1. Đelta, Ϯhe Ɓio-Ϯech Łab
The Structure and working of Stomata
Present
by
Damrong Charles PHOMDOUANGSY Ph.D
(Senior Environmental Advisor)
Strengthening Environment Management Project - Phase II
Ministry of Natural Resource and Environment /Sida, 2008-2015
Contact: sudamrong.laos@yahoo.com
Tel: +856-020-55718714

2. Leaf Cross Sector
ຮູບໃບໄມ້ຜ່າຕັດທາງຂວາງ

3. ປາກໃບ ຫຼື Stomata
• ປາກໃບ ຫຼື stomata ຄືຢູ່ລະຫວ່າງເຊລປົກຄຸມ ຫຼື ຈຸລັງປົກຄຸມດ້ານນອກຂອງໃບ ຫຼື guard cell ທີ່ມີໜ້າທີ່ຄວບ
ຄຸມການປິດເປີດຂອງປາກໃບ ມີໜ້າທີ່ ເປັນທາງເຂົ້າ ອອກຂອງນໍ້າ ແລະອາກາດ ຊື່ງປາກໃບສ່ວນໃຫ່ຽຈະຢູ່ສ່ວນ
ລຸ່ມຂອງຜິວໃບ ສະນັ້ນການສັງເຄາະແສງຂອງພືດນັ້ນ ຈະດໍາເນີນໄປໄດ້ດີ ກໍຕໍ່ເມື່ອ ຂະນະທີ່ມີແສງແດດຫຼາຍ
ຊື່ງເປັນກົນໄກທໍາມະຊາດທີ່ປາກໃບພືດ ຈະຕ້ອງຢູ່ດ້ານລຸ່ມຂອງໃບ ເພື່ອຫຼີກລ້ຽງການສູນເສັຽນໍ້າອອກຈາກທາງ
ປາກໃບນັ້ນເອງ.
• ສັງເກດຜີວໃບດ້ານເທີງຂອງໃບພືດຈະມີສີຂຽວເຂັ້ມກວ່າດ້ານລຸ່ມ ນັ້ນກໍ່ເນື່ອງຈະວ່າ ຢູດ້ານເທີ່ງຂອງຜີວະໃບຈະ
ມີ ກໍຼໂລຟີນ ຫຼາຍກ່າວດ້ານລຸ່ມ. ນັ້ນສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ກໍຼໂລຟີນ ດ້ານເທີງຜິວໃບມີໜ້າທີ່ສັງເຄາະແສງເປັນຫຼັກ
ແລະສັງເກດວ່າຈະມີໄຂມັນເຄືອບຜິວໃບເບື້ອງເທີງ ເພື່ອລົດຜ່ອນການລະເຫີຍຂອງນໍ້າອອກທາງປາກໃບ.
• ເນື່ອງຈາກວ່າໄຂມັນເຄືອບໃບ ເຮັດໃຫ້ມີການສູນເສັຽອາຍນໍ້າຍາກ; ການຄາຍນໍ້າຂອງພືດແມ່ນອອກຈາກໃບ ບໍ່
ແມ່ນອອກຈາກຈຸລັງ. ສາຍເຫດທີ່ປາກໃບຢູ່ດ້ານລຸ່ມເນື່ອງມາຈາກດ້ານເທີງຂອງໃບເປັນທີ່ຢູ່ຂອງ Palisade cell
ຊື່ງອັດຕົວກັນແໜ້ນເພື່ອໃຊ້ປະໂຫຽດໃນການສັງເຄາະແສງ ສ່ວນດ້ານລຸ່ມຈະເປັນທີ່ຢູ່ຂອງ Sponge cell ທີ່ເກາະ
ກັນຢູ່ແບບຫຼົມໆ ເພື່ອໃຫ້ອາກາດ ແລະ ຄາບອນ ໄດອ໊ອກໄຊ (CO2) ສາມາດຜ່ານເຂົ້າສູ່Palisade cell ໄດ້ງ່າຍ
ປາກໃບ ຈໍາເປັນຈະຕ້ອງຢູ່ດ້ານລຸ່ມຂອງໃບ ແລະການປິດເປີດຂອງປາກໃບແມ່ນຂື້ນຢູ່ກັບການສ້າງອາຫານຂອງ
ພືດ ໃນຂະນະອາຫານໜ້ອຍ ນໍ້າໃນຈຸລັງຄຸມ epidermis ຈະຫຼາຍຈຸລັງຄຸມ ຈະຕຶງ ແລະເຮັດໃຫ້ປາກເປີດ ເມື່ອ
ການສ້າງອາຫານຫຼາຍຂື້ນ ຄວາມເຂັ້ມຂົ້ນຂອງສານອາຫານລະລາຍໃນຈຸລັງຄຸມຫຼາຍຂື້ນ ຈຸລັງຄຸມຫ່ຽວລົງ ແລະ
ປາກໃບຈະປິດນັ້ນເອງ.
• ນອກຈາກນີ້ ພືດທີ່ໃບຕີດກັບນໍ້າ ຫຼື ໜ້ານໍ້າ ຈະພົບວ່າປາກໃບຢູ່ເບື້ອງເທີງເພື່ອຮັບອາກາດ ສ່ວນພືດທີ່ຢູ່ໃຕ້ນໍ້າ
ຈະບໍ່ພົບວ່າມີປາກອາກາດ ແຕ່ອາກາດຈະຜ່ານແພຈຸລັງເລີຍ ເພາະຈະບໍ່ມີໄຂມັນເຄືອບຜີວໜ້າໃບຄືກັບພືດທີ່ຢູ່
ບົກ.
• ຫາກມີການຫົດນໍ້າ ເວລາທ່ຽງວັນ ແຊກໆ (ແດດກ້າ) ນໍ້າໃນດີນຈະລະເຫີຍຢ່າງວ່ອງໄວ ດ້ວຍແຮງ cohesion
ຂອງນໍ້າ-ນໍ້າຈາກໃຕ້ດີນຈະຖືກດືງຂື້ນມາ ແລະລະເຫີຍໄປຢ່າງວ່ອງໄວ ແລະທໍາລາຍລະບົບດູດນໍ້າຂອງພືດ ພືດ
ຈື່ງຂາດນໍ້າ ຖ້າຫົດນໍ້າ ທ່ຽງວັນແຊກ ໆ (ແດດກ້າ) ສະນັ້ນຖ້າ ຫົດນໍ້າທ່ຽງວັນ ແຊກ ໆ (ແດດກ້າ ) ຕ້ອງຫົວໃຫ້
ຫຼາຍ ເພີ້ມຫຼາຍເທົ່າຕົວ.

4. ປາກໃບ ຫຼື Stomata
• ປາກໃບ ຫຼື stomata ຄືຢູ່ລະຫວ່າງຈຸລັງປົກຄຸມ
ຫຼື ຈຸລັງປົກຄຸມດ້ານນອກຂອງໃບ ຫຼື ຈຸລັງປ້ອງກັນ
guard cell ທີ່ມີໜ້າທີ່ຄວບຄຸມການປິດເປີດຂອງ
ປາກໃບ ເປັນທາງເຂົ້າ ອອກຂອງນໍ້າ ແລະ
ອາກາດ ຊື່ງປາກໃບສ່ວນໃຫ່ຽຈະຢູ່ສ່ວນລຸ່ມຂອງ
ຜິວໃບ. ສະນັ້ນການສັງເຄາະແສງຂອງພືດນັ້ນ
ຈະດໍາເນີນໄປໄດ້ດີ ກໍຕໍ່ເມື່ອ ຂະນະທີ່ມີແສງ
ແດດຫຼາຍ ຊື່ງເປັນກົນໄກທໍາມະຊາດທີ່ປາກໃບ
ພືດ ຈະຕ້ອງຢູ່ດ້ານລຸ່ມຂອງໃບ ເພື່ອຫຼີກລ້ຽງການ
ສູນເສັຽນໍ້າອອກຈາກທາງປາກໃບນັ້ນເອງ.
• ສັງເກດຜີວໃບດ້ານເທີງຂອງໃບພືດຈະມີສີຂຽວ
ເຂັ້ມກວ່າດ້ານລຸ່ມ ນັ້ນກໍ່ເນື່ອງຈະວ່າ ຢູດ້ານເທີ່ງ
ຂອງຜີວະໃບຈະມີ ກໍຼໂລຟີນ ຫຼາຍກ່າວດ້ານລຸ່ມ.
ນັ້ນສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ກໍຼໂລຟີນ ດ້ານເທີງຜິວໃບ
ມີໜ້າທີ່ສັງເຄາະແສງເປັນຫຼັກ ແລະສັງເກດວ່າຈະ
ມີໄຂມັນເຄືອບຜິວໃບເບື້ອງເທີງ ເພື່ອລົດຜ່ອນ
ການລະເຫີຍຂອງນໍ້າອອກທາງປາກໃບ.

5. ຈຸລັງຄຸມ Epidermis
• ເນື່ອງຈາກວ່າໄຂມັນເຄືອບໃບ ເຮັດໃຫ້ມີການ
ສູນເສັຽອາຍນໍ້າຍາກ; ການຄາຍນໍ້າຂອງພືດ
ແມ່ນອອກຈາກໃບ ບໍ່ແມ່ນອອກຈາກຈຸລັງ.
ສາຍເຫດທີ່ປາກໃບຢູ່ດ້ານລຸ່ມເນື່ອງມາຈາກ
ດ້ານເທີງຂອງໃບເປັນທີ່ຢູ່ຂອງ Palisade cell
ຊື່ງອັດຕົວກັນແໜ້ນເພື່ອໃຊ້ປະໂຫຽດໃນການ
ສັງເຄາະແສງ ສ່ວນດ້ານລຸ່ມຈະເປັນທີ່ຢູ່ຂອງ
Sponge cell ທີ່ເກາະກັນຢູ່ແບບຫຼົມໆ ເພື່ອ
ໃຫ້ອາກາດ ແລະ ຄາບອນ ໄດອ໊ອກໄຊ
(CO2) ສາມາດຜ່ານເຂົ້າສູ່ Palisade cell ໄດ້
ງ່າຍ ປາກໃບ ຈໍາເປັນຈະຕ້ອງຢູ່ດ້ານລຸ່ມຂອງ
ໃບ ແລະການປິດເປີດຂອງປາກໃບແມ່ນຂື້ນຢູ່
ກັບການສ້າງອາຫານຂອງພືດ ໃນຂະນະ
ອາຫານໜ້ອຍ ນໍ້າໃນຈຸລັງຄຸມ epidermis
ຈະຫຼາຍຈຸລັງຄຸມ ຈະຕຶງ ແລະເຮັດໃຫ້ປາກ
ເປີດ ເມື່ອການສ້າງອາຫານຫຼາຍຂື້ນ ຄວາມ
ເຂັ້ມຂົ້ນຂອງສານອາຫານລະລາຍໃນຈຸລັງ
ຄຸມຫຼາຍຂື້ນ ຈຸລັງຄຸມຫ່ຽວລົງ ແລະປາກໃບ
ຈະປິດນັ້ນເອງ.

7. Epidermis

8. ຈຸລັງຄຸມ Epidermis

9. Stomata cross section
2D Stomata cross section 3D Stomata cross section

10. ປາກໃບ ຫຼື Stomata
ບົວ. ຈອກ, ແມງຫາງເຫີນ, ພໍາ.
• ນອກຈາກນີ້ ພືດທີ່
ໃບຕີດກັບນໍ້າ ຫຼື ໜ້າ
ນໍ້າ ຈະພົບວ່າປາກ
ໃບຢູ່ເບື້ອງເທີງເພື່ອ
ຮັບອາກາດ
ພືດທີ່ໃບຕີດກັບນໍ້າ

11. ປາກໃບຢູ່ເບື້ອງເທີງເພື່ອຮັບອາກາດ

12. ປາກໃບ ຫຼື Stomata
ເທົາ, ສະລ່າຍ, ແໜ. Planton
• ສ່ວນພືດທີ່ຢູ່ໃຕ້ນໍ້າຈະ
ບໍ່ພົບວ່າມີປາກອາກາດ
ແຕ່ອາກາດຈະຜ່ານແພ
ຈຸລັງເລີຍ ເພາະຈະບໍ່ມີ
ໄຂມັນເຄືອບຜີວໜ້າໃບ
ຄືກັບພືດທີ່ຢູ່ບົກ.
ພືດທີ່ຢູ່ໃຕ້ນໍ້າ

13. A leaf is a plant organ and is made up of a collection of tissues in a regular organisation.
The major tissue systems present are:
ໃບພືດເປັນອະໄວຍະວະຂອງພືດ ແລະ ມັນຖືກປະກອບສ້າງຈາກເນື້ອເຫຍື້ອ ລະບົບຂອງເນື້ອເຫຍື້ອປົກກະຕິແລ້ວມີຄື:
1. The epidermis that covers the upper and
lower surfaces
2. The mesophyll inside the leaf that is rich
in chloroplasts (also called chlorenchyma)
3. The arrangement of veins (the vascular
tissue)
These three tissue systems typically form a
regular organisation at the cellular scale
1. ຈຸລັງປົກຫຸ້ມແມ່ນປົກຫຸ້ມຜິວເບື້ອງເທິງ ແລະ ຜິວ
ເບື້ອງລຸ່່ມ.
2. ເມໂຊຟີວ (mesophyll) ທີ່ຢູ່ຂ້າງໃນໃບທີ່ເຕັມໄປ
ດ້ວຍຄຣໍໂຣພາສ (ທີ່ເອີ້ນວ່າ ຄຣໍເຣນຊີມາ
(chlorenchyma)
3. ການຈັດລຽນຂອງແກ່ນຈຸລັງ (ເນື້ອເຫຍື້ອແກ່ນຈຸລັງ).
ທັງສາມລະບັບເນື້ອເຫຍື້ອເຫຼົ່ານີ້

15. ຂໍ້ຄວນລະວັງໃນການໃຫ້ນໍ້າພືດ
• ຫາກມີການຫົດນໍ້າ ເວລາທ່ຽງວັນ ແຊກໆ (ແດດກ້າ)
ນໍ້າໃນດີນຈະລະເຫີຍຢ່າງວ່ອງໄວ ດ້ວຍແຮງ
cohesion ຂອງນໍ້າ-ນໍ້າຈາກໃຕ້ດີນຈະຖືກດືງຂື້ນມາ
ແລະລະເຫີຍໄປຢ່າງວ່ອງໄວ ແລະທໍາລາຍລະບົບ
ດູດນໍ້າຂອງພືດ ພືດຈື່ງຂາດນໍ້າ ສະນັ້ນຖ້າ ຫົດນໍ້າ
ທ່ຽງວັນ ແຊກ ໆ (ແດດກ້າ ) ຕ້ອງຫົດໃຫ້ຫຼາຍ ເພີ້ມ
ຫຼາຍເທົ່າຕົວ.

16. End
Thanks for your attention
Mr. Damrong Phomdouangsy. Ph. D in
(Food Science & Technology)
and Ms. In Forestry
E-mail: sudamrong.laos@yahoo.com