Tài liệu trình bày về Tết Nguyên Đán, một phần quan trọng trong văn hóa Việt Nam, với nguồn gốc từ lịch sử và ý nghĩa tâm linh sâu sắc. Tết không chỉ là dịp đoàn tụ gia đình mà còn thể hiện phong tục như gói bánh chưng và mâm ngũ quả, mang ý nghĩa ước nguyện hạnh phúc và sung túc. Bánh chưng và mâm ngũ quả không chỉ là món ăn và vật phẩm trang trí mà còn là biểu tượng của sự kết nối văn hóa và tinh thần gia đình trong dịp lễ này.

1. Kính thưa ban giám khảo, thầy cô cùng toàn thể các bạn học viên thân mến
Sau đây là phần thuyết trình của lớp 11B chúng em
Nhắc đến VN, ngta thường nhắc đến những nét đẹp của 1 đất nước với bề dày vhoa lịch sử
ngàn năm văn hiến. Trong đó ẩm thực, hội họa và đặc biệt là nét đẹp về vhoa lễ hội được
đông đảo cộng đồng thế giới biết đến. Một trong những nét đẹp đó phải kể đến là Tết cổ
truyền (hay là Tết nguyên đán) của người Việt ta. Cứ mỗi mùa Xuân về, bao trái tim con
người lại háo hức đón chờ. Tết nguyên đán từ lâu đã trở thành 1 phần ko thể thiếu trong
văn hóa Việt. nó ko chỉ là ngày chào mừng năm mới mà còn là dịp để con ng sum họp. Vì
vậy ko chỉ VN mới có ngày Tết mà nó còn đc phổ biến rộng rãi ở 1 số nước châu á.
a) nguồn gốc:
Vậy vấn đề đặt ra ở đây là tết cổ truyền bắt nguồn từ đâu nhờ? Nó vẫn đang là 1 vấn đề gây
tranh cãi. Bởi theo nhiều nguồn thông tin, Tết có nguồn gốc từ TQuoc và đc du nhập vào
VNam trong khoang tgian 1000 năm đô hộ.
Tuy nhiên, theo truyện cổ tích lịch sử “Bánh chưng bánh dày”, Tết Nguyên đán đã có từ thời
vua Hùng, từ trc khi Bắc thuộc. Đồng thời, trong cuốn “Kinh Lễ” ,Khổng Tử cũng đã viết
rằng: “Ta ko biết Tết là j, nghe đâu đó là tên của 1 ngày lễ hội lớn của bọn người Man, họ
nhảy múa như điên, uống rượu và ăn chơi vào những ngày đó”. Như vậy, có thể thấy rằng
Tết Nguyên đán có nguồn gốc từ Vnam.
Nhưng cho dù bắt nguồn từ nước nào thì Tết vẫn là dịp lễ qtrong nhất trong năm của ng dân
Vn và tquoc. Mỗi nước sẽ có những phong tục, bản sắc và nét đặc trưng riêng, thể hiện tinh
thần văn hóa dtoc rõ nét.
b) ý nghĩa:
Mọi ng à, không phải ngẫu nhiên mà Tết Nguyên đán lại trở thành dịp lễ lớn nhất của
Việt Nam, mà nó mang trong mình những ý nghĩa vô cùng to lớn về giá trị tâm linh và
tình cảm đấy. Tết có những tên gọi khác nhau như: Tết Nguyên đán, tết cổ truyền, tết
âm lịch đều thể hiện ngày đặc biệt trong năm. Tết âm lịch sẽ rơi vào giữa T2 dương lịch
hoặc sớm hơn là vào cuối T1. Các ngày lễ chính của Tết là ngày mùng 1,2,3. Nhưng để
cbi cho ngày trọng đại này thì mọi nhà thường bdau cbi từ 23 tháng chạp. Tết đến ở VN
là mong đợi của cả ng lớn và trẻ thơ. Với trẻ thơ, Tết đến là đc nghỉ học, đc vui chơi với
bn bè, đc nhận quà Tết, đc mừng tuổi- đc manh áo mới. Với ng trưởng thành, tết đến là
tgian nghỉ ngơi, tổng kết năm cũ và cbi cho hành trình 1 năm mới với nhiều hy vọng
thành công hơn năm cũ. Với ng già, Tết đến cái lo bị già đi 1 tuổi sẽ bị lấn át bởi niềm
vui con cháu đoàn tụ, bình an. Tết cổ truyền chính là dịp để các thành viên trong gia
đình có thể cùng nhau gói bánh, dọn dẹp và trang trí lại nhà cửa, sân vườn,…là dịp để
những người con có thể bày tỏ tấm lòng biết ơn đến với công lao sinh thành và nuôi
nấng đến với bậc ông bà, cha mẹ.Trải qua một năm bận rộn với công việc, bạn bè, bằng
hữu xa gần sẽ có ít dịp để gặp nhau và tụ họp. Năm mới chính là tượng trưng cho sự
khởi đầu mới nên dịp tết mọi người thường rủ nhau đi chùa để cầu may cho một năm
mới may mắn. Người Việt ta luôn quan niệm rằng Tết Nguyên đán sẽ xua đuổi hết
những điều không may của năm cũ và đón nhận những hy vọng một năm mới tốt đẹp.
c) bánh chưng:
Từ khi xuất hiện nguồn gốc Tết Nguyên đán, truyền thống gói bánh chưng đã trở thành
những thứ không thể thiếu trong văn hóa của người Việt ta. Ng miền Bắc thường nhắc
nhau câu cửa miệng: “Thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ/ Cây nêu, tràng pháo, bánh chưng
xanh” và đó cx là những thứ đặc trưng phải có trong ngày tết của mỗi gđ. Tết đến, ng ng
nhà nhà đều cbi những nồi bánh chưng rất to. Bởi trong tâm thức của mỗi người thì

2. bánh chưng là món ăn mang ý nghĩa sum vầy, ý nghĩa đoàn viên bình dị nhưng ấm áp.
Ng xưa vẫn lưu truyền rằng bánh chưng có từ thời vua hùng thứ 6. và cho đến ngày nay
thì nó đã trở thành biểu tượng của tết truyền thống tại Vn. Bánh chưng minh chứng cho
sự tròn đầy của trời đất và sự sum vầy của gđ sau 1 năm trời làm việc tất bật, vội vã. Có
thể nói đây là món ăn đc chờ đợi nhiều nhất, vì ngày Tết mới đúng là ngày thưởng thức
bánh chưng ngon và ấm áp nhất. Về nguyên liệu, bánh chưng đc làm từ những thứ đơn
giản và dễ cbi, kết hợp với những đôi bàn tay gói bánh khéo léo của tiểu đội 11B chúng
em. ở đây nguyên liệu chủ yếu là ; gạo nếp, lá rong, thịt ba chỉ thơm, đỗ xanh giã nhỏ,
hành và 1 số gia vị như tiêu, muối...Mỗi nguyên liệu đều đc chọn lọc thật kỹ để có thể
tạo nên món bánh ngon và đậm đà nhất. Gạo nếp hạt tròn vàng dẻo thơm đc ngâm trc,
đem xả rồi xóc cho ráo nước. Đậu xanh đãi sạch vỏ, nấu nhờ lên và giã nhuyễn. Thịt
lợn xắt miếng to cỡ bàn tay ướp gia vị cho thấm. lá dong ko già ko non đã đc cắt cuống
rửa sạch lau khô. Lạt giang chẻ sẵn, mỏng và mềm,..các công đoạn gói bánh tưởng
chừng đơn giản mà khá tỉ mỉ nha. đầu tiên trải lá ra mâm đong 1 bát gạo đổ vào, dàn
đều rồi đổ nửa bát đỗ, xếp 2 miếng thịt , lại thêm nửa bát đỗ, 1 bát gạo nữa. Ta đãi gạo
che kín đỗ và thịt rồi nhẹ nhàng bẻ 4 góc lá cho vuông vức, sau đó siết chặt từng chiếc
lạt, thì ta đã có 1 chiếc bánh chưng hoàn thiện.
d) mâm ngũ quả:
Rồi chúng ta cùng tiếp tục đến với 1 thứ cũng quan trọng ko kém khâu gói bánh chưng
đó là mâm ngũ quả. Mâm ngũ quả mà ta thường thấy trên bàn thờ ngày tết, ko chỉ làm
cho ko khí ngày tết thêm sinh động mà con mang nhiều ý nghĩa thiêng liêng và thể hiện
nhiều ước nguyện của gia chủ.
Đối với ng dân miền Bắc, 1 mâm ngũ quả đẹp, đúng chuẩn phải có đầy đủ các loại trái
cây như: chuối xanh, bưởi, phật thủ, sung, xoài, ớt, mãng cầu, đu đủ…với màu sắc rực
rỡ. Chuối xanh đc bày theo nải, tượng trưng cho sự quần tụ, sum vầy, bao bọc. Bưởi có
màu vàng, tượng trưng cho sự giàu sang, may mắn. Phật thủ là loại quả có 10 cánh tay
múi chụm lên như 10 ngón tay, dân gian hay gọi là bàn tay phật cầu mong Phật trời ban
phúc lộc. Đặc biệt hơn cả là họ có cả cách gọi cho mâm ngũ quả theo kiểu gần âm: mãng
cầu là cầu, đu đủ gần âm với chữ đủ, dừa hay dưa gần âm với vừa, xoài gần âm với “xài”,
sung là “sung túc” theo câu: “cầu sung vừa đủ xài”. ở đây chúng em còn ko kiêng cả quả ớt
(cay đắng) miễn sao đẹp mắt là đc. Nải chuối đc đặt dưới cùng, ở giữa để đỡ lấy toàn bộ
các trái cây khác. Quả bưởi, phật thủ đặt ở giữa nải chuối, xung quanh là các loại trái cây
khác, bày đen xem vào nhau.
Theo các nhà dược liệu thì mâm ngũ quả cũng là tập hợp của nhiều vị thuốc. lá bưởi có td
chữa cảm, vỏ bưởi chữa đầy chướng bụng…Đu đủ xanh giúp nấu thịt chóng mềm. Chuối
tốt cho ng bị táo bón...vân vân
Ngày nay do trái cây nhiều, loại nào cũng ngon, bổ và nhằm thể hiện tính thẩm mĩ trong con
mắt thẩm mỹ độc đáo của nhân dân, nên mâm ngũ quả ngày càng phong phú hơn. ngta
cũng ko câu nệ cứng nhắc “ ngũ quả” mà có thể bát cửu thập quả. Nhiều hơn nhưng ngta
vẫn gọi là mâm ngũ quả.
Như vậy, mâm ngũ quả là tâm sự gửi gắm của mỗi gđ, nói lên lòng biết ơn với trời đất, tôt
tiên, ước muốn đầy đủ và sung túc, hòa hợp như 5 màu sắc của thiên nhiên trong ngũ hành.
Mâm ngũ quả đã làm quang cảnh ngày Tết và không gian cúng thêm phần ấm áp, rực rỡ
mà hài hòa. Nó thể hiện sinh động ý tưởng triết lý – tín ngưỡng – thẩm mỹ ngày Tết.
tác giat sd