Էլեկտրական
երևույթնրեր
Կարինե Ոսկանյան
9-1 դասարան
Կուլոնի օրենքը
 Էլեկտրական լիցքի հասկացությունն առաջին անգամ կիրառվել է 1785
թ. Կուլոնի օրենքում:
 Երկու կետային լիցքավորված մասնիկների փոխադարձ ձգողության կամ
վանողության ուժը ուղիղ համեմատական է նրանց լիցքերի մեծության
արտադրյալին և հակադարձ համեմատական է հեռավորության
քառակուսուն
Մարմինների էլեկտրականացումը:
Էլեկտրական լիցք
 Մարդիկ կան, ովքեր քեն կարող իրենց կյանքը պատկերացնել առանց
էլեկտրականության: Ինչպես գիտենք, տիեզերքի բոլոր մարմինները
միմյանց ձգում են տիեզերական ձգողության կամ գրավիտացիոն ուժերով,
որոնք ուղիղ համաեմատական են փոխազտող մարմինների զանգվածներին
և հակադարձ համեմատական՝ մարմինների միջև հեռավորության
քարակուսուն: Էլեկտրականացմանը մասնակցում է առնվազն երկու
մարմին, և էլեկրականցմանհատևանքով երկուսն էլ էլեկտրականանում են:
Էլեկտրացույց;
Էլեկտրական լիցքի բաժանելիություն
 Մարմինները կարելի է էլեկտրականացնել ոչ միայն շփմամբ: Օրինակ՝ եթե
մարմինը հպենք նախապես էլեկտրականացված որևէ մարմնի, ապա այն
կելեկտրականանա: Մորթիով շփենք էփոնիտե փողը ու մոտեցնենք մետաղե
նրբաթիթեղից պատրաստված և մետաքսե թելից կախված պարկուճին:
 Նման փորձերը ցույց են տալիս, որ մարմինն էլեկտրականացած է, այսինքն՝
նրան հաղորդվել է էլեկտրական լիցք: Լիցքավորված մարմինների
փոխազդեցության վրա է հիմնված էլեկրացույցի աշխատանքը:
Որքան մեծ է էլեկտրական լիցքը, այնքան մեծ է թիթեղների
փոխադարձ վանողական ուժը, և այնքան մեծ անկյով են
դրանք շեղվում
Տեսակներ
 Տարբերվում է էլեկտրական հոսանքի 3 տեսակէ
1. Հաստատուն հոսանք
2. Փոփոխական հոսանք
3. Իմպուլսային էլեկտրական հոսանք
Աղբյուր
 Հոսանքի առաջին աղբյուրը ստեղծվել է 1800 թվականին՝ Ալեսսանդրո
Վոլտայի կողմից, ով վերցրել է արծաթե ու ցինկե մի քանի տասնակ զույգ
կլոր թիթեղներ և նրանց միջև աղաջրի մեջ թրջված ստվարաթղթի կլոր
միջադիրներ դնելով, այդ ամենը դասավորել սյան տեքով: Հետո վերին և
ներքեվի թիթեղներին հաղորդալար ամրացնելով, Վոլտան ստացել է
հաստատուն հոսանքի արաջին աղբյուրը: Այս հոսանքի աղբյուրը կոչվում է՝
վոլտյան սյուն:
Չափման միավոր
 Ներկայիս միջազգալին համակարգի միավորների հոսանքի ուժը չափվում է
ամպերներով, լարերը վոլտերով: Ըստ Օհմի օրենքի շղթայի հոսանքի ուժը
ուղիղ համեմատական լարման U և հակադարձ համեմատական է
դիմադրության R:
 , որտեղ
P-ն հզորությունն է, իսկ R-ը դիմադրությունը:
Վերջ

Էլեկտրական երևույթներ

  • 1.
  • 2.
    Կուլոնի օրենքը  Էլեկտրականլիցքի հասկացությունն առաջին անգամ կիրառվել է 1785 թ. Կուլոնի օրենքում:  Երկու կետային լիցքավորված մասնիկների փոխադարձ ձգողության կամ վանողության ուժը ուղիղ համեմատական է նրանց լիցքերի մեծության արտադրյալին և հակադարձ համեմատական է հեռավորության քառակուսուն
  • 3.
    Մարմինների էլեկտրականացումը: Էլեկտրական լիցք Մարդիկ կան, ովքեր քեն կարող իրենց կյանքը պատկերացնել առանց էլեկտրականության: Ինչպես գիտենք, տիեզերքի բոլոր մարմինները միմյանց ձգում են տիեզերական ձգողության կամ գրավիտացիոն ուժերով, որոնք ուղիղ համաեմատական են փոխազտող մարմինների զանգվածներին և հակադարձ համեմատական՝ մարմինների միջև հեռավորության քարակուսուն: Էլեկտրականացմանը մասնակցում է առնվազն երկու մարմին, և էլեկրականցմանհատևանքով երկուսն էլ էլեկտրականանում են:
  • 4.
    Էլեկտրացույց; Էլեկտրական լիցքի բաժանելիություն Մարմինները կարելի է էլեկտրականացնել ոչ միայն շփմամբ: Օրինակ՝ եթե մարմինը հպենք նախապես էլեկտրականացված որևէ մարմնի, ապա այն կելեկտրականանա: Մորթիով շփենք էփոնիտե փողը ու մոտեցնենք մետաղե նրբաթիթեղից պատրաստված և մետաքսե թելից կախված պարկուճին:
  • 5.
     Նման փորձերըցույց են տալիս, որ մարմինն էլեկտրականացած է, այսինքն՝ նրան հաղորդվել է էլեկտրական լիցք: Լիցքավորված մարմինների փոխազդեցության վրա է հիմնված էլեկրացույցի աշխատանքը:
  • 6.
    Որքան մեծ էէլեկտրական լիցքը, այնքան մեծ է թիթեղների փոխադարձ վանողական ուժը, և այնքան մեծ անկյով են դրանք շեղվում
  • 7.
    Տեսակներ  Տարբերվում էէլեկտրական հոսանքի 3 տեսակէ 1. Հաստատուն հոսանք 2. Փոփոխական հոսանք 3. Իմպուլսային էլեկտրական հոսանք
  • 8.
    Աղբյուր  Հոսանքի առաջինաղբյուրը ստեղծվել է 1800 թվականին՝ Ալեսսանդրո Վոլտայի կողմից, ով վերցրել է արծաթե ու ցինկե մի քանի տասնակ զույգ կլոր թիթեղներ և նրանց միջև աղաջրի մեջ թրջված ստվարաթղթի կլոր միջադիրներ դնելով, այդ ամենը դասավորել սյան տեքով: Հետո վերին և ներքեվի թիթեղներին հաղորդալար ամրացնելով, Վոլտան ստացել է հաստատուն հոսանքի արաջին աղբյուրը: Այս հոսանքի աղբյուրը կոչվում է՝ վոլտյան սյուն:
  • 9.
    Չափման միավոր  Ներկայիսմիջազգալին համակարգի միավորների հոսանքի ուժը չափվում է ամպերներով, լարերը վոլտերով: Ըստ Օհմի օրենքի շղթայի հոսանքի ուժը ուղիղ համեմատական լարման U և հակադարձ համեմատական է դիմադրության R:  , որտեղ P-ն հզորությունն է, իսկ R-ը դիմադրությունը:
  • 10.