1. Lokalizacja zbiornika-wybór natury i historii.
Wybór miejsca na zagospodarowanie wód opadowych wynika z kilku czynników:
- historycznych uwarunkowań - na tym terenie znajdował się dawniej zbiornik wodny (w załączeniu obrazy
historycznego zbiornika),
- miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który przewiduje odtworzenie zbiornika,
- naturalne zagłębienie terenu, które daje możliwości zretencjonowania wody przy mniejszej ingerencji
w istniejący krajobraz,
- obliczenia hydrologiczne zlewni potoku Oliwskiego wskazują na konieczność przetrzymywania w tym
miejscu wody opadowej w ilości 55000 m3,
- możliwość pozyskania przez Miasto Gdańsk terenu pod zbiornik w tej lokalizacji.
2. To nie jedyne inwestycje na Potoku Oliwskim.
Jednym z kierunków działań Miasta Gdańsk w zakresie ochrony przeciwpowodziowej jest
przywrócenie historycznej sieci zbiorników wodnych na Potoku Oliwskim i przystosowanie jej do
obecnych potrzeb retencyjnych, a te wciąż wzrastają. W tej chwili poszukiwany jest wykonawca
wielowariantowej koncepcji, która ma wskazać najlepsze rozwiązanie do przejęcia i zagospodarowania
55 000m3
wody opadowej, gromadzącej się w okolicach historycznego zbiornika nr 16. Równocześnie
kończą się prace projektowe dla przebudowy Zbiornika Subisława. Dzięki przebudowie zwiększy się
jego pojemność retencyjna. W najbliższym czasie przygotowywana będzie także dokumentacja
projektowa dla przebudowy zbiornika Kuźnia Wodna. Trwają także prace nad poprawą retencji leśnej.
Planowane są również kolejne zbiorniki, w tym powyżej Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego.
3. Gdańsk podejmuje złożone działania, w tym te opierające się na rozwiązaniach lokalnych.
Oprócz inwestowania w zbiorniki, w Gdańsku podejmowane są także działania z zakresu małej retencji,
w tym tej leśnej. Gdańsk zainicjował współpracę na terenach, gdzie gospodarzami są Lasy Państwowe
i Trójmiejski Park Krajobrazowy. Ustalono między innymi, że należy wykonywać progi piętrzące na
potokach, odtworzyć również mniejsze, historyczne zbiorniki wodne i stopniowo wykonywać działania
mikroretencyjne w suchych dolinach. Gdańsk prowadzi też działania skierowane na tworzenie małej
retencji na terenach zabudowanych: Wydział Środowiska zachęca do korzystania z dofinansowania do
budowy przydomowych rozwiązań zagospodarowania wód opadowych, prowadzone są też działania
informacyjne w tym zakresie. Reasumując, Gdańsk prowadzi politykę zmierzającą do wykorzystania
wszystkich dostępnych, zgodnych z trendami światowymi, elementów zagospodarowania wód
opadowych.
4. Działania na rzecz wzrostu bezpieczeństwa przeciwpowodziowego Gdańska są zgodne z
rekomendacjami Panelu Obywatelskiego.
Paneliści jasno wskazali, że chcą odtworzenia lub modernizacji zbiorników retencyjnych na terenie TPK.
Zalecenia te są i będą kontynuowane. Jednym z kierunków działań Miasta Gdańsk w zakresie ochrony
przeciwpowodziowej jest przywrócenie historycznej sieci zbiorników wodnych i przystosowania jej do
obecnych potrzeb, a także działania na rzecz retencji leśnej.
2.
5. Brak podstawdo negatywnej oceny środowiskowej na tym etapie
Warianty zagospodarowania wód deszczowych będą podlegały ocenie Regionalnej Dyrekcji Ochrony
Środowiska na podstawie Raportu Oddziaływania na Środowisko. Wykonawca Raportu zdiagnozuje, oceni i
opisze wszelkie prognozowane i stwierdzone zagrożenia, a także ewentualny negatywny wpływ inwestycji
w powiązaniu z danym wariantem. Na podstawie zgromadzonych aktualnych danych wybierze do dalszej
realizacji wariant najmniej obciążający środowisko. W przypadku stwierdzenia negatywnego wpływu,
zaproponuje działania łagodzące bądź kompensacyjne. Możliwa jest również negatywna ocena wpływu
koncepcji na środowisko i negatywne zaopiniowanie wniosku przez RDOŚ. Do czasu wykonania badań
środowiskowych i połączenia ich z konkretnym wariantem i wpływem na środowisko, wszelkie kategoryczne
opinie o prognozowanym wpływie na przyrodę nie są uprawnione.
6. Budowa zbiornika wpłynie pozytywnie na stosunki wodne i ochronę potoku przed erozją
Bez względu na typ zbiornika jego powstanie spowoduje zatrzymywanie wody opadowej w tym miejscu.
Nie może więc spowodować obniżenia zwierciadła wód podziemnych. Spowoduje natomiast poprawę
uwilgotnienia gruntu w dłuższym okresie czasu. Zatrzymywanie wody przy intensywnych opadach zmniejszy
zjawisko erozji potoku poniżej zbiornika, czyli żłobienia brzegów potoku przez przepływającą wodę.
7. Zabezpieczenie zbiorników przed ich awariami.
Nowobudowane zbiorniki retencyjne wyposażane są w tzw. kanał ulgi (przelew awaryjny), który
zabezpiecza zbiornik przed zniszczeniem w wyniku przelania wody przez koronę wału i w bezpieczny sposób
odprowadza nadmiar wody do potoku poniżej zbiornika. Wykonanie przelewu awaryjnego jest wymagane
aktualnymi przepisami.
8. Mówimy o wielowariantowej koncepcji, która ma wskazać najlepsze rozwiązanie dla
zagospodarowania wód deszczowych.
Na obecnym etapie poszukiwany jest wykonawca wielowariantowej koncepcji, która ma wskazać
najlepsze rozwiązanie do przejęcia i zagospodarowania obliczonej ilości wody opadowej. Na tym etapie
nie możemy określić jak dokładnie będzie wyglądał zbiornik - właśnie to ma określić koncepcja.
Wykonawca jest zobowiązany do przedstawienia co najmniej 5 wariantów: pierwszy zgodny z zapisami
MPZP, drugi, trzeci i czwarty zgodny z wytycznymi spółki Gdańskie Wody (w tym zakładający całkowity brak
robót makroniwelacyjnych w dnie zbiornika i całkowity brak wycinek istniejącego drzewostanu), ostatni ma
być autorską propozycją jednostki projektowej.
9. Ochrona dla Oliwy, Żabianki i Jelitkowa
Działania Miasta Gdańska dotyczące zwiększenia retencji na Potoku Oliwskim są podyktowane
odpowiedzialnością za ochronę przeciwpowodziową i zapewnienie bezpieczeństwa mieszkańców Oliwy,
Żabianki i Jelitkowa. Zabiegi dotyczące małej retencji, w tym retencji leśnej, choć bardzo potrzebne, nie
wystarczą, by chronić mieszkańców przed skutkami nawalnych opadów. W związku ze zmianami klimatu
liczymy się z nasileniem intensywnych zjawisk atmosferycznych.
3.
10.Działania inwestycyjne opieranesą na podstawie zebranych danych i wcześniejszych
doświadczeń.
Działania inwestycyjne opierane są na wynikach analiz hydrologicznych prowadzonych przez zespół
hydrologów spółki Gdańskie Wody. Wykorzystuje się przy tym specjalistyczne oprogramowanie
działające w oparciu o metody modelowania matematycznego. Obliczenia uwzględniają całą zlewnię
(czyli obszar spływu wód) potoku Oliwskiego i jego dopływów powyżej miejsca lokalizacji zbiornika. W
przeważającej części jest to zlewnia leśna.
11. Współczesna wiedza hydrologiczna
Hydrologia jest dziedziną skomplikowaną wymagającą umiejętnego łączenia wiedzy z różnych dziedzin m.in.
meteorologii, gospodarki wodnej, hydrauliki przepływu wody, interakcji wody ze środowiskiem
przyrodniczym, wykorzystywania metod statystycznych i modelowania matematycznego, budownictwa
wodnego i melioracji, zmian klimatu, planowania przestrzennego. Do formułowania kategorycznych
osądów potrzebna jest zatem rozległa wiedza.
12. Stwierdzenia zawarte w stanowisku PTHP mogą budzić spore kontrowersje w środowisku
hydrologów:
„Zamierzenie jakim jest budowa dużego zbiornika retencyjnego w dolinie Potoku Oliwskiego nie
przybliży do realizacji celu jakim jest zmniejszenie zagrożenia powodziowego dla Gdańska, tylko
spowoduje zniszczenie przyrody oraz kuriozalnie zwiększy zagrożenie powodziowe w mieście, w
przypadku awarii.”
„Władze Miasta Gdańska planują budowę dużego zbiornika retencyjnego (nr 16) w Dolinie Potoku
Oliwskiego (pojemność powodziowa 55 000m3). Jego powstanie jest niezgodne ze współczesną
wiedzą i trendami w dziedzinie hydrologii.”
„Budowa dużych zbiorników retencyjnych to działanie wbrew adaptacji do zmian klimatu.”
- Związani z PTHM hydrolodzy pozostają anonimowi. Gdańskie Wody zwrócił się do Towarzystwa z
prośbą o udzielenie informacji na temat jego członków, w celu ustalenia kompetencji i merytorycznej
wiedzy odnośnie wypowiadanych opinii, a także podjęcia rzeczowej dyskusji dotyczącej inwestycji.