Afghanistan Provincial Councils, Cause of weakness and ways of strengthening and empowerment.

1. ‫پایتت‬ ‫پاور‬
‫افغانستان‬ ‫ان‬‫ر‬‫تو‬ ‫تعلیمی‬‫و‬‫ی‬‫توسعو‬‫موسسه‬
‫والیتی‬ ‫ای‬‫ر‬‫شو‬
‫ی‬‫تاثیر‬‫کم‬ ‫علل‬
‫و‬
‫تقویتی‬ ‫های‬‫ر‬‫اهکا‬‫ر‬
‫کننده‬‫تهیه‬:‫احسان‬ ‫کاظم‬

2. ‫قانونی‬ ‫عوامل‬
‫ی‬‫ساختار‬ ‫عوامل‬
‫ی‬ ‫سیاس‬ ‫عوامل‬
‫اجتماعی‬ ‫عوامل‬
‫فردی‬ ‫عوامل‬
‫چیست؟‬‫والیتی‬‫اهای‬‫ر‬‫شو‬
‫والیتی‬‫اهای‬‫ر‬‫شو‬ ‫ا‬‫ر‬‫چ‬
‫والیتی‬‫اهای‬‫ر‬‫شو‬ ‫های‬‫صالحیت‬ ‫و‬‫وظایف‬
‫سنا‬ ‫مجلس‬‫در‬‫والیتی‬‫اهای‬‫ر‬‫شو‬ ‫سهم‬
‫ل‬‫او‬‫بخش‬:‫عمومی‬‫اطالعات‬ ‫و‬ ‫معرفی‬‫دوم‬ ‫بخش‬:‫ی‬‫تاثیر‬‫کم‬‫و‬‫ضعف‬ ‫علل‬
‫سوم‬‫بخش‬:‫تقویتی‬ ‫های‬‫ر‬‫اهکا‬‫ر‬
‫کلی‬ ‫های‬‫ر‬‫اهکا‬‫ر‬
‫قانونی‬‫اصالحات‬
‫ی‬‫ساختار‬‫اصالحات‬
‫ی‬ ‫سیاس‬‫اصالحات‬
‫اجتماعی‬‫تغییر‬ ‫و‬ ‫عامه‬ ‫آکاهی‬
‫فردی‬‫توانایی‬ ‫و‬‫دانش‬
‫مدنی‬ ‫های‬‫ر‬‫اهکا‬‫ر‬ ‫و‬‫دادخواهی‬
‫دادخواهی‬‫اهداف‬
‫دادخواهی‬ ‫های‬ ‫شیوه‬

4. «‫شورای‬‫والیتی‬‫در‬‫تأمین‬‫اهداف‬‫انکشافی‬‫دولت‬‫و‬‫بهب‬‫ود‬‫امور‬
‫والیت‬‫به‬‫ی‬‫نحو‬‫که‬‫در‬‫قوانین‬‫تصریح‬،‫گردد‬‫می‬‫سهم‬‫گ‬‫رفته‬‫و‬
‫در‬‫مسایل‬‫مربوط‬‫به‬‫والیت‬‫مشوره‬‫دهد‬‫می‬.‫شورای‬‫والیت‬‫ی‬
‫وظایف‬‫خود‬‫ا‬‫ر‬‫با‬‫ی‬‫همکار‬‫ر‬‫ادا‬‫ات‬‫محلی‬‫ا‬‫ر‬‫اج‬‫نماید‬‫می‬.»
[‫ماده‬‫صد‬‫یک‬‫ی‬ ‫س‬‫و‬‫نهم‬‫ن‬‫قانو‬‫ی‬ ‫اساس‬]
«‫شورای‬‫والیتی‬‫به‬‫حیث‬‫یک‬‫مجمع‬‫انتخابی‬‫به‬‫هدف‬‫ا‬‫یجاد‬
‫ی‬‫ساختار‬‫که‬‫مشارکت‬‫و‬‫سهم‬‫ی‬‫گیر‬‫مردم‬‫و‬‫نهادهای‬
‫جامعه‬‫مدنی‬‫ا‬‫ر‬‫با‬‫ات‬‫ر‬‫ادا‬‫دولتی‬‫در‬‫سطح‬‫والیت‬‫تأمین‬‫و‬
‫ات‬‫ر‬‫ادا‬‫والیتی‬‫ا‬‫ر‬‫در‬‫امور‬‫مربوط‬‫مشوره‬،‫دهد‬‫فعالیت‬
‫مینماید‬.»[‫ماده‬‫دوم‬‫ن‬‫قانو‬‫شورای‬‫والیتی‬]

5. ‫اولین‬‫بار‬‫در‬‫نشست‬‫و‬‫نامه‬‫موافقت‬‫بن‬‫در‬‫سال‬2001،‫از‬‫ایجاد‬‫اهای‬‫ر‬‫شو‬‫والیتی‬‫در‬‫کنار‬،‫ملان‬‫ر‬‫پا‬‫اهای‬‫ر‬‫شو‬
‫ی‬‫شهردار‬‫و‬‫اهای‬‫ر‬‫شو‬‫ولسوالی‬‫و‬‫قریه‬،‫ها‬‫حرف‬‫به‬‫میان‬‫آمد؛‬‫سپس‬‫در‬‫قوانینی‬‫مهم‬،‫ی‬‫ر‬‫کشو‬‫مانند‬‫ن‬‫قانو‬‫ا‬‫ی‬ ‫ساس‬
‫جدید‬‫افغانستان‬‫بر‬‫ایجاد‬‫آن‬‫تاکید‬‫شد‬.
‫بر‬‫بنیاد‬‫یفی‬‫ر‬‫تعا‬‫که‬‫در‬‫ن‬‫قانو‬‫ی‬ ‫اساس‬‫و‬‫هم‬‫چنان‬‫ن‬‫قانو‬‫ای‬‫ر‬‫شو‬‫والیتی‬‫از‬‫این‬‫ا‬‫ر‬‫شو‬‫داده‬،‫شده‬‫غایات‬‫یا‬‫مقاصد‬
‫اصلی‬‫از‬‫ایجاد‬‫اهای‬‫ر‬‫شو‬‫والیتی‬‫در‬‫قالب‬‫حکومت‬‫والیتی‬‫و‬،‫محلی‬‫تقویت‬‫مشارکت‬‫مردم‬‫در‬‫ی‬ ‫سیاس‬‫ر‬‫امو‬‫و‬‫تصمیم‬
‫های‬‫ی‬‫گیر‬،‫سمی‬‫ر‬‫ت‬‫ر‬‫نظا‬‫و‬‫ی‬ ‫س‬‫ر‬‫بر‬‫کارکردها‬‫و‬‫اعمال‬‫نهادهای‬،‫دولتی‬‫ایه‬‫ر‬‫ا‬‫ی‬‫ت‬‫ر‬‫مشو‬‫به‬‫مقامات‬‫و‬‫مسئولین‬‫والیتی‬
‫در‬‫ها‬‫ر‬‫کا‬‫و‬‫ات‬‫ر‬‫امو‬‫والیتی‬‫و‬‫چنان‬‫هم‬‫تقویت‬‫نهادهای‬‫مردمی‬‫می‬‫باشند‬.
‫ای‬‫ر‬‫شو‬‫والیتی‬‫یک‬‫نهاد‬‫مردمی‬‫است‬‫که‬‫عیت‬‫و‬‫مشر‬‫خود‬‫ا‬‫ر‬‫صرفا‬‫از‬،‫اده‬‫ر‬‫ا‬،‫خواست‬‫ا‬‫ر‬‫آ‬‫و‬‫انتخاب‬‫مردم‬‫گی‬‫می‬،‫رد‬‫نه‬‫از‬
‫هیچ‬‫نهاد‬‫و‬‫ارگان‬،‫دیگر‬‫و‬‫چنان‬‫هم‬‫در‬‫ن‬‫و‬‫در‬‫ساختار‬‫ی‬‫ادار‬‫و‬‫دولتی‬‫صرفا‬‫از‬‫مردم‬‫نمایندگی‬‫می‬،‫کند‬‫خواس‬‫ها‬‫ته‬‫و‬
‫نیاز‬‫مردم‬‫ا‬‫ر‬‫با‬‫نهادهای‬‫ذی‬‫بط‬‫ر‬‫مطرح‬‫می‬‫د‬‫ز‬‫سا‬‫و‬‫هم‬‫چنین‬‫از‬‫ها‬‫فعالیت‬‫و‬‫کارکردهای‬‫دولت‬‫به‬‫مردم‬‫اطالع‬‫ر‬‫سانی‬
‫می‬‫کند‬.

6. ‫والیتی‬ ‫شوراهای‬ ‫ن‬‫قانو‬ ‫م‬‫ر‬‫چها‬ ‫ماده‬:
‫میباشد‬‫ذیل‬ ‫های‬ ‫صالحیت‬ ‫و‬‫وظایف‬‫ای‬‫ر‬‫دا‬ ‫والیتی‬ ‫شورای‬:
‫امور‬ ‫وسایر‬ ‫ی‬‫ساز‬‫ز‬‫با‬‫و‬ ‫ف‬‫ر‬‫معا‬ ، ‫صحت‬ ، ‫اجتماعی‬ ، ‫اقتصادی‬ ‫ساحات‬‫در‬ ‫حکومت‬ ‫انکشافی‬ ‫اهداف‬‫تعیین‬‫در‬‫مشارکت‬
‫والیت‬ ‫به‬‫مربوط‬.
‫شوراهای‬،‫والیتی‬‫بر‬‫بنیاد‬‫صالحیت‬‫قانونی‬‫اش‬‫باید‬‫جریان‬‫ر‬‫د‬‫تمام‬‫های‬‫برنامه‬‫انکشافی‬‫در‬‫سطح‬‫یک‬‫والیت‬‫در‬‫همه‬‫بخشهای‬‫صح‬،‫ی‬،‫اقتصادی‬
،‫اجتماعی‬،‫فرهنگی‬‫ی‬ ‫ش‬‫ز‬‫ر‬‫و‬‫که‬‫توسط‬‫نهادهای‬‫ایی‬‫ر‬‫اج‬‫طرح‬‫و‬‫تطبیق‬‫می‬‫شود؛‬‫ار‬‫ر‬‫ق‬‫بگیرد‬‫و‬‫به‬‫نمایندگی‬‫از‬‫مردم‬‫در‬‫تعیین‬‫اهداف‬‫و‬‫های‬‫اولویت‬
‫اصلی‬‫این‬‫ها‬‫برنامه‬‫مشارکت‬‫داشته‬‫باشند‬.‫ی‬‫تجربه‬‫کشورهای‬‫مشابه‬‫افغانستان‬‫نشان‬‫داده‬‫است‬‫که‬‫طرح‬‫هرگونه‬‫های‬‫برنامه‬‫ان‬‫کشافی‬‫در‬
‫ی‬ ‫هربخش‬‫ن‬‫بدو‬‫مشارکت‬‫و‬‫در‬‫نظر‬‫گرفتن‬،‫ها‬‫خواسته‬‫ها‬‫اولویت‬‫و‬‫نظریات‬‫مردم‬‫و‬‫نهادهای‬‫مردمی‬،‫در‬‫سطوح‬‫مختلف‬‫تقریبا‬60-80‫فیصد‬‫با‬
‫شکست‬‫و‬‫فساد‬‫اه‬‫ر‬‫هم‬‫بوده‬‫است‬.
‫والیات‬ ‫مالی‬‫منابع‬ ‫از‬ ‫مؤثر‬ ‫استفاده‬ ‫مورد‬‫در‬‫مشوره‬ ‫ائه‬‫ر‬‫ا‬.
‫بربنیاد‬‫های‬‫ر‬‫آما‬‫جهانی‬‫بانک‬‫و‬‫ق‬‫صندو‬‫بین‬‫املللی‬،‫ل‬‫پو‬‫نزدیک‬‫به‬80-90‫فیصد‬‫بودجه‬‫دولت‬،‫افغانستان‬‫در‬‫تمام‬‫بخشهای‬‫نظامی‬‫و‬،‫ملکی‬
‫ی‬‫ادار‬‫و‬‫انکشافی‬‫توسط‬‫کشورهای‬‫مختلف‬‫کمک‬‫دهنده‬‫تامین‬‫میشود‬.‫پس‬‫بدیهی‬‫است‬‫که‬‫ای‬‫ر‬‫ب‬‫موثر‬‫واقع‬‫شدن‬‫این‬‫کمک‬‫ها‬‫به‬‫نحوه‬‫و‬
‫چگونگی‬‫مصرف‬‫آن‬‫بایستی‬‫توجه‬‫جدی‬‫کرد‬.‫های‬‫ر‬‫آما‬‫سمی‬‫ر‬‫نشان‬‫میدهد‬‫که‬‫طور‬‫به‬‫کلی‬‫تقریبا‬30-40‫صد‬‫ر‬‫د‬‫از‬‫های‬‫بودجه‬‫انکشافی‬
‫ی‬‫ساالنه‬‫والیات‬‫دلیل‬‫به‬‫فساد‬‫و‬‫ی‬‫کار‬‫کم‬‫ات‬‫ر‬‫ادا‬‫والیتی‬‫ومحلی‬‫ه‬‫ر‬‫دوبا‬‫به‬‫کابل‬‫برگشت‬‫کنند‬‫می‬‫و‬‫تقریبا‬‫به‬‫همین‬‫ه‬‫ز‬‫اندا‬‫ه‬‫م‬‫توسط‬‫ارگانهای‬
‫مختلف‬‫چه‬‫در‬‫مرکز‬‫و‬‫چه‬‫در‬‫والیات‬‫اختالس‬‫می‬‫شود‬.‫از‬‫این‬،‫منظر‬‫به‬‫خوبی‬‫توان‬‫می‬‫پی‬‫برد‬‫که‬‫مشارکت‬‫شوراهای‬‫والیتی‬‫در‬‫است‬‫فاده‬‫موثر‬
‫از‬‫این‬‫منابع‬‫تا‬‫چه‬‫ه‬‫ز‬‫اندا‬‫می‬‫تواند‬‫مفید‬‫تمام‬‫شود‬.
.

7. ‫ی‬‫سهمگیر‬‫فعال‬‫به‬‫ق‬‫طر‬‫ممکنه‬‫برای‬‫از‬‫بین‬‫بردن‬‫سوم‬‫ر‬‫و‬‫عنعنات‬‫مغایر‬‫شریعت‬‫اسالمی‬‫ن‬‫وقانو‬(‫ز‬‫ا‬‫دواج‬‫های‬
‫ی‬‫اجبار‬،‫بد‬‫دادن‬‫ن‬‫ز‬‫ها‬‫وامثال‬‫آن‬)‫و‬‫مساعی‬‫در‬‫تأمین‬‫ق‬‫حقو‬‫بشر‬
‫شوراهای‬‫والیتی‬‫چنان‬‫هم‬‫به‬‫لحاظ‬‫قانونی‬‫موظف‬‫است‬‫که‬‫برای‬‫از‬‫میان‬‫برداشتن‬‫عنعنات‬‫و‬‫سوم‬‫ر‬‫مغایر‬‫با‬‫شری‬‫عت‬
‫اسالمی‬‫و‬‫ق‬‫حقو‬‫و‬‫امت‬‫ر‬‫ک‬‫انسانی‬‫تالش‬،‫کنند‬‫و‬‫در‬‫از‬‫بین‬‫بردن‬‫های‬‫خشونت‬،‫خانوادگی‬‫اشکال‬‫مختلف‬‫خشونت‬‫ع‬‫لیه‬‫نان‬‫ز‬
‫سهم‬‫جدی‬‫بگیرند‬.‫از‬‫ق‬‫حقو‬‫اقلیت‬‫ها‬‫دفاع‬‫کند‬.
‫دید‬‫ز‬‫با‬‫از‬‫محالت‬‫سلب‬‫ادی‬‫ز‬‫آ‬‫به‬‫استیذان‬(‫ه‬‫ز‬‫اجا‬)‫مقامات‬،‫مربوط‬‫تحلیل‬‫یابی‬‫ز‬‫وار‬‫عمل‬‫کردهای‬‫مراجع‬
‫حراست‬‫ن‬‫قانو‬‫و‬‫ق‬‫حقو‬‫و‬‫ائه‬‫ر‬‫ا‬‫ش‬‫ر‬‫گزا‬‫د‬‫ر‬‫مو‬‫ر‬‫د‬‫به‬‫ه‬‫ر‬‫ادا‬‫والیت‬.
‫شوراهای‬‫والیتی‬‫باید‬‫بطور‬‫منظم‬‫از‬‫محالتی‬‫که‬‫دولت‬‫ای‬‫ر‬‫ب‬‫اقدامات‬‫تنبیهی‬‫و‬‫ات‬‫ز‬‫مجا‬‫اد‬‫ر‬‫اف‬‫ا‬‫ر‬‫به‬‫آنجا‬‫فرستن‬‫می‬‫د‬‫دید‬‫ز‬‫با‬‫کنند‬‫و‬
‫د‬‫ر‬‫موا‬‫نقض‬‫ق‬‫حقو‬‫بشر‬‫و‬‫ق‬‫حقو‬‫ندانیان‬‫ز‬‫ا‬‫ر‬‫به‬‫ارگانهای‬‫مربوط‬‫ش‬‫ر‬‫ا‬‫ز‬‫گ‬‫دهند‬.‫توقیف‬‫خانه‬‫های‬‫پولیس‬‫و‬‫امنیت‬‫و‬‫ن‬‫ز‬‫دانها‬
‫ی‬‫نمونه‬‫این‬‫محالت‬‫است‬.‫ندانهای‬‫ز‬‫افغانستان‬‫یک‬‫از‬‫مکانهای‬‫اصلی‬‫نقض‬‫ق‬‫حقو‬‫بشر‬‫یا‬‫ق‬‫حقو‬‫انسانی‬‫اد‬‫ر‬‫اف‬‫است‬‫که‬‫در‬‫آن‬
‫نه‬‫تنها‬‫به‬‫وضعیت‬‫صحی‬،،‫تعذیه‬‫روحی‬‫و‬‫روانی‬‫ندانیان‬‫ز‬‫توجه‬‫شود‬‫نمی‬‫که‬‫ندانیان‬‫ز‬‫ه‬‫ر‬‫هموا‬‫در‬‫معرض‬‫خشونت‬‫م‬‫ختلفی‬‫مانند‬
‫شکنجه‬‫های‬‫فزیکی‬‫و‬‫روحی‬‫توسط‬‫مسئولین‬‫ندان‬‫ز‬‫یا‬‫توسط‬‫دیگر‬‫ندانیان‬‫ز‬‫ار‬‫ر‬‫ق‬‫ند‬‫ر‬‫دا‬.‫مانند‬‫ز‬‫تجاو‬‫به‬،‫نان‬‫ز‬‫دخ‬،‫ان‬‫ر‬‫ت‬‫ان‬‫ر‬‫پس‬
‫جوان‬‫و‬‫یر‬‫ز‬‫سن‬‫و‬‫هم‬‫فقدان‬‫چنان‬‫سیدگی‬‫ر‬‫سریع‬‫به‬‫های‬‫دوسیه‬‫ندانیان‬‫ز‬‫به‬‫دلیل‬‫ی‬‫کار‬‫کم‬‫و‬‫فساد‬‫در‬‫سیستم‬‫عدل‬‫ی‬‫و‬‫قضایی‬.

8. ‫مشارکت‬‫در‬‫حل‬‫اختالفات‬‫و‬‫عات‬‫ز‬‫منا‬‫قومی‬‫و‬‫محلی‬‫از‬‫طریق‬‫جرگه‬‫های‬‫اصالحی‬.
‫از‬‫این‬،‫منظر‬‫شوراهای‬‫والیتی‬‫و‬‫دیگرشوراهای‬‫سمی‬‫ر‬‫مانند‬‫شوراهای‬‫ولسوالی‬‫و‬‫قریه‬(‫تا‬‫هنوزانتخابت‬‫آنها‬‫ار‬‫ز‬‫برگ‬‫نش‬‫ده‬‫است‬)‫ا‬‫ر‬
‫توان‬‫می‬‫نسخه‬،‫جدید‬‫اگیر‬‫ر‬‫ف‬‫و‬‫انکشاف‬‫ی‬‫یافته‬‫های‬‫جرگه‬‫سنتی‬‫دانست‬‫که‬‫جایگاه‬‫سمی‬‫ر‬‫و‬‫قانونی‬‫یافته‬‫اند‬‫و‬‫در‬‫ک‬‫نار‬،‫مشورت‬
‫ی‬‫همکار‬‫با‬‫دولت‬‫و‬‫ت‬‫ر‬‫نظا‬‫بر‬‫این‬،‫نهاد‬‫حل‬‫ر‬‫د‬‫عات‬‫ز‬‫منا‬‫اجتماعی‬‫که‬‫به‬‫دالیل‬‫های‬‫ایش‬‫ر‬‫گ‬‫مختلف‬‫و‬‫متضاد‬،‫قومی‬‫ی‬‫قبیلو‬،‫ی‬ ‫سیاس‬
‫مذهبی‬‫و‬...‫رخ‬،‫دهد‬‫می‬‫مسئولیت‬‫و‬‫صالحیت‬‫قانونی‬‫د‬‫ر‬‫دا‬‫و‬‫ه‬‫ر‬‫هموا‬‫باید‬‫تالش‬‫کند‬‫که‬‫مانع‬‫بروز‬‫اختالف‬‫و‬‫تخاصم‬‫جمعی‬‫و‬‫گروهی‬
‫شود‬.
‫ائه‬‫ر‬‫ا‬‫مشوره‬‫در‬‫مورد‬‫طرح‬‫پالن‬‫انکشافی‬‫والیت‬‫وپالن‬‫پیش‬‫بینی‬‫شده‬‫قبل‬‫از‬‫پیشنهاد‬‫به‬‫حکومت‬
‫تمام‬‫ات‬‫ر‬‫ادا‬‫ایی‬‫ر‬‫اج‬‫و‬‫انکشافی‬‫هر‬‫والیت‬‫تحت‬‫سرپرستی‬‫شخص‬‫والی‬‫در‬‫آغاز‬‫هر‬‫سال‬‫یک‬‫پالن‬‫انکشافی‬‫ا‬‫ر‬‫باید‬‫ط‬‫رح‬‫و‬‫تدوین‬
‫کنند‬‫و‬‫آن‬‫ا‬‫ر‬‫به‬‫دولت‬‫ی‬‫مرکز‬‫و‬‫دیگر‬‫ارگانهای‬‫بط‬‫ر‬‫ذی‬‫ملی‬(‫یاست‬‫ر‬،‫جمهوری‬‫های‬‫ت‬‫ر‬‫ا‬‫ز‬‫و‬‫مالیه‬‫و‬‫اقتصاد‬‫و‬‫ملان‬‫ر‬‫پا‬‫افغ‬‫انستان‬)
‫ایه‬‫ر‬‫ا‬‫کند‬‫تا‬‫بر‬‫اساس‬‫ها‬‫ز‬‫نیا‬‫و‬‫اولویت‬‫های‬‫مطرح‬‫شده‬‫در‬‫این‬‫پالن‬‫انکشافی‬‫بودجه‬‫اختصاص‬‫داده‬‫شود‬.‫شورای‬‫وال‬‫یتی‬
‫عنوان‬‫به‬‫یک‬‫نهاد‬‫مردمی‬‫ل‬‫مسئو‬‫و‬‫ملزم‬‫است‬‫که‬‫در‬‫طرح‬‫و‬‫تدوین‬‫این‬‫پالن‬‫انکشافی‬‫با‬‫دیگر‬‫ارگانهای‬‫والیتی‬‫مش‬‫ورت‬‫و‬‫ی‬‫همکار‬
‫کند‬‫و‬‫ها‬‫ز‬‫نیا‬‫و‬‫های‬‫خواست‬‫ی‬ ‫اساس‬‫مردم‬‫ا‬‫ر‬‫شامل‬‫این‬‫پالن‬‫انکشافی‬‫کند‬.

9. ‫ی‬‫سهمگیر‬‫مؤثر‬‫و‬‫فعال‬‫در‬‫ی‬‫جلوگیر‬‫از‬‫ع‬‫ر‬‫ز‬،‫کوکنار‬،‫تولید‬‫ی‬‫نگهدار‬‫وقاچاق‬‫مواد‬‫مخدر‬‫و‬‫اعتیاد‬‫به‬‫آن‬‫واستعمال‬‫مس‬،‫ات‬‫ر‬‫ک‬
‫از‬‫طریق‬‫آگاهی‬‫دادن‬‫از‬‫خطرات‬‫استعمال‬‫مواد‬،‫مذکور‬‫جلب‬‫ی‬‫همکار‬‫مردم‬‫و‬‫مساعدت‬‫با‬‫مؤسساتی‬‫که‬‫در‬‫امر‬‫ه‬‫ز‬‫مبار‬‫علیه‬
‫مواد‬‫مخدر‬‫فعالیت‬‫می‬‫نمایند‬.
‫از‬‫اعتیاد‬‫به‬‫عنوان‬‫مرگ‬‫و‬‫ی‬‫فاجعه‬‫خاموش‬‫یاد‬‫شود‬‫می‬.‫بر‬‫بنیاد‬‫های‬‫ر‬‫آما‬‫ایه‬‫ر‬‫ا‬‫شده‬‫توسط‬‫ت‬‫ر‬‫ا‬‫ز‬‫و‬‫ه‬‫ز‬‫مبار‬‫با‬‫مواد‬‫مخدر‬‫و‬‫دی‬‫گر‬
‫موسسات‬‫ملی‬‫و‬‫بین‬‫املللی؛‬‫بیش‬‫از‬6-8‫فیصد‬‫جمعیت‬‫افغانستان‬‫معتاد‬‫به‬‫مواد‬‫مخدر‬‫و‬‫ترکیبات‬‫مختلف‬‫و‬‫ی‬‫پیشرفته‬‫آن‬‫ا‬‫ست‬
‫که‬‫اکثریت‬‫مطلق‬‫ا‬‫ر‬‫آن‬‫جوانان‬‫تشکیل‬‫دهد‬‫می‬‫و‬‫از‬‫این‬‫میان‬‫انه‬‫ز‬‫رو‬‫میان‬30‫تا‬50‫نفر‬‫در‬‫اسر‬‫ر‬‫س‬‫کشور‬‫به‬‫دلیل‬‫اعتیاد‬‫و‬‫اض‬‫ر‬‫ام‬
‫ی‬ ‫ناش‬‫از‬‫آن‬‫جان‬‫خود‬‫ا‬‫ر‬‫از‬‫دست‬‫دهند‬‫می‬.‫امسال‬‫کشت‬‫مواد‬‫مخدر‬‫در‬‫اسر‬‫ر‬‫س‬‫افغانستان‬‫شاهد‬30‫فیصد‬‫ایش‬‫ز‬‫اف‬‫بوده‬‫است‬.
‫ها‬‫ر‬‫آما‬‫نشان‬‫دهد‬‫می‬‫که‬‫همزمان‬‫با‬‫گسترش‬‫کشت‬‫مواد‬،‫مخدر‬‫اعتیاد‬‫به‬‫آن‬‫نیز‬‫ایش‬‫ز‬‫اف‬‫می‬‫یابد‬.‫بر‬‫اساس‬‫این‬،‫ت‬‫ر‬‫ضرو‬‫ش‬‫وراهای‬
‫الیتی‬‫به‬‫عنوان‬‫یک‬‫نهاد‬‫مردمی‬‫مسئولیت‬‫قانونی‬‫و‬‫انسانی‬‫ند‬‫ر‬‫دا‬‫که‬‫با‬‫ع‬‫ر‬‫ز‬‫مواد‬‫مخدر‬‫عنوان‬‫به‬‫ی‬‫یشه‬‫ر‬‫اعتیاد‬‫و‬‫تب‬،‫اهی‬‫با‬‫توسل‬‫به‬
‫اهای‬‫ر‬‫مج‬‫مختلفی‬‫ن‬‫چو‬‫آگاهی‬،‫دهی‬‫ی‬‫همکار‬‫با‬‫نهادهای‬‫ذی‬‫بط‬‫ر‬‫ملی‬‫و‬‫بین‬،‫املللی‬‫با‬‫این‬‫پدیده‬‫ه‬‫ز‬‫مبار‬‫کند‬.
‫ل‬‫حصو‬‫معلومات‬‫در‬‫ابطه‬‫ر‬‫به‬‫اآت‬‫ر‬‫اج‬‫و‬‫پالن‬‫کار‬‫ه‬‫ر‬‫ادا‬‫والیتی‬‫و‬‫شعبات‬‫مربوط‬.
‫چنان‬‫هم‬‫شوراهای‬‫والیتی‬‫عنوان‬‫به‬‫یک‬‫نهاد‬‫منتخب‬‫و‬،‫مردمی‬‫این‬‫صالحیت‬‫ا‬‫ر‬‫ند‬‫ر‬‫دا‬‫که‬‫در‬‫ابطه‬‫ر‬‫با‬‫نحوه‬‫و‬‫چگونگی‬‫ف‬،‫ها‬‫عالیت‬
‫پالن‬‫و‬‫های‬‫برنامه‬‫ی‬‫کار‬‫ت‬‫ر‬‫ادا‬‫والیتی‬،‫باید‬‫از‬‫این‬‫ت‬‫ر‬‫ادا‬‫طالب‬‫معلومات‬‫شوند‬‫و‬‫ا‬‫ر‬‫آن‬‫ی‬ ‫بررس‬‫و‬‫یابی‬‫ز‬‫ار‬‫کند‬.

10. ‫ی‬ ‫بررس‬‫پالن‬‫انکشافی‬‫ونحوۀ‬‫مخارج‬‫ساالنه‬‫ه‬‫ر‬‫ادا‬‫والیتی‬‫ای‬‫ر‬‫وا‬‫ی‬‫ه‬‫ش‬‫ر‬‫ا‬‫ز‬‫گ‬‫آن‬‫به‬‫ساکنین‬‫والیت‬‫بوطه‬‫ر‬‫م‬‫طریق‬‫ز‬‫ا‬‫ر‬‫سانه‬‫های‬‫همگانی‬
.
‫شوراهای‬‫والیتی‬‫موظف‬‫است‬‫و‬‫این‬‫صالحیت‬‫ا‬‫ر‬‫د‬‫ر‬‫دا‬‫که‬‫پالن‬،‫انکشافی‬‫چگونگی‬‫ف‬‫ر‬‫مصا‬‫مالی‬‫ات‬‫ر‬‫ادا‬‫والیتی‬‫ا‬‫ر‬‫ی‬ ‫بررس‬‫و‬‫آن‬‫ا‬‫ر‬‫از‬‫ای‬‫ر‬‫مج‬‫های‬‫سانه‬‫ر‬
‫همگانی‬‫با‬‫باشندگان‬‫والیات‬‫مربوطه‬‫شریک‬‫کنند‬.‫تحقیقات‬‫مختلفی‬‫که‬‫روی‬‫شوراهای‬‫والیتی‬‫انجام‬‫شده‬‫نشان‬‫دهد‬‫می‬‫که‬‫این‬‫ش‬‫وراها‬‫تقریبا‬‫در‬
‫اکثر‬‫والیات‬‫در‬‫امر‬‫اطالع‬‫سانی‬‫ر‬‫از‬‫کار‬‫ی‬‫شیوه‬‫و‬‫های‬‫فعالیت‬‫ت‬‫ر‬‫ادا‬،‫والیتی‬‫ی‬‫نحوه‬‫تطبیق‬‫پالنهای‬‫انکشافی‬‫و‬‫چگونگی‬‫مصرف‬‫بو‬‫ی‬‫دجه‬‫عادی‬‫و‬
‫انکشافی‬‫توسط‬‫این‬،‫ات‬‫ر‬‫ادا‬‫به‬‫مردم‬‫ناکام‬‫بوده‬‫اند‬.‫همین‬‫امر‬‫یکی‬‫از‬‫عواملی‬‫است‬‫که‬‫سبب‬،‫ی‬ ‫اموش‬‫ر‬‫ف‬‫گرفتن‬‫نادیده‬‫و‬‫از‬‫بین‬‫فت‬‫ر‬‫ن‬‫اعتماد‬‫به‬‫این‬
‫نهادها‬‫از‬‫ی‬‫سو‬‫مردم‬‫شده‬‫است‬.
‫سهم‬‫ی‬‫گیر‬‫حفظ‬‫ر‬‫د‬‫آثار‬‫یخی‬‫ر‬‫تا‬‫ی‬‫وجلوگیر‬‫از‬‫تخریب،سرقت‬‫و‬‫قاچاق‬‫آن‬.
‫افغانستان‬‫به‬‫روایت‬‫یخ‬‫ر‬‫تا‬‫از‬‫ی‬‫پیشینه‬‫یخی‬‫ر‬‫تا‬‫پنج‬‫ه‬‫ر‬‫ا‬‫ز‬‫ه‬‫ساله‬‫برخوردار‬‫است‬.‫بربنیاد‬‫تحقیقات‬‫باستان‬،‫ی‬ ‫شناس‬‫شهر‬‫ب‬،‫لخ‬‫پانزدهمین‬‫شهر‬
‫قدیمی‬‫جهان‬‫است‬‫که‬‫تاهنوز‬‫همچنان‬‫به‬‫حیاتش‬‫ادامه‬‫داده‬‫است‬.‫اما‬‫های‬‫ر‬‫آثا‬‫باستانی‬‫و‬‫های‬‫اث‬‫ر‬‫می‬‫یخی‬‫ر‬‫تا‬‫افغانستان‬‫سریعا‬‫در‬‫ح‬‫ال‬‫از‬‫بین‬
‫فتن‬‫ر‬،‫است‬‫از‬‫خانقاه‬‫موالنا‬‫در‬‫بلخ‬‫تا‬‫جام‬‫ر‬‫منا‬‫در‬،‫غور‬‫معابد‬‫و‬‫بناهایی‬‫بودای‬‫در‬‫مس‬،‫عینک‬،‫شهرضحاک‬‫شهرغلغله‬‫و‬‫های‬‫ه‬‫ر‬‫مغا‬‫ب‬‫ودایی‬‫در‬
،‫بامیان‬‫همگی‬‫در‬‫معرض‬‫نابودی‬‫ار‬‫ر‬‫ق‬‫ند‬‫ر‬‫دا‬.،‫طرفی‬‫ز‬‫ا‬‫چندین‬‫دهه‬،‫بدینسو‬‫های‬‫بخش‬‫یادی‬‫ز‬‫از‬‫این‬‫آثار‬‫به‬‫کشورهای‬‫مختلفی‬‫آسیای‬‫ی‬‫و‬‫اروپایی‬
‫قاچاق‬‫می‬‫شوند‬‫و‬‫از‬‫های‬‫موزه‬‫یس‬‫ر‬‫پا‬‫و‬‫لندن‬‫سرمی‬‫کشند‬.‫ها‬‫این‬‫گذشته‬‫و‬‫یخ‬‫ر‬‫تا‬‫ما‬،‫هستند‬‫یخ‬‫ر‬‫تا‬‫هر‬‫جامعه‬‫هویت‬‫آنها‬‫برمی‬‫د‬‫ز‬‫سا‬.‫مردم‬
‫ن‬‫بدو‬‫یخ‬‫ر‬‫تا‬‫مردم‬‫فاقد‬‫هویت‬‫و‬‫شناسنامه‬‫است‬.‫شوراهای‬‫والیتی‬‫عنوان‬‫به‬‫یک‬‫نهاد‬‫مردمی‬‫مسئولیت‬‫قانونی‬‫و‬‫وجدانی‬‫ند‬‫ر‬‫دا‬‫تا‬‫با‬‫وادار‬‫کردن‬
‫دولت‬‫و‬‫ت‬‫ر‬‫ادا‬‫مربوط‬‫به‬‫مرمت‬‫و‬‫محافظت‬‫آبدات‬‫یخی‬‫ر‬‫تا‬‫و‬‫میراثهای‬‫فرهنگی‬،‫از‬‫هویت‬‫فرهنگی‬‫و‬‫یخی‬‫ر‬‫تا‬‫ما‬‫ی‬‫پاسدار‬‫کند‬.

11. ‫و‬ ‫بار‬‫یک‬ ‫ماه‬ ‫هرسه‬ ‫اقل‬ ‫حد‬‫عمومی‬‫مشورتی‬ ‫جلسات‬ ‫طریق‬ ‫از‬‫والیت‬ ‫ساکنین‬ ‫با‬‫مشوره‬‫مربو‬ ‫ات‬‫ر‬‫ادا‬‫ومسؤلین‬ ‫والی‬ ‫با‬‫اقل‬ ‫حد‬‫ط‬
‫بار‬ ‫یک‬‫ماه‬.
‫شوراهای‬،‫والیتی‬‫به‬‫منظور‬‫یافت‬‫ر‬‫د‬‫اطالعات‬‫ه‬‫ز‬‫تا‬‫و‬‫دقیق‬‫از‬‫ها‬‫ز‬‫نیا‬‫و‬‫های‬‫خواسته‬،‫مردم‬‫شنیدن‬‫نظریات‬‫و‬‫شریک‬‫اطال‬‫عات‬‫با‬،‫آنها‬
‫باید‬‫حد‬‫اقل‬‫هر‬‫سه‬‫ماه‬‫بار‬‫یک‬‫با‬‫ساکنین‬‫والیات‬‫مربوط‬،‫شان‬‫جلسات‬‫مشورتی‬‫عمومی‬‫ار‬‫ز‬‫برگ‬‫کنند‬.‫تالش‬‫کنند‬‫به‬‫اف‬‫ر‬‫نظ‬‫و‬
‫حرفهای‬‫آنها‬‫توجه‬‫کنند‬‫و‬‫از‬‫ای‬‫ر‬‫مج‬‫سانیدن‬‫ر‬‫آن‬‫به‬‫نهادها‬‫و‬‫های‬‫ارگان‬‫مربوط‬‫در‬‫سطوح‬،‫مختلف‬‫ای‬‫ر‬‫ب‬‫تامین‬‫آن‬‫ها‬‫ز‬‫نیا‬‫و‬‫ها‬‫خواسته‬
‫تا‬‫حد‬‫ممکن‬‫تالش‬‫کنند‬.
‫و‬‫حداقل‬‫بار‬‫یک‬‫ماه‬‫بالی‬‫والی‬‫و‬‫مسئولین‬‫ت‬‫ر‬‫ادا‬‫والیتی‬‫جلساتی‬‫مشورتی‬‫ار‬‫ز‬‫برگ‬،‫کنند‬‫تا‬‫از‬‫روند‬‫و‬‫چگونگی‬‫فعالیت‬‫های‬‫این‬‫ات‬‫ر‬‫ادا‬‫ه‬‫ز‬‫تا‬
‫اطالعات‬‫ه‬‫ز‬‫تا‬‫و‬‫ستی‬‫ر‬‫د‬‫بدست‬‫ند‬‫ر‬‫آو‬‫و‬‫چنان‬‫هم‬‫در‬‫د‬‫ر‬‫موا‬‫م‬‫ز‬‫ال‬‫باید‬‫به‬‫این‬‫نهاده‬‫مشوره‬‫بدهد‬‫تا‬‫به‬‫بهینه‬‫ی‬‫ساز‬‫این‬‫نه‬،‫ادها‬‫روندکار‬‫و‬
‫های‬‫فعالیت‬‫آنها‬‫کمک‬‫کرده‬‫باشد‬.

12. ‫اساس‬‫ر‬‫ب‬‫ماده‬‫ی‬84‫ن‬‫قانو‬‫ی‬ ‫اساس‬‫افغان‬‫ستان‬،‫یک‬‫سوم‬‫اعضای‬‫مجلس‬‫سنا‬(‫انو‬‫ر‬‫مش‬‫جرگه‬)،‫باید‬‫از‬‫میان‬‫برندگان‬‫ان‬‫تخابات‬
‫شورا‬‫ها‬‫ی‬‫والیتی‬‫و‬‫یک‬‫سوم‬‫دیگر‬‫آن‬‫از‬‫میان‬‫مجموع‬‫اعضای‬‫شوراهای‬‫ولسوالی‬‫هر‬‫والیت‬‫انتخاب‬‫شوند‬.
‫ا‬‫ر‬‫چ‬‫باید‬‫ثلثی‬‫از‬‫اعضای‬‫مجلس‬،‫سنا‬‫از‬‫میان‬‫اعضای‬‫شوراهای‬‫والیتی‬‫برگزیده‬‫شود؟‬
،‫هرچند‬‫تا‬‫هنوز‬‫دالیل‬‫مشخص‬‫قانونی‬‫در‬‫این‬‫مورد‬‫ایه‬‫ر‬‫ا‬‫نشده‬،‫است‬‫اما‬‫بدیهی‬‫است‬‫که‬‫هدف‬‫از‬‫این‬‫گزینیش‬‫ایج‬‫اد‬‫تباط‬‫ر‬‫ا‬
‫میان‬‫ملان‬‫ر‬‫پا‬(‫در‬‫سطح‬‫ملی‬)‫و‬‫شوراهای‬‫والیتی‬‫و‬‫شورهای‬‫ولسوالی‬‫ها‬(‫در‬‫سطوح‬‫والیتی‬‫و‬‫محلی‬)‫به‬‫منظور‬‫همک‬‫ی‬‫ار‬‫و‬
‫های‬‫هماهنگی‬‫بیشتر‬‫در‬‫استای‬‫ر‬‫فعالیت‬‫های‬،‫مشترک‬‫ت‬‫ر‬‫نظا‬‫بر‬‫روند‬‫کار‬‫ت‬‫ر‬‫ادا‬‫محلی‬‫و‬‫چگونگی‬‫تطبیق‬‫برن‬‫امه‬‫و‬‫های‬‫ه‬‫ژ‬‫پرو‬
‫انکشافی‬‫در‬‫مناطق‬‫مختلف‬‫در‬‫اسر‬‫ر‬‫س‬‫کشور‬‫است‬.‫و‬‫از‬‫طرفی‬‫هم‬‫سانیدن‬‫ر‬‫صدای‬‫شوراهای‬‫والیتی‬‫در‬‫سطوح‬‫باال‬‫تر‬‫یعنی‬‫به‬
‫ملان‬‫ر‬‫پا‬‫افغانستان‬‫است‬.
‫حضور‬‫یک‬‫سوم‬‫اعضای‬‫انو‬‫ر‬‫مش‬‫جرگه‬‫از‬‫میان‬‫وکالی‬‫شوراهای‬،‫والیتی‬‫به‬‫این‬‫نهاد‬‫کمک‬‫کند‬‫می‬‫تا‬‫بتواند‬‫در‬‫امر‬
‫ی‬‫قانونگذار‬‫و‬‫گیریهای‬‫تصمیم‬‫ملی‬‫سهیم‬‫باشد‬‫و‬‫اعمال‬‫نفوذ‬‫کند‬.‫عالوه‬‫بر‬،‫آن‬‫از‬‫این‬‫طریق‬‫می‬‫تواند‬‫ملان‬‫ر‬‫پا‬‫افغانستان‬‫ا‬‫ر‬‫در‬
‫جریان‬‫های‬‫فعالیت‬‫ارگانهای‬،‫والیتی‬‫تطبیق‬‫ها‬‫برنامه‬‫و‬‫ه‬‫ژ‬‫پرو‬‫های‬‫انکشافی‬‫و‬‫چنان‬‫هم‬‫نظریات‬‫و‬‫خواسته‬‫های‬‫مردم‬‫در‬‫والیات‬
‫ار‬‫ر‬‫ق‬‫دهد‬.

14. ‫چنانکه‬‫در‬‫قسمت‬‫ل‬‫او‬‫مشاهده‬،‫شد‬‫ی‬‫ماده‬‫یک‬‫صد‬‫و‬‫ی‬ ‫س‬‫و‬‫نهم‬‫ن‬‫قانو‬‫ی‬ ‫اساس‬‫و‬‫همچنان‬‫ی‬‫ماده‬‫دوم‬‫ن‬‫قانو‬
‫اهای‬‫ر‬‫شو‬‫والیتی‬‫این‬‫نهاد‬‫ا‬‫ر‬‫یک‬‫نهاد‬‫تی‬‫ر‬‫مشو‬‫می‬‫داند‬‫که‬‫باید‬‫در‬‫هماهنگی‬‫با‬‫نهادهای‬‫دولتی‬‫فعالیت‬‫ک‬‫ند‬.‫از‬،‫طرفی‬‫در‬
‫هیچ‬‫یک‬‫از‬‫قوانین‬‫مرتبط‬‫با‬‫این‬،‫اها‬‫ر‬‫شو‬‫هیچ‬‫ه‬‫ر‬‫اشا‬‫ای‬‫به‬‫صالحیت‬‫تی‬‫ر‬‫نظا‬‫این‬‫اها‬‫ر‬‫شو‬‫نشده‬‫است‬.‫این‬‫امر‬‫سبب‬
‫شده‬‫که‬‫ی‬‫بسیار‬‫ها‬‫ادعا‬‫کنند‬‫اهای‬‫ر‬‫شو‬‫والیتی‬‫فاقد‬‫صالحیت‬‫تی‬‫ر‬‫نظا‬‫است‬.
‫گفته‬‫می‬،‫شود‬‫در‬‫ن‬‫قانو‬‫جدید‬‫این‬‫اها‬‫ر‬‫شو‬‫که‬‫در‬‫ملان‬‫ر‬‫پا‬‫ای‬‫ر‬‫ب‬‫تصویب‬‫فرستاده‬،‫شده‬‫صالحیت‬‫ت‬‫ر‬‫نظا‬‫ی‬‫اهای‬‫ر‬‫شو‬
‫والیتی‬‫ا‬‫ر‬‫از‬‫آن‬‫برداشته‬‫اند‬.‫اکثریت‬‫اعضای‬‫فعلی‬‫ملان‬‫ر‬‫پا‬‫افغانستان‬‫ن‬‫بدو‬‫توجه‬‫به‬‫پیامدها‬‫و‬‫عواقب‬،‫آن‬‫معتقد‬‫اند‬
‫که‬‫صالحیت‬‫تی‬‫ر‬‫نظا‬‫ا‬‫ر‬‫منحص‬‫در‬‫اختیار‬‫ملان‬‫ر‬‫پا‬‫افغانستان‬‫ار‬‫ر‬‫ق‬‫د‬‫ر‬‫دا‬.
‫برداشتن‬‫صالحیت‬‫تی‬‫ر‬‫نظا‬‫اهای‬‫ر‬‫شو‬‫والیتی‬‫از‬‫متن‬‫ن‬‫قانو‬‫جدید‬‫این‬‫اها‬‫ر‬‫شو‬‫؛‬‫در‬‫واقع‬‫تهی‬‫کردن‬‫این‬‫نهاد‬‫ها‬‫از‬‫ماهیت‬
‫اصلی‬‫آن‬‫است‬.‫اهای‬‫ر‬‫شو‬‫والیتی‬‫ن‬‫بدو‬‫صالحیت‬‫تی‬‫ر‬‫نظا‬‫فاقد‬‫هرگونه‬‫ایی‬‫ر‬‫کا‬‫موثر‬‫و‬‫مفید‬‫است‬.

15. ‫ی‬‫ر‬‫طو‬‫همان‬‫که‬‫قبال‬‫یاد‬‫ی‬‫ر‬‫آو‬،‫شد‬‫فقدان‬‫جایگاه‬‫مشخص‬‫و‬‫قانونی‬‫اهای‬‫ر‬‫شو‬‫والیتی‬‫در‬‫بدنه‬‫و‬‫ساختار‬‫نظ‬‫ام‬،‫ی‬‫ادار‬
‫سبب‬‫سردرگمی‬‫جدی‬‫در‬‫د‬‫ر‬‫مو‬‫جایگاه‬‫دقیق‬‫این‬‫اها‬‫ر‬‫شو‬‫شده‬‫و‬‫سبب‬‫ضعف‬‫و‬‫کم‬‫ی‬‫تاثیر‬‫جدی‬‫این‬‫نهادها‬‫شد‬‫ه‬
‫است‬.
‫ار‬‫ر‬‫ق‬‫گرفتن‬‫اهای‬‫ر‬‫شو‬‫والیتی‬‫به‬‫عنوان‬‫نهادهای‬‫منتخت‬‫و‬‫مردمی‬‫تحت‬‫ه‬‫ر‬‫ادا‬‫ارگانهای‬‫مستقل‬‫محلی‬(‫ارگان‬‫انتصابی‬)
‫یا‬‫هر‬‫ارگان‬‫حکومتی‬،‫دیگر‬‫ماهیت‬‫انتخابی‬‫و‬‫مردمی‬‫بودن‬‫ا‬‫ر‬‫آن‬‫به‬‫شدت‬‫دچار‬‫تناقض‬‫و‬‫خدشه‬‫می‬‫کند‬.‫عالو‬‫ه‬‫بر‬،‫آن‬
‫استقالل‬‫این‬‫نهاد‬‫ا‬‫ر‬‫یر‬‫ز‬‫سئوال‬‫می‬‫برد‬‫و‬‫تاثیر‬‫شدید‬‫بر‬‫ایند‬‫ر‬‫ف‬‫فعالیت‬‫ها‬‫و‬‫کارکردهای‬‫آن‬‫به‬‫عنوان‬‫یک‬‫نهاد‬‫ناظر‬‫و‬
‫مردمی‬‫د‬‫ر‬‫گذا‬‫می‬.
‫ار‬‫ر‬‫ق‬‫گرفتن‬‫اهای‬‫ر‬‫شو‬‫والیتی‬‫به‬‫عنوان‬‫نهادهای‬‫وابسته‬‫به‬‫ارگانهای‬‫مستقل‬‫محلی؛‬‫این‬‫نهاد‬‫ا‬‫ر‬‫تحت‬‫ک‬‫ل‬‫نتر‬‫مطلق‬‫دولت‬
‫ار‬‫ر‬‫ق‬‫دهد‬‫می‬‫و‬‫هرگونه‬‫فعالیت‬‫های‬‫مستقل‬‫و‬‫مغایر‬‫با‬‫خواسته‬‫ها‬‫و‬‫مقاصد‬‫نهادهای‬‫دولتی‬‫ا‬‫ر‬‫با‬‫مشکل‬‫و‬‫ر‬‫ب‬‫و‬‫ر‬‫می‬‫کند‬.
‫در‬‫واقع‬‫ن‬‫بدو‬‫ه‬‫ز‬‫اجا‬‫و‬‫خواست‬‫های‬‫ه‬‫ر‬‫ادا‬‫محلی‬،‫والیتی‬‫اهای‬‫ر‬‫شو‬‫والیتی‬‫قادر‬‫به‬‫انجام‬‫هیچ‬‫گونه‬‫فعالیتی‬‫نخواهد‬‫بود‬.

16. ‫از‬‫دیگر‬‫عوامل‬‫مهم‬‫در‬‫تضعیف‬‫و‬‫کم‬‫ی‬‫تاثیر‬‫اهای‬‫ر‬‫شو‬،‫والیتی‬‫عامل‬‫ی‬ ‫سیاس‬‫است‬.‫سیاست‬‫حاکم‬‫در‬‫افغان‬‫ستان‬‫تا‬
‫ن‬‫کنو‬‫نه‬‫تنها‬‫قومی‬‫و‬‫ی‬‫قبیلو‬‫بوده‬‫که‬‫به‬‫شدت‬،‫مستبد‬‫مطلقه‬‫و‬‫متمرکز‬‫بوده‬‫است‬.‫از‬‫این‬‫و‬‫ر‬‫هیچ‬‫گ‬‫ونه‬‫نهاد‬‫ی‬‫دیگر‬
‫ا‬‫ر‬‫که‬‫در‬‫یع‬‫ز‬‫تو‬‫ت‬‫ر‬‫قد‬‫با‬‫دولت‬‫سهم‬‫داشته‬‫باشد‬‫و‬‫بر‬‫کارکردها‬‫و‬‫های‬‫ر‬‫فتا‬‫ر‬‫آن‬‫ت‬‫ر‬‫نظا‬‫داشته‬،‫باشد‬‫در‬‫کن‬‫ش‬‫ر‬‫ا‬
‫نداشته‬‫و‬‫نپذیرفته‬‫است‬.
‫برداشت‬‫اکثریت‬‫ان‬‫ر‬‫هب‬‫ر‬،‫ی‬ ‫سیاس‬‫ان‬‫ر‬‫مدی‬‫شد‬‫ر‬‫ا‬‫ایی‬‫ر‬‫اج‬‫و‬‫های‬‫چهره‬‫تصمیم‬‫ی‬‫گیرنده‬‫حاکم‬‫در‬‫دولت‬‫مرکز‬‫ی‬‫این‬‫است‬
‫که‬‫هرگونه‬‫نهاد‬‫تمند‬‫ر‬‫قد‬،‫والیتی‬‫ی‬‫خطر‬‫ای‬‫ر‬‫ب‬‫یته‬‫ر‬‫اتو‬‫و‬‫انحصار‬‫ت‬‫ر‬‫قد‬‫توسط‬‫دولت‬‫ی‬‫مرکز‬‫به‬‫خصوص‬‫ی‬‫قوه‬
‫اییه‬‫ر‬‫اج‬‫است‬.‫از‬‫این‬،‫و‬‫ر‬‫تا‬‫حد‬‫ممکن‬‫مایل‬‫نیست‬‫که‬‫به‬‫نهادهای‬‫و‬‫ناظر‬‫مردمی‬‫که‬‫عیت‬‫و‬‫مشر‬‫خود‬‫ا‬‫ر‬‫از‬‫اده‬‫ر‬‫ا‬‫و‬
‫خواست‬‫مردم‬،‫گیرند‬‫می‬‫توانند‬‫می‬‫سبب‬‫خدشه‬‫دار‬‫شدن‬‫یته‬‫ر‬‫اتو‬‫و‬‫تش‬‫ر‬‫قد‬‫در‬‫نزد‬‫مردم‬،‫باشد‬‫صالحیت‬‫و‬‫ت‬‫ر‬‫قد‬
‫ی‬‫بیشتر‬‫اعطا‬‫کند‬.
‫دولت‬‫مردان‬‫افغانستان‬‫و‬‫نمایندگان‬،‫ملان‬‫ر‬‫پا‬‫ا‬‫ر‬‫اکث‬‫اطالعات‬‫دست‬‫ل‬‫او‬‫و‬‫موثق‬‫و‬‫چنان‬‫هم‬‫تجربه‬‫ی‬‫کار‬‫و‬‫فعالیت‬‫در‬
‫ها‬‫نظام‬‫و‬‫نهادهای‬‫اتیک‬‫ر‬‫دموک‬‫ا‬‫ر‬‫ند‬‫ر‬‫ندا‬.‫این‬‫سبب‬‫شده‬‫که‬‫ها‬‫آن‬‫به‬‫مناسبات‬‫ت‬‫ر‬‫قد‬‫و‬‫پیامدهای‬‫تمرکز‬‫ق‬،‫ت‬‫ر‬‫د‬
‫فقدان‬‫ت‬‫ر‬‫نظا‬‫و‬‫ل‬‫کنتر‬،‫ت‬‫ر‬‫قد‬‫فکر‬‫نکنند‬‫و‬‫در‬‫پی‬،‫یع‬‫ز‬‫تو‬‫اصالح‬‫و‬‫ایش‬‫ر‬‫پی‬‫آن‬‫نباشند‬.

17. ‫عامل‬،‫اجتماعی‬‫از‬‫دیگر‬‫عوامل‬‫مهم‬‫و‬‫تاثیرگذار‬‫بر‬‫ایند‬‫ر‬‫ف‬‫تضعیف‬‫و‬‫ایی‬‫ر‬‫ناکا‬‫اهای‬‫ر‬‫شو‬‫والیتی‬‫است‬.‫این‬‫عامل‬
‫از‬‫فقدان‬،‫سابقه‬‫آگاهی‬‫و‬‫تجربه‬‫جمعی‬‫در‬‫تباط‬‫ر‬‫ا‬‫با‬‫نهادهای‬‫منتخب‬‫مردمی‬‫ر‬‫طو‬‫به‬‫عام‬‫و‬‫نهاد‬‫اه‬‫ر‬‫شو‬‫ای‬‫والیتی‬
‫ر‬‫طو‬‫به‬‫خاص‬‫است‬.‫از‬‫این‬،‫و‬‫ر‬‫مردم‬‫به‬‫این‬‫اها‬‫ر‬‫شو‬‫بیشتر‬‫به‬‫چشم‬‫یک‬‫جرگه‬‫سنتی‬‫یا‬‫به‬‫عنوان‬‫یک‬‫و‬‫اسطه‬‫و‬
‫دالل‬‫عات‬‫ز‬‫منا‬‫و‬‫دعوای‬‫هان‬‫شان‬‫نگاه‬‫می‬‫کنند‬‫تا‬‫به‬‫عنوان‬‫نهادی‬‫که‬‫به‬‫نمایندگی‬،‫ها‬‫آن‬‫ز‬‫ا‬‫ای‬‫ر‬‫ب‬‫ر‬‫مشو‬،‫ت‬‫ت‬‫ر‬‫نظا‬
‫و‬‫مطرح‬‫کردن‬‫ها‬‫خواسته‬‫و‬‫های‬‫ز‬‫نیا‬،‫ها‬‫آن‬‫در‬‫دولت‬‫ر‬‫حضو‬‫ند‬‫ر‬‫دا‬.‫از‬‫این‬‫و‬‫ر‬‫مردم‬‫هنگام‬‫انتخاب‬‫این‬،‫اعضا‬
‫بیشتر‬‫منافع‬‫کوتاه‬‫مدت‬‫فردی‬‫و‬‫هی‬‫و‬‫گر‬‫خود‬‫ا‬‫ر‬‫در‬‫نظر‬‫گیرند‬‫می‬‫تا‬‫منافع‬‫جمعی‬‫و‬‫های‬‫خواسته‬‫بلن‬‫د‬،‫مردمی‬‫این‬
‫سبب‬‫ود‬‫ر‬‫و‬‫اد‬‫ر‬‫اف‬،‫فاسد‬‫فاقد‬‫شایستگی‬‫و‬‫توانایی‬‫مناسب‬‫در‬‫حلقه‬‫اعضای‬‫این‬‫اها‬‫ر‬‫شو‬‫می‬‫شود‬.
‫فقدان‬‫آگاهی‬‫مردم‬‫از‬،‫جایگاه‬‫اهمیت‬‫مردمی‬‫و‬‫ماهیت‬‫اتیک‬‫ر‬‫دموک‬‫و‬‫انتخابی‬‫این‬،‫اها‬‫ر‬‫شو‬‫سبب‬،‫شده‬‫د‬‫ر‬‫ابر‬‫ر‬‫ب‬
‫اقدامات‬‫و‬‫کردهای‬‫عمل‬‫دولت‬‫در‬‫جهت‬‫تضعیف‬‫و‬‫تحقیر‬‫این‬،‫نهادها‬‫بی‬‫خبر‬‫و‬‫بی‬‫تفاوت‬‫بمانند‬‫و‬‫نتو‬‫انند‬‫ای‬‫ر‬‫ب‬
‫تقویت‬‫و‬‫دادخواهی‬‫از‬‫آن‬‫اقدام‬‫کنند‬‫و‬‫دولت‬‫ا‬‫ر‬‫وادار‬‫به‬‫عقب‬‫نشینی‬‫از‬‫انحصار‬‫ت‬‫ر‬‫قد‬‫و‬‫تضعیف‬‫نهادها‬‫ی‬
‫منتخب‬‫و‬‫مدافع‬‫ها‬‫خواسته‬‫و‬‫های‬‫ز‬‫نیا‬‫مردمی‬‫کند‬.

18. ‫عامل‬،‫فردی‬‫از‬‫دیگر‬‫عوامل‬‫مهم‬‫و‬‫ان‬‫ر‬‫وی‬‫کننده‬‫بر‬‫ند‬‫و‬‫ر‬‫تضعیف‬‫و‬‫کم‬‫ی‬‫تاثیر‬‫اهای‬‫ر‬‫شو‬‫والیتی‬‫است‬.‫ا‬‫ادی‬‫ر‬‫ف‬‫که‬
‫در‬‫طی‬‫دو‬‫ر‬‫دو‬‫قبلی‬‫به‬‫عنوان‬‫اعضای‬‫این‬‫اها‬‫ر‬‫شو‬‫انتخاب‬‫شده‬‫اند‬‫ا‬‫ر‬‫اکث‬‫یا‬‫سواد‬‫کم‬‫هستنند‬‫یا‬‫کمتر‬‫ی‬‫تجربه‬
‫فعالیت‬‫های‬‫ی‬‫ادار‬‫و‬‫مانی‬‫ز‬‫سا‬‫ا‬‫ر‬‫ند‬‫ر‬‫دا‬‫و‬‫از‬‫طرفی‬‫هم؛‬‫اطالعات‬‫ست‬‫ر‬‫د‬‫و‬‫مناسبی‬‫از‬‫ای‬‫ر‬‫شو‬،‫والیتی‬‫ماهیت‬‫این‬
،‫اها‬‫ر‬‫شو‬‫شرح‬‫وظایف‬‫و‬‫صالحیت‬‫های‬‫آن‬‫ند‬‫ر‬‫ندا‬.‫تعدادی‬‫هم‬‫صرفا‬‫به‬‫ر‬‫منظو‬‫اهداف‬‫و‬‫خواسته‬،‫فردی‬‫ی‬‫افتن‬
‫شغل‬‫و‬‫معاش‬،‫مناسب‬‫استفاده‬‫از‬‫مقام‬‫و‬‫موقعیت‬‫این‬‫اها‬‫ر‬‫شو‬‫ای‬‫ر‬‫ب‬‫مقاصد‬،‫ی‬ ‫شخص‬‫د‬‫ر‬‫وا‬‫این‬‫نهادها‬‫شد‬‫ه‬‫اند‬
‫و‬‫بیشتر‬‫به‬‫فساد‬‫دست‬‫یده‬‫ز‬‫یا‬‫اند‬.
‫فقدان‬‫توانایی‬‫و‬‫های‬‫ت‬‫ر‬‫مها‬،‫فردی‬‫عدم‬‫سواد‬‫و‬،‫آگاهی‬‫در‬‫ضعیف‬‫ماندن‬‫و‬‫خنثی‬‫نگهداشتن‬‫این‬‫اه‬‫ر‬‫شو‬‫ا‬‫بسیار‬
‫موثر‬‫بوده‬‫است‬.،‫شد‬‫ر‬‫اقتدار‬‫و‬‫تقویت‬‫هر‬‫نهاد‬‫و‬‫مانی‬‫ز‬‫سا‬‫ر‬‫طو‬‫به‬‫بسیار‬‫جدی‬‫به‬‫توانایی‬‫ها‬‫و‬‫ه‬‫ت‬‫ر‬‫مها‬‫ای‬‫ادی‬‫ر‬‫اف‬
‫وابسته‬‫است‬‫که‬‫در‬‫اس‬‫ر‬‫و‬‫در‬‫سطوح‬‫باالیی‬‫آن‬‫فعالیت‬‫کنند‬‫می‬.‫بنابر‬،‫این‬‫ن‬‫بدو‬،‫شک‬‫انتخاب‬‫نمای‬‫ندگان‬
،‫ضعیف‬‫کم‬،‫سواد‬‫فاقد‬‫توانایی‬‫و‬‫ت‬‫ر‬‫مها‬‫های‬،‫فردی‬‫فاسد‬‫و‬‫بی‬‫توجه‬‫به‬،‫اقتدار‬‫ماهیت‬‫و‬‫اهمیت‬‫این‬،‫نهاد‬‫به‬
‫شدت‬‫بر‬‫فقدان‬‫موثریت‬‫و‬‫ایی‬‫ر‬‫کا‬‫آن‬‫تاثیر‬‫گذار‬‫بوده‬‫است‬.

21. ‫اصالحات‬،‫قانونی‬‫به‬‫عنوان‬‫سنگ‬‫بنای‬‫نهادهای‬‫منتخب‬‫و‬،‫مردمی‬‫قبل‬‫از‬‫هرگام‬‫و‬‫اقدامی‬‫ای‬‫ر‬‫ب‬‫تحکی‬‫م‬‫و‬‫تقویت‬
‫اهای‬‫ر‬‫شو‬‫والیتی‬‫بسیار‬‫ی‬ ‫اساس‬‫است‬.‫تمام‬‫دی‬‫ر‬‫موا‬‫که‬‫در‬‫قوانین‬‫موجود‬‫سبب‬‫تضعیف‬‫و‬‫وابستگی‬‫ا‬‫ین‬‫نهاد‬‫به‬
‫نهادها‬‫و‬‫ات‬‫ر‬‫ادا‬‫دولتی‬‫می‬‫شود‬‫باید‬‫اصالح‬‫شود‬.
‫صالحیت‬‫تی‬‫ر‬‫نظا‬‫اهای‬‫ر‬‫شو‬،‫والیتی‬‫عنوان‬‫به‬‫ماهیت‬‫و‬‫ی‬‫مایه‬‫جان‬‫این‬،‫اها‬‫ر‬‫شو‬‫باید‬‫در‬‫تمام‬‫قوانین‬‫م‬،‫ربوط‬‫از‬
‫جمله‬‫در‬‫مواد‬‫مربوط‬‫ن‬‫قانو‬،‫ی‬ ‫اساس‬‫ن‬‫قانو‬‫اهای‬‫ر‬‫شو‬‫والیتی‬‫گنجانیده‬‫شود‬.
‫جایگاه‬‫ی‬‫ساختار‬‫این‬‫اها‬‫ر‬‫شو‬‫در‬‫ی‬‫بدنه‬‫نظام‬‫ی‬‫ادار‬‫ر‬‫بطو‬‫واضح‬‫باید‬‫در‬‫قوانین‬‫مربوط‬‫گنجانیده‬‫شو‬‫د‬.
‫هرگونه‬‫د‬‫ر‬‫موا‬‫قانونی‬‫که‬‫سبب‬‫تضعیف‬‫استقالل‬‫این‬‫نهاد‬‫مردمی‬‫در‬‫ابرنهادهای‬‫ر‬‫ب‬‫حکومتی‬‫می‬‫شو‬‫د‬‫و‬‫یا‬‫به‬‫هر‬
‫ی‬‫نحو‬‫که‬‫سبب‬‫شود‬‫می‬‫این‬‫نهاد‬‫تحت‬‫ل‬‫کنتر‬‫نهادهای‬‫ایی‬‫ر‬‫اج‬‫ار‬‫ر‬‫ق‬،‫بگیرد‬‫باید‬‫از‬‫قوانین‬‫برداشته‬‫شود‬.
‫قوانین‬‫باید‬‫تصریح‬‫کند‬‫که‬‫مصوبات‬‫اهای‬‫ر‬‫شو‬‫والیتی‬‫تا‬‫حد‬‫امکان‬‫باید‬‫ایی‬‫ر‬‫اج‬‫شود‬.

22. ‫اصالحات‬‫ی‬‫ساختار‬‫یا‬‫اصالحات‬‫در‬‫ساختار‬،‫ی‬‫ادار‬‫یعنی‬‫ایجاد‬‫نه‬‫ز‬‫موا‬‫میان‬‫نهادها‬‫و‬‫برداشتن‬‫موانع‬‫ا‬‫ر‬‫ف‬‫ی‬‫و‬‫ر‬
‫نهادهایی‬‫که‬‫به‬‫سبب‬‫موجودیت‬‫این‬،‫موانع‬‫آیی‬‫ر‬‫کا‬‫خود‬‫ا‬‫ر‬‫از‬‫دست‬‫داده‬‫اند‬.
‫ساختار‬‫ی‬‫ادار‬‫فعلی‬‫افغانستان‬‫سبب‬‫شده‬‫که‬‫ت‬‫ر‬‫قد‬‫تا‬‫حدودی‬‫یادی‬‫ز‬‫در‬‫دست‬‫حکومت‬‫ی‬‫مرکز‬‫و‬‫نهادهای‬
‫ایی‬‫ر‬‫اج‬‫متمرکز‬‫شود‬‫و‬‫برعکس‬‫نهادهای‬‫منتخب‬‫و‬‫مردمی‬‫که‬‫وظیفه‬‫ت‬‫ر‬‫نظا‬‫و‬‫ل‬‫کنتر‬‫نهادهای‬‫ایی‬‫ر‬‫اج‬‫ر‬‫ا‬‫ند‬‫ر‬‫دا‬
‫تضعیف‬‫شوند‬‫و‬‫به‬‫نهادهای‬‫صرفا‬‫نمادین‬‫و‬‫تشریفاتی‬‫تبدیل‬‫شوند‬.
‫ای‬‫ر‬‫شو‬‫والیتی‬‫که‬‫یک‬‫نهاد‬‫منتخب‬‫و‬‫مردمی‬‫است‬‫و‬‫وظیفه‬‫اش‬‫نمایندگی‬‫از‬،‫مردم‬‫اعمال‬‫نظریات‬‫و‬‫خواس‬‫ته‬‫های‬
‫مردمی‬‫در‬‫تصمیم‬‫های‬‫ی‬‫گیر‬‫محلی‬‫والیتی‬‫و‬‫ملی‬‫و‬‫چنان‬‫هم‬‫ت‬‫ر‬‫نظا‬‫و‬‫ل‬‫کنتر‬‫نهادهای‬‫ایی‬‫ر‬‫اج‬،‫است‬‫فعال‬‫در‬‫جمع‬
‫های‬‫ه‬‫ر‬‫ادا‬‫مربوط‬‫به‬‫یاست‬‫ر‬‫ارگانهای‬‫مستقل‬‫محلی‬‫اضافه‬‫شده‬‫که‬‫این‬‫کار‬‫سبب‬‫می‬‫شود‬‫این‬‫یاست‬‫ر‬‫از‬‫اهای‬‫ر‬‫مج‬
‫مختلف‬‫مانند‬‫تعلیق‬‫ف‬‫ر‬‫مصا‬‫و‬‫معاشات‬‫کار‬‫مندان‬‫و‬‫اعضای‬،‫اها‬‫ر‬‫شو‬‫کامال‬‫این‬‫نهادها‬‫ا‬‫ر‬‫تحت‬‫ل‬‫کنتر‬‫خود‬‫در‬
‫ند‬‫ر‬‫آو‬.
‫ار‬‫ر‬‫ق‬‫گرفتن‬‫اهای‬‫ر‬‫شو‬‫والیتی‬‫یر‬‫ز‬‫نظر‬‫یک‬‫نهاد‬‫انتصابی‬‫و‬‫ایی‬‫ر‬‫اج‬(‫حکومتی‬)‫مغایر‬،‫استقالل‬‫انتخا‬‫بی‬‫و‬‫مردمی‬
‫بودن‬‫این‬‫اها‬‫ر‬‫شو‬‫است‬.‫اهای‬‫ر‬‫شو‬‫والیتی‬‫به‬‫عنوان‬‫یک‬‫نهاد‬‫ناظر‬‫و‬‫مردمی‬‫باید‬‫یر‬‫ز‬‫مجموعه‬‫قوای‬‫مقننه‬‫ار‬‫ر‬‫ق‬
‫بگیرد‬.

24. ‫اصالحات‬‫ی‬ ‫سیاس‬‫به‬‫معنای‬‫دن‬‫ر‬‫آو‬‫تغییر‬‫در‬‫ا‬‫ر‬‫مج‬‫و‬‫ی‬‫شیوه‬‫ها‬‫ی‬‫گذار‬‫سیاست‬‫است‬‫که‬‫در‬‫آن‬‫ت‬‫ر‬‫قد‬‫میان‬‫ن‬‫هادهای‬
‫مختلف‬‫یع‬‫ز‬‫تو‬‫می‬‫شود‬‫و‬‫این‬‫نهادها‬‫با‬‫وظایف‬‫و‬‫های‬‫صالحیت‬‫متفاوت‬‫و‬‫به‬‫نمایندگی‬‫از‬‫ها‬‫ه‬‫و‬‫گر‬‫و‬‫اقش‬‫ار‬‫مختلف‬
،‫اجتماعی‬‫در‬‫ایند‬‫ر‬‫ف‬‫ی‬‫گیر‬‫تصمیم‬‫و‬‫ی‬‫گذار‬‫سیاست‬‫ها‬‫مشارکت‬‫ند‬‫ر‬‫دا‬.
‫یع‬‫ز‬‫تو‬‫ت‬‫ر‬‫قد‬:‫ت‬‫ر‬‫قد‬‫در‬‫افغانستان‬‫از‬‫همان‬‫ابتدا‬‫تا‬،‫ن‬‫کنو‬‫شدت‬‫به‬‫یکردی‬‫و‬‫ر‬‫قومی‬‫و‬‫ی‬‫قبیلو‬‫داشته‬‫ا‬‫ست‬.‫همین‬
‫امر‬‫سبب‬‫شده‬‫است‬‫که‬‫حکومت‬‫ی‬‫مرکز‬(‫خصوص‬‫به‬‫ی‬‫قوه‬‫مجریه‬)‫نه‬‫تنها‬‫متمایل‬‫به‬‫یع‬‫ز‬‫تو‬‫ت‬‫ر‬‫قد‬‫نب‬‫اشد‬‫که‬
‫ه‬‫ر‬‫هموا‬‫تالش‬‫می‬‫کند‬‫تا‬‫هرچه‬‫بیشتر‬‫ت‬‫ر‬‫قد‬‫ا‬‫ر‬‫انحصار‬‫کند‬‫و‬‫نهادهای‬‫منتخب‬‫و‬‫مردمی‬‫ا‬‫ر‬‫تا‬‫حد‬‫ممکن‬‫ت‬‫ضغیف‬
‫کند‬.‫اصالحات‬‫ی‬ ‫سیاس‬‫سبب‬‫تمند‬‫ر‬‫قد‬‫شدن‬‫نهادهای‬‫منتخب‬‫و‬‫مردمی‬‫و‬‫مانع‬‫انحصار‬‫ت‬‫ر‬‫قد‬‫در‬‫یک‬‫نهاد‬‫و‬‫احد‬‫می‬
‫شود‬.
‫ای‬‫ر‬‫شو‬‫والیتی‬‫به‬‫عنوان‬‫نهادهای‬،‫مردمی‬‫از‬‫ایند‬‫ر‬‫ف‬‫اصالحات‬‫ی‬ ‫سیاس‬‫تاثیر‬‫می‬‫پذیرد‬‫و‬‫تمند‬‫ر‬‫قد‬‫می‬‫ش‬‫ود‬.‫تمند‬‫ر‬‫قد‬
‫تر‬‫شدن‬‫اهای‬‫ر‬‫شو‬‫والیتی‬‫سبب‬‫ایی‬‫ر‬‫کا‬‫و‬‫استقالل‬‫بیشتر‬‫این‬‫نهاد‬‫می‬‫شود‬.

25. ‫نظام‬‫ی‬ ‫سیاس‬‫منتخب‬‫و‬‫نهادهای‬‫برخواسته‬‫از‬‫اء‬‫ر‬‫آ‬‫و‬‫ی‬‫اده‬‫ر‬‫ا‬،‫مردم‬‫ی‬‫تجربه‬‫جدیدی‬‫ای‬‫ر‬‫ب‬‫مردم‬‫افغانست‬‫ان‬‫است‬.
‫مردم‬،‫افغانستان‬‫جز‬‫در‬‫د‬‫ر‬‫موا‬‫نمادین‬‫و‬،‫محدودی‬‫تجربه‬‫گزینش‬‫ان‬‫ر‬‫هب‬‫ر‬،‫ی‬ ‫سیاس‬‫نمایندگان‬‫ملان‬‫ر‬‫پا‬،‫اهای‬‫ر‬‫شو‬
‫والیتی‬‫و‬‫دیگر‬‫نهادهای‬‫منتخب‬‫و‬‫مردمی‬‫ا‬‫ر‬‫نداشته‬‫اند‬.‫از‬‫این‬،‫و‬‫ر‬‫اطالعات‬‫چندانی‬‫در‬‫ه‬‫ر‬‫با‬‫ماهیت‬‫و‬‫کا‬‫رکرد‬
‫نهادهای‬‫مانند‬‫ای‬‫ر‬‫شو‬‫والیتی‬‫ا‬‫ر‬‫ند‬‫ر‬‫ندا‬.
‫آگاهی‬‫دهی‬‫عامه‬‫سبب‬‫می‬‫شود‬‫مردم‬‫در‬‫ه‬‫ر‬‫با‬‫اهمیت‬‫اهای‬‫ر‬‫شو‬،‫والیتی‬‫ماهیت‬‫و‬‫کارکرد‬‫این‬‫نهادها‬‫پی‬‫ب‬،‫ند‬‫ر‬‫ب‬‫در‬
‫نتیجه‬‫مردم‬‫از‬‫نهادهای‬‫منتخب‬‫مانند‬‫اهای‬‫ر‬‫شو‬‫والیتی‬‫حمایت‬‫کنند‬‫می‬‫و‬‫مانع‬‫تضعیف‬‫آن‬‫در‬‫ابر‬‫ر‬‫ب‬‫دیگر‬‫نهادها‬
‫شود‬‫می‬.
‫آگاهی‬‫عامه‬‫سبب‬‫می‬،‫شود‬‫مردم‬‫هنگام‬‫گزینش‬‫نمایندگان‬‫خود‬‫در‬‫اهای‬‫ر‬‫شو‬،‫والیتی‬‫تالش‬‫کنند‬‫تا‬‫ن‬‫مایندگانی‬
،‫بهتر‬‫با‬‫دانش‬‫و‬‫ت‬‫ر‬‫مها‬‫برتر‬‫ا‬‫ر‬‫انتخاب‬‫کنند‬.
‫ایش‬‫ز‬‫اف‬‫آگاهی‬‫مردم‬‫از‬‫اهمیت‬‫نهادهای‬‫منتخب‬‫مردمی‬‫مانند‬‫اهای‬‫ر‬‫شو‬،‫والیتی‬‫سبب‬‫تغییر‬‫اجتماعی‬‫م‬‫ی‬،‫شود‬
‫تغییر‬‫اجتماعی‬‫به‬‫ی‬‫نوبه‬‫خود‬‫سبب‬‫می‬‫شود‬،‫مردم‬‫به‬‫جایی‬‫اجعه‬‫ر‬‫م‬‫به‬‫نهادهای‬،‫سنتی‬‫به‬‫این‬‫نها‬‫دهای‬‫قانونی‬
(‫ن‬‫مدر‬)‫اجعه‬‫ر‬‫م‬‫کنند‬.‫آگاهی‬‫عامه‬‫و‬‫تغییر‬‫اجتماعی‬‫سبب‬،‫تحکیم‬‫تثبیت‬‫و‬‫اقتدار‬‫نهادهای‬‫منتخب‬‫و‬‫مردمی‬‫می‬
‫شود‬.‫مند‬‫ت‬‫ر‬‫قد‬‫شدن‬‫این‬‫نهادها‬‫در‬‫مدت‬‫ز‬‫ا‬‫ر‬‫د‬‫خود‬‫به‬‫خود‬‫به‬‫یع‬‫ز‬‫تو‬‫ت‬‫ر‬‫قد‬‫می‬‫انجامد‬.

26. ‫موفقیت‬‫و‬‫شگوفایی‬‫هر‬‫نهاد‬‫و‬‫مانی‬‫ز‬‫سا‬‫وابسته‬‫به‬‫کسانی‬‫است‬‫که‬‫در‬‫آن‬‫کار‬‫و‬‫فعالیت‬‫می‬،‫کنند‬‫به‬‫ویژه‬‫آن‬‫عده‬
‫از‬‫ادی‬‫ر‬‫اف‬‫که‬‫های‬‫موقعیت‬‫مدیریتی‬‫و‬‫ی‬‫هبر‬‫ر‬‫ا‬‫ر‬‫اشغال‬‫کرده‬‫اند‬‫و‬‫به‬‫مثابه‬‫مغز‬‫و‬‫چشم‬‫این‬‫مانها‬‫ز‬‫سا‬‫ی‬‫ا‬‫نهادها‬
‫عمل‬‫می‬‫کنند‬.
،‫موفقیت‬‫اقتدار‬‫ایی‬‫ر‬‫وکا‬‫اهای‬‫ر‬‫شو‬‫والیتی‬‫وابسته‬‫به‬‫دانش‬‫و‬‫های‬‫ت‬‫ر‬‫مها‬‫اعضای‬‫این‬‫ا‬‫ر‬‫شو‬‫است‬.‫شو‬‫ای‬‫ر‬‫که‬
‫تمام‬‫اعضایش‬‫با‬‫سواد‬،‫است‬‫دانش‬‫کافی‬،‫د‬‫ر‬‫دا‬‫ت‬‫ر‬‫مها‬‫و‬‫توانایی‬‫د‬‫ر‬‫مو‬‫نیاز‬‫ا‬‫ر‬،‫د‬‫ر‬‫دا‬‫بیشتر‬‫و‬‫بهترمی‬‫ت‬‫واند‬‫ای‬‫ر‬‫ب‬
‫تقویت‬،‫اها‬‫ر‬‫شو‬‫اعمال‬‫ها‬‫صالحیت‬‫و‬‫انجام‬‫وظایف‬‫و‬‫هایش‬‫یت‬‫ر‬‫مأمو‬‫کارکند‬.
‫ایی‬‫ر‬‫شو‬‫که‬‫اعضای‬‫آن‬‫از‬‫دانش‬‫و‬‫ت‬‫ر‬‫مها‬‫خوب‬‫دار‬‫ر‬‫برخو‬،‫است‬‫بیشتر‬‫می‬‫تواند‬‫اعتماد‬‫و‬‫توجه‬‫مردم‬‫ا‬‫ر‬‫به‬
‫خودش‬‫جلب‬‫کند‬‫و‬‫حمایت‬‫آنها‬‫ا‬‫ر‬‫بدست‬‫د‬‫ر‬‫آو‬.‫و‬‫چنان‬‫هم‬‫تمندتر‬‫ر‬‫قد‬‫می‬‫تواند‬‫به‬‫نمایندگی‬‫از‬،‫مردم‬‫در‬
‫موقعیت‬‫های‬،‫مختلف‬‫ظاهر‬‫شود‬‫و‬‫ها‬‫خواسته‬‫و‬‫های‬‫ز‬‫نیا‬‫مردم‬‫ا‬‫ر‬‫مطرح‬‫کند‬.

28. 1-‫اصالح‬‫ن‬‫قانو‬‫شورای‬‫والیتی؛‬‫ن‬‫قانو‬‫شورا‬‫مبهم‬،‫است‬‫های‬‫میکانیزم‬‫ایی‬‫ر‬‫اج‬‫تعریف‬‫نشده‬‫است‬.‫هدف‬‫دادخواهی‬‫این‬‫است‬‫که‬
‫میکانیزم‬‫ایی‬‫ر‬‫اج‬‫تعریف‬،‫شود‬‫صالحیت‬‫ت‬‫ر‬‫نظا‬‫بازگردانده‬‫شود‬‫و‬‫تاحدی‬‫ممکن‬‫هم‬‫های‬‫صالحیت‬‫ی‬‫بیشتر‬‫به‬‫این‬‫ش‬‫ورا‬‫داده‬‫شود‬.
‫از‬‫نظر‬‫شما‬‫ا‬‫ر‬‫چ‬‫صالحیت‬‫ت‬‫ر‬‫نظا‬‫مهم‬‫است‬‫و‬‫باید‬‫ه‬‫ر‬‫دوبا‬‫این‬‫صالحیت‬‫به‬‫شورا‬‫داده‬‫شود؟‬
‫ای‬‫ر‬‫ب‬‫موثریت‬‫مشوره‬‫و‬‫اهمیت‬‫دادن‬‫به‬‫مشوره‬‫شورا‬:‫ت‬‫ر‬‫نظا‬‫نوعی‬‫ضمانت‬‫ایی‬‫ر‬‫اج‬‫های‬‫مشوره‬‫شوراست‬.‫اگر‬‫ملان‬‫ر‬‫پا‬‫حق‬‫نظ‬‫ت‬‫ر‬‫ا‬‫ا‬‫ر‬
‫داشته‬،‫باشد‬‫تنها‬‫به‬‫ات‬‫ر‬‫ادا‬‫ی‬‫مرکز‬‫و‬‫ت‬‫ر‬‫ا‬‫ز‬‫و‬‫خانه‬‫ها‬‫ی‬ ‫دسترس‬‫د‬‫ر‬‫دا‬‫نه‬‫والیات‬‫و‬‫ات‬‫ر‬‫ادا‬‫محلی‬.‫حالیکه‬‫ر‬‫د‬‫بودجه‬‫ها‬‫و‬‫طرح‬‫های‬
‫انکشافی‬‫عموما‬‫در‬‫والیات‬‫تطبیق‬‫میشود‬‫و‬‫از‬‫این‬‫رو‬‫باید‬‫ای‬‫ر‬‫ب‬‫شفافیت‬‫و‬‫موثریت‬‫ها‬‫ر‬‫کا‬‫حق‬‫ت‬‫ر‬‫نظا‬‫به‬‫شورا‬‫بازگر‬‫دانده‬‫شود‬.
2-‫تثبیت‬‫موقعیت‬‫ی‬‫ساختار‬‫شورا‬‫نظام‬‫در‬‫بدنۀ‬‫نظام‬‫؛‬‫ی‬‫ادار‬‫سرگردانی‬‫و‬‫ل‬‫لز‬‫ز‬‫ت‬‫موقعیت‬‫شورا‬‫هم‬‫یک‬‫نقطۀ‬‫ضعف‬‫و‬‫وابس‬‫تگی‬‫مالی‬‫آن‬
‫به‬‫ارگان‬‫های‬‫محلی‬‫ضعف‬‫دیگر‬‫آن‬‫است‬.‫این‬‫وابستگی‬‫نماینده‬‫های‬‫مردم‬‫ا‬‫ر‬‫در‬‫حد‬‫یک‬‫مامور‬‫تقلیل‬‫میدهد‬.‫از‬‫این‬‫رو‬‫هدف‬
‫دادخواهی‬‫این‬‫است‬‫که‬‫جایگاه‬‫ی‬‫ادار‬‫شورا‬‫تثبیت‬‫شود‬‫و‬‫ترجیحا‬‫امور‬‫مالی‬‫آن‬‫به‬‫ت‬‫ر‬‫ا‬‫ز‬‫و‬‫امور‬‫ملانی‬‫ر‬‫پا‬‫مرتبط‬‫شود‬.‫ی‬‫ز‬‫ا‬‫ر‬‫ملان‬‫ر‬‫پا‬‫هم‬‫از‬
‫همین‬‫ا‬‫ر‬‫مج‬‫امکانات‬‫مالی‬‫شان‬‫تأمین‬‫میشود‬.‫این‬‫نوعی‬‫تبعیض‬‫میان‬‫شورای‬‫والیتی‬‫و‬‫ملان‬‫ر‬‫پا‬‫است‬‫که‬‫شورا‬‫وابسته‬‫ارگان‬‫های‬‫محل‬
‫باشد‬‫و‬‫ملان‬‫ر‬‫پا‬‫حداقل‬‫استقالل‬‫صوری‬‫و‬‫ی‬‫ظاهر‬‫داشته‬‫باشد‬.‫هایی‬‫ر‬‫از‬‫یر‬‫ز‬‫اثر‬‫ارگان‬‫های‬‫محلی‬‫و‬‫به‬‫تبع‬‫آن‬‫از‬‫یر‬‫ز‬‫اثر‬‫والی‬‫دست‬
‫شورا‬‫ا‬‫ر‬‫در‬‫انجام‬‫وظایف‬‫شان‬‫باز‬‫نگه‬‫د‬‫ر‬‫میدا‬.

29. 3-‫تجهیز‬‫شورا؛‬‫شورا‬‫با‬‫وجود‬‫برخوردار‬‫بودن‬‫از‬‫برخی‬‫صالحیت‬،‫ها‬‫اما‬‫از‬‫امکانات‬‫م‬‫ز‬‫ال‬‫برخوردار‬‫نیست‬.‫در‬‫واقع‬‫مساله‬‫ی‬ ‫اساس‬‫در‬‫اینجا‬
‫عدم‬‫تناسب‬‫میان‬‫صالحیت‬‫ها‬‫و‬‫امکانات‬‫است‬.‫در‬‫ی‬‫نتیجه‬‫نبود‬‫امکانات‬‫اغلب‬‫صالحیت‬‫ها‬‫روی‬‫کاغذ‬‫باقی‬‫ماند‬‫می‬‫و‬‫شورا‬‫به‬‫امور‬
‫ای‬‫حاشیه‬‫و‬‫مره‬‫ز‬‫رو‬‫درگیر‬‫شود‬‫می‬‫یا‬‫هم‬‫صرفا‬‫به‬‫یک‬‫معاش‬‫نده‬‫ر‬‫گی‬.‫همین‬‫مساله‬‫شوراهای‬‫والیتی‬‫ا‬‫ر‬‫عنوان‬‫به‬‫یک‬‫ساخ‬‫تار‬‫ناکام‬‫در‬
‫پیشگاه‬‫مردم‬‫جلوه‬‫دهد‬‫می‬.‫این‬‫ر‬‫بناب‬‫تجهیز‬‫شوراهای‬‫والیتی‬‫شرط‬‫ی‬‫دیگر‬‫موفقیت‬‫و‬‫آمدی‬‫ر‬‫کا‬‫شورا‬‫است‬.‫به‬‫این‬‫ترت‬‫یب‬‫هدف‬
‫دادخواهی‬‫این‬‫است‬‫که‬‫تالش‬‫شود‬‫تا‬‫امکانات‬‫حداقلی‬‫در‬‫اختیار‬‫شورا‬‫ار‬‫ر‬‫ق‬‫داده‬‫شود‬.‫این‬‫حالی‬‫ر‬‫د‬‫است‬‫که‬‫ملان‬‫ر‬‫پا‬‫افغانس‬‫تان‬‫از‬
‫هزینه‬‫های‬‫ی‬ ‫مشخص‬‫در‬‫امور‬‫ی‬‫ادار‬‫و‬‫امثال‬‫آن‬‫برخوردار‬‫است‬.
4-‫مصوبات‬‫شورا‬‫عملی‬‫شود‬.‫هدف‬‫بعدی‬‫این‬‫است‬‫که‬‫هرگاه‬‫شورا‬‫مصوباتی‬‫ا‬‫ر‬‫صادر‬‫میکند‬‫و‬‫از‬‫حکومت‬‫محلی‬‫میخواهد‬‫تا‬‫آن‬‫ر‬‫ا‬‫تطبیق‬
‫کند‬.‫این‬‫مصوبات‬‫در‬‫صورت‬‫مفیدیت‬‫و‬‫یت‬‫ر‬‫موث‬‫و‬‫در‬‫صورت‬‫مغایر‬‫نبودن‬‫با‬‫ن‬‫قانو‬‫ا‬‫ر‬‫اج‬‫شود‬.‫یعنی‬‫منظور‬‫این‬‫است‬‫که‬‫مص‬‫وبات‬
‫شورا‬‫نباید‬‫از‬‫روی‬‫بی‬،‫توجهی‬‫سهل‬‫ی‬‫انگار‬‫و‬‫یا‬‫تضاد‬‫به‬‫اشغال‬‫دانی‬‫انداخته‬‫شده‬‫و‬‫اموش‬‫ر‬‫ف‬‫شود‬.
‫اضافه‬‫بر‬،‫این‬‫شما‬‫چه‬‫پیشنهادی‬‫در‬‫این‬‫تباط‬‫ر‬‫ا‬‫ید؟‬‫ر‬‫دا‬
‫از‬‫نظر‬‫شما‬‫با‬‫چه‬‫شیوه‬‫های‬‫میتوان‬‫به‬‫اهداف‬‫ق‬‫فو‬‫دست‬‫یافت؟‬

30. 1-‫بسیج‬‫مردمی‬:‫در‬‫دنیای‬‫ن‬‫مدر‬‫و‬‫به‬‫خصوص‬‫در‬‫سیاست‬،‫ن‬‫مدر‬‫مردم‬‫در‬‫متن‬‫مناسبات‬‫ت‬‫ر‬‫قد‬‫و‬‫تحوالت‬‫ی‬ ‫سیاس‬‫ار‬‫ر‬‫ق‬‫د‬‫ر‬‫دا‬.‫غ‬‫ایت‬
‫اصلی‬‫در‬‫سیاست‬‫اهم‬‫ر‬‫ف‬‫کردن‬‫ایط‬‫ر‬‫ش‬‫یک‬‫ندگی‬‫ز‬‫بهتر‬‫ای‬‫ر‬‫ب‬‫مردم‬،‫است‬‫از‬‫این‬،‫رو‬‫نقش‬‫مهم‬‫مردم‬‫و‬‫مشارکت‬‫مردم‬‫در‬‫ام‬‫ور‬
‫ی‬ ‫سیاس‬‫یک‬‫امر‬‫اجتناب‬‫ناپذیر‬‫به‬‫حساب‬‫آید‬‫می‬.‫در‬‫افغانستان‬‫هم‬‫تاسیس‬‫شوراهای‬‫والیتی‬‫ای‬‫ر‬‫ب‬‫اعمال‬‫داه‬‫ر‬‫ا‬،‫مردم‬‫ت‬‫شویق‬
‫مشارکت‬‫و‬‫سهم‬‫ی‬‫گیر‬‫مردم‬‫در‬‫تصمیم‬‫ی‬‫گیر‬‫ها‬‫و‬‫تحوالت‬‫ی‬ ‫سیاس‬‫است‬.‫از‬‫این‬،‫منظر‬‫تقویت‬‫شورای‬‫والیتی‬‫به‬‫نفع‬‫مردم‬‫است‬.
‫پس‬‫مردم‬‫ای‬‫ر‬‫ب‬‫حضور‬‫هر‬‫چه‬‫بیشتر‬‫خود‬‫در‬‫ت‬‫ر‬‫قد‬‫و‬‫مشارکت‬‫هرچه‬‫بیشتر‬‫در‬‫تصمیم‬‫ها‬‫ی‬‫گیر‬‫و‬‫تامین‬،‫شفافیت‬‫پا‬‫سخگو‬
‫ساختن‬‫حکومت‬‫و‬‫موثریت‬‫ها‬‫ر‬‫کا‬‫باید‬‫شوراهای‬‫والیتی‬‫ا‬‫ر‬‫حمایت‬‫کنند‬.‫بدین‬‫ترتیب‬‫ما‬‫ای‬‫ر‬‫ب‬‫فع‬‫ر‬‫چالش‬‫ها‬‫و‬‫گرفتن‬‫های‬‫صالحیت‬
‫خوبتر‬‫به‬‫شوری‬‫والیتی‬‫به‬‫بسیج‬‫مردمی‬‫نیاز‬‫یم‬‫ر‬‫دا‬.‫ا‬‫ر‬‫ی‬‫ز‬‫شورا‬‫از‬‫مردم‬‫است‬‫و‬‫ای‬‫ر‬‫ب‬‫مردم‬‫کار‬‫کند‬‫می‬‫و‬‫از‬‫ق‬‫حقو‬‫آنها‬‫دف‬‫اع‬‫کند‬‫می‬‫و‬
‫از‬‫آنها‬‫نمایندگی‬‫کند‬‫می‬.
2-‫مقاومت‬‫و‬‫ار‬‫ر‬‫اص‬‫شوراهای‬‫والیتی‬‫ای‬‫ر‬‫ب‬‫تمند‬‫ر‬‫قد‬‫شدن‬:‫تا‬‫این‬‫شوراها‬‫ادعای‬‫تقویت‬‫و‬‫صالحیت‬‫تر‬‫خوب‬‫ا‬‫ر‬‫نداشته‬‫باش‬،‫ند‬‫بسیج‬
‫مردمی‬‫بیهوده‬‫است‬.‫شورا‬‫باید‬‫در‬‫ابر‬‫ر‬‫ب‬‫تمرکز‬‫ت‬‫ر‬‫قد‬‫ایستادگی‬‫کند‬‫و‬‫خواهان‬‫های‬‫صالحیت‬‫گسترده‬‫و‬‫ت‬‫ر‬‫قد‬‫بیشت‬‫ر‬‫ای‬‫ر‬‫ب‬‫اعمال‬
‫این‬‫ها‬‫صالحیت‬‫باشد‬.‫هرگاه‬‫این‬‫ایستادگی‬‫توسط‬‫مردم‬‫حمایت‬،‫شود‬‫با‬‫نگاهی‬‫به‬‫ب‬‫ر‬‫تجا‬‫کشورهای‬،‫دیگر‬‫به‬‫احت‬‫مال‬‫یاد‬‫ز‬‫به‬
‫نتیجه‬‫مطلوب‬‫سد‬‫ر‬‫می‬.‫درواقع‬‫بسیج‬‫مردمی‬‫هم‬‫با‬‫ایستادگی‬‫شوراها‬‫در‬‫ابر‬‫ر‬‫ب‬‫ایی‬‫ر‬‫انحصارگ‬‫مجلس‬‫نمایندگان‬‫و‬‫تم‬‫رکز‬‫ت‬‫ر‬‫قد‬‫معنا‬
‫پیدا‬‫کند‬‫می‬.‫پس‬‫درگام‬،‫ل‬‫او‬‫این‬‫به‬‫خود‬‫شورا‬‫گردد‬‫برمی‬‫که‬‫ای‬‫ر‬‫ب‬‫یافت‬‫ر‬‫د‬‫امکانات‬‫مورد‬،‫نیاز‬‫هایی‬‫ر‬‫از‬‫یر‬‫ز‬‫اثر‬‫حکومت‬‫محلی‬‫و‬
‫اعاده‬‫صالحیت‬‫ت‬‫ر‬‫نظا‬‫اقدام‬‫کند‬.

31. 3-‫جامعۀ‬‫مدنی‬:‫جامعه‬‫مدنی‬‫به‬‫معنای‬‫عبور‬‫از‬‫ت‬‫ر‬‫صغا‬‫به‬‫بلوغ‬‫خرد‬‫است‬.‫جامعه‬‫مدنی‬‫در‬‫هر‬‫جامعه‬‫به‬‫معنای‬‫وجدان‬‫بیدار‬
‫جامعه‬‫بوده‬‫و‬‫از‬‫ت‬‫ر‬‫قد‬‫جامعه‬‫در‬‫ابر‬‫ر‬‫ب‬‫ت‬‫ر‬‫قد‬‫دولت‬‫دفاع‬‫میکند‬.‫از‬‫ق‬‫حقو‬‫و‬‫امت‬‫ر‬‫ک‬‫انسانی‬‫دفاع‬‫میکند‬.‫در‬‫ابر‬‫ر‬‫ب‬‫کم‬‫ک‬‫ی‬‫ار‬،‫ها‬
‫های‬‫ر‬‫فتا‬‫ر‬،‫اقانونی‬‫ر‬‫ف‬‫تبعیض‬‫و‬‫ی‬‫ابر‬‫ر‬‫ناب‬‫و‬‫در‬‫نهایت‬‫ای‬‫ر‬‫ب‬‫تامین‬‫ق‬‫حقو‬‫انسان‬‫و‬‫تامین‬‫عدالت‬‫ه‬‫ر‬‫هموا‬‫تالش‬‫میکن‬‫د‬.‫از‬‫این‬‫حیث‬
‫جامعه‬‫مدنی‬‫نباید‬‫در‬‫ابرر‬‫ر‬‫ب‬‫تضعیف‬‫سیستماتیک‬‫شورا‬‫خاموش‬‫و‬‫بی‬‫تفاوت‬‫باشد‬.‫جامعه‬‫مدنی‬‫با‬‫استفاده‬‫از‬‫اب‬‫های‬‫ر‬‫ا‬‫ز‬‫مدنی‬‫و‬
‫با‬‫استفاده‬‫از‬‫فرصت‬‫های‬‫موجود‬‫ای‬‫ر‬‫ب‬‫تقویت‬‫شورای‬‫والیتی‬‫دادخواهی‬‫کند‬.
4-‫اقدام‬‫شورا‬‫ای‬‫ر‬‫ب‬‫بیشتر‬‫و‬‫بهتر‬‫شدن‬‫بسیج‬‫مردم‬‫از‬‫طریق‬‫اطالع‬‫سانی‬‫ر‬‫و‬‫آگهی‬‫دهی‬،‫عامه‬‫ای‬‫ر‬‫ب‬‫حمایت‬‫از‬‫این‬‫حرکت‬‫و‬‫دادخواهی‬
‫جامعه‬،‫مدنی‬‫هر‬‫سه‬‫در‬‫کنار‬‫هم‬‫تواند‬‫می‬‫ما‬‫ا‬‫ر‬‫به‬‫صورت‬‫نسبی‬‫در‬‫سیدن‬‫ر‬‫به‬‫اهداف‬‫مان‬‫کمک‬‫کند‬.