgesinde Doğu
Karadeniz Bölümünde görülür. Sebepleri: Yağışın ve eğimin
fazla olmasıdır. Ayrıca toprağın killi olmasıdır.
En fazla görüldüğü dönem ilkbahardır. Sebebi kar erimeleri ile
toprağın suya doygun hale gelmesidir.

7. Van Bahçesaray

8.  Heyelanın Etkileri ve Sonuçları
Heyelanlar yerleşim yerleri çevresinde oluştuğunda can ve mal
kayıplarına yol açmaktadır. Örneğin 1988 yılında Trabzon’un Maçka
ilçesindeki heyelanda 64 kişi, 1995 yılında Isparta'nın Senirkent
ilçesindeki heyelanda ise 74 kişi hayatını kaybetmiştir.
 Bu haritadan da anlaşıldığı gibi Türkiye`de; Heyelan olaylarının
yoğunlukla gözlendiği bölgeler Karadeniz ve Doğu Anadoludur.

9. SEL
Bir bölgede toprağı belirli bir süre için tamamen veya
kısmen su altında bırakan; ani, büyük ve düzensiz su
akıntılarına Sel denir. Bir akarsu veya deniz, Göl gibi büyük
su kitleleri kimi zaman fazlasıyla suyla yüklenir, bunun
sonucunda taşarak yatağından çıkar ve "sel" adı verilen bir
doğal felakete neden olur. Sürekli yağan yağmurdan veya
eriyen kardan oluşan, geçtiği yerlere zarar veren taşkın
sudur.

10.  Türkiye’de çok sık görülen doğal tehlikelerin başında, sel
olayları gelmektedir. Önemli can ve mal kaybına neden olan
ve değişik nedenlerle oluşan sel, ülkemizin hızla değişen ve
gelişen sosyal ve ekonomik yapısı içinde daha da etkili
olmakta, büyük ekonomik kayıpların ve acıların yaşandığı
afete dönüşmektedir.
 Ülkemizde görülen doğal afetler içinde sel, depremden
sonra en büyük can ve mal kayıplarının görüldüğü doğa
olayıdır. Her yıl bu afetten kaynaklanan ekonomik kaybın
ortalama 160 milyon Türk Lirası olduğu hesap edilmiştir.

13.  HAZIRLAYANLAR
 HAKAN DENGİZ(20161153)